10-11-2021, verslag gemeenteraad 15.30 uur - Topweer.pdf

Voorzitter: Meneer Brandsema. 03:18:17

De heer Brandsema: Ja, Voorzitter, dan toch even een vraag aan de PVV. Ik meen dat dit de begroting is van 2020, de aanbiedingsbrief, en daarin stelt het college dat daarnaast gekozen moet worden om te temporiseren voor wat betreft de wijkenergieplannen. Volgens mij hebben we met elkaar, ondanks hoge ambities, daarin ook helaas soms moeten temporiseren en is het volgens mij niet zo dat wij doordenderen zonder enige realiteitszin. 03:18:50

De heer Van Kesteren: Nou, dat ben ik wel met u eens. Dat is ook bemoedigend, maar dan moet je niet in datzelfde stuk zeggen: "Groningen wil klimaatbestendig zijn in 2050, een klimaatbestendige buitenruimte. We moeten ons daarbij voorstellen ..." Groningen is toch geen enclave, zeg ik dan. Daar staat het vol van. Het staat vol met duurzaamheid. Kijk, als je vindt dat dat bijgesteld moet worden, dan moet je dat niet alleen zeggen, maar dan moet je dat ook in het hele stuk aanpassen. Dan moet je al die ballast die er aanhangt en die ervoor zorgt dat hier de verarming en de verpaupering alleen maar erger wordt, eruit halen. Dat is mijn pleidooi. Ik ga verder. Voorzitter, iedereen kan zich nog wel herinneren – dat is niet zo heel lang geleden, maar misschien zaten een aantal raadsleden nog in de korte broek in die 59

tijd – dat er een paar jaar geleden een Amerikaanse klimaatondernemer El Gore met zijn gevolg naar Groningen kwam en hij werd hier als een idool van de duurzaamheid onthaald. Hij kwam met tien Jaguars hieraan en met privéjets. Met supersonische jets kwam hij hier op vliegveld Eelde aan en niemand maakte een kritische opmerking. Het was geweldig, ze hingen aan zijn voeten, het was net een popster. Nou, ik heb me doodgeërgerd en toen zei ik: Gore is een leugenaar. Toen stond er in Het Dagblad van het Noorden, de PVV noemt Al Gore 'gore leugenaar', terwijl ik gezegd had: Gore is een leugenaar. Ik zei echter, gore leugenaar ... nou, dat is weer een beetje dat frame wat er dan aankomt. Over het feit, Voorzitter, daar wil ik het eens even over hebben. Die sciencefictionfilm van El Gore 'An Inconvenient Truth' werd zelfs door een rechter in Engeland gedefinieerd als een politieke film die niets met wetenschap te maken had, vanwege de opzettelijke overdrijving, leugens en bangmakerij. Echter, in Groningen werd er geen woord over gerept, Voorzitter. Ook het IPCC ... Ja, daar is die duurzaamheidsgedachte ... Die gelovigen geloven daar helemaal heilig in, in dat het wetenschappelijke instituut. Echter, oh wee wetenschappers die aan de IPCCwaarheid twijfelen, Voorzitter, die worden in de regel zelfs gediskwalificeerd als wetenschapper.

Die motie die wij gaan indienen die informeert juist raad en bestuur, dat er ook nog een andere kant van de medaille is, een andere kant van het verhaal. 03:21:17

Voorzitter: Meneer Rustebiel. 03:21:19

De heer Rustebiel: Ja, dank u wel, Voorzitter 03:21:20

De heer Van Kesteren: Gaan ze nu vragen stellen om mijn tijd op te souperen, Voorzitter? 03:21:27

De heer Rustebiel: Ja, Voorzitter, dank voor het woord. Volgens mij is er geen partij in deze gemeenteraad, die zoveel woorden wijdt aan het klimaatbeleid als de PVV. Daar kan echt geen enkele partij aan tippen, dus ik was benieuwd wat u hier nu vandaag was komen doen, als wij bijvoorbeeld geen klimaatambities hadden gehad. Wat had u dan hier nu allemaal lopen vertellen en de afgelopen gemeenteraadsvergaderingen? Wat was u dan gaan doen? 03:21:46

De heer Van Kesteren: Dan had ik een heel positief verhaal gehouden over dat de gemeente Groningen koploper is in sociaal-maatschappelijk en sociaaleconomische thema's, dat de armoede hier op een laag peil stond, dat de mensen heel veel koopkracht hadden, dat het hier heel plezierig toeven was voor iedereen die hier woont, werkt en recreëert. Ja, zolang die klimaatwaanzin als een rode draad door dit beleid loopt, waardoor heel veel normale uitgaven voor onze inwoners er bekaaid vanaf komen. Ja, dan is het mijn taak om daar aandacht voor te vragen en dat doe ik dan ook. Klopt. 03:22:28

Voorzitter: Meneer Van Kesteren, u wilde graag nog iets inhoudelijks toevoegen aan de woordvoering, geloof ik? 03:22:32

De heer Van Kesteren: Jazeker, Voorzitter. 60

03:22:33

Voorzitter: De tijd is bijna op, dus ik geef u de gelegenheid dat nog even kort te doen. 03:22:36

De heer Van Kesteren: Ja, dat zal ik doen, Voorzitter. Dan moet ik heel veel schrappen, dat is wel jammer. Uiteindelijk wordt er ook bij de elektrificatie van onze gemeente niet bijvoorbeeld gezegd: nou, als we dat doen, jongens, dan heeft dat ook wel kwalijke gevolgen voor de kinderraad in de kobaltmijnen en de afgravingen in Zuid-Amerika. Daar wordt ook helemaal niet over gesproken. Niets, niets, niets daarover. Nou, dat is heel teleurstellend. Is er dan een oplossing mogelijk, Voorzitter? Ja, door het gebruik van Groningse nuchterheid. Gronings boerenverstand en meer energie steken in echte duurzaamheid, Voorzitter. In energiebesparing, echte innovatie, schone energie, goedkope energie. Laten we dat met elkaar gaan doen en laten we niet wachten tot het moment dat onze inwoners zelf achter de waarheid zullen komen van de huidige klimaathysterie die heeft geleid tot kapitaalvernietiging. Laten we gemeenschapsgeld gaan uitgeven en investeren in echte duurzaamheid, in projecten met kans op rendement, in kerntaken sociaal-maatschappelijk en sociaaleconomisch. Ik moet ook een compliment geven aan onze wethouders die Wonen hebben en bijvoorbeeld Werkgelegenheid, mevrouw Bloemhoff, geloof ik en mevrouw Diks die Zorg heeft. Ik sta aan hun kant, Voorzitter.

Waarom? Omdat zij bezig zijn met zorg, zij zijn bezig met werkgelegenheid, zij zijn bezig met de echte noden in onze samenleving. Dat is zo belangrijk en daar pleit ik voor. Daarom, Voorzitter en dan sluit ik af, elke maand onze bewustwordingsmotie klimaat, waarin we de raad en het gemeentebestuur breder willen informeren en proberen te overtuigen van de noodzaak om in het belang van onze inwoners de klimaat- en duurzaamheidsambities drastisch bij te stellen. Tot zover. 03:24:32

Voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we met deze woordvoering aan het einde van de eerste termijn gekomen. Sorry, ik ga geen vragen meer toestaan, want de spreektijd is echt al verstreken. Ik zou willen voorstellen om deze vergadering gedurende drie kwartier te schorsen. Ik kijk even achter mij of dat ook voldoende tijd is voor het college om de beantwoording van de vragen voor te bereiden. Ja, we kunnen eten. Inderdaad het eten is hier, dus daar is geen logistieke operatie voor nodig. De bodes zetten hier eten voor ons klaar. Ik leg het even voor, dus als drie kwartier niet voldoende is, dan gaan we een uur schorsen, dus zeg het maar. 03:25:11

Voorzitter: Mevrouw Jacobs, wilt u de microfoon gebruiken, als u een vraag aan mij heeft? Mag ik de rest verzoek om nog even stil te zijn? 03:25:16

Mevrouw Jacobs: Er is toch ook ruimte voor fractieoverleg nu of niet? 03:25:19

Voorzitter: Ja, als u dat wil. 03:25:20

Mevrouw Jacobs: We zijn niet allemaal met elkaar gefuseerd, zoals de Stadspartij. Het wordt niet één grote fractievergadering hier. 61

03:25:27

Voorzitter: Is dan uw vraag of we toch een uur kunnen schorsen en is drie kwartier niet voldoende? 03:25:32

Mevrouw Jacobs: Ik vermoed het zomaar. 03:25:35

Voorzitter: U bent de enige die deze mening is toegedaan. 03:25:38

Mevrouw Jacobs: Ik weet niet waar ik heen moet. Als ik naar de begane grond moet en ik moet drie keer zoeken waar ik heen moet, dan ben ik al tien minuten onderweg. 03:25:43

Voorzitter: We hebben een compromisvoorstel en dat is dat we tot zeven uur schorsen. Kunt u daarmee leven? Ja, oké, dan zien we elkaar hier om zeven uur voor de behandeling van het college.

00:21:16

Voorzitter: Welkom terug in deze zaal allemaal. Het is zeven uur. Wij gaan verder met de beraadslaging over de begroting 2022. Naast de collegeleden komen zo binnen en wethouder Benjamins neemt plaats achter het spreekgestoelte. Het college neemt in haar eerste termijn ook de advisering van de amendementen en moties mee. Ik zou de partij willen vragen om hun stemverklaring te betrekken in de tweede termijn. Dat is volgens mij net ook gedeeld in de fractievoorzittersapp, fractievoorzitters, dus ik hoop dat jullie er allemaal op die manier zouden kunnen doen. Dat scheelt vanavond in de raad om al die stemverklaringen online te doen. Prima, dan geef ik nu het woord aan wethouder Benjamins. 00:22:04

Wethouder Benjamins: Ja, voorzitter, dank u wel. Voorzitter, vandaag bespreekt uw gemeenteraad de begroting voor het jaar 2022. Daar waar we vorig jaar reikhalzend uitkeken naar een nieuw kabinet na de verkiezingen, zijn we nou bijna 250 dagen pogingen tot formeren op een vergelijkbaar punt aan beland. We kijken reikhalzend uit naar de vorming van een nieuw kabinet. Ondanks die onzekerheid en alle andere onzekerheden in de toekomst, zijn wij in staat gebleken om uw raad een sluitende meerjarenbegroting aan te bieden. Een meerjarenbeeld bovendien, dat de noodzakelijke investeringen die wij doen langs de lijnen van ons coalitieakkoord Gezond, Groen en Gelukkig Groningen in stand weten te houden. Met uiteraard als vertrekpunt de basis op orde en de mens centraal. Want vrijwel alles wat we als gemeente doen, raakt aan het leven en de samenhang van het leven van onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Deze laatste begroting van de huidige coalitie, draait wat minder om het maken van nieuwe plannen - het is vanavond al vaker voorbijgekomen - maar zorgt er juist voor dat we de plannen die hieraan voorafgaand allemaal hebben gemaakt, goed ten uitvoer kunnen brengen. Zo gaan we concreet aan de slag met de herinrichting van de grote markt; voegen we meer en bereikbaarder groen toe in Haren en werken we verder aan de complexe maatschappelijke opgaven in Ten Boer, om 62

er maar een paar te noemen. Zoals ook al eens eerder opgemerkt door mijn voorganger, kun je wat dat betreft deze begroting niet los zien van de eerdere begrotingen van deze coalitie. We begonnen namelijk met grote financiële opgaven bij de begroting voor 2020, waardoor ons forse ingrijpen toen, hebben we nu rust en stabiliteit gecreëerd. En als de voortekenen ons niet bedriegen, dan is ons huidige vertrekpunt er eentje waarbij de sterren kennelijk wat gunstiger staan dan de afgelopen pakweg tien jaar. Maar we hadden er nooit zo voor kunnen staan als we de ingrepen die we hebben gedaan hadden nagelaten. En vergis u niet, voorzitter, ook deze begroting vaart nog zeer scherp aan de wind waar het gaat om besparingsmogelijkheden, hervormingen en of taakstellingen. Er bestaat bovendien een hardnekkig misverstand over de huidige financiële situatie waar het gaat om het sociale domein. Ik heb er vorige week ook al even aan gerefereerd. Wij hebben in de achterliggende jaren algemene middelen ingezet om tot sluitende begroting te komen en daarmee de tekorten op het sociaal domein weten te compenseren. Dat is ons dus onder wel gelukt. Daar staat nu tegenover dat de Rijksoverheid ons iets beter lijkt te zullen compenseren dan wij van tevoren hadden ingeschat. Maar dat neemt niet weg dat de tekorten alleen maar iets kleiner zijn geworden.

Als raad kunt u het ons moeilijk kwalijk nemen dat we aangaande rijksgelden, die aan ons als gemeente eventueel zullen worden overgemaakt, zeer conservatieve schattingen maken. Toen wij als coalitie vertrokken, in 2019, in een nieuwe gemeente, hebben we in spoor één de mens centraal gesteld. Wij durfden een toekomst aan waarin als rode draad de leefkwaliteit van onze inwoners voorop zou staan. Wij wilden handelen vanuit vertrouwen, ruimte geven en maatwerk leveren waar het kan. Juist vanwege de nieuwe samenstelling van de gemeente. Wij durfden het aan om na te denken over de verdere toekomst van Groningen en ik wil uw raad uitdagen om dat eveneens te blijven doen. Ik heb gevraagd aan onze stadsdichter, Myron Hamming, of ik hem vanavond zou mogen citeren, en dat mocht. Hij heeft namelijk een gedicht geschreven dat gaat over durven dromen. Dat draag ik vanavond graag aan u voor: ¨Als je vastzit in gedachtes van je verleden, blijft er geen ruimte over om te dromen van je toekomst. Ja, soms muren van gedachtes. We kennen ze, je hoeft ze niet te breken, maar bestorm en beklim ze. Vind een nieuw uitzicht en kijk verder dan je ooit heb gekeken. Vind, zoals je al zo vaak vond, al die keren sterk genoeg. Verbaas je zelf met het lef dat in je zit en droom dan diep in de nacht of gewoon midden op de dag van alles dat nog voor je ligt.

¨ En ik draag dit niet alleen voor omdat ik het een prachtig gedicht en een mooie waarheid vind. Eigenlijk is dit het vertrekpunt van onze coalitie geweest, met in het achterhoofd heus de reële cijfers en opgaven van toen. Maar we hebben het aangedurfd verder te kijken dan de collegeperiode lang was. Groningen echt op weg te helpen na dat wenkend perspectief, waarbij we ons inzetten om in alles wat we doen niet onze systeemwereld, die we voor een deel zijn geworden, te volgen, maar juist de leefwereld van onze inwoners. Dat we ervoor zorgen dat we in al ons handelen beseffen voor wie we het doen en waarom we de dingen doen die we doen. En dat het helpt om juist als overheid open en eerlijk over je dilemma's te zijn. Ik zei het al aan het begin van mijn verhaal: onzekerheden zijn van alle tijden. Het is onze taak om oog te hebben voor alle maatschappelijke opgaven die op ons afkomen en daar samen met onze inwoners en ondernemers proberen zo goed mogelijke oplossing voor te bieden. En te blijven werken aan een Gezond, Groen en Gelukkig Groningen. En dan keer ik terug naar de werkelijkheid van vandaag, voorzitter, naar de begroting en de situatie waarin wij ons heden ten dage bevinden. De crisis van vandaag zijn door diverse partijen al benoemd, maar bij 63

specifiek de coronapandemie wil ik nu graag even stilstaan. Want die heeft er, naast de enigszins meevallende tekorten die ik zojuist al noemde, mede voor gezorgd dat wij incidenteel over middelen kunnen beschikken om onze inwoners extra te ondersteunen. Want de rijksgelden voor corona herstel zijn ruimhartig en ook daarop hadden wij in eerste instantie eerlijk gezegd wat minder gerekend. En eerlijk is eerlijk, we moeten Den Haag misschien zo af en toe ook wel even bedanken. Maar we moeten ook zeer scherp blijven, voorzitter. Als het gaat om de opmerkingen die onder andere door de Partij van de Arbeid zijn gemaakt over de brief van Minister Blok over de gaswinning in Groningen, daar kunnen we kort over zijn: tamelijk ongepast. Wij hebben dan ook als college richting Den Haag ons ongenoegen uitgesproken en als signaal van de minister retour mogen ontvangen dat het uitgangspunt blijft: de gaswinning stopt. Er is een aantal partijen dat ons verwijt de bouwdoelen niet halen, maar daar herkent het college zich niet in. Er is nog nooit zo veel gebouwd als nu. Onze doelstelling ligt zo rond de 1500 en we bouwen er jaarlijks 2000. En dat dit vervolgens nog steeds niet genoeg is, daar zijn we het wel snel over eens.

Gezien de krapte op de arbeidsmarkt moeten we inzetten op de juiste arbeidsmarktstrategie en wij herkennen de zorgen van GroenLinks over de toekomst van ons eigen personeelsbestand. Hoe wij als organisatie een en ander vorm zullen gaan geven? Daar komen we graag inhoudelijk op terug tijdens de Haarlem-sessie die naar verwachting in december met uw raad gepland staat. Maar we zijn bezig om bijvoorbeeld op een andere manier talent te werven, medewerkers te binden en te boeien. Dan is er gevraagd naar de mogelijkheden om te komen tot versnelling van de uitvoering van plannen omtrent energiearmoede waar wethouder Broeksma zometeen op terug zal komen. En dat brengt mij bij de door ons te beantwoorden moties, want elke portefeuillehouder zal antwoorden gegeven op de moties die voorliggen en zien op zijn of haar eigen beleidsterrein en expertise. Maar voordat ik dat doe, wil ik eerst mijn dank uitspreken aan de organisatie voor alle werk en alle ondersteuning op weg na vandaag. Dan geef ik nu als eerste graag het woord via de voorzitter aan de wethouder Jongman. 00:30:24

Wethouder Jongman: Dank u wel, voorzitter. Het abonnement Bewegende Stad is een sympathieke motie, maar de oorsprong van de bezuiniging op Bewegende Stad is bij begroting 2.19 gedaan. Wat we nu zien is dat wij voor volgend jaar 100.000 euro te besteden hebben en zoals het er nu naar uit ziet is dat ook het bedrag dat wij volgend jaar nodig hebben. Ik snap dat u zegt: we willen meer. Maar eigenlijk zou ik iets willen omdraaien. Dat wil zeggen dat ik u toezeg op het moment dat er meer geld nodig zou zijn voor projecten in dat jaar en dat ik dan bij u bij u terugkom. Zodat er in ieder geval voldoende middelen zijn voor dit jaar, mocht het nodig zijn. Als tweede zou dit ook onderdeel uitmaken van het coalitieakkoord, waarin eventueel dat bedrag weer opgehoogd kan worden naar de oorspronkelijke 150.000 euro. Daarmee is de conclusie ontraden. 00:31:32

Voorzitter: Dat was het voor [onhoorbaar 00:31:39 - 00:31:41]. Dan geef ik het woord aan Mevrouw Diks. Gaat uw gang. 00:31:51

Wethouder Diks: Ja, voorzitter, ik gebruik zelf wel eens voor de gein, althans wat mij betreft, de uitdrukking en die zat ook maar achter een plant´. Maar dat is mij dan nu vandaag zelf 64

ook gelukt, heb ik ontdekt. Zo klopt toch alles weer. Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag beginnen met motie één. Die gaat over de gemeentelijke aanpak ten aanzien van werkende armen. Deze is ingediend door Partij van de Arbeid, GroenLinks, Partij voor de Dieren en de ChristenUnie. Ik zou deze motie heel graag oordeel raad willen geven. Zoals u weet zijn we druk bezig om te kijken of we de inkomensregeling en ondersteuning regelingen kunnen vereenvoudigen en beter toegankelijk kunnen maken. Uw motie past wat mij betreft nadrukkelijk hier in dit kappen van het regelingenwoud en mijn plan is ook om ergens zeer in het begin van het volgende jaar hiervoor met een antwoord te komen. 00:32:54

Voorzitter: Dank u wel. Motie twee, wethouder Van der Schaaf? 00:33:02

Wethouder Van der Schaaf: Dank u, voorzitter. Motie twee: 'Betaalbaar wonen'. Oordeel aan de raad van het college. Ik maak daar wel namens het college even een opmerking bij. Wij willen graag met u tot die gevraagde discussienota komen en jullie ook in staat stellen om die te bespreken in het begin van het jaar. We moeten even een goede planning maken met de griffier. Wat flexibiliteit voor het aanleveren van de notitie want de tijd is krap maar we gaan ons best doen. 00:33:31

Wethouder Benjamins: Mevrouw Diks. 00:33:32

Wethouder Diks: Ja, dank u wel, oud-voorzitter is het dan formeel. De motie ´Stop de Kostendelersnorm' ingediend door Partij van de Arbeid en de SP. Die vraagt ons te onderzoeken hoe wij samenwonen kunnen stimuleren. Maar, even flauw gezegd, wij bemoeien ons natuurlijk niet met de persoonlijke levenssfeer van onze inwoners. En ik, bij het college, begrijp natuurlijk heel goed de achterligger van deze motie. Maar als we zeggen: we gaan samenwonen stimuleren, dan wil ik wel graag even de nuancering vanuit het college maken, als u me niet kwalijk neemt. Wat we in ieder geval wel constateren is dat die kostendelersnorm momenteel samenwonen belemmert. In die zin leest de het college de motie natuurlijk ook. Het experiment in Tilburg is natuurlijk bij ons ook bekend en het is altijd een beetje bijzonder, want het lijkt nu net alsof daar iets gebeurt wat hier niet gebeurt. En nu kan ik u meedelen dat is zeker niet het geval, want wij doen dit al. Dus op het moment dat twee mensen met een bijstandsuitkering willen gaan samenwonen, dan kunnen ze ook, zoals in Tilburg nu het geval is, de eerste zes maanden een eigen hoofdverblijf aanhouden. Daarmee creëer je dan natuurlijk een veiliger kennismakingsperiode voor bijstandsgerechtigen die willen gaan samenwonen.

Bovendien passen we altijd maatwerk toe en we hebben natuurlijk met elkaar besloten - ook al indachtig de aanname dat we niet nog meer regelingen willen maar juist tot een versimpeling over willen gaan - hebben we dat natuurlijk niet allemaal in regels vastgelegd. Daarmee willen we voorkomen dat de regel uiteindelijk bepalend wordt en niet de specifieke individuele situatie. Maar, omdat we natuurlijk die kostendelersnorm heel nadrukkelijk zien als een belemmering op slimmer gebruik van ruimte en andersoortige vormen van samenwonen ook kunnen bekijken, wil het college graag onderzoeken hiernaar doen. Daar vraagt u ook om in uw motie. We willen ook graag kijken of, naar aanleiding van het onderzoek, mogelijkheden zullen ontstaan om hier 65

in Groningen specifieke experimenten te kunnen doen. Daarover wil ik graag in het eerste kwartaal bij u terugkomen. Dan zie ik nog vragende gezichten, maar oordeel raad, denk ik? 00:36:10

Wethouder Benjamins: Dan gaan we naar motie nummer vier. Wethouder van der Schaaf: Stop de ombouw van kamers en studio´s. College geeft voor deze motie oordeel aan de raad. We hadden al toegezegd met u in het meerjarenprogramma op wonen terug te komen met een evaluatie en we kunnen dat dan toevoegen. Voor deze motie kan ik het me nog voorstellen om de regelingen af te schaffen. Het is aan u hoe u dat wilt en of u dat wilt. Vervolgens gaan we kijken hoe dat is. Ik heb wel aangegeven dat het even kan duren en het niet van de ene op de andere dag geregeld is. Maar een oordeel aan de raad bij deze motie. 00:36:44

Wethouder Benjamins: Dan motie vijf: diversiteit in het uitgaansleven. Inhoudelijk zijn we het eens dat diversiteit in de nachtcultuur ten goede komt aan de aantrekkelijkheid van de stad en past bij een relatief jonge gemeente wat betreft inwoners als de onze. Via verschillende beleidskaders werken wij al aan het borgen van deze diversiteit en het vergroten van mogelijkheden voor de nachtcultuur. Binnen de coronaherstel agenda Groningen Vooruit is een concrete maatregel: de extra bescherming van de functie nachthoreca in de concentratiegebieden Grote Markt, zuidzijde, de hoogte van de Gelkingestraat tot en met de Poelestraat, de Peperstraat en het bestemmingsplan. Daarnaast zien wij dat de leegstand in de binnenstad met 5,9 procent winkeloppervlakte juist afneemt ten opzichte van 2020. Met veel dynamiek op de markt en initiatieven op ruimte zoeken kunnen we momenteel al terecht bij de gemeentelijke maken om tafel of bij Carex. Hier zien we eigenlijk geen vraag vanuit de nachtcultuur. Tot slot is het opkopen van panden niet direct een oplossing voor hoge huren en diversiteit. Maar wij nemen dit wel mee in ons onderzoek dat het vastgoedbedrijf op dit moment doet, naar de panden in de binnenstad in zijn algemeenheid. Dus wij ontraden deze motie. Wethouder Diks weer. 00:37:58

Wethouder Diks: Dank u wel. Dat gaat over de motie IST: individuele studietoeslag. Ingediend door Student en Stad, Partij van de arbeid, GroenLinks, SP, Partij voor de Dieren, D66 en ChristenUnie. Ik had me daar in de commissie of de sessie ook al positief over uit gelaten, dus blij dat u die motie heeft ingediend. We kunnen ook nu, in verband met dat de wet er nog niet is, de leeftijdsdifferentiatie loslaten. Maar dan gaan we wel even goed de financiële consequenties daarvan uitwerken, want we hebben natuurlijk alleen het bedrag dat beschikbaar is voor de IST. Het zou ertoe kunnen leiden dat dan voor het geheel misschien het bedrag per maand omlaag zal gaan. Maar wij gaan dat onderzoeken. U vraagt ook nadrukkelijk aan ons om dat te onderzoeken en in het voorjaar bij u terug te komen, en dat zal ik doen. Oordeel raad dus. 00:38:52

Voorzitter: Meneer Bolle. 00:38:52

De heer Bolle: Ik moet er nog even aan wennen. Maar er blijft jaarlijks heel veel over. U gaat 66

zelfs geld van die individuele inkomenstoeslag gebruiken voor andere dingen, een hele lijst is het. Dus het zou eigenlijk niet moeten kunnen dat dit niet gelijk getrokken kan worden. Het is prima om die financiële consequenties. Maar dan zou ik ook graag het totaal daarin zien, dus ook het deel wat we gebruiken voor andere zaken. 00:39:24

Wethouder Diks: Ja, dat was zo, wat u zegt. Dat we ook een deel van het bedrag gebruikten voor scholingsplannen, maar dit is een beetje een ingewikkeld gesprek omdat we dit allemaal doen op grond van een nog niet vastgestelde wet. Maar die ligt natuurlijk al wel op tafel en de minister of de staatssecretaris heeft ons ook gevraagd om alvast te handelen in die geest van die wet die nog niet is aangenomen. Dat doen wij dus ook. Maar daarin, als die wet wel wordt aangenomen, is het niet meer de bedoeling dat je er scholingsplannen van betaalt, maar alleen IST. Dus er echt een formele individuele studietoeslag van gaat betalen. Dus vandaar dat wij het nu wel-- en dat ik ook in de commissie wat-- misschien was het in die zin een beetje moeizaam reageren omdat wij natuurlijk heel graag met u mee willen bewegen. Wij snappen heel goed wat u wilt met deze motie. Dat wil de wet denk ik eerlijk gezegd ook, maar de wet houdt - nog niet vastgesteld door de wethouders - nog wel vast aan die leeftijdsdifferentiatie. Naar aanleiding van de sessie in de commissie heb ik u aangegeven: "Ik wil het graag onderzoeken, want ik ben het met u eens." Maar het zou dus kunnen dat wij hier iets gaan bepalen vanavond dat maar één of twee jaar van toepassing kan zijn omdat, als de wet gaat gelden, wij die natuurlijk gewoon conform zullen gaan volgen.

Het zou kunnen zijn dat die wet iets anders gaat zeggen dan wat wij hier nu vanavond gaan vaststellen. Ook in leeftijdsdifferentiatie en bedrag dat je daaraan toekent. 00:40:43

Voorzitter: Ook de heer Bushoff: even met elkaar toestaan om dit helder te krijgen. Het wordt een beetje technisch naar mijn smaak. 00:40:49

Wethouder Bushoff: Ik heb de kamerbrief van de minister er even op nageslagen en volgens mij was de bedoeling van de wetgever-- Letterlijk stond in die brief: "om niet op basis van de loonwaarde, dus niet op basis van de leeftijd, deze individuele studietoeslag toe te passen. Dus als je het zo interpreteert zoals de minister opschrijft, en zoals dus in die ontwerpwet die nog door de kamer moet worden vastgesteld - staat, zou het betekenen dat iedereen vanaf achttien jaar, die geen recht heeft op de individuele studietoeslag, dezelfde bijdrage zou moeten kunnen krijgen? 00:41:17

Wethouder Diks: Ja, en daarin zou het aannemen van de wet wel verheldering kunnen geven. Want inderdaad, wat er in de kamerbrief staat, dat geeft u juist weer. Behalve dat op een andere bladzijde ook een ander bedrag per leeftijd wordt genoemd. Dus dan krijgen de mensen van achttien, negentien en 20 een ander bedrag dan van 21 jaar en ouder. Dus daarom moeten we gewoon even wachten op wat er in die wet staat. Maar dat laat onverlet dat wij hier nu wel vandaag - of u hier, beter gezegd - een andere keuze kunt maken. Maar het zou kunnen dus dat die niet voor eeuwig is, maar voor kortere tijd.

67

00:41:52

Voorzitter: Ik zie een aantal mensen begripvol knikken, dus ik neem aan dat de inhoud is overgekomen. Wethouder Benjamins: Wat mij betreft de beoordeling van motie nummer zeven: motie nachtvisie. De burgemeester. 00:42:11

Burgemeester Schuiling: Voorzitter, dat doe ik niet totdat ik even opmerk dat een van onze collegedelen met een aan heldenmoed grenzende onwaarschijnlijkheid hier aanwezig is. We gaan haar nu uitnodigen om naar huis te gaan. Ze heeft haar best gedaan. Ja, voor wat betreft de motie nachtvisie onder nummer zeven, daar is ook al wat correspondentie over geweest. Ik denk dat we ons even moeten realiseren dat het maken van een visie niet door iedereen meer wordt geapprecieerd en dat het vooral moet gaan om ´hoe voeren we zoiets nu uit? ´ En ik nodig eigenlijk een aantal fracties uit om daarin mee te denken. De reden is dat, vanuit de kant van de nachtburgemeester, een van mijn drie collega's een aantal dingen bij elkaar heeft gezet. Bijvoorbeeld: mensen die iets in de binnenstad zijn overkomen, tijdens het uitgaansleven, waar ze over willen praten; mensen die misschien gewond zijn geraakt of mensen die eigenlijk hulp van de politie nodig hebben. Dat zijn drie groepen die je eigenlijk niet zomaar met elkaar kunt mengen. Het vergt ook een bijzondere ruimte. Je moet nadenken over de vraag: hoe ziet zo een ruimte eruit? En als je ruimte hebt zul je moeten zorgen dat mensen die daar ´s nachts werken daar veilig kunnen werken.

Met andere woorden, er komt een aantal uitvoeringsvraag achterweg waarvan het mij verstandig lijkt dat de initiatiefnemers, wellicht met een aantal andere geïnteresseerden, zeggen: "laten we voor de raad een aantal van die vragen opschrijven en dan daar over het gesprek voeren." Om ook te kijken: willen we nu alles? Of willen we ons wat beperken in onze doelstelling? Willen we een pilot of willen we het gelijk voor een jaar doen? Kortom, daarover nadenkend, denk ik dat het verstandig is dat de initiatiefnemers eerst met ambtelijke ondersteuning nog eens goed doorakkeren wat hier achter wegkomt. 00:44:31

Voorzitter: Mevrouw Jacobs. 00:44:35

Mevrouw Jacobs: Dank u wel voorzitter. Ik heb gehoord wat u zei en ik dat roept bij mij een vraag op. Zou u wel apart willen kijken naar de veiligheid in de nacht van de binnenstad of zou u de veiligheid van de binnenstad dan als geheel mee willen nemen? 00:44:52

Burgemeester Schuiling: Nou, ik zie daar niet echt een tegenstelling omdat ik de initiatiefnemers van deze motie - en dit onderwerp leeft natuurlijk al langer in de raad - zo versta dat men zegt: "dit is eigenlijk wel een onderdeel van een veilig uitgaansleven." En dat delen we, daar zijn we het over eens. Nu gaat het over het middel. En in de opzet, zoals die mij vanuit de nachtburgemeester geworden is, komt een aantal vragen weg waardoor ik zeg: "laten we er eerst eens even goed over praten." En die bereidheid is er, dat we allemaal een goed uitgaansleven willen. Daar hoort het ook bij. Maar daar heb ik op zich geen visie voor nodig, maar meer wat handen en voeten. Dus daarom de uitnodiging. Laten we eerst even, ten behoeve van de raad hier, met ambtelijke ondersteuning een paar vragen formuleren. 68

00:45:46

Voorzitter: Dat betekent dat u de motie ontraadt, als ik dat goed begrijp? 00:45:49

Burgemeester Schuiling: Als de initiatiefnemers de motie in deze vorm handhaven, dan ja. Dan kan ik niet anders dan de motie ontraden. Dat zou ik jammer vinden, want dan is het initiatief weg. 00:45:57

Voorzitter: Gaan we naar motie acht. 00:46:05

Wethouder Benjamins: Ja, dat is de motie Tempo, die gaat over het nieuwe muziekcentrum en de plankosten daaromtrent. Die vier en een halve ton, die stond vorig jaar in de plankosten als ´hiermee zijn de kosten voor het vervolg in 2021 gedekt. ´ Dus dat ging alleen maar over dat jaar. Maar los daarvan heeft u volgend jaar, als het goed is, een kader voorgelegd gekregen als raad - en daar kunt u eventueel ook nog nee tegen zeggen. Ontegenzeglijk ontstaat er dan weer een andere vraag, want dan moet de huidige Oosterpoort, als u de dat kader zou afwijzen, in de deze vorm ook weer gecontinueerd worden. En daar hebben we dan ook weer plankosten voor nodig. Laat onverlet dat de plankosten door zullen moeten. Wat dat betreft ontraden wij uw motie. 00:46:53

Voorzitter: Motie negen is voor wethouder Broeksma, geloof ik. 00:46:55

Wethouder Broeksma: Dank u wel, voorzitter. Motie negen over de ethische commissie en voor de data en technologie. Oordeel raad, we zijn bezig met het deurbeleid en de data ethiek vorm te geven. Daar hebben we intern een commissie voor benoemd, zodat in ieder geval het beleid, de volle breedte van de organisatievorm krijgt. Dit ziet op een externe commissie. Dat lijkt misschien op een andere portefeuille: op de adviescommissie verkeer en vervoer die gevraagd en ongevraagd advies geeft. Zo zou deze commissie ook kunnen functioneren. We gaan het er graag met u over hebben. Wij komen bij u terug. Wij hopen dat inderdaad het eerste kwartaal 2022 te kunnen doen en daarom een orde aan de raad voor deze motie. 00:47:40

Voorzitter: Motie tien is geloof ik voor wethouder Benjamins. 00:47:44

Wethouder Bloemhoff: Dank u. Er wordt gevraagd om een onderzoek en dit onderzoek is onderdeel van het programmatalent in de regio. Dat is ook de afgelopen jaren al uitgevoerd in samenwerking met kennisinstellingen onder regie van de Hanzehogeschool. We verwachten op zeer korte termijn hierover een publicatie vanuit de Hanzehogeschool. Naast inzicht in de cijfers, geeft het ook inzicht in de beweegredenen van studenten om hier al dan niet te blijven. Omdat er dus al een onderzoek gaande is en bijna is afgerond, is deze motie daarmee overbodig en wordt die ontraden. 00:48:19

Voorzitter: Motie elf. Van der Schaaf. 69

00:48:21

Wethouder Van der Schaaf: Ja, dank u, voorzitter. De motie: Praatjes vullen, geen leegstandsgaatjes. Mooie titel. Wij zeggen als college hierbij "oordeel aan de raad." Maar ik maak er wel twee opmerkingen bij. Wij hopen dat we het op die manier ook mogen interpreteren. Een opmerking heeft betrekking op een mogelijk misverstand dat kan ontstaan zijn bij de vorige begroting. Alsof wij van plan waren een nieuwe visie te maken. Zo is het niet, we willen de oude visie. We willen starten met de uitvoering van die visie. Daar gaan we ook, maar daar hebben we intern ook een startaanvraag waargemaakt gaan ook over in overleg met mijn, uiteraard met de ondernemers. Eigenlijk sluit het heel goed aan bij wat in deze motie staat. De tweede opmerking en er staat: het besluit om alle kosten die ermee te maken hebben te dekken uit het gebiedsbudget. Conform de begroting is daar gewoon ook ruimte voor in de andere programma's zoals ruimtelijke economie en leefbaarheid. En ook nog, zoals u eerder ook al heeft besloten, uit de opbrengsten van de grondverkoop aan het Haderaplein. Daar is het wel zo dat de investeringen pas kunnen plaatsvinden, zowel financieel maar ook gewoon volgtechnisch, wanneer die transactie is afgerond. Orde aan de raad. 00:49:35

Voorzitter: Regionale geschiedenis, wethouder Bloemhoff. 00:49:37

Wethouder Bloemhoff: Dank u wel, voorzitter. Ja, hier past even een opmerking bij. De vraag of er een onderzoek over een lespakket kan komen. Een onderzoek kan altijd. Ik wil wel aangeven dat we echt willen inventariseren of er behoefte bij het onderwijs is. Dat is echt randvoorwaardelijk. U weet dat het onderwijs geen grotere hekel heeft als dat wij dicteren wat er voor onderwijs gegeven moet worden. Dat gezegd hebbende, vinden we het een hartstikke goed initiatief en zijn we bijvoorbeeld ook met de KNVV in het kader van Bommen Berend al bezig met dingen. Het Museum aan de A is ook bezig om inwoners en bezoekers van Groningen te verbinden met de geschiedenis van stad en ommeland en is ook bezig met een lespakket. Dus als we eerst kunnen gaan inventariseren of de behoefte er is en vervolgens dat verder brengen, dan is het oordeel raad. 00:50:20

Voorzitter: Dat is motie dertien: ruimte voor wooncoöperaties en CPO. Wethouder Van der Schaaf. 00:50:27

Wethouder van der Schaaf: Ja, dank u, voorzitter. Oordeel aan de raad. Het college, betreft de gemeente Groningen, heeft in het verleden al heel veel goede voorbeelden gehad van zowel CPO als wooncorporaties. Op dit moment ook al in het Ebbingekwartier. Het staat ook in de woonvisie dat deze motie oproept om dat ook in nieuwe gebiedsontwikkelingen te doen. Dat kunnen wij. Dat is dat oordeel aan de raad, wat ons betreft. U zult dit bijvoorbeeld concreet gaan merken straks bij de planvorming voor de heil drie, die we uiteraard zo snel mogelijk gaan bespreken. 00:50:54

Voorzitter: Doet u ook motie veertien, over het SIF?

70

00:50:57

Wethouder van der Schaaf: Ja, excuus, ik had in een keer door kunnen gaan. Motie 14: Betalen uit het juiste potje. Die motie ontraden wij. Aan de ene kant is het zo dat het in de overwegingen staat van de motie dat in het SIF alleen maar investeringsmiddelen zouden zitten. Dat klopt niet. Er zitten heel veel intensiveringsmiddelen - om het goede woord te gebruiken - in ondergebracht. Er worden ook andere typen projecten uitbetaald. We hebben er juist destijds voor gekozen om al het fietsverkeer ook uit het SIF te betalen, vanwege de inhoudelijke samenhang die er zit met het binnenstadsprogramma er met het programma verkeer. Dus dat is de reden waarom we het mogelijk is om dit soort kosten ook uit het SIF te betalen. Ik vind het ook logisch om het daar dan in te laten. 00:51:45

Voorzitter: Wie mag ik het woord geven op motie vijftien? Ja, mevrouw Bloemhoff. 00:51:51

Wethouder Bloemhoff: Voorzitter. Ja, motie ´Meer waardering, loon en zekerheid, cruciale beroepen.’ Laat ik vooropstellen dat het college het eens is met de oproep om het minimumloon te verhogen. We zijn dan ook blij dat de CAO voor gemeenten ook een hoger minimumloon is van veertien euro. Hier maken de VNG en de gemeente Groningen zich landelijk hard voor. Daar hebben we de raad in juni ook per brief over geïnformeerd, naar aanleiding van de motie-oproep ´Verhoging minimumloon´ Er zijn ook aanwijzingen dat het nieuwe kabinet overgaat tot het verhogen van het minimumloon. We weten dat natuurlijk niet, we wachten vol spanning. Er is al meermaals aan gerefereerd, maar het heeft op zich onze voorkeur dat dit natuurlijk landelijk geregeld wordt. Om meerdere redenen: We vinden dat je eigenlijk geen onderscheid zou moeten maken tussen de sectoren die hier benoemd worden en de andere sectoren. Wij kunnen bijvoorbeeld bij inkoop meer sturen op de CAO dan op de naleving van het minimumloon. En als het door het rijk geregeld wordt, dan is de kans voor ons als gemeente natuurlijk voor compensatie ook groter. Dat gezegd hebbende, het liefst zouden we willen dat het zou worden aangehouden. Ook even in afwachting van het verschijnen van het regeerakkoord, want dan hadden we toch een hoop dat het daarin geregeld wordt.

Als de motie gehandhaafd wordt, dan zouden we hem op de volgende manier graag willen uitleggen: namelijk dat we niet op detailniveau per aanbesteding inzichtelijk hoeven te maken wie er precies onder die veertien euro zit en wie niet, want dat is bijna een ondoenlijke taak. Maar dat we inzichtelijk maken welke groepen, door de bank genomen, onder die veertien euro zitten. Dat we daar ook bij aangeven waar het zaak is van het rijk, van een CAO of van de gemeente. Met die uitleg kan ik oordeel raad krijgen. 00:53:35

Voorzitter: Dank u wel. Wethouder Benjamins over het precario. 00:53:39

Wethouder Benjamins: Dat is correct, voorzitter. Inhoudelijk zijn we het eens dat het positief stimuleren van meer plantaardige voeding bijdraagt aan onze doelstellingen van duurzaam en gezond eten. Maar wij zien op voorhand niet gelijk de voordelen van beloning via precario korting, zoals in de motie wordt geschetst. Wij zien vooral administratieve controle en verwerking, die ontzettend complex is. Want wat is er dan significant? Hoe toetsen we plantaardigheid? Gaat het dan om het aanbod, gaat het over het aantal verkopen of continuïteit van het aanbod? Dat kan alleen maar dan weer voor horecazaken met terras. 71

We zien daarin het probleem dat je een ondernemer voor een probleem stelt, of juist een uitdaging, terwijl je eigenlijk gedrag van de consumenten zou willen veranderen. Daarnaast dat doe ik dan maar even met de pet op van de wethouder Financiën - kwijtschelding en/of korting op precario leidt tot begrotingstekorten zoals u zult weten. Die moeten we dan op een andere manier dekken en dat zien wij niet zitten. Dus wij ontraden deze motie. 00:54:41

Voorzitter: De heer Van Zoelen. 00:54:42

De heer van Zoelen: Ja, voorzitter, wij vroegen om een onderzoek naar wat de wethouder nu allemaal heel kort uiteenzet. De bedoeling is om juist die lasten en baten op een rijtje voor ons te zetten. Dan zien we ook de administratie lasten terug, want als we gewoon heel simpel door de binnenstad lopen zien we in de avonduren een grote vleesmuur van kroketten. Misschien kunnen we daar een goede wending aan geven, zodat het aansluit op onze voedselagenda. 00:55:10

Wethouder Benjamins: Ja, voorzitter, en wij zagen vooral veganistische terrassen voor de deur en vleeseters binnen. Dus wij zien aan alle kanten problemen en dat was een kort onderzoekje wat wij binnen EZ even hebben gehouden. 00:55:23

Voorzitter: Dank, dan gaan wij naar de laatste motie, motie zeventien over groene daken. 00:55:32

Wethouder Chakor: Ja dank, voorzitter. Uiteraard onderschrijven wij als college het belang van groene daken. Daarnaast zien we ook mogelijkheden om conform deze motie het ambitieniveau naar boven te stellen. Er zijn-- daar wil ik wel bij zeggen en er zijn verschillende knoppen, uiteraard waar je aan kan draaien om te werken aan het extra ambitieniveau om meer daken groen te kleuren. Ik zal uw raad op dit moment ook niet inhoudelijk lastigvallen met 'welke knoppen zou je nu aan kunnen draaien?' We komen daar natuurlijk over te spreken, zoals ik in de commissie ook heb aangegeven. Het verzoek zoals het zoals hier staat in de motie, kunnen wij ook hierin meenemen. Dus oordeel aan de raad, voorzitter. 00:56:18

Voorzitter: Dank u wel. Er zijn nog drie amendementen wordt mij toegefluisterd. Wie mag ik daarover het woord geven? De heer Van der Schaaf. 00:56:33

Wethouder van der Schaaf: Ja, voorzitter, ik zal even toelichting geven op het collegeadvies met betrekking tot het amendement A1 over het steunpunt 'Huren'. Ik heb namens het college in de begroting daar een toezegging over gedaan. Er werd door de indiener eigenlijk gesuggereerd "als die toezegging wat duidelijker of uitgebreider is, dan staan wij daar open voor." Dus ik ga een poging doen. Dat is namelijk om twee redenen, zeg ik vooraf: Het amendement zoals die nu ligt, kunnen wij eigenlijk niet oordeel aan raad geven, vinden wij. Aan de andere kant is het zo dat we de bedoeling van dit amendement wel steunen. Ik zou een poging doen om de manier waarop wij er mee om willen gaan duidelijk te maken. Voor 72

de huurders is het ontzettend belangrijk en we vinden het van groot belang dat ze een goede start kunnen maken. Dus wij zijn bereid om in overleg te gaan met het steunpunt om te kijken of ze met het huidige budget uit de voeten kunnen. Als dat niet zo is - met name als het in de knoei komt om personeel - dan gaan wij naar een oplossing zoeken. Dan rapporteren u daarover bij het Meerjarenprogramma Wonen. Dan kunt u kijken of we dat werk goed hebben gedaan. Wij stellen ook voor dat, als daar extra middelen voor nodig zijn, die niet te dekken zijn uit de AER maar gewoon uit de Intensiveringsmiddelen Wonen die daarvoor zijn bestemd. Dus dat is de toezegging die ik namens het college kan doen. Dank. 00:57:41

Voorzitter: Dan amendement twee van de SP. 00:57:43

Wethouder Benjamins: Volgens mij, voorzitter, heb ik daar vorige week al een antwoord op geformuleerd want de versterking van onze financiële positie is noodzakelijk. Daarbij past een onttrekking van zo een grote orde niet uit de reserves. Daarnaast leidt deze onttrekking ook nog in de jaren na 2020 dat een ratio van onder de 100 procent als het gaat om het weerstandsvermogen. En dus ontraden we. 00:58:07

Voorzitter: Meneer Brandenbarg 00:58:09

De heer Brandenbarg: Ja, voorzitter, ik vind het prima dat de wethouder naar een eerder antwoord verwijst maar ik zou toch graag naar argumentatie hebben. Waarom die daar dan tegen is, want we zitten hier nu met elkaar. Ik vond sowieso dat de wethouder niet heel veel argumenteerde, behalve maar een gedichtje voordroeg. Er zijn ook wat partijen die wat hebben gezegd over de rol van de overheid en hoe ze daartegen aankijken. Daar raakt deze discussie aan. Dus ik verwacht eigenlijk wel een reactie daarop van deze wethouder namens het college. 00:58:35

Wethouder Benjamins: Ja, daar heb ik eigenlijk niet zo heel veel aan toe te voegen. Ik heb vorige week volgens mij inhoudelijk een antwoord geformuleerd en daar verwijs ik graag de heer Tannemaat naar. 00:58:45

De heer Brandenbarg: Ja, voorzitter, maar er kijken ook mensen thuis naar dit soort vergaderingen. Die gaan echt niet alle vergaderingen terug lopen kijken. We zitten hier met elkaar te debatteren en argumenten uit te wisselen en ik zou het wel netjes vinden, naar de lokale democratie ook toe, dat de wethouder hier zou argumenteren in plaats van zich zo makkelijk afdoen. 00:59:00

Wethouder Benjamins: De heer Brandenburg wil meer dan vol beslag nemen op het rekeningresultaat van 2021 en dat behandelen we volgend jaar. 00:59:09

Voorzitter: Het derde amendement, het laatste amendement, ook een isolatiefonds in dit geval. 73

00:59:15

Wethouder Broeksma: Dank u wel, voorzitter. De amendementen A3: 'Iedereen er warmpjes bij', maar ook aangeduid als het isolatie fonds. Ik neem gelijk de vraag van GroenLinks mee over een mogelijke versnelling van de maatregelen in de energietransitie. De overwegingen van de SP en de Partij van de Dieren, die samen het amendement hebben ingediend zijn goede overwegingen: het halen van de klimaatdoelstellingen vergt een forse inspanning. Mensen met lagere inkomens hebben grotere vatbaarheid voor de energie-armoede. Dus eigenlijk sluiten de SP en Partij voor de Dieren aan bij het beleid van het college. Zij zal kijken naar hoe de energietransitie moet plaatsvinden. Er zijn al heel veel middelen die wij inzetten. Twee jaar lang heeft u via amendementen gelden beschikbaar gesteld: 140.000 werd 1,4 miljoen, 230.000 hebben we via subsidie kunnen aanvragen voor 2,3 miljoen. Dat is samen vier miljoen. Wat doen we daarvoor? Allerlei maatregelen: kleine maatregelen, cadeaubonnen, ledlampen. Ook tochtstrippen. Daar wordt wat denigrerend over gedaan maar het levert tientallen euro's per jaar op. Het afstellen van de Cv-ketel, dat is niet iedereen gegeven om op een goede manier te doen. Energiecoaches komen bij de mensen thuis.

Met corona is dat lastig geweest, maar die kijken per woning, bij u thuis wat daar voor de hand ligt om aan te pakken en welke maatregelen u op langere termijn kunt doen. Inkoopacties isolatie, inkoopactie warmtepompen, inkoopactie zonnepanelen. Inkoop actie HR++ glas loopt op dit moment. We maken warmtebeelden van woningen om te kijken waar de warmte het pand verlaat en waar je dat het eerst moet aanpakken. We ondersteunen bijeenkomsten en Webinars met wijkinitiatieven. Samen met de voedselbanken identificeren we de mensen die het eerste aan de beurt zou moeten zijn, samen met de stadjespas. Met de woningcorporaties gaan we gaan samen aan de gang, samen met de wijk energiecoaches om de huurders te benaderen. We werken samen met het alfacollege. MBOstudenten gaan in complexen van woningcorporaties huurders informatie geven, met hen in gesprek en kijken wat dat betekent in hun concrete situatie. Een miljoen of vier hebben we daarvoor, mevrouw Bijen heeft dat gememoreerd. Het is een volkshuisvestingsfonds van tien en een half miljoen om particuliere huiseigenaren-- Juist in de wijken waar het allemaal niet zo breed is: Paddepoel, Vinkhuizen, Selwerd. Om dat aan te pakken. Er is het programma Aardgasvrije Wijken, waar twee wijken van ons in Groningen - de Noordelijke wijken, maar ook De Wijert - een aantal miljoen hebben om grote isolatiemaatregelen te nemen. 01:01:59

Voorzitter: Ik val u even in de reden bij deze fantastische opsomming. De heer Brandenbarg is op zijn wenken bediend met een mooi uitgebreid antwoord, maar heeft toch nog een vraag. 01:02:06

De heer Brandenbarg: Daar ben ik ook heel blij mee, voorzitter. Dit zijn maatregelen, prima. Maar wij willen meer. Dat is het hele punt van dit voorstel. Dit zijn kleine maatregelen, zegt de wethouder zelf. Het zijn tegoedbonnen, het zijn energiecoaches. Dat isolatie fonds, daar moet je een eigen bijdrage van 25 procent voor betalen als woning. Wij willen een fonds waarbij je kunt voorfinancieren spouwmuurisolatie, HR++ glas, zonnepanelen en fatsoenlijke dakisolatie waarbij je honderden per jaar kunt besparen. Dat is wat nodig is om energiearmoede tegen te gaan, omdat anders mensen, die wel kunnen investeren, de 74

komende jaren meer erop vooruitgaan dan mensen die dat niet kunnen de ongelijkheid toeneemt. Wij willen meer. Prachtig wat u opsomt. Er moet meer, er is geld voor meer. Vindt u dat ook? 01:02:54

Voorzitter: Voordat u reageert, wethouder Broeksma, wil ik kijken naar nog een andere vraag. Meneer van Zoelen? 01:02:59

De heer Van Zoelen: Ja, een hele indrukwekkende opsomming van de wethouder. 01:03:02

Voorzitter: Hij is nog niet eens klaar, hij gaat zo nog verder. 01:03:05

De heer Van Zoelen: Mag ik een vraag stellen? Ik wil even dat de wethouder specifiek ingaat op wat de heer Brandenburg ook zei. Hoe bereik je die lage inkomens met dat pakket aan maatregelen? 01:03:21

Wethouder Broeksma: Ja, u vroeg om meer. Er is ook meer. Het rijk kwam met 150 miljoen over de brug en wij denken dat dit al gauw een situatie van anderhalf tot twee miljoen zal betekenen. Ik heb u net gezegd, meneer Van Zoelen - concreet op uw vraag -omdat we samenwerken met de stadjespas, met de voedselbank en met de woningcorporaties en omdat wij natuurlijk ook weten waar onze kwetsbare mensen wonen. Als het gaat over inkomens die wij proberen zo goed mogelijk te bereiken. Dat is ook de reden dat wij een fonds energietransitie willen oprichten. We hebben dat u aangegeven. GroenLinks vraagt: "Kan het allemaal wat sneller?" En eigenlijk zegt de SP dat ook: "Kan het sneller, kan het meer, kan het groter, kunnen we het aanpakken?" We proberen dat zo goed mogelijk te doen. Eigenlijk dat fonds energietransitie richt vragen op en de intentie was om dat te vullen met de middelen die wij krijgen met de energie-opwek en het gemeentelijk deel van de energieopwekking. U weet dat wij dat in het lage land en bij de windturbines van Rode Haan proberen. Wij schatten dat dit een structureler inkomen van zeven cijfers paar jaar wordt. Maar dat is er nu nog niet. Om dat vooruit te trekken, zeggen we in de brief: "Wij willen dat fonds, nog voordat het is opgericht, al vullen met twee miljoen, zodat we aan de gang kunnen." Ook met dat fonds. Wij kunnen meer inkoopacties doen.

We gaan meer energiecoaches werven. We gaan ook externe mensen-- Bijvoorbeeld het volkshuisvestingsfonds van tien een half miljoen: hoe krijg je dat op een goede manier bij de juiste mensen, zodat ook zij hun energierekening kunnen blijven betalen? Door de isolatiemaatregelen, maar ook zodat de CO2 winst maximaal is. En dan zal het allemaal wel corona zijn, maar we gaan door en we doen ons uiterste best, want de urgentie wordt gevoeld bij u, de urgentie wordt gevoeld bij het college en de urgentie wordt gevoeld bij onze burgers. En natuurlijk ook bij ons ambtelijk apparaat. In januari komen we daarop terug. Het voorbeslag dat u denkt te moeten leggen op het rekeningresultaat is gewoon een technisch verhaal waarom het niet kan. In januari komen we bij u terug over de energietransitie, hoe we dat structureel willen vullen met de opbrengsten uit de energieopwekking in gemeentelijke handen en de wet dat dat ook onze intentie is. Sommigen zeggen: "Krijgen we weer een gemeentelijk energiefonds?" Een energiebedrijf, 75

noem het zoals u wilt. In ieder geval, het geld wat dat oplevert dient hier in de gemeenschap te blijven en dient ten goede te komen aan alle 200.000 inwoners die we hebben, te beginnen met de mensen die het meest kwetsbaar zijn voor energiearmoede. In januari komen we hierop terug. Wij ontraden de amendementen. Ja, ik praat er zo direct over door. 01:05:53

Voorzitter: Nee, is goed. Zijn er nog vragen hier, die niet in de tweede termijn thuishoren? Verhelderende vragen? De heer Bol had als eerste zijn vinger op, maar die vraag is beantwoord geloof ik. Het klinkt een beetje alsof u het opgeeft. Meneer Van Kesteren en daarna mevrouw Wijnja. 01:06:14

De heer Van Kesteren: Ja, voorzitter, in ieder geval vragen aan deze wethouder hoeveel geld er beschikbaar is om de voedselbanen tot het verleden te laten behoren? Is daar ook een budget voor? Dat zou toch veel beter zijn naar mijn idee. 01:06:32

Voorzitter: Ik denk niet dat die vraag bij deze wethouder thuishoort, maar het past ook niet helemaal bij deze discussie, maar ik geloof dat iemand van het college bereid is om-01:06:39

De heer Van Kesteren: Heel wezenlijk hoor. 01:06:43

Wethouder Diks: Nee, ik denk dat we daar ook helemaal niet over van mening verschillen en dat we ook al vaker in deze raad hebben gedeeld dat het in een van de rijkste landen van de wereld echt heel naar voelt dat er toch zoiets als een voedselbank nog nodig is. Dat hebben we al vaker met elkaar gedeeld, maar ik weet eerlijk gezegd in welke zin dat nu te maken heeft met het gesprek. Dat ging over het terugdringen van energiearmoede. Dat is ook een vorm van armoede - en zo hebben we er tegenwoordig nog meer - en daar werkt dit college volgens mij elke dag heel hard aan om dat zoveel mogelijk terug te dringen. 01:07:14

Voorzitter: Meneer Van Kesteren? 01:07:17

De heer van Kesteren: Ja, het is een keuze maken, dat moeten we doen. Keuze maken op het een of op het ander, het kan niet 'en, en'. Dat wil dit college wel. Armoedebestrijding en het opheffen van voedselbanken, dat zou naar mijn idee het uitgavenpatroon zijn. Wat vindt het college daarvan? 01:07:35

Voorzitter: Dat standpunt is denk ik helder. Maar als u die vraag nog een keer zou willen stellen, dan denk ik dat dat eigenlijk in de tweede termijn moet. Mevrouw Wijnja. 01:07:43

Mevrouw Wijnja: Ja, dank u wel voorzitter. Ik hoorde de wethouder een aantal verschillende dingen noemen die mogelijk zouden kunnen bijdragen aan een versnelling. Maar wat ik nog wilde weten is: Er wordt ook nagedacht over de bestemming van het volkshuisvestingsfonds. Kunnen we verwachten dat dat in januari bij die andere plannen-- hoe dat eruit zou kunnen zien? Zit dat daarbij, of komt dat apart? 76

01:08:06

Wethouder Broeksma: Of het volkshuisvestingsfonds een onderdeel wordt van het fonds energietransitie: aan het volkshuisvestingsfonds zitten voorwaarden verbonden. We kunnen dat geld niet zomaar gebruikt voor iets wat ons best wel lijkt. Er zitten voorwaarden aan. Dat is een van de voorbeelden waarop wij extern iemand hebben ingehuurd om zo snel mogelijk regels en een aanpak te verzinnen hoe we dat met woningeigenaren, woningcorporaties en huurders zo goed mogelijk kunnen bestrijden. Ik hoop dat dat er in januari bij kan liggen. Daar koers ik me wel op. 01:08:36

Voorzitter: Mevrouw Wijnja. 01:08:38

Mevrouw Wijnja: Ik bedoel ook niet om dat onderdeel te maken van het fonds, maar meer dat we dan kunnen zien hoe je dat snel bij men zou kunnen krijgen. 01:08:44

Wethouder Broeksma: Ja, dat proberen we. Ja, dank u wel. 01:08:48

Voorzitter: Ik denk dat dan de advisering over alle amendementen en moties naar het college helder is. Dan gaan we nu schorsen voor een kwartier. Wij zijn hier om vijf over acht weer terug voor de tweede termijn van de raad. Excuus. Reacties? Niet schorsen, gewoon door? Ook goed. Ok wil u dan wel eraan herinneren dat ik u zojuist heb verzocht om uw stemverklaringen te betrekken in uw tweede termijn. Dus als u de stemverklaringen gereed heeft, dan kunnen wij meteen door Dan doen we dat. En daarbij dan ook het verzoek om geen stemverklaring af te geven voor moties waar u reeds op staat, want dan is uw standpunt helder. Meneer Sijbolts. 01:09:24

De heer Sijbolts: Ja, voorzitter, ten aanzien van de moties en amendementen kan ik mij dat voorstel voorstellen maar mijn fractie en ook de fractie van 100 procent vindt het lastig om dat ook te doen voor de Tarievennota en het raadsvoorstel dat bij de begroting hoort. Om daar nu al een stemverklaring over achter te geven. Want wij kennen de uitslag van de stemming over amendementen bijvoorbeeld niet. 01:09:51

Voorzitter: Ik wil hier even overleggen met de griffier, als u mij 30 seconden wilt geven. 01:10:49

Voorzitter: Dank voor de vraag, meneer Sijbolts. Mensen, als ik even uw aandacht mag? Ik zou willen voorstellen om te inventariseren welke stemverklaringen er zijn bij de voorstellen die er zijn naast de begroting 2022. Dus wie heeft er, anders dan de Heer Sijbolts, behoefte aan stemverklaringen bij die drie stukken? Zijn er nog andere partijen die dat willen? Nee? Dan is het denk ik bij deze afgesproken dat de heer Sijbolts straks nog namens zijn partij stemverklaring afgeeft over die maximaal drie andere raadsvoorstellen. Is dat akkoord voor jullie allemaal? We spreken dus hierbij af - even voor de goede orde - dat de stemverklaring van de heer Sijbolts geen stemverklaringen van andere partijen gaat oproepen. Dat is vanavond niet meer toegestaan, omdat we ook de digitale vergadering beperkt willen houden. Dat is helder. Dan doen we het zo. We schorsen niet, we gaan door voor de tweede 77

termijn. En dan gaan we van klein naar groot, traditiegetrouw. De heer van Kesteren, heeft u behoefte aan een tweede termijn? 01:11:59

De heer Van Kesteren: Voorzitter, ik heb mijn vraag gesteld maar ik heb een beetje schromen als ik eenmaal zo begin. Dan is dat weer een procedure, dan past dat niet in die procedure. Dus ja, ik zou best wat kunnen zeggen maar ik denk dan "Doe ik daar wel goed aan, voorzitter?" Want het hangt hier allemaal van procedures aan elkaar. Ik raak hier wel een beetje van slag van. 01:12:22

Voorzitter: Dat begrijp ik, maar u noemt dat een procedure en we hebben het zojuist gehad over een aantal moties. Uw vragen hadden helemaal geen betrekking op die motie, dat is mijn oordeel. Als u zegt: "Ik vind dat toch." dan stelt u uw vraag en dan gaan we even kijken of het college daar antwoord op geven. 01:12:38

De heer Van Kesteren: Zal ik dat proberen, voorzitter? 01:12:39

Voorzitter: U heeft die vraag zojuist al gesteld, denk ik. Die gaat over de voedselbank. 01:12:42

De heer Van Kesteren: Die gaat mee, ja? De vraag moet ik weer opnieuw stellen? 01:12:45

Voorzitter: Nee, die heb ik nog vers in het geheugen en ik denk de wethouder ook. Dus vraag ik wethouder Diks of ze daar nog even inhoudelijk antwoord op wil geven. 01:12:52

De heer Van Kesteren: Dat scheelt weer. Dan heb ik nog een paar vragen, kan dat? 01:12:54

Voorzitter: Ja, dat kan, maar ik wil u toch verzoeken om het enigszins in het kader en richting-- de stukken die we nu bespreken. 01:13:01

De heer Van Kesteren: Ik reageer op wat ik gehoord heb van een wethouder en dat lijkt mij wel zinvol. Dat vinden mensen die hiernaar kijken misschien ook wel interessant? Laat ik het proberen. Voorzitter. Een van de wethouders had het over "Gelukkig, er komt meer geld van het rijk." Maar ik mis juist-- mijn fractie mist het uitgavenpatroon van de gemeente Groningen. Is daar nog iets positiefs te melden. En dan zou ik graag een paar concrete voorbeelden willen van de wethouder Financiën. Van minder uitgeven, wat een beetje soelaas biedt. Dus wat ook een beetje nut heeft en niet iets van die kleinere uitgaven, bezuinigingen enzo. Maar gewoon echt wat iets oplevert. En dan de volgende vraag: Kan het college aangeven over welke opgaven we het hebben? Want er wordt steeds gezegd: hele grote opgaven voor de toekomst, voor onze inwoners. Ja, dan zou ik wel eens willen hebben welke opgaven de wethouder bedoelt. En over corona kan het college aangeven op welke wijze dit college Den Haag bedankt? Want we krijgen heel veel geld uit van het rijk en zegt de wethouder "Daar willen we Den Haag ook eens voor bedanken." Dan vraag ik aan het college: "Hoe doen we dat? Op welke wijze gaan we Den Haag bedanken?" Tot zover. 78

01:14:18

Voorzitter: Dank u wel. Meneer Brandsema. 01:14:24

De heer Brandsema: Ja, dank u. Dan nog een vraag voor de PVV als het kan. Want de PVV vraagt aan het college wat de grote opgaven zijn, waar we voor staan. Maar misschien, in plaats van dat elke raad elke maand eenzelfde betoog met precies dezelfde motie indient, kan de PVV ook de stukken gaan lezen. Dan komt, volgens mij, de PVV erachter wat de opgaven zijn, waar het college nog ziet. 01:14:50

De heer Van Kesteren: Voorzitter, dat is dan weer die vooringenomenheid van de ChristenUnie. Elke maand komt er een bewustwordingsmotie. Maar dat wil niet zeggen dat dat dezelfde motie is. Dan leest u die motie ook niet, terwijl u wel altijd vraagt aan ons: "Ik wil hem wel op tijd hebben, want dan moet ik me voorbereiden." Dat doet u dus niet, want u leest ze helemaal niet. Elke maand komt er een actuele update van de andere kant van de medaille. Van die duurzaamheid die hier gepropageerd wordt. Dat is heel belangrijk, want dan hoop je op die manier dat er een soort bewustwording in de raad en bij het-- en ook bij mij hoor, want ik ben dat ook aan het lezen. Want het is natuurlijk niet zo dat ik de wijsheid in pacht heb. Ik leer er zelf ook heel veel van. Maar ik wil dat graag delen met de raad en met het gemeentebestuur. 01:15:35