06-07-2022, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Topweer.pdf

woonbedrijf op te richten en erfpacht-beheer te gaan invoeren. Eigenlijk zijn alle signalen er dat het een goed idee is om te doen en die marktwerking weer verder terug te dringen. Dus dat is één en twee: er loopt een onderzoek waarvan het, volgens mij, heel zinvol is om de uitkomsten daarvan te betrekken bij de verdere oprichting van zo'n publiek woonbedrijf. We negeren zo'n onderzoek niet. Sterker nog, we gaan de uitkomsten daarvan gebruiken bij de verdere uitwerking hiervan. 01:16:50

Voorzitter: De heer Lo-A-Njoe. 01:16:53

de heer Lo-A-Njoe - D66: Voorzitter, mevrouw Folkerts van GroenLinks was ervan overtuigd dat je als leraar of docent gewoon in aanmerking komt voor een sociale huurwoning. Geldt dat ook voor de heer Bushoff vraag ik mij af? 01:17:04

de heer Bushoff - PvdA: Nou, het zou misschien wel mijn ideaalbeeld zijn dat we, net als in Wenen, ontzettend veel verschillende mensen met veel verschillende inkomens in corporatiewoningen hebben. Ik denk dat het goed is als we daar langzaamaan naartoe werken. Dat doen we ook met dit initiatiefvoorstel, omdat we meer sociale huurwoningen gaan toevoegen. Daarnaast ben ik het wel met u eens dat er een grote groep is die misschien op dit moment niet in aanmerking komt voor sociale huur, maar eigenlijk ook niet echt in staat is om te huren of te kopen in de huidige markt. Voor die mensen zouden bijvoorbeeld die betaalbare koopwoningen, die in dit voorstel staan, een goede oplossing kunnen zijn. 01:17:45

Voorzitter: De heer Dijk. 01:17:48

de heer Dijk - SP: Voorzitter, volgens mij is dit inderdaad, zoals de heer Bushoff zei, een goede aftrap van de start van deze raadsperiode. Volgende week bespreken we de voorjaarsbrieven en hebben we het voorjaarsdebat. Zullen we met elkaar afspreken dat we meer vooruitstrevende pragmatische ideeën zullen gaan presenteren bij het voorjaarsdebat over het bestrijden van de woningmarkt en op naar volkshuisvesting? Hiermee ook de uitnodiging aan alle andere partijen om volgende week daarvoor met ideeën te komen. 01:18:20

de heer Bushoff - PvdA: Dat is een briljant idee. Ik zeg alvast bij deze toe, ook al is het niet mijn rol, dat wij als Partij van de Arbeid verwacht ik maar zo - misschien wel samen met de SP - in ieder geval met enkele moties te komen. Ook één op het gebied van wonen en kijken hoe we de woningmarkt nog verder kunnen terugdringen. We gaan daarmee aan de slag en hopelijk doen meer partijen dat. Dan hebben we volgende week een heel mooi debat en was dit voor mij voldoende voor dit debat. 01:18:46

Voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat we over kunnen gaan tot stemming. Ik zie niemand meer die daaraan twijfelt, dus dan kunnen we dat doen. Ik ga de stemming openen. Er zijn 41 stemmen uitgebracht, meer halen we niet op dit moment. 28 voor en 13 tegen. Het voorstel is aangenomen.

20

6. Conformstukken Dan gaan wij door naar de conformstukken. Ik heb het hier en het staat er ook nog bij. We krijgen een paar stemverklaringen. Ik zie mevrouw Jacobs seinen.

a. Kwaliteitsimpuls tijdelijk fietsparkeren binnenstad Voorzitter: Kwaliteitsimpuls tijdelijk fietsparkeren binnenstad. Kan dat conform door? Dat is het geval.

b. Voorbereidingskrediet klimaatadaptief Damsterdiep LIFE COOL SQUARE Voorzitter: Voorbereidingskrediet klimaatadaptief Damsterdiep. Kan dat conform door? Dat is het geval.

c. Voorbereidingskrediet Travertijnstraat Voorzitter: Bij het voorbereidingskrediet Travertijnstraat hebben we in ieder geval een stemverklaring van 100% Stadspartij. U hebt zo'n ingewikkelde naam, Stadspartij 100% voor Groningen. 01:20:33

de heer Sijbolts - Stadspartij 100% Groningen: Dank u wel, voorzitter. Een vergadering eerder was één van mijn fractieleden voorzitter van een bijeenkomst en die had er ook moeite mee, dus ik begrijp de verwarring, maar het is Stadspartij 100% voor Groningen. Vorige week hebben wij aangegeven het belangrijk te vinden dat bij de totstandkoming van het ruimtelijke plan en het bestemmingsplan, waar dit krediet uiteindelijk voor bedoeld is, voldoende aandacht moet zijn voor bewegen, sport, ruimte, groen, biodiversiteit en natuurlijk ook het betrekken van de omgeving. Alhoewel onze technische vragen nog niet zijn beantwoord kunnen wij nu wel instemmen met het voorbereidingskrediet en zullen wij te zijner tijd de plannen, met name op die punten, beoordelen. 01:21:15

Voorzitter: Dank u wel, dan neem ik aan dat het voorstel-- De heer Van Zoelen. 01:21:19

de heer Van Zoelen - Partij voor de Dieren: Wij hadden ook nog een stemverklaring. 01:21:22

Voorzitter: Gaat uw gang. 01:21:23

de heer Van Zoelen - Partij voor de Dieren: Dank u, voorzitter. Wij kunnen instemmen met het voorbereidingskrediet, want we begrijpen de herontwikkeling van de Travertijnstraat, maar zoals we eerder hebben aangegeven maken we ons heel erg zorgen over de mooie initiatieven die daar in de wijk waren. Die zorgen willen we hier even meegeven en we hopen dat daar in de wijk Vinkhuizen nog steeds plaats voor zal komen, misschien in de herontwikkeling van dat gebied. 01:21:51

Voorzitter: Dank u wel. Met die kanttekeningen kan het voorstel worden aangenomen.

21

d. Vaststelling Structuurvisie Reitdiepzone Voorzitter: Dan hebben we de kredietaanvraag herbouw gymzaal De Meet te Haren. Ik sla er een over: vaststelling Structuurvisie Reitdiepzone. Een stemverklaring van de Stadspartij 100% voor Groningen. 01:22:13

de heer Sijbolts - Stadspartij 100% Groningen: Dank u wel, voorzitter. We hebben hier vorige week met de wethouder een klein debatje over gehad en wat ons betreft is de zienswijze van het wijkoverleg Vinkhuizen een treffende omschrijving van het dilemma voor deze zone: meer ruimtelijk groen voor groene longen in het gebied, in de breedste zin van het woord. Dat betekent ook dat de ontwikkeling gekoppeld moet worden aan de ontwikkeling van Ring West. Wat ons betreft een meer integrale aanpak en gezien de ervaringen in deze zone hebben wij niet het vertrouwen dat deze Structuurvisie zal leiden tot de gewenste meer ontspannen en minder dichte bebouwing dan eerst was voorzien. Daarom wordt onze fractie geacht tegen te hebben gestemd. 01:22:56

Voorzitter: Met die kanttekening is het voorstel aangenomen.

e. Kredietaanvraag herbouw gymzaal De Meet te Haren Voorzitter: Dan zijn we bij de kredietaanvraag herbouw gymzaal De Meet te Haren. Daar zijn verder geen stemverklaringen over? Dan is het voorstel aangenomen.

f. Vervolgfinanciering Warmte Koude Opslag (WKO) en toekomstperspectief WarmteStad Voorzitter: De vervolgfinanciering Warmte Koude Opslag en toekomstperspectief WarmteStad. Een stemverklaring van de PVV. 01:23:17

de heer Ram - PVV: Voorzitter, wij vinden de financiering van WarmteStad niet in orde. Een lening die wordt omgezet naar een Agiostorting. Als je dat geld terug wilt krijgen gaat dat via dividend en betaal je dividendbelasting. Een hele ongelukkige constructie. Een andere partij - volgens mij was het GroenLinks - zei al in de raad: "Het wordt bijna een bodemloze put." Voorzitter, dat is het al en daarom stemmen wij tegen. 01:23:48

Voorzitter: Met die kanttekening is het voorstel aangenomen.

g. Nacalculaties sanering riolering, verlegging riolering t.b.v. AZR, Meerjareninvesteringen beheer openbare ruimte 2019 Voorzitter: Nacalculaties sanering riolering, de verlegging van de riolering ten behoeve van de Aanleg Ring Zuid en meerjareninvesteringen beheer openbare ruimte 2019. Dat is akkoord.

h. APVG aanpassing bezorgeconomie Voorzitter: Dan zijn we bij de APVG-aanpassing in het kader van de bezorgeconomie. Mevrouw Jacobs.

22

01:24:16

mevrouw Jacobs - VVD: Dank u wel, voorzitter. Mijn fractie wordt geacht tegen te stemmen. Wij kunnen ons voorstellen dat we de bezorgbedrijven zouden willen reguleren, maar denken dat dit voorstel er niet bij helpt. Vooral omdat we het nu op slot zetten zal er in ieder geval worden voorkomen dat deze bedrijven vanuit de binnenstad naar een plek zullen gaan waar ze minder overlast veroorzaken. 01:24:41

Voorzitter: Dank u wel. De VVD is tegen en voor de rest is het aanvaard.

7. Bespreekstukken a. OV ontwerpbegroting - M4: Klopt als een bus - M6: Leefbare Meerdorpen Voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 7: de bespreekstukken. Dat is in dit geval niet echt een discussiestuk waarover we een besluit moeten nemen. Het gaat om een wensen en bedenkingen-begroting. We kunnen nog wat wensen en bedenkingen meegeven bij de verdere afhandeling hiervan en in dat kader zijn er twee moties ingediend. Ik stel me voor dat we het vooral over die moties zullen hebben, maar het staat u vrij om verder nog wensen en bedenkingen mee te geven, want er was geen tijd om het in een aparte sessie te bespreken. Zullen we eerst de indieners van de motie het woord geven? De PVV: Klopt als een bus. 01:25:33

de heer Ram - PVV: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben de ontwerpbegroting gelezen en tot onze grote schrik wordt er 2,1 miljoen in het gebied van de gemeente Groningen bespaard, waaronder ook lijn 5 die wordt verlengd en daar hebben wij toch wel verontrustende geluiden over gehoord. Wij vinden het schrappen in de dienstregeling veel te hard en daarom willen wij een motie indienen om ervoor te zorgen dat de pijn wordt verzacht in de gemeente Groningen. Dus die motie dienen we bij deze in. Het andere punt wat wij in willen brengen is Engelbert en Middelbert, die lijn wordt verlegd. De bewoners hebben te kennen gegeven dat zij daar niet in gehoord zijn. Ze hebben daar grote bezwaren tegen gemaakt bij Qbuzz en ook bij het OV-bureau. Ze waren echt onaangenaam verrast dat die lijn zonder overleg zomaar wordt verlegd. Daarom dienen wij ook die andere motie in om ervoor te zorgen dat bewoners in gesprek komen met het OV-bureau om toch te kijken naar een alternatief. Bewoners willen echt wel nadenken over een alternatief, want ze zien ook wel dat als bussen leeg zijn het niet handig is om zo'n bus te laten rijden. Daarvoor pleiten ze bijvoorbeeld om kleinere bussen in te zetten en voor betaalbare oplossingen. Ik hoop van de wethouder een positief geluid om deze motie te ondersteunen. Dank u wel, voorzitter. 01:27:25

Voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik het woord geven? De heer Leemhuis. 01:27:30

de heer Leemhuis - GroenLinks: Dank u wel, voorzitter. Zoals we hebben kunnen begrijpen uit de stukken van het OV-bureau moet het OV-bureau fors bezuinigen de komende jaren voor een bedrag van meer dan acht miljoen euro. Dat is een grote opgave, waarbij het OVbureau ruimte heeft gevonden om de komende jaren voor vele miljoenen aan reserve in te 23

zetten om daarmee te voorkomen dat er zware klappen vallen. Nu bespreken wij hier de voorstellen die het OV-bureau doet voor het dekken van het resterende bedrag. Dan moet er iets van mijn hart wat ik al meer dan twaalf jaar merk en dat is dat wij keer op keer als gemeente keuzes in Den Haag moeten opvangen. Keer op keer moet je dus een keuze maken van: gaan we er veel eigen geld ingooien of kunnen we dat niet trekken? Dat begon bij, bijvoorbeeld, de Participatiewet ergens tien jaar geleden, waarbij we driekwart moesten bezuinigen. Jeugdzorg en zo meer. Ik kan heel lang doorgaan, maar dat ga ik niet doen. De vraag is natuurlijk van: hoe vangen we gaten op? Gaan we daar grote bedragen aan uitgeven of moet er een moment gekozen worden voor de houdbaarheid van de gemeentelijke financiën? Ik denk dat het OV-bureau met een afgewogen plan is gekomen. Een afgewogen begroting met voorstellen voor de dienstregeling die niet fijn zijn. Als ik het voor het kiezen zou hebben, zou ik ze niet aannemen, maar ze zijn draagbaar en acceptabel. Geen verhoging van tarieven boven de inflatiecorrectie en minder bezuinigd dan we een paar weken geleden nog in de stukken hadden gezien, dus al met al een acceptabel geheel.

Nu is het natuurlijk nog hopen dat er in Den Haag wat gebeurt, waardoor alle OV-bedrijven en concessiehouders of openbaar vervoerautoriteiten nog wat ruimte krijgen, maar de signalen zijn niet heel erg hoopgevend als we zien hoe weinig de regering daarin tot nu toe heeft bewogen. Dus mijn fractie denkt: een goed afgewogen geheel. Wel nog een paar punten aan de wethouder. De eerste is01:30:06

Voorzitter: De heer Ram. 01:30:09

de heer Ram - PVV: Ik hoor GroenLinks zeggen dat het een afgewogen geheel is. Nu ken ik GroenLinks als een echte ov-partij die voor het openbaar vervoer is. Er is nu een hele linkse coalitie die bijna niets heeft opgenomen in het coalitieakkoord over het ov, behalve de Lelylijn begrijp ik. U had in het coalitieakkoord natuurlijk ook geld kunnen vrijmaken, bijvoorbeeld die vier miljoen die in de jaarrekening staat, om dat in te zetten in het ov. Dan hadden we heel mooi een nog steeds gedekte dienstregeling kunnen hebben. Waarom heeft GroenLinks dat niet gedaan? 01:30:46

de heer Leemhuis - GroenLinks: Het zou een beetje absurd zijn dat de gemeente Groningen voor de hele provincie Groningen en Drente alle kosten moet overnemen. Ik heb, geloof ik, net juist uitgelegd waarom - waar je aan de ene kant heel ver zou willen gaan - je ook met financiële beperkingen te maken hebt. Acht ton zomaar verjubelen is zelfs voor een linkse meerderheid niet altijd direct betaalbaar. Ik ga door, voorzitter. Ik wilde nog een paar puntjes01:31:18

Voorzitter: De heer Ram is er nog niet mee klaar. Gaat uw gang. 01:31:21

de heer Ram - PVV: Nee, voorzitter, dat is heel makkelijk. Als er een exploitatieverlies is dan is de afspraak dat de gemeente Groningen 21% betaalt van die exploitatieverliezen. Dat is een afspraak en er worden nu ook al bijdrages gedaan. Die worden trouwens gedekt uit de algemene reserves in de komende jaren. Dat betekent toch dat als je vier miljoen vrij hebt in 24

de jaarrekening, dat je er gewoon een gedeelte van in kunt zetten? Dat hoeft helemaal niet voor de hele provincie Groningen en Drenthe. We kunnen toch bij het OV-bureau aankloppen en zeggen: "Nou, een aantal lijnen binnen de gemeente willen wij in stand te houden." Er is toch gewoon geld vrij? 01:32:03

de heer Leemhuis - GroenLinks: Het is fictie om te denken dat er zomaar geld vrij is. Volgens mij is voor 2023 oplopend naar tweeëneenhalf miljoen aanvullende bijdrage van de deelnemers in de begroting opgenomen. Voor volgend jaar betekent dat voor de gemeente Groningen € 150.000 en we zullen bij de eindafrekening van het OV-bureau 2023, die we in 2024 zullen behandelen, vast merken dat het misschien nog meer is geworden. In de tussentijd hebben wij, als gemeente, ook nog andere opgaven dan alleen het ov, die ook fors zijn. Ik ga nu wel door en ik wil het even hebben over een aantal punten waar mijn fractie zorgen over heeft en die mijn fractie daarom wil meegeven aan het college. Dat is bijvoorbeeld het omlaag brengen van de frequentie van Q-link 3 en 4. Dat kunnen wij voor nu steunen alleen zien wij wel risico's daarvoor, omdat juist die hogere frequentie, die tienminuten- frequentie, een van de redenen is waarom deze lijnen zo succesvol zijn geworden. Mijn fractie zou willen vragen om daar niet te lang mee door te gaan en zo snel mogelijk weer op te schalen als dat mogelijk is. Ook hebben wij moeite met een verlaging van de frequentie voor lijnen 8 en 19 naar één keer per uur na 20:00 uur. Mijn fractie zou ook willen vragen: kijk daar nog naar.

Tot slot: de ervaring is dat als je op het hoofdstation aankomt met een van de treinen uit de rest van het land en je naar de Korrewegwijk wil met lijn 10, dan is de aansluiting op zon- en feestdagen zo slecht dat het soms sneller is om te lopen dan om de bus te nemen. Mijn fractie zou het college willen vragen om dat ook nog mee te nemen om te kijken of dat nog geoptimaliseerd zou kunnen worden? Dank u wel, voorzitter. 01:33:56

Voorzitter: Dank u wel. Ik zie mevrouw Menger, maar ik wil even iets zeggen. Als we in dit tempo doorgaan over wensen en bedenkingen, dan hebben we heel veel tijd nodig. Ik snap dat de procedure wat ongelukkig is, want het ligt nu als wensen en bedenkingen meteen in de raad. We gaan het even afwachten of andere partijen ook zo'n uitgebreide wensenlijst hebben. Ik hoop dat u zich een beetje kunt inhouden. Mevrouw Menger. 01:34:26

mevrouw Menger - Stadspartij 100% voor Groningen: Dank u wel, voorzitter. Ik durf al bijna niet meer, maar als mede-indiener van deze motie, even kort. Tijdens de meningsvormende sessie heb ik namens mijn fractie heel duidelijk uiteengezet welke bedenkingen en wensen wij hebben. Wat ons betreft nogmaals drie smaken, waarbij wij zeggen dat de partijen, partners, gewoon bij moeten lappen, dus ga als een malle lobbyen bij het Rijk, ook al heeft het Rijk aangegeven dat de financiële steun voor het ov na 31 december 2022 stopgezet gaat worden. Desalniettemin zeggen wij: laat je niet met een kluitje in het riet sturen, want het gaat om onze inwoners. De wethouder heeft toen ook aangegeven: "Er is geen geld en dan houdt het op, maar uiteindelijk, u als raad gaat erover, dus komt u dan maar met een voorstel." Vandaar deze motie, waarin wij zeggen van: nou, dit is een voorstel om een financiële dekking te creëren en te realiseren, dus neem die van harte. Wij volgen hiermee dus de raad van de wethouder op.

25

01:35:43

Voorzitter: Meneer Leemhuis. 01:35:45

de heer Leemhuis - GroenLinks: Dank u wel, voorzitter. Ik heb twee vragen voor de Stadspartij. De eerste is: mocht deze motie aangenomen worden, hoe verwacht de Stadspartij dan dat de andere deelnemende overheden in het OV-bureau voor een bedrag van drie miljoen gaan bijpassen - want dat is eigenlijk de vraag die de motie stelt - terwijl geen van beide staten iets hebben gezegd over hogere bijdrages? De tweede vraag is: de Stadspartij staat bekend als een partij die zegt financieel conservatief, degelijk en voorzichtig te zijn. Hoe ziet de Stadspartij het om zomaar acht ton te verjubelen - dat is niet helemaal waar, want het gaat naar een goed doel - maar zomaar uit de algemene middelen te halen om dit gat te dekken? Dat is toch een enorme grote aderlating? Nou ja, een enorm groot bedrag, laat ik het daarbij houden. 01:36:42

Voorzitter: Mevrouw Menger. 01:36:44

mevrouw Menger - Stadspartij 100% voor Groningen: Meneer Leemhuis, ik geef u gewoon even een algemeen antwoord op beide vragen. Ik denk dat ik de tweede vraag die u inleidt misschien wel als een compliment moet opvatten, althans zo zal ik het maar doen. Waarschijnlijk bedoelt u hem anders. Wat wij zeggen is: ov is een politieke keuze en daar hangt een prijskaartje aan. Uiteraard zal dat pijn doen, maar volgens mij staan we met zijn allen voor onze inwoners, zodat die zich kunnen voortbewegen. Op het moment dat er zo'n drastische bezuiniging plaatsvindt beperk je mensen in hun bewegingsvrijheid. De mensen die gebruik maken van het ov zijn veelal mensen die alleen maar die mogelijkheid hebben om zich voort te bewegen. Daarnaast, volgens mij staat GroenLinks voor mensen naar het ov, dus hou dan die ruimte open voor mensen om zich daarmee te kunnen verplaatsen. Dat mensen zich kunnen verplaatsen heeft te maken met dat mensen de kaartjes kunnen betalen, dat ze overal naartoe kunnen gaan, dus ook richting de dorpen en omliggende wijken. Het plan wat nu voor ons ligt schaft dat als het ware af. Dat daar een prijskaartje aanhangt is dan jammer en dat er geld vanuit andere partijen moet komen en of dat evenredig is of niet, dat kan. Wij zeggen: de gemeente kan het niet alleen. De gemeente heeft daar partners bij nodig en nogmaals: ga naar het Rijk toe.

Volgens mij, als ik het coalitieakkoord goed heb gelezen, zijn er overwegende coalitiepartijen die eigenlijk zeggen van: "Rijk, hier zijn we." Ik snap niet waar u dan vooral op tegen zou kunnen zijn. 01:38:38

Voorzitter: Wie wil verder nog het woord voeren? Mevrouw Poelstra. 01:38:45

mevrouw Poelstra - D66: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn heel erg blij dat de tarieven, afgezien van een geringe verhoging, niet significant verhoogd worden, dus dat aan die knop niet wordt gedraaid. We vinden het wel erg lastig dat we geld van de gemeente en ook van de provincie in een nog groter aandeel zouden moeten inzetten, terwijl we al niet heel veel vet op de botten hebben. Het zijn echt belangrijke keuzes die we daarin moeten maken. We zullen ons blijven inzetten voor het verlengen van de BVOV. Ik hoop dat de gemeente dat

26

blijft doen en wij zullen dat achter de schermen ook landelijk doen. Ik heb nog wel wat bedenkingen: hoe zijn de gesprekken naar aanleiding van de meningsvormende sessie hierover verlopen binnen het OV-bureau en met name met inwoners en consumentenplatforms? Ook als we kijken naar de allernieuwste motie hierover van de Meerdorpen: hoe is er gesproken met de bewoners en wat is nu de situatie omtrent lijn 5? Dat zou ik graag van de wethouder horen, want ik zou het heel erg toejuichen dat we daar meer gesprekken hebben, met name met de mensen die daadwerkelijk van het ov gebruik maken. Ik vind het een hele lastige om de frequentie van de lijnen te verminderen, ondanks dat ik denk dat het huiswerk door het OV-bureau goed is gedaan en dat ze met een passende oplossing komen. Als je de frequentie vermindert gaan we de reizigers niet sneller terugwinnen. Wat kunnen we hierover tegenover zetten om, met name, de forensen waarmee je de hoogste inkomsten kunt verkrijgen, weer terug te krijgen in het ov, dus dat ze de auto laten staan en weer de bus ingaan? Ik zou me ook willen aansluiten bij de vraag of we de frequentie, zodra de financiële situatie dat weer toelaat en reizigers weer terugkomen, snel weer verhogen, omdat het inderdaad erg prettig is als je sneller een nieuwe bus hebt, zodat je meer kansen hebt om comfortabel te reizen binnen de provincie en gemeente.

Nou, dat zijn eigenlijk de vragen voor de wethouder. 01:40:48

Voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Groot, wensen en bedenkingen die u graag wil meegeven? 01:41:01

mevrouw De Groot - Student & Stad: Dank u wel voorzitter. Ik zal het kort houden. Ik zal een paar dingen weggelaten. De meeste voorstellen voor het aanpassen van een dienstregeling in de 'Memo ontwerp hoofdlijnen dienstregeling 2023' baren ons geen echt grote zorgen. Enkele voorstellen vinden wij zelfs een kleine verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Zo zal bijvoorbeeld lijn 18 in de ochtendspits vaker rijden tussen P+R Hoogkerk en Zernike. Echter is er wel één specifieke verandering die onze aandacht trekt, waar de heer Ram en mevrouw Poelstra het ook al over hebben gehad. In de memo wordt aangegeven dat lijn 5 inderdaad niet meer door Middelbert en Engelbert zal gaan. Vanaf wanneer is nog niet helemaal bekend. Ook ik heb contact gehad met een aantal inwoners uit Engelbert. Mijn kapster woont daar, dus zij heeft het in de buurt-app gegooid. Ik kreeg veel berichtjes terug van mensen die het allemaal unaniem met elkaar eens waren dat ze het heel erg vonden. Er waren mensen die zelfs daarheen waren verhuisd omdat het zo'n goede busverbinding had met de stad. Dus Student & Stad zou de wethouder willen vragen om deze keuze of deze optie nog eens te herzien en naar alternatieven te kijken. De heer Ram heeft hier zonet ook een motie over ingediend.

Over de andere motie van PVV, de eerste die is ingediend: dat vinden wij in principe een sympathiek idee, maar we vinden het lastig dat we afhankelijk zijn van de provincie Groningen en Drenthe. Dan hebben we nog een vraag aan de wethouder: zou de wethouder ons iets meer kunnen vertellen over wat we kunnen doen en hoeveel lijnen we dan toch in stand zouden kunnen houden of hoe de frequentie toch op peil kan blijven met de extra bijdrage van de gemeente, zoals de heer Ram hem in zijn motie heeft genoemd? Wat zouden we daar dus mee kunnen doen als ze bij de provincies besluiten om niet extra bij te dragen? Tot zover, dank u wel.

27

01:43:10

Voorzitter: Dank u wel. De heer Pechler. 01:43:13

de heer Pechler - Partij voor de Dieren: Dank voorzitter. Ik geef graag gehoor aan uw oproep en ik hou het kort. Als Partij voor de Dieren zijn we blij dat er geen extra tariefverhoging komt voor onze inwoners, dat de reserves van het OV-bureau tot het maximale worden gebruikt en dat alle drie de stakeholders, waaronder de gemeente, extra geld toeleggen om de bezuinigingen te beperken. De lagere frequentie van bepaalde lijnen blijft pijnlijk, maar voor de tijdelijkheid acceptabel. Verder kan ik mij aansluiten bij de woordvoering van de heer Leemhuis van GroenLinks. 01:43:38

Voorzitter: Dank u wel. Wie wil verder nog wensen of bedenkingen meegeven? De heer Ram, u hebt het woord al gehad. 01:43:46

de heer Ram - PVV: Ik heb een interruptie. 01:43:47

Voorzitter: U hebt een interruptie, gaat uw gang. 01:43:50

de heer Ram - PVV: Dank u wel. Ik heb toch een vraag aan de Partij voor de Dieren. Ook de Partij voor de Dieren is een partij die voor het ov is. Dat heb ik tenminste de laatste jaren vernomen. Ook aan u de vraag: in het coalitieakkoord heeft u hier geen geld vrijgemaakt voor ov. Als tweede wapenfeit snijdt u gewoon in de dienstregeling, in feite door dit linkse college. Waarom gaat u akkoord met het snijden in deze dienstregeling? We kunnen gewoon geld bijleggen om deze dienstregeling op peil te houden. 01:44:29

Voorzitter: De heer Pechler. 01:44:30

de heer Pechler - Partij voor de Dieren: Dank voorzitter. In principe hadden wij het als Partij voor de Dieren goed gevonden als de aanvullende bijdrage van de drie partijen nog hoger was geweest dan nu wordt voorgesteld. Dat hebben wij een paar weken geleden ook in de meningsvormende sessie zo benoemd. Feit is natuurlijk wel dat we met 21 procent maar een kleinere vinger in de pap hebben en dat als wij extra geld bijleggen en de rest dat niet doet, het dan een heel scheef beeld wordt. Ik ga ervan uit dat de wethouder heeft geluisterd naar onze bijdrage en dat dit het hoogst haalbare was. 01:44:58

Voorzitter: De heer Ram. 01:44:59

de heer Ram - PVV: Een korte vervolgvraag: de grootste besparingen die worden gedaan liggen in de gemeente Groningen. Bijna 2,1 miljoen als je dat helemaal meerekent, dus de gemeente Groningen wordt onevenredig hard geraakt. Is het dan geen extra bijdrage vanuit onze gemeente waard?

28

01:45:20

de heer Pechler - Partij voor de Dieren: Dat de gemeente Groningen onevenredig hard wordt geraakt wordt is logisch, want het is de spil van ons regionale ov-netwerk. Ik denk dat het grote merendeel van de reizigers van het OV-bureau Groningen Drenthe in of naar Groningen reist. Als het alternatief is dat we kleine lijnen tussen dorpen in Drenthe of de provincie Groningen schrappen, dan heeft dit onze voorkeur. 01:45:43

Voorzitter: Dank u wel. Meneer Wennink. 01:45:51

de heer Wennink - ChristenUnie: Voor de woordvoering hoop ik, als dat kan? Ik zal het kort houden. 01:45:56

Voorzitter: Ja, als u het kort houdt. 01:45:58

de heer Wennink - ChristenUnie: Nou vooruit, ik zal het kort houden. Voor de wensen en bedenkingen: wij hopen dat de wethouder zich blijft inzetten voor het behoud van dunne lijnen naar de dorpen tot zover het financieel verantwoord is. Dat betekent voor ons niet tegen elke prijs, maar wel met alternatieven beschikbaar voor mensen die op het ov aangewezen waren. Wij zullen tegen de twee moties stemmen. Bij motie 4 is de ChristenUnie van mening dat de provincies en het Rijk aan zet zijn. Het Rijk heeft het probleem veroorzaakt door de modellen te hanteren en het is aan de provincies om aan de voorkant de financiële verantwoordelijkheid te dragen. Ik sluit me aan bij wat er eerder is gezegd door de heer Pechler. Bij motie 6 horen we graag van de wethouder op welke manier participatie ingericht zal worden, want wij vertrouwen erop dat deze nog plaats zal vinden waarmee de motie, wat ons betreft, overbodig zal worden. 01:46:45

Voorzitter: Dank u wel. Ik zag bij de PvdA een hand. De heer Bushoff? 01:46:49

de heer Bushoff - PvdA: Ja, ook kort, voorzitter. Volgens mij is het heel terecht dat mensen zeggen dat het ontzettend vervelend is dat die financiële steun vanuit het Rijk stopt en dat daardoor in heel Nederland allerlei OV-bureaus met een financieel probleem zitten. Ook in Groningen zitten we daarmee. Dan moet je kijken aan welke knoppen je kunt draaien en dan kiezen ze er in Groningen en Drenthe voor om te draaien aan knoppen die misschien wel het minst pijn doen, namelijk niet zozeer het schrappen van allerlei lijnen, maar kijken of je misschien in de frequentie toch wat bezuiniging kan realiseren. Wat de Partij van de Arbeid betreft is dat op zich de juiste knop om aan te draaien, omdat het een knop is die niet onomkeerbaar is. Dus op het moment dat er toch weer meer geld beschikbaar is, kun je die frequentie weer omhoog doen. Dat is één en het tweede is dat we graag zouden willen vragen om vooral ook aandacht te hebben dat als je die frequentie verlaagt in dienstregelingen om dan te kijken: waar kan dat het meest pijnloos en hoe zorg je ervoor dat je zoveel mogelijk aandacht hebt voor doelgroepen - zoals dorpen of scholieren en mensen die echt afhankelijk zijn van het ov - zodat zij zo goed mogelijk bediend blijven met

29

een aanpassing van de dienstregeling? Dan sluit ik af door mij aan te sluiten bij de vraag, volgens mij, van D66 mevrouw Poelstra, over Middelbert en Engelbert. Dank u wel. 01:48:10

Voorzitter: Dank u wel. Zijn we een beetje rond met uw wensen en bedenkingen? Dan is het woord aan de wethouder de heer Broeksma. 01:48:22

de heer Broeksma - wethouder: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat ik namens u allemaal spreek als ik zeg dat we het allemaal liever anders hadden gezien. Dat we allemaal anders hadden gezien dat het Rijk een andere verantwoordelijkheid had genomen nu we last hebben van het na-ijleffect van corona. De beschikbaarheidsvergoeding voor het openbaar vervoer stopt, terwijl corona of in ieder geval het na-ijleffect nog niet voorbij is. Eigenlijk wachten we met smart dat de reizigers voor 100 procent weer terug zijn of nog liever voor 105 procent terug, zodat er nog meer reizigers van het openbaar vervoer gebruik maken dan voor corona, omdat we die groei van het openbaar vervoer belangrijk vinden, zelfs passend in onze Mobiliteitsvisie. De gesprekken op dit moment in Den Haag met de staatssecretaris zijn onbevredigend. Ook het meest recente bod van de staatssecretaris komt onvoldoende tegemoet aan de noden van de openbaar vervoerautoriteiten, in het gehele land overigens. Groningen Drenthe is er maar één van, maar op andere plekken van het land wordt eigenlijk nog meer gesneden dan bij ons en is het haast een dramatische situatie. Die gesprekken met de staatssecretaris vinden dagelijks plaats. Er is gevraagd: kunnen wij nog iets doen? 'Voer lobby bij het Rijk' is de aansporing van de Stadspartij 100%. Dat gebeurt dus zeer intensief.

Ik nodig u uit om dat zelf ook te doen bij de Tweede Kamer. U kunt daar Kamerleden voor opbellen die in gesprek zijn. Vandaag was er nog een gesprek met de staatssecretaris. Uiteindelijk is de Tweede Kamer ons hoogste orgaan, dus ik nodig u uit, ook de lokale partijen die een pedant hebben in de Tweede Kamer, om daar aandacht aan te besteden en hun Tweede Kamerfractie te benaderen. D66 gaf al aan dat te doen. 01:50:11

de heer Broeksma - wethouder: Inderdaad, misschien wel een patroon, wat we ook elders gezien hebben, dat de Rijksoverheid de handen terugtrekt en de regio met problemen opzadelt en daar onvoldoende financiering bij geeft. U zegt: "Het zijn onze burgers." Het zijn natuurlijk ook de burgers van de provincie en van het Rijk. De gesprekken zijn onbevredigend en we moeten dus uitgaan van de situatie zoals die is gepresenteerd in de begroting. Bedenkt u daarbij dat het niet alleen gaat over volgend jaar, maar het is een meerjarenbegroting, dus ook de jaren daarna. Het dagelijks bestuur van het OV-bureau denkt dat het een afgewogen pakket is, aangepast naar aanleiding van de meningsvormende sessie. De commissievergadering heb ik hier staan, maar dat heet anders. Het ging daarbij eigenlijk over drie knoppen. Eén knop was over de dienstregeling en naar aanleiding van uw commissievergadering is de dienstregeling - oorspronkelijk zou daar een bezuiniging van vijf en een half miljoen euro - teruggebracht naar de 3,9 die u nu ziet staan. Dus dat is 1,6 miljoen die extra bezuinigd is op de dienstregeling en uiteindelijk bij de drie moeders terechtkomt, dan wel uit de eigen bijdrage, uit de reserve, van het OV-bureau. De tweede knop is de tariefknop en daarvan zeggen wij, ook u gehoord hebbende, die zetten we op nul. Los van de indexering, want die wordt in november bepaald.

U weet, de inflatie is hoger dan in andere jaren, dus dat wordt niet één of twee procent. Ik verwacht dat het meer zal zijn, 30

maar de tariefknop - de extra tarieven, de extra verhoging om het tekort te dekken - hebben wij op nul gehouden u gehoord hebbende. Tenslotte, de derde knop was de eigen bijdrage te verhogen, dan wel de reserve van het OV-bureau in te zetten. 01:52:06

de heer Broeksma - wethouder: Dat zijn communicerende vaten en eigenlijk zou dat ook de bijdrage van het Rijk moeten zijn, maar het Rijk, zoals ik u net heb aangegeven, geeft onvoldoende thuis voor dit verhaal. Als ik kijk naar de dienstregeling: alles doet pijn, alles doet pijn! Dat betekent dat er geen enkele keuze is waarvan we zeggen: "Nou, dat doen we dan maar." Misschien lijn 18, die wat vaker gaat rijden. Dat is eigenlijk de enige compensatie voor wat anders wat verdwijnt, maar alles doet pijn en eigenlijk betekent dat: voor welke pijn kies je dan? Welke pijn vind je nog acceptabel gezien alle keuzes die je moet maken? De keuzes voor in elk geval terug te draaien maatregelen. Maatregelen die voorkomen dat iets voor de eeuwigheid verdwijnt, ook uw commissie gehoord hebbende. Maatregelen die snel op te plussen zijn, zodat op het moment dat reizigers terugkeren buslijnen waarvan de frequentie iets is teruggebracht - die natuurlijk vooral in de stad te vinden zijn - wanneer die overvol zijn komt er of een bus bij of de dienstregeling wordt weer opgeplust. Dat laatste kan niet elke week. Een bus bijplaatsen - in plaats van één bus komen er dan twee bussen vlak achter elkaar - kan op weekbasis, zeg maar. De dienstregeling aanpassen zou zelfs meerdere keren per jaar kunnen. Geen kleine klus, maar het zou wel kunnen. 01:53:28

de heer Broeksma - wethouder: We hebben ook gekeken of er voor lijnen, soms rechtstreekse lijnen, goede alternatieven zijn met trein, bus of een keer overstappen. Eventueel met de hub-taxi zijn daar goede alternatieven voor. Desondanks verdwijnen er toch lijnen. Niet in de stad Groningen, maar wel in de provincie Groningen, dan wel in de provincie Drenthe. Er zijn twee lijnen die niet verdwijnen, maar wel op de nominatie hebben gestaan dus ook dat heeft geholpen, lijn 107 en 109. Dat zijn rechtstreekse Zernike-lijnen, vanuit Stadskanaal en Assen rechtstreeks naar Zernike. Het past ook in onze Mobiliteitsvisie, doordat het hoofdstation daarmee ontlast wordt. Die blijven nog in 2023 en bij voldoende belangstelling zullen we die ook in de jaren daarna-- Als er reizigers zijn doen we het gewoon. Nog een tip: het is wel van belang voor hen die een studenten OV-kaart hebben: blijf inchecken. Ga vooral met die bus en zorg ervoor dat het OV-product veel gebruikt wordt. Check in en zorg ervoor dat je veel kilometers maakt in die bus, want op dit moment wordt gemeten hoeveel studenten gebruik maken van de bus en daar hangt de financiering voor de komende jaren voor dat deel van onze begroting vanaf. 01:54:46

Voorzitter: De heer Ram heeft een vraag. 01:54:55

de heer Ram - PVV: Nu wordt er 2,1 miljoen bespaard in het hele gebied Groningen. Ik kan het natuurlijk niet helemaal toerekenen naar de gemeente. Dat is helder, maar het is wel 2,1 in de gemeente Groningen. Daarnaast is er vier miljoen vrij in de jaarrekeningen. Dan is er toch een mogelijkheid vanuit de gemeente om in ieder geval een gedeelte van onze lijnen frequenter te laten rijden en andere keuzes te maken? Waarom heeft de wethouder daar niet voor gepleit?

31

01:55:33

de heer Broeksma - wethouder: Eigenlijk licht u uw motie toe. Ik kom straks op de moties en wat het effect is van de € 816.000 extra stoppen in de pot van het OV-bureau van die vier miljoen als dekkingsmiddel, zegt u, op het rekeningresultaat. Daar kom ik straks op. Ik was daar nog niet. Ik was eigenlijk nog met een soort inleiding of toelichting van wat hier01:55:53

Voorzitter: Ik wil ook de wethouder erop wijzen dat wij een wensen- en bedenkingenprocedure hebben en01:55:58

de heer Broeksma - wethouder: Ik kom nu bij de wensen en bedenkingen. 01:55:59

Voorzitter: -de algemene beschouwingen zo kort mogelijk te houden. 01:56:02

de heer Broeksma - wethouder: Nou, algemeen. Q-link 5 Middelbert en Engelbert: door een aantal is dat genoemd en eigenlijk staat het misschien wat ongelukkig in de begroting. Voor de goede lezer staat het er wel, maar die Q-link 5 rijdt volgend jaar gewoon. Die rijdt nog via de Middelberterweg, zoals het daar staat. Misschien had het achterwege moeten staan, maar het is eigenlijk een soort vooraankondiging. Ook dat is gebeurd in het OV-bureau dat ze zeggen: "Nou, in 2023 blijft hij nog wel rijden." Ook omdat wij, als gemeente Groningen, hebben aangegeven dat wij goede alternatieven moeten hebben. We willen met de inwoners van die dorpen praten. Sommigen zeggen: "Jammer als die bus verdwijnt", maar anderen zeggen: "Het zijn wel erg grote bussen voor het dorpse systeem zoals wij dat hier hebben. Zou het ook anders kunnen?" Voor de helderheid - een aantal mensen vraagt hierom en ook de motie vraag hierom - Q-link 5 blijft volgend jaar gewoon rijden en we gaan met de mensen in gesprek. Een andere vraag is of het consumentenplatform al is benaderd. 01:57:10

Voorzitter: De heer De Waard. 01:57:12

de heer De Waard - SP: Ja, even een vraag voor de wethouder. Ik vroeg mij af: hoe groot schat de wethouder de kans in dat er voor de langere termijn een goede bereikbaarheid is voor die dorpen? 01:57:26

de heer Broeksma - wethouder: Wij zoeken naar goede alternatieven, dus een goede bereikbaarheid als er alternatieven moeten zijn of anders blijft die bus gewoon rijden. Als er goede alternatieven zijn-- Die kant gaan wij voor. Kans kan ik niet zeggen. We gaan met de bewoners van de dorpen en het OV-bureau in gesprek om te kijken wat goede oplossingen zijn voor dit [crosstalk] 01:57:46

Voorzitter: De heer Ram gaat nu aankondigen dat hij zijn motie intrekt of niet? 01:57:51

de heer Ram - PVV: Nou ja, ik hoor hele positieve geluiden van de wethouder over mijn motie, dus ik kan het, als steuntje in de rug, natuurlijk gewoon indienen, maar dat is niet 32

mijn vraag, voorzitter. De vraag is: de mensen in Engelbert geven aan dat ze niet zijn gehoord en dat ze niet zijn meegenomen met deze beslissing die nu in de dienstregeling staat. Ze werden dus zeer overvallen, waren geschrokken en wat verbolgen zelfs, dus die communicatie is niet helemaal goed gelopen. Dat gebeurt helaas wel vaker in deze gemeente. De vraag is: hoe kan dat? Ik hoop dat met de toezegging u deze mensen ook echt de kans geeft om met goede alternatieven te komen. Dus vandaar. 01:58:39

Voorzitter: De wethouder. 01:58:40

de heer Broeksma - wethouder: Voorzitter, ik gaf net aan dat het niet in de dienstregeling staat en dat het gesprek nog gaat plaatsvinden. Uw suggesties kloppen gewoon niet. Met het consumentenplatform wordt nu gesproken. De dienstregeling is voor inspraak vrijgegeven en u zult daar op 7 september over kunnen praten. Met het consumentenplatform is er over de dienstregeling een gesprek. Het consumentenplatform geeft overigens aan: liever niet, maar als het dan toch moet dan is dit een evenwichtig pakket. Extra middelen: ik kom eigenlijk bij de motie. Ze worden niet bijgepast door de beide provincies. Dat geef ik u alvast mee. Een deel van uw verzoekpunt uit de motie pleit er bij de andere twee moeders van het OV-bureau voor dat er bijgepast wordt. Dat zou dan inderdaad in de orde van 3,1 miljoen moeten zijn en dat gaat niet gebeuren. Dat betekent dat het geld kwijt is. Ik wil u erop wijzen dat het voor één jaar geldt en dat het dus niet voor vier jaar is. Dan zou u het bedrag keer vier moeten doen om dit structureel te kunnen hebben. In feite is dat een uitstel van executie. Als gemeente krijgen we geen middelen in het gemeentefonds om het openbaar vervoer in de lucht te houden. Als u zegt: kunnen daar lijnen in de stad-- De regio wil naar de stad.

Conform de Mobiliteitsvisie willen we ook dat de regio naar de stad gaat en dat daar meer gebruik wordt gemaakt van het openbaar vervoer, omdat we automobiliteit niet kunnen ontvangen, niet kunnen hosten zeg maar, binnen onze gemeente. Dus wij ontraden de motie. 02:00:15

de heer Broeksma - wethouder: Een concrete vraag van Student & Stad: wat kun je doen met dat extra geld? Voor elke bezuiniging in de begroting staat een bedrag. Als u dat keer vier doet kunt u zien - omdat het een structurele bezuiniging moet zijn - wat u dan met welk bedrag overeind zou kunnen houden. Wij ontraden u dat wel, omdat het niet alleen voor onze gemeente is. De provincie legt niet bij. In de gemeenteraad van Emmen of Assen of welke gemeente dan ook zou eenzelfde discussie gevoerd kunnen worden. Wij hebben geen middelen voor openbaar vervoer en wij vinden dat dit een afgewogen pakket is. Er kan snel opgeplust worden en we denken dat dit het pakket is zoals het moet zijn. 02:01:00

Voorzitter: De heer Ram doet zijn best voor zijn moties, maar u hebt al een paar keer ongeveer hetzelfde punt gemaakt. Hebt u nog een nieuw punt? 02:01:07

de heer Ram - PVV: Ik heb nog geen antwoord op mijn vraag gekregen, voorzitter. Mijn vraag was: er is vier miljoen vrij in de jaarrekeningen, dus met andere woorden: de raad heeft budgetrecht en kan daar beslissingen over nemen. Consequent komt er een onderbesteding 33

vrij bij de jaarrekening en bij de volgende jaarrekening is dat ook een verwachting die we reëel kunnen hebben. Waarom wordt niet de keuze gemaakt om vervolgens die vrije ruimte in te zetten? 02:01:35

Voorzitter: U herhaalt uw vragen en u hebt ook02:01:36

de heer Ram - PVV: Ik heb geen antwoord gehad. 02:01:37

Voorzitter: -een antwoord gekregen, maar ik geef de wethouder graag02:01:40

de heer Ram - PVV: Ik heb niks over die jaarrekening gehoord. 02:01:41

Voorzitter: -de gelegenheid. 02:01:42

de heer Broeksma - wethouder: Ik heb hier, volgens mij, op gereageerd. Ik ontraad de motie. D66 vraagt een paar losse vragen: kunnen de forensen terugkomen? De benzineprijzen helpen misschien om het openbaar vervoer populairder te maken. U weet dat wij de tarieven niet verhogen, tenzij met de inflatiecorrectie. Het consumentenplatform heb ik gezegd. Een aantal aandachtspunten worden genoemd door een aantal partijen. Die passen eigenlijk bij de dienstregeling. U staat vrij om-- Alle wijkverenigingen, clubs en het consumentenplatform worden geraadpleegd. Die worden expliciet aangeschreven om tot 7 september te reageren op de dienstregeling, dus die punten kunt u daarin meegeven. Volgens mij heb ik alles gehad, voorzitter. Ik heb gereageerd op beide moties. De tweede motie over Middelbert en Engelbert is volstrekt overbodig, omdat hij volgend jaar gewoon blijft rijden zoals hij rijdt. De eerste motie ontraadt het college. Tot zover, voorzitter. 02:02:38

Voorzitter: Dank u wel. Meneer Leemhuis. 02:02:41

de heer Leemhuis - GroenLinks: Ik had over een tweetal zaken expliciete vragen gesteld, maar als de wethouder zegt: "Ik neem het mee." Dat gaat over lijn 8 en 19 naar 20:00 uur maar één keer en lijn 10 de aansluiting op zon- en feestdagen. 02:02:57

Voorzitter: De wethouder. 02:02:57

de heer Broeksma - wethouder: Jazeker, dat neem ik mee en geef ik door. Dank u wel. 02:02:59

Voorzitter: Mevrouw Sloot. 02:03:02

mevrouw Sloot - Stadspartij 100% voor Groningen: Voorzitter, nog een vraag aan de wethouder ten aanzien van de motie die hij zojuist overbodig verklaarde. U geeft aan dat het voor dit jaar nog blijft, maar het jaar daarop wellicht niet. Is het dan misschien niet een 34

beetje anticiperen om daar nu alvast een raadsbrede steun voor uit te roepen om de motie te steunen, zodat de wethouder daarmee aan de slag kan? Dan heeft hij nog meer dan een jaar om onze gevoelens daarover over te brengen. Is dat een idee? 02:03:32

Voorzitter: De wethouder. 02:03:37

de heer Broeksma - wethouder: Het gevoel als het gaat om ervoor te zorgen dat er een goed alternatief is voor deze kwestie: ik ga het liefst eerst met de bewoners in gesprek voordat ik preludeer op de uitkomst. Ik denk dat het goed is. Een aantal mensen geeft aan: "Die grote bussen door onze dorpen is misschien niet wat we willen. Dat past misschien niet." Een ander deel zegt: "We willen graag dat het openbaar vervoer op een goede manier geregeld wordt." Dat delen we natuurlijk allemaal. Ik zeg niet dat ik die motie ontraad, maar ik zeg dat hij overbodig is. In feite gaan we inwoners betrekken bij de besluitvorming en we bespreken met het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur, dat de huidige route of in ieder geval de functionaliteit van de route behouden moet blijven. Dat doen we natuurlijk ook, dus in die zin overbodig. 02:04:23

Voorzitter: Dank u wel. Wij ronden de bespreking hiermee af. We gaan over tot stemming over de moties. We doen eerst motie 4, PVV: Klopt als een bus. Ik open de stemming. Er zijn 41 stemmen uitgebracht. Ik denk dat er nog eentje komt? Nee? Mevrouw Martinez? O, die is weg. 41 stemmen, voor 9 en tegen 32. De motie is verworpen. Dan gaan we naar motie 6: Leefbare Meerdorpen. Ik open de stemming. 02:05:26

de heer De Waard - SP: Voorzitter? 02:05:29

Voorzitter: Meneer De Waard. 02:05:31

de heer De Waard - SP: Nog even een kleine stemverklaring. Ik luister naar de voorzitter en hou het kort. Wij zijn tegen deze motie, want hij is overbodig. We hebben er vertrouwen in dat de wethouder de bewoners meeneemt voor een goede oplossing en daarvoor houden we natuurlijk de vinger aan de pols. 02:05:47

Voorzitter: Dank u wel. 02:05:49

de heer Bushoff - PvdA: Voorzitter, ook van mij nog een korte stemverklaring als dat mag? 02:05:53

Voorzitter: Meneer Bushoff. 02:05:55

de heer De Waard - SP: Die sluit eigenlijk heel erg aan bij de stemverklaring van de SP. Hij is in zekere zin, zou je kunnen zeggen, overbodig en anders is hij toegezegd door de wethouder, dus volgens mij kan daarmee de motie ingetrokken worden.

35

02:06:08

Voorzitter: De heer Ram was dat niet van plan. Zijn er nog meer stemverklaringen? Nee, dat is niet het geval. Dan proberen we opnieuw de stemming te openen. Er zijn 41 stemmen uitgebracht, voor 10 en tegen 31. De motie is verworpen. Dan zijn we bij de moties vreemd, maar het is inmiddels 18:20 uur. Ik wil u voorstellen om te beginnen aan de dinerpauze en die moties daarna te bespreken. Dat is één en twee: er is op het allerlaatste moment, echt op het allerlaatste moment - dat mag natuurlijk formeel - een motie 7 ingediend - sommigen hebben die misschien nog niet eens gezien - over het topsportcentrum van het CDA, D66 en de Stadspartij. Ik wil de indieners, gezien het late tijdstip van indienen, in overweging geven om die motie volgende week opnieuw in stemming te brengen bij de bespreking van het voorjaarsdebat. Daar kunt u nog even over nadenken en de andere partijen kunnen de motie alvast lezen tijdens de dinerpauze. Is het akkoord om nu de dinerpauze te doen? Dan gaan we om 19:30 uur verder met de installatie van de wethouders en de raadsleden. Ik schors de vergadering.

3. Installatie en benoemingen 00:17:02

Voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering onder dankzegging van de heer Sietsma voor het voorzitten van het eerste deel. Ik heb begrepen dat het zonder kleerscheuren verlopen is. Ik had ook niet anders verwacht. Er rest nu nog onder dankzegging aan u allen voor het feit dat ik toch nog even wat mag doen vandaag. Ik word er al fijntjes op gewezen.

a. Installatie wethouder K. (Kirsten) de Wrede Voorzitter: We gaan over tot de installatie van Kirsten de Wrede als wethouder. De benoeming heeft in zekere zin al plaatsgevonden in de vorige vergadering, maar de installatie nog niet. Daarna geef ik het woord aan Leendert van der Laan inzake de geloofsbrieven van Bart Hekkema. Het gaat in één keer door. Daarna gaan we Bart Hekkema als alles goed is installeren. Dan komt de beëdiging van een drietal fractiewoordvoerders Laurent Dwarshuis, Rico Tjepkema en Isa Peters. Dat gaat allemaal aan één stuk door. Ik zou schorsen tussentijds om mensen te feliciteren maar dat doen we niet, want daarna hebben wij nog een vijftal moties vreemd te behandelen. Als dat allemaal achter de rug is, dan is het een uur of elf. We doen een beetje aan verwachtingsmanagement vanwege de publieke tribune. Dames en heren op de publieke tribune, het is ook een beetje uw feest. Als u denkt bij een van uw geliefden of anderszins ik wil een beetje hier in de buurt staan, een beetje leuke foto maken of zo, dan doet u dat gewoon. Komt u gewoon lekker hier staan en als u het niet goed vindt dan doen we het gewoon nog een keer over. Ik stel u voor dat u allen gaat staan. Kirsten de Wrede komt naar voren. Ik had de indruk dat u gisteren ook al in het college aanwezig was. 00:19:45

Mevrouw De Wrede: [onhoorbaar] 00:19:45

Voorzitter: Het gaat toch weer snel. Ik verklaar dat ik om tot wethouder benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten 36

rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen. Zegt u mij na, dat verklaar en beloof ik. 00:20:34

Mevrouw De Wrede: Dat verklaar en beloof ik. 00:20:36

Voorzitter: Van harte gefeliciteerd en heel veel geluk. Het cadeau erbij.

b. Installatie raadslid B. Hekkema (PvdD) Voorzitter: Dan geef ik het woord aan de Leendert van der Laan inzake de geloofsbrieven van Bart Hekkema. De heer van der Laan aan u het woord. 00:21:21

De heer Van der Laan: Dank u Voorzitter. De commissie uit de gemeenteraad van Groningen heeft de benodigde stukken ontvangen van Bart Hekkema wonende te Groningen. Bart Hekkema is benoemd tot lid van de gemeenteraad van Groningen en heeft deze benoeming aanvaardt. De commissie rapporteert de raad dat zij stukken heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan de in de gemeentewet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert daarom tot toelating van de heer Hekkema als lid van de gemeenteraad, namens ondergetekende Elizabeth Akkerman en Tom Rustebiel. Tot zover, voorzitter. 00:22:02

Voorzitter: Dank u zeer, dan verzoek ik Bart Hekkema naar voren te komen. U kent de procedure, daar gaan we weer. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen. Zegt u mij na, dat verklaar en beloof ik. 00:23:05

De heer Hekkema: Dat verklaar en beloof ik. 00:23:07

Voorzitter: Van harte gefeliciteerd en heel veel geluk. Als we elke raadsvergadering behoorlijk wat mensen hebben te installeren met al die tassen, dan we hebben we wel een mooi feest.

c. Beëdiging woordvoerders namens de fracties Voorzitter: Dan gaan wij zo Laurent Dwarshuis beedigen als woordvoerder van de ChristenUnie. Mag ik hem naar voren vragen. U gaat even de boven beenspieren oefenen. Er komen er nog twee. U kan beter blijven staan. Ik zwaar dat ik om tot fractiewoordvoerder benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer en beloof dat ik om iets in dit ambt 37

te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractiewoordvoerder naar eer en geweten zal vervullen. Zegt u mij na zo waarlijk, helpe mij god almachtig. 00:25:05

De heer Dwarshuis: Zo waarlijk, helpe mij god almachtig. 00:25:08

Voorzitter: Heel veel succes. Dan verzoek ik naar voren te komen namens de Partij van de Arbeid Rico Tjepkema. Ik zweer dat ik om tot fractiewoordvoerder benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractiewoordvoerder naar eer en geweten zal vervullen. Zegt u mij na, zo waarlijk helpe mij god almachtig! 00:26:26

De heer Tjepkema: Zo waarlijk helpe mij god almachtig. 00:26:28

Voorzitter: Van harte gefeliciteerd. De laatste van de installaties is Isa Peters voor woordvoerder van D66. Ik verklaar dat ik om tot fractiewoordvoerder benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractiewoordvoerder naar eer en geweten zal vervullen. Zegt u mij na: dat verklaar en beloof ik. 00:27:41

Mevrouw Peters: Dat verklaar en beloof ik. 00:27:43

Voorzitter: Van harte gefeliciteerd.

8. Motie vreemd aan de orde van de dag - M1: Windroos Grote Markt Voorzitter: Dan komen wij op een motie vreemd aan de orde van de dag van de Stadspartij voor 100 procent voor Groningen, Partij voor het Noorden PVV. Het betreft de windroos op de grote markt. Wie van de indieners wil daarover het woord? Is dat de Stadspartij? Ga uw gang. 00:28:31

De Stadspartij: Dank u wel, Voorzitter. De windroos zegt iets over de geschiedenis van Groningen als Hanzestad, een historisch aspect dus. Daarnaast heeft de windroos op de huidige plek veel meegemaakt. Duitse soldaten zijn er met hun laarzen overheen gestampt, Canadese geallieerden zijn er overheen gekropen en het heeft de talloze [onhoorbaar] gezien. Met die boodschap trok de bond Heemschut als hoeder van cultureel erfgoed en de 38

beschermer van cultuurmonumenten vorige week aan de bel. Dit omdat de gemeenteraad op drie november 2021 dit misschien over het hoofd heeft gezien, of in elk geval onbesproken liet. Daar komt bij dat op vijf mei 1995, tijdens de viering van vijftien jaar vrijheid een tijdscapsule werd geplaatst in het midden van de ster op de grote markt die pas op vijf mei 2995 opgegraven mag worden. Dat alles is notarieel vastgelegd, beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald dachten onze fracties. Daarom dienen wij een motie in om de bestaande windroos inclusief de tijdscapsule en de gebruikte lidsteden onderdeel te laten zijn en te blijven op de huidige plek van de nieuw in te richten grote markt. Dank u wel. 00:29:47

Voorzitter: Dank u zeer. Ik kijk even naar de andere indieners of het allemaal goed is verwoord of niet. Dat is het geval. Dan kijk ik naar de fractie van GroenLinks. 00:30:03

GroenLinks: Ik wil een vraag stellen aan de heer Sijbolts. Ik heb nog even de stukken erbij teruggehaald en in het voorlopig inrichtingsplan wat we vorig jaar als raad hebben vastgesteld, komt 24 keer het woord windroos voor. Ik was benieuwd waarom de indieners denken dat het over het hoofd gezien wordt. De tweede vraag aan de heer Sijbolts is. Als nu zelfs de initiator van het plaatsen van zo een koker, van die capsules al in de media heeft kenbaar gemaakt dat hij het prima vindt, waarom zouden we dan terugkomen op de besluitvorming? Zeker als gewoon de gemeentelijke organisatie door is gegaan en binnenkort een begin kan worden gemaakt aan dit plan? 00:30:56

De heer Sijbolts: Overigens begrijp ik beide vragen. De eerste vraag heb ik mij zelf ook gesteld. Wij hebben dit zelf ook laten lopen en het was een verhit debat kan ik me herinneren. Wij hebben toen de focus ergens anders gelegd. De bond Heemschut wijst op een historische blunder als je naar de geschiedenis kijkt van de sterren op de Grote Markt. Die is wel al eens verplaatst. Ik weet niet of we zover moeten gaan, maar die vijftig jaar vrijheid die gevierd werd, juist de symbolische waarde ook van de tijdscapsule die daar omheen hangt. Met dat in herinnering vindt onze fractie en Ik denk dat ik ook voor de heer Ram en de heer Van der Laan spreek. Wij vinden het juist belangrijk dat die symbolische waarde die daar ook omheen zit, om die juist op de huidige plek te houden en niet die koker te verplaatsen. Ik weet niet wat de overwegingen zijn geweest van de kunstenaar om aan te geven dat hij er wel eens is om dit te verplaatsen. Ik vind dat je zo een symbolische waarde niet moet verplaatsen naar een ander deel van de grote markt. 00:32:14

Voorzitter: Dat is helder. Zijn er nog andere vragen aan de indieners, anders ga ik over het preadvies van het college. Het preadvies van het college. 00:32:23

Het college: Dank u Voorzitter, en ook dank voor de indienende fracties want het is natuurlijk altijd leuk om het over onze mooie grote markt te hebben. Het college zal deze motie ontraden en ik zal ook toelichten waarom dat zo is. De windroos is ook door de ontwerpers van de grote markt gezien als een heel belangrijk element in het plein en juist gemeend om het een nog mooiere plek te geven en ook een functie te geven door het als een verhoog zit element op het plein een plek gegeven. Er is ook even gezegd dat die 39

windroos al eerder verplaatst is, ons zojuist geïnstalleerd raadslid Bart Hekkema is op Twitter een draadje met ons gedeeld dat hij nog vaker verplaatst is en er zelfs wat veranderd is. Dus dat het dan echt een historische blunder is betwijfelen wij. De heer Leemhuis haalt het zojuist ook al even aan dat de koker die er in de grond zit, met alle respect zou worden verplaatst naar die andere plek en dat de maker en bedenker daarvan daarmee akkoord was. Wij denken dat de windroos op zijn nieuwe plek nog meer betekenis kan hebben voor de grote markt. Ik wil als laatste elementen nog toevoegen dat de huidige steentjes die daaromheen zitten er werd gezegd dat het zonde is om ze niet te gebruiken want dat het niet duurzaam is. Maar dat is juist het geval, want als je naar het ontwerp kijkt, dan zie je straks de klinker van gevel naar gevel en ook bij de randen van de grote markt wordt straks voor een heel groot deel een zwarte band ingelegd. Dat zal ook weer de klinker zijn die nu in het centrale deel van het plein ligt. Dus ook die materialen worden hergebruikt in dit ontwerp. Tot zover. 00:33:56

Voorzitter: Dank u zeer. Dan kijk ik even naar de indieners van de motie of men een stemming wenst van deze motie. Dat is het geval. Dan gaan wij over tot stemming van de motie onder één windroos grote markt. Ik open de stemming. Er moest een 41 stemmen worden uitgebracht. Er zijn 17 stemmen voor en 34 tegen. De motie is verworpen. - M2: Steun bij uithuiszetting Voorzitter: Gaan we naar de motie nummer twee van student en stad. Dat gaat over steun bij uit huis zetting. Wie mag ik het woord geven van de fractie? 00:34:59

De heer Bosch: Dank u wel, voorzitter, even een heel klein stukje terug in de tijd. Het kwam ons steeds vaker ten oren dat huurders helaas het huis moesten verlaten omdat er geen geldige vergunning was. Dat leidt tot schriftelijke vragen, agendering en in het grotere plaatje heeft het voor ons en voor heel veel andere fracties echt wel meer blootgelegd. Het is nog duidelijker geworden dat heel veel verhuurders in onze stad zich niet houden aan de regels die er zijn en dat de wet goed verhuurder schap vanuit het rijk daarin kan helpen en een bestuurlijke boete kan helpen. Dat zijn hele mooie punten. Maar wat misschien ook wel duidelijk is geworden, is dat het steunpunt huren beter kan en ook beter moet. Daarover later meer. Specifiek over deze motie zijn we heel blij met de toezegging van de wethouder dat de informatievoorziening in het Engels kan. Dat was er tijdens de meningsvormende sessie uitgekomen en wij denken dat er nog wel een extra stap gezet kan worden in echte goede informatievoorziening richting de huurders, zodat ze echt weten waar ze aan toe zijn en niet maandenlang in onzekerheid leven en wonen. Daar helpt deze motie bij en wij hopen ten zeerste dat het college dat kan gaan kan bieden. 00:36:16