03-04-2024, verslag politieke woensdag 16.30 uur - Raadsvergadering.pdf

Mevrouw Blauw: Dat klopt dit. Dit gesprek had ik inderdaad met de wethouder. Dit is het maximale wat we eruit willen hebben. Dit is waar de boeren mee kwamen. Om een handreiking te doen is dit wat we daarom graag doen. Dat klinkt inderdaad tegenstrijdig, maar helemaal niets doen en de agenda laten we uitrollen is wat ons betreft niet goed. 00:33:13

Voorzitter: Een motie onder vier wordt straks niet meer in stemming gebracht, want hij is geen onderdeel van de beraadslaging. Er is wel gevraagd om bevestiging van een toezegging. Zo begrijp ik het. Dat gaan we nu horen, want ik ga naar het college voor preadvies over de moties. 00:33:34

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. Ik wil beginnen met de motie van de ChristenUnie. Een prachtige motie waar het door mij verfoeide nutsdenken in wordt bekritiseerd. Over deze motie kan ik alleen maar zeggen: oordeel raad of instemmen. Het landelijk gebied heeft natuurlijk een intrinsieke waarde op zichzelf. Dat staat buiten kijf en dat vinden wij ook. Wij hebben in deze agenda het verhaal van het landelijke gebied zo opgeschreven dat we de samenhang tussen stad en landelijk gebied hebben benadrukt. In Groningen kun je het bijna niet over het landelijk gebied hebben zonder de impact van de stad te benoemen. Het gaat over: wat kunnen stad en landelijk gebied voor elkaar betekenen? De landschapsbiografie waar u aan refereert is in principe een hele feitelijke, wetenschappelijke benadering van het ontstaan van het landschap. Daar gaat het niet zozeer over de verhalen van de inwoners. Maar wij maken aansluitend een publieksvriendelijke versie van de landschapsbiografie en daar zullen wij via de zogenaamde oral History ook, maar 44

misschien ook wel juist aandacht besteden aan de verhalen van de inwoners van het landelijk gebied. Dat is natuurlijk: hoe kunnen wij het belang van het landelijk gebied goed omschrijven zonder juist de verhalen van de inwoners in dat verhaal te vervlechten. 00:35:27

Mevrouw De Wrede: Ik wil erop wijzen dat we op via verschillende manieren al bezig zijn met het verzamelen van verhaal over het landschap via het bloeiend perspectief, maar ook via bijvoorbeeld de landschaps werkplaats. De motie van de PVV is ingetrokken. Nu vind ik het een beetje ingewikkeld. Kan ik daar nu nog wat over zeggen of niet? 00:35:56

Voorzitter: U schijnt overeenstemming te hebben bereikt en daar vroeg de PVV bevestiging van. 00:36:09

Mevrouw De Wrede: Ik vervolg mijn betoog. Het zal u niet verbazen dat dit college een motie met de titel: Onrealistische en overbodige agenda landelijk gebied niet zal omarmen. Als wij deze motie goed lezen, dan staan daar bij het dictum en ik heb het dan over de laatste twee bullets, twee zinnen waar wij ons in kunnen vinden. Zoals wij het op dit moment in de agenda landelijk gebied hebben opgeschreven, staat daar een beetje sec dat wij bij de uitvoeringsagenda nieuwe vormen van landbouw gaan ontwikkelen. Wij willen de PVV, maar ook de andere leden van de raad, graag toezeggen dat wij dat doen in samenspraak met de landbouwers zelf. Dat waren we al van plan. We hebben daar uitvoerig over gediscussieerd een paar weken geleden. Het is heel goed om dat toe te voegen. Die toezegging wil ik inderdaad graag doen. 00:37:16

Mevrouw De Wrede: De derde motie: geen gemeentelijke winkel. Ik kan u beloven dat de gemeente geen winkeltje gaat spelen. Volgens mij heb ik dat duidelijk gezegd tijdens de commissie. Het advies aan deze motie is om de motie te ontraden. Wij hebben helemaal geen plannen voor een gemeentelijke winkel in de letterlijke zin van het woord. We zijn bezig met een korte ketenaanpak. Dat doen we met verschillende actoren. Dat doen we met de agrariërs zelf. Wij doen dat ook met andere overheden. We doen dat met [onhoorbaar], waarin AMvB een belangrijke rol speelt. Wij zien dit als een transitiekans om samen juist met die hele keten, met de producenten, de supermarkten, de winkeliers, de leveranciers en de consumenten te werken aan gezond, eerlijk en betaalbaar voedsel in het belang van de gehele keten. We hebben, dat is eerder naar u toe gekomen, een onderzoek gedaan naar de voedselactoren: het stakeholders onderzoek. Daaruit kwam duidelijk naar voren dat er bij heel veel verschillende actoren echt een vraag is naar gemeentelijke bemoeienis. Dan gaat het inderdaad om logistiek, of het gaat om andere vormen van het faciliteren van de bedrijfsvoering. Waardoor wij onze agrarische ondernemers juist kunnen ondersteunen. Deze motie willen wij graag ontraden. 00:38:51

Voorzitter: Een vraag van de heer Heiner en ook mevrouw Sloot wil nog wat vragen. 00:38:58

De heer Heiner: Dank, Voorzitter. Mooi dat wethouder toezegt geen eigen winkel te 45

openen. In de commissie proefde ik wat anders. Met die kennis trek ik de motie in. Het andere wat ik wilde vragen aan de wethouder gaat over de motie van de ChristenUnie. Wat gaat de wethouder anders doen op het moment dat die motie wordt aangehouden ten opzichte van als die niet wordt aangenomen? 00:39:30

Voorzitter: Mevrouw Sloot had nog een vraag, Stadspartij. 00:39:35

Mevrouw Sloot: Voorzitter, ik had twee vragen. De eerste is net door de heer Heiner gesteld en de tweede is ten aanzien van de motie van de PVV. De tweede bullet zou ik toch heel graag bij deze toezegging ook Stichting Landelijk Gebied Haren willen opnemen. Mevrouw heeft een aantal weken geleden ingesproken. Ze zijn niet gehoord. Hun naam zegt het al: zij horen gehoord te worden. Ik wil heel graag die toezegging. 00:40:06

Voorzitter: Student en Stad. 00:40:18

De heer Swets: Dank u, Voorzitter. Onze partij worstelt met de eerste motie van de ChristenUnie. Ik hoor de wethouder zeggen: "Stad en landelijk gebied gaan hand in hand." De motie roept op om dat in de toekomst meer los te laten. Het minder vanuit stedelijk perspectief te zien. Begrijp ik de wethouder goed als ik de wethouder hoor zeggen dat het niet los van elkaar te zien is? 00:40:49

Voorzitter: Zijn er nog andere vragen naar aanleiding van de beantwoording? Nee. De wethouder. 00:40:56

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. De vraag van de VVD: wat gaan we anders doen door deze motie van de ChristenUnie? Deze motie van de ChristenUnie heeft natuurlijk een heel duidelijke signatuur om niet alleen vanuit het nutsdenken van de stad naar het platteland te kijken, maar om ook naar het landelijk gebied te kijken als een waarde an sich. Niet alleen die functionele manier van kijken die we in deze tijd vaak hanteren. Het is wel degelijk een relevante motie en een hele relevante opmerking, want het is natuurlijk een beetje de tand des tijds om vooral uit te gaan van feiten: is dit nuttig en heeft dit zin? En de zaak als iets wat waardevol an sich is te bekijken. Het rendementsdenken wat leidend is geworden in deze tijd. Deze motie van de ChristenUnie roept op om juist te kijken naar dat wat de essentie is van het landelijk gebied, zonder dat daar de nutsfactor voor de stad bij wordt betrokken. Ik vind dat een hele waardevolle toevoeging en een manier van denken die in deze Agenda Landelijk Gebied misschien onvoldoende is meegenomen. Dat is zeker relevant en iets waar we echt mee aan de slag kunnen. 00:42:38

Mevrouw De Wrede: De Stadspartij vroeg: Stichting Landelijk Gebied Haren, is dat één van de actoren waarmee u om tafel gaat? Stichting Landelijk Gebied Haren heeft natuurlijk dezelfde rechten als alle andere partijen. In die zin gaan we daarmee om tafel. Student en Stad u zei: "Wat ik wat ik u hoor zeggen is dat stad en landelijk gebied intrinsiek met elkaar verbonden zijn." In zekere zin is dat natuurlijk waar. Heel 46

veel dingen zijn intrinsiek met elkaar verbonden, maar afgezien daarvan is het landelijk gebied een entiteit die op zichzelf mag bestaan en op die manier beschouwd mag worden. Volgens mij heb ik nu op alle vragen antwoord gegeven. 00:43:35

Voorzitter: Ik stel voor dat we gaan stemmen. Dat hoeft alleen nog over motie onder één: Landelijk Gebied Groningen. Zijn er stemverklaringen nodig? D66. 00:43:48

Mevrouw Poelstra-Bos: Dank u wel, Voorzitter. Het is een mooi interessant stuk. Juist dat we daar wat meer als gemeente aan doen. Ondanks dat de taak bij de provincie ligt, juichen wij alleen maar toe. We kijken ook heel erg uit naar de Oral History die net door de wethouder werd aangekondigd. Ik denk dat het erg van waarde is. Daarom zullen wij deze motie graag steunen. Daarnaast kijken we uit naar de verbindende en de faciliterende rol die de gemeente kan spelen bij het nieuwe economisch perspectief voor de boeren. We denken dat daar heel veel mogelijkheden voor zijn op aan te haken. We zouden dat graag willen stimuleren bijvoorbeeld middels coöperaties. Dat zou ik nog willen meegeven om die in hun kracht te zetten. 00:44:33

Voorzitter: Andere stemverklaringen nog? Student en Stad. 00:44:36

De heer Swets: Dank, Voorzitter. Wij wilden onze stem een beetje laten afhangen van het debat van zojuist en het antwoord van de wethouder. Op basis daarvan hebben we zojuist besloten om voor te stemmen. Wel met het voordeel van de twijfel omdat het landelijk gebied een beetje een achtergestelde groep inwoners is. Tenminste wordt dat vaak gevoeld. Vandaar onze steun voor de motie. 00:45:02

Voorzitter: Anderen nog? Dan open ik de stemming over de motie. Ik sluit de stemming en de motie is aangenomen. -

Motie n.a.v. agendapunt waterrandvilla d.d Politieke Woensdag 13 maar 2024

- M02: Geen miljonairswoningen voor de deur Voorzitter: We zijn we bij de motie over de waterrandvila onder nummer twee. Het CDA. 00:45:55

De heer De Haan: Voorzitter, de Blankehoeve hoeft haar naam niet te veranderen. Velen trapten in deze 1 aprilgrap van Sikkom. Ook in de voetbalkantine was dit zaterdag één van de gespreksonderwerpen. Ik kan de Partij voor de Dieren geruststellen: ik heb het met pijn in mijn hart voor jullie opgenomen en verteld dat een raadslid met de naam E. Zel niet heel geloofwaardig is. U denkt natuurlijk: waarom begint hij over? Vol spanning wachtte ik op 2 april op een bericht van GroenLinks, de PvdA, de SP, Partij voor de Dieren en de ChristenUnie. Het kan toch niet anders dat deze partijen in de raad niet gaan pleiten voor vier enorme villa's in plaats van negen woningen voor het middensegment? Of tiny houses. Dat alles in goed overleg met omwonenden. Helaas, het bleef stil aan de kant van de coalitie. Het bleek niet om een vroege 1 aprilgrap te gaan. Daarom is het toch nodig om deze 47

motie in te dienen. Wat het CDA betreft gaan we terug naar de tekentafel op zoek naar een alternatief, passend bij het huidige bestemmingsplan. Gedragen door omwonenden. 00:47:14

De heer De Haan: Zoals ik in de commissie heb aangegeven, gaat het hier onder andere om mensen die hun woning voor een oude dag tot in de puntjes hebben ontworpen en zich nu buiten hun schuld om, geconfronteerd zien worden met een inperking van hun privacy en een verminderd uitzicht. Wanneer deze motie wordt aangenomen, is het nog de vraag of hij juridisch stand zal houden. Daar ben ik eerlijk in. Wellicht dat dit straks een argument van coalitiepartijen zal zijn om tegen de motie te stemmen. 00:47:44

De heer De Haan: Echter, wanneer de motie niet wordt aangenomen, zullen we het sowieso niet weten. Dan zal er in elk geval niks veranderen. Mijn oproep aan de fracties vanuit de coalitie is om bewoners van Tersluis de ruimte en de tijd te geven om met een gedragen alternatief te komen. Lukt dat het komende jaar niet, dan kan er alsnog voor gekozen worden om deze vier villa's te bouwen. In Assen staken ze terecht de draak met Groningen: hier geen miljonairs woning, maar een droomwoning. Wat ons betreft hangt dit bord straks ook in Tersluis. 00:48:20

Voorzitter: Ik kijk naar de andere indieners of het zo voldoende is toegelicht. Partij voor het Noorden? 00:48:33

Mevrouw Bernabela: Ik kan mij helemaal vinden in de woorden van het CDA. Wat ik wil toelichten is dat het mij heel vreemd over deed komen dat er wel vier miljonairs watervilla's konden komen, maar negen woningen er niet zouden komen. Terwijl dat juist veel beter helpt om mensen aan een woning te krijgen. 00:48:58

Voorzitter: Dank u zeer. Dan zijn er vragen over de motie van de Partij van de Arbeid. 00:49:07

De heer Tjepkema: Voorzitter, volgens mij is het juist hartstikke mooi dat deze coalitie ervoor kiest om juist honderden woningen er straks bij te gaan bouwen. Betaalbare woningen voor mensen die dat echt nodig hebben. Vreemd is het om te horen dat het blijkbaar niet mogelijk moet zijn in deze gemeente om met een grotere portemonnee hier ook te kunnen wonen. Dat kan het CDA toch niet bedoelen? Wat ik mij afvraag is: dit is een kleine afwijking van het bestemmingsplan. Er is participatie toegepast. Dat is goed verlopen in die zin. We gaan straks honderden woningen bijbouwen voor betaalbare groepen. Allemaal afwijking van het bestemmingsplan. Reken maar dat er mensen zijn die daar straks bezwaar tegen aantekenen. Hoe moet ik dat zien? Gaat het CDA dan voor al onze woningbouwplannen liggen op het moment dat iemand een klein beetje tegen bestemmingsplan is en de afwijking daarvan? 00:50:00

De heer De Haan: Dat hoop ik niet via de Voorzitter. Wat ons betreft waren er betere 48

opties geweest en hebben de omwonenden van Tersluis betere opties aangedragen. In plaats van vier miljonairswoningen hebben zo ideeën aangedragen om negen paalwoningen te bouwen. Iets wat veel beter zou passen binnen het huidige bestemmingsplan. Wat zal zorgen voor meer woningen. U heeft het over honderden woningen voor de middeninkomens. Wat ons betreft hadden het er ook 105 extra kunnen zijn in dit geval. 00:50:33

Voorzitter: Student en Stad. 00:50:36

De heer Swets: Dank, Voorzitter. Ik dacht dat deze motie een verlate 1 aprilgrap was. Ik ben heel benieuwd naar de uitleg van het CDA. Als het goed is, heeft de wethouder uitgebreid toegelicht in de vorige sessie dat er alternatieven zijn onderzocht. Dat die niet haalbaar bleken en dat dit het beste plan is voor dat gebied. Ik ben benieuwd hoe de heer De Haan dat uitlegt. 00:51:02

De heer De Haan: Voorzitter, zo heb ik de woorden van de wethouder niet geïnterpreteerd. Wat ons betreft zijn er zeker nog alternatieven mogelijk. Die zouden we graag onderzocht hebben. 00:51:13

Voorzitter: VVD. 00:51:16

De heer Heiner: Dank, Voorzitter. Wij zouden graag van het college willen weten of al die mogelijkheden onderzocht zijn. Of er onderzocht is of er meer dan vier woningen gerealiseerd zouden kunnen worden. Bijvoorbeeld die negen woningen. Stel, alles is onderzocht, zouden we dan nog een keer opnieuw alles moeten gaan onderzoeken? Dat kost weer tijd. Dat kost geld. Of moeten we dan door? Moeten we akkoord gaan met die vier woningen en verder naar het volgende plan? Ik ben benieuwd hoe het CDA daarnaar kijkt. 00:51:46

De heer De Haan: Ik dacht dat de vraag aan het college was, dus laten we eerst het antwoord van het college in dat opzicht afwachten. 00:51:52

Voorzitter: Nog een vraag van de Partij van de Arbeid. 00:51:58

De heer Tjepkema: Ik wil erop doorgaan. In die sessie is heel duidelijk door het college gezegd dat er van alles onderzocht is. Volgens mij kunnen we die vraag bij deze beantwoorden. Volgens mij is dat gebeurd en kwam dit als beste plan daaruit. Juist in combinatie met al die betaalbare woningen die we gaan bouwen. Hoe kijkt het CDA daarnaar? Ik proef dat het CDA graag teruggaat naar de tekentafel met de mensen die geparticipeerd hebben. Die participatie is goed verlopen. We gaan dit nog heel vaak krijgen. Ik ken het CDA als een partij die graag die woningen uit de grond gaat stampen. Die dat straks graag gaat doen als we honderden woningen nodig hebben. Hoe gaan we ermee om in al deze gevallen waar die participatie straks verlopen is en waar omwonenden niet helemaal blij mee zijn? 49

00:52:41

De heer De Haan: Voorzitter, toen we deze discussie hadden, zaten er veel omwonenden op de publieke tribune. Die kijken waarschijnlijk nu mee. Deze omwonenden hadden een ander beeld bij de participatie zoals u deze nu schetst. Die keken helemaal niet naar een per se een goed participatieproces maar ik wil wat wegblijven van die hele discussie. Wanneer is iets een goede participatie? Wanneer niet? Wat mij betreft gaat het vooral om de inhoud. Kijken we naar de negen woningen die je wellicht zou kunnen realiseren. Wat ons betreft terug naar de tekentafel. Natuurlijk wil het CDA zoveel mogelijk woningen uit de grond stampen. Het liefst hier negen in plaats van vier woningen. 00:53:21

Voorzitter: PVV. 00:53:24

Mevrouw Blauw: Dank, Voorzitter. Wij zijn mede-indieners. Ik kan me helemaal vinden in de woorden van de CDA. Deze bewoners hebben ooit een huis gekocht met het idee dat ze uitzicht zouden hebben op water. Er was toentertijd geen sprake van nieuwbouw in zichtlijnen. Dit zou openbaar groen blijven. Er is genoeg ruimte om woningen te plaatsen. Nogmaals aan het college: waarom hier? Er is geen noodzaak voor, er is geen algemeen belang gediend. Het is veel gezegd: er is amper serieus onderzoek naar alternatieven gedaan, het participatieproces rammelt en omwonenden zijn niet meegenomen. Waarom zit er zoveel ruimte in tussen wat het college zegt en wat omwonenden zeggen? 00:54:09

Voorzitter: Ik stel voor dat we voor het preadvies naar het college gaan. 00:54:16

De heer Van Niejenhuis: Dank, Voorzitter. Allereerst naar de VVD. Die vraagt: zijn de opties voldoende onderzocht? Ja, wij hebben zeker opties onderzocht. We hebben stedenbouwkundig gekeken wat passend is op deze plek. Wat architectonisch hier goed zou kunnen. We hebben gekeken waar vraag naar is vanuit de potentiële kopers. Het CDA schetst een beeld waarin de bewoners van meet af aan als één blok hebben aangegeven wat ze als alternatief op deze plek hadden gewild. Dat is niet het geval. Het is ook niet het geval dat hier oorspronkelijk alleen maar groen zou komen, zoals de PVV aangeeft. 00:54:52

De heer Van Niejenhuis: Wij hebben op deze plek als college een goed plannen ontwikkeld waar interesse in is vanuit potentiële kopers. Het plan is niet alleen maar goed omdat het stedenbouwkundig klopt en omdat het architectonisch goed is, maar ook omdat het de huidige bewoners meer privacy oplevert en meer uitzicht. Daar is degelijk rekening mee gehouden in de uitwerking van deze plannen. Dat allereerst richting de VVD. Dat is al een antwoord op de motie van het CDA als preadvies: wij ontraden deze motie omdat wij vinden dat we in een goed proces een goed resultaat hebben geleverd met deze woningen. Die passen binnen de totale context van Meerstad. De mensen die hiertegen in het geweer zijn gekomen, krijgen nu ook buren. Net als heel veel mensen in Meerstad dat zullen krijgen. Wij denken dat we dat op een passe manier hebben gedaan. 50

00:55:44

Voorzitter: Dank u zeer. Ik denk dat de standpunten voldoende gewisseld zijn. En dat we over kunnen gaan tot stemming. Zijn er nog stemverklaringen? De VVD. 00:55:56

De heer Heiner: Wat ons betreft heeft de wethouder helder uitgelegd. Bij ons staat altijd voorop dat er zoveel mogelijk woningen gerealiseerd moeten worden. Op het moment dat alle alternatieven onderzocht zijn, kunnen we wel door blijven onderzoeken, maar daar bereik je wat ons betreft helemaal niets mee. Daarom zullen we tegen de motie stemmen. 00:56:14

Voorzitter: De Stadspartij. 00:56:20

De heer Hilboesen: Ik wil meegeven dat het verschil qua hoe het college het ziet en hoe de bewoners het zien, toch een heel groot verschil in zit qua participatie. We hadden echt hoopt dat we terug naar de tafel kunnen. Dat iedereen daar tevreden kan wonen. 00:56:38

Voorzitter: Student en Stad. 00:56:41

De heer Swets: Voor onze fractie is het recht op een woning zwaarder wegend dan het recht op uitzicht. We hebben deze woningen nodig voor de bouw van sociale huur elders. Daarom zullen wij tegen deze motie stemmen. 00:56:54

Voorzitter: D66. 00:57:04

De heer Lo-A-Njoe: Voorzitter, wij hebben de motie mede-ingediend. We snappen wat het college aangeeft, maar wij hadden liever gezien dat er samen met de bewoners die daar wonen, naar een oplossing zou worden gezocht. We hopen dat het nog steeds gaat gebeuren. Overigens, het gaat niet om inwoners die op een uitzicht uit zijn, zoals ik net hoor van Student en Stad. Het is niet zo dat ze niet iets in de achtertuin willen. Ze willen iets anders voor meer mensen en conform het plan wat er lag. Wij hebben moeite met de manier waarop dit proces gegaan is. Vandaar dat we mede-indienen. 00:57:49

Voorzitter: Partij voor het Noorden. 00:57:52

Mevrouw Bernabela: Bedankt, Voorzitter. Wij stemmen uiteraard ook voor. We hebben dit niet voor niks geagendeerd. Wij vinden dat iedereen prettig moet leven in onze gemeente en wij vinden inderdaad, zoals de Stadspartij al aangaf, dat het participatieproces niet goed is gegaan. Wij hopen dat er met de bewoners wordt gekeken wat er wel op die plek kan. 00:58:14

Voorzitter: Dat waren de stemverklaringen. PvdA. 51

00:58:18

De heer Tjepkema: Dank, Voorzitter. Wij stemmen uiteraard tegen de motie. Er ligt een zorgvuldige afweging van het college. Daar hebben we het uitgebreid over gehad. Ik wil nog wel iedereen op het hart drukken, want we gaan deze discussies vaker voeren: er gaan mensen af en toe niet blij zijn in een participatieproces. Dat betekent niet dat er niet een goed plan ligt, maar dat betekent dat er een goede afweging gemaakt is. Dat andere belangen, bijvoorbeeld het huisvestingsbelang, hier vooropgaan. 00:58:45

Voorzitter: SP. 00:58:47

De heer De Waard: Dank, Voorzitter. Ik was bang dat we het debat van laatst over gingen doen. Gelukkig is dat allemaal meegevallen en daarom ga ik iets doen wat ik niet iedere dag doe. Dat is namelijk dat ik mij aansluit bij de stemverklaring van Student en Stad. 00:59:10

Voorzitter: Verder nog stemverklaringen? GroenLinks. 00:59:14

Mevrouw Hillekens: Dank. Wij zien hier een weloverwogen afweging met een goed participatieproces waarin misschien niet iedereen tevreden is met de uitkomst. Dat is misschien kenmerkend voor participatieprocessen waar je een grotere belangenafweging wilt maken. Het lijkt me goed dat we dat in deze raad zouden blijven doen. Dus tegen de motie. 00:59:35

Voorzitter: Verder niet meer? Dan open ik de stemming. Ik sluit de stemming en constateer dat de motie is verworpen. -

Motie Queer Year en Roze Zaterdag

- M05: Alle Kleuren van de Regenboog Voorzitter: Dan zijn we bij de motie Queer Year en Roze Zaterdag. Die is ingediend door een aantal partijen. Ik kijk naar de woordvoering. 01:00:52

De heer Lo-A-Njoe: Voorzitter, D66 wil dat in Groningen iedereen vrij van zorgen zichzelf kan zijn. Voor veel leden van de regenbooggemeenschap is er echter nog een flinke weg te gaan. We blijven ons daarom voortdurend inzetten voor acceptatie en veiligheid van de regenbooggemeenschap hier in Groningen en daarbuiten. Op initiatief van Student en Stad en Partij voor de Dieren vond op 3 oktober 2023 een gesprek plaats waarop in gesprek gegaan kon worden met inwoners behorend tot de regenbooggemeenschap. 01:01:24

De heer Lo-A-Njoe: Tijdens een constructieve avond met bijzonder waardevolle gesprekken kwamen er een hele hoop mooie ideeën op tafel. Vanuit die energie is onze zeer gewaardeerde woordvoerder Vincent Boswijk samen met collega's van Student en Stad en GroenLinks aan de slag gegaan met een groep inwoners van onze gemeente. De inbreng van deze progressieve samenwerking samen met 52

inwoners wordt nu geconcretiseerd in een initiatiefvoorstel. Een initiatiefvoorstel dat wij binnenkort samen met Student en Stad en GroenLinks in deze raad zullen indienen. 01:01:52

De heer Lo-A-Njoe: De bij het voorstel betrokken inwoners willen we hartelijk bedanken voor hun tijd en hun enthousiasme om met ons mee te denken over dit belangrijke thema. Geachte leden van de raad, toch dienen we vandaag een motie in. Alle kleuren van de regenboog is de titel. Dat doen we niet alleen als een voorproefje op het initiatiefvoorstel. We doen dat met de reden die aansluit op de actualiteit. Die vraagt om een besluit vandaag in deze raad. Indien u namelijk als raad vandaag deze motie in meerderheid steunt, zorgt er namelijk voor dat we nog voor Roze Zaterdag in ons straatbeeld de ondertekening van het regenboog akkoord onderstrepen. We doen dit door het plaatsen van regenboogbankjes gekoppeld aan verhalen. Dat is wat de indienende partijen juist nu meer dan gepast vinden. 01:02:35

De heer Lo-A-Njoe: Immers, we vieren dit jaar Queer Year. Met als hoogtepunt op 22 juni: Roze Zaterdag. Daar mogen we oprecht trots op zijn. Laten we dat vooral zichtbaar maken in ons straatbeeld. Ik roep alle partijen die het Regenbookakkoord hebben ondertekend om deze regenboogmotie te ondersteunen. Dank u wel. 01:02:58

Voorzitter: De heer De Haan, CDA. 01:03:02

De heer De Haan: Ten eerste hebben wij het Regenboogakkoord vol overtuiging getekend en staan wij achter de regenbooggemeenschap. Volgens mij hoeft dat niet automatisch te betekenen dat je het met elke motie eens bent. Ik heb wat vragen en op basis daarvan kunnen we kijken of we voor of tegen zijn. Ik vroeg me af: die regenboogbankjes zijn dat nieuwe bankjes die geplaatst worden? Blijven die daar voor altijd staan? Of zijn dat huidige bankjes die in de regenboogkleuren gespoten worden? Mijn tweede vraag is iets principiëler van aard. Wij vragen ons af of je gemeentelijke bankjes moet inzetten voor goede statements. Waar trek je volgens D66 hier de lijn? Moeten er bijvoorbeeld straks ook bankjes komen tegen antisemitisme, femicide of de strijd die Oekraïne voert tegen Rusland? Dit is natuurlijk geen uitputtende lijst van problemen, maar de vraag hierachter lijkt me duidelijk. 01:04:00

De heer Lo-A-Njoe: Ik zie de voorstellen van het CDA op het gebied van deze uitingen graag tegemoet. Het zijn allemaal goede doelen, denk ik. We gebruiken onze openbare ruimte om ons te uiten voor expressie. Dat doen we met kunst, met een regenboogzebra en in dit geval stellen wij inderdaad voor om dat met regenboogbankjes te doen. Om terug te komen op uw eerste vraag: het idee is inderdaad dat het permanente bankjes zijn. Er zal een wandelroute langs die bankjes gaan die gekoppeld is aan verhalen. Het is blijvend nodig om dat zichtbaar te maken. Het is aan u natuurlijk de afweging of dat voldoende is om de motie te ondersteunen. Maar ja, dat klopt.

53

01:04:44

Voorzitter: Een aanvullende vraag van het CDA. 01:04:50

De heer De Haan: Dan zou het een lastige discussie kunnen worden. Ik snap het doel en ik sta helemaal achter het feit dat dat dit nog steeds een probleem is. Dat is verschrikkelijk, maar dan kunnen we hier wekelijks een discussie krijgen: moeten de bankjes in Vinkhuizen dat soort bankjes worden? Ik vind het sowieso jammer dat dit alleen over de binnenstad gaat. Ik vraag me af of we echt onze gemeentelijke bankjes op deze manier een punt van politiek moeten maken. 01:05:22

De heer Lo-A-Njoe: Goed dat de heer De Haan zichzelf die vraag stelt. Ik hoor niet echt een vraag. Overigens is het niet de bedoeling om dat alleen in de binnenstad te doen. Er wordt ook een bankje voorgesteld op een locatie in Ten Boer. Het gaat niet alleen daar om, maar volgens mij is dat wel een voldoende reactie. 01:05:37

Voorzitter: Stadspartij. 01:05:42

De heer Sijbolts: Dank u, Voorzitter. Ik kan mij in grote lijnen aansluiten bij de vragen die de heer De Haan heeft gesteld. Dat heb ik in het presidium geuit: mijn zorgen over de manier waarop wij nu deze dingen proberen te wijzigen, in te voeren. Wij hebben hier als raad een aantal afspraken met elkaar en die hebben we januari herbevestigd. Ik ga het nu niet over de inhoud hebben van de moties, maar ik vind het heel ongemakkelijk om op deze manier te kiezen voor een grote financiële uitgave. Ik weet niet wat dat is, want die staat niet in de motie. Er wordt van mijn fractie wel gevraagd om daar een besluit over te nemen. Het is een principiële discussie, maar voor sommige mensen misschien een emotionele discussie. 01:06:21

De heer Sijbolts: Ik vind het heel vervelend dat wij niet op een juiste manier die zaken tegen elkaar kunnen afwegen. Dat wij daar ook niet fatsoenlijk met elkaar een debat over kunnen voeren. Daarover hebben wij in deze raad afspraken gemaakt. Dat moet mij van het hart dat u mijn fractie en andere fracties wederom confronteert met een werkwijze die wij niet met elkaar hebben afgesproken. Daar hebben we echt heel erg veel moeite mee, want wij willen graag inhoudelijk met elkaar goed over deze zaken spreken. Zeker waar het gaat om discriminatie en uitsluiting. Daar moeten wij als raad ons zelf niet in tekort doen en daar fatsoenlijk met elkaar over in gesprek gaan. Ik vind dat u door het indienen van deze motie de raad zo'n gesprek onthoudt. 01:07:03

De heer Sijbolts: Ik begrijp dat. We hebben elkaar daar over gesproken. We hebben er in het presidium over gesproken, dus ik wil dat gesprek hier niet opnieuw doen. Ik heb de heer Sijbolts uitgelegd dat de reden dat we dit nu naar voren brengen in de motie, is dat als we dat nu doen, dan kunnen wij er samen voor zorgen dat voordat we Roze Zaterdag hier vieren met elkaar, dit zichtbaar gerealiseerd is. Dat is de reden dat het van belang is om dat vandaag met elkaar vast te stellen. Dat is de reden dat we dat op die manier doen. De andere voorstellen, die hebben we netjes in 54

initiatiefvoorstel gebundeld waar u vooraf naar kunt kijken, waar u andere onderbouwingen kunt vinden. Wij hebben dit in nauw overleg met de ambtelijke organisatie gedaan om te kijken: waar kan het, hoe kan het? Dat soort zaken zijn allemaal gedaan met het idee van: dat kan in een initiatiefvoorstel. Willen we dit voor Roze Zaterdag voor elkaar krijgen als Groningen, een dag waar we trots op zijn, dan is dit de manier om dat te doen. 01:08:03

Voorzitter: De heer Sijbolts. 01:08:05

De heer Sijbolts: Dank u wel, Voorzitter, als ik de heer Lo-a-Njoe goed beluister, weet hij al wat de kosten zijn en of dit mogelijk is. Ik begrijp dat dat door de ambtelijke organisatie uitvoerig is uitgezocht. Dan had u volgens mij ook bij het politieke vragenuur deze vragen kunnen stellen en had volgens mij de wethouder of het college prima een toezegging kunnen doen. Dan hadden we het geregeld en hadden we het er nu niet over moeten hebben. 01:08:35

De heer Lo-A-Njoe: Dat geeft een suggestie aan hoe dat had gekund. Dat had wellicht gekund, maar we hebben het nu op deze manier gedaan. Ik neem uw kritiek mij ter harte. Het blijft even goed voor ons dat deze motie wat ons betreft belangrijk is om vandaag in stemming te brengen, zodat we dit kunnen regelen voor Roze Zaterdag. 01:08:54

Voorzitter: VVD. 01:08:57

Mevrouw Jacobs: Dank u wel, Voorzitter. Wij hebben vol enthousiasme het Regenboogakkoord getekend. Wat ons betreft is iedereen, of je nu Lhbtiq+, hetero of alleen bent, even lief. Dat is wat ons betreft niet het punt van discussie. Ik steun een beetje het ongemakkelijke gevoel wat de fractie van de Stadspartij verwoordt. Mijn conclusie is: omdat u zelf te laat bent, doen we nu een voorstel wat niet volgens ons past. U had het natuurlijk in december kunnen doen. Dan had u een brief kunnen doen. Dat is in ieder geval de constatering. 01:09:39

Mevrouw Jacobs: Ik heb een aantal vragen die mijn fractie bezighoudt. De eerste vraag was: is het een bankje wat er nu is? Is het een definitief bankje? U heeft u aangegeven dat dat zo is. Mijn vraag is: om hoeveel bankjes gaat het? Als er twaalf bankjes zijn, zijn het dan twaalf bankjes bij elkaar? Of heeft iemand die niet op een regenboogbankje wil zitten de ruimte om ergens anders te gaan zitten? 01:10:09

Mevrouw Jacobs: Een ander punt wat ik denk ik heel belangrijk vind: we willen een soort van de bankjes vernoemen naar een persoon. Als wij de straatnamencommissie hebben, gaan we daar altijd heel zorgvuldig mee om. Eigenlijk moet je dood zijn voordat je een straat naar je genoemd krijgt, want dan weten we dat je van onbesproken gedrag bent. Ik vind dat we dit nu op een hele grote snelheid doen. Dat we dat zorgvuldige traject doorlopen. Mijn fractie heeft erg veel moeite met het vernoemen van een Groninger naar het bankje als we daar niet 55

een zorgvuldig proces over voeren. Heeft u daarover nagedacht en kunt u ons meenemen dat het een zorgvuldig proces is en wie ervoor in aanmerking komen om een regenboogbankje te krijgen. Tot zover. 01:10:58

De heer Lo-A-Njoe: Een goede vraag, Voorzitter. Het gaat er veel meer om dat deze bankjes een symbool zijn van inclusie en acceptatie. Het helpt naar ons idee dat daar verhalen aan gekoppeld zijn. Die verhalen hoeven niet tot in de lengte van dagen aan dat bankje te zijn. Het bankje wordt niet vernoemd. Ik denk dat dat bij straten anders gaat. Wat mij betreft is dat iets wat voor nadere invulling besproken zou kunnen worden. Het gaat in eerste instantie om die bankjes. Het idee van onze inwoners die hierbij betrokken zijn, is: koppel dat aan verhalen, want dan wordt het zichtbaar voor mensen waar dit over gaat. In die zin heeft het wat ons betreft een andere status dan het vernoemen van straten of pleinen. 01:11:44

Voorzitter: We beginnen heel erg in de uitvoering te komen. Dat moeten we niet doen. Laten we niet op alle details gaan komen. 01:12:02

Mevrouw Jacobs: Ik zou graag een antwoord willen hebben van het college op de door mij gestelde vraag hoe we dat voor ons zien. Zou u dat mee kunnen nemen? 01:12:11

Voorzitter: Dank u zeer. PVV had nog een vraag. 01:12:17

Mevrouw Blauw: Kun je een stemverklaring doen? 01:12:21

Voorzitter: Dat kan ook in een stemverklaring. Student en Stad is een van de medeindieners. Meneer Swets heeft een korte aanvulling. 01:12:39

De heer Swets: Voorzitter, ik denk dat het goed is om te benoemen dat deze motie, maar ook het uiteindelijke voorstel waar we mee zullen komen voor de veiligheid en acceptatie van de regenbooggemeenschap in Groningen, niet een voorstel of een plan is wat door politieke partijen is gecreëerd. Maar echt in samenwerking met inwoners, met een groep enthousiastelingen waarmee we gedachtes hebben uitgewerkt tot concrete plannen. Dit onderdeel van dat plan kan inderdaad niet wachten vanwege Roze Zaterdag. Vandaar dat we deze motie vreemd nu indienen. 01:13:13

De heer Swets: Deze bankjes vertellen de verhalen van Groningse inwoners behorend tot de regenbooggemeenschap in de hoop om zo aan te zetten tot nadenken en uiteindelijk tot een gesprek. Dat we nader tot elkaar komen als inwoners. Ik denk dat het een heel mooi doel is. Dat wil ik kort toegelicht hebben. Nog voor de duidelijkheid voor een paar andere partijen: het gaat om een bedrag van ongeveer 650 euro per bankje. Het idee is zeven tot tien bankjes in totaal. Dan heeft u een goed overzicht van de kosten waar u mee instemt. Dank u.

56

01:13:45

Voorzitter: Dan stel ik voor dat we naar de maidenspeech gaan van de heer Lagestee, GroenLinks. 01:14:07

De heer Lagestee: Dank u wel, Voorzitter. Na iets meer dan vier jaar in en om mijn fractie te hebben gewerkt, is deze mijlpaal mij eindelijk gegund: een maidenspeech. Het is een kunst: speeches. Zo is het een kans om jezelf een plek te geven om via het kleine persoonlijke naar een breder onderwerp onderdeel te worden van een groter geheel om een bijdrage te leveren. In mijn geval is dat de motie die hier voor de raad ligt om regenboogbankjes te realiseren. In een bredere zin gaat het over vrijheid, inclusiviteit en het niet vergeten wat er voor ons kwam. Deze bankjes dienen namelijk niet als een eenmalige thematische aankleding voor een evenement, maar een blijvende uiting dat Groningen een plek is waar je mag zijn wie je bent. In die zin zijn deze banken niet slechts een teken van het inclusieve Groningen van vandaag, maar een overwinning op een tijd waarin je niet kon zijn wie je bent of vinden wat je vond. Het is een bescheiden baken voor een streven naar betere dagen. Dat is dat je als je lang gelopen hebt en je voeten wilt laten rusten, je de kans hebt om te gaan zitten en horen of lezen over mensen die voor je zijn gekomen en in wiens voetsporen je wellicht hebt gelopen. 01:15:45

De heer Lagestee: De voetsporen die ik hier vandaag volg, zijn die van mijn twee oma's. Allereerst moet ik denken aan mijn oma Lagestee. Ze werd in 1918 geboren als Dorothea Luts in het toen nog Duitse Königsberg. Als jonge vrouw werkte ze tijdens de oorlog in de Duitse diplomatendienst als secretaresse tot ze dat niet meer mocht doen. Ze had te veel en te vocaal kritiek op het naziregime. Ze moest terug naar Duitsland om nabij Berlijn tijdens de slotdagen van de oorlog dwangarbeid te verrichten in de munitiefabriek. Dezelfde fabriek waar mijn opa aan het werk was gezet na een half jaar als politiek gevangene te hebben doorgebracht in concentratiekampen Sachsenhausen. 01:16:24

De heer Lagestee: Ik ontdekte laatst een interview van mijn oma in een krant uit 1963 waarin ze vertelde over haar tijd in Litouwen rond de uitbraak van de oorlog. En de Russische spionnen die haar daar dag in dag uit schaduwden. Het is een verhaal waar je een dramaserie over zou kunnen produceren. Toch is dat niet een deel van het verhaal waar ik het vaakst aan terugdenk. Het is namelijk het stuk na het verhaal over de oorlogsjaren. De interviewer schrijft over hoe mijn opa tijdens het gesprek naar huis belt. Mijn oma heeft opgenomen en de volgende boodschap, overigens de enige woorden die ik ooit van mijn opa heb gelezen, doorgegeven voor het interview: 'Denk eraan het politiek getij kan keren en we hebben geen zin om nog eens in een kamp terecht te komen." Het is een duidelijke boodschap. Wat we koesteren en voor lief nemen is niet vanzelfsprekend. Betere dagen zijn geen garantie. Voor bepaalde dingen moet je blijven vechten. Dat zal ik doen. Dat heeft mijn oma ook gedaan. Al deed ze dat niet helemaal op het smaakje waar ik voor zou kiezen. In 1967 richtte ze namelijk in het Brabantse Oosterhout de lokale afdeling van de VVD op. Het zijn dus politieke voetsporen die ik volg. Dat in Groningen: de stad waar zoveel voetstappen van mijn andere oma gezet zijn. 57

01:17:50

De heer Lagestee: Zij woonde als kind aan de Oosterweg en de Korreweg. Haar ouders trouwden in Oosterkerk en ze ging naar de naastgelegen school met de Bijbel. Hoewel ze een flink merendeel van de rest van haar leven buiten Groningen zou wonen, heeft het haar nooit losgelaten. Ik denk dat wij dat hier allemaal wel snappen. Het zorgde voor ons in ieder geval voor een hele waardevolle dynamiek. Ik was immers het enige kleinkind dat naar Groningen verhuisde. Onze gesprekken gingen altijd wel even over deze stad. Ze kon de hele kaart van de stad inkleuren met verhalen. In elke straat leek wel een verhaal van haar te liggen. Er woonde een vriendinnetje in die buurt en ze wandelde vaak langs die vijver. Of er zat een heerlijke bakker op die hoek. 01:18:32

De heer Lagestee: Tijdens haar laatste bezoek aan Groningen ooit stonden we boven op het Forum. Ze vond het prachtig. Ik was inmiddels al betrokken in de politiek. Voor elke richting die zij aanwees en kon vertellen over wat er vroeger was, kon ik haar vertellen over wat we daar voor de toekomst gingen doen. Over deze kleurrijke aanwinst aan het straatbeeld kan ik haar niet meer vertellen, maar het zijn deze voetsporen van mijn beide oma's die mij hier vandaag met dit verhaal plaatsen. Zo heeft iedereen hier wel iets uit hun verleden, wat diegene hier brengt en motiveert om een bijdrage te leveren. Zich in te zetten voor een betere morgen. 01:19:08

De heer Lagestee: Ik geloof in betere dagen. Dat wil ik vandaag uitdragen. Daar is deze motie een onderdeel van. Met een handvol regenboogbankjes kunnen we namelijk laten zien, door mensen een kans te geven te gaan zitten, welke duisternis we hebben overwonnen. Dat Groningen vooruitloopt en dat je op de rest van je wandeling de voetsporen kunt maken naar die betere dagen. Dank u wel. 01:19:39

Voorzitter: Prachtig. Dank je wel. Zullen we overgaan naar preadvies van de kant van het college? 01:20:18

Mevrouw Molema: Dank u wel. As iemand zegt: wat een sympathieke motie, dan weet je dat het wordt gezegd omdat het een overbodige motie is. Dit is natuurlijk een ongelooflijke sympathieke motie. Ik snap de opmerkingen en de vragen die daarover gesteld zijn. Ik kan wat zeggen over de kosten en over de uitvoering, want er is inderdaad al veel contact geweest met de ambtelijke organisatie over deze motie. Om te beginnen met het advies: het is oordeel raad. Als we kijken naar de kosten: het beeld van ongeveer 750 euro per bankje, klopt. Dat kan uit de diversiteitsbegroting, maar dan is het deel wat onvoorzien is, het beperkte activiteitenbudget wat erin zit, is gewoon op. Ik wil wel dat de raad zich realiseert dat op het moment dat er het komende jaar een keer een extra vraag komt, dat daar in ieder geval geen ruimte voor is. De dekking is passend. Ik wil wel een winstwaarschuwing afgeven, want wij zullen er alles aan doen om dit voor Roze Zaterdag te realiseren. Alleen het daadwerkelijk mogelijk maken dat er overal een QR-code op zit met een persoonlijk verhaal bij alle bankjes en daar op een goede manier de filmpjes bij maken, dat zal echt een hele opgave zijn. Dat kan ik u niet garanderen. Behalve dat we ons daarvoor inspannen. De Roze stadswandeling was 58

in 2011 al een idee om op te pakken. Daar past dat heel erg mooi in. Als de raad deze motie aanneemt, zullen wij als college het met veel plezier uitvoeren. Het is wel goed om te melden, want ik hoor iemand die wat angst had dat we onze spiksplinternieuwe bank op de Grote Markt een ander kleurtje gingen geven. Het is echt bedoeld, in ieder geval zo interpreteren wij de uitvoering, dat het voor bestaande bankjes is die aan vervanging toe zijn. Dan ga ik nog een heel praktisch uitvoerbaar ding meegeven: onze huidige bankjes hebben vijf plankjes en er moeten zes kleurtjes op. Dat zal een mooie uitdaging worden in de uitvoering. We gaan ons best daarvoor doen om dat mogelijk te maken. Dat was hem. 01:22:26

Voorzitter: Ik vind het fantastisch. We gaan naar de stemverklaringen. Het CDA heeft een stemverklaring? 01:22:48

De heer De Haan: Voorzitter, ik vind het jammer dat mijn fractie nu genoodzaakt is om tegen dit voorstel te stemmen. Ondanks dat wij de regenbooggemeenschap van harte ondersteunen. Dat wij het Regenboogakkoord ondertekenen en dat we echt het doel snappen die achter deze motie zit. Wat ik het college graag nog had willen vragen: wat is nu het idee? Wanneer krijgt een bepaald doel een bankje? Straks hebben we bankjes voor dat en bankjes voor dit. Wat ons betreft komen die FC Groningen bankjes die FC Groningen zelf wil gaan plaatsen er zo snel mogelijk. Maar op het gebied van gemeentelijke eigendommen, gemeentelijke bankjes, zouden we wat ons betreft voorzichtig moeten zijn en daar toch wat langer met elkaar over na moeten denken hoe we dat zouden willen vormgeven. Die mogelijkheid hebben we vandaag niet gehad. Dat vindt mijn fractie jammer. Dus wij zullen tegen dit deze motie stemmen ondanks dat we de regenbooggemeenschap van harte ondersteunen. 01:23:51

Voorzitter: Dank u zeer. De Stadspartij. 01:23:54

De heer Sijbolts: Dank u wel, Voorzitter. Wij staan nog steeds achter de ondertekening van onze fractie van het Regenboogakkoord uit 2022. Ons inzetten voor een diverse en inclusieve gemeente waar iedereen zichzelf kan zijn. De Stadspartij spreekt zich uit tegen alle vormen van discriminatie, lastigvallen, sissen bedreigen of geweldplegingen op basis van geloof, seksuele oriëntatie, afkomst of welke grond dan ook. Wij staan voor een gemeente die zichtbaarheid en inclusiviteit bevordert, onder meer door het ondersteunen van evenementen. Roze Zaterdag op 22 juni is daar een voorbeeld van. Hoorstel om circa tien tot twaalf bankjes in en rondom de binnenstad te promoveren tot regenboogbankjes en door hierop een regenboogmotief toe te passen, gaat wat ons betreft een stapje te ver. Mijn fractie vraagt zich af of verdere exclusie leidt tot meer inclusie. Dit en de eerder gemaakte procedurele punten maakt dat wij tegen deze motie stemmen. 01:24:56

Voorzitter: VVD. 01:24:58

Mevrouw Jacobs: Mijn fractie kan zich aansluiten bij de stemverklaring van de 59

Stadspartij. Wij willen daar graag aan toevoegen dat wij het jammer vinden dat we op een avond in april onze totale vrije ruimte van het diversiteitsbudget zonder fatsoenlijk debat direct opmaken. Dat is voor ons een extra reden, naast de woorden zoals de Stadspartij heeft gezegd, om helaas tegen deze motie te stemmen. Terwijl wij inclusie heel belangrijk vinden en wat ons betreft er plek is voor iedereen. 01:25:28

Voorzitter: ChristenUnie. 01:25:33

De heer Rebergen: Dank u wel, Voorzitter. We zijn voor een diverse en inclusieve gemeente. We willen ons daarvoor inzetten. Als kleurrijke bankjes met persoonlijke verhalen kunnen bijdragen aan acceptatie, dan zullen we dat van harte steunen. 01:25:47

Voorzitter: PVV. 01:25:50

Mevrouw Blauw: Wij zijn tegen deze motie. Los van Roze Zaterdag, want dat vinden wij goed om te doen en leuk. Maar dit schiet zijn doel voorbij. Ook qua kosten van belastinggeld. Wanneer is het genoeg? Dit draagt niet bij aan veiligheid en inclusiviteit. Het roept meer verwijdering en ergernis op de regenboogbeweging dan acceptatie. Gezien alle problemen die we hebben, moeten we ons belastinggeld uitgeven aan zinvollere dingen. 01:26:18

Voorzitter: SP. 01:26:20

Mevrouw Mertens: Dank u wel. Helaas geloven wij niet dat dit soort initiatieven helpen om uitsluiting en discriminatie tegen te gaan. Daarom zijn we benieuwd naar het aankomende initiatiefvoorstel en de hierin beschreven bredere plannen omtrent diversiteit. Omdat de vraag van dit idee uit de regenbooggemeenschap zelf komt en dit op zich een sympathiek idee is, zullen wij toch voor de motie stemmen. Met de kanttekening dat dit uit het potje van diversiteit komt en we ervoor moeten waken dat dit niet ten koste gaat van andere projecten die daadwerkelijk emancipatie bevorderen. Dank je wel. 01:26:50

Voorzitter: Dank. Dat zijn de stemverklaringen. Partij van de Arbeid. 01:26:57

De heer Scoop: Mijn fractie zal voor deze motie stemmen. We zijn blij met de motie en we zijn het met andere partijen eens dat we een bredere discussie moeten voeren. Wat ons betreft gaan we de komende tijd daarover in discussie met elkaar. 01:27:10

Voorzitter: Dank. Dan stel ik voor dat de andere kwesties die in de zijlijn aan de orde zijn gekomen bij het initiatiefvoorstel worden betrokken. Wellicht dat de initiatiefnemers zelf de discussie gehoord hebbende daarop kunnen ingaan. Bijvoorbeeld de vraag van het CDA. Ik open de stemming over deze motie. Ik sluit de stemming. De motie is aangenomen. 60

-

Motie n.a.v. collegebrief evaluatie venstertijdengebied & implementatie zeroemissiezone

- M06: Lokale ontheffing voor de Groningse markt Voorzitter: Dan hebben we nog één motie vreemd aan de orde van de dag. Dat gaat over de lokale ontheffing voor de Groningse markt. Wie mag ik daar het woord over geven? CDA. 01:28:07

Mevrouw Armut: Dank, Voorzitter. De toekomstige invoering van de zeroemissiezone heeft een hoop losgemaakt, zowel landelijk als lokaal. Groningen heeft de keuze gemaakt om voor de troepen uit te willen lopen, maar het lijkt allemaal niet zo makkelijk. Het is niet voor niks dat er vanuit landelijk al een hele lange lijst met uitzonderingen is gekomen. Helaas mist in deze lijst een groep, namelijk de marktkooplui van Groningen. Zij maken zich grote zorgen over wat de invoering van zero-emissie gaat betekenen voor hun onderneming. Veel marktkraamhouders hebben karren die zwaar zijn en hebben een forse wagen nodig om deze vooruit te trekken. Dit gaat in het geval van de marktkooplui om slechts enkele honderden meters. Ze rijden geen rondjes met hun dieselwagens door de binnenstad, maar om deze enkele honderden meters in de toekomst te mogen afleggen wil het college dat het elektrisch gebeurt. Helaas betekent dit voor veel ondernemers een grote en vaak nog onbereikbare investering. Al zouden ze nog zo graag willen. Het kan niet zo zijn dat wij onze markt opzadelen met regels waar ze nauwelijks aan kunnen voldoen. Wij willen dat ze extra tijd krijgen om mee te komen in deze transitie en we willen dat de onduidelijkheid hierover stopt. Als we willen dat markt blijven bestaan en we willen dat ondernemers weten waar ze aan toe zijn, geven we ze een lokale ontheffing vandaar deze motie.

01:29:19

Voorzitter: Ik kijk eerst naar de indieners. Voldoende toegelicht zo? Partij voor het Noorden. 01:29:28

De heer Van der Laan: Voorzitter, we beogen vooral met deze motie de ondernemers meer tijd te geven. Gezien de enorme kosten die gepaard gaan met elektrische vrachtauto's. Want daar hebben we het feitelijk over. 01:29:45

De heer Rebergen: We hebben heel duidelijk een termijn eraan gesteld, want ook wij zien wel in dat je toe moet naar een zero-emissie binnenstad. Daar staan we op zich achter. Geef ze alsjeblieft meer tijd. We weten dat er nu gesprekken gevoerd worden, maar dan nog steeds blijven het enorme investeringen die niet binnen nu en een jaar gemaakt kunnen worden. Voor zover ons bekend is er nog geen enkele ondernemer met een elektrische vrachtauto. Die investering is te groot, Voorzitter. 01:30:15

Voorzitter: VVD, één van de indieners. 01:30:17

Mevrouw Jacobs: Dank u wel, Voorzitter. We hebben zonet een gloedvol betoog gehad over lokale ondernemers die gesteund zouden moeten worden. Dit is nu juist een voorbeeld. Wat ons betreft is dit de tijd om juist de lokale marktondernemers te 61

steunen en ze niet wederom de rug toe te draaien en eenzijdig dit soort onmogelijk te nemen maatregelen op te leggen. Ga nu alsjeblieft achter ondernemers staan en met ondernemers praten: hoe we dat kunnen doen? Hoe kunnen we onze binnenstad levendig maken? Hoe kunnen we onze ondernemers hier houden? Zoals de fractie van het CDA al zei: het gaat niet om vrachtauto's die hier urenlang stilstaan. Wat mijn fractie betreft draait u met deze manier de markt om en dat kan wat ons betreft niet de bedoeling zijn. 01:31:03

Voorzitter: De Stadspartij, ook indiener. 01:31:06

Mevrouw Sloot: Voorzitter, ik sluit me natuurlijk aan bij alle voorgaande sprekers. Aangezien wij samen deze motie mede-indienen. Mijn partij wil daarbij toevoegen dat de wethouder tijdens de bespreking zeer luid en duidelijk meerdere keren heeft aangegeven dat hij geen enkele chaos verwacht als het gaat om administratief, communicatief met al de uitzonderingen die we al hebben. Wat dat betreft kan deze er dus bij. Deze is echt nodig. Dank u wel. 01:31:37

Voorzitter: Dan is er een vraag van de Partij van de Arbeid. 01:31:40

De heer Van Veen: Dank u wel voor het woord, Voorzitter. De markt in Groningen is echt een van de mooiste van Nederland. Volgens mij zijn we het daar met zijn allen over eens. Dat bleek uit de meningsvormende sessie die we erover hadden. Het belang wordt volgens mij breed gedragen in de raad en bij het college, dat de markt blijft bestaan. Dat we er echt niet met zero-emissie ervoor gaan zorgen dat die markt verloren gaat. Het verbaast me van de indiende partijen als ik hun betogen hoor, want ze gaan er consequent op in dat ze zeggen: gaan nu in gesprek met die ondernemers. Dat gebeurt op dit moment. Het is gezegd in die sessie. Er is duidelijk gemaakt dat de gemeente en de marktkooplui op dit moment goede gesprekken met elkaar hebben met de intentie om tot een goede oplossing te komen. Ik snap niet hoe de indienende partijen enerzijds kunnen zeggen: ga in gesprek met die ondernemers en tegelijkertijd kunnen zeggen: wij gaan nu precies beslissen wat de oplossing van die gesprekken moet zijn. Dat is mijn vraag: hoe die twee met elkaar te rijmen zijn. 01:32:33

Voorzitter: Daar krijgt u antwoord op van CDA. 01:32:36

Mevrouw Armut: Voorzitter, soms vraag ik mij af of deze coalitie denk dat ondernemers niks beters te doen hebben dan constant in gesprek gaan met deze gemeente over weer een nieuw plan. Dan is het reclamebelasting, dan is het het standplaatsenbeleid, dan is het betaald parkeren. Nu is het de zero-emissiezone. We zijn toch niet in de raad gaan zitten om een soort praatclubje te worden? Wij kunnen nu als raad de zorgen wegnemen van die ondernemers. De zorgen die overduidelijk leven. Dan is het heel makkelijk om vanuit stadhuis te zeggen: we gaan in gesprek en dan komt het wel goed. We kunnen nu toch het heft in eigen handen nemen en zorgen dat die zorgen weg worden genomen door ze een lokale ontheffing te geven? Waarom doet de Partij van de Arbeid dat niet? 62

01:33:14

Voorzitter: U krijgt een antwoord van de VVD. 01:33:18

Mevrouw Jacobs: Wat mijn fractie heel erg verbaast, Voorzitter, is dat wat de Partij van de Arbeid betreft, wij noemen dat socialistische participatie en dat is: wij gaan in gesprek om u te vertellen hoe het moet. Wat ons betreft is een goed gesprek: hoe gaan we het doen? Uw wethouder heeft het zelf gezegd in een interview: "We gaan met de markt in gesprek, maar de zero-emissiezone komt er." Dat is niet wat mijn fractie verstaat onder een goed gesprek met ondernemers. Dat is: We leggen u uit wat u moet doen. Dat is wat wij zo heel erg vinden wat op deze manier gebeurt. Dat is de ondernemers de rug toekeren. Alsjeblieft, stop ermee. 01:33:55

De heer Van Veen: Dank voor het woord. Voorzitter. Het is echt niet zo dat deze gesprekken eeuwig doorgaan, zoals het CDA dat lijkt te schetsen. Het is niet dat Groningen erin vooroploopt. We zijn een van de negenentwintig gemeenten die dit doet. De rest voert op 1 januari in en wij zitten daar bewust een paar maanden achter. Zodat eventuele kinderziektes nog weggenomen kunnen worden. Het is niet zo dat we hier eeuwig mee doorgaan met die gesprekken voerden. Die voeren we nu. Dat duurt een paar maanden en dan is het klaar. Dus laten we die gesprekken de kans geven. 01:34:23

Voorzitter: U heeft een reactie van mevrouw Sloot. 01:34:28

Mevrouw Sloot: Voorzitter, dank u wel. Het verbaast mij dat er al jaren met de ondernemers wordt gesproken en we dat moeten laten voortduren. Terwijl er net bij het vorige onderwerp in deze vergadering zowel door coalitie, raadsleden als door wethouders wordt gezegd: we moeten er maar aan wennen dat participatie niet altijd betekent dat lukt wat we willen. Het gaat hier om een grote groep hele belangrijke ondernemers. Ziet de PvdA echt niet dat de tijd van praten klaar is en dat we nu als raad deze mensen moeten helpen? 01:35:01

Voorzitter: Nee, dat ziet de PvdA niet, omdat die gesprekken pas net begonnen zijn. Stel, we hadden hier over vijf of over drie maanden gezeten en de conclusie was geweest: we komen er niet uit. Dan kunnen we opnieuw het gesprek gaan voeren. Dan kunnen we op dit soort oplossingen na gaan denken. Daar zijn we gewoon simpelweg nog niet. In dat opzicht is deze motie in mijn ogen voorbarig. 01:35:21

Voorzitter: De ChristenUnie. 01:35:26

De heer Dwarshuis: Voorzitter, mijn fractie wil zich verzetten tegen het frame wat er nu gecreëerd wordt dat wij niet met marktkooplui zouden meedenken. Dat we eeuwig moeten doorpraten en een ontheffing moeten verlenen om van het gedoe af te zijn. Dat wordt een beetje gesteld door een aantal partijen hier. Volgens mij hebben we in de commissie duidelijk met elkaar gedebatteerd. Heeft het college duidelijk toegezegd dat er nog hobbels op de weg zijn. Dat de gesprekken met ondernemers 63

lopen over haalbaar is en er eventueel naar een ontheffing gekeken kan worden. Wat mijn fractie betreft is deze motie veel te vroeg aan de orde. 01:36:06

Voorzitter: Partij voor het Noorden. 01:36:09

De heer Van der Laan: Is de ChristenUnie zich ervan bewust dat het gaat om een tijdelijke ontheffing voor vijf jaar voor enorme investeringen? Heeft de ChristenUnie enig idee wat een elektrische vrachtauto kost? 01:36:22

De heer Dwarshuis: Dank u, Voorzitter. Ik heb het betoog van de heer Van der Laan goed gehoord. Daar ben ik het mee eens. Dat zijn dure vrachtauto's. Ik heb volgens mij de wethouder niet horen zeggen dat hij dat niet zo ziet. Hij heeft gezegd: "Ik ben nog in gesprek met die ondernemers over hoe we het gaan doen. Hoe we het kunnen doen." Het doel is een emissievrije binnenstad. Volgens mij zijn de meeste partijen daar helemaal niet op tegen. We gaan kijken hoe we dat stap voor stap doen met die marktondernemers. Om nu aan de voorkant hier uit het stadhuis alvast een vaste ontheffing te regelen, vind ik veel te vroeg. 01:37:01

Voorzitter: GroenLinks. 01:37:04

De heer Van de Vendel: Ik had nog een vraag aan de indienende partijen. Vanaf het moment dat er maanden terug commotie is ontstaan over de zero-emissiezone op de markt, hebben alle betrokken wethouders zich, en ook alle politieke partijen, sterk uitgesproken voor het belang van de markt voor Groningen. Het belang wat wij zien van de markt en de waarde die we eraan hechten. Hebben jullie als indienende partij er helemaal geen vertrouwen in dat het college de gesprekken die ze gaat voeren tot een goed einde gaat komen? Dat het college erop stuurt om de markt kapot te maken? Is dat jullie aanname? 01:37:41

Voorzitter: CDA. 01:37:42

Mevrouw Armut: Voorzitter, dat heb ik net al gezegd. Er wordt hier heel makkelijk vanuit het stadhuis gezegd: "We gaan met ze in gesprek en dan komt het allemaal goed." Je kunt aan de voorkant al zorgen dat deze zorgen niet constant bij ondernemers ontstaan. Dat is er wat er steeds gebeurt. Dan heb ik een vraag, want die mocht ik net steeds niet stellen: wat is de gewenste oplossing voor GroenLinks? Is dat daadwerkelijk zorgen voor een oplossing voor elke kraam? 01:38:06

Mevrouw Armut: Wat het CDA betreft en volgens mij wat de indienende fracties betreft, is elke kraam die door dit beleid verdwijnt er één te veel. Als wij dat willen voorkomen, is het het makkelijkste en het beste om een lokale ontheffing te regelen voor deze marktkooplieden. Is dat iets wat GroenLinks met ons deelt? Of maakt het GroenLinks niet uit als er een paar kramen verdwijnen? 64

01:38:31

De heer Van de Vendel: Ik heb nooit gezegd dat het een goed idee lijkt dat er kramen verdwijnen. Het maakt ons zeker uit als er kramen zouden verdwijnen hierdoor. Dat is absoluut niet wat we willen. Wat wij willen is dat de wethouder met alle marktkooplui en de andere ambulante handel zoekt naar de meest geschikte oplossing. Want er heeft niemand gevraagd om een klimaatcrisis en dergelijke. Het overgaan naar een zero-emissie samenleving is van belang voor al onze toekomst. Ook die van de markt. Ik denk dat daarin met wederzijdse respect gezocht moet worden naar een oplossing waarbij we beide dingen kunnen behalen. Ik denk dat het zeer zeker mogelijk is en ik acht het college daarin zeer capabel om dat te bereiken. De marktkooplui en andere mensen van de ambulante handel acht ik capabel om dit doel te bereiken. 01:39:19

Voorzitter: Nu gaan we naar het college, want anders gaan we een commissievergadering doen en daar zitten we niet voor. Het college. 01:39:30

Voorzitter: Dank u wel, Voorzitter. Laat ik beginnen om te zeggen dat de markt voor het college erg waardevol is. De mooiste markt van Nederland, hoor ik hier zeggen. In ieder geval van Noord-Nederland. Die stelling durf ik wel aan. Een belangrijke economische magneet waar handelaren en onze bevolking bij elkaar komen om daar spullen te kopen op een manier die supertof is. Het gaat niet alleen om de markt, het gaat over de hele ambulante handel. Tot en met de oliebollenkraam aan toe. Daarover voeren we het gesprek. Enerzijds wil ik u herinneren aan het raadsbesluit 2021 om die zero-emissiezone in te voeren. 01:40:06

De heer Broeksma: Als de VVD mij kwalijk neemt dat ik vorige week zeg dat de zeroemissiezone er komt: wij voeren daarmee een raadsbesluit uit. Ik neem aan dat u het college niet kwalijk neemt dat wij raadsbesluiten uitvoeren. Als u dat wel vindt, dan hoor ik het. Wij voeren dat raadsbesluit uit. We hebben de plicht om dat op een zorgvuldige wijze te doen. Dat doen we. Daarover zijn we in gesprek zonder die uitkomst van het gesprek al vast te leggen. Het zou raar zijn als je in gesprek gaat om dat op zo'n manier te doen. 01:40:39

De heer Broeksma: Overigens vallen veel marktwagens al onder de standaard ontheffingsregeling zoals die er zijn. We zoeken nette oplossingen voor de rest. Die overgangsregeling of de lokale regeling is er nog niet. Die conceptregeling is in juli. Die gaat dan de inspraak in zodat de zienswijzen mogelijk zijn. Er is nog geen regeling. Daarover zijn we in gesprek: hoe moet die regeling eruitzien? Wat is reëel en wat is met inachtneming van het raadsbesluit zoals dat genomen is? Eerst dat gesprek, dan de inspraak en uiteindelijk stellen we een regeling vast. Dat lijkt mij een netjes proces. Als het anders moet, hoor ik het wel. 01:41:21