02-06-2021 verslag Gemeenteraad 16.30 uur - Oosterpoort.pdf

En daar moet u de strijd tegen aan gaan, niet door een moralistisch vingertje te wijzen maar door naar die mensen toe te gaan en met hen de strijd aan te gaan tegen grote vervuilers en voor te zorgen wat de heer van Kesteren zegt dat welke vorm van energie dan ook betaalbaar is. 01:25:34

Voorzitter: Mevrouw Nieuwenhout van GroenLinks! 01:25:37

mevrouw Nieuwenhout: Ja, een kleine vraag aan de heer Dijk. We kunnen toch het ene doen en het andere niet laten? Dus zowel een goede communicatie als ook bedrijven aanpakken op hun uitstoot. 01:25:47

de heer Dijk: Absoluut, maar dan is de campagne hierbij de campagne iedereen doet wat te betrekken. Precies die overheid die de afgelopen 40 jaar er een puinhoop van heeft gemaakt en die ervoor heeft gezorgd dat inderdaad, zoals Student en Stad zegt dat jongeren nu denken: wat hebben jullie de afgelopen 40, 50 jaar? Omarm die jongeren en ga met hen de 20

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR strijd aan grote bedrijven aan te pakken maar ook de overheid zelf aan te pakken om de verantwoordelijkheid daar neer te leggen waar die hoort en dat is het aanpakken van die grote bedrijven en dat laat u constant na door dit soort afleidende, moralistische, "wij weten het beter en leggen het u nog een keer uit' moties in te dienen. Dat is heel erg schadelijk voor draagvlak voor schone energie en ik zie nee schuddende raadslieden van GroenLinks. Dat kan, dat is prima maar kijk even naar de ontwikkeling van de afgelopen jaren en hoe Extreemrechts dit gebruikt om een stok mee te slaan en hoe dat ook helaas wortel schiet in grote delen van onze mooie provincie. 01:26:42

Voorzitter: Meneer van Kesteren. 01:26:43

de heer van Kesteren: Ja, voorzitter, het is heel goedkoop om gezond verstand en nuchterheid met Extreemrechts te vergelijken. Ik zou een pleidooi willen doen voor bij de organisatie of de leiding van GroenLinks om eens een keer echte volksvertegenwoordigers, wat een doorsnede van de samenleving is, want hele jongens... 01:27:02

de heer Dijk: Is dit een interruptie op mijn tijd, voorzitter? 01:27:03

de heer van Kesteren: Mag ik even uitspreken? Die geen gezin hebben en niet weten wat het is om elke maand met heel veel moeite rond te moeten komen, dat zijn de echte volksvertegenwoordigers. 01:27:12

de heer Dijk: Voorzitter, dit is gewoon mijn spreektijd en ik vind niet dat er een vraag en GroenLinks moet worden gesteld in mijn spreektijd. Dus als u de orde wil bewaren zou dat heel mooi zijn. 01:27:19

de heer van Kesteren: Dan stel ik hem aan... 01:27:20

de heer Dijk: Nee, ik praat niet tegen u de heer van Kesteren. 01:27:24

Voorzitter: Volgens mij zijn de standpunten gewisseld. Wij gaan over tot een preadvies op de drie moties, tenzij iemand... Ja, D66 met de heer Lo-A-Njoe. 01:27:36

de heer Lo-A-Njoe: Dank u wel, voorzitter. Het RES is een belangrijk en helder plan dat we zullen steunen. Het belang van energietransitie staat voor ons als een paal boven water! We pleiten er alleen wel voor om nog meer dan tot nu toe met behulp van kleinschalige lokale initiatieven en om meer grootschalige zon op dak te komen tot gedraging invullingen van onze RES-bijdrage. Dat we meer zon op dak kunnen realiseren zullen we in reactie op recente, landelijke en wettelijke wijzigingsvoorstellen middels de motie Frame die we hebben ingediend, later vandaag bespreken. We zullen tenslotte in lijn met voorgaande de moties M2 dak voor land en M30, die oproept tot een landelijke campagne die gericht is op het vergroten van draaglijk van het RES, zullen we steunen. 21

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR 01:28:15

Voorzitter: Dank u zeer. Ik zat net even in wat technische problemen net maar net aan gewerkt. Iedereen is geweest van de raad die woord melding wenst? Dan de preadviezen op drie moties. Even de checkvraag voor mij: dat is dus motie twee, dak voor land en de motie onder zeven, uw poep doet ertoe en motie onder nummer 30, dat is het rijk maakt het verschil. Dat is wat ik nu aan inventarisatie hebt. Dat klopt, hè? Ja, wethouder. 01:28:56

de heer Broeksma: Dank u wel, voorzitter. Motie twee, dak voor land, motie ondersteund waar we mee bezig zijn en het is ook van belang dat we dat ook in RES verband doen. Ook voor Enexis belangrijk om te weten waar zonnepanelen geplaatst worden, om hun net capaciteit tijdig daarop te kunnen aanpassen. We hanteren ons beleid, de zonneladder. Ook de gemeente en de rest regio doen dat, u hebt dat kunnen lezen. Daarom blijven we actief zoeken naar mogelijkheden om de toepassing zonder dak te vergroten. Op dit moment zijn we in Groningen in gesprek met Enexis om slim te faseren en onze juridische positie te verkennen en dat maximaal te kunnen benutten. En in de rest hebben we ook de ambitie uitgesproken om samen met de netbeheerder een routekaart en een gezamenlijke aanpak zonder dak op te stellen. Hier zullen we nadrukkelijk kijken of we meer flexibiliteit kunnen inbouwen om op het dak ruimte te kunnen geven. We zullen dan ook kijken naar de mogelijkheden van vergunningverlening, slimme manieren om efficiënter met de beschikbare capaciteit om te gaan, ook een nationaal verband: NP RES, jet nationaal programma van de RES. Er zijn op dit moment twee onderzoeken gestart om u dat even aan te geven. De aanbevelingen richtte zich ook op de formatietafel, stimuleer zon op het dak in woord en daad, maar ook de departementen de koepels en de netbeheerders en de rest regio's.

De routekaart gemeenschappelijke aanpak voor zon op dak, zoals we die in de RES hebben afgesproken levert deze uitvoeringsstrategie gezamenlijk aan. Het college geeft de orde aan de raad voor motie 02. 01:30:33

Voorzitter: Ubbens. 01:30:35

de heer Ubbens: Bedank Voorzitter. Ik heb wel een vraag over het dilemma wat hier natuurlijk onder zit dat als je als investeerder, in dit geval bijvoorbeeld de gemeente zelf, als het gaat om zonneparken Lageland, dat je dan dus een investering doet in zo een zonnepark met een bepaalde opbrengst geprognotiseerd in de toekomst maar die hebben tegelijkertijd ~. Het kan zijn dat we dit helemaal niet gaan halen omdat er veel aanvragen zijn voor zon op dak en dan moeten we ons zonnepark stilleggen. Wat doet deze motie dan met die plannen, en in hoeverre is dat daarvoor een bedreiging? Want ik proef een beetje een dilemma loos verhaal van: ja, we gaan dit doen en zonnepanelen ook installeren in grote parken maar hoe doen we dat nou? 01:31:15

de heer Broeksma: Het zou dilemma loos moeten zijn, het zou zo moeten zijn dat je zonneparken, groot en klein, zon op het dak zou kunnen aansluiten. Dus we zijn met Enexis precies over dat onderwerp in gesprek hoe kan dat, op welke plekken de aansluitcapaciteiten mager is en welke plekken de aansluitcapaciteit voldoende is, zodat ze dan zon op daken als grote zonneparken aangesloten kunnen worden. Het mooiste en de 22

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR heer Rebergen ziet daar ook op dat hier geen commerciële projectontwikkelaars bij betrokken zijn. Wij zijn het zelf, u weet dat zonnepark bij Meerstad-Noord door ons zelf ontwikkeld gaat worden. Dat zou gaan gelden voor Westpoort zodat dat in beeld is. Dat betekent dat wij, uw gemeente volop betrokken zijn en we spreken dan ook veel met de Enexis en ook met TenneT om die netcapaciteit en eventueel de mogelijkheden die de netcapaciteit, dat is een beperkte overcapaciteit zoals u weet, om die in te stellen, hoewel het wettelijk niet mag, om dat toch te kunnen doen zodat we ook aan de formatietafel bij de wetgever, bij de departementen aan tafel komen te zitten, zodat ze via de VNG of via andere kanalen, zodat het dilemma wat u schetst, het dilemma dat is er, om het dilemma vrij te kunnen doen zodat we alle energie die opgewekte wordt, ook zijn weg vindt in het net. Daarom is het ook van belang, dat in de RES daarin gezamenlijke werken en dat ook het bod van 5,7 aangevuld wordt met een zon op het dak van terawattuur, zodat ook Enexis weet: dit is de opgave waar wij voor staan en waar ze aan willen gaan werken. 01:32:45

de heer Ubbens: Voorzitter, wat is dan nog de motie? Wat houdt de motie dan nog als we dit helemaal niet nodig hebben, want we hebben altijd voldoende capaciteit. Waarom is het dan een nodig om voorwaarden te stellen zodat we kunnen aftappen bij grootschalige parken op land. 01:33:00

de heer Broeksma: De motie steunt het college en ook de rest van de restregio om met Enexis en ook bij het kabinet, bij de departementen in gesprek te kunnen gaan om de noodzaak van voldoende netcapaciteit te kunnen aantonen en te kunnen blijven agenderen. 01:33:19

de heer Broeksma: Maar het verzoekpunt is toch heel anders, voorzitter? 01:33:21

Voorzitter: Nee, sorry maar dit is geagendeerd als een conform stuk. We zijn er nu al bijna een half uur over in gesprek, dat mag, maar dat is niet zoals we de orde van deze vergadering hadden bedoeld. U heeft er in de commissie ruimschoots over kunnen praten, dus we gaan nu verder met behandeling van de andere moties en dan gaan we over tot stemming en dan komt uw opvatting als CDA-fractie in de stemming of in de stemverklaring tot uitdrukking. Want anders moet u voorstellen het als discussiepunt te gaan behandelen. Zo kan het dan ook 01:34:00

de heer Ubbens: Nee, maar voorzitter, dit wordt als conform stuk plus motie geagendeerd. Ik hou geen woordvoering, ik wil over de moties debatteren. Allerlei partijen houden al hele herhalingen van de woordvoering uit de commissie en dan is de tijd op. 01:34:11

Voorzitter: Maar dan moet u het als discussiepunt laten agenderen bij de vaststelling van de agenda. 01:34:15

de heer Leemhuis: Nee, want ik heb geen discussie over het punt.

23

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR 01:34:17

Voorzitter: Dat betekent dat ik ook even de rest van de raad in bescherming moet nemen in verband met de andere spreektijden die er nog zijn en de onderwerpen die aan de orde moeten komen. Als u het anders wil, dat is prima, want ik ben uw dienaar maar dan wordt het een discussiepunt en dat is niet gebeurd zojuist. Het is een conform stuk. De wethouder over de andere twee moties en dan gaan we stemmen. 01:34:40

de heer Broeksma: Motie zeven, voorzitter, uw poep doet ertoe. Wij ontraden deze motie omdat die in feite al een voorschot neemt op de discussie, dat u zelf ook aangeeft die de raad nog integraal gaat voeren aan de hand van het warmte transitieplan dat wij u in het najaar zullen toesturen. In de RES willen we ook gaan werken aan een duurzaamheidsladder voor warmte. Daar ziet het op. Het gebruik van groen gas waaronder voor- en nadelen van het gebruik van mest zal hierin worden meegenomen. Uit de RES maar ook uit de routekaart blijkt dat groen gas een belangrijk onderdeel zal zijn van de oplossingen om wijken en dorpen aardgasvrij te maken. U weet dat, we hebben het in de routekaart ook aangegeven in ons openingsbod de kaart, met name de oude binnensteden en de dunbevolkte delen van de provincie komen op een hybridevorm van groen gas en elektriciteit om de warmtetransitie haalbaar en betaalbaar te houden. Groen gas is een onderdeel van de gasmarkt. Daar hebben we zeer beperkte invloed op, dat zullen we ook schetsen en ook in hoeverre het vergassen van mest zou kunnen bijdragen aan de stikstofproblematiek. Dus nogmaals voorzitter, we ontraden deze motie. Motie 30, voorzitter, als ik door mag gaan, landelijke campagne voor draagvlak. ~ in de woordvoering of kunnen de motie verwijzen aan de website www.iedereendoetwat.nl, die is niet breed bekend.

En het is ook in de restregio, in die stuurgroep nog vaker aan de orde geweest dat we zoeken naar de verantwoordelijkheid van het rijk. Daar vallen alle overheden, dus gemeente, provincie, waterschappen ook, maar ook vooral het rijk om de noodzaak van de energietransitie en wat dat betekent. GroenLinks schetst een aantal termen, de basistermen, het verschil tussen zon op dak, wind op zee en wind op land en daar waar de RES over gaat, om dat helder te schetsen, zodat niet per se het draagvlak, maar wel de kennis over de energietransitie veel helderder wordt. Deze motie ziet daarop. Daarom ook oordeel aan de raad voor de motie 30. 01:36:43

de heer Dijk: Voorzitter? 01:36:47

Voorzitter: Ja, meneer Dijk. 01:36:52

mevrouw Wrede: Nee, hier maak ik echt bezwaar tegen. Ik zit al een haf uur met mijn vinger omhoog, maar ik hou netjes mijn mond en de heer dijk, die doet dat heel goed, die neemt gewoon gelijk het woord en die krijgt het woord dan ook. Maar ik vind toch echt, want ik kan dat in principe ook best wel, dat ik dan eerst het woord mag hebben. 01:37:11

Voorzitter: Gevoelsmatig heeft u volstrekt gelijk en ik heb ook geen zin in gedoe daarover. Dus meneer Ubbens, u krijgt straks ook nog het woord, u gaat over uw spreektijdverdeling 24

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR over het fenomeen conform stukken met moties komen, en dan even een apart een keer te spreken. Mevrouw de Wrede, u was duidelijk als eerste, want u zat al zo diep na te denken net dat het niet anders kon dat ook de vraag eraan kwam. 01:37:33

PvdA: Dank u wel voorzitter, ik wou even ingaan op dat hele vroege moment in de woordvoering van wethouder Broeksma over onze motie uw poep doet ertoe waarin hij zei: "Dat komt allemaal nog en u sorteert nu wel heel erg voor op de daadwerkelijke invulling van dat voorstel voor de warmtetransitie." Maar is dat ook niet de bedoeling van de gemeenteraad, namelijk dat wij aan het hoofd staan van de ontwikkelingen? En is het niet de bedoeling dat wij niet nog eens ergens een plasje overheen doen als dit allemaal al in kannen en kruiken is, want dan zegt u: "Ja, nee, ja, u komt eigenlijk een beetje te laat. We hebben het voorstel nu al helemaal uitgewerkt en we kunnen het niet met helemaal omgooien." Zie ik dat goed? 01:38:24

Voorzitter: Wethouder. 01:38:24

de heer Broeksma: Ik kan me voorstellen dat u zo denkt. Mijn advies is wel om de punten die u noemt. Een bepaalde manier van groen gas wilt u uitsluiten zonder dat u in samenhang de gevolgen daarvan kunt overzien, omdat wij dat ook in dat warmte transitieplan aan de orde willen stellen en de voor- en nadelen van de verschillende soorten groen gas die er zijn. Bijvoorbeeld, wat ik u zeg, het is een onderdeel van de gasmarkt waar we niet of zeer beperkte invloed op hebben. We kunnen zelf op groen gas via biomassa enzovoort, daar heb je eerder uitspraken over gedaan. Maar dus die samenhang ontbreekt in uw motie. Dat betekent dat daar een gat is. Dus dat is een toezegging die we doen, dat we in de motie ~ bij dat warmte transitieplan in zullen gaan op die verschillende soorten groen gas. Eerder hebt u ook gevraagd dat biomassacentrales over restwarmte gaat. Daar heeft u uitspraak over gedaan. Dus dat zullen we betrekken bij ons voorstel, maar dat u dat wel in een integraliteit kunt bekijken. Ik denk dat dat verstandig is. Nu één vorm van groen gas uitsluiten betekent dat u een voorschot neemt op een discussie zonder dat u de integraliteit van die discussie kunt voeren. Tot zover voorzitter. 01:39:40

mevrouw Wrede: Heel even? Nou, voorzitter, wij danken de heer Broeksma voor deze toezegging. We hopen dat dat dan heel integraal in dat voorstel zal worden vorm gegeven. Daar laat ik het bij. Dank u wel. 01:39:57

Voorzitter: Dank u zeer. Meneer Ubbens, u had nog een vraag, volgens mij. 01:40:00

de heer Ubbens: Ja, heel erg bedankt, voorzitter. Dan nog een vraag aan de heer Broeksma want hij gaf net een interpretatie van de motie over zon op dak en voor land, dat het zou gaan over een gesprek met de netbeheerder over netcapaciteit en dat die altijd beschikbaar moet zijn. Maar de motie vraagt natuurlijk ook heel erg om beleid waarbij grootschalige zon op land, als het eenmaal geïnvesteerd is toch weer kan worden afgeschakeld op het moment dat er aanvragen komen voor zon op dak. Maar belemmert dat niet in de toekomst de 25

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR realisatie van een aantal projecten op land die misschien wel in één klap een heleboel duurzame energie kunnen leveren. Dus in hoeverre biedt dit niet een belemmering voor die investeringen? Dat is mijn vraag. 01:40:43

Voorzitter: Wethouder. 01:40:44

de heer Broeksma: Het is precies een onderdeel van het gesprek wat we moeten voeren op landelijk niveau bij de VNG omdat netbeheerders nu verplicht zijn first come first service te doen. Terwijl als je anders naar zou gaan kijken, dus als je bijvoorbeeld in RES verband, de plannen ook lokaal, de locaties van grote parken en van kleinere parken enzovoort zou kunnen weten, dat je daarmee beter op kunt sturen, want net capaciteit is ook niet van de ene dag op de andere veranderd. Dat is een proces van een aantal jaren. Zon op dak bij particulieren of kleinere zon op dak, dat is soms een proces van enkele maanden en dat is ook lastig voor Enexis om daar flexibel op te kunnen inspelen, maar Enexis is gebonden aan de wet, hetzelfde geldt ook voor TenneT natuurlijk En willen we daar van het first come, first serve af? Dat betekent ook dat we dat op landelijk niveau moeten aankaarten en daar ziet deze motie op, dat doen we en dat is een steun in de rug om dat te kunnen doen. Dat is het punt, precies dat wat u zegt. 01:41:40

Voorzitter: Meneer Dijk van SP 01:41:41

de heer Dijk: Ja, voorzitter. Over motie 30 zei de wethouder: "oordeel aan de raad." En hij zei: "Het gaat niet lukken met een landelijke campagne om het draagvlak te verhogen, maar wel om meer informatie." Die hele motie staat vol met als doel het draagvlak te verhogen. Dat is één vraag. Wat vindt de wethouder daarvan? En het tweede is: wat gaat u precies doen als deze motie wordt aangenomen? Wat is het concrete wat u gaat doen? 01:42:11

Voorzitter: Wethouder. 01:42:12

de heer Broeksma: Deze motie als het gaat over draagvlak, ik denk dat draagvlak, ook met de kennis, over de noodzaak van de energietransitie en wat voor gevolgen dat heeft, dat dat daaraan bijdraagt. Het grotere doel van een informatiecampagne van de Rijksoverheid zou moeten zijn om in ieder geval de kennis te vermeerderen. Kennis van de noodzaak, kennis van de middelen die er zijn om die energietransitie op te wekken. Wat ik concreet ga doen is, morgen is er een RES-stuurgroep vergadering, ik zal deze moties inbrengen in de vergadering en ook aandringen dat als RES regio ook op landelijk niveau, de Rijksoverheid aanspreken op hun rol in de kennisvermeerdering bij de bevolking over energietransitie en de noodzaak daartoe. 01:42:54

de heer Dijk: Maar voorzitter, kennisvermeerdering is toch duidelijk een ander doel dan draagvlak creëren en verhogen. Dat is wat in de motie staat. Dus ik vind dat u een heel verkeerd advies geeft. Ik ben benieuwd naar het oordeel van de wethouder hierover, want 26

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR dat zijn twee verschillende woorden. Draagvlak verhogen en kennis vermeerderen is een totaal ander doel. 01:43:16

de heer Broeksma: Nou, dat zie ik anders. Ik denk niet dat het verschillende dingen zijn. Ik denk dat onbekendheid onbemind maakt. Bij afwezigheid van kennis zal het draagvlak in ieder geval niet stijgen en bij vermeerdering van kennis zal er meer begrip ontstaan en daarmee ook draagvlak. 01:43:33

Voorzitter: En tot slot denk ik, mevrouw Boogaard voor Partij van de Arbeid. 01:43:37

PvdA: Dank u wel. Via het college, om wat onrust bij de heer Ubbens weg te halen, is het college het met mij eens dat dit wel een hele interessante tussenstap zou zijn als één van deze mogelijkheden haalbaar blijkt te zijn, en dat als dat betekent dat zonnepark daar onrendabel voor wordt, dat dat dus geen haalbare oplossing zal zijn en we naar andere oplossingen zullen gaan zoeken. 01:44:01

de heer Broeksma: Ja, dat zou wel goed kunnen. 01:44:05

Voorzitter: Kunnen wij overgaan tot stemming van de moties? Zijn daar nog stemverklaringen bij? Niet het geval. Dan als eerste de volgende motie: dak voor land? 01:44:16

Partij voor de Dieren: Sorry voorzitter, ik wou nog een kleine stemverklaring afgeven. Ik had net geen woordvoering de microfoon deed het niet. Kan dat nog? 01:44:24

Voorzitter: Oké, ga uw gang met de stemverklaring. 01:44:27

Wethouder: Mijn fractie vindt het voorstel van de Partij van de Arbeid dak voor land sympathie omdat het initiatieven dicht bij de mensen brengt en ondernemers in de stad om iets te doen. We hebben moeite met de grote ambities die in de RES neergelegd worden vanwege de grootschaligheid. Dank u wel. 01:44:45

Voorzitter: Iedereen tot zijn recht gekomen. Goed, dan de motie dak voor land. Ik open de stemming en inmiddels is de heer Brandenbarg in ons midden. 44 stemmen moeten worden uitgebracht. 01:45:23

Voorzitter: En die zijn uitgebracht met één tegenstem van de PVV. Motie is aangenomen. Dan de motie van Partij voor de Dieren, uw poep doet ertoe. Ik open de stemming. Ik sluit de stemming. Drie voor, 41 tegen. Motie is verworpen. Dan hebben we de motie onder M30, het rijk maakt het verschil van Student en Stad en GroenLinks. Ik open de stemming. Ik sluit de stemming. Voor 29, tegen 15. Dat betekent dat de motie aanvaard is. Dan het voorstel zelf. Wenst iemand daar nog een stemverklaring over af te leggen? Niet het geval. Dan open 27

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR ik de stemming over het voorstel zelf. En dan is het voorstel aanvaard: voor 31 leden, tegen 13. Dus het voorstel is aanvaard. Dan zijn we bij agendapunt 6B, dat wordt verplaatst naar een punt later op de agenda.

6c. Structuurvisie De Suikerzijde bestemmingsplan De Suikerzijde deelgebied Noord en het MER De Suikerzijde Voorzitter: En dan zijn we bij de structuurvisie de Suikerzijde bestemmingsplan met een viertal moties, Partij voor de Dieren, stadspartij nog één voor de Partij van de Dieren, VVD, GroenLinks en de ChristenUnie. Wie wenst het woord over dit voorstel? Mevrouw de Wrede, Partij voor de Dieren. 01:48:37

mevrouw Wrede: Ja, dank je wel voorzitter. De natuur en milieufederatie Groningen, het collectief Groningen-West, Het Groninger Landschap, de Vleermuiswerkgroep Groningen, het IVN Groningen Haren, het KMNV Groningen en Avifauna hebben vandaag een brief geschreven en de vogelbescherming gisteren over dit voorstel. Daarin schrijven zij onder andere dat het behoud van de meest westelijke vloeivelden in het noorden erg wenselijk is en dat voor de verplichte compensatie waarover nog veel te doen was, andere gebieden mogelijk zijn. Wat de wethouder zegt, dat er geen alternatieven zijn en dat het wijde vogelgebied geofferd moet worden, is niet waar. Al deze organisaties, die de belangen van natuur en de verschillende dieren verdedigen, de geoorde fuut, de zeer honkvaste grutto en de verschillende soorten vleermuizen, zijn het erover eens dat dit voorstel onnodig slecht uitpakt voor de natuur. Net zoals wij zijn zij niet tegen het bebouwen van dit terrein, maar wel als daarbij veel te gemakzuchtig met de natuur wordt omgegaan. Het lijkt erop alsof het college het erop aan wil laten komen. Als de provincie het goed vindt, dan valt het binnen de juridische regels en dan hebben we die second opinion wel gehad en dan is het goed genoeg. Niet dus.

Als het college dit plan zal doorzetten, dan wachten slepende juridische procedures die de aanvang van het project, ondanks dat er vandaag al een melding kwam dat er op dit moment verstoring van het broedseizoen plaatsvindt op de vloeivelden, wellicht met jaren zullen vertragen. Tot slot, in de brief van de natuurclubs wordt gewezen op het feit dat natuur geen onderdeel is van een integrale visie op de stad van dit college. Zoals ik al eerder zei, dit college wil best een boom planten of een vogelhuisje ophangen maar bij de ontwerpfase uitgaan van bestaande natuur, hoe waardevol dan ook, dat kunnen ze niet. Het is heel knap van dat groene, gezonde en gelukkige college om alle natuurclubs tegen zich in het harnas te jagen en als een dolle stier volstrekt en redeloos op een rode lap af te jagen. Gelukkig is er nog een oplossing, het is niet te laat. En daarom, voorzitter, komen wij met twee moties die een uitweg uit deze penibele situatie bieden. En dan helemaal tot slot. Er moet ons nog iets anders van het hart. Wat wij zien is een raad die zich in groten getale neerlegt bij de plannen van dit college. Maar een gemeenteraad hoeft niet altijd slechts wat punten en wat komma's aan te passen in voorstellen. Soms, dan kun je ook en dat mag gewoon, een hele dikke streep ergens doorheen zetten en dit voorstel verdient dat. Dank u wel, voorzitter. 01:51:31

Voorzitter: Meneer Rustebiel heeft nog een vraag aan u. Meneer Rustebiel. 28

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR 01:51:37

de heer Rustebiel: Ja, dank u wel voorzitter. Ik zal zo meteen ook wel kritische dingen zeggen over die natuurcompensatie maar maakt u er nu niet een beetje een karikatuur? Het college werkt toch op tal van fronten heel erg goed samen natuur- en landschapsorganisaties om Groningen mooier te maken. Ziet u dat dan niet? 01:51:56

mevrouw Wrede: Nee, dat zie ik niet. Wat ik zie, is dat dit college op heel veel verschillende fronten de natuur kapot maakt. En ik moet u zeggen, u stelt die vraag nu direct. Wij vinden het verbazingwekkend dat dit college op deze manier bezig is. Wij hadden dat echt van tevoren anders verwacht, anders gehoopt. Maar nee, er wordt vast wel wat gepolderd maar het feit alleen al dat deze natuurorganisaties in de afgelopen dagen nog zo hard aan het werk zijn geweest om deze brieven te schrijven en te lobbyen, maakt gewoon wel duidelijk dat dit college hiermee echt hele verkeerde stappen zet. 01:52:43

Voorzitter: Meneer Rustebiel, doet u gelijk de woordvoering? 01:52:45

de heer Rustebiel: Ja, dat is goed, voorzitter. Ja, ik ben een gelukkig man want ik woon in De held en ik word elke ochtend wakker van een vogelconcert in dit seizoen en ik ga er ook weer mee naar bed. Dus ik waardeer mijn woonomgeving zeer en ik zie ook dat die bedreigd wordt door de stadsuitbreiding, want dat is ook een realiteit. We hebben te maken met een maatschappelijke opgave op gebied van wonen, mobiliteit, natuur en energie. En die komen steeds vaker met elkaar in conflict. Dit werkt voor D66 alleen als er goede compensatie geregeld wordt en daar is nu, denk ik, terecht wel wat discussie over. Daarom stellen wij, net zoals de natuur- en milieufederatie dat partijen even weer met elkaar in gesprek zouden moeten gaan over hoe dit compensatieplan uitwerkt. Meer fundamenteel willen wij het college vragen om bij nieuwe uitbreiding zoals De Held III bestaande natuurwaarde beter in te passen. Het past daar echt niet leuk te compenseren op een manier waarbij de ene soort niet de dupe wordt van de andere soort, omdat die toevallig een betere juridische bescherming heeft. Wij vragen als gemeenteraad vaak om natuur, inclusief bouwen, wij vragen ook inbreiding, juist ook om het landschap natuurlijk een beetje te sparen met elkaar.

En ik denk dat de natuur en milieufederatie ~ schrijft dat bestaande landschap inpassen in stadsuitbreiding, dat dat onderdeel hoort te zijn van de fusieontwikkelingen aan de westkant van de stad. En wij willen het college vragen om daar een gesprek over aan te gaan met deze organisaties. We zijn ook benieuwd naar de reactie van het college op die suggestie. En tot slot wil mijn fractie nogmaals benadrukken dat wij heel erg trots zijn op de uitbreidingsplannen die de Suikerzijde straks gaan zijn voor Groningen, want het is echt een uniek woongebied. We hebben het er misschien een beetje te weinig over gehad in de terechte aandacht voor natuurwaarden maar college, goed uitgewerkt! 01:54:23

Voorzitter: Mevrouw de Vries, VVD. 01:54:25

mevrouw de Vries: Dank u wel, voorzitter, voor de woordvoering. Dat is akkoord? Het was geen vraag. Oké. Dan wil ik bij het laatste van de heer Rustebiel van D66 graag aansluiten. 29

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR Wij zijn ook erg blij dat er nu gestart gaat worden met de bouw hier, dus daar mag ook aandacht voor zijn. Waar wij het nog even over willen hebben en daar hebben we ook een motie over ingediend, is dat de gemeente stelt dat in deze stukken dat het alleen haar ambitie is om in de gebouw gebonden energievraag te voorzien. En dat betekent in de praktijk dat maar een deel van alle energie die in de wijk gebruikt gaat worden, duurzaam opgewekt gaat worden. En het college geeft in de stukken aan dat hier nog wel naar gekeken wordt en dat er juridisch, financieel en praktisch nog veel voor uitgezocht moet worden. En dat wordt stad breed onderzocht, kunnen we lezen. Maar wat kunnen we verwachten van dit onderzoek? Hoe concreet wordt dit? Wanneer kunnen wij resultaten verwachten en wat betekent dit concreet voor de ontwikkeling van De Suiker? We zijn erg benieuwd of de wethouder daar iets over kan zeggen, want in de praktijk zorgt alleen, voorzien in de gebouw gebonden energievraag, ervoor dat niet alle daken vol komen te liggen met zonnepanelen. Daar hebben we het net ook over gehad en dat terwijl we als gemeente zeggen dat zon op dak voorgaat op zon op land. Daar hebben we verschillende stukken ook over vastgesteld. We hebben een zonneladder, zon op dak gaat voor.

Maar nu plempen we de Lageland vol met zonnepanelen en zoeken we naar plekken voor grote windmolens naast de stad en krijgen het niet voor mekaar om een nieuwbouwwijk waar we in 2023 starten met bouwen, de daken vol met zonnepanelen te leggen. En dat is wat ons betreft niet uit te leggen. Daarom doen wij een concreet voorstel om de hoeveelheid zonnepanelen op De Suiker te vergroten. Eigenaren kunnen zonnepanelen natuurlijk altijd zelf verkopen, maar de kosten voor een nieuwbouwwoning of bedrijfspand zijn al groot. Om de drempel te verlagen willen we daarom dat het college aan de slag gaat met de optie voor eigenaren om zonnepanelen te huren. Hiervoor kan het college, samenwerking aangaan met externe partijen die voor hun rekening en risico zonnepanelen op daken leggen, waarna eigenaren deze kunnen huren. Dat is nadrukkelijk dus geen verplichting, maar een extra optie voor eigenaren. 01:56:28

Voorzitter: Meneer Dijk, SP. 01:56:29

de heer Dijk: Ja, voorzitter, ik las deze motie en ik vond het ook gek om in het voorstel te zien dat er op de daken niet per se zonnepanelen geplaatst worden. Inderdaad, u zegt terecht een wijk die in 2023 moet verrijzen. Waarom dient de VVD niet een voorstel in om gewoon bij de ontwikkeling van die wijk te verplichten dat er zonnepanelen op de daken liggen. Waarom moeten mensen dat nog weer extra daarbij gaan huren. 01:56:52

mevrouw de Vries: Daar zijn twee redenen voor. De eerste is dat het dus nog niet kan en dat ernaar gekeken wordt. Dat is het praktische verhaal, dat dat juridisch nog niet kan. En het tweede is, en dat zal u ook niet verbazen, dat de VVD er geen voorstander van is om zomaar dingen te verplichten, maar dat we kijken naar hoe we mensen kunnen stimuleren. En dat is ook waar deze motie toe oproept, want we kunnen wel blijven onderzoeken naar duurzame energie, maar het komt erop neer dat we in 2023 gaan bouwen, terwijl het niet vol ligt. En naast dit onderzoek waar de wethouder al mee aan de slag gaat, willen we concreet dingen doen, en de mogelijkheid om zonnepanelen te huren is concreet dingen doen. Natuurlijk hopen we dat het college dit initiatief, dit voorstel meeneemt in haar onderzoek naar al die 30

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR mogelijkheden binnen de gemeente. Maar we hopen ook dat we dit initiatief in ieder geval alvast kunnen uitvoeren in het woningbouwgebied De Suiker. Want anders als we nog weer heel veel gaan onderzoeken, zijn we zo weer een paar jaar verder. Dank u wel. 01:57:44

Voorzitter: Meneer Dijk, SP. 01:57:45

de heer Dijk: Ja, voorzitter, nog één vraag. Ik hoop dat mevrouw de vries van de VVD ook wel een beetje op de hoogte is dat er gewoon reclames zijn van bedrijven die zonnepanelen verhuren. Dus ik zou niet weten waarom we nog een keer dan zo'n overbodige motie zouden moeten aannemen. Want het kan al lang. Dus als mensen dat willen en nu wil ze niet dwingen, dan kunnen mensen dat nu doen. Overbodig motie dus. 01:58:04

mevrouw de Vries: Ik ben blij dat de heer Dijk daar de reclames voor heeft gezien. Dus dan bereiken ze de mensen in ieder geval. Het is precies inderdaad wat wij willen. Dat is een samenwerking aangaan met één van die partijen, zodat de gemeente of de ontwikkelende partijen daarover actief kunnen communiceren naar eigenaren zodat ze dit ook daadwerkelijk gaan doen. 01:58:23

de heer Dijk: Voorzitter, dus de gemeente moet een commerciële club gaan helpen om ervoor te zorgen dat zij heel veel geld gaan verdienen met het verhuren van zonnepanelen op daken waar mensen zelf de keuze voor kunnen maken? Dat betekent dus alleen de overheid in dienst van de markt? Dat is het doel hiervan? 01:58:38

PvdA: Nee, meneer Dijk, het doel is ervoor zorgen dat de daken op de Suiker vol komen te liggen met zonnepanelen en wij zoeken naar alle manieren om dat voor mekaar te krijgen. We dienen daar een concreet voorstel toe in. Dus het zou heel mooi zijn als ook meneer Dijk, die toch wel vaker iets met moties en zonnepanelen en daken heeft, ook dit voorstel kan steunen. 01:58:56

Voorzitter: Mevrouw Nieuwenhout, GroenLinks! 01:59:00

mevrouw Nieuwenhout: Hartelijk dank. Als fractie zijn we enorm blij met de plannen voor de Suikerzijde, het gaat echt een prachtige wijk worden waar wij heel erg naar uitkijken. Wel, zoals in de commissie ook besproken, hebben wij onze zorgen over het compensatiegebied. Het is hier ook al besproken, maar wij hopen dat de wethouder zou kunnen toezeggen dat hij de natuurorganisaties uitnodigt voor een goed gesprek ergens in de komende paar weken om te kijken hoe het compensatieplan nog verder geoptimaliseerd kan worden, zodat er zoveel mogelijk van de flora en de fauna behouden kan blijven. En daarnaast denken wij ook dat dit belangrijk is om op de langere termijn structureel aan te pakken, dus te kijken hoe het totale gebied aan de westrand van de stad, stadsrand en regio samen met de provincie en natuurorganisaties zo ontwikkeld kan worden dat de verstedelijking en natuurbehoud verder samengaan. 31

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR 01:59:53

Voorzitter: Mevrouw de Wrede. 01:59:55

PvdA: Ja, dank u wel, voorzitter, we zijn blij met de woorden van eh. 02:00:00

Mevrouw De Wrede: -GroenLinks en wij vragen ons af of mevrouw Nieuwenhout er, met ons, voor voelt om een belangrijkere rol toe te kennen aan de natuurorganisaties als volwaardige partners in de besluitvorming nu toch keer op keer blijkt dat dit college aan natuur niet die waarde toekent en die niet meeneemt in de belangenafweging. Pas later, als het plan al helemaal klaar is, denkt het college: ' Verrek, wat moeten we eigenlijk gaan compenseren?' Zou mevrouw Nieuwenhout daarmee ook willen overwegen om de motie, die wij hebben geschreven en die daartoe oproept, te ondersteunen om die natuurorganisaties een volwaardige rol te laten spelen in de besluitvorming? 02:00:49

Voorzitter: Mevrouw Nieuwenhout. 02:00:52

Mevrouw Nieuwenhout: Wat ons betreft is het meer zoals D66 al schetste. Het zijn niet zozeer de natuurorganisaties, maar vooral de natuur als geheel die ergens aan het begin van het proces al een goede rol moet krijgen, zodat er een integrale afweging gemaakt wordt waar nou de belangrijkste natuurwaarden zijn en waar kunnen we onze nieuwe woonwijk het beste plannen? Wij hopen dat het college hier een toezegging op kan doen. Wat betreft de tweede vraag denken wij, dat als het college zo'n toezegging doet, het dan het niet meer nodig is om de motie te steunen. 02:01:22

Voorzitter: Mevrouw de Wrede, kort. 02:01:24

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. Die motie is niet alleen bedoeld om nu een incidentele toezegging van het college los te peuteren, maar meer om dit, op de lange termijn bij nieuwe projecten, op een andere manier te doen. U zegt: "Ja, wij willen niet zozeer die natuurorganisaties een volwaardige rol toekennen, maar de natuur". Bent u het met ons eens dat het nog altijd heel lastig is om te communiceren met bijvoorbeeld de watervleermuis of de geoorde fuut en dat, zolang wij die hier nog niet hun plekje achter de microfoon kunnen toekennen, het dan misschien toch erg handig is dat al die verschillende organisaties, die die belangen vaak heel goed weten te vertegenwoordigen, een wat grotere rol krijgen in de besluitvorming? 02:02:12

Mevrouw Nieuwenhout: Dat is wel een hele lange vraag. Om u kort te antwoorden: wij vertrouwen erop dat als het college zoiets toezegt dat het dan niet alleen over dit ene incident gaat, maar juist over de lange termijn. We hopen dat natuurorganisaties in het vervolg een goede rol krijgen in dat proces. Waar en de besluitvorming willen wij graag aan het college laten.

32

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR 02:02:35

Voorzitter: Meneer van Niejenhuis, Partij van de Arbeid. 02:02:39

De heer Sijbolts: Voorzitter, ik had nog een vraag. 02:02:40

Voorzitter: U heeft nog een vraag aan mevrouw Nieuwenhout? Gaat uw gang. 02:02:45

De heer Sijbolts: Voorzitter, vorige week pleitte GroenLinks, bij de eerdere behandeling van dit voorstel, dat het nog voor aanvullend onderzoek naar natuurcompensatie was. Ik begrijp dat u dat nu niet meer bent. Ik ben benieuwd wat er veranderd is. Ik hoorde u zeggen dat u vindt dat de compensatie van natuur en natuurwaarden van belang laten zijn aan het begin van het proces en meegenomen moeten worden. Vindt u dat alleen nu of is dat altijd bij elk voorstel? 02:03:18

Mevrouw Nieuwenhout: Bij voorstellen over de jeugdzorg misschien niet per se, maar voor ruimtelijke ontwikkeling lijkt ons dat inderdaad belangrijk. Wat betreft uw eerste vraag wat er veranderd is: de afgelopen week heb ik enorm veel extra kennis opgedaan over alles wat er in het gebied speelt, over alle mogelijkheden van compensatie en over de vliegroutes van de vleermuizen. Kortom ik heb extra veel inzicht gekregen in wat er allemaal speelt. Op basis daarvan hebben wij de afweging gemaakt dat wij niet willen vragen om een second opinion per se, maar dat wij meer denken dat het lopende proces, waar de provincie de plannen van de gemeente toetst, in combinatie met een goed gesprek met de natuurorganisaties over hoe de plannen verder geoptimaliseerd kunnen worden, voor ons voldoende zijn. 02:04:03

Voorzitter: Dank u zeer. Meneer van Niejenhuis, Partij van de Arbeid. 02:04:08

De heer Van Niejenhuis: Dank u wel, Voorzitter. Allereerst sluit de PvdA zich aan bij de oproep die GroenLinks en D66 zojuist helder hebben vermoord over de compensatie en het gesprek over de stadsuitbreiding in de toekomst. In relatie tot natuur en milieu wil de PvdA vooral benadrukken dat wij ontzettend trots en tevreden zijn over de nieuwe wijk de Suikerzijde, zoals dat eruit komt te zien en wat er allemaal in gaat gebeuren ten aanzien van wonen, werken en recreëren. Daar is vier jaar aan gewerkt en, anders dan mevrouw de Wrede suggereert, in alle transparantie. Ook in gesprekken met de organisatie die zij heeft genoemd. Wij willen absoluut niet langer wachten dan we nu al doen en een begin maken met deze wijk, zodat mensen een plek kunnen krijgen om te wonen. 02:04:52

Voorzitter: Dank u wel. De heer Sijbolts. 02:04:57

De heer Sijbolts: Dank u wel, Voorzitter. De wethouder verbaasde zich vorige week en dat is misschien wel begrijpelijk, want de Stadspartij pleitte ineens voor hoogbouw op het Suikerunie Terrein. Wij zijn inderdaad geen voorstander van massale hoogbouw en zeker geen massieve blokken in de bestaande stad. Suikerunie is een nieuw te ontwikkelen terrein 33

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR en wij zien daar wel ruimte toe. Wij dienen een motie in om dat wat extra kracht bij te zetten en om te laten zien dat hoogbouw niet alleen betonnen blokken hoeven te zijn. In Rotterdam zijn mooie voorbeelden van hoe architecten tegenwoordig tegen hoogbouw aankijken en met veel groen en duurzaam bouwen en dat is, volgens mij, een heel mooi inclusief voorbeeld hoe we hoogbouw in deze stad kunnen laten plaatsvinden. Het is geen moeten, maar ik hoop dat de wethouder positief op deze motie kan reageren. 02:05:49

Voorzitter: Dank u zeer. Meneer Dijk, SP. 02:05:52

De heer Dijk: Dank u wel, Voorzitter. Ik vond het mooi om te horen dat college toezegde dat we meer kunnen doen in de stadshuid van de nieuwe Suikerwijk met de cultuurhistorie en dat de geschiedenis van de suikerfabriek en de betekenis voor Groningen daarin terugkomt. Daar zijn wij benieuwd naar. Wij vonden het een beetje raar dat het niet in kannen en kruiken was dat er zonnepanelen op de daken kwamen in de Suikerwijk. We vinden de motie die de VVD nu indient niet per se een oplossing daarvoor. Die is een beetje overbodig geworden, omdat we in 2018 de motie van de SP met overgrote meerderheid hier hebben aangenomen. De motie van de SP om zonnepanelen op daken te laten leggen door de gemeente zelf. Het lijkt dat ons een veel beter idee dat mensen, als ze daarvoor betalen en het huren, ze eigenaar worden van die zonnepanelen. Op die manier jaag je mensen niet direct op kosten en heb je er niet een verplichtend karakter in, maar wel een collectief karakter, wat ervoor zorgt dat we echt groene, - of laten we het rode stroom noemen stroom krijgen in mensen hun huizen. De motie 'Kist mie eem helpen02:07:09

Voorzitter: Mevrouw De Vries, VVD. 02:07:11

Mevrouw De Vries: Dank u wel, Voorzitter. Stel je nou voor dat die commerciële partijen ervoor zorgen dat over de langere termijn de kosten lager zijn en dat zij de optie bieden dat de panelen na die tijd overgenomen kunnen worden. Zou dat dan niet een hele mooie oplossing zijn voor eigenaren die initieel die kosten misschien nog niet willen of kunnen betalen, maar wel graag een bijdrage willen leveren aan het verduurzamen van Groningen? 02:07:35

De heer Dijk: Dat zouden hele domme commerciële partijen zijn, want dat betekent dat ze geen winst gaan maken en dat is, volgens mij, hun hoofddoel. Nee, ik vind het een ontzettend dom idee om dit door commerciële partijen te laten doen, omdat je namelijk het simpele feit hebt dat winst verloren gaat en als de gemeente het zelf doet kunnen we de winst of in de zak van de gemeentekas stoppen, maar nog veel beter, de tarieven verlagen voor mensen die zonnepanelen op hun daken willen. De motie 'Kist mie eem helpen' volgens mij is die van de Partij van de Dieren - is een goede oplossing voor het probleem wat we zijn tegengekomen bij deze nieuwe woonwijk, waarbij we de natuur- en milieuorganisaties eerder gaan betrekken of mee laten denken. Nu bestond de oproep tot een second opinion en ik heb van het college begrepen dat dat niet meer gaat werken, maar ook niet per se nodig was. Ik vind dit een goede motie en daarom zal de SP die steunen. 34

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR 02:08:23

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er nog andere woordmeldingen? Mevrouw Moorlag, ChristenUnie. 02:08:31

Mevrouw Moorlag: Bedankt, Voorzitter. Wij kunnen ons aansluiten bij de woorden van D66 en GroenLinks. Het lijkt ons goed als er een heldere visie met afspraken komt over de compensatie van natuurgebieden aan de gehele westkant van de stad. We denken dat dit een hele mooie toevoeging kan zijn in de plannen die er nu liggen. We zien tegelijkertijd de urgentie van de woningen die bijgebouwd moeten worden en we hebben met elkaar afgesproken om dit zoveel mogelijk binnen de bestaande de stad te doen. We zijn daarom positief over de plannen die voor ons liggen voor een mooie, diverse en groene stadswijk. We vinden de motie die de Stadspartij indient sympathiek. De woonvorm die wordt voorgesteld past heel mooi in een wijk zoals de Suikerzijde. Dank u wel, Voorzitter. 02:09:13

Voorzitter: Dank u zeer. Nog andere woordmeldingen? Gaat uw gang. 02:09:21

De heer Moerkerk: Dank u, Voorzitter. 02:09:22

De heer Van Kesteren: Dank u wel, Voorzitter. 02:09:23

Voorzitter: Nee. 02:09:23

De heer Van Kesteren: U keek mij aan. 02:09:24

Voorzitter: Nee, u keek mij schuin aan, maar ik keek echt over u heen. Dat komt anders niet vaak voor. Nou geen boze tweet de wereld insturen! 02:09:33

De heer Van Kesteren: Ik wil er geen ruzie over hebben, maar meneer Van Kesteren mag wel eerst. 02:09:38

Voorzitter: Meneer Moerkerk. 02:09:41

De heer Moerkerk: Dank u wel, Voorzitter. Mijn fractie is verheugd over de plannen op het Suikergebied. We vinden het een mooi project en we sluiten ons aan bij de woordvoering van de Stadspartij. Er mag wel iets hoger gebouwd worden. Een recent opgeleverd bouwproject in Rotterdam is een mooi voorbeeld van hoe je intiem kan bouwen, terwijl je toch hoogbouw neerzet. Wij zullen die motie steunen. We hebben wat zorgen over de grote verkeersstromen rond de wijk. In de commissie kwam naar voren dat het misschien verstandig is om toch een keer goed te kijken naar al die duizenden bietenwagens per etmaal en dat het verkeer langs de andere kant naar de fabriek geleid wordt. Misschien kan de wethouder daar iets over zeggen. We zullen ook de motie van de Partij voor de Dieren steunen, omdat het geen kwaad kan dat er, zonder dat het heel duidelijk af te spreken is wat 35

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR je precies aan inspraak geeft aan natuurclubs om ons heen, toch wel wat meer aandacht voor gaat komen in de toekomst. Dank u wel. 02:10:36

Voorzitter: Dank u zeer. Ik kijk de heer Van Kesteren aan. 02:10:39

De heer Van Kesteren: Dank u wel, Voorzitter, maar dat ontneemt mij de tijd om een tweet de wereld in te sturen. Dat kan ik straks nog doen. Alle gekheid op een stokje, Voorzitter. De PVV-fractie is voorstander van bouwen op de Suikerzijde. Het stedenbouwkundige plan ziet er goed uit, maar de PVV is wel tegen al die duurzaamheid-elementen. Bij het zuur van alle elementen van de energietransitie en de klimaatgekte hoort ook wat suiker bij. Daarom pleit de PVV-fractie voor bouwen waar inwoners, die dat heel belangrijk vinden, de auto voor de deur kunnen parkeren. Het liefst op de eigen oprit. Dat is nog mooier. Als dat niet gebeurt, ben ik bang dat uiteindelijk op eigen grond de tuintjes worden gesloopt en die verhard gaan worden om hun auto's toch voor de deur te zetten. Mensen zijn gelukkig creatief. Voorzitter, je krijgt namelijk geen draagvlak als je de bewoners hun auto afpakt. Kortom, bouw niet een ideologisch fata morgana van GroenLinks en consorten, maar bouw vooral met gezond verstand voor gezinnen die hun auto graag voor de deur of op de oprit willen. Het plan hoeft dus niet te worden uitgesteld met nog weer een ecologisch onderzoek. Tempo maken, mensen, voor het bouwen van woningen! Daarom wil de PVV-fractie dat de gemeente Groningen heel snel begint met de bouw op het Suikerterrein zonder al die GroenLinksfratsen. Dank u wel. 02:12:24

Voorzitter: Mevrouw De Wrede heeft een vraag aan u. Partij voor de Dieren. 02:12:26

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. Wij hebben zelf niet het idee dat GroenLinks hier zoveel fratsen heeft op dit voorstel. Een vraag aan de heer Van Kesteren. Hij zegt: “Nee, niet al te veel ecologische onderzoeken, want er moet maar eens gebouwd gaan worden", maar realiseert de heer Van Kesteren zich dat dit voorstel, zoals het er nu ligt, zal leiden tot slepende juridische procedures vanwege de natuurorganisaties die deze gang van zaken niet zullen pikken? Bent u het met ons eens dat het misschien toch beter is om nog een keer met de mensen om tafel te gaan zitten en het voorstel aan te passen? 02:13:05

De heer Van Kesteren: Voorzitter, daar moeten we ook vanaf van al die juridische procedures die milieuorganisaties voeren, want dat zijn niet de inwoners en de mensen die gekozen hebben. Dat zijn instellingen die veel subsidie krijgen en die dan vervolgens het geld hebben om juridische procedures te volgen wat de bouw tegenhoudt en wat allesbehalve in het belang van de inwoners is. 02:13:31

Mevrouw De Wrede: Voorzitter, mag ik daar heel kort iets over zeggen? 02:13:34

Voorzitter: Nee, ik wil verder, want we moeten nog woordmeldingen en een preadvies doen en nog stemmen. Ik kijk even rond. Wie wenst nog het woord te voeren over de moties of 36

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR over het voorstel? Zijn er nog fracties? Niemand vergeten? Dan het preadvies van de kant van het college. 02:13:56

De heer Van der Schaaf: Dank u wel Voorzitter. Een paar korte woorden vooraf af, want het gaat bij dit besluit wel om een groot besluit. Er zijn een paar mensen die het woord 'trots' hebben gebruikt en ik denk dat uw raad zeker trots mag zijn op dit besluit. Er is een paar keer gezegd dat het plannen zijn van het college, maar het college voert uit wat u hebt besloten op basis van eerdere besprekingen die we hebben gehad, omgevingsvisies die we hebben gemaakt en een coalitieprogramma wat door de meerderheid van deze raad wordt gesteund. Daarop zijn deze plannen gemaakt. Deze stad mag, met dit grote besluit wat we hier gaan nemen, ontzettend trots zijn op wat hier in gang wordt gezet. We moeten lang teruggaan als het gaat om de omvang en impact in stedelijke ontwikkeling. Ik denk tot het besluit om Meerstad aan te gaan leggen, voordat we zo'n groot besluit als gemeente Groningen hebben genomen. We zullen dat de komende tijd vaker doen als het gaat om de Stadshavens, de Help drie en, bijvoorbeeld, het stationsgebied. 02:14:53

Mevrouw Nieuwenhout: Het is niet alleen van groot belang voor de woningbouwopgave, de werkgelegenheid en om een station aan te leggen. We hebben kortgeleden niet voor niks de prijs gewonnen van de gezondste stad van Nederland. Juist als het gaat om op een goede manier ruimtelijke ordening te bedrijven, waar je vanaf het begin af aan niet alleen maar kijkt naar wonen of bouwen of werkgelegenheid of vervoer, maar om juist ook natuurwaarde, recreatiewaarde en leefkwaliteit als uitgangspunt te nemen bij je planvorming. Daar kan deze stad - en dan kunnen we nog steeds heel veel leren - echt trots zijn op wat wij doen. Wij zijn een voorbeeld voor veel gemeentes in Nederland, zo ook met Suikerzijde. We leggen hier de lat buitengewoon hoog als het gaat om leefkwaliteit, om groen, om op een moderne, toekomstgerichte manier en een duurzame wijk en natuurinclusieve manier een wijk vorm te geven. In dat ingewikkelde proces, wat ruimtelijke planvorming heet, zeker in Nederland, hebben wij vanaf het begin af aan natuurorganisaties aan tafel gehad. We hebben een zeer uitgebreid participatieproces met de omgeving gehad op allerlei manieren en daar is dit plan uitgekomen. Ik heb gehoord in uw woordvoeringen in de commissie en hier in uw raad dat daar veel waardering voor is en ik vind dat u trots mag zijn op het besluit dat u hopelijk zo meteen gaat nemen. 02:16:09

Voorzitter: Mevrouw De Wrede. 02:16:11

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. Ik wil de wethouder zeggen dat deze fractie in ieder geval niet trots is op dit voorstel, maar dat wij dit beschouwen als een schandvlek van deze gemeente. Voorzitter, u moet het toch met ons eens zijn dat waar de heer Van der Schaaf het heeft over natuurwaarde of leefkwaliteit dat hij het allemaal heeft over groen dat puur mensgericht is en dat niet uitgaat van het feit dat wij deze planeet, maar ook dit ordinaire stukje Groningen, delen met een heleboel dieren die absoluut niet gekend worden in de planvorming en waar achteraf nog een stukje voor moet worden getekend. Ik zou deze

37

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR vraag willen stellen aan de wethouder. Waar in de plannen is het woord geoorde fuut voor het eerst voorgekomen? 02:16:58

Voorzitter: Wethouder. 02:16:58

De heer Van der Schaaf: Van het begin af aan, omdat wij heel goed in kaart hebben gebracht wat de natuurwaarden zijn in dit plan en daar rekening mee hebben gehouden. Het beeld wat u schetst dat dit college voorbij zou gaan aan natuurwaarden is onjuist. We hebben van het begin af aan natuurwaarden als uitgangspunt genomen en niet alleen in dit plan, maar in de hele manier waarop wij naar de ruimtelijke ontwikkeling van de stad en haar omgeving kijken. Sterker nog, daar heeft dit college een enorme stap vooruit gezet ten opzichte van eerdere colleges. Wij verschillen daar van mening over, want u maakt daar andere afwegingen in. Dat kan en dat is prima, maar u heeft geen alternatieven. Uw alternatieven zijn, waar u dan wel die woningen wil bouwen, echt niet beter dan het voorstel van het college. U vraagt: "Wanneer zijn de natuurwaarden in beeld gekomen?" We hebben van het begin af aan met alle natuurorganisaties gesproken en het klopt dat ze het met een aantal keuzes niet eens zijn. Er zijn nog een heleboel andere belangen die we met elkaar hebben af te wegen en daar ligt dit voorstel in. 02:17:59

De heer Van der Schaaf: Ik kom even op terug op de vragen die daarover zijn gesteld, want het is inderdaad nogal wat als je een natuurgebied - dat zich daar nu heeft ontwikkeld moet en wilt compenseren, niet omdat het in de wet staat, maar omdat we naar die natuurwaarden hebben gekeken hoe je het kunt behouden en hoe je er op een andere manier mee om kunt gaan. Dan kom je het inderdaad tegen op het moment dat er een compensatiegebied wordt voorgesteld, waar op dit moment een heel succesvol weidevogelgebied vlakbij zit en deels op dat terrein. Dat zijn buitengewoon ingewikkelde afwegingen en daar hebben we met alle zorgvuldigheid en alle onderzoeken van ecologen proberen het optimum in te vinden om alle belangen te behartigen. Ook binnen natuurbelangen is er niet eenduidigheid. Het lukt inderdaad om op zo'n moment elf natuurorganisaties, die verschillende belangen binnen de ecologie vertegenwoordigen, te verenigen op dat ze het ergens niet mee eens zijn. Ik daag u uit om een plan te maken waar ze alle elf het honderd procent met elkaar eens zijn. Er zijn ook binnen natuurorganisaties verschillende belangen. 02:18:59

De heer Van der Schaaf: De belangen van de watervleermuis zijn niet hetzelfde als die van de grutto en daarom hebben wij als overheid er uiteindelijk een keuze in te maken en evenwicht te vinden. U kunt het daar niet mee eens zijn, maar het geeft geen pas het beeld te schetsen dat het college daar geen rekening mee zou houden. Het neemt niet weg dat we in een hele moeilijke situatie zitten en nog komen te zitten. Het klopt, zoals mevrouw Nieuwenhout, de heer Rustenbiel, de heer Van Niejenhuis en anderen hebben gezegd, dat als je kijkt naar de toekomstige gebiedsontwikkeling van, bijvoorbeeld, de Help drie en Noordwest Veld, het steeds spannender wordt om het succesvolle weidevogelgebied wat daar zit te verenigen met de stadsontwikkeling. Dat betekent dat we de komende tijd 38

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR inderdaad met de provincie samen, maar ook met alle natuurorganisaties om tafel moeten voor de lange termijn. Het is een uitnodiging om op de lange termijn te kijken of wij in de raad een plan kunnen maken die die twee zaken met elkaar verenigd. 02:19:54

De heer Van der Schaaf: Daarbij geldt dat er geen taboes zijn aan beide kanten. Aan onze kant niet, maar ook niet aan de kant van natuurorganisaties. Laten we dat open gesprek met elkaar voeren ook als het om de korte termijn gaat. We hebben aangegeven dat er geen haalbaar alternatief is volgens onze onderzoeken van het huidige compensatievoorstel, maar dat neemt niet weg dat we - op de vraag van mevrouw Nieuwenhout of we bereid zijn met hen om tafel te zitten om te kijken of het huidige compensatieplan in de uitvoering nog verder geoptimaliseerd kan worden - natuurlijk bereid zijn. Het zal een start zijn voor het bredere gesprek wat we willen gaan voeren over de totale compensatie in het noordwestelijk deel van de stadsrand. Sterker nog, ik denk dat we dat gesprek moeten voeren over de hele stadsrand, want dit soort thema's blijven overal spelen, omdat we juist, vanuit onze ambitie, duurzame stadsontwikkeling willen combineren met duurzaam natuurbeheer. 02:20:49

Voorzitter: Mevrouw de Wrede heeft nog een vraag aan u en dat is de laatste en gaan we stemmen over de moties. 02:20:55

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. Ik wil nog even ingaan op wat de heer Van der Schaaf zei. Die zei: "Mevrouw de Wrede, u heeft ook geen alternatief". Nou denk ik in de eerste plaats dat het niet zo is dat je als college van een raadslid of een raadsfractie kunt verwachten dat zij met een compleet uitgewerkt alternatief voorstel komen, waar een wethouder een legioen aan ambtenaren voor heeft. Ik wil u er toch even op wijzen dat er wel degelijk sprake is van een alternatief. Een alternatief voor de compensatie en een alternatief voor de bebouwing die u hier heeft gepland op deze vloeivelden. Zoals ik al vaker naar voren hebben gebracht zijn wij, als Partij voor de Dieren, niet tegen woningbouw en ook niet tegen woningbouw op deze vloeivelden. Wij begrijpen dat hier gebouwd moet worden, maar dat kan echt op een andere manier. De organisaties waar wij over spraken en u moet dat weten - hebben een alternatief. Een alternatief dat beter is voor de bestaande vloeivelden - ik heb dat net, volgens mij, genoemd - en een alternatief dat beter is qua compensatie. Daar zijn alternatieve locaties voor. Waarom doet u in uw beantwoording alsof dat niet waar is en alsof u alle alternatieven heeft onderzocht? Dat heeft u niet. 02:22:18

Voorzitter: Kunt u het kort houden en dan preadvies voor de moties, graag. 02:22:22

De heer Van der Schaaf: Ik kom daarop terug, maar als er één partij belang heeft om alle belangen en alternatieven op een goede manier te onderzoeken is het wel de gemeente Groningen, want wij krijgen er last van als later blijkt dat we dat niet goed hebben gedaan. We hebben geen enkel belang om alternatieven niet te willen onderzoeken. We gaan naar de moties. De eerste motie van de Partij voor de Dieren is eigenlijk een motie die zodanig ingrijpt op het voorstel dat je dan beter - ik vermoed dat mevrouw De Wrede dat gaat doen 39

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 2 JUNI 2021 16.30 UUR tegen het voorstel kan stemmen. Op het moment dat wij de plannen voor de woningbouw zo veranderen dat de vloeivelden gespaard blijven, betekent dat dat we ongeveer driekwart van de hele plannen niet kunnen realiseren. Daar gaat mijn opmerking over geen alternatief over. Dit is uw alternatief voor de Suikerzijde en ik daag u uit om die drieduizend woningen dan in het Stadspark of in de Koningslaagte te bouwen, want dat is het gevolg van dit soort keuzes. Of tussen Groningen en Haren, dat kan ook. Deze motie zullen wij dus ontraden. 02:23:15

De heer Van der Schaaf: Ook de tweede motie zullen wij ontraden, hoewel die bepaalde onderdelen heeft die lijken op de toezegging die ik net heb gedaan op een aantal vragen die door een aantal partijen zijn gesteld. Deze motie suggereert alsof wij de afgelopen tijd met deze partijen niet in gesprek zijn geweest of niet hebben gewild. Wij staan altijd open voor deze gesprekken met deze organisaties en dat weten ze ook. Dat wil niet zeggen dat je het altijd met elkaar eens bent, maar we staan open voor die gesprekken en we willen en moeten in de toekomst al deze natuurorganisaties betrekken bij onze afwegingen en plannen die we maken. Het uitgangspunt is daarbij dat van begin af aan - dat hebben we ook bij de Suikerzijde gedaan - de natuur een onderdeel is, natuur-inclusief, van de stedenbouwkundige afwegingen die we maken. Naar ons idee is deze motie, zeker met de toezeggingen die ik heb gedaan over het vervolg van het weidevogelgebied, overbodig en zullen wij die ontraden. 02:24:08

De heer Van der Schaaf: Dan de derde motie van de Stadspartij 'Bouw een verticaal dorp'. Er is inderdaad een interessant project in Rotterdam, Little C of Little Coolhaven, waar hiernaar verwezen wordt. Volgens ons is dit een motie die goed zou passen, ook qua gedachten, hoe de plannen voor de Suikerzijde zijn uitgewerkt. Het oordeel kan, wat ons betreft, aan de raad. Eén kleine opmerking, maar die is bijna persoonlijk. In de Suikerzijde bouwen we in dit geval geen dorp. Dat doen we misschien wel buiten de stad, maar hier bouwen we een buurt of een wijk dus een 'verticale buurt' vind ik beter passen dan een 'verticaal dorp'. De geest van deze motie en het idee daarachter kunnen we zeker gebruiken, dus oordeel aan de raad. Dan de vierde motie van de VVD over de zonnepanelen. Wat daar allemaal instaat - dat heb ik, dacht ik, min of meer aangegeven in de commissie - daar zitten gedachten bij die heel goed bruikbaar kunnen zijn in de energiestrategie die we nog voor de Suiker zouden moeten bepalen en dan is dit één van de opties. We zouden het zeker willen onderzoeken en mee willen nemen, maar om nu al te zeggen dat we het zo gaan doen...Er zitten allemaal haken en ogen aan en dat vinden we wat ingewikkeld. Dus als u hem zo mag interpreteren dat we dit mee gaan nemen in het onderzoek en dan komen we er eventueel op terug, dan kan het oordeel aan de raad zijn, wat ons betreft.