01. Uitvoeringsprogramma armoede bijlage bij rv.pdf

• We starten een experiment met een Doorbraak/Perspectieffonds ter ondersteuning van maatwerk. Wij willen dit nieuwe fonds gebruiken om samen met inwoners maatwerk te maken op enkele leefgebieden waar wij binnen ons huidige kader geen specifieke opdracht en daarmee geen ­bestaande financiering hebben, zoals huisvesting, wachtlijsten in de GGZ en Passend onderwijs. Daarnaast willen we de ruimte creëren om in specifieke (schrijnende) gevallen waarbij inwoners buiten inkomensregelingen vallen toch inkomensondersteuning te bieden vanuit dit fonds met de juiste onderbouwing vanuit een Doorbraak maatwerkplan. • We breiden ons experiment ‘Bouwdepot’ uit, waarin (dreigend) thuisloze jongeren een jaar lang een maandelijkse schenking ontvangen inclusief begeleiding om zelf te bouwen aan hun toekomst. Daarnaast onderzoeken we het toevoegen van een extra groep in deze aanpak. • Voortbouwend op de ervaringen die we vanuit het Werk en Ontwikkelprogramma hebben opgedaan in de pilot Samenwerking in Oost starten we een bredere pilot in een wijk in Groningen Noord waarin WIJ, IDV, GKB en W&P de samenwerking in ondersteuning van inwoners intensiveren.

In aanvulling hierop willen we gekoppeld aan het gebiedsplan Groningen Noord een extra experiment starten voor een intensieve gezinsaanpak, waarbij we een beperkte groep huishoudens in samenhang intensief ondersteunen zo lang als nodig om (hernieuwd) perspectief te creëren. Daarbij zoeken we ook de samenwerking met andere partijen en proberen we in kaart te brengen waar mogelijk kosten worden voorkomen. We onderzoeken de mogelijkheid om hierin aan te sluiten bij de Stratenaanpak die via het gebiedsplan Groningen Noord wordt ontwikkeld. • We onderzoeken de mogelijkheid om de pilot Ontwikkeling van het Jonge Kind die vanuit Onderwijskansenbeleid in Noord van start gaat waar nodig uit te breiden met een aanpak gericht op het hele gezin. Dus waar nodig in kansarme gezinnen de inzet op het vergroten van kansen voor de kinderen te combineren met ondersteuning en begeleiding van het gezin in ontwikkeling, wegnemen van belemmeringen. We weten immers dat voor het doorbreken intergenerationele armoede niet alleen ontwikkeling van het kind zelf van belang is, maar ook de omgeving waarin het zich bevindt. Bovenstaande werken we verder uit in het gebiedsprogramma voor Noord.

Het ambitiedocument Wijkvernieuwing op z’n Gronings werken we samen met onze maatschappelijke coalitie uit in een programma voor Groningen Noord, waarin we in aanvulling op dit uitvoeringsprogramma verder ­intensiveren in onze dienstverlening. Financiële investering hiervoor komt deels uit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid, van waaruit kan worden geïnvesteerd in betere volkshuisvesting, het voorkomen van jeugdcriminaliteit, de aanpak van armoede en schulden, het verbeteren van de onderwijskwaliteit en de versterking van scholen met veel leerachterstanden.

33

6 Monitoring

34

Zoals eerder gezegd vormen de operationele doelen de basis voor ons ­monitoringsplan. Ze zorgen ervoor dat we onze activiteiten aan onze ­tactische doelen kunnen linken en dat we kunnen aantonen hoe deze ­bijdragen aan onze ambities en strategische doelen. Omdat we vooral ­benieuwd zijn naar wat we bereiken met onze inspanningen en we onze resultaten niet willen laten vertroebelen door factoren waar we binnen dit uitvoeringsprogramma geen invloed op hebben, focussen we ons in het monitoringsplan op de vraag of we kunnen aantonen dat de activiteiten van het programma de juiste zijn en dat we onze activiteiten goed hebben ­uitgevoerd. Immers, omdat we vanuit ons strategisch niveau tactische doelen en vervolgens operationele doelen hebben bepaald, kan het niet anders dan dat succes­volle resultaten van onze activiteiten bijdragen aan onze ambities. Na vaststelling van dit uitvoeringsprogramma, stellen we een monitoringsplan op voor onze activiteiten. Daarin formuleren we concrete, beoogde resultaten en benoemen we op basis daarvan kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren die we gaan gebruiken om onze voortgang te meten. We zullen met ­resultaten, geleerde lessen en bevindingen bij de raad terugkomen.

Daarnaast bestaat onze monitoring natuurlijk ook uit het bieden van inzicht in de ontwikkeling op de maatschappelijke effecten die we beogen en trends die we voor onze gemeente kunnen zien als het gaat om armoede. Dit komt terug in de armoedemonitor die we periodiek laten uitvoeren.

35

7 Financiën

36

Voor de aanpak van armoede zetten we regulier middelen in voor ­Inkomensdienstverlening, Werk & Participatie, Armoedebeleid en ­Onderwijskansenbeleid. Zoals benoemd in de collegebrief Aanpak van ­armoede en schulden: wensen en bedenkingen hebben we aanvullend ­daarop voor de uitvoering van de beschreven aanpak de ­volgende budgetten beschikbaar: • Structureel € 700.000 voor intensieve ondersteuning waaronder intensivering van de aanpak van schulden, (uitbreiding van) de Kansrijk-aanpak, doorbraakmethodiek en ondersteuning bij life-events6. • Structureel € 550.000 voor het actief benaderen van inwoners net boven het minimum om het niet-gebruik van ondersteuningsregelingen onder deze groep tegen te gaan. Dit leidt tot een betere benutting van regelingen. • Het Rijk heeft tot en met 2027 extra middelen beschikbaar gesteld voor de versterking van de dienstverlening aan kwetsbare groepen. 7 We willen hiervan een bedrag van € 450.000 per jaar inzetten voor de maatregelen voor versterking van onze dienstverlening in de wijken. Naast deze middelen heeft het Rijk tijdelijke middelen beschikbaar gesteld voor Groningen-Noord via de Specifieke uitkering Kansrijke Wijk. Deze middelen zijn beschikbaar gesteld voor versterking van de financiële dienstverlening in Groningen-Noord en zijn beschikbaar voor de periode tot en met 2025, met uitloop naar 2026.

Daarnaast hebben we een subsidie ontvangen vanuit ‘Toukomst’ voor de ­cofinanciering van het project Kansen voor Kinderen. Mogelijk komen er de komende jaren nog ­aanvullende middelen beschikbaar via rijksregelingen, maar hierop kunnen we nog niet vooruitlopen. Voor de uitvoering van het programma zijn de komende jaren daarmee de volgende middelen per jaar beschikbaar: Beschikbaar

2024

2025

2026

2027 ev

Intensiveringsmiddelen aanpak armoede en schulden (coalitieakkoord)

700

700

700

700

Versterking dienstverlening kwetsbare inwoners (POK-middelen; raad) 8

450

450

450

450

Beter benutten regelingen inwoners net boven minimum (coalitieakkoord)

550

550

550

550

Subtotaal

1.700

1.700

1.700

1.700

Algemeen (naast reguliere (subsidie)budgetten)

Korting ivm wegvallen enveloppe re-integratie, armoede en schulden

-900

Aanvullende middelen SPUK Kansrijke Wijk - armoede SPUK Kansrijke Wijk - Kansrijk West

9

Toukomst subsidie Kansen voor kinderen Totaal

360

360

130

200

200

120

120

97

2.380

2.380

1.927

pm

800

6 Ook voor de opzet van het Doorbraak/perspectieffonds zijn aanvullende middelen nodig. Bij de rekening 2023 zullen we een voorstel doen om een deel van de vrijval op de intensiveringsmiddelen armoedebestrijding hiervoor te bestemmen zodat er een startbudget beschikbaar is voor het fonds. 7 De middelen POK lopen vooralsnog t/m 2027. De VNG en het Rijk hebben afgesproken vroegtijdig met elkaar in gesprek te gaan over de financiering voor de periode na 2027. 8 De middelen POK lopen vooralsnog t/m 2027. De VNG en het Rijk hebben afgesproken vroegtijdig met elkaar in gesprek te gaan over de financiering voor de periode na 2027. 9 Via deze middelen kan de bestaande uitvoering worden voortgezet en het aflopen van de Regiodeal tranche 3 worden opgevangen.

37

Inzet Voor de uitvoering van het programma willen we de op dit moment beschikbare middelen in de periode 2024-2026 als volgt inzetten: Begroting inzet middelen programma

2024

2025

2026

Fatsoenlijk inkomen

650

650

650

Vergroten bereik regelingen en voorzieningen (vereenvoudigen, drempels verlagen)

300

300

300

Kindpas

250

250

250

Verbetering informatievoorziening (Communicatie doelgroepen en gebeurtenissen / samenwerking informele netwerken)

100

100

100

Financiële problemen voorkomen en bestrijden

760

760

530

Versterken financiële dienstverlening in de wijk, (o.a. Schuldhulp en fin. educatie)

710

710

480

Ontwikkeling dienstverlening schuldhulp (o.a. pauzeknop, schuldentraject jongeren)10

50

50

50

Doorbreken (langdurige) armoede

870

870

647

Maatwerk versterken (o.a. Doorbraakmethodiek, Bouwdepot, ­Perspectieffonds, ontwikkeling gezinsaanpak)

350

350

350

Verbreden en borgen buddy-aanpak (o.a. Kansrijk Groningen, Kansen voor Kinderen)

520

520

297

Organisatie

100

100

100

2.380

2.380

1.927

(naast reguliere (subsidie)budgetten)

Communicatie, kennisontsluiting, inzet ervaringskennis, monitoring Totaal

Waar mogelijk en nodig zoeken we voor intensivering van het programma naar aanvullende ruimte vanuit Rijksmiddelen, waaronder de Regiodeal Groningen Noord. Indien er extra middelen beschikbaar komen, kan dit leiden tot een verschuiving in de inzet van de hier gepresenteerde verdeling van de beschikbare middelen.

10 Naast deze middelen worden via het uitvoeringsprogramma van het Plan Schuldhulpverlening 2024-2028 middelen beschikbaar gesteld.

38

8 Organisatie van het Uitvoerings­ programma

39

Aangezien het uitvoeringsprogramma met name is gericht op verbetering van onze dienstverlening door versterking van onze interne samenwerking, vinden wij het belangrijk om een directie-overstijgende structuur op te zetten voor een goede sturing.

Programmateam samenstelling Programmaleider Projectleider DMO Projectleider W&P (link NPLV) Projectleider IDV Projectleider WIJ Strateeg WIMP Beleidsadviseur armoede Beleidsadviseur/projectleider schuldhulp Adviseur communicatie Adviseur Monitoring en informatie Adviseur financiën Procesondersteuning * Het programmateam is de spil van het uitvoeringsprogramma. Door de brede samenstelling vanuit DMO, IDV, W&P en WIJ) organiseren we de verbinding en samenwerking tussen de activiteiten en de verschillende doelniveaus.

40

Wie

Rol/verantwoordelijkheid

Wat

Portefeuillehouder

Politiek opdrachtgever

• Behalen strategische doelen • Afstemming portefeuillehouders • College en raad informeren over voortgang

Dir. DMO

Ambtelijk opdrachtgever

• Voorzitter regiegroep • Afstemming met WIJ • Afstemming met portefeuillehouder over behalen strategische doelen op basis van tactische doelen • Behalen tactische doelen DMO • Aanspreekpunt en sturing opdrachtnemer

Dir. W&P, IDV, DMO

Regiegroepleden

• Behalen operationele doelen W&P en IDV • In samenspraak met programmateam knelpunten uitvoering activiteiten waar mogelijk oplossen en indien nodig agenderen in regiegroep • Faciliteren programmateam

DMO

Ambtelijk opdrachtnemer

• Behalen operationele doelen DMO en WIJ • Aansturing en faciliteren programmateam/projectleiders • Coördinatie financiën en monitoring • Coördinatie team ervaringsdeskundigen • Bijpraten maatschappelijke partners over voortgang en ophalen van signalen bij maatschappelijke partners

Programmateam*

Uitvoerend, signalerend, rapporterend

• Samenwerking en verbinding op het niveau van de activiteiten/operationele doelen • Rapporteren aan regiegroep over voortgang activiteiten/operationele doelen • In samenspraak met lijn knelpunten uitvoering activiteiten signaleren en agenderen indien nodig in regiegroep • Informeren van team ervaringsdeskundigen over voortgang activiteiten en doelen

Team ­ervaringsdeskundigen

Inbreng ervarings­ deskundigheid en -kennis

• Gevraagd en ongevraagd adviseren programmateam over voortgang op basis van signalen inwoners • Adviseren programmateam op basis van terugkoppeling activiteiten en doelen • Meedenken bij activiteiten die ­ontwikkelopgave zijn

ASDG

Adviesorgaan

• Advisering over programma en ­samenhang met andere thema’s in het sociaal domein

Cliëntenraad

Adviesorgaan

• Advisering over uitvoering en evaluatie activiteiten

Uitvoerende ­projectleiders

Bij sommige activiteiten

• Verantwoordelijk voor uitvoering ­activiteiten • Rapporteren richting programmateam

SSC Communicatie

• Uitvoering communicatieaspecten van de activiteiten 41

9 Communicatie

42

In het verlengde van het uitvoeringsprogramma ontwikkelen we een ­communicatieplan om de samenhang in de aanpak te benadrukken. De impact van de communicatieacties gaan we meten, op basis waarvan we indien nodig kunnen bijstellen.

Communiceren in samenhang Door samenhangende communicatie willen we bereiken dat de boodschappen van de verschillende projecten elkaar versterken. Dit vraagt om afstemming en coördinatie tussen de projecten, het zorgen voor een uniforme (kern)boodschap en een gecoördineerde benadering van de doelgroepen.

Effectmeting en evaluatie We willen de effecten meten en evalueren. Daardoor kunnen we leren wat werkt en wat niet. Dit doen we op basis van de vooraf gestelde (communicatie)doelen.

Doelgroepgericht We zetten in op doelgroepgerichte communicatie. Daarvoor is kennis van de verschillen tussen de doelgroepen van groot belang, en is het belangrijk om op de behoeften en verwachtingen van ­doelgroepen in te spelen, en rekening te houden met de diversiteit in deze groepen.

43

BIJLAGE: Beschrijving ­doelen en ­inspanningen ­uitvoeringsplan aanpak armoede

44

Programmalijn 1.

Fatsoenlijk inkomen Toegankelijker en eenvoudiger, gebruik vergroten, bijdragen aan bestedingsruimte

• Bestaande regelingen vereenvoudigen: Kappen Regelingenwoud. • Recht op regelingen en voorzieningen inzichtelijker maken; De Voorzieningenwijzer. • Kindpas jaarlijks verstrekken. • Onderzoeken verbetering communicatie voor inwoners met specifieke communicatiebehoeften. • Samenwerking met (in)formele netwerken versterken. • Gerichte dienstverlening bij ingrijpende levensgebeurtenissen ontwikkelen. • Dienstverlening aan specifieke doelgroepen verbeteren.

Bestaande regelingen vereenvoudigen: Kappen Regelingenwoud Doelstelling

Alle inwoners die recht hebben op regelingen maken er gebruik van omdat ze eenvoudig aan te vragen zijn, wat bijdraagt aan een fatsoenlijk inkomen en aan het voorkomen van schulden.

Wat gaan we doen?

We voeren het programma ‘Kappen van het Regelingenwoud’ uit, volgens de lijnen: • We vereenvoudigen bestaande regelingen (minder bewijslast, meer ambtshalve verstrekkingen). Naast de minimaregelingen gaan we ook het proces en de procedure voor het aanvragen van algemene bijstand vereenvoudigen. • We onderzoeken de wenselijkheid en haalbaarheid van één algemene regeling ter vervanging van de bestaande afzonderlijke regelingen. • We vergroten de bekendheid van regelingen.

Beoogde resultaten activiteit

• Inwoners ervaren regelingen als toegankelijk. • Meer inwoners zijn bekend met de regelingen. • Aantal aanvragen voor de betreffende regelingen neemt toe. • Aantal personen/huishoudens dat gebruikmaakt van een of meer regelingen neemt toe.

Operationele doelen

• Regelingen en aanvraagprocessen zijn eenvoudiger. • Communicatie over formele en informele ondersteuning bij armoede is beter, passender en stimulerender.

45

Recht op regelingen en voorzieningen inzichtelijker maken; De Voorzieningenwijzer Doelstelling

Inwoners weten beter voor welke regelingen zij in aanmerking komen, zodat meer mensen gebruik maken van onze bestaande vormen van inkomensondersteuning, wat bijdraagt aan een fatsoenlijk inkomen en het voorkomen van schulden.

Wat gaan we doen?

We borgen de inzet van De Voorzieningenwijzer zodat inwoners meer inzicht krijgen of zij mogelijk recht hebben op voorzieningen. Het college heeft de raad hierover in november 2023 per brief ­geïnformeerd.

Resultaten

• Aantal personen/huishoudens dat gebruikmaakt van (meer) ­regelingen neemt toe.

Operationele doelen

• Meer inwoners met een laag inkomen weten voor welke regelingen en voorzieningen ze in aanmerking komen, waardoor meer mensen gebruik maken van passende ondersteuning om deel te nemen aan de samenleving.

Kindpas jaarlijks verstrekken

46

Doelstelling

Inwoners met een laag inkomen krijgen extra bestedingsruimte om rond de feestdagen naar eigen inzicht te investeren in hun kinderen, waarmee ze een steuntje in de rug krijgen om de feestdagen speciaal te maken voor hun kinderen.

Wat gaan we doen?

We zorgen ervoor dat alle ouders met een laag inkomen via de ­S tadjerspas een Kindpas kunnen aanvragen, waarmee bij bepaalde winkels in de gemeente kleding en speelgoed tot een maximaal bedrag gekocht kan worden.

Beoogde resultaten activiteit

• Gezinnen met een Stadjerspas ervaren dat hun bestedingsruimte tijdens de feestdagen ruimer is geworden. • Het aantal benutte Kindpassen van huidige Stadjerspashouders stijgt. • Het aantal benutte Kindpassen van nieuwe Stadjerspashouders stijgt.

Operationele doelen

• De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is.

Onderzoeken verbetering communicatie voor inwoners met specifieke ­communicatiebehoeften Doelstelling

Inwoners met speciale communicatiebehoeften weten beter welke regelingen en voorzieningen er allemaal bestaan en wie, op welke manier, voor welke regelingen en voorzieningen in aanmerking komt, en hoe zij deze kunnen aanvragen. Zodat zij meer gebruik maken van onze bestaande vormen van inkomensondersteuning, wat bijdraagt aan een fatsoenlijk inkomen en het voorkomen van schulden. Het betreft bijvoorbeeld inwoners die schriftelijke informatie in de Nederlandse taal niet goed begrijpen.

Wat gaan we doen?

We gaan de samenhang met overige communicatievraagstukken over onze dienstverlening analyseren en overkoepelende verbeteractie doorvoeren, zo onderzoeken we bijvoorbeeld het gebruik van animaties om informatie over regelingen en hoe je ze aan moet vragen beter over te brengen. We gaan daarnaast onderzoeken wat de behoefte is voor het opnemen van informatie over regelingen en voorzieningen in andere talen: welke talen en op welke manier? En we gaan op basis hiervan een pilot uitvoeren om ervaring op te doen hoe we uiteindelijk onze dienstverlening het beste kunnen aanpassen. Waar mogelijk sluiten we aan bij gemeentelijke pilot om de gemeentelijke website in meerdere talen beschikbaar te stellen.

Beoogde resultaten activiteit

• Inwoners ervaren dat zij geïnformeerd zijn over regelingen en wat zij moeten doen om ervoor in aanmerking te komen. • Aantal aanvragen voor de betreffende regelingen neemt toe. • Aantal personen/huishoudens dat gebruikmaakt van een of meer regelingen neemt toe. • Anderstalige inwoners begrijpen informatie van de gemeente over regelingen beter. • Aantal aanvragen voor de betreffende regelingen bij deze ­doelgroepen neemt toe. • Aantal personen/huishoudens uit deze doelgroepen dat ­gebruikmaakt van een of meer regelingen neemt toe.

Operationele doelen

• Communicatie over formele en informele ondersteuning bij armoede is beter, passender en stimulerender.

47

Samenwerking met (in)formele netwerken versterken

48

Doelstelling

Inwoners ervaren tijdiger een betere ondersteuning doordat de ­samenwerking tussen formele dienstverleningspartners, ­maatschappelijke organisaties en informele netwerken wordt versterkt en er waar nodig combinaties van formele en informele ondersteuning worden gevormd. Dit draagt bij aan een fatsoenlijk inkomen en het voorkomen van schulden.

Wat gaan we doen?

We gaan onderzoeken waar en welke (in)formele netwerken de meeste kansen bieden voor samenwerking om meer mensen beter te bereiken en te ondersteunen, met inzet van ieders deskundigheid. Bestaande succesvolle samenwerkingen (zoals in pilot samenwerking in Oost) worden versterkt en geborgd. Hierbij werken we in lijn met de nota ­Sociale basis en volgens de principes van Netwerkversterkend werken en betrekken we ook de opdracht die we aan gesubsidieerde ­organisaties geven. Daarnaast ontwikkelen we een algemene werkwijze voor bestaande en nieuwe samenwerkingen voor het signaleren, versterken en doorverwijzen.

Beoogde resultaten activiteit

• Inwoners ervaren meer ondersteuningsmogelijkheden doordat formele en informele netwerken beter samenwerken, ieder vanuit hun eigen rol. • Armoedeproblematiek wordt in een eerder stadium gesignaleerd. • Professionals en vrijwilligers ervaren een goede, gelijkwaardige samenwerking, met daarin aandacht en respect voor elkaars uitgangspunten en drijfveren. • Meer combinaties van formele en informele ondersteuning.

Operationele doelen

• Communicatie over formele en informele ondersteuning bij armoede is beter, passender en stimulerender. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat relevante (wijk) partners meer gebruik maken van elkaars kennis en kunde.

Gerichte dienstverlening bij ingrijpende levensgebeurtenissen ontwikkelen Doelstelling

Inwoners die gebukt gaan onder hoogoplopende (financiële) stress ten gevolge van ingrijpende levensgebeurtenissen worden passender ondersteund zodat zij beter in staat zijn om financiële problemen te voorkomen of op te lossen. Dit draagt bij aan meer bestaanszekerheid en het voorkomen van schulden.

Wat gaan we doen?

We onderzoeken samen met relevante partijen op welke ingrijpende levensgebeurtenissen en ‘lastige’ overgangen we kunnen anticiperen om financiële problemen te voorkomen of verminderen. We betrekken hier natuurlijk huidige pilots en werkzaamheden bij zoals de pilot Van bijstand naar werk en het programma Toekomstgericht werken. Op basis daarvan ontwikkelen we beter passende werkwijzen die we integreren in onze reguliere dienstverlening.

Beoogde resultaten activiteit

• Inwoners ervaren minder stress door financiële problemen die direct voortvloeien uit ingrijpende veranderende omstandigheden. • ism relevante partijen is een aanvullend instrumentarium ingericht rondom veranderende levensgebeurtenissen.

Operationele doelen

• Communicatie over formele en informele ondersteuning bij armoede is beter, passender en stimulerender. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat relevante (wijk) partners meer gebruik maken van elkaars kennis en kunde. • De dienstverlening anticipeert op ingrijpende veranderingen in persoonlijke situaties.

49

Dienstverlening aan specifieke doelgroepen verbeteren

50

Doelstelling

Specifieke groepen inwoners ervaren dat onze financiële ­dienstverlening beter aansluit bij hun behoeften en leefwereld, zodat zij passender ondersteuning ontvangen wat bijdraagt aan hun bestaanszekerheid.

Wat gaan we doen?

We gaan aanvullend op onze huidige dienstverlening onderzoeken welke specifieke doelgroepen gebaat zijn bij collectief maatwerk in hun financiële ondersteuning, waarna we samen met experts en deze doelgroepen gaan bepalen hoe een alternatieve collectieve ­maatwerkaanpak eruit zou moeten zien. We onderzoeken in hoeverre het passend is om voor meer kwetsbare groepen meer gebruik te maken dan de mogelijkheden voor doorbetalen van vaste lasten vanuit de uitkering. Ten slotte worden deze aangepaste aanpakken geïntegreerd in reguliere werkprocessen.

Beoogde resultaten activiteit

• Inwoners uit deze specifieke doelgroepen ervaren dat de financiële dienstverlening aan hen passender is. • Aantal mensen/ondersteuningsaanvragen uit deze specifieke doelgroepen stijgt percentueel. • Kwetsbare bijstandsgerechtigden ervaren dat zij beter in staat zijn om financiële problemen te voorkomen of kleiner te houden.

Operationele doelen

• Communicatie over formele en informele ondersteuning bij armoede is beter, passender en stimulerender. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat relevante (wijk) partners meer gebruik maken van elkaars kennis en kunde. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat maatwerk altijd mogelijk is.

Programmalijn 2.

Schulden voorkomen en ­bestrijden Versterken dienstverlening dichtbij, Versoepelen overgangen, Versterken schuldhulp

• Samenwerking gemeente en WIJ m.b.t. financiële dienstverlening versterken. • Financiële educatie voor jongeren en specifieke doelgroepen intensiveren. • Samenwerking Eerste Hulp bij Geldzaken en WIJ intensiveren. • Schuldhulpverlening jongeren versterken. • Introductie van de pauzeknop onderzoeken.

Samenwerking gemeente en WIJ m.b.t. financiële dienstverlening versterken Doelstelling

Inwoners ervaren een eenvoudiger toegang tot deskundige en ­samenhangende financiële dienstverlening. Betrokken afdelingen werken intensiever samen zodat de dienstverlening beter aansluit bij de behoeften en de leefwereld van inwoners, wat bijdraagt aan ­bestaanszekerheid en het voorkomen van schulden.

Wat gaan we doen?

1. Versterken dienstverlening schuldhulp bij de WIJ • Versterking capaciteit GKB in WIJ Groningen, om te beginnen in Noord. • Intakes GKB in gebieden mogelijk maken. • Trainen medewerkers WIJ door GKB (vergroten kennis medewerkers). 2. Versterken samenwerkingsstructuur financiële dienstverlening in de wijk • Basisafspraken samenwerking IDV/W&P/WIJ in gebieden: wat wordt minimaal geboden. • Versterking capaciteit financiële dienstverlening bij WIJ Groningen. • Gemeentebreed invoeren gezamenlijk financieel spreekuur in de wijk. • Onderzoek naar mogelijkheden gebruik (in)formele netwerken en dienstverlening buiten eigen gebouwen. • Onderzoek naar structuur voor uitwisseling tussen WIJ en ­gemeente op casusniveau, en een werkende sturing op de uitbreiding van de samenwerking tussen IDV/W&P/WIJ. • Onderzoek naar mogelijkheden voor gezamenlijke informatie­ voorziening en training, (kennisplatform, kennisdeling, herkenning/ signaleren, houding/bejegening.

51

Samenwerking gemeente en WIJ m.b.t. financiële dienstverlening versterken Beoogde resultaten activiteit

• Inwoners ervaren dat de financiële ondersteuning in de wijk vanuit de leefwereld, deskundig en samenhangend is georganiseerd. • Afspraken over samenwerking zijn gemaakt en operationeel. • Er is een gedeeld spreekuur in elk gebied. • Er vindt meer kennisuitwisseling plaats. • Samenwerking tussen WIJ en de betrokken onderdelen van de gemeente is versterkt, zodat de dienstverlening naar inwoners meer samenhangend is. • De ondersteuning is duurzaam; er is minder terugval.

Operationele doelen

• Communicatie over formele en informele ondersteuning bij armoede is beter, passender en stimulerender. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat relevante (wijk) partners meer gebruik maken van elkaars kennis en kunde.

Samenwerking Eerste Hulp Bij Geldzaken en WIJ intensiveren

52

Beoogde resultaten activiteit

Inwoners ontvangen in een eerder stadium, samenhangende financiële ondersteuning, doordat WIJ en GKB beter afstemmen over ­vroegsignalering, doorverwijzen en de gewenste ondersteuning. Hiermee voorkomen we problematische schulden en bieden we meer bestaanszekerheid.

Operationele doelen

We gaan samenwerkingsafspraken maken en vastleggen over de rol van de WIJ binnen vroegsignalering van betalingsachterstanden door team Eerste Hulp Bij Geldzaken (GKB). We onderzoeken daarbij de mogelijkheid van het uitwisselen van gegevens en een pilot gezamenlijk huisbezoek (na toestemming inwoner).

Beoogde resultaten activiteit

• Inwoners ervaren dat zij sneller en integraler worden ondersteund. • Samenwerkingsafspraken over ieders rol bij de vroegsignalering van schulden, doorverwijzen en het gezamenlijk bieden van­ ondersteuning zijn vastgelegd.

Operationele doelen

• Het instrumentarium voor het bieden van schuldhulpverlening is breder en meer gericht op het creëren van financiële rust en een duurzame oplossing bij problematische schulden. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat relevante (wijk) partners meer gebruik maken van elkaars kennis en kunde.

Schuldhulpverlening jongeren versterken Beoogde resultaten activiteit

Jongeren in financiële problemen worden sneller bereikt. Jongeren krijgen sneller perspectief op een schuldenvrije toekomst en vallen minder snel terug.

Operationele doelen

• We intensiveren de eurocoach-aanpak door eurocoaches in te zetten op scholen en in de WIJK. • We gaan indien wenselijk binnen de eurocoach-aanpak kleine belemmerende schulden van jongeren overnemen en afbetalen. • We onderzoeken de mogelijkheid om jongeren te belonen door de aflossingsperiode van hun schulden te verkorten bij het afronden van een opleiding of aan het werk gaan.

Beoogde resultaten activiteit

Jongeren krijgen meer perspectief op een schuldenvrije toekomst en op het halen van een startkwalificatie.

Operationele doelen

• Het instrumentarium voor het bieden van schuldhulpverlening is breder en meer gericht op het creëren van financiële rust en een duurzame oplossing bij problematische schulden. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is. • De dienstverlening anticipeert op ingrijpende veranderingen in persoonlijke situaties.

Introductie van de pauzeknop onderzoeken Beoogde resultaten activiteit

Inwoners krijgen sneller schuldenrust waardoor zij eerder perspectief krijgen op een oplossing van hun problematische schulden, omdat het mogelijk wordt dat schuldhulpverleners meteen kunnen starten met financiële begeleiding en schuldenregelingen eerder kunnen ingaan.

Operationele doelen

We zoeken afstemming met de NVVK over de mogelijkheden van deelname aan een pilot voor een landelijke pauzeknop. Binnen deze pilot zal het Schuldenknooppunt een belangrijk gremium zijn om zoveel mogelijk organisaties te verleiden om deel te gaan nemen. Vervolgens moet de pilot worden uitgerold bij de GKB. Een landelijke schuldenpauzeknop is een van de elementen van de basisdienstverlening schuldhulpverlening, waarover binnenkort een bestuurlijk akkoord wordt gesloten tussen het ministerie SZW en o.a. de VNG. We willen een rol spelen bij de uitwerking van dit onderdeel.

Beoogde resultaten activiteit

• De introductie van een landelijke pauzeknop voor schuldenrust. • De bestedingsmogelijkheden voor inwoners met problematische schulden worden verruimd. • Snellere schuldhulptrajecten.

Operationele doelen

• Het instrumentarium voor het bieden van schuldhulpverlening is breder en meer gericht op het creëren van financiële rust en een duurzame oplossing bij problematische schulden. • De dienstverlening anticipeert op ingrijpende veranderingen in persoonlijke situaties. 53

Programmalijn 3.

Langdurige armoede ­doorbreken Intensieve ondersteuning vanuit de leefwereld, Versterken Maatwerkaanpakken, Intensieve integrale gebiedsaanpakken

• Werken vanuit de menselijke maat versterken. • Pilot Groningen Noord: verbeteren samenwerking tbv intensieve gezinsaanpak. • Bouwdepot continueren en verbreden, verkenning naar uitbreiding. • Kansrijk Groningen uitbreiden en structureel inzetten. • Inzet van buddys/ eigen netwerk voor kwetsbare inwoners versterken. • Doorbraakmethodiek borgen in reguliere dienstverlening. • Perspectief/Doorbraakfonds creëren.

Werken vanuit de menselijke maat versterken

54

Doelstelling

Inwoners ervaren dat onze professionals hun passender ondersteuning bieden om duurzaam uit de armoede te komen omdat zij opereren vanuit de menselijke maat. Professionals weten beter hoe ze kunnen werken vanuit de menselijke maat om zo langdurige armoede te doorbreken.

Wat gaan we doen?

We gaan medewerkers IDV, W&P ondersteunen en trainen door middel van casuïstiekbesprekingen in het hanteren van de menselijke maat/ werken vanuit vertrouwen zodat zij meer vanuit gezamenlijke uitgangspunten, meer en gemakkelijker maatwerkoplossingen gaan inzetten om armoedesituaties te doorbreken.

Beoogde resultaten activiteit

• Maatwerktrajecten worden meer ingezet, standaard daar waar nodig en passend. • Professionals hanteren gezamenlijke uitgangspunten, die worden gecreëerd tijdens gezamenlijke casuïstiektrainingen binnen IDV, W&P.

Operationele doelen

• De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat maatwerk altijd mogelijk is. Daarmee zijn er meer mogelijkheden om dienstverlening in te richten op complexe situaties en op ontwikkeling van inwoners.

Pilot gezinsaanpak Groningen Noord Doelstelling

Huishoudens intensief ondersteunen vanuit een gezamenlijk aanpak van alle betrokken partijen met als doel het verlagen en doorbreken van armoede

Wat gaan we doen?

We verbreden de pilot Samenwerking in Oost die vanuit het Werk en Ontwikkelprogramma is opgezet naar een wijk in Noord, waarbij we een intensieve samenwerking opzetten vanuit WIJ, IDV, GKB en W&P. In aanvulling op deze verbreding van de pilot samenwerking in Oost naar Noord willen we gekoppeld aan het gebiedsplan Groningen Noord een extra experiment starten voor een intensieve gezinsaanpak. Daarbij willen we een beperkte groep huishoudens vanuit WIJ, IDV, GKB en W&P in samenhang intensief ondersteunen en begeleiden zo lang als nodig om (hernieuwd) perspectief te creëren. Daarbij zoeken we ook de samenwerking met andere partijen en proberen we in kaart te brengen waar mogelijk kosten worden voorkomen. Het kan zijn dat onze inspanningen elders tot een besparing leiden, bijvoorbeeld bij zorgpartijen. Daarover willen we dan ook het gesprek aangaan. We onderzoeken de mogelijkheid om hierin aan te sluiten bij de stratenaanpak die via het gebiedsplan Groningen Noord wordt ontwikkeld.

Beoogde resultaten activiteit

Een ontwikkelde gezamenlijke aanpak. Inzicht in hoeverre intensievere ondersteuning en versterkte samenwerking tussen consulenten W&P, IDV en GKB in de wijk bijdraagt aan het ondersteunen van inwoners in het doorbreken van armoede. En een beeld van opbrengsten van deze intensieve aanpak. Inwoners hebben kennis van de instrumenten en voorzieningen en weten hoe die te bereiken. Medewerkers weten elkaar onderling beter te vinden wanneer ze signaleren dat er extra inzet nodig is.

Operationele doelen

• De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat relevante (wijk) partners meer gebruik maken van elkaars kennis en kunde.

55

Bouwdepot continueren en verbreden, in samenwerking met Toekomstgericht werken Doelstelling

We streven er naar dat iedere jongere uit de doelgroep (= problemen op één of vaak meerdere onderdelen van de big five in de leeftijd van 16-27 jaar) financieel zelfredzaam wordt.

Wat gaan we doen?

We willen blijven inzetten op het bieden van bestaanszekerheid voor een specifieke groep kwetsbare jongeren, en daarin ruimte maken voor een gepersonaliseerde aanpak, zoveel mogelijk aansluitend op de individuele situatie van de jongere. Concreet krijgt een groep van 10 jongeren gedurende een jaar een gegarandeerd inkomen wordt geboden ter hoogte van een bijstandsuitkering van een 21-jarige, in combinatie met huisvesting bij en begeleiding.

Beoogde resultaten activiteit

Minimaal 10 jongeren uit de doelgroep zijn door het verkrijgen van een bouwdepot in staat gesteld om vanuit een stabiele financiële basis (en daarmee huisvesting) te werken aan hun toekomstplan. De begeleiders van deze 10 jongeren ervaren meer handelingsvrijheid bij de ondersteuning van deze jongeren. Zij kunnen zich richten op het begeleiden van het proces richting zelfstandigheid en de jongeren meer eigenaarschap geven over hun eigen toekomstplan. In aanvulling daarop verkennen we samen met aanbieders en jeugdigen de mogelijkheden om het Bouwdepot uit te breiden met een nieuwe doelgroep die buiten de oorspronkelijke opzet van de pilot valt. Dit experiment heeft vooral als doel om te onderzoeken of we via het garanderen van een inkomen in combinatie met begeleiding de uitstroom uit Jeugdzorg-, Beschermd wonen-, of Maatschappelijke opvang ­voorzieningen kunnen vergroten of versnellen.

Operationele doelen

56

• De dienstverlening anticipeert op ingrijpende veranderingen in persoonlijke situaties. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat maatwerk altijd mogelijk is.

Kansrijk Groningen uitbreiden en structureel inzetten Doelstelling

Inwoners in langdurige armoede ervaren dat hun eigen regie is ­toegenomen waardoor zij meer en beter in staat zijn om zelf duurzaam aan een betere toekomst te werken, omdat zij intensief ondersteund worden op het gebied van participatie, opleiding en/of werk en zij daarmee hun situatie van langdurige armoede doorbreken.

Wat gaan we doen?

We gaan onze aanpak Kansrijk Groningen uitbreiden naar de Oosterpark en wij onderzoeken mogelijkheden om deze aanpak verder te verbreden naar andere wijken en structureel in te bouwen in onze reguliere dienstverlening. We willen daarnaast de samenwerking en samenhang met andere programma’s zoals Kansen voor Kinderen en Doorbraak versterken.

Beoogde resultaten activiteit

• Meer huishoudens in complexe armoedesituaties kunnen intensief worden ondersteund gericht op ontwikkeling van perspectief. • Aanpak Kansrijk Groningen is een vast onderdeel van het ­ondersteuningsinstrumentarium van gemeente en WIJ. • Samenhang tussen aanpak Kansrijk Groningen en Doorbraakmethode is geborgd.

Operationele doelen

• De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat relevante (wijk) partners meer gebruik maken van elkaars kennis en kunde. • De dienstverlening anticipeert op ingrijpende veranderingen in persoonlijke situaties. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat maatwerk altijd mogelijk is. Daarmee zijn er meer mogelijkheden om dienstverlening in te richten op complexe situaties en op ontwikkeling van inwoners.

57

Inzet van buddys/ eigen netwerk voor kwetsbare inwoners versterken

58

Doelstelling

Inwoners hebben via een buddy informele intensieve ondersteuning om een brug te slaan tussen eigen, informeel- en formeel netwerk en zo beter ondersteund te worden om zelf hun situatie van langdurige armoede te kunnen doorbreken.

Wat gaan we doen?

We gaan de verbreding van de JIM-methodiek naar mensen met armoedeproblematiek onderzoeken en op basis daarvan een pilot uitvoeren. We sluiten aan bij het onderzoek hoe we de beweging van netwerkversterkend werken kunnen uitbreiden naar de bestrijding van armoede. De kern van de JIM-methodiek is om de samenwerking te zoeken met informele mentoren uit het eigen netwerk, zoals een oom, vriendin of buurman.

Beoogde resultaten activiteit

• De inwoner ervaart meer ondersteuning die aansluit bij de leefwereld. • Professionals leren om beter hun rol te pakken als facilitator van het eigen, informeel en formele netwerk rondom een inwoner. • Intergenerationele overdracht van armoede wordt voor meer ­inwoners doorbroken.

Operationele doelen

• De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat relevante (wijk) partners meer gebruik maken van elkaars kennis en kunde. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat maatwerk altijd mogelijk is.

Doorbraakmethodiek borgen in reguliere dienstverlening Doelstelling

Inwoners in armoede voor wie de reguliere dienstverlening onvoldoende is, krijgen passender ondersteuning door het faciliteren van maatwerk ter aanvulling op bestaande dienstverlening, gebaseerd op hun eigen duurzaam toekomstperspectief. Wij leren continu van deze doorbraken op armoede en passen onze bestaande werkprocessen waar nodig hierop aan waarmee we een continue kwaliteitsimpuls geven aan onze dienstverlening om langdurige armoede te doorbreken.

Wat gaan we doen?

We gaan onderzoeken waar de Doorbraak-gedachte nog onvoldoende verankerd is bij onze interne en externe samenwerkingspartners om vervolgens de samenwerking om maatwerk te leveren te versterken door middel van informeren, trainen en het eventueel aanpassen van werkprocessen. Hierbij betrekken we ook de casuïstiektraining ­‘omgekeerde toets’ uit de reguliere dienstverlening.

Beoogde resultaten activiteit

• De werkwijze van Doorbraak is geborgd in onze gemeentelijke dienstverlening en zo veel mogelijk in die van onze partners. • Bij meer inwoners worden belemmeringen doorbroken die worden ervaren om uit armoede te komen: Doorbraakcanvassen maken deze belemmeringen inzichtelijk en maatwerk heft de belemmeringen op.

Operationele doelen

• De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat relevante (wijk) partners meer gebruik maken van elkaars kennis en kunde. • De dienstverlening anticipeert op ingrijpende veranderingen in persoonlijke situaties. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat maatwerk altijd mogelijk is.

59

Perspectief/Doorbraakfonds creëren Doelstelling

Inwoners die problemen ervaren op het gebied van wonen, passend onderwijs en psychische ondersteuning waarvoor geen oplossing is binnen onze bestaande regelingen omdat ze niet tot onze wettelijke taken behoren en waarvoor nu onvoldoende mogelijkheden zijn tot het creëren van maatwerkoplossingen willen wij passender en tijdiger helpen door een extra financieringsmogelijkheid. Hiermee nemen wij belemmerende en negatieve factoren weg om langdurige armoede te kunnen doorbreken.

Wat gaan we doen?

We creëren een Perspectief/Doorbraakfonds dat we beschikbaar stellen voor specifieke maatwerkondersteuning op het gebied van wonen, passend onderwijs en psychische ondersteuning en in bijzondere situaties tijdelijk inkomen. We richten dit fonds in volgens de bestaande structuren voor Doorbraak. We starten met de inzet van het fonds als pilot in Groningen Noord in het kader van het NVLP, waarna op we op basis van opgedane ervaringen het vervolg voor de rest van de gemeente bepalen. We zoeken naar aansluiting met bestaande vormen van maatwerk, om zo veel mogelijk te voorkomen dat er afstemmingsproblemen tussen maatwerkvormen ontstaan.

60

Beoogde resultaten activiteit

• Er is een Perspectief/Doorbraakfonds ingericht om doorbraken te faciliteren op het gebied van wonen, passend onderwijs en ­psychische ondersteuning waar wij nu geen wettelijk taak en dus geen bijbehorend budget bij hebben, maar waar wij wel de ­belemmerende en negatieve effecten van ervaren binnen onze eigen opdracht. • Er is een werkwijze ingericht om maatwerk op het gebied van wonen, passend onderwijs en psychische ondersteuning eenvoudig ­uitvoerbaar in te zetten, eerst in Groningen Noord. • Bij meer inwoners is de situatie van langdurige armoede doorbroken.

Operationele doelen

• De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat ondersteuning aan inwoners tijdig, nabij en dekkend georganiseerd is. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat relevante (wijk) partners meer gebruik maken van elkaars kennis en kunde. • De dienstverleningsstructuur is zo ingericht dat maatwerk altijd mogelijk is.

61

62