Werkversie Omgevingsvisie integrale tekst (26 jan 2021) (v3).pdf

Binnen Gouda is beperkt ruimte voor uitbreiding van werklocaties; dit vraagt om slim gebruik van de beschikbare ruimte, bijvoorbeeld door te clusteren en/of verdichten link naar § 6.5 waar dat goed kan. We bieden lange-termijn-bestemmingszekerheid voor de volgende locaties op onderstaande wijze. Hoge milieucategorie en watergebonden bedrijvigheid Bedrijfslocaties met een hoge milieucategorie of mogelijkheden voor watergebonden bedrijvigheid zijn regionaal gezien schaars. Uitbreidingsruimte voor dergelijke vormen van bedrijvigheid kan niet worden gevonden binnen de gemeentegrenzen. Wij kiezen ervoor om binnen de bestaande planologische mogelijkheden te werken aan een betere benutting. Dit willen we bereiken door medewerking te verlenen aan de verplaatsing van andere vormen van bedrijvigheid die geen gebruik maken van het water of de geldende milieucategorie. Dit geldt onder andere voor perifere detailhandel. Uitzonderingen worden beschreven in 7.6.2 (Spoorzone) en 7.6.5 (Goudasfalt). We gaan met bedrijven in een hoge milieucategorie in gesprek om samen te werken aan innovatie op het gebied van duurzaamheid en gezondheid, en om een bijdrage te leveren aan de energietransitie en een gezond leefklimaat in de stad. 26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

28

7.1.3

Stevig voorzieningenaanbod

Detailhandel In lijn met de Winkelvisie 2017-2025 wordt gestuurd op een duidelijke profilering van de binnenstad, wijkwinkelcentra en locaties voor perifere detailhandel (PDV). Gouda kiest bewust voor één sterk kernwinkelgebied in de binnenstad als een bruisend centrum. We streven naar een divers (groot en klein, keten en niet-keten, etc.) winkelaanbod, en voldoende plekken waar men elkaar informeel kan ontmoeten. In de binnenstad dringen we de leegstand terug. Enerzijds door voorzieningen aan te bieden voor een breed publiek, en anderzijds door ruimte te bieden voor functieverandering. link naar 7.6.1 Wijkwinkelcentra zoals Bloemendaal en Goverwelle zijn de voorzieningencentra van de Goudse wijken, met een sterk aanbod aan dagelijkse boodschappen in combinatie met maatschappelijke voorzieningen. Solitair gelegen winkels buiten de genoemde gebieden worden teruggedrongen, door functieverandering bij bedrijfsbeëindiging. De Goudse Poort is de belangrijkste locatie voor perifere detailhandel. We staan positief tegenover initiatieven om de Go-Stores aansluitend op het bestaande gebied te laten groeien als daar voldoende vraag naar blijft link naar 7.6.2. We werken mee aan de verplaatsing van perifere detailhandel elders in de stad naar de Goudse Poort, om de regionale aantrekkingskracht te vergroten.

Onderwijs, Campus Gouda en kennis- en belevingscentrum bodemdaling In iedere Goudse wijk is onderwijs beschikbaar. Door IKC-vorming (integraal kindcluster) en clustering zetten we in op efficiënt ruimtegebruik. Het voortgezet onderwijs heeft een stadsbrede / regionale functie (en is daarmee niet wijkgebonden). Ter aanvulling op de bestaande opleidingen in Gouda wil Gouda ruimte bieden aan een campus (met hoger onderwijs), om zo een completer opleidingsaanbod te kunnen bieden. De samenwerking tussen de sector educatie, het bedrijfsleven, de regio en de overheid kan eraan bijdragen dat jongeren alle kansen krijgen om zich in Gouda op hun toekomst voor te bereiden, dit met als doel dat deze doelgroep in deze waardevolle leeftijdscategorie (jongeren) voor de stad behouden blijft. De campus is al virtueel van start gegaan. Wanneer zich een mogelijkheid voordoet om hiervoor ook een fysieke plek in te richten, zal hier serieus naar gekeken worden. Mogelijk zijn er koppelkansen met het Centrum Bodemdaling of initiatieven rond de Techniekwerkplaats. Een locatie met goed openbaar vervoer, zoals het geval is in de Spoorzone, verdient hiervoor de voorkeur. Het oprichten van een Nationaal Kennis- en belevingscentrum Bodemdaling in Gouda is een van de projecten uit de regiodeal Bodemdaling.

In het Kenniscentrum Bodemdaling wordt relevante kennis over het Nederlandse bodem- en watersysteem gebundeld en toegankelijk gemaakt voor particulieren, scholieren, bedrijven, overheden en kennisinstellingen. Door toegankelijke informatie en het bieden van hulp en advies neemt de bewustwording toe. Dit vergroot de actiebereidheid en biedt handelingsperspectieven om tot daadwerkelijke actie over te gaan. Bruisende evenementen in Gouda Een belangrijk deel van de levendigheid van Gouda komt door de vele evenementen die er jaarlijks worden gehouden, het historisch karakter, en de aanwezigheid van het erfgoed. We willen de ruimte blijven bieden voor evenementen die passend zijn bij de schaal en identiteit van Gouda, die Gouda verlevendigen en bruisend maken, die gezond zijn, en die Gouda een economische impuls geven. De evenementen zullen daarbij evenwichtig worden gespreid over het jaar en naar locatie, uitstraling en doelgroep. De binnenstad en Goudasfalt zijn bekende locaties, maar ook in de rest van Gouda kunnen op passende wijze en schaal evenementen worden georganiseerd. Ruimte voor horeca Gouda wil haar rol als gastvrije stad behouden in het centrum van het Groene Hart. Een veelzijdig horecaaanbod versterkt de woon-, werk- en vrijetijdsbestemming, en draagt zo bij aan een grotere economische 26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

29

en maatschappelijke betekenis, naamsbekendheid en een sterker imago. Bovendien is de interactie van horeca met andere centrumfuncties als detailhandel, warenmarkt (o.a. Goudse kaasstad), toeristisch aanbod, cultuur en dienstverlening groot. De sector is daarnaast een belangrijk bindend element in de toeristische en zakelijke ontwikkeling van de stad. We werken aan de vaststelling van een nieuwe Horecavisie. Horeca concentreert zich vooral in het centrum van Gouda. We willen graag dat horeca zich kan vestigen op locaties waar ze zich voldoende kan ontwikkelen. De condities waaronder de gemeente dit gaat faciliteren en stimuleren zullen verder worden uitgewerkt in de nieuwe Horecavisie. Toerisme Toerisme draagt bij aan de lokale economie, maar het versterken van de vrijetijdseconomie is geen doel op zich. Het is een middel om voorzieningen in stand te houden, de lokale economie vitaal te houden, en het draagt zorg voor een aantrekkelijke woon- en werkomgeving voor bewoners en gebruikers van de stad. Het is wenselijk dat toerisme op deze wijze ook bijdraagt aan een betere benutting van cultuurhistorisch erfgoed. Behoud van de bestaande cultuurhistorische kwaliteiten is hierbij het uitgangspunt. De vrijetijdseconomie is niet voorbehouden aan bezoekers die van buiten Gouda komen. Het gaat net zo goed om bewoners die gebruik maken van het Goudse vrijetijdsaanbod.

Nieuwe toeristische infrastructuur en activiteiten dragen bij voorkeur bij aan de kwalitatieve beleving van Gouda voor de bewoners en bezoekers. Hoge kwaliteit zorgt voor bewoners en bezoekers als ambassadeurs (tevreden gebruikers), hoger rendement voor ondernemers (meer uitgaven en terugkerend bezoek), en een leefbare stad (toegankelijk, schoon, heel, veilig). Zorg We vinden het belangrijk dat goede zorg beschikbaar en bereikbaar is. Dit betreft bijvoorbeeld thuiszorg, revalidatie, jeugdhulp, verpleeghuizen, kinderdagverblijven en een huisarts. Waar nodig en mogelijk streven we er daarbij naar om geschikte woningen verspreid over de stad (dus ook dichtbij voorzieningen) aan te kunnen bieden, inclusief een toegankelijke openbare ruimte om er te kunnen komen. Als onderdeel van het programma Wonen (in ontwikkeling) wordt een nadere visie op wonen in combinatie met zorg uitgewerkt.

7.2

Duurzame mobiliteit

We leggen de focus op de verduurzaming van de wijze waarop we ons binnen en buiten de stad bewegen, met een shift naar nog meer fietsen, wandelen en openbaar vervoer, en met ruimte voor moderne mobiliteitsdiensten. We gaan hierbij uit van het voor de ontwikkeling van de Spoorzone al gehanteerde principe van STOMP: Stappen (wandelen), Trappen (fietsen), OV (openbaar vervoer), MaaS (Mobility As A Service), en eindigen bij de P van parkeren. In verschillende trajecten wordt gekeken naar verbetering van de mobiliteit voor Gouda en omgeving: het Regionaal Verkeer en Vervoersplan (RVVP), het Mobiliteitsplan en Verkeerscirculatieplan (VCP). Het VCP bevat concrete uitwerkingen van het Mobiliteitsplan, maar is nog niet vastgesteld. De hoofdpunten uit genoemde stukken zijn opgenomen in deze Omgevingsvisie. Gouda in de regio Mobiliteit is een vraagstuk met een sterke regionale context. Gouda kiest ervoor om deze vraagstukken samen met regionale partijen zoals de buurgemeenten, de provincie, en de vervoerspartners op te pakken. Op deze manier kunnen we samen invulling geven aan de ambities ‘- 49% CO2 in 2030’ en ‘- 95% CO2 in 2050’ (conform de Klimaatwet) op het vlak van mobiliteit (Regionaal Mobiliteitsprogramma). Dit betekent o.a. dat er meer laadpalen voor elektrische auto’s komen, en enkele waterstof-tankstations in de regio.

Daarnaast komt er een lijst met maatregelen om de luchtkwaliteit verder te verbeteren.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

30

Uitstekend openbaar-vervoerverbinding met regio en randstad Gouda heeft als centrumgemeente in Midden-Holland al een goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer; die positie willen we verder versterken. Hierbij willen we Station Gouda behouden als het regionaal OV-knooppunt dat ze is, als cruciale schakel in de ketenmobiliteit tussen de regio en grote steden. We willen dan ook extra inzetten op: - Het versterken van de positie van regionale ‘OV-hub’: beter aansluiten van de omliggende regio op knooppuntstation Gouda, met bussen en (snel)fietsverbindingen - Inzetten op een betere bereikbaarheid van Gouda-west met een nieuw hoogwaardig OV-knooppunt in de ‘Gouweknoop’ / Goudse Poort. Deze nieuwe knoop heeft een regionale functie met het oog op het op termijn naar elkaar toe groeien van Westergouwe, Zuidplaspolder en Waddinxveen (Coenecoop, Triangel) Gouda van binnen Voor de verschillende delen van Gouda ligt de nadruk voor mobiliteit op verschillende doelen en maatregelen (VCP). De binnenstad kenmerkt zich door de vele bezoekers van de (culturele) voorzieningen en winkelfuncties. Binnen dit gebied is alles te voet te bereiken binnen maximaal 15 minuten lopen. Andere vervoerswijzen hebben hier een lagere prioriteit. ‘Shared Space’ is hier de belangrijkste inrichtingsmethode voor de openbare ruimte. De komende jaren wordt de binnenstad autoluwer.

De woonwijken kennen een mix van vervoerswijzen: fietsen (Gouda is echt een fietsstad, waarbinnen alle bestemmingen binnen 15 minuten fietsen zijn te bereiken), wandelen, openbaar vervoer en auto. Voor de auto zijn op veel plaatsen nu nog veel parkeerplaatsen beschikbaar; mocht in de toekomst kunnen worden volstaan met minder, dan wordt deze ruimte toegevoegd aan het groen van de stad [linkje naar 7.3]. Elektrisch vervoer moet helpen de emissies in deze delen van de stad in de toekomst te reduceren. Dit alles draagt bij aan de gezondheid van de inwoners van Gouda. Goede bestaande en nieuwe (door-)fietsroutes moeten het fietsen nog veiliger en comfortabel maken. En goed openbaar vervoer moet ervoor zorgen dat iedereen volop deel kan blijven uitmaken van de Goudse samenleving, en onze voorzieningen ook voor bezoekers goed bereikbaar zijn. MAAS (‘Mobility as a service’) kan hierbij - op maatwerkwijze – helpen. De voorkeur is hierbij: lopen en fietsen vóór openbaar vervoer en elektrische auto’s. Het overige stedelijke gebied van Gouda is meer auto-afhankelijk. Het zijn de bedrijventerreinen (langs de snelweg), Westergouwe, en het gebied ten zuiden van de Hollandsche IJssel, waar openbaar vervoer wat

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

31

verder weg is. Voor Westergouwe wordt wel gewerkt aan zo goed mogelijk openbaar vervoer als relatie met de rest van de stad en de omgeving, maar de afstand tot de binnenstad is groter dan voor de andere woonwijken. Fietsen stimuleren De opkomst van de e-bike zorgt ervoor dat de fiets op steeds meer trajecten een alternatief is voor de auto. Voor de kortere ritten, ritten in de stad en naar omliggende kernen en steden, willen we ook het fietsgebruik verder stimuleren. Dit scheelt in de luchtverontreiniging, en komt de gezondheid ten goede (zie ook de volgende keuze: ‘Gezonde groene stad’). Verbeteren van het fijnmazige fietspadennetwerk, inclusief veilige kruisingen met de autoverbindingen, én doorstroomroutes op strategische trajecten naar de kernen in de omgeving van Gouda, kunnen hierbij helpen (zie ook de kaart bij Gezonde Groene Stad voor de belangrijkste van deze routes). Belangrijk hierbij is dat de fietsroutes comfortabel zijn, en snel, en een prettige omgevingskwaliteit hebben. Op provinciaal niveau wordt gewerkt aan een netwerk van doorfietsroutes. Gouda wordt via deze doorfietsroutes verbonden met Rotterdam, Den Haag/Zoetermeer, Alphen aan den Rijn en Bodegraven. Voor de verbinding met Rotterdam is een nieuwe fietsverbinding over het Gouwekanaal nodig.

Dit maakt het ook mogelijk om vanuit nieuwebouwwijk Westergouwe comfortabel en veilig naar de rest van Gouda te kunnen fietsen. Ook de fietsverbinding naar Woerden en Utrecht moet beter worden. Binnen de stad is de aanleg van ontbrekende schakels van belang, zoals fietsbruggen (Gouwe, Karnemelksloot) en dijkopgangen (Goejanverwelledijk). Ook het aanpakken van conflictueuze knooppunten is van belang (Haastrechtsebrug, Florisbrug, Breevaartbrug, Bleulandweg, Margrietplein, Goudse Poort). Ook willen we de fietsroutes tussen Goverwelle en de Goudse Poort verbeteren (‘forenzen-route’). Meer mensen in trein en bus In Gouda is het openbaar vervoer een goed alternatief voor de auto. Veel mensen fietsen of lopen de relatief korte afstanden binnen Gouda, wat vanuit het oogpunt van gezondheid nog beter is natuurlijk! Het stimuleren van het OV-gebruik (i.p.v. de auto) draagt bij aan een betere doorstroming van het verkeer en aan een verbetering van de luchtkwaliteit. Het bieden van een alternatief voor de auto kan ook bijdragen aan het duurzaam inrichten van de openbare ruimte (als minder parkeerplaatsen of wegverharding nodig zijn, komt ruimte vrij voor groen en wandel- en fietspaden). We willen ons primair richten op het faciliteren van langzaam verkeer, OV of deelmobiliteit. Pas daarna komt het faciliteren van de auto in beeld.

We willen met de busvervoerders in overleg treden over efficiente busroutes tussen omliggende kernen, Goudse buurten en de treinstations. Hiermee willen we ook de bus en spoor zo goed mogelijk op elkaar aan laten sluiten. Alleen zo houden we onze economische bereikbaarheid voor weggebruikers ook op voldoende peil. Hardnekkige fileknelpunten willen we daarbij oplossen.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

32

Zo min mogelijk en zo schoon mogelijk autoverkeer Om het autoverkeer zo weinig mogelijk en zo schoon mogelijk te maken, willen we: - Vraag naar en aanbod van deelmobiliteit stimuleren en faciliteren in heel Gouda - Het gebruik van elektrische vervoermiddelen (e-bikes, escooters, e-steps, e-auto’s), stimuleren door de aanleg van ‘e-HUBs’ (oplaadmogelijkheden) bij buurtvoorzieningen - Het gebruik van deelauto’s stimuleren - Meer P&R-locaties maken dichtbij OV-knooppunten Parkeren Zolang er nog volop behoefte bestaat aan parkeergelegenheid willen we die bieden ter voorkoming van parkeeroverlast. Als de maatschappelijke en technische ontwikkelingen daar de mogelijkheid voor bieden, willen we overtollige parkeerruimte transformeren tot groen [linkje naar 7.3]. Diverse initiatieven bieden mogelijkheden om het verhard oppervlak terug te brengen: ‘Operatie Steenbreek’, ‘Groen moet je doen’ (verfraaien bestaand gemeentelijk groen), ‘Meters-voor-meters-aanpak’ (link) en ‘Sloopregeling Bedrijventerreinen’ (link).

7.3

Gezonde groene stad

We leggen de focus op het stimuleren van onze gezondheid, door hier bij de inrichting van de stad rekening mee te houden: een aantrekkelijker en groenere openbare ruimte, met gevarieerd groen, en zorgvuldig gekozen transitie- of ontwikkellocaties. Bij stedelijke ontwikkeling wordt groen toegevoegd ten behoeve van opvang van regenwater en de bevordering van biodiversiteit (zoals ook aangegeven in de Structuurvisie Groen). Gezien de grote opgave waar we qua klimaatadaptatie voor staan, zal er in de toekomst mogelijk nog éxtra ingezet moeten worden op het maken van extra ruimte voor water en groen. Optimale inzet van onze openbare ruimte In de openbare ruimte komt een aantal doelen tot stand: - We willen hittestress, wateroverlast, droogte en overstromingsrisico zo gering mogelijk maken - We willen een leefomgeving die een gezonde levensstijl bevordert - We willen een sterkere groenstructuur voor Gouda, die ook ruimte biedt voor natuur en biodiversiteit - We willen dat lucht, bodem, en water (oppervlakte en grond-) zo schoon mogelijk zijn - We zoeken naar (innovatieve) manieren om met bodemdaling om te gaan Groener Gouda We hebben de ambitie om Gouda groener te maken. Dit heeft de stad nodig om aan te kunnen passen aan de klimaatveranderingen, om een gezonde levensstijl te bevorderen en om de biodiversiteit te vergroten.

We streven ernaar dat alle Gouwenaren groen nabij hebben, door actief ruimte te maken voor groen. Het versterken en vergroenen van de verbindingen naar groengebieden (buurtparken, wijkparken, grootschalig groen) horen daarbij. Hier willen we op de volgende manieren werk van maken: - De omvang van het groen moet gelijke tred houden met de omvang van de woningbouw. Groenere tuinen, daken en straatinrichting dragen daar ook aan bij. We willen het aantal m 2 groen en het aantal bomen laten groeien de komende jaren, o.a. door bij projectontwikkelingen 15% van het oppervlak te reserveren voor groen, en ook door bij gemeentelijke projecten, zoals rioolvervanging en ophogingen, de openbare ruimte groener in te richten. - We gaan op zoek naar locaties in de openbare ruimte waar verharding kan worden omgezet naar groen. Met het initiatief ‘Groen Moet je Doen’ zijn al de eerste tegelpleinen omgezet in plantsoenen. Dit verdient navolging op andere locaties in de stad. 26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

33

-

-

-

In samenwerking met ondernemers en vastgoedpartijen streven we naar een efficiënt gebruik van bedrijventerreinen. link naar 7.1 Dit genereert ruimte voor een groene kwaliteitsinjectie, die bedrijventerreinen een hoogwaardige en duurzame uitstraling geeft. Het inzetten van duurzame vormen van mobiliteit link naar 7.2 moet op termijn tot gevolg hebben dat minder parkeerplaatsen nodig zijn in de openbare ruimte. Deze overbodige parkeerplaatsen kunnen dan worden omgezet in groen, juist in delen van de stad waar de openbare ruimte nu wordt gedomineerd door geparkeerde auto’s. Een voorwaarde is dat de omzetting van verharding in groen wordt uitgevoerd in balans met de aanwezige cultuurhistorische waarden.

Klimaatadaptief Gouda De klimaatveranderingen raken ook Gouda. De nadelige effecten daarvan willen we zoveel mogelijk beperken. We willen de bewoners tijdig en goed informeren, over wat zij zelf kunnen doen. We passen onze omgeving aan op het klimaat (adaptatie). Vanuit de verwachting dat de klimaatverandering steeds sneller zal verlopen, zal het op termijn nodig zijn aanvullende maatregelen te nemen. Voor de vier kernthema’s van klimaatadaptatie betekent dat: - Wateroverlast: Door de klimaatverandering stijgt het aantal extreme buien. Dat, in combinatie met de bodemdaling in Gouda, zorgt voor dubbel risico op wateroverlast. Regenwater willen we dan ook zoveel mogelijk vasthouden zodat het kan infiltreren in de bodem, in plaats dat het versneld op het riool wordt geloosd (dat zo’n hoeveelheid niet aankan). Belangrijk is dat – ook in geval van hevige buien – de belangrijkste publieke voorzieningen bereikbaar blijven; - Hittestress: Door de klimaatverandering zijn er meer en langere en hetere periodes. In dicht stenig stedelijk gebied loopt de temperatuur tijdens deze periodes hoger op, en wordt de warmte langer vastgehouden. Gebouwen goed isoleren houdt de warmte zo lang mogelijk buiten. En door op de heetste gebieden water en groen toe te voegen, daalt de temperatuur bij hitte (door verdamping en schaduwwerking).

Ook willen we recreatieve mogelijkheden aanbieden op koelere plekken.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

34

-

-

Droogte: Door droogte daalt de grondwaterspiegel. Buiten de oude binnenstad heeft deze verlaging tot gevolg dat de bodem verder inklinkt, zodat gebouwen en wegen sneller zakken. Voor gebouwen met (deels) houten funderingspalen kan dit tot problemen leiden, als de palen aan de lucht worden blootgesteld (waardoor deze worden aangetast). Ook verdrogen de groengebieden zoals de Heemtuin, en komt zilt water de stad binnen; beide hebben een verstorend effect op de aanwezige flora (en fauna). Door een actief grondwaterpeilbeheer te voeren, en regen zoveel mogelijk in de openbare ruimte en op particulier terrein op te vangen en vast te houden, kunnen we dit negatieve effect verzachten. Overstromingsrisico: Overstroming kan plaats vinden vanuit de Hollandse IJssel, maar ook vanuit de regionale wateren zoals kanalen en boezemsystemen. De primaire waterkeringen (dijken) beschermen ons tegen overstromingen vanuit zee en rivieren.

Natuur en recreatie in evenwicht Bij de ontwikkelingen in onze gemeente zoeken we naar mogelijkheden voor het verbeteren van de biodiversiteit. Ook streven we naar een positieve invloed op de natuur buiten onze gemeentegrens, voor zover we daar invloed op hebben. Bijvoorbeeld het veenweidegebied in het Groene Hart, de Reeuwijkse Plassen (via de Groenalliantie) en Broekvelden, Vettenbroek en Polder Stein. Samen met de stakeholders (natuurverenigingen, recreatie-partijen e.d.) willen we de mogelijkheden onderzoeken om op gepaste wijze de recreatieve mogelijkheden in en om onze stad te optimaliseren, op een manier die goed samengaat met de natuurdoelen. Deze gebieden bieden ook bij hitte in de stad een welkome verkoeling, en bevorderen daarmee de gezondheid van ons allemaal. De Goudse Hout is daar al een goed voorbeeld van; recreatie en natuurbehoud (en -ontwikkeling waar mogelijk) gaan hier hand in hand. Ook kleinschalige opwekking van duurzame energie op plaatsen waar dat ruimtelijk goed kan worden ingepast, wordt daarbij niet uitgesloten (bijvoorbeeld op parkeerterreinen van recreatieparken). Er wordt actief gekeken naar het vergroten van de biodiversiteit. Zo heeft de gemeente een stadsecoloog in dienst, die ecologisch beheer promoot en implementeert. Er liggen al vele kilometers ecologische oevers door de stad, en deze willen we in de toekomst verder uitbreiden.

We behouden en beschermen groene gebieden zoals de Oostpolder, om ruimte te geven aan bijvoorbeeld weidevogels etc. Mede gezien de groeiende bevolking benutten we waar mogelijk kansen om de natuur- en recreatiegebieden van de Groenalliantie uit te breiden. Gezondheid bevorderen We streven naar een leefomgeving die een positief effect heeft op het gedrag en de leefstijl van de Gouwenaren. We willen: - Genoeg ruimte in Gouda om te sporten, bij kwalitatief goede en laagdrempelige voorzieningen - Vrijheid van bewegen vergroten, met minimale milieu-impact. Dat kan bijvoorbeeld door: o Uitnodigen tot fietsgebruik en wandelen naar werk, sport en voorzieningen, door het verbeteren en maken van een fijnmazig netwerk van loop- en fietsroutes o Verbeteren van de fietsverbindingen binnen de stad – tussen de wijken onderling en ook naar het centrum (zoals ook een nieuwe verbinding tussen Westergouwe en de rest van de stad) o De aanleg van aanvullende doorfietsroutes en recreatieve mogelijkheden naar regionale bestemmingen en het buitengebied, en het beter benutten van bestaande routes o Het bieden van meer recreatiemogelijkheden in de buitenlucht, binnen maar juist ook aan de randen van de stad (in de grote groengebieden) o Bij al deze voorzieningen rekening te houden met mensen die minder goed ter been zijn (ouderen / mensen met een beperking), i.r.t.

de verkeersveiligheid, openbaar vervoer, en wegen en paden zonder hobbels en obstakels

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

35

-

De binnenstad het domein maken van voetgangers en fietsers Dat de hoge belevingswaarde van de verbindingen en routes die we tot onze Historische Linten rekenen vanwege de eeuwenoude historie en de hoogwaardige historische inrichting herkenbaar blijft

Gezonde en leefbare wijk We werken aan een gezonde en leefbare wijk. We ontwikkelen een ‘integrale aanpak gezonde wijk’ waarbij aandacht is voor factoren als leefbaarheid, rust en activering. Het doel is om concrete gezondheidswinst te boeken. Op basis van gezondheidsgegevens zullen we hiervoor om te beginnen één specifieke wijk aanwijzen (Kort Haarlem), om capaciteit en middelen gericht in te zetten, daar waar we het meeste effect verwachten. Bij het aanwijzen van een wijk wordt onder andere rekening gehouden met de volgende factoren: lage sociale economische status, overgewicht, groen in de wijk en sport/bewegingsmogelijkheden. Primaire inzet is daarbij om de huidige middelen beter te richten en op basis daarvan de doelen te bepalen. Indien er een afweging op zijn plaats is tussen doelstellingen en beschikbare middelen zal dit worden voorgelegd. Bij de uitwerking zal de doelstelling ‘concrete gezondheidswinst’ meetbaar worden gemaakt. Gezond milieu We streven naar een zo schoon mogelijke lucht in Gouda. O.a. schonere vormen van mobiliteit (zoals elektrische stadsdistributie, indien mogelijk via één hub) spelen hierbij een belangrijke rol. Voor de bodem en water ligt de focus op het naleven van de wettelijke normen.

De kwaliteit van de bodem moet zo zijn dat de functies wonen, werken, infrastructuur, natuur en landbouw op een verantwoorde wijze toegewezen kunnen worden en mogelijk zijn. We willen hiermee ongewenste veiligheidsrisico’s tot een aanvaardbaar minimum beperken. In samenspraak met ondernemersvertegenwoordigers en onderwijs- en kennisinstellingen willen we innovatie die gericht is op het beperken van milieu-impact. Voor woonlocaties gelden wettelijk gezien hoge gezondheids- en veiligheidsnormen. Voor bestaande woonwijken in Gouda heeft dit een hoge prioriteit. Op transformatielocaties is de uitdaging op dit punt groot. In samenwerking met woningcorporaties en marktpartijen zoeken we naar slimme keuzes op gebied van stedenbouw en mobiliteit, zodat ook deze locaties aan de wettelijke normen kunnen voldoen. Wel dient er bij de bouw en vormgeving van de openbare ruimte naar worden gestreefd om de negatieve impact tot een minimum te beperken (bijvoorbeeld door het nemen van aanvullende geluidwerende voorzieningen, of het bieden van aanvullende vluchtroutes). Goudse Bodemdaling We beschouwen bodemdaling voor dit moment min of meer als een gegeven, en zoeken naar (innovatieve) manieren om overlast te beperken. Bij nieuwe ontwikkelingen dient altijd rekening te worden gehouden met de draagkracht van de ondergrond, waarbij het beperken van de restzetting op de lange termijn het doel is.

Het vinden van overlastbeperkende oplossingen is maatwerk. De kennis die we hiermee opdoen, maakt Gouda tot een expert in het omgaan met stedelijke bodemdaling. Via het Platform Slappe Bodem, het Kenniscentrum Bodemdaling en Campus Gouda zetten we in op kennis en innovatieve oplossingen. Om bodemdaling zoveel mogelijk tegen te gaan hanteren we het uitgangspunt om het grondwaterpeil zo hoog mogelijk te houden. Ook is het gebruik van actief grondwaterpeilbeheer standaard in vooroorlogse wijken, waar het risico op paalrot op de loer ligt. Een uitzondering daarop vormt de aanleg van een compartiment in de oude binnenstad link naar 7.6.1. Na eeuwenlange zetting wordt de bodemdaling daar 26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

36

bijna uitsluitend door het gewicht van de stad veroorzaakt, en de hoge grondwaterstand veroorzaakt in het deel dat het snelst zakt onacceptabele overlast. Daar wordt ter vermindering van deze overlast het oppervlakte- en grondwaterpeil verlaagd. Bodemvisie We nemen meer regie in de inrichting van de ondergrond. Hiermee zorgen we ervoor dat de grote ruimtelijke opgaven link naar hk 6 ook ondergronds goed kunnen worden ingepast. Als dat niet goed gebeurt zullen de vele functies immers in toenemende mate met elkaar gaan conflicteren. Denk aan archeologie, warmtesystemen, fundering, kabels en leidingen, riolering en boomwortels en het archeologisch bodemarchief. Ruimtelijke keuzes worden nader uitgewerkt in het Omgevingsbeleid Ondergrond, waarin ook zaken omtrent bodemverontreinigingen e.d. worden behandeld. E.e.a. zal worden verwerkt in de eerstvolgende actualisatie van de Omgevingsvisie.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

37

7.4

Energietransitie

We leggen de focus op duurzame transitie van onze energie, niet alleen in keuze van de bron daarvan (duurzame opwekking) maar ook hoe we dit onderling afstemmen, zodat we elkaar niet (onder- of bovengronds) in de weg zitten met de systemen.

CO2-neutraal en aardgasvrij Voor de energietransitie streven we naar een CO2-neutraal en aardgasvrij Gouda in 2040. Daarvoor werken we langs twee sporen: 1. Aardgasvrij; 2. Aardgasvrij-ready. 1: Aardgasvrij Hiervoor ligt de focus op duurzame alternatieve warmtebronnen en -infrastructuren ter vervanging van aardgas en duurzame alternatieve opwekmethoden voor elektriciteit. Regionale Energie Strategie (RES) In regionaal verband wordt momenteel een ‘Regionale Energie Strategie’ opgesteld, waarbij wordt gekeken naar de mogelijkheden voor opwek van zon en wind in de regio en een regionale warmtestructuur. Landelijk is de opgave om via de RES’en te komen tot een gerealiseerde grootschalige hernieuwbare opwek op land van 35TWh in 2030. De regio’s wordt gevraagd in de RES een bod te doen hoeveel zij van die 35 TWh kunnen realiseren. De ambitie en streefwaarde in de concept RES Midden-Holland is om in 2030 een jaaropwek hernieuwbare elektriciteit van 0,435 TWh te hebben gerealiseerd. Dat is 1,24% van de landelijke opgave van 35 TWh. Deze 1,24% is gebaseerd op de huidige elektriciteitsvraag van de regio ten opzichte van de landelijke elektriciteitsvraag. In de vastgestelde concept RES wordt nog niet bepaald hoe en waar Midden-Holland die 0,435 TWh gaat opwekken. Wel worden er drie denkrichtingen gegeven hoe aan de opgave kan worden voldaan.

Die drie denkrichtingen bevatten dezelfde basis. In die basis worden zonne-energie en windenergie gecombineerd

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

38

op plekken die het meest wenselijk en kansrijk zijn. Omdat de basis alleen onvoldoende is om aan de ambitie te voldoen, zijn aanvullende denkrichtingen geformuleerd. De drie denkrichtingen vullen deze basis aan: 1. Basis-Plus: hier wordt windenergie langs bestaande wegen toegevoegd 2. Concentratie: hier worden één of meer grote locaties gebruikt om schone energie met zon en/of wind op te wekken in zogeheten ‘energielandschappen’ 3. Spreiding: hier ligt de focus op initiatieven uit de samenleving die energie op willen wekken en opwek dicht bij de vraag te realiseren. Dit is verspreid over de hele regio In de fase van concept-RES naar RES 1.0 zullen deze denkrichtingen gebruikt worden bij de uitwerking tot concrete scenario’s. Bijvoorbeeld in de vorm van windenergie-winning langs de vervoerscorridoris (A12 [samen met de buurgemeenten] en spoorlijn). Uiteindelijk zal bij de RES 1.0 een keuze worden gemaakt hoe de regio de opwek gaat vormgeven. Warmte Voor warmte is geen landelijke doelstelling bepaald hoeveel duurzame warmte de regio in 2030 moet produceren. Een overzicht van beschikbare duurzame warmtebronnen in Midden-Holland is in ontwikkeling, waarbij onderzoeken naar mogelijke bronnen zoals geothermie, aquathermie, zonthermie en restwarmte worden meegenomen.

Voor uitwisseling van warmte heeft de regio nu nog geen bovengemeentelijke infrastructuur en laten de reeds bekende warmtebronnen geen lokale overschotten zien. Dit wordt verder uitgewerkt in een eerste schets van de Regionale Structuur Warmte in de RES 1.0. Transitievisie Warmte (TVW) In de Transitievisie Warmte maakt de gemeente het tijdspad inzichtelijk: wanneer worden welke wijken of buurten geïsoleerd en/of aardgasvrij gemaakt. Voor de wijken of buurten die voor 2030 gepland staan, maakt de gemeente ook al de mogelijke warmte-alternatieven bekend. De TVW moet iedere 5 jaar worden geactualiseerd, zodat steeds nieuwe wijken/buurten aangewezen worden met potentiële alternatieven. Er zijn vier algemene uitgangspunten voor de warmtetransitie in Gouda vastgesteld: 1. Het is een proces dat we samendoen 2. In de warmtetransitie moet iedereen mee kunnen 3. De warmtetransitie leidt tot significante vermindering van CO2-uitstoot 4.

De warmtetransitie is een technisch én sociaal proces Daarnaast zijn er vier voorwaarden die zwaar wegen in de keuze van de eerste buurten: - Aanwezigheid van een buurtinitiatief - Contracteerbaarheid (grote warmtevrager) - Onderhoudsplanning corporaties - Gevolgen eindgebruikers (kosten, ‘gedoe’ in de woning, gebruiksgemak, ruimtebeslag) Zowel de RES 1.0 als de TVW worden in de loop van 2021 vastgesteld en zullen later een plek krijgen in het omgevingsbeleid. 2: Aardgasvrij-ready Niet alle woningen kunnen tegelijk aardgasvrij worden gemaakt. Voor alle inwoners die nog even moeten wachten is er het ‘aardgasvrij-ready’-spoor. Dit spoor bestaat uit drie pijlers: - Bewustwording - Inhoudelijke support - Financiële ondersteuning Tezamen moeten deze de bewoners in beweging krijgen (en houden) om stappen te zetten bij het verduurzamen van hun woning zodat ze voorbereid zijn op de overschakeling naar een alternatief voor aardgas.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

39

7.5

Sterke wijken

We leggen de focus op het verbeteren van de leefbaarheid in onze woonwijken, om bij te dragen aan een inclusieve samenleving in een veilige omgeving. Voldoende en de juiste woningen, met een openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeten en gezond gedrag, en met voorzieningen die in een wijk nodig zijn, zodat iedereen mee kan doen!

Prettig wonen in Gouda Een sterk Gouda is een optelsom van sterke wijken. We streven naar een ontwikkeling van het woningaanbod voor Gouda die aansluit op de vraag en naar leefbare en veilige wijken. Het uitgangspunt is en blijft gemengde woonwijken. Op sommige locaties is daar meer voor nodig dan op andere. De nadruk ligt in de toekomst veeleer in het maken van slimme keuzes, veilige openbare ruimte, meer en beter groen, en het verduurzamen van woningen. We streven daarbij naar extra woningen voor de juiste doelgroepen, in combinatie met andere opgaven, met name het maken van aantrekkelijke openbare ruimte, die veilig is, die bloeit en uitnodigt tot bewegen. Op hoofdlijnen werken we toe naar: - Voldoende woningen ook voor die groepen waarvoor de woonsituatie het meest urgent is. - De leefbaarheid, gezondheid en (sociale) veiligheid in de wijken vergroten - Een stad waar de ruimtelijke omgeving het mogelijk maakt dat ouderen en mensen met een beperking zoveel mogelijk zelfredzaam zijn in de samenleving - De historische binnenstad beschermen én ontwikkelen zonder de historische waarden aan te tasten Aanpak kwetsbare buurten Gelet op de leefbaarheidsproblematiek in sommige wijken en buurten in de stad link naar 5.3, is een aanpak nodig waarbij maatschappelijke en fysieke maatregelen worden gecombineerd.

Daarom wordt de Wijkontwikkeling in Korte Akkeren en Gouda Oost voortgezet door aan de slag te gaan met herontwikkelingslocaties, zoals de Zuidelijke Stempel Oost en de Gunningmavo. En met hetzelfde doel zijn drie buurten aangewezen voor de Aanpak Kwetsbare Buurten: de Burgen- & Lustenbuurt, Oud-Achterwillens en de Polderbuurt. Wij gaan met de woningcorporaties in gesprek over de invulling van deze aanpak.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

40

Voldoende betaalbare woningen We willen dat Gouda beschikt over voldoende sociale en middeldure huurwoningen. Hiervoor benutten we de transformatielocaties link naar 7.1 in de stad en bouwen we verder aan Westergouwe. We stimuleren wonen boven winkels, om meer woningen én meer sociale veiligheid in de binnenstad te realiseren (o.a. door de levendigheid te vergroten). We willen ook andere vernieuwende woonvormen toepassen. We willen daarbij een goede mix aan woningtypen maken per wijk, zodat geen wijken ontstaan met maar één doelgroep. Link naar graph Gouda Verstedelijkingsopgave van 6.4 Leefbaar en veilig Gouda We willen zorgen voor voldoende levendigheid in wijken. Veiligheid en leefbaarheid zijn direct verbonden met de (inrichting van de) omgeving. Een veilig en leefbaar Gouda kan alleen in een fysieke omgeving die dit toelaat en stimuleert. Bij het maken van stedenbouwkundige en architectonische ontwerpen en bij de inrichting van de openbare ruimte is er, aandacht voor de doelstellingen uit het Integraal Veiligheidbeleid (IVB Kadernota). Er wordt bij het maken van ruimtelijke plannen vooraf getoetst of de maatregelen en acties, die ervoor nodig zijn om de doelstellingen uit de IVB Kadernota te behalen, mogelijk zijn en blijven.

Inclusieve stad We willen onze stad zo inrichten, dat het ontmoetingen stimuleert, om zo de eenzaamheid helpen tegen te gaan en onderlinge betrokkenheid te vergroten. Ervaringen die we opdoen bij de inrichting van Westergouwe als inclusieve wijk, willen we in andere delen van de stad inzetten waar het hard nodig is. De inrichting van de openbare ruimte en de stad moet deze ontmoetingen – voor iedereen - mogelijk maken, bijvoorbeeld door buurtcentra te voet goed bereikbaar te maken. We willen hiervoor bij de start van een project samen met deskundigen kijken wat daarvoor nodig is. Commerciële en maatschappelijke voorzieningen voor dagelijkse behoeften zouden in de wijk aanwezig moeten zijn. Voorzieningen dichtbij Momenteel heeft ieder deel van Gouda een ontmoetingsplek. De omvang van de gebieden waar ze bij horen, is dusdanig gekozen dat de centra ieder voldoende schaalgrootte hebben om te organiseren wat nodig is. Deze zijn ook gekoppeld aan werkingsgebieden van de sociale teams. Het betreft het ‘Nelson Mandelacentrum’ in het oosten, ‘De Walvis’ in het deel ten westen van het centrum, ‘Van Noord’ in het noorden, en de vierde is gepland in Westergouwe. In sommige wijken, zoals in Goverwelle, zijn er aanvullend nog ‘buurthuiskamers’.

Deze wil de gemeente in stand houden voor de toekomst, met de vrijwilligersorganisaties die nodig zijn om buurtinitiatieven te stimuleren en te faciliteren. De kinderbibliotheken zijn op moment gevestigd in noord (Van Noord) en oost (NMC). Op termijn wordt er een derde kinderbibliotheek gerealiseerd in west (Westergouwe).

7.6

Zes deelgebieden onder de loep

Voor zes deelgebieden wordt in meer detail beschreven waar de ambitie voor de toekomst ligt. Dit zijn gebieden waar veel verandert (de Spoorzone, Goudse Poort en Westergouwe), waar uitdagingen voor verbeteringen of intensivering liggen (zoals de Binnenstad, de Oostpolder en het IJsselfront), en de eerste woonwijk waarvoor een Omgevingsplan wordt opgesteld (Goverwelle). Dit zijn de zes deelgebieden:

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

41

7.6.1

Binnenstad

Levendig historisch centrum We willen de binnenstad van Gouda levenden gezellig houden, en het historische karakter bewaren. Voor horeca willen we sturen op locaties waar horecabedrijven voldoende ontwikkelingsmogelijkheden hebben. Hierdoor kan een levendiger centrumgebied ontstaan waar én gewinkeld, én gewoond, én gerecreëerd kan worden. De grenzen van het kernwinkelgebied gaan we de komende jaren opnieuw bepalen in samenwerking met stakeholders uit de stad, afhankelijk van de ontwikkelingen in de detailhandel. Binnen de grenzen hiervan werken we aan een levendig en vitaal aanbod voor een breed publiek, met ruimte voor wonen boven publieksfuncties. Daarbuiten komt meer ruimte voor functieverandering van panden naar andere functies om leegstand te voorkomen. We perken de solitaire detailhandel in Gouda in. De binnenstad is bij uitstek de locatie voor niet-dagelijkse boodschappen (GoStores is daarentegen meer bedoeld voor perifere detailhandel). Binnenstad voor voetgangers en fietsers In de binnenstad staat de beleving en bescherming van het historisch erfgoed voorop: hier willen we zoveel mogelijk alleen licht verkeer: vervuilende voertuigen worden er (geleidelijk aan) geweerd, de nadruk ligt op toegankelijkheid van voetgangers en fietsers. De noodzakelijke bevoorrading willen we met slimme en schone stadslogistiek oplossen (zomogelijk via één distributiehub).

Historische grachten Het herstellen van verdwenen grachten is wenselijk vanuit het oogpunt van beeldkwaliteit en cultuurhistorie en zou meerwaarde hebben voor waterrecreatie. Deze ingreep heeft echter veel impact op bestaande functies in de stad, bijvoorbeeld met het oog op bereikbaarheid. De uitvoerbaarheid is onzeker, maar waar mogelijk stimuleren we de doorvaarbaarheid van de binnenstad. Link naar § 5.1

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

42

Leven met bodemdaling In het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad (2020) worden keuzes gemaakt over het omgaan met bodemdaling in de binnenstad. De kern van de aanpak is dat we meebewegen met de bodemdaling waar de vocht- en wateroverlast het meest urgent is en dat we in dat gebied de (grond)waterpeilen verlagen. Hierdoor wordt de vocht- en wateroverlast teruggebracht tot een acceptabel niveau. Drukte in de ondergrond Wij willen meer regie voeren over de gevolgen van ingrepen in de fysieke leefomgeving op de ondergrond in de binnenstad. De combinatie van een hoge archeologische verwachtingswaarde en oude boomwortels in smalle straatprofielen waar een hoge dichtheid van kabels en leidingen doorlopen, betekent dat zeer beperkt ruimte is voor nieuwe voorzieningen in de ondergrond. En dat ingrepen zo gecoördineerd mogelijk moeten plaatsvinden. In het Omgevingsplan worden hier regels over opgenomen.

7.6.2

Spoorzone & Goudse Poort

Hedendaags gemengd woon-werkgebied In de Spoorzone en Goudse Poort zullen veel van de beoogde transities voor Gouda plaatsvinden de komende jaren. Dit moet leiden tot een modern en aantrekkelijk stedelijk gebied voor wonen en werken. Met het Ontwikkelingsperspectief Spoorzone hebben wij ingezet op hoogwaardige kwaliteit voor wonen en werken in een stedelijke setting. De ambitie is om tot 2025 ten minste 1.000 extra woningen in de Spoorzone te realiseren. De nabijheid van het intercitystation maakt dat hier veel ambities waargemaakt kunnen worden op gebied van duurzame mobiliteit; het beoogde autobezit is relatief laag, ten gunste van gebruik van het openbaar vervoer en (vooral) de fiets. Auto’s die er zijn, zijn bij voorkeur deel-auto’s of elektrisch, gefaciliteerd in de eHUB’s. Voor het westelijke deel van Goudse Poort ligt de focus op het verbeteren van het bedrijventerrein door verduurzaming, efficiënter ruimtegebruik, verbetering van de (OV-)bereikbaarheid, en het clusteren van perifere detailhandel van elders uit de stad op GoStores. Voordat een start gemaakt kan worden met Gouwepark 2 willen we eerst Goudse Poort duurzaam en optimaal benut hebben.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

43

Duurzame verstedelijking We zetten de kansen voor verstedelijking in om te werken aan de opgaven voor de toekomst. link naar 5.2 Volop stedelijk groen, om hittestress tegen te gaan, wateroverlast te voorkomen, en gezond gedrag te stimuleren, zonnepanelen op de daken om deels in eigen energiebehoefte te voorzien, en hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte zijn de ambitie in dit gebied.

Goede verbinding met het centrum en de rest van Gouda Met de beoogde transitie van deze hoek van Gouda besteden we veel aandacht aan het verbeteren van de bestaande (en waar nodig nieuwe) wandel- en vooral fietsroutes naar de Goudse binnenstad en andere gebieden waar veel gewerkt of gerecreëerd wordt.

7.6.3

Oostpolder

Groene wig in Gouda: zorgvuldig benutten van de potentie De Oostpolder neemt een bijzondere positie in Gouda in: het is het grootste groengebied binnen het stedelijk weefsel van Gouda, en biedt daardoor mooie kansen voor natuur en groen en recreatie. Daar staat tegenover dat het, samen met het Gouwekanaal, ook een wig is die Westergouwe van de rest van Gouda scheidt. We willen het brede scala aan potentie van dit gebied beter benutten in de toekomst. Van noord naar zuid heeft (en krijgt) het gebied een verschillend karakter: grofweg van rustiger en natuurlijker in het noorden, naar intensiever (primair recreatief) richting het zuiden. Ruimte voor rust en biodiversiteit Het noordelijke deel heeft grotendeels al een natuurlijke uitstraling en gebruik, mede door de nabijheid van ’t Weegje, aan de andere kant van de spoorlijn. Een wandelpad dat seizoensgebonden toegang biedt, maakt extensief recreatief medegebruik mogelijk. Dat houden we graag zo, om hier de natuur volop de ruimte te geven. Het drukkere gebruik in de noordoosthoek (zoals het crossterrein en recreatiepark De Elzenhof) worden dan ook niet verder uitgebreid.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

44

Sportief middengebied In het midden van Oostpolder ligt het Sportpark Donk, en hieromheen is een ‘Geboorte-bos’ in aanplant: de groene symbolisering van de jonge aanwas in de gemeente. Dit gebied kan beter worden benut voorrecreatief gebruik, ook voor de toekomstige bewoners van (met name de oostrand van) Westergouwe. Zorgvuldig ingepast kan dit gebied ook een kleinschalig ‘energiepark’ krijgen. Versterken relatie Westergouwe – Oostpolder - Gouda Ten westen van Oostpolder wordt de nieuwe wijk Westergouwe aangelegd, en ten oosten van de Oostpolder bevinden zich industrieterrein Kromme Gouwe en de wijk Korte Akkeren. Om de relatie tussen Gouda, Oostpolder en Westergouwe te versterken, wordt gewerkt aan het versterken van de bestaande fietsverbindingen, en aan het maken van een extra oeververbinding voor langzaam verkeer tussen Oostpolder en de overkant van het Gouwekanaal. Nu kan het Gouwekanaal alleen bij het Sluiseiland worden overgestoken. In samenwerking met de provincie wordt de haalbaarheid onderzocht van een nieuwe oeververbinding over het Gouwekanaal, naast de spoorbrug. De verbinding tussen de Oostpolder en Westergouwe zal ook verbeteren als de hierboven genoemde nieuwe fietsverbinding via de noordelijke route langs het spoor wordt aangelegd.

Dan maakt deze deel uit van een nieuwe snelle fietsroute tussen Rotterdam en Gouda, waarbij het bestaande fietspad parallel aan het spoor in Oostpolder met een viaduct over de N207 wordt aangesloten op het parallel aan de N207 gelegen fietspad. Via veilige verkeerslichten kan vervolgens de N207/ N457 worden overgestoken naar Westergouwe.

7.6.4

Westergouwe

Inclusiviteit voorop in Westergouwe Westergouwe is de jongste wijk van Gouda, en is inmiddels deels gerealiseerd. De start van de bouw vond plaats in het zuiden, vlakbij de oeververbinding met Gouda, bij het Sluiseiland. Westergouwe moet de meest inclusieve wijk van Gouda worden. We hebben daarom: - Bij het ontwerp van de wijk geschikte plekken gezocht voor specifieke woondoelgroepen

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

45

-

Een centraal Integraal KindCentrum (IKC) voor de hele wijk ontworpen, met daarbij ook sportvoorzieningen die multifunctioneel gebruikt kunnen worden Ervoor gezorgd dat speelplaatsen en aantrekkelijk groen altijd ‘om de hoek’ aanwezig zijn We creëren zoveel mogelijk de condities die ertoe gaan leiden dat Westergouwe een gemeenschap wordt

Groene en waterrijke leefomgeving Westergouwe ligt in een laaggelegen gebied; in plaats van tegen het water te vechten, is het omarmd in het ontwerp voor de wijk: water en groen vormen de dragers van de stedenbouwkundige structuur, en bieden kwaliteit aan de leefomgeving. Een sterke relatie met het groengebied ten westen van de wijk (gemeente Zuidplas) biedt de bewoners goede recreatieve mogelijkheden, net als het Oostpolderpark. Westergouwe De nieuwbouwwijk Westergouwe ligt dicht bij de A12 en A20. Dit maakt het verleidelijk voor nieuwe bewoners om voor woon-werkverkeer de auto te gebruiken. Dezelfde routes naar de snelweg worden ook intensief gebruikt door autoverkeer uit andere Goudse wijken en omliggende kernen en bedrijfstransport. De samenkomende verkeersstromen zorgen op de N207 en N457 voor veel oponthoud, waardoor geheel Gouda-West in de spits moeilijk bereikbaar is. In samenwerking met de provincie Zuid-Holland worden deze knelpunten de komende jaren aangepakt. Het bieden van efficiënte en duurzame alternatieven voor de auto moet voorkomen dat de druk op GoudaWest blijft toenemen. Nieuwe en verbeterde doorfietsroutes tussen Gouda, Rotterdam en Den Haag worden verbonden met de wijk Westergouwe. In samenwerking met de regiogemeenten wordt ingezet op een aanbod van hoogwaardig openbaar vervoer (HOV), waarbij de Gouweknoop als OV-knooppunt kan funge-

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

46

ren. Hiervan kan de woningbouw in Westergouwe, Zuidplaspolder (gemeente Zuidplas) en Triangel (Waddinxveen) profiteren. Ook voor omliggende bedrijventerreinen zoals Gouwepark is een HOV-aanbod aantrekkelijk. Versterken relatie met de rest van Gouda De bestaande verbindingen met de rest van de stad worden verstevigd door onderweg waar mogelijk en gewenst levendige functies toe te voegen, zodat deze routes sociaal veiliger worden. Indien mogelijk versterken we de band met de stad nog met nieuwe verbindingen. Zie ook Deelgebied Oostpolder.

7.6.5

Krimpenerwaard & IJsselfront

Langs de Hollandsche IJssel Het bijzondere van dit deelgebied is dat het op het raakvlak ligt van het historisch centrum van de stad, gelegen aan de Hollandsche IJssel, en het buitengebied van de Krimpenerwaard. In alle andere richtingen heeft Gouda zich stedelijk ontwikkeld, terwijl dat aan deze kant maar heel beperkt is gebeurd, en vooral in de vorm van bedrijvigheid. Dit is te danken aan de rivier. Verbetering van de relaties tussen de stad en de Hollandsche IJssel blijft belangrijk, zodat de rivier en alles wat daarbij hoort (buitendijkse gebieden, oevers, dijken, wielen) beleefd kan worden. In verband daarmee zijn in de Gebiedsvisie Hollandsche IJssel verschillende doelen benoemd die nog steeds actueel zijn. We zien ten zuiden van de Hollandsche IJssel geen ruimte voor (grootschalige) woningbouwontwikkeling. Dit met het oog op de kansen voor nieuwe vormen van cultuur en bedrijvigheid aan de ene kant, en de lastigere bereikbaarheid aan de andere kant. Bedrijven langs de Hollandsche IJssel De bedrijven langs de Hollandsche IJssel zijn nog steeds van groot belang voor de werkgelegenheid van Gouda. De bestaande bouw- en milieurechten worden gerespecteerd. We willen de hier aanwezige hoogwaardige arbeidsplaatsen behouden. Transitie naar wonen aan de zuidkant van de IJssel is hier niet de bedoeling.

In dit gebied liggen kansen voor de energietransitie; op de daken van Croda zijn reeds zonnepanelen gelegd als opmaat hiervoor. Goudasfalt Een deel van de bedrijvigheid heeft inmiddels plaatsgemaakt voor Goudasfalt: hier zetten we in op ambachtelijke, maatschappelijke en recreatieve functies. Er is ruimte voor kleine initiatieven maar ook voor grotere plannen, mits dit past in de omgeving. Tussen de historische binnenstad dichtbij in het noorden en het open groene landschap van de Krimpenerwaard in het zuiden vind je deze niet volledig aangeharkte plek. Dit soort plekken maken de compacte stad een prettige woon- en leefplek. De initiatieven op Goudasfalt versterken elkaar binnen de authentieke sfeer van het industriële erfgoed, gelegen aan de Hollandsche IJssel waar Gouda ooit ontstond, waar de geschiedenis van Gouda nog voel- en zichtbaar is. Er is ruimte voor bewegen in het groen, eigentijdse ambachten, verruiming van het recreatieve aanbod naar stad en land, en een evenement op zijn tijd voor Gouwenaren. Door de toegankelijke organisatie achter dit maatschappelijke initiatief en de flexibele opzet van het terrein, is het voor veel mensen gemakkelijk aanhaken op bestaande of met eigen activiteiten. Hier zie je verschillende elementen uit de toolbox voor slim ruimte gebruik uit de omgevingsvisie samenkomen. De meeste mensen vinden de weg naar Goudasfalt op de fiets.

Samen met het bestaande zonnedak en voorzieningen rond lokaal voedsel is dit het begin van veel meer duurzame initiatieven voor de toekomst. Dit culmineert op Goudasfalt, maar kan op meer plekken langs deze fraaie rafelrand van de stad een plaats krijgen. We koesteren de cultuurhistorische zichtlijnen van de binnenstad met de Krimpenerwaard. Grootschalige bebouwing van het terrein is hierdoor uitgesloten. Kleinschalige experimentele en innovatieve vormen van wonen kunnen hier mogelijk een plaats krijgen, als dat zorgvuldig kan worden ingepast.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

47

Openheid Krimpenerwaard Via de Haastrechtse brug is het maar een klein stapje voor veel Gouwenaren naar het groene gebied van de Krimpenerwaard. Door de directe omgeving van deze brug prettiger in te richten, kan deze schakel tussen stad en buitengebied worden versterkt. Gedacht kan worden aan kleinschalige licht-recreatieve toevoegingen waar nodig, zoals versterking van de fiets- en wandelmogelijkheden, of bijvoorbeeld een ‘theetuin’ bij de volkstuinen. Bijvoorbeeld voor warme zomerse dagen kan dit gebied hiermee een interessanter uitloopgebied worden voor veel Gouwenaren. De openheid van het landschap is daarbij een waarde die wordt gekoesterd. Dit betekent ook dat er geen streven is om de N207 / N228 (de provinciale wegstructuur) verder op elkaar aan te laten sluiten (is overigens grondgebied van buurgemeente Krimpenerwaard). Duurzame nutsvoorzieningen In de Krimpenerwaard ligt ook de AWZI Gouda; een locatie die ruimte biedt voor kleinschalige en zorgvuldig ingepaste zonnevelden, als onderdeel van de energietransitie.

7.6.6

Goverwelle

Sterke wijk Goverwelle Een van de Keuzes van deze Omgevingsvisie is dat de gemeente Gouda gaat voor sterke wijken. Per wijk kan dat een ander accent betekenen. Wat dat voor Goverwelle betekent, is met name inzetten op een goed voorzieningenniveau, zoals het centrale gebied rondom Winkelcentrum Goverwelle, maar ook de overige voorzieningen op het gebied van zorg en scholen. De bereikbaarheid en toegankelijkheid, niet alleen fysiek, maar ook in de vorm van laagdrempeligheid en voor iedereen, is hierbij erg belangrijk voor de gemeente. De juiste functies op de juiste plek hoort daar ook bij. Als kantoorpanden lang leeg (blijven) staan, kunnen deze beter ruimte maken voor wonen (met groen).

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

48

Aandacht voor ‘kwetsbare buurten’ De Polderbuurt in Goverwelle is aangewezen als een van de kwetsbare buurten in de stad, waar meer dan gemiddeld sprake is van sociale problematiek en een gevoel van onveiligheid. Een combinatie van sociale en fysieke investeringen is nodig, om de buurt een nieuw impuls te geven. Gezond en groen Goverwelle Ook minder tastbare voorzieningen zijn belangrijk, zoals een schone openbare ruimte met voldoende groen en water, en waarbij de inrichting uitnodigt om te bewegen. Goverwelle heeft een tekort aan groen. Om die reden ook zet de gemeente in op de toegankelijkheid en veiligheid van de groene uitloopgebieden in de aangrenzende gemeente Krimpenerwaard naar buiten toe, en het versterken van het fietspadennetwerk met de omliggende wijken. Het historische lint Voorwillenseweg vormt de bijzondere drager van een van die fietsverbindingen. Ook het terugbrengen van de footprint van parkeren kan deel uitmaken van de weg naar meer groen. Duurzame mobiliteit De ligging aan het spoor, met station Goverwelle, biedt voor duurzame mobiliteit nog aanvullende kansen. Ook nieuwe buslijnen naar dit station dragen hieraan bij. Wellicht dat op termijn zorgvuldige verdichting op strategische plekken nabij het station wenselijk is.

Pilot Omgevingsplan Na Goudasfalt link naar 7.6.5 is de wijk Goverwelle het tweede plangebied dat dient als pilot in het kader van de Omgevingswet. Dit keer is gekozen voor een bestaande woonwijk waarvoor we een Omgevingsplan maken, de nieuwe vorm van een bestemmingsplan volgens de werkwijze onder de aanstaande Omgevingswet.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

49

8

MER voor de Omgevingsvisie

8.1

Omgevingseffectrapport voor Gouda

Onderdeel van de besluitvormingsprocedure voor de Omgevingsvisie is de m.e.r.-procedure (formeel een ‘milieueffectrapportage’). In dit geval spreken we echter niet over een MER maar een OER: Omgevingseffectrapport. Het OER levert de informatie die nodig is voor een zorgvuldig besluit over de Omgevingsvisie, waarbij alle relevante belangen (waaronder die van de leefomgeving) zijn meegewogen. Het OER beschrijft en verantwoordt de resultaten van dit proces. Het OER wordt tegelijk met de ontwerp Omgevingsvisie ter inzage gelegd. Wat is m.e.r., wat is MER en wat is OER? - M.e.r. staat voor ‘milieueffectrapportage’ en is de procedure waarbinnen een MER wordt opgesteld. - MER staat voor ‘Milieueffectrapport’ en bevat de resultaten van het onderzoek naar de (milieu)effecten binnen een m.e.r. - De toevoeging ‘plan’ (planMER) wil zeggen dat het om een MER voor een plan gaat, zoals een Omgevingsvisie - Gouda kiest ervoor om niet alleen milieueffecten maar ook andere omgevingseffecten in beeld te brengen. Daarom praten we niet over een planMER maar over een Omgevingseffectrapport (OER) - Voor de juridische juistheid wordt nog wel gesproken van een m.e.r.-procedure. Wanneer een m.e.r.-verplichting? Het is verplicht om een planMER op te stellen omdat de omgevingsvisie kaders stelt voor activiteiten die volgens de wet m.e.r.-plichtig of m.e.r.- beoordelingsplichtig zijn.

Denk bijvoorbeeld aan bepaalde stedelijke ontwikkelingsprojecten, de bouw van woningen of de aanleg / wijziging van autowegen. Daarnaast kunnen significante negatieve effecten op instandhoudingsdoelen van Natura-2000-gebieden op voorhand niet worden uitgesloten en dient er een ‘passende beoordeling’ te worden opgesteld. Ook via dit spoor geldt de verplichting tot het opstellen van een planMER.

8.2

NRD als eerste stap

Als eerste stap in het opstellen van het OER is een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) opgesteld. Deze NRD beschrijft welke scenario’s, omgevingsaspecten en effecten in het OER onderzocht gaan worden (‘reikwijdte’) en met welke diepgang (‘detailniveau’). Er zijn vier zienswijzen ingebracht op de NRD (door de Politie, GGD, TenneT en VRMH. Deze zijn meegenomen bij het opstellen van het OER.

8.3

Foto van de Leefomgeving

Vervolgens is een ‘Foto van de Leefomgeving’ opgesteld. Deze ‘Foto’ brengt aan de hand van een groot aantal thema’s de huidige staat van de leefomgeving van Gouda in beeld, én geeft aan in hoeverre er op basis van autonome trends een verbetering of verslechtering verwacht kan worden richting 2030. E.e.a. puur op basis van het in oktober 2020 reeds vastgestelde beleid. De resultaten van de Foto hebben geleid tot aanscherping van het beleid van de Omgevingsvisie. Het streven is om zo veel mogelijk negatieve trends te keren, en de juiste ambities meer ruimte te geven.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

50

8.4

OER

Voor de verschillende thema’s uit de ‘keuzes’ van hoofdstuk 7 is aan de hand van het beoordelingskader dat voor het OER is opgesteld in beeld gebracht wat de verwachte effecten zijn op de leefomgeving. Dit heeft geleid tot een aantal aanbevelingen voor het aanscherpen van de Omgevingsvisie, en/of voor vervolgbesluiten (Omgevingsplannen en uitvoeringsprogramma’s). Onderstaand overzicht geeft weer op welke manier de aanbevelingen van het OER een plek hebben gekregen in de visie dan wel een plek gaan krijgen in vervolgbesluiten.

26 januari 2021

OMGEVINGSVISIE GOUDA

BG8638

51