Document · PDF

Verkeerscirculatieplan - Aantrekkelijk en toegankelijk Gouda - 5 mei 2021.pdf

Raadsvergadering 30 juni 2021, gemeente GoudaBij agendapunt: Verkeerscirculatieplan Gouda13.148 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Aantrekkelijk en toegankelijk Gouda Verkeerscirculatieplan 6 Mei 2021

gemeente gouda -

Inhoudsopgave 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Inleiding Vertrekken vanuit hogere doelen Wenkend lange termijn perspectief 10 samenhangende hoofdmaatregelen Effecten van het verkeerscirculatieplan Uitvoeringsagenda

Bijlagen

Colofon Titel: Datum: Status: Projectteam:

3 7 15 24 44 52 62

Aantrekkelijk en toegankelijk Gouda; Verkeerscirculatieplan Gouda 6 mei 2021 Versie ten behoeve van besluitvorming Mette Corsel, Jeroen Harmsen, Rob Ogink (gemeente Gouda) Marco de Baat, Christiaan Kwantes, Geert-Jan Wolters (Goudappel)

Deze publicatie is opgesteld door de gemeente Gouda, met ondersteuning van Goudappel. Niets uit deze rapportage mag worden overgenomen zonder bronvermelding. Eventuele rechthebbenden op gebruikt beeldmateriaal kunnen contact opnemen met de gemeente Gouda.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

1 Inleiding De ontwikkeling van Gouda vraagt om duidelijke keuzes in het mobiliteitsbeleid

3 Foto: Goudappel

Ontwikkeling van Gouda vraagt om mobiliteitskeuzes Gouda is een prachtige, compacte stad met een waardevolle historische binnenstad. De stad is in ontwikkeling. De werkgelegenheid, het aantal inwoners en de bezoekers groeien. Naar verwachting zal Gouda in 2030 bijna 80.000 inwoners tellen. De bijbehorende mobiliteit moet in goede banen worden geleid. Juist vanwege de groei moet de stad zo efficiënt mogelijk omgaan met de schaarse ruimte. Leefbaarheid, gezondheid, duurzaamheid, klimaatadaptiviteit, verkeersveiligheid en verblijfskwaliteit worden steeds belangrijker. Economische functies vereisen een goede bereikbaarheid. Gezondheid en bewegen krijgen steeds meer prioriteit. Door gezonde keuzes gemakkelijker en laagdrempeliger te maken voor mensen, ondersteunt de gemeente zo de gezondheid van haar inwoners.

Kiezen voor mobiliteitstransitie Gouda kiest voor duurzame en gezonde mobiliteit; een mobiliteitstransitie waarin mensen meer gaan kiezen voor wandelen, fietsen, deelmobiliteit en het openbaar vervoer (OV). Ook Zero Emission mobiliteit hoort hierbij. De coronacrisis kan fungeren als versneller van de duurzame mobiliteitstransitie, doordat mensen open staan voor nieuwe mobiliteitsalternatieven. Concrete knelpunten oplossen Daarnaast spelen binnen Gouda concrete verkeersknelpunten: een verouderde, onveilige inrichting of plekken waar meer groen nodig is vanwege klimaatadaptiviteit (opvang regen, voorkomen hitte-eilanden). De ambitie van de gemeente is om 15% meer groen te realiseren.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Mobiliteitsplan Gouda als basis voor uitwerking Het Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026 bevat de kaders voor het mobiliteitsbeleid van de gemeente Gouda. Het document bevat een aantal speerpunten: • Beter benutten van bestaande infrastructuur • Een goede balans tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid, negatieve effecten van verkeershinder verminderen door stringente keuzes • Verbeteren verkeersveiligheid • Gebruik van de fiets vergroten door een uitstekend fietsklimaat • Versterken van beeld en beleving van de historische binnenstad • Optimaal benutten van parkeercapaciteit en verdelen onder gebruikers (parkeerregulering)

Gezamenlijk optrekken met belanghebbenden De gemeente vindt het belangrijk om bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden te betrekken bij de planvorming. Juist in de samenleving zit veel collectieve kennis die de gemeente maximaal wil inzetten. Gedurende de totstandkoming van het verkeerscirculatieplan hebben negen bijeenkomsten met de Goudse Denktank en zes bijeenkomsten met Gouda Onderneemt plaatsgevonden. Bijlage 1 bevat de samenstelling van beide groepen. Ook is afgestemd met buurgemeenten, Regio Midden Holland, Provincie Zuid-Holland en OV-bedrijf Arriva. De gemeente heeft daarna alle input tot nu toe zo goed mogelijk vertaald in dit document.

Dit verkeerscirculatieplan vormt een uitwerking van het Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026. Daarnaast past dit plan naadloos in de Omgevingsvisie die gelijktijdig wordt opgesteld. Het mobiliteitsbeleid zal bij invoering van de Omgevingswet ook integraal onderdeel zijn van het omgevingsbeleid.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Input voor participatie De gemeente wil een breed maatschappelijk gesprek over de voorstellen uit het verkeerscirculatieplan. Dit concept document dient als input voor een nog breder vervolg op de ingezette participatie, het Verkeerscirculatieplan wordt ter visie voorgelegd aan de hele gemeente. Hiermee worden alle belangstellenden in Gouda geïnformeerd, zodat zij kunnen reageren op het verkeerscirculatieplan. Naar aanleiding van deze brede participatieronde wordt het Verkeerscirculatieplan inclusief uitvoeringsagenda waar nodig en wenselijk aangepast en voorgelegd aan de gemeenteraad ter besluitvorming. Kwalitatieve en cijfermatige onderbouwing De maatregelen in het verkeerscirculatieplan leiden tot een betere leefkwaliteit in Gouda. De voorstellen zijn cijfermatig onderbouwd voor verkeer, milieu en economische effecten. Er is ook gekeken naar de effecten voor OV en de verkeersveiligheid. Dit geeft grip op de effectiviteit van de maatregelen. Er is gebruik gemaakt van verschillende rekenmodellen en methodes. Zie ook hoofdstuk 5 en de technische achtergrondrapportage.

Leeswijzer Dit document is als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 1 beschrijft de aanleiding van het Verkeerscirculatieplan. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de ambities en doelstellingen waar het Verkeerscirculatieplan een bijdrage aan moet leveren. Hoofdstuk 3 zet de visie van het plan op hoofdlijnen uiteen. Dit visiebeeld is vervolgens uitgewerkt in wensbeelden voor de verschillende vervoerwijzen wandelen, fietsen, OV, autoverkeer en goederenvervoer. Hoofdstuk 4 gaat dieper in op de concrete maatregelen die nodig zijn om het gewenste eindbeeld te halen: 10 clusters van maatregelen. In hoofdstuk 5 zijn de effecten van het verkeerscirculatieplan beschreven voor verkeer, milieu, lokale economie en de leefbaarheidskansen voor Gouda. Dit document sluit af met hoofdstuk 6 waarin de uitvoeringsstrategie en projectenlijst zijn opgenomen.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

2 Vertrekken vanuit hogere doelen Het verkeerscirculatieplan is geen doel op zich, maar draagt bij aan het halen van hogere doelen om Gouda aantrekkelijker, leefbaarder, gezonder, duurzamer en beter bereikbaar te maken.

7 Foto: VVV Gouda

Mobiliteit dient altijd hogere doelen Mobiliteit staat niet op zichzelf. Het dient hogere doelen, die afgeleid zijn uit het door de raad vastgestelde Mobiliteitsplan, namelijk: • Verbeteren leefbaarheid en gezondheid van mensen: verminderen doorgaand autoverkeer op de binnenstadsingels en in woonstraten, betere lucht- en geluidskwaliteit, betere verkeersveiligheid • Aantrekkelijke (binnen)stad: minder verkeersdruk en autoluwe binnenstad, meer klimaatadaptief groen, meer verblijfs- en omgevingskwaliteit (incl. oog voor ruimtelijke en historische kwaliteiten) • Stimuleren duurzame mobiliteit: stimuleren wandelen, fietsen, OV, deelmobiliteit en schone mobiliteit • Verbeteren economische bereikbaarheid: doorstroming hoofdroutes, bereikbaarheid parkeerlocaties en bevoorrading, bereikbaarheid bedrijventerreinen, robuust netwerk en aantrekkelijke wandel- en fietskwaliteit • Toekomstbestendig en haalbaar: beheersbare investerings- en beheerskosten, maatschappelijk draagvlak, faseerbare oplossingen De maatregelen in het verkeerscirculatieplan moeten als een sleutel passen op de hogere doelen en hieraan bijdragen. Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Zonder maatregelen ontstaan onbetrouwbare reistijden in 2030 Volgens verkeersanalyses (zie hoofdstuk 5 en bijlagerapport) dreigt het autoverkeer zonder extra maatregelen richting 2030 op een aantal routes vast te lopen. Dit zou er toe leiden dat de reistijden naar o.a. bedrijventerreinen Kromme Gouwe, IJsselfront, Gouwestroom en naar de binnenstad langer en onbetrouwbaar worden. Verminderen doorgaand autoverkeer Daarnaast blijkt uit kentekenonderzoek uit 2018 dat een deel van het autoverkeer geen herkomst of bestemming in Gouda heeft. Dit speelt vooral op de route Joubertstraat-Bodegraafsestraatweg. Hier is 10 tot 20% van het totale autoverkeer doorgaand van aard. Het kaartje laat de meest gebruikte routes zien. Het is wenselijk om doorgaand autoverkeer meer te laten rijden over de randwegen van Gouda, zoals de N207. Dit geeft minder verkeershinder in de stad, en draagt bij aan de strategische doelen.

Nieuwe norm voor verkeersveiligheid: anticiperen op 30 km/u Op 27 oktober 2020 heeft de Tweede Kamer een voorstel aangenomen om 30 km/u als standaard te hanteren binnen de bebouwde kom. De gemeente Gouda wil met het verkeerscirculatieplan anticiperen op het nieuwe 30 als norm binnen de bebouwde kom. Zie ook blz. 30. Voordelen zijn: minder ernstige ongevallen, betere oversteekbaarheid, minder uitstoot (lucht/geluid), minder doorgaand verkeer en een sterkere concurrentiepositie van wandelen en fietsen. Bovendien komt in een aantal situaties bij 30 km/u meer ruimte vrij voor klimaatadaptief groen, verblijfskwaliteit, wandelen en fietsen.

Routes met veel doorgaand autoverkeer

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Verkeersonveiligheid neemt toe bij ‘niets doen’ De afgelopen jaren is ook het aantal geregistreerde verkeersongevallen in Gouda gestegen. Dit is in lijn met de landelijke trend. Oorzaken van toenemende verkeersongevallen zijn uiteenlopend van aard, aspecten als vergrijzing, toenemend fietsgebruik, extra drukte, en afleiding in het verkeer spelen een rol. In de afgelopen 5 jaar hebben ook twee ongevallen plaatsgevonden met dodelijke afloop. Het streven van de gemeente Gouda is nul verkeersdoden. Zie verder ook de technische achtergrondrapportage.

Bijdragen aan oplossen van veelbesproken verkeerssituaties In de Denktank zijn veelbesproken verkeerssituaties in Gouda geïnventariseerd waar inwoners en belanghebbenden verbetering wensen achten. Deze lijst is hieronder weergegeven en is niet-limitatief, buiten deze punten zijn er in de wijken nog meer veelbesproken verkeerssituatie. Het Verkeerscirculatieplan draagt ook hier oplossingen voor aan.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Ruimte voor iedereen Gouda wil een inclusieve gemeente zijn, waarbij iedereen meedoet. Als gemeente willen we een kindvriendelijke stad zijn, waar kinderen veilig en gezond kunnen spelen en opgroeien. Als ouderen veilig kunnen wandelen en fietsen, helpt dit bij het langer gezond en vitaal te blijven. Ook kunnen ouderen dan langer zelfstandig winkels bezoeken en sociale contacten onderhouden. Dit draagt bij aan de levenskwaliteit. Ook voor kinderen is het belangrijk dat zij al jong zelfstandig naar school kunnen, veilig buiten kunnen spelen en sociale contacten kunnen onderhouden. Het helpt kinderen bij het ontwikkelen van een goede gezondheid, fysieke motoriek en sociale ontwikkeling. Speciale aandacht is nodig voor de mobiliteit van mensen met een beperking. Dan gaat het om mensen met fysieke, sociale, visuele en/of auditieve beperkingen, bijvoorbeeld rollator- en rolstoelgebruikers.

Voor kwetsbare verkeersdeelnemers zijn veilige, ruime en obstakelvrije wandelpaden, fietspaden van groot belang. Ook zijn aparte voorzieningen wenselijk zoals geleidelijnen, visuele markering van rijbanen, rateltikkers bij verkeerslichten, drempelvrije overgangen, voldoende groentijd bij oversteekplaatsen. De gemeente houdt bij verkeersmaatregelen nadrukkelijk rekening met de voorschriften en richtlijnen voor kwetsbare deelnemers. Het bundelen van autoverkeer buitenom stadswijken helpt bij een inclusieve samenleving. Onderzoek toont aan dat mensen in straten met minder autoverkeer meer sociale contacten hebben in hun omgeving. (D. Appleyard, 1969)

Sociale relaties tussen mensen in een straat met veel (rood), gemiddeld (geel) of weinig (blauw) autoverkeer

Lange termijn trends in mobiliteitsgedrag Meerjarige verkeerstellingen geven waardevol inzicht in de lange termijn trends in het mobiliteitsgedrag in Gouda. Het aantal fietsbewegingen in Gouda groeit sinds ca 20 jaar gestaag met gemiddeld 1 à 2% per jaar. Voor het OV-gebruik van de stations is dit zelfs ca 3% per jaar (pre corona). Bij het autogebruik is er een meer gedifferentieerd beeld. Op de grote wegen nabij de snelweg en op de provinciale wegen groeide het autoverkeer de afgelopen 20 jaar met ca 1% per jaar, maar rondom de binnenstad was er een krimp van 1,5 tot 2% per jaar. De stedelijke wegen zaten hier tussenin met een nulgroei, ondanks de groei van de bevolking en de werkgelegenheid. Afhankelijk van het verloop van de Corona-crisis, verwacht het landelijke Kennisinstituut voor Mobiliteit rond 2025 herstel van het mobiliteitsgedrag. Voor het autoverkeer is dit volgens het instituut mogelijk al sneller, rond 2022-2023. Het is de verwachting dat de Goudse maatregelen in de wandel-, fiets-, OV- en autonetwerken uit het verkeerscirculatieplan zullen bijdragen aan verdere uitbouw van het aandeel lopen en fietsen in de vervoerwijzekeuze (modal shift). De huidige Corona-crisis kan hierin een versnellende factor vormen.

Mobiliteitsgebruik en economie Het gebruik van steden verandert door de jaren heen en daarmee ook de mobiliteitsbehoefte. In elke periode maakt de gemeente nieuwe keuzes om binnen de stad bepaalde vervoerwijzen meer of minder ruimte te geven. Zo sluit de stad aan op de actuele behoeften van de inwoners, ondernemers en bezoekers op het gebied van leefbaarheid en economie.

Kijkend naar economie en mobiliteit, dan zijn er verschillende behoeften: • Maak-, reparatie- en vervoersbedrijvigheid (industrie, autobedrijven, overslag, groothandel) behoeven een goede auto- en vrachtbereikbaarheid. Veelal betreft het bedrijventerreinen nabij de snelweg • Zakelijke dienstverlening heeft naast autobereikbaarheid meer behoefte gekregen aan goede OV- en fietsbereikbaarheid; vooral hoogopgeleide forensen gebruiken relatief veel de fiets en het OV. De markt kiest meer dan voorheen voor kantoorruimtes nabij centrumgebied en stations. Dankzij thuiswerken gaat het dan vaker om kleinere kantoren met een accent op overleg en ontmoeting. • Kennisbedrijven en creatieve economie hechten aan een stimulerende en aantrekkelijke verblijfskwaliteit, loop- en fietskwaliteit. Hetzelfde geldt voor horeca, winkelen en leisurefuncties (naast logistieke ontsluiting).

Ook in Gouda nemen dienstverlening, creatieve ondernemers en leisure in belang toe. Verblijfskwaliteit en leefbaarheid krijgt hiermee een groter economisch belang. Historische beelden van de Markt illustreren dit: • Voor de Tweede Wereldoorlog was de rol van de auto klein (1910) • In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw werd volop met de auto gereden op de Markt en was deze zelfs parkeerterrein (1980) • Nu is De Markt een autoluw en bruisend hart van de stad (2021). Uit onderzoek (Vervoer naar retail, Kennisplatform Verkeer en Vervoer, 2013) blijkt dat consumenten van retail en recreatieve voorzieningen zich bij de keuze van hun bestemmingen laten leiden door de kwaliteit van het aanbod (assortiment, kwaliteit, service) en de ambiance (verblijfsklimaat, uitstraling, schoonheid, veiligheid). Deze bepalen primair de aantrekkingskracht van een gebied. Bereikbaarheid en parkeren blijken vooral een weerstandsfactor: wanneer hier een passend basisniveau is, zijn dit factoren die het aantal bezoekers aan het gebied beperkt beïnvloeden. 1910

1980

2020

3 Wenkend lange termijn perspectief Het verkeerscirculatieplan werkt toe naar een stip op de horizon. Dit hoofdstuk licht het gewenste lange termijn beeld toe. De wensbeelden zijn mede tot stand gekomen in intensieve participatie met Goudse Belangenbehartigers.

14 Foto: Bertil van Wieren

Voetganger centraal Het wenkende lange termijn perspectief bevat verschillende elementen. Voetganger en fietser worden de hoofdgebruikers binnen Gouda. Dit kan door de autodominante te temperen op plekken waar belangrijke wandelrelaties liggen. De relatie van de binnenstad met de Hollandsche IJssel wordt versterkt, zodat Gouda weer aan het water komt te liggen. De looproutes en oversteekbaarheid tussen de ruimere stationszone, ziekenhuis en binnenstad worden versterkt. Binnen de binnenstad staat de voetganger centraal als hoofdgebruiker. Andere vervoerwijzen gedragen zich hier als gast. Zie ook blz 18.

Legenda A-milieu: voetganger centraal B-milieu: gemengde mobiliteit C-milieu: meer gescheiden structuren

Loop- en fietsverbindingen Hoofdfietsnetwerk Hoogwaardig openbaar vervoer Randwegstructuur autoverkeer Hoofdwegen autoverkeer

Versterken structuren voor de fietser De historische structuren (radialen) zijn geschikt als hoofdfietsroutes vanuit de randen naar de binnenstad en de stationszone. Het gaat hier om autoluwe structuren. Waar nodig wordt het autoverkeer getemperd om de fiets ruimte te geven (‘het nieuwe 30’). Daarnaast krijgt de fiets directe routes buiten het centrum om. Aan de randen gaan de stedelijke fietsstructuren logisch over in regionale doorfietsroutes. Dit alles zorgt dat de fiets een hoogwaardiger alternatief wordt voor de auto. Zie ook blz 19.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Ruimte voor regionaal en lokaal OV Het verbindende OV moet in reistijd, frequentie en comfort zo goed mogelijk concurreren met de auto. Het gaat hier om de trein en R-net-busverbindingen (vanwege de centrumfunctie van Gouda voor omliggende gemeentes). Binnen Gouda krijgt de R-net een betrouwbare doorstroming tussen stationszone en Krimpenerwaard via de Blekers- & Fluwelensingel, inclusief prioriteit bij verkeerslichten. De sociale functie van OV biedt mobiliteitsvrijheid aan mensen die niet per auto of fiets kunnen reizen. Hier ligt de focus op korte loopafstanden tot OV-haltes. Ook deze verbindingen krijgen betrouwbare verbindingen binnen Gouda. Tot slot zet Gouda in op combinaties van OV, auto, deelmobiliteit en fiets (ketenmobiliteit). Dit gebeurt met o.a. deelfiets-hubs op treinstations, in Gouwepark en bij parkeervoorzieningen rond de binnenstad (Park & Bike). Zie blz 20.

Autoverkeer gebundeld langs de randen van de stad Het autoverkeer wordt sterker dan nu gebundeld langs de randen. De belangrijkste regionale randweg is de N207 (o.a. Zuidwestelijke Randweg, aangelegd met Goudse medefinanciering om het doorgaand autoverkeer door Gouda te verminderen). Deze provinciale weg moet in de toekomst nog meer doorgaand verkeer opvangen. De Van Reenensingel, Goudse Houtsingel en Goverwellesingel vormen samen een stedelijke randweg. Het bundelen van autoverkeer op de randwegen geeft binnen Gouda meer ruimte voor wandelen, fietsen en OV. Buiten de randwegen geldt ‘het nieuwe 30’ (zie blz. 21). Op korte ritten binnen de stad waar wandelen en fietsen geschikte alternatieven zijn, krijgt de auto soms iets langere reistijden. Dit geeft wandelen, fietsen en OV ook een sterkere concurrentiepositie t.o.v. de auto. Het leidt tot een andere verdeling in het vervoerwijzegebruik (duurzame modal shift). Vertaling naar wensbeelden wandelen, fietsen, OV, auto, vrachtverkeer De volgende bladzijden bevatten de wensbeelden per vervoerwijze. Het gaat hier om het lange termijnbeeld, dat verder reikt dan het Verkeerscirculatieplan.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

De toekomst is geworteld in het verleden Gouda heeft een rijke historie. Vooral in en rond de binnenstad kent de stad bijzondere parels. Ook de historische linten zijn karakteristiek voor Gouda. In een aantal gevallen is de rijke historie niet goed af te lezen aan de huidige inrichting. Er liggen veel kansen om de ruimtelijke kwaliteit van historische plekken nieuw leven in te blazen. Een aantrekkelijke uitstraling die aansluit bij de historische rijkdom en erfgoed, draagt ook bij aan de omgevingskwaliteit en economische vitaliteit, als het gaat om toerisme en recreatie. Groen, cultuurhistorie en stedenbouw zijn dan ook belangrijke aspecten die meewegen in de inrichting van de openbare ruimte.

Enkele waardevolle plekken: • Nieuwe Veerstal, waar Gouda weer een gezicht aan het water kan krijgen. Hier is het nodig om de verkeersdominantie terug te dringen • Kleiwegplein, waar meer verblijfsruimte nodig is om te kunnen functioneren als aantrekkelijke loop- en fietsroute tussen stationszone, binnenstad en noordelijke delen van Gouda • Binnenstadssingels, waar het autoverkeer getemperd moet worden om de historische kwaliteit weer te ervaren • De binnenstad zelf, waar lopen centraal moet staan, en waar meer ruimte nodig is voor verblijven en klimaatadaptief groen. Zie ook 2.12 en 2.13 in de achtergrondrapportage voor meer toelichting.

A-, B-, en C-mobiliteitsmilieus In en rond de binnenstad is de voetganger belangrijk. Dit is het Amilieu van de stad (‘15 minuten wandelstad’). In de stadswijken van Gouda moet de ruimte zo goed mogelijk worden verdeeld tussen vervoerwijzen. Dit is het B-milieu (‘15 minuten fietsstad’).

In de bedrijventerreinen, buitenwijken en het buitengebied moeten veilige wandel- en fietsvoorzieningen zijn, maar vanwege de randligging vervult ook de auto een belangrijke bereikbaarheidsrol. Dit is het Cmilieu.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Fijnmazig fietsnetwerk Hoofdfietsroutes leiden de fietsers vanuit alle windrichtingen naar de binnenstad en OV-knopen. Deze routes sluiten aan op het provinciale fietsnetwerk. In de wijken zorgen stedelijke fietsroutes voor een goede ontsluiting en directe verbindingen tussen de wijken onderling.

In samenwerking met:

In de binnenstad zijn voldoende hoogwaardige fietsenstallingen (indicatief). Bij OV-knopen en parkeervoorzieningen zijn transferhubs voor een soepele overstap van/naar first-last-mile vervoer. In de woonwijken zijn wijkhubs met deelmobiliteit (zoals bakfietsen) en voorzieningen (bv een pakketmuur) voor inwoners.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Op termijn een doorsteek voor bussen

Trein

Rnet-bus

Streek en stadbus

Buurtbus

Toekomstbestendig busnetwerk Tussen station Gouda en de Krimpenerwaard rijdt een hoogfrequente Rnet verbinding, gericht op OV-bereikbaarheid van de regio. Richting woonwijken en buurgemeenten is er ontsluitend OV (stad- en streeklijnen). Diverse optimalisaties zijn voorzien, zie ook het achtergrondrapport over de busroutes in Gouda. Voor de buitengebieden en gebieden met een selectieve OVvraag wordt vraaggestuurd OV ingezet zoals de buurtbus, Groene Harthopper (en andere vormen).

In samenwerking met: • Rover • Provincie Zuid-Holland • Vervoerbedrijf Arriva Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Autoverkeer langs de randen De randwegenstructuur zijn goed ingericht om grote hoeveelheden verkeer af te wikkelen, en dragen daarmee in belangrijke mate bij aan de autobereikbaarheid van Gouda én aan minder doorgaand autoverkeer in de wijken. Op de overige wegen wordt doorgaand verkeer wordt zoveel mogelijk gestimuleerd van de hoofd- en randwegen gebruik te maken. Daartoe worden op strategische plekken route- en parkeer-informatie getoond aan weggebruikers en bezoekers.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Routes voor grote voertuigen Grotere en zwaardere voertuigen volgen zo veel mogelijk de hoofden randwegen om naar de eindbestemming te komen. De bedrijventerreinen zijn veelal gunstig gelegen aan de westkant van Gouda met korte routes naar het rijkswegennet. Buiten de hoofdroutes voor grote en zware voertuigen kunnen beperkingen gelden voor vrachtverkeer. Dit is al zo op de Joubertstraat en Koningin Wilhelminaweg. Voor de binnenstad wordt in april een voorstel voorgelegd aan de raad om zero-emissie stadslogistiek in te voeren vanaf 2025, en mogelijk op termijn een logistieke hub.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Mobiliteitshubs voor prettige ketenmobiliteit

Plaatjes hubs

Combinaties van wandelen, fietsen, OV-gebruik en autoverkeer binnen één reis worden steeds belangrijker. Het gaat hier om ketenmobiliteit: fietsen naar het station om daar over te stappen op de trein. Of met de auto naar de parkeergarage om daar te voet verder te wandelen. Voor een aantal doelgroepen kan verder deelmobiliteit een geschikt alternatief zijn voor de traditionele eigen auto. Ook die deelmobiliteit (zoals deelfiets, -auto, -cargobike) moeten een logische plek krijgen in een mobiliteitshub. De gemeente ondersteunt en stimuleert initiatieven rond mobiliteitshubs. De gemeente Gouda definieert verschillende typen hubs. Zie ook blz 20. Hubs zijn plekken met een gemakkelijke overstap tussen vervoerwijzen, en waar mensen soms ook voorzieningen zoals een pakketservice, fietsreparatie en andere voorzieningen kunnen vinden: • Grote transferhubs: de treinstations met overstap op bus en (deel)fiets • Kleine transferhubs: bijv. deelfietsplekken in Gouwepark en deelfietsplekken bij parkeervoorzieningen rond de binnenstad • Wijkhubs: plekken waar bewoners deelmobiliteit kunnen oppikken. • Tot slot moeten ook fietsenstallingen als hubs worden gezien.

Impressie van transferhub bij een treinstation

Door deelmobiliteit in wijken zijn minder parkeerplaatsen nodig (vb Rotterdam)

Wijkhub met deelmobiliteit (Delft)

4 10 maatregelen voorkeursvariant Het verkeerscirculatieplan bestaat in hoofdlijnen uit 10 clusters van maatregelen, die gezamenlijk bijdragen aan het gewenste lange termijn perspectief. Dit hoofdstuk licht deze toe.

Foto: Driestar Educatief

Voorkeursvariant: resultaat van samenwerking Bij het wenkend perspectief voor de verkeersnetwerken in Gouda horen verschillende concrete maatregelen. Het uiteindelijke maatregelenpakket is een resultaat van een samenspel van: • Input van de Goudse Denktank • Input van Gouda Onderneemt • Expertise van verkeerskundigen (gemeente, adviesbureau Goudappel, afstemming Regio Midden Holland, Provincie Zuid-Holland, Arriva) • Inzet van verkeersmodelanalyses (zie bijlage 3).

De 10 samenhangende maatregelen voorkeursvariant De voorkeursvariant bestaat uit een samenhangend pakket van tien maatregelen. Daarnaast zijn er meer verspreide lokale maatregelen. Dit hoofdstuk licht hierna elk van de maatregelen nader toe: 1. Verbeteren randweg N207-Zuidwestelijke Randweg 2. Verbeteren stedelijke randweg Van Reenensingel-Goudse HoutsingelGoverwellesingel met voorrangspleinen met oversteeklichten 3. ‘Het nieuwe 30’, instelling verkeerslichten meer inrichten op oversteekbaarheid 4. Vereenvoudigen Kleiwegplein met meer verblijfsruimte en groen 5. Pilot Autoluwe Nieuwe Veerstal met shared space, verbeteren fietsroute Rotterdamseweg-Westergouwe 6. Verbeteren verblijfskwaliteit Blekerssingel-Fluwelensingel 7. Visueel versmallen Bodegraafsestraatweg 8. Verbeteren verblijfskwaliteit Joubertstraat-Zwarteweg 9. Eénrichtingscarré Thorbeckelaan-Statensingel-Graaf Florisweg, fietsstraat Graaf Florisweg 10. Verbeteren verblijfskwaliteit en groen in de binnenstad, anders omgaan met parkeren in en rond de autoluwe binnenstad.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

1. Verbeteren N207-Zuidwestelijke randweg Op de N207 bij Westergouwe treden in de spitsperioden nu al wachtrijen op bij de rotondes. Samen met de provincie Zuid-Holland zijn maatregelen afgesproken om de bereikbaarheid te verbeteren: aanpassen van de twee rotondes op de N207 tot kruispunten met verkeerslichten. Dit geeft extra verkeerscapaciteit en minder wachtrijen. Ter ontsluiting van Westergouwe komt er een nieuw kruispunt met verkeerslichten op de N457. De Zuidwestelijke Randweg is met medefinanciering van de gemeente Gouda tot stand gekomen ter ontlasting van wegen in Gouda. De verkeersdruk op de Zuidwestelijke Randweg neemt naar 2030 verder toe. Voor voldoende doorstroming moeten de rotondes een hogere capaciteit krijgen. De gemeente is hierover in gesprek met de provincie (wegbeheerder). Dit draagt verder bij wegen binnen Gouda te ontlasten van doorgaand autoverkeer. Aan de randen van Gouda moet verkeersinfo worden geplaatst die aangeeft dat de route buitenom de snelste voorkeursroute is voor doorgaand verkeer. Op termijn liggen hier kansen voor ‘in car’-systemen (toepassing smart mobility en ‘talking traffic’-concepten).

* * Te verbeteren kruispunten (* onderwerp van lopend overleg)

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

2. Verbeteren stedelijke randweg Van Reenensingel-Goudse Houtsingel-Goverwellesingel De Van Reenensingel, Goudse Houtsingel en Goverwellesingel blijven 50 km/u, vanwege de verkeersfunctie voor Gouda. De kruispunten in bijgaand kaartje worden voorrangspleinen met oversteeklicht. Dit verbetert zowel de oversteekbaarheid als de autodoorstroming. Aan de westkant sluit de stedelijke randweg aan op de Spoorzone, bij de kruispunten daar komt extra capaciteit in de vorm van extra en/of langere opstelstroken. De herinrichting van de stedelijke randweg betreft concreet: • Negen kruispunten vormgeven als voorrangsplein, met lokale uitbuiging van autorijbanen voor lagere snelheden, bij Goudse Houtsingel aanpassing van de oversteeklocaties vanwege verkeersveiligheid • Er komt één autorijstrook per richting zodat mensen gemakkelijker kunnen oversteken. Ook blijft meer ruimte over voor groen. • Kwetsbare voetgangers en fietsers krijgen een aanmeldvoorziening om de autohoofdstroom ‘op rood’ te zetten voor extra oversteekkwaliteit. • Langs de weg blijven éénrichtingsfietspaden aan beide zijden, omdat voor tweerichtingsfietspaden bomenkap nodig zou zijn. • Het is wenselijk dat stedenbouwkundigen mee-ontwerpen, om te zorgen voor een parkway-achtige uitstraling van de stedelijke randweg.

Gericht op verbeteren oversteek

Principe voorrangsplein

Toekomstige voorrangspleinen

Van Reenensingel nu

Van Reenensingel toekomst

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

3. Doorwaadbare stad met het nieuwe 30 Gouda omarmt het besluit van de Tweede Kamer in 2020 om 30 km/u als standaard te hanteren binnen de bebouwde kom. Dit is een aanscherping ten opzichte van het Mobiliteitsplan 2017-2026. Het sturen op lagere snelheden geeft meer kansen voor verblijfskwaliteit in de inrichting. Naast extra kwaliteit en verkeersveiligheid voor wandelen en fietsen, krijgt autoverkeer binnen Gouda zo een lagere gemiddelde snelheid (‘doorwaadbare stad’). Dit draagt bij aan de concurrentiepositie van lopen en fietsen. Daarnaast zal doorgaand autoverkeer meer gaan rijden via de hoofd- en randwegen. Alle wegen binnen Gouda worden 30 km/u, met enkele uitzonderingen. Zie ook het kaartje. De randwegen houden een hogere snelheidslimiet vanwege de stroomfunctie van deze wegen. Enkele delen van het wegennet zijn nu nog niet geschikt te maken voor 30 km/u, vanwege o.a. de hoeveelheid autoverkeer, en/of het risico op schijnveiligheid. Bij voldoende verkeersafname en goede ervaringen met het Nieuwe 30, kunnen deze wegen mogelijk op termijn ook 30 km/u worden, tot die tijd blijven deze wegen 50 km/u.

Legenda Randweg 50 km/u Wijkstraat 30 km/u Twijfelgevallen, mogelijk op termijn 30 km/u Provinciale weg (80/60 km/u)

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Herinrichtingen naar het nieuwe 30 betreffen concreet: • Asfalt vervangen door streetprint of elementen-verharding. Dit stimuleert lagere snelheden. • Smallere rijlopers, meer groen. Bij minder dan ca 6.000 mvt/etm een gemengd profiel, gelijkwaardige kruispunten, bij minder dan ca 3.000 mvt/etm eventueel fietsstraat-inrichting. Bij drukkere wegen fietsstroken of -paden en in principe voorrang op zijstraten (maatwerk) • Bewegwijzering en verkeersinfo op de gewenste voorkeursroutes (o.a. parkeerroutes, vrachtroutes en doorgaand verkeer via randwegen) • Bij kruispunten aanleg van oversteekplateaus/gemengde verblijfspleinen voor lagere snelheden, betere oversteekbaarheid en verblijfskwaliteit • Bij verkeerslichten meer groentijd voor fietsers en voetgangers en minder voor (doorgaand) autoverkeer. Dit geeft extra kwaliteit voor wandelen en fietsen, en stimuleert autoverkeer om via de randwegen te rijden. • Aandacht voor comfort en reistijden busroutes. In samenwerking met Provincie, Rover en Arriva is onderzoek gedaan naar busroutes. Naar verwachting blijven de totale reistijden binnen Gouda op peil, omdat bussen nu al deels minder hard dan 50 km/u rijden en dankzij OVdoorstromingsmaatregelen. • Aanpassingen koppelen aan regulier / groot onderhoud (gefaseerd).

Voorbeeld kruispuntplateau bij nieuwe 30

Voorbeeld wegvak bij nieuwe 30

Voorbeeldinrichting het nieuwe 30: Korevaarstraat in Leiden

Voorbeeldinrichting het nieuwe 30: Hof van Delftlaan in Delft

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Gouda omarmt het nieuwe 30 Volgens de inrichtingsprincipes van Duurzaam Veilig kent het wegennet binnen de bebouwde kom de volgende wegtypen: • Erftoegangswegen: woonerven en woonstraten in verblijfsgebieden met gemengd verkeer, snelheidslimiet van stapvoets of 30 km/u; • Gebiedsontsluitingswegen: drukkere 50 km/u-straten met aparte fietsvoorzieningen. Door de organische ontwikkeling van steden voldoet deze indeling niet altijd; er zijn wegen waarvan onduidelijk is tot welke categorie ze horen. Daarnaast willen de Nederlandse overheden toe naar nog minder ernstige ongevallen, een betere oversteekbaarheid en minder barriérewerking. Ook is minder uitstoot door gemotoriseerd verkeer wenselijk (lucht/geluid). Tot slot is in het openbaar gebied steeds meer ruimte nodig voor verblijfsruimte, klimaatadaptief groen, wandelen en fietsen. In oktober 2020 heeft de Tweede Kamer besloten tot ‘30 km/u binnen de bebouwde kom als standaard’. De gemeente Gouda omarmt dit besluit. In de toekomst worden alle wegen binnen Gouda 30 km/u, behalve waar een hogere snelheidslimiet echt nodig is én veilig kan. Op lange termijn is een zogenaamd ISA-systeem denkbaar, waarbij auto’s zich automatisch aan veilige snelheden houden door elektronische systemen (ISA).

In Gouda houden alleen de randwegen een hogere snelheid, zodat er geen sluiproutes ontstaan door stadswijken. Daarnaast zijn enkele andere wegen niet geloofwaardig te transformeren tot 30 km/u-wegen (vanwege intensief autoverkeer en/of omgevingskenmerken). Hier zou 30 km/u leiden tot schijnveiligheid voor kwetsbare verkeersdeelnemers. Tot slot is maatwerk nodig in verband met o.a. nood- en hulpdiensten en OV. Naast de klassieke woonerven en 30 km/u-woonstraten zijn dus ook drukkere 30 km/u-straten mogelijk met bv. fietsstroken of –paden en voorrangsregeling. Het is wenselijk om de snelheidslimiet af te dwingen door de juiste inrichting. Onderzoek van Goudappel en DTV (2020) leert dat wegen met elementenverharding (klinkers) of streetprint (asfalt met een ingestanst profiel) langzamer rijden stimuleert. In combinatie met 30 km/u levert dit per saldo een gunstig geluidseffect op.

Elementenverharding

Streetprint

4. Vereenvoudigen Kleiwegplein Aan de noordzijde van de binnenstad is het Kleiwegplein een strategische en historische plek met belangrijke wandel- en fietsstromen. Hier komt een vereenvoudigde inrichting, beter in balans met de functie: meer ruimte voor wandelen, fietsen, verblijven en groen en minder ruimte voor asfalt. Rechts enkele voorbeeldsituaties van elders. De herinrichting betreft concreet: • Tak Kattensingel loskoppelen voor autoverkeer (busverkeer wel mogelijk, bijvoorbeeld met verzinkbare palen of camera’s). Dit is voorwaarde voor een betere verblijfskwaliteit. Dit geeft extra ruimte om direct omliggende wijken zo juist beter te verbinden voor wandelaars en fietsers. Lokaal wel omrijdbewegingen voor autoverkeer, dat is gunstig voor modal shift. • Versmallen rijlopers en kruisingsvlak, inrichten met streetprint of elementenverharding, toepassen van trottoirbanden (plaatselijk verlaagd) • Verwijderen verkeerslichten, gelijkwaardig kruispuntprincipe, doseerlichten voor oversteken en OV tussen Blekerssingel en Vredebest. • Benadrukken historische noord-zuid-as en de route station-binnenstad in de verharding (lopen, fiets), bredere, obstakelvrije wandelroutes • Bovenstaande herinrichting moet verder worden uitgewerkt in een werkend ontwerp. Op basis van microscopische verkeerssimulatie blijkt dat het concept qua verkeersafwikkeling goed kan werken.

Voor

Autobereikbaarheid Voorbeeld oversteek Utrecht

Voorbeeld inrichting Sneek Toegang voor woningen en bedrijven rond Crabethpark

Voor

Voorbeeld verblijfsruimte Utrecht

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Kleiwegplein gezien vanuit het noorden naar het zuiden

Mogelijke toekomstige inrichting van het Kleiwegplein, gezien vanuit de Spoortunnel

5. Autoluwe Nieuwe Veerstal en fietsroute langs Rotterdamseweg Aan de zuidzijde van de binnenstad is de Nieuwe Veerstal een strategische en historische plek. Hier zorgen herinrichting en een autoluw-regime dat Gouda zich ruimtelijk met de Hollandsche IJssel verbindt. Dit versterkt de aantrekkelijkheid van de binnenstad. Toeristen, wandelaars en fietsers krijgen hier volop ruimte. Parallel aan de Rotterdamseweg komt een hoogwaardige hoofdfietsverbinding naar Westergouwe, om deze wijk goed te verbinden met de rest van Gouda. De herinrichting van de Nieuwe Veerstal betreft concreet: • Gefaseerde pilot met tijdelijke inrichting: eerst tijdelijke weekendafsluiting, daarna tijdelijke weekafsluiting. Daarvóór is tijdig informeren van weggebruikers nodig (social media, bebording). Randvoorwaarde is een goed functionerende Zuidwestelijke Randweg. Daarom zijn voor- en nametingen nodig van het autoverkeer. Van tevoren maakt de gemeente afspraken over de opzet, planning en criteria bij de pilot. Zie blz. 54. • Na succesvolle pilot: inrichting volgens shared space principe waarbij wandelaars vanuit de binnenstad gemakkelijk de kades kunnen bereiken. • Ontheffinghouders (OV, logistiek, bewoners, ondernemers, bezoekers) houden toegang. Hierbij wordt aangesloten op techniek van zeroemissie stadslogistiek/autoluwe binnenstad (zie maatregel 10).

Nieuwe Veerstal vroeger

Tijdige info weggebruiker

Verkeersroutering

Nieuwe Veerstal nu

Nieuwe Veerstal mogelijk toekomstige inrichting

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

6. Verbeteren verblijfskwaliteit Blekerssingel-Fluwelensingel De Blekerssingel-Fluwelensingel zijn historische binnenstadsingels waar meer ruimte nodig is voor wandelen, fietsen en verblijven, met minder autoverkeer en lagere snelheden. Zo wordt het geen barrière maar een verbinding tussen de binnenstad en de andere wijken in Gouda. De herinrichting van de Blekerssingel-Fluwelensingel betreft concreet: • Meer ruimte voor wandelen door verplaatsen van parkeerplaatsen naar de omgeving Klein Amerika, Vossenburchkade en Schouwburgplein, creëren wandelruimte langs oever, maatwerk voor mindervaliden. • Instellen 30 km/u, instelling verkeerslichten met meer tijd voor oversteken (OV krijgt elektronisch prioriteit). • Bussen blijven hier wel rijden, o.a. R-netlijnen; de gemeente maakt afspraken met de vervoerder over de rijsnelheid. • Volwaardige fietsstroken en streetprint/elementenverharding (voorbeeld Maliesingel Utrecht) zijn wenselijk om de verblijfsfunctie te benadrukken. • Nieuwe wandelverbinding met brug tussen Klein Amerika naar de binnenstad (Koepoort) inclusief veilige oversteek. • Dynamische parkeerinfo met parkeerbezetting vanaf de randen van Gouda voorkomt onnodig zoekverkeer naar parkeervoorzieningen.

Voorbeeld singel Utrecht

Fluwelensingel nu

Fluwelensingel mogelijk toekomstige inrichting

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

7. Verbeteren Bodegraafsestraatweg Op de Bodegraafsestraatweg rijdt nu veel doorgaand verkeer dat eigenlijk via de rand- en hoofdwegen moet rijden. Daarnaast vormt de weg een lokale verbinding tussen Gouda en Reeuwijk. Hierdoor zal de Bodegraafsestraatweg een drukke weg blijven, maar diverse maatregelen zorgen wel dat het (doorgaand) autoverkeer op de Bodegraafsestraatweg afneemt (zoals 30km/u en het eenrichtingscarré). Daarnaast is het belangrijk om op de Bodegraafsestraatweg de snelheid van het autoverkeer te verlagen, omdat hier vaak te snel wordt gereden. Een formeel 30 km/u-regime is nog niet mogelijk vanwege de verwachte verkeersdrukte, maar een inrichting die de snelheid tempert is mogelijk. De herinrichting van de Bodegraafsestraatweg betreft concreet: • Visuele versmalling door huidige wegmarkering vervangen door visueel afwijkende verhardingsstroken en molgoten (zie voorbeeld), toepassen trottoirbanden • Realiseren van oversteekplateaus met streetprint/klinkers en oversteeklichten bij bestaande en nieuwe oversteken naar de oevers van de Reeuwijkse plassen: nabij de komgrens, nabij het Watergraspad en nabij de bocht bij de Goudse Houtsingel.

Voorbeeld verhardingsstroken Delft

Bodegraafsestraatweg nu

Bodegraafsestraatweg mogelijk toekomstige inrichting

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

8. Verbeteren verblijfskwaliteit Joubertstraat-Zwarteweg Op de Joubertstraat-Zwarteweg rijdt nu doorgaand verkeer (ca 10-20% van totaal) dat eigenlijk via de randwegen moet rijden. Het maatregelenpakket geeft afname van het autoverkeer. De inrichting moet beter aansluiten op een verblijfsfunctie met lagere snelheden. De herinrichting betreft concreet: • Instellen 30 km/u-regime, verkeerslichten met meer tijd voor oversteken. • Kruispunten gelijkwaardig uitvoeren met oversteekplateaus met streetprint of elementenverharding. Bij groot onderhoud ook de wegvakken uitvoeren in streetprint of elementenverharding. • Op de Zwarteweg huidige wegmarkering vervangen door visueel afwijkende verhardingsstroken en molgoten (zie Bodegraafsestraatweg).

Voorbeeld inrichting als fietsstraat in Utrecht

Situatie nu

Voorbeeld verblijfsinrichting met klinkers en plateaus Rotterdam

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

9. Eénrichtingscarré Thorbeckelaan-Graaf Florisweg De omgeving Thorbeckelaan, Statensingel, Albert Plesmanplein en Bodegraafsestraatweg heeft te maken met drukke fietsstromen, aanwezigheid van scholen, een onduidelijke en soms onveilige weginrichting en doorgaand verkeer. Een éénrichtingscarré maakt een eenvoudigere en veiligere inrichting mogelijk. Er is minder asfalt nodig, wat meer ruimte voor groen geeft. Ook leidt het tot minder doorgaand verkeer op de Bodegraafsestraatweg-Joubertstraat. Door de simpelere inrichting verbetert ook de doorstroming. Autoverkeer krijgt wel te maken met omrijdafstanden. Op netwerkniveau zijn deze effecten beperkt. De herinrichting betreft concreet: • Eénrichting voor autoverkeer tegen de klok in, OV rijdt gebundeld via Willem de Zwijgersingel, fietsers krijgen langs Thorbeckelaan en Statensingel een tweerichtingenfietspad aan noord- resp. westzijde. • Instellen 30 km/u, verkeerslichten geven meer tijd voor oversteken. • Kruispunten met oversteekplateaus in streetprint of klinkers. • Graaf Florisweg blijft tweerichtingen verkeer tot aan Vossenburchkade (op termijn fietsstraat-inrichting als auto-intensiteit dat toelaat). • Vereenvoudigde inrichting Albert Plesmanplein, met betere afwikkeling voor alle vervoerwijzen en verbetering verkeersveiligheid. • Voorkomen sluiproutes door wijk met lokale verkeersmaatregelen.

Graaf Florisweg mogelijk toekomstbeeld

Thorbeckelaan nu

Thorbeckelaan mogelijk toekomstige inrichting

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

In de zienswijze-procedure zijn diverse zorgen geuit over de effecten van het éénrichtingscarré, bijvoorbeeld voor de bereikbaarheid van de ondernemers aan het Hogendorpplein en de Willem en Marialaan. Door het eenrichtingscarré nemen vanuit enkele windhoeken de rijafstanden voor automobilisten toe. Dit wordt ook beschreven in de economische effectbepaling uitgevoerd door Roots in opdracht van Gouda Onderneemt. Het is niet uitgesloten dat door het VCP deze ondernemers gevolgen ondervinden met mogelijk risico op omzetverlies. Het éénrichtingscarré is een belangrijke maatregel die aan diverse doelstellingen een belangrijke bijdrage levert: • Verkeersveiligheid verbetert (door oa. herinrichting van Thorbeckelaan en Albert Plesmanplein); • Leefbaarheid verbetert (minder verkeer door woonstraten, zowel op de straten van het carré zelf als op de Joubertstraat en Bodegraafsestraatweg); • Fietsnetwerk wordt verbeterd doordat een tweerichtingen fietspad aangelegd kan worden langs de Thorbeckelaan en Statensingel, dit draagt ook bij aan de verkeersveiligheid en het stimuleren van fietsen.

In diverse zienswijzen heeft de gemeente suggesties gekregen om het concept aan te passen, waarmee volgens Roots ook de negatieve economische effecten voor de ondernemers zijn te mitigeren. Zo kan bijvoorbeeld de verbinding tussen de Jamessingel en Graaf Florisweg mogelijk tweerichtingen blijven voor autoverkeer. De gemeente wil dit graag verder onderzoeken binnen het principe van het éénrichtingscarré, om vervolgens met inspraak van de omgeving een nadere afweging te maken over de verschillende belangen. Wel zijn de principes van het éénrichtingscarré belangrijk, maar zijn er mogelijk nog optimalisatiemogelijkheden om mogelijk negatieve effecten te mitigeren. Daarom wordt nu een principebesluit gevraagd voor de principes van het éénrichtingscarré als onderdeel van het totale integrale VCP-plan, maar dient de uiteindelijke inrichting van het éénrichtingscarré nader uitgewerkt te worden met de omgeving en andere belanghebbenden. Over de uiteindelijke inrichting zal opnieuw een besluit aan de gemeenteraad gevraagd worden. Bovendien is deze maatregel nu voorzien voor de 3e tranche en is er nog geruime tijd om binnen de principes en het kader van het VCP deze maatregel verder uit te werken.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

10. Verbeteren verblijfskwaliteit binnenstad De binnenstad is een bijzonder waardevol gebied in Gouda. Hier zet de gemeente in op het herwinnen van de openbare ruimte voor verblijven, wandelen, geveltuintjes, bomen, groenvakken en een autoluw milieu. Dit draagt bij aan de klimaatadaptiviteit, het woongenot én aan de winkelaantrekkelijkheid en het toerisme in de Goudse binnenstad. Een belangrijke sleutel om de verblijfskwaliteit in de binnenstad te verbeteren, is het terugdringen van gemotoriseerd verkeer in de binnenstad. De doelgroepen waar de meeste winst is te halen, zijn bezoekers (ca 33% van het autoverkeer in de binnenstad), logistiek/taxi/kiss&ride-verkeer (31%) en bewoners (25%).

Hiervoor zijn gedragsgerichte maatregelen te treffen, gericht op: • Aantrekkelijke verblijfskwaliteit, extra ruimte voor wandelen en fietsen in de binnenstad, en goede hoogwaardige fietsparkeervoorzieningen, om gebruikers te verleiden tot nieuw gedrag. • Optimaal benutten van parkeerlocaties en verminderen straatparkeren, dit stuurt de verkeersstromen en het reduceert zoek- en sluipverkeer. • Selectieve toegang binnenstad, waarbij alleen de doelgroepen die nodig zijn, gemotoriseerd toegang hebben tot kwetsbare delen van de stad. De volgende bladzijden zoomen in op deze drie typen maatregelen. Onbekend 6%

Werkende 5%

Middelzwaar 2% Bedrijfsauto - licht

Zwaar 0%

15% Bewoner 25% Bezoeker 33%

Voorbeeld groen woonerf Haarlem

Optimaliseren aantrekkelijkheid Gouda

Pers.auto's en tweewielers 83%

Doorgaand* 31%

*doorgaand verkeer bestaat uit: logistiek, sluipverkeer, haal- en brengverkeer, taxi

*tweewielers: motorfietsen

Verkeersbewegingen van/naar binnenstad (werkdag) Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

In de eerste plaats zorgt een aantrekkelijke verblijfskwaliteit en extra ruimte voor wandelen en fietsen, dat mensen in de binnenstad worden verleid tot het gewenste en gezonder gedrag. In de openbare ruimte van de binnenstad wordt de voetganger de hoofdgebruiker. Hierbij past een principe-inrichting met ‘woonerf-kenmerken’: gemengd profiel, smalle rijlopers zonder verhoogde trottoirs, auto en fiets gedragen zich als gast, voldoende wandelruimte en groen. Daarnaast krijgen wandelaars en fietsers betere en nieuwe micro-verbindingen binnen de binnenstad en richting de omliggende delen van Gouda: een nieuwe wandelbrug tussen Klein Amerika en de Koepoort en een “voetpad, fiets te gast”-regime in enkele straten en stegen. Tot slot zijn ook voldoende hoogwaardige fietsenstallingen nodig rondom het winkelgebied. Dit vermindert wildparkeren van fietsen in de binnenstad.

Extra ruimte voor wandelen en groen (Leiden)

Impressie wandelbrug (Leiden)

In de tweede plaats zorgt een slimme strategie voor het autoparkeren voor minder autoverkeer in en rond de binnenstad. Uit cijfermatige analyses (zie bijlage 3) blijkt dat de bestaande parkeervoorzieningen voldoende capaciteit bieden, maar dat deze niet efficiënt wordt gebruikt. Er liggen éérst kansen in het beter benutten van parkeergarages en -terreinen: • Voor bezoekers: beter benutten van Bolwerk, Stationsgarage en Vossenburchkade. Dit vergt: dynamische parkeerinfo vanaf de randen van Gouda die real-time aangeeft waar hoeveel plek is, prettige looproutes naar de binnenstad en een strenger straatparkeerregime in de binnenstad, bv. alleen dagkaarten of andere prijsdifferentiatie. • Voor bewoners: verlagen van het aantal straatparkeervergunningen door natuurlijk verloop en wachtlijst. Optie is om nieuwe bewoners een vergunning aan te bieden voor collectieve parkeerlocaties zoals Bolwerk, Klein Amerika en Vossenburchkade. Alleen dit geeft in de binnenstad al binnen 10 jaar tot 25-50% minder straatparkeren. Onderdelen van dit parkeerproduct: zelfde prijsstelling als straatvergunningen, fietsenstalling bij de garage, strippenkaart voor incidenteel straatparkeren. • Minder validen krijgen maatwerk om hun mobiliteit te garanderen (o.a. gratis parkeren op alle straatparkeerplaatsen en mindervalide-plaatsen)

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

• De gemeente faciliteert deelmobiliteitsaanbieders om microhubs te openen, zodat binnenstadsbewoners een volwaardig alternatief krijgen voor de eigen auto (deelauto, -fiets, -cargobike, OV-abonnement). • De komende jaren blijft de gemeente de parkeerdruk meten op straat en in parkeervoorzieningen. Hieruit blijkt hoe snel en hoeveel straatparkeerplaatsen kunnen worden omgezet in verblijfsruimte/groen. Daarnaast wordt duidelijk of extra parkeercapaciteit nodig is. Daarbij kan gedacht worden aan een extra parkeerlaag op de Stationsgarage, Klein Amerika, Vossenburchkade en/of een nieuwe parkeervoorziening nabij de zuidelijke binnenstad (Goudasfalt of nabij Croda). In de derde plaats kiest de gemeente voor een autoluwe binnenstad met selectieve toegankelijkheid vanaf 2025 (in aanvulling op het bestaande autovrije winkelgebied). In april 2021 heeft de gemeenteraad besloten dat vanaf 2025 alleen Zero Emission Stadslogistiek toegang krijgt tot de binnenstad. Het bijbehorende handhavingssysteem is een geschikte basis voor een autoluwe binnenstad, óók voor andere doelgroepen: het Delfts model, met flexibele ontheffingen voor OV, bewoners, ondernemers en bezoekers. Ontheffingen worden op kenteken telefonisch of via internet aangevraagd (tot 24 uur na bezoek, gratis of betaald).

De maatregelen voor de binnenstad zijn samen te vatten in onderstaande kaartbeeld.

Toegangssysteem Delft

Hoogwaardige deelmobiliteit

Van parkeren naar groen

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

In het Verkeerscirculatieplan wordt de gemeenteraad gevraagd een besluit te nemen over het toekomstbeeld voor de binnenstad. Op de voorgaande pagina’s is dit toekomstbeeld van een autoluwe binnenstad geschetst. Deze koers moet nadere uitwerking krijgen in een binnenstadstrategie met maatregelen en volgordelijkheid, te bepalen in afstemming met de verschillende stakeholders. Zoals beschreven gaat het om drie pijlers waar een raadsbesluit voor wordt gevraagd: 1. Aantrekkelijk verblijfsklimaat. De komende jaren vindt groot onderhoud plaats in de binnenstad. De gemeente grijpt dit aan om het verblijfsklimaat te verbeteren en nieuwe meer erf-achtige inrichtingen te realiseren. Dit kan met middelen van beheer- en onderhoud. 2. Sturen op parkeren. Om straatparkeerplaatsen om te kunnen zitten in meer groen en verblijfsruimte zijn sturende maatregelen nodig om het aantal straatparkeervergunningen in de binnenstad te beperken. In de binnenstad zijn ca 1.500 bewoners- en bedrijfsvergunningen voor ca 1.200 straatparkeerplaatsen. Een deel van de vergunninghouders parkeert nu al elders. Het doel is niet om de gehele binnenstad vrij te maken van parkeren op straat, een deel van de binnenstad is woongebied waar prima auto’s op straat kunnen parkeren. Voor de

aantrekkelijkheid van de binnenstad zijn er met name kansen voor parkeervrije grachten, zoals de West- en Oosthaven, de Lage- en Hoge Gouwe en de Turfmarkt. Hier zijn totaal zo’n 250 parkeerplaatsen (ca. 20% totaal). Daarmee zou zo’n 3.000 m2 vrij komen voor andere functies, zoals groen, horeca en zitjes. Verminderen van parkeerplaatsen kan pas als het aantal straatvergunningen voldoende is gedaald. Dit is mogelijk met een vergunningenplafond (bv. maximaal 1000) met een organisch uitdoofbeleid: bij verhuizing vervalt het recht op een straatvergunning. Wel worden alternatieven geboden in de vorm van een vergunning op een parkeerlocatie in de schil, maar ook in de vorm van deelmobiliteit en goede fiets en OV-verbindingen. 3. Sturen op toegankelijkheid. Voorstel is om gelijktijdig met de zeroemissie stadslogistiek in 2025 ook een autoluwe zone in te stellen voor alle doelgroepen met een ruim ontheffingenbeleid. Dit beperkt onnodige autoritten, en geeft ruimte voor bestaande gebruikers. Met deze maatregelen wordt de binnenstad van Gouda autoluw. Naar schatting kan zo’n 20% a 30% van het verkeer dat de binnenstad in- en uitrijdt gereduceerd worden, en tot wel 40% a 50% van het verkeer in het ‘hart’ van de binnenstad. De achtergrondrapportage licht dit verder toe. Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Overige maatregelen A. Samen werken aan wijkuitwerkingsplannen Het verkeerscirculatieplan geeft de kaders op structuurniveau voor het wandel-, fiets- OV-, en autoverkeer en benoemt maatregelen op stedelijk netwerkniveau. Daarnaast neemt de gemeente lokale maatregelen om verkeerssituaties te verbeteren. Verspreid in Gouda zijn lokale maatregelen nodig om de oversteekbaarheid, verkeersveiligheid, leefbaarheid en verkeersafwikkeling te verbeteren, onder andere rondom schoolzones. Ook het nieuwe 30 moet uitwerking krijgen op staatniveau, evenals eventuele parkeerregulering. Dergelijke punten krijgen een plek in wijkuitwerkingsplannen. Deze krijgen zo veel mogelijk een koppeling met regulier beheer- en onderhoud.

Dit betreft wijkplannen voor: • Westergouwe • Korte Akkeren (o.a. herinrichting KW-weg) • Binnenstad (nadere uitwerking maatregel 10) • Kort Haarlem (o.a. wijkcirculatie, passend binnen het verkeerscirculatieplan, groot onderhoud nu in voorbereiding) • Goverwelle (groot onderhoud nu in voorbereiding) • Stolwijkersluis • Noord (o.a. Molenmeesterslag – Dijkgraafslag) • Bloemendaal • Plaswijck.

In elke wijk gaat de gemeente wijkuitwerkingsplannen opstellen, vanuit de kaders van het verkeerscirculatieplan. Omdat het hier gaat om maatwerk binnen wijken, doet de gemeente dit in nauwe samenwerking met inwoners en belanghebbenden in de wijk zelf. Samen werken aan een veilige wijk

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

B. Fietsmaatregelen Het stimuleren van fietsgebruik is een belangrijke ambitie van de gemeente, want fietsen draagt bij aan gezondheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. Door te sturen op autoverkeer ontstaat meer ruimte voor de fiets. Fietspaden worden verbreed, ontbrekende schakels in het netwerk worden aangelegd, en wachttijd bij kruispunten wordt verminderd. Voorbeelden: • Verbeteren fietsroute Gouda – Bodegraven • Verbeteren fietsroute Gouda – Rotterdam • Verbeteren fietsroute Gouda – Alphen a/d Rijn

C. OV-maatregelen Gouda heeft een uitgebreid busnetwerk van stadslijnen en streeklijnen. De gemeente wil deze behouden en verbeteren. De OV-kwaliteit blijft op peil door een aantal optimalisaties voor te stellen aan de provincie en vervoerder. Het gaat om het aanpassen van enkele routes en het optimaliseren van bushaltes (als onderdeel van wijkplannen). Ook een busdoorsteek bij Plaswijk is kansrijk voor kortere reistijden. Ook draagt het bij aan lagere exploitatiekosten, zodat het Goudse OV nog rendabeler en levensvatbaarder wordt. Nabij bushaltes faciliteert de gemeente de ontwikkeling van mobiliteitshubs voor inwoners van de aanliggende wijk.

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

5 Effecten van het verkeerscirculatieplan Dit hoofdstuk beschrijft de effectanalyse van de maatregelen op leefbaarheid en gezondheid, duurzaamheid, bereikbaarheid en economie.

Foto: Driestar Educatief

Toetsing met milieu-,verkeer,- en koopstromenmodellen De effecten van het Verkeerscirculatieplan zijn getoetst op de hogere doelen uit hoofdstuk 2. Dit is gedaan met een milieumodel, verkeersmodellen en een koopstromenmodel. De modellen zijn geijkt op empirische gegevens. Ook nemen de modellen o.a. de toekomstige groei van Gouda mee. Dit alles zorgt dat de modellen goed aansluiten bij de werkelijkheid. Dit document beschrijft de resultaten op hoofdlijnen. Bijlage 3 bevat de technische achtergronden bij de modelberekeningen, alle afgevallen maatregelen die zijn geanalyseerd, de uitgangspunten bij de berekeningen en verdere inzoom in de effecten. Opbouw van de verkeersanalyses Hierna zijn de effecten beschreven van het uiteindelijke Verkeerscirculatieplan: • Eerst is gekeken naar een ‘niets doen’-situatie 2030: binnen Gouda geen infrastructuur-aanpassingen, maar wel woningbouw en vastgestelde regionale infrastructuurprojecten zoals verbreding van de A20 • Daarna zijn de effecten onderzocht van maatregel 1 en 2 (randwegenstructuur op orde: N207, Zuidwestelijke Randweg, Van ReenensingelGoudse Houtsingel-Goverwellesingel, Spoorzone en Goudse Poort) • Tot slot is dezelfde berekening uitgevoerd, met alle maatregelen van het Verkeerscirculatieplan (maatregelen 1 tot en met 10). Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Niets doen is geen optie Zonder maatregelen zullen reistijden binnen Gouda in de toekomst niet meer voldoen aan de normen uit het Mobiliteitsplan van de gemeente Gouda. Dit speelt vooral op de N207 bij Westergouwe en de Goudse Poort. Zonder capaciteitsverruiming van kruispunten zullen de wachttijden in de ochtenden avondspits hier fors oplopen.

Reistijdproblemen in ochtend- en avondspits bij Goudse Poort

Reistijdproblemen in ochtend- en avondspits op de N207

In het Mobiliteitsplan is onder meer gesteld dat de reistijd op de stadswegen in de spits maximaal 50% langer mag zijn dan in de daluren. In 2015 was de reistijd op deze wegen in Gouda maximaal 28%, de hoogste waarde was gemeten op de N207. Op de overige wegen wordt wel aan het doorstromingscriterium uit het Mobiliteitsplan voldaan. Zie hieronder de analyse van reistijden voor de toekomstsituatie zonder maatregelen. Reistijden tussen rand van de stad en bestemmingen in Gouda in ‘niets doen’-situatie 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0

Norm-reistijd Geen norm van toepassing

Belangrijke congestielocaties (toekomst zonder maatregelen)

uit

Goudse Poort

uit

Kromme Gouwe

uit

Hollandse IJssel

uit

Gouwestroom Gouwe Spoor Klein Amerika Kleiwegplein

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Enkel randwegen op orde brengen is niet voldoende Vervolgens zijn de verbeteringen aan de randwegenstructuur onderzocht (maatregel 1 en 2 en verbeteringen in de Spoorzone). Het gaat hier om maatregelen die de verwachte doorstromingsproblemen voor het autoverkeer verbeteren. De maatregelen zijn volgens de verkeersmodellen effectief: er ontstaat in de toekomstsituatie een goede autodoorstroming op de randwegen, die fungeren als drager van het Goudse verkeerssysteem. Op alle relaties voldoet de reistijd aan de reistijdnormen uit het Mobiliteitsplan. De verbeterde doorstroming op de randwegen leidt echter nog niet tot voldoende verkeersverluwing in de rest van Gouda. Zie het beeld rechts. De leefkwaliteit binnen Gouda verbetert dus onvoldoende. Vooral op de Bodegraafsestraatweg, Joubertstraat, Blekerssingel, Fluwelensingel en Nieuwe Veerstal sluit de verkeersdrukte niet aan op de streefwaarden uit het Mobiliteitsplan. Voor de verschillende wegtypen zijn streefwaarden ten aanzien van de verkeersintensiteit gedefinieerd. Er zijn extra maatregelen nodig om de doelen te behalen.

Indicatie verkeersdrukte bij verbeterde randwegen t.o.v. referentie 2030

Verkeerscirculatieplan Gouda - 6 mei 2021

Vertragingen randweg ‘niets doen’

Met maatregelen

Compleet pakket leidt tot verbetering reistijden en leefkwaliteit De maatregelen 3 tot en met 10 zijn nodig om, naast de verbetering van randwegen, óók de verkeersdruk op de wegen in en rond de binnenstad en de stadswijken verder terug te dringen. Dit draagt bij aan een betere leefbaarheid en verkeersveiligheid binnen Gouda.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Gouda&id=567d32b5-fb80-44d2-af8a-7ad9fe8133e8