Document · PDF

Stappenplan Nul Emissie zone stadslogistiek Gouda definitief incl bijlagen.pdf

Raadsvergadering 14 april 2021, gemeente GoudaBij agendapunt: Zero Emissie Stadslogistiek (ZES)20.910 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Verdieping: maatschappelijke waarde schone lucht ⚫

⚫ ⚫

Verplaatsingen van motorvoertuigen in een gebied zorgt voor uitstoot van schadelijke stoffen. Dit heeft invloed op de luchtkwaliteit en daarmee op de volksgezondheid: inademen van vervuilde lucht vergroot bijvoorbeeld de kans op long- en hartziekten (o.a. astma, longkanker, hartritmestoornis etc.) Simpel gezegd: ziekte kost de maatschappij geld, mensen moeten behandeld worden in het ziekenhuis, hebben meer ziekteverzuim, zijn minder productief (en/of werken minder lang) Deze kosten zijn vertaald in een “Milieuprijs”. Dit is een benadering van de maatschappelijke kosten van een kilogram uitstoot van een schadelijke stof

Maatgevende stoffen onderzoek

Verkeersemissies

NOx

PM10

Milieuthema’s

Schade

Luchtvervuiling

Menselijke gezondheid

Maatschappelijke waarde

“€”

Smogvorming

Longziekten

Fijnstofvorming

Hartziekten

…

PM2,5

Noot: ter illustratie Bron: CE Delft, Handboek Milieuprijzen; Bewerking BCI

Resultaat ⚫ Projecteffect: extra reductie uitstoot schadelijke stoffen per jaar in kilogrammen Extra emissiereductie in KG schadelijke stof

2025

2030

2040

Fijnstof (PM10)

519 kg

515 kg

411 kg

Stikstof (NOx)

16.006 kg

11.145 kg

6.184 kg

Ultra fijnstof (PM2,5)

214 kg

148 kg

118 kg

...waarvan in stedelijk gebied

58 kg

53 kg

44 kg

...waarvan langs N-wegen of snelwegen

156 kg

94 kg

75 kg

⚫ Dit projecteffect resulteert in een jaarlijkse maatschappelijke baat, die door de jaren heen afneemt naarmate het wagenpark autonome schoner wordt: Maatschappelijke baat

2025 (per jaar)

2030 (per jaar)

2040 (per jaar)

Contante Waarde 2019

Fijnstof (PM10)

€

18.000

€

305.000

Stikstof (NOx)

€ 588.000

€ 409.000

€ 227.000

€

4.816.000

Ultra fijnstof (PM2,5)

€

63.000

€

1.081.000

Totaal

€ 701.000

€ 309.000

€

6.202.000

23.000

90.000

23.000

79.000

€ 511.000

⚫ Contante waarde van de milieubaat over de gehele looptijd bedraagt € 6,2 miljoen euro © Buck Consultants International, 2020

8 Overige effecten: bereikbaarheid, verblijfsklimaat, vestigingsklimaat, innovatie, trillingen Bereikbaarheid ⚫

⚫

De historische binnenstad van Gouda is een bestemmingsgebied voor stadslogistiek en kent geen doorgaande routes voor bestel- en vrachtverkeer. De singels blijven toegankelijk voor conventioneel verkeer. Er worden daarom geen omrijdeffecten door implementatie van Nul Emissie verwacht Conclusie: geen effect (0)

Verblijfsklimaat (leefbaarheid) ⚫ ⚫

⚫

E-bestelauto’s en E-trucks zijn schoner en stiller: dit zorgt voor aantrekkelijker verblijf in de stad Enkel implementatie van Nul Emissie zonering leidt naar verwachting niet tot minder goederenstromen de stad in. Het bevoorradingsprofiel blijft min of meer gelijk aan de autonome ontwikkeling. Er wordt geen impact verwacht op goederenstromen en modaliteiten tenzij winkeliers, verladers en logistieke bedrijven kiezen voor nieuwe, innovatieve modaliteiten of vervoersconcepten. Conclusie: wordt versterkt vanuit stiller en schoner (+), maar echte potentie zit in nieuwe concepten

Vestigingsklimaat ⚫ ⚫

Imago als aantrekkelijk, schoon en levendig centrum helpt bij aantrekken bezoekers (meer kans op conversie in de winkel), dit leidt tot een impuls voor het vestigingsklimaat van retailers en horeca Aan de andere kant bestaat de kans dat investeringskosten in het wagenpark tussen 2025 en 2030 worden door- belast aan winkeliers en consumenten. Bewoners en winkeliers krijgen in dat geval met bepaalde diensten mogelijk met meer kosten te maken dan in binnensteden en wijken zonder Nul Emissie zone (bevoorrading, verhuizing, verbouwing)

⚫ ⚫ ⚫ ⚫

O.b.v. toegepaste TCO inzichten is bij doorbelasting sprake van een potentieel licht concurrentienadeel voor Goudse binnenstad t.o.v. andere binnensteden en kernwinkelgebieden zonder Nul Emissie zone Echter ook andere steden in de regio overwegen implementatie Nul Emissie Stadslogistiek in hun binnenstad of centrum. Denk aan Alphen aan den Rijn, Rotterdam, Den Haag en Utrecht G40 aanpak en afspraken in BO MIRT verband zijn daarom van belang Conclusie: wisselend beeld voor bewoners en winkeliers (+/-)

Innovatie ⚫

⚫

Nul Emissie zone is aanjager voor verschoning logistiek wagenpark en ontwikkeling elektrische voertuigen, bovendien is er meer potentie en ‘sense of urgency’ voor innovatieve logistieke concepten zoals city hubs, inzet elektrische fiets en Lichte Elektrische Vrachtvoertuigen (LEVV) Conclusie: versterking (++)

Trillingen ⚫ ⚫

⚫

Specifiek voor Gouda speelt dat trillingen van zwaar vrachtverkeer mogelijk zorgen voor verzakking Implementatie van Nul Emissie zone leidt niet per definitie tot minder inzet van (zware) vrachtwagens in stadslogistiek. Tot 2025 is er een overgangsregeling voor Euro VI vrachtwagens voorzien, daarna hebben (zware) elektrische trucks “gewoon” toegang tot de zone Wel zijn er signalen uit de markt dat E-trucks minder trillingen veroorzaken vanwege minder bewegende onderdelen. Echter op dit moment is er onvoldoende informatie voor BCI om te beoordelen of dit significante impact heeft op trillingen. Meer onderzoek zal daarvoor nodig zijn Conclusie: belangrijk effect, maar onvoldoende informatie beschikbaar voor oordeel (PM)

9 Eindoverzicht effecten Nul Emissie ⚫

De onderstaande tabel geeft een samenvattend overzicht van het eindresultaat van de economische effectanalyse. In de beschouwende dia’s die volgen op deze tabel is de betekenis toegelicht.

Totaal overzicht kosten en baten

C.W. 2019 (in mln. €)

Effect (zichtjaar 2025)

Investeringen gemeente

-5,4

⚫

Investeringskosten

-0,7

Eenmalig € 742K investering in realisatie Nul Emissie zone

⚫

Operationele kosten

-4,7

Jaarlijks € 306K t.b.v. licenties, handhaving, B&O etc.

Investeringen bedrijfsleven

-1,0

⚫

-1,0

Investeringen wagenpark 2025

Collectieve baten

13,8

⚫

Klimaat

7,6

⚫

Luchtkwaliteit

6,2

KBA Tussenstand ‘Monetaire’ Baten

Meerkosten transport per km, TCO-nadeel E-trucks 2025

Extra emissiereductie broeikasgassen en schadelijke stoffen door versnelde verschoning wagenpark

7,4

Impact Nul Emissie zone op: ⚫

Bereikbaarheid

⚫

Nihil

Geen doorgaand vracht- en bestelverkeer Nul Emissie zone

Verblijfsklimaat binnenstad

Schonere en stillere stadslogistiek leidt tot prettiger verblijf

⚫

Vestigingsklimaat binnenstad

+/-

Imago positief, maar kans doorbelasting (deel) transportkosten

⚫

Innovatie

Meer potentie en ‘sense of urgency’ innovatieve logistiek

⚫

Trillingen

Meer onderzoek nodig naar impact E-trucks op bodemtrilling

Beschouwing resultaat ⚫

⚫ ⚫

⚫

Deze KBA aanpak, het structureel waarderen van de belangrijkste type effecten, biedt beleidsmakers, bestuurders en direct belanghebbenden inzicht in de effecten van invoering van Nul Emissie zonering, zodat daarmee een onderbouwde discussie gevoerd kan worden over invoering van de zone Invoering van een Nul Emissie zone voor Stadslogistiek in 2025 in Gouda kent een positief (kwantitatief) KBA tussenresultaat van € 7,4 miljoen Contante Waarde in 2019 De te verwachten maatschappelijke baten op het gebied van klimaat en luchtkwaliteit wegen dus op tegen de investeringen die gemeente en bedrijfsleven moeten doen om deze baten te realiseren. Daarmee is er dus sprake van een positief maatschappelijk rendement Dit maatschappelijk rendement wordt alleen behaald als overheid en bedrijfsleven investeren

Totaal overzicht kosten en baten

C.W. 2019 (in mln. €)

Effect (zichtjaar 2025)

Investeringen gemeente

-5,4

⚫

Investeringskosten

-0,7

Eenmalig € 742K investering in realisatie Nul Emissie zone

⚫

Operationele kosten

-4,7

Jaarlijks € 306K t.b.v. licenties, handhaving, B&O etc.

Investeringen bedrijfsleven

-1,0

⚫

-1,0

Investeringen wagenpark 2025 en 2030

Collectieve baten

13,8

⚫

Klimaat

7,6

⚫

Luchtkwaliteit

6,2

KBA Tussenstand ‘Monetaire’ Baten © Buck Consultants International, 2020

Meerkosten transport per km, TCO-nadeel E-trucks 2025

Extra emissiereductie broeikasgassen en schadelijke stoffen door versnelde verschoning wagenpark

7,4 24

Gevoeligheidsanalyse ⚫ De gevoeligheidsanalyse toont dat het tussensaldo ook bij toepassing van belangrijkste onzekerheden positief blijft. Er is dus sprake van een robuust positief resultaat ⚫ Het saldo is vooral gevoelig voor maatschappelijke waarde van klimaat, de TCO-ontwikkeling (transportkosten kunnen oplopen bij ongunstige TCO) en gedragseffecten Gevoeligheidsanalyse

Saldo

Resultaat effectstudie

€ 7,4

Toelichting

1,5%

€ 9,1

Toekomstige baten hebben meer waarde (geld nu is minder belangrijk)

4,5%

€ 6,0

Toekomstige baten hebben minder waarde (geld nu is belangrijker)

-30%

€ 5,1

+30%

€ 9,7

Hoger of lager KBA saldo door kleinere of grotere omvang klimaat- en milieubaten tegenover gelijkblijvende investeringen gemeente

-30%

€ 9,0

Hoger saldo door lagere investeringskosten realisatie en operatie

+30%

€ 5,8

Lager KBA saldo door hogere investeringskosten realisatie en operatie

+0,05 ct

€ 2,8

Lager KBA saldo door hogere investeringskosten wagenpark

Laag

€ 5,5

Lager KBA saldo door lagere maatschappelijke waarde luchtkwaliteit

Hoog

€ 10,8

Hoger KBA saldo door hogere maatschappelijke waarde luchtkwaliteit

Laag

€ 1,7

Maatschappelijke waarde klimaatmaatregelen daalt t.o.v. uitgangspunt

2°C

€ 12,5

Maatschappelijke waarde klimaatmaatregelen neemt toe t.o.v. uitgangspunt

Gedrag: Euro VI ontheffing vracht

€ 6,0

Geen investeringskosten vracht 2025-2030, maar minder klimaat/milieubaten

Gedrag: 30% via City Hubs en conventioneel aanrijden tot hub

€ 4,0

Minder klimaat- en milieubaten door wegvallen Nul Emissie aanrijkilometers

Discontovoet

Omvang stadslogistiek

Investeringskosten gemeente Ongunstige TCO ontwikkeling Maatschappelijke waarde Luchtkwaliteit Maatschappelijke waarde Klimaatbaten

⚫

Bij de besluitvorming spelen ook kwalitatieve overwegingen een rol. De implementatie van Nul Emissie zone in de binnenstad van Gouda zorgt niet voor negatieve bereikbaarheidseffecten voor doorgaand vracht- en bestelverkeer. De Nul Emissie zone is complementair aan de plannen voor een Verkeerscirculatieplan (VCP), zeker bij meekoppelkansen op gebied van gebruik ANPR camera’s Inzet van schonere en stillere voertuigen leidt niet alleen tot een gezondere leefomgeving, maar ook voor een prettiger verblijf in de stad. Een aantrekkelijke schone stad is een belangrijke factor om meer bezoekers aan te trekken en om bezoekers te verleiden langer in de stad te verblijven (waardoor meer bestedingen gegenereerd kunnen worden in horeca en winkels) Dit werkt positief door in het vestigingsklimaat. Hier speelt echter wel de zorg dat investeringen in het wagenpark die tussen 2025 en 2030 nog te verwachten zijn mogelijk doorberekend worden aan winkeliers en bewoners die logistieke diensten afnemen (bevoorrading, maar ook bouw- en service logistiek). Dit leidt zogezegd tot een wisselend beeld voor het vestigingsklimaat van de binnenstad en is daarmee een reden voor faciliterende en stimulerende maatregelen Implementatie van de Nul Emissie zone leidt tot meer potentie en urgentie voor innovatieve logistieke concepten, zoals city hubs en inzet van combinaties van fiets, E-bestel en LEVV

Impact Nul Emissie zone op: ⚫

Bereikbaarheid

⚫

Nihil

Geen doorgaand vracht- en bestelverkeer Nul Emissie zone

Verblijfsklimaat binnenstad

Schonere en stillere stadslogistiek leidt tot prettiger verblijf

⚫

Vestigingsklimaat binnenstad

+/-

Imago positief, maar kans doorbelasting (deel) transportkosten

⚫

Innovatie

Meer potentie en ‘sense of urgency’ innovatieve logistiek

⚫

Trillingen

Meer onderzoek nodig naar impact E-trucks op bodemtrilling

Bijlagen

A Begrippenlijst ⚫ De rapportage bevat veel technische termen gerelateerd aan de kosten-baten systematiek. Hieronder zijn de belangrijkste vijf begrippen kort toegelicht: •

•

Kosten-Baten Analyse (KBA): een systematiek van vergelijking van kosten en baten waarbij gebruik wordt gemaakt van kengetallen om ook maatschappelijke baten als gezondheid/luchtkwaliteit en klimaat (normaliter niet uit te drukken in harde Euro’s) in beeld te brengen en gelijkwaardig mee te wegen bij (publieke) investeringsbeslissing Contante Waarde (CW): de waarde van een kost/baat die optreedt in één of meerdere jaren, vertaald naar de som van de waarde in 2019, door toepassing van een discontovoet. Dit wordt gedaan om kosten en baten die op verschillende tijdstippen optreden onderling vergelijkbaar te maken Discontovoet: de discontovoet is een factor die wordt gebruikt om kosten en baten die verschillend in de tijd optreden met elkaar vergelijkbaar te maken. Bij publieke investeringen bevat de discontovoet naast een rentecomponent (nu: 0%) ook een risicopremie (nu: 3%). Zie Rapport Werkgroep Discontovoet, 2015 Milieuprijs: benadering van de maatschappelijke kosten (schade, bijv. op het gebied van gezondheid) van een kilogram uitstoot van een schadelijke stof. Milieuprijzen geven daarmee een indicatie voor betalings-bereidheid voor voorkomen milieuvervuiling. Zie Handboek Milieuprijzen, 2017 van CE Delft Pro Memori (PM): effecten die niet met voldoende betrouwbaarheid zijn in te schatten worden uitgedrukt als PM.

Het betreft effecten waarvan richting/omvang niet betrouwbaar in beeld te brengen zijn, maar waarvan lezers/beslissers zich bewust moeten zijn bij het nemen van een beslissing. Dit is dus iets anders dan aanduidingen als: beperkt of substantieel groot

B Uitgangspunten effectstudie ⚫ Looptijd: • • •

De investeringen vinden plaats in 2022 tot en met 2025 Gehanteerde looptijd voor effecten is 2025-2050 Deze looptijd wordt gehanteerd vanwege (zeer grote) onzekerheid met betrekking tot autonome technologische ontwikkeling van het wagenpark na 2050

⚫ Discontovoet: • • •

Discontovoet van 3,0% Standaarddiscontovoet conform Nederlandse MKBA richtlijn publieke investeringen Bron: Advies Werkgroep Discontovoet, Rijk, 2015

⚫ Prijspeil effectstudie: • •

Bedragen in prijspeil 1-8-2019 o.b.v. Consumenten Prijs Index (CPI) Bron: CBS

Projecteffecten ⚫

Omvang Stadslogistiek •

⚫

Investeringen realisatie •

⚫

O.b.v. ontwikkeling totale gebruikskosten per voertuigkilometer voor vracht en bestel (zie slide 36)

Klimaat • • •

⚫

O.b.v. kostenraming door BCI, ervarings- en kengetallen en marktinzichten uit eerdere projecten, zie bijlage D

Wagenpark investeringen •

⚫

O.b.v. kostenraming door BCI, ervarings- en kengetallen en marktinzichten uit eerdere projecten, zie bijlage D

Operationele kosten •

⚫

O.b.v. ‘real data’ uit kentekenonderzoek wordt omvang stadslogistiek in voertuigkilometers bepaald, zie bijlage C

O.b.v. omvang stadslogistiek en verdeling naar wegtype Emissiefactoren (Tank-To-Wheel) jaarlijks opgesteld door TNO in opdracht van Ministerie van IenW Rekening houdend met autonome verschoning tot 2030 (aanname na 2030 lineaire afname naar 0)

Luchtkwaliteit • • •

O.b.v. omvang stadslogistiek en verdeling naar wegtype Emissiefactoren (Tank-To-Wheel) afkomstig uit Omvang van de Stadslogistiek (CE Delft, 2018), wederom gebaseerd op onderzoek van TNO (2016), rapport: Emission factors for light commercial vehicles, Euro VI-trucks Rekening houdend met autonome verschoning tot 2030 (aanname na 2030 lineaire afname naar 0)

Gehanteerde milieuprijzen ⚫ Klimaat: •

•

• •

Milieuprijs uitstoot Koolstofdioxide (CO2) afkomstig uit Handboek Milieuprijzen (CE Delft, 2017), de milieuprijs houdt rekening met een reële prijsstijging van 3,5% per jaar Conform advies in notitie WLO-Klimaatscenario’s en waardering CO2-uitstoot in MKBA (CPB & PBL, 2016) is de efficiënte milieuprijs gehanteerd, de economie brede efficiënte prijs is gelijk aan de minimale marginale (preventie)kosten die nodig zijn om de in een bepaald scenario veronderstelde cumulatieve CO2-uitstootreductie tegen de laagst mogelijke kosten te realiseren. Op die manier kan de efficiëntie van implementatie van de Nul Emissie zone worden bepaald, ten opzichte van andere klimaatmaatregelen Het gekozen uitgangspunt in de effectstudie is WLO Hoog (40% besparing 2030 en 65% 2050) Naast dit scenario is in gevoeligheidsanalyse de onzekerheidsverkenning voor 2°C-doelstelling toegepast. Dit is een scenario waarbij temperatuurstijging beperkt blijft tot 2°C, dit scenario sluit aan bij de ambities van het Rijk vanuit het Klimaatakkoord. We toetsen ook de efficiëntie van de Nul Emissie zone in een scenario met lage economische groei, waarbij minder aandacht is voor klimaat: WLO Laag (Besparing 30% in 2030 en 45% in 2050)

Tabel: Milieuprijs CO2-uitstoot in €/ton, p.p. 1-1-2015 2015

2030

2050

WLO Laag

WLO Hoog

160

2°C-beleid

130

260

⚫ Luchtkwaliteit: • • •

Maatgevende stoffen: Stikstofoxiden (NOx), Fijnstof (PM10) en Ultra-Fijnstof (PM2,5) Milieuprijs uitstoot afkomstig uit Handboek Milieuprijzen (CE Delft, 2017) Uitgangspunt ‘Centrale Waarde’, gevoeligheidsanalyse op ‘Onderwaarde’ en ‘Bovenwaarde’

Milieuprijzen Luchtkwaliteit

Onder (€/kg)

Centraal (€/kg)

Boven (€/kg)

Fijnstof (PM10)

31,8

44,6

69,1

Stikstof (NOx)

24,1

34,7

53,7

Ultra fijnstof (PM2,5) in sterk stedelijk gebied (*)

383,0

536,0

823,0

Ultra fijnstof (PM2,5) in landelijk gebied

92,1

129,0

198,0

Bron: CE Delft (2017) Handboek Milieuprijzen, Prijspeil 2015

Aannames ontwikkeling elektrische vloot ⚫

⚫

Elektrische bestelbus begint in te stromen in de vloot. Op basis van voertuigregistraties bekend bij RVO rijden er in Nederland op dit moment zo’n 4.000 elektrische bestelauto’s rond, en daarnaast nog eens 1.400 kleine drie- en vierwielers, zoals de wagentjes van PicNic Het aantal elektrische vrachtwagens is nog beperkt (115), deze worden vooralsnog vooral ingezet in pilotprojecten van grote transporteurs en verladers (o.a. Peter Appel, Simon Loos, AH, Heineken) en enkele innovatieve koplopers (o.a. Simon Loos/Peter Appel, Breytner, Technische Unie). Op dit moment gebruiken zij veelal gebruik van ombouw-wagens omdat elektrische modellen van de OEMs nog ontwikkeld/geproduceerd moeten worden De komende jaren wordt op dit laatste punt een ontwikkeling verwacht, een Nul Emissie zone zal versnellend werken

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Gouda&id=76d2ed3a-1940-4a63-b13b-14eb691feac4