Reactie inwoner Gouda

Disclaimer: dit document is van pdf naar word-format geconverteerd om zo opmerkingen van een inwoner in rood toe te kunnen voegen. Mogelijk zijn bij de conversie niet alle woorden, tekens en opmaak 1-op-1 overgenomen. Graag zie ik nav de opmerkingen, vragen en suggesties een openbaar was-wordt document tegemoet met daarbij uitleg waarom suggesties al dan niet zijn meegenomen.

SAMENVATTING Gouda groeit en verandert. De stad heeft te maken met grote opgaven, terwijl het vertrouwen van inwoners in de politiek afneemt. Dit akkoord is ons antwoord: een brede meerderheid van de gemeenteraad werkt samen op basis van gedeelde richting, niet op basis van een dichtgetimmerd programma. Meerderheden wisselen per onderwerp. De stad staat voorop. Een groeiend Gouda. Gouda groeit, mogelijk richting 88.000 inwoners in 2040. Die groei vraagt om woningen, maar ook om groen, bereikbaarheid, voorzieningen en wateropvang. We bouwen onverminderd door — aan de Spoorzone, Westergouwe en nieuwe locaties. We benutten de bestaande stad slimmer; denk aan woningen boven winkels, optoppen en transformatie. We nemen meer regie op de toewijzing van sociale huurwoningen en maken afspraken met gemeenten in de regio MiddenHolland voor de woningbehoefte op lange termijn. Voorzieningen groeien mee met de wijk. We versterken groen, bomen en biodiversiteit en kijken naar de lange termijn: bodemdaling en betaalbaarheid.

Parkeren is een onderwerp dat leeft in de stad; het was dan ook een van de belangrijkste thema’s tijdens de afgelopen gemeenteraadsverkiezing. De invoering van betaald parkeren heeft tot serieuze problemen geleid, die lossen we op. Voor parkeerproblemen kijken we per wijk samen met bewoners, ondernemers en andere betrokkenen welke oplossingen het beste passen. We wegen daarbij de belangen van automobilisten, woningzoekenden, groen en leefbaarheid zorgvuldig af.

Een veilig Gouda. Gouda is over het algemeen veilig — maar niet overal en niet voor iedereen. Overlast is een dagelijkse ergernis: van zwerfafval in wijken en dumpingen tot gevaarlijk rijgedrag. We pakken overlast daadkrachtig aan — zichtbaar, snel en consequent. We werken met een hotspotaanpak op plekken waar problemen structureel voorkomen. Straatintimidatie en ondermijning pakken we stevig aan. We pakken zorgfraude regionaal aan en investeren in weerbaarheid tegen digitale dreigingen. Ook zetten we Bibob-onderzoeken in, waarmee we de achtergrond van bedrijven en hun financiers screenen. We brengen zorg en veiligheid dichter bij elkaar en geven jongeren perspectief én grenzen. Een bruisend Gouda. Gouda is meer dan een stad om in te wonen. We kiezen voor een sterke lokale economie, een levendige (binnen)stad en een gemeente die bereikbaar is en werkt vanuit ‘ja, mits’. Ondernemers verdienen één vast aanspreekpunt, snelle procedures en een gemeente die actief meedenkt. We werken aan een toekomstbestendige binnenstad, toerisme met menselijke maat en voorzieningen in de wijken. We nemen initiatieven van jongeren om de stad voor hen aantrekkelijker te maken serieus en denken hierin mee. Een toekomstbestendig Gouda. We werken aan een groene en toekomstbestendige stad op een manier die haalbaar, betaalbaar en eerlijk is. We pakken de verduurzaming van wijken stap voor stap aan en

1

werken aan een circulaire stad. Afval is een dagelijkse ergernis voor veel inwoners: bijplaatsingen, dumpingen en zwerfafval pakken we actief aan. We onderzoeken welk afvalscheidingssysteem het beste past bij Gouda — voorscheiding of nascheiding — en kiezen bij gelijke kosten en milieuwinst voor de variant met het meeste gebruiksgemak voor inwoners. Het college stelt een routekaart op met ambities, maatregelen en keuzes om CO₂-neutraal en circulair te maken.

Een zorgzaam Gouda. Gouda investeert in goede zorg voor haar inwoners. We kiezen voor normalisatie (niet alles wat lastig of verdrietig is, vraagt om professionele zorg), preventie en vroege signalering. We helpen jeugd en gezinnen eerder, versterken de samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg en werken aan een bestuurbaar zorglandschap. We ondersteunen mensen die langer thuis wonen en zorgen voor goede ondersteuning van mantelzorgers. Waar mogelijk indiceren we meerjarig. We pakken armoede, schulden en bestaansonzekerheid aan. We investeren in preventie en durven de verwachte besparingen te verwerken in de begroting. Via de sociale monitor volgen we of interventies werken en sturen we bij. Een verbonden Gouda. Gouda is een stad die zorgt en naar elkaar omkijkt. We versterken de sociale basis in elke wijk en ondersteunen vrijwilligers en verenigingen. We betrekken jongeren serieus bij de stad. We investeren in goede schoolgebouwen via het Integraal Huisvestingsplan (IHP, een langetermijnvisie voor onderwijshuisvesting) en nemen dierenwelzijn serieus. We maken de incidentele middelen voor wijkteams, buurthuizen en jongerenwerk structureel. Een sportief Gouda. Sport heeft in de eerste plaats waarde in zichzelf: samen trainen, winnen en verliezen, jezelf overtreffen.

We stellen een Integraal Huisvestingsplan op voor binnensportaccommodaties, met kortetermijnkeuzes voor urgente problemen. We werken aan een level

playing field voor verenigingen en ondersteunen verenigingen met grote uitdagingen actief en op maat. SPORT•GOUDA is een betrokken partner: we zijn een goede opdrachtgever én werkgever. Het is onze ambitie dat elk kind de basisschool verlaat met een zwemdiploma. Een inclusief Gouda. Gouda is veelkleurig — dat is een kracht. We staan voor een stad waar iedereen veilig zichzelf kan zijn, vrij van discriminatie en intimidatie, ongeacht afkomst, geloof, beperking, gender of seksuele oriëntatie. We vermijden gesprekken over spanningen niet: als waarden botsen, benoemen we dat. Discriminatie pakken we aan in alle vormen. We zijn aangesloten bij een laagdrempelig meldpunt en voeren de Lokale Inclusie en Diversiteitsagenda onverkort uit. We maken Gouda toegankelijk voor iedereen en geven uitvoering aan het VN-verdrag Handicap, het internationaal mensenrechtenverdrag dat de rechten van mensen met een beperking of chronische aandoening beschermt en waar Nederland bij is aangesloten. We houden ons aan de spreidingswet. Nieuwkomers doen vanaf dag één mee in onze Goudse samenleving. Statushouders verspreiden we over de stad en we spreken het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) stevig aan op gemaakte afspraken. Een betrouwbaar Gouda. We kiezen voor een nieuwe bestuursstijl: nabij, dienstbaar en samenwerkend. Beleid wordt mét de stad gemaakt, niet vóór haar.

We organiseren participatie vroeg, eerlijk en met effect; we sluiten aan bij de initiatieven die er al zijn. We maken de gemeente toegankelijk en begrijpelijk en we communiceren twee keer per jaar op een transparante manier over de voortgang van dit akkoord. Als centrumgemeente pakken we een proactieve en verbindende rol in de regio op het gebied van wonen, mobiliteit, energietransitie, bodemdaling en de Groenalliantie Midden-Holland — met heldere lobbydoelen en duidelijke prioriteiten. We werken aan een circulaire stad en voeren de Economische Agenda actief uit. En we beginnen met het ontwikkelen van een langetermijnvisie voor Gouda — voor 2050 en verder — in open samenwerking met de stad.

2

Een financieel gezond Gouda. Gouda voert een strak en eerlijk financieel beleid. De begroting is sluitend, structurele lasten worden gedekt door structurele baten, de lasten voor inwoners stijgen niet meer dan met inflatie en de schuldquote (het getal dat de omvang van de gemeentelijke schuld vergelijkt met de jaarlijkse inkomsten) blijft maximaal 110%. We bouwen verder aan een gezonde financiële positie via een structurele spaaroptie. Geen plannen zonder reële dekking — voor het college én voor de raad.

EEN SAMENLEVINGSAKKOORD Op 18 maart 2026 hebben de inwoners van Gouda gesproken. Ze kozen een gemeenteraad die bestaat uit dertien partijen, waarvan geen enkele een meerderheid heeft. Dat is geen vergissing — het is een uitnodiging. Een uitnodiging om politiek anders te organiseren: opener, meer in gesprek met de stad. De opkomst bij die verkiezingen was 56,8%. Een fors deel van de stemgerechtigde Gouwenaars bleef thuis. Dat vraagt om reflectie. Het zegt iets over de afstand die mensen voelen tot de politiek, over het gevoel dat besluiten al vaststaan voordat de inspraak begint, over het idee dat het er toch niet toe doet wat je vindt. Die afstand willen we verkleinen. Niet met mooie woorden, maar met een andere manier van werken. Ter overdenking: in hoeverre zegt dit iets over de verharding van de maatschappij waarbij het individuele belang, en in een aantal extreme gevallen ook het hardste geluid en eventueel harde acties van een kleine minderheid, het gesprek domineert en het algemeen belang daardoor wordt weggedrukt? Juist gekozen volksvertegenwoordigers dienen hun oor te luister te leggen en zo wensen en zorgen van inwoners, ondernemers, andere belanghebbenden en zij die geen stem hebben ter sprake te brengen in de raad en mee te laten wegen bij de keuzes die zij maken. Keuzes waar zij helder, open en transparant verantwoording over af dienen te leggen

tijdens commissie- en raadsvergaderingen (die eventueel als het een buurt- of wijkspecifiek onderwerp betreft ook plaats kunnen vinden in de buurt of wijk zelf) en ook daarbuiten via bijvoorbeeld de media.

Geen dichtge mmerd akkoord, maar een levend akkoord Dit document is geen coalitieakkoord zoals Gouda dat kent. Er is bewust voor gekozen om geen dichtgetimmerd programma te schrijven dat voor vier jaar alles vastlegt en de politieke uitkomsten op voorhand bepaalt. In plaats daarvan leggen we hier de richting vast: waar willen we naartoe, welke opgaven vragen prioriteit en welke waarden en spelregels gelden voor de manier waarop we de komende jaren samenwerken? Was in voorgaande bestuursperiodes wel alles vastgelegd en uitkomsten op voorhand bepaald? Het lijkt erop alsof u, als samenwerkingspartners, uzelf en uw voorgangers tekort doet. De concrete uitwerking van beleid gebeurt via voorstellen aan de raad. De raad debatteert, weegt af en besluit — en doet dat met de meerderheid die een onderwerp op dat moment verdient. Dat betekent dat meerderheden per onderwerp kunnen wisselen. Niet elke partij hoeft het overal mee eens te zijn. Politieke verschillen zijn zichtbaar en bespreekbaar. Dat is geen zwakte van dit model, maar de kern ervan. Gouda heeft geen vaste oppositie en geen vaste coalitie. Gouda heeft een gemeenteraad.

Op welke wijze verhouden bovenstaande uitspraken zich tot de bijlage waarbij een beperkt aantal samenwerkingspartners kaderstellende afspraken heeft gemaakt? Hoe gaan zowel de bredere groep partners als de partners die kaders hebben gesteld acteren als een voorstel mogelijk strijdig is met deze afspraken die door een kleinere groep is gemaakt?

3

Wordt hiermee bedoeld dat alle communicatie niveau B1 betreft en ook zij die het Nederlands (nog) niet of onvoldoende machtig zijn in de eigen/moedertaal worden benaderd?

Wat de stad van ons mag verwachten Een nieuwe manier van werken vraagt ook om nieuwe verwachtingen — van de stad richting de politiek en van de politiek richting de stad. Gouwenaars, ondernemers en organisaties mogen de komende jaren het volgende verwachten van dit bestuur: •

Een bestuur dat de stad opzoekt. Raadsleden en collegeleden gaan structureel de wijken in, voeren gesprekken aan de keukentafel en zijn zichtbaar en aanspreekbaar — niet alleen in het Huis van de Stad. Is dit een herbevestiging van de reeds bestaande rol en taken van zowel raads- als collegeleden?

•

Eerlijke parIcipaIe. Voordat besluiten vallen, weten inwoners waarover zij kunnen meepraten en wat er met hun inbreng gebeurt. ParIcipaIe is geen sluitstuk, maar een vertrekpunt. Het woord eerlijk lijkt te suggereren dat er voorheen iets oneerlijks gebeurde. Kan u aangeven waarom voor dit woord is gekozen? De participatieladder kent meerdere treden waar informeren er één van is. De passage lijkt te suggereren dat deze trede niet meer zal worden gebruikt. Immers: participatie is een vertrekpunt. Hoe ziet u dit voor zich in de praktijk bij bijvoorbeeld voorgenomen kap van bomen, vergunningverlening, subsidieverlening enzovoorts?

•

Transparant debat. PoliIeke keuzes worden openlijk gemaakt en gemoIveerd. Raadsleden stemmen zonder last. Meerderheden ontstaan op basis van inhoud. Is dit een herbevestiging van de reeds bestaande rol en taken van raadsleden?

•

Begrijpelijke communicaIe. Brieven, besluiten en plannen zijn in gewone taal geschreven. De gemeente legt uit wat ze doet en waarom. Voortgang op dit akkoord wordt twee keer per jaar gedeeld met de stad.

•

Realisme over geld. Gouda staat er financieel redelijk voor, maar we doen geen beloKes die we niet kunnen waarmaken. Ieder voorstel heeK een reële dekking. De stad weet waar de grenzen liggen. Het begrip reëel verdient, terugverwijzend naar het voorgaande punt, verduidelijking zodat inwoners begrijpen wat u bedoelt. Wat wordt onder reëel verstaan?

Van akkoord naar uitvoeringsagenda De voorstellen en de richting die in dit akkoord worden beschreven, vormen het vertrekpunt. Het college werkt deze uit in een uitvoeringsagenda, waarin wordt vastgelegd wat wanneer wordt opgepakt en met welke inzet. Die agenda maakt de voortgang inzichtelijk en biedt een natuurlijk moment om bij te sturen. Tweemaal per jaar rapporteert het college aan de raad en aan de stad over de stand van zaken. Hoe verhoudt bovenstaande zich tot de tekst onder het kopje ‘geen dichtgetimmerd akkoord’? Welke sturingsmogelijkheden heeft de raad met betrekking tot de uitvoeringsagenda?

Zo betrekken we de stad: een par cipa etoolbox Elk hoofdstuk in dit akkoord beschrijft inhoudelijke opgaven voor de stad. Bij al die opgaven geldt dezelfde basisregel: we maken beleid niet alleen vanuit het Huis van de Stad. Inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, scholen, verenigingen en zorgpartners kennen hun wijk, hun praktijk en hun domein. Die kennis is onmisbaar voor goede besluitvorming.

4

Hoe dat in de praktijk vorm krijgt, verschilt per vraagstuk, per fase en per wijk. Niet elk onderwerp vraagt om dezelfde aanpak: een grote ruimtelijke ingreep vraagt om iets anders dan een beleidskeuze in het sociaal domein, en wat werkt in Goverwelle werkt niet per definitie in de binnenstad. Daarom ontwikkelen we een participatietoolbox: een praktisch overzicht van bewezen vormen van participatie die al worden gebruikt in Gouda en daarbuiten. Denk aan wijkgesprekken, werksessies met ervaringsdeskundigen, online panels, scenariodialogen, buurtschouwen en het betrekken van jongeren via school en jongerenwerk. De toolbox is geen nieuwe bureaucratie maar een hulpmiddel: het college en de raad kunnen er per opgave en per moment de meest passende werkvorm uitkiezen. Het uitgangspunt is altijd hetzelfde: vooraf is helder waarover de stad kan meepraten, meedenken of meebeslissen; achteraf laten we zien wat er met de inbreng is gedaan. Participatie die niets doet met haar uitkomsten voert de stad verder weg in plaats van dichterbij.

SAMENWERKEN IN VERTROUWEN In deze bestuursperiode staat de stad voorop. Haar opgaven, perspectieven en ervaringen vormen het vertrekpunt voor beleid, besluitvorming, uitvoering en evaluatie. Dat vraagt om een bestuurscultuur die open, lerend en samenwerkingsgericht is. Stonden afgelopen bestuursperiodes niet in het teken van de stad? Kan u deze uitspraak duiden? De Goudse kiezer heeft een breed palet aan politieke partijen gekozen. Dat rechtvaardigt een manier van werken waarin diverse politieke kleuren bijdragen aan beleid en politieke verschillen zichtbaar en bespreekbaar blijven. Samenwerken en vertrouwen vormen het uitgangspunt — niet als eindpunt, maar als vertrekpunt voor wat we de komende jaren samen verder uitbouwen. De deelnemende partijen streven naar:

Veel van wat nodig is, bestaat al. Buurt aan Zet, de Participatieverordening, de Denkwijzer Participatiebeleid, de wijkteams, het Kindercollege, de Stadspeiling — het zijn bestaande instrumenten die we gerichter en slimmer willen inzetten. De toolbox bouwt daarop voort en wordt in het eerste jaar van deze raadsperiode samen met de raad en de stad opgesteld en in de komende jaren steeds verder uitgebreid. Zijn de genoemde voorbeelden de afgelopen jaren ongericht en niet slim of zelfs ondoordacht ingezet? De volgende partijen hebben bijgedragen aan het samenlevingsakkoord (met uitzondering van de samenwerkingsafspraken): Leefbaar Gouda, D66, ChristenUnie, CDA, SGP, VVD, Gouda Positief, Gouda Vitaal, JA21 en Partij voor de Dieren.

•

meer vertrouwen tussen de Goudse samenleving en het gemeentebestuur;

•

een sterkere posiIe voor de Goudse samenleving en de gemeenteraad;

•

een levendiger poliIek debat binnen de gemeenteraad.

Rollen en spelregels De samenwerking rust op een heldere rolverdeling. De gemeenteraad stelt kaders en maakt politieke afwegingen; het college voert beleid uit en legt verantwoording af. Partijen die deelnemen aan het college communiceren tijdig en transparant met de gehele gemeenteraad. Naast dit akkoord worden samenwerkingsafspraken vastgelegd over inhoud, prioriteiten en proces — met onderscheid tussen onderwerpen waarover

5

brede overeenstemming bestaat en onderwerpen waarover de raad nog politieke keuzes maakt. Waarover zal het college tijdig en transparant communiceren? Hier lijkt een zin weggevallen.

individuele gemeenteraadsleden. Houd wel in het oog wat dit eventueel betekent voor de duur van commissie- en raadsvergaderingen en de druk op zowel raads- en burgerraadsleden, de griffie en ambtelijke organisatie. Worden hiervoor extra middelen vrijgemaakt?

Voor de samenwerking gelden de volgende spelregels: Tussen raad en college Raad en samenleving •

De samenleving wordt betrokken in de verschillende fasen van beleid en besluitvorming. Vooraf is duidelijk waarover inwoners, ondernemers en organisaIes kunnen meedenken of meebeslissen en over wat er met de uitkomsten gebeurt.

•

Achteraf worden lessen opgehaald over hoe beleid tot stand is gekomen en hoe de uitvoering verloopt.

•

Er is expliciet oog voor inwoners die niet vanzelf van zich laten horen. De raad maakt structureel Ijd vrij voor gesprekken en werkbezoeken in de stad. Het derde punt is enerzijds vanzelfsprekend en anderzijds positief. Met name met het oog op inwoners die de Nederlandse taal (nog) niet of niet voldoende beheersen en eventuele belanghebbenden die geen stem hebben.

Binnen de raad •

Alle 35 raadsleden stemmen zonder last en krijgen ruimte voor een eigen afweging. Dit is conform de gemeentewet.

•

De termen coaliIe en opposiIe worden vermeden. We spreken over de gemeenteraad als geheel, of over raad en college.

•

Raadsleden zeNen zich in om elkaars standpunten te begrijpen en gebruiken hun spreekrecht niet alleen om het eigen (parIj)standpunt kenbaar te maken. Positief mbt duiding van het maken van bepaalde keuzes door de

•

Het college werkt bij belangrijke onderwerpen meerdere reële scenario’s uit en betrekt raad en samenleving op het moment dat er nog wezenlijke keuzes te maken zijn. Ook hier verdient de woordkeuze verduidelijking. Wat is reëel?

•

Onderwerpen buiten dit akkoord kunnen door de raad worden geagendeerd en uitgewerkt, ook met wisselende meerderheden. Dit is conform de gemeentewet.

•

Bij moIes en amendementen geven portefeuillehouders een inhoudelijke toelichIng op haalbaarheid en wenselijkheid; raadsleden maken vervolgens hun eigen afweging. Dit is conform de gemeentewet.

Een randvoorwaarde voor het betrekken van de samenleving is een publieke samenwerkingsagenda waarop staat welke onderwerpen op korte en middellange termijn spelen. En de wijze waarop inwoners bij deze onderwerpen worden betrokken? Immers: participatie als start en niet als sluitstuk.

Borging, leren en evalua e Raad en college evalueren doorlopend hun samenwerking, werkwijze en rolopvatting. Een raadscommissie bewaakt het verandertraject, houdt de doelstellingen in beeld, haalt signalen op en adviseert de raad over de samenwerking tussen samenleving, raad en college. Raadsleden spreken elkaar aan wanneer dat nodig is.

6

7

SAMENWERKINGSAFSPRAKEN De partijen die het initiatief namen voor het samenwerkingsakkoord (Leefbaar Gouda, D66, ChristenUnie, SGP, VVD, Gouda Positief, Gouda Vitaal) leggen een aantal afspraken vast om richting te geven voor de komende jaren. Is dat niet een coalitieakkoord? Gouda heeft gekozen voor een nieuwe vorm van besturen. Dat betekent dat de rol van de collegeleden anders is dan tot nu toe gebruikelijk. Het breed gesteunde samenlevingsakkoord is daarbij leidend, de stad en de raad worden nadrukkelijker en vroeger dan voorheen betrokken bij de planvorming. Hoe gaat u de balans en rolvastheid in het oog houden? Raadsleden zijn geen ambtenaren en ook geen lid van het college. Wonen Voor nieuwbouw geldt dat 30% van de woningen in de categorie sociale huur valt, die realiseren we. Bij de overige 37% van het gereguleerde programma zetten we naast de middenhuur met name ook in op het realiseren van betaalbare koopwoningen. Door het realiseren van meer voor senioren geschikte woningen in alle wijken stimuleren we de doorstroming in de woningmarkt. Voor toewijzing van woningen hanteren we de regel dat we binnen de wettelijke normen maximaal toekennen aan Goudse woningzoekenden.

Geldt de 30% per individueel project, gebiedsontwikkeling of iets anders? Onder Goudse woningzoekenden vallen, naar ik aanneem, ook toekomstige Gouwenaren zoals vluchtelingen met een verblijfsstatus die wij uiteraard van harte verwelkomen.

Statushouders We leven de wederzijdse verplichtingen na die voortkomen uit de bestuursovereenkomst met het COA en de aantallen aan Gouda gekoppelde statushouders. Voor aan Gouda gekoppelde statushouders geldt dat de urgentie voor toewijzing van woningen aan deze groep gelijk is aan die van andere Gouwenaars met een urgentieverklaring. Dit betreft voldoen aan huidige wet- en regelgeving waar iedere gemeente zich aan dient te conformeren. Is deze alinea nodig? Parkeren We voeren de grondige evaluatie van het parkeerbeleid, die al gepland staat voor het einde van 2026 onverkort uit. Op basis van die evaluatie en in samenspraak met bewoners, ondernemers en organisaties in die wijken zullen we het parkeerbeleid in het voorjaar van 2027 herijken. Om de urgente problemen in Korte Akkeren snel te verlichten, voeren we op korte termijn, vooruitlopend op de evaluatie, het straatparkeren in deze wijk voor de eerste drie uur gratis, of bijna gratis. De hardheidsclausule passen we ruimhartig toe. Lopende rechtszaken nemen we mee in de evaluatie. We breiden de venstertijden voor betaald parkeren niet uit. Herijken lijkt vooruit te lopen onderzoeksresultaten.

Is het verstandiger om eerst de resultaten af te wachten om daarna een conclusie te trekken? Cultuur We geven de vier grote culturele instellingen een duidelijk en langjarig perspectief, maar gezien de beperkte middelen zullen we een nog sterker beroep doen op het inzetten van hun cultureel ondernemerschap. Daarnaast besparen we op de subsidies voor onder andere evenementen. De afgelopen bestuursperiodes is, in verschillende vormen, continu ingeboet op de financiering van culturele instellingen, breder dan de C4. Het cultureel ondernemerschap is inmiddels dermate opgerekt dat

8

culturele instellingen ‘veilig’ programmeren met als gevolg een verschraling van het aanbod. Juist kunst- en cultuuruitingen die mogen schuren dragen bij aan onze maatschappij. Waarom wordt kunst- en cultuur teruggebracht tot een financieel vraagstuk? Welke mogelijkheden ziet u om het, steeds kleiner wordend aanbod van betaalbare werkplaatsen voor makers, op peil te houden of te vergroten? Met een groeiende stad groeit ook de behoefte aan ruimte om grootschalige publieksevenementen te organiseren. Denk hierbij aan muziekfestivals. Gaat u op zoek naar ruimte om dit mogelijk te maken? Verduurzaming We vergroenen en verduurzamen onze stad. We hanteren daarbij de landelijke klimaatdoelstellingen en het daarbij horende tijdpad, dat op dit moment uitkomt op 2050. De urgentie is hoog, het landelijk tempo is realistisch en biedt duidelijkheid voor onze inwoners. We focussen ons op quick-wins en op maatregelen die veel rendement leveren. Voor de zeroemissiezone stadslogistiek zoeken we samen met ondernemers naar de beste route en het beste tempo richting een emissieloze stad. Voor euro5 en euro6 voertuigen van ondernemers uit de Goudse regio werken we aan maatwerkoplossingen. De hardheidsclausule passen we ruimhartig toe.

Waarom beperkt het zoeken naar maatwerkoplossingen zich tot ondernemers uit de Goudse regio? Kan u aangeven wat de grens is van deze regio en een ondernemer uit bijvoorbeeld Noord-Holland niet in aanmerking kan komen voor maatwerk? Sociaal domein Er wordt op dit moment geïnvesteerd in het versterken de sociale basis. We monitoren het effect van deze investeringen. Als de versterking daadwerkelijk effect heeft, zetten we hier verder op in. We houden de

doelmatigheid van de verschillende regelingen tegen het licht, waardoor we het beschikbare geld gerichter kunnen inzetten. Dat geldt ook voor de effectiviteit van de inzet van de sociale teams. Armoede Gouda kent een groot aanbod aan armoede-regelingen. Veel van die regelingen worden generiek toegekend aan een flink deel van onze inwoners. We gaan de beperkte middelen gerichter inzetten, onder andere door de inkomensgrenzen voor die generieke regelingen te verlagen. Maar we zetten in op meer maatwerk voor degenen die ondersteuning het meest nodig hebben, zoals chronisch zieken en gehandicapten. Het gestelde is nogal breedsprakig: wat wordt precies bedoeld met generiek en flink deel? Wordt tevens voorgesteld om de huidige norm te verlagen tot welk % bijstandsniveau? Gehandicapten leest nogal stigmatiserend. Liever: mensen met een fysieke beperking. Veiligheid We intensiveren op toezicht en handhaving, met name waar het gaat om straatintimidatie, fietsen in winkelgebied en afvaldumping. We moderniseren het bestaande cameratoezicht en gebruiken dit zorgvuldig. We zetten extra in op handhaving op bekende hotspots. We sluiten zoveel mogelijk aan bij landelijke regels waar het gaat om uitbreiding van de bevoegdheden van de boa’s.

Welke kosten gaan gepaard met intensiveren? Betekent moderniseren dat AI wordt ingezet? Hoe wordt voorkomen dat BOA’s een vervanger worden van de voormalige gemeentepolitie?

9

Investeringen Voor de investeringen in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting en het Verkeerscirculatieplan zijn taakstellende budgetten ingesteld. Die budgetten houden we in stand. De specifieke maatregelen in de komende tranches van het verkeerscirculatieplan bekijken we kritisch. De budgetten voor het IHP worden niet geïndexeerd? Wordt bedoeld dat het VCP wordt opengebroken? Financiën We willen financieel duurzaam en solide zijn. Om de investeringen en ambities uit het samenlevingsakkoord te betalen moet er bespaard worden op veel andere uitgaven. We kijken kritisch naar de exploitatie van het Stadhuis en de Campus Gouda. Daarvoor is het noodzakelijk om ook de doelstellingen van beide instellingen opnieuw te bezien. Voor de komende jaren zetten we in op het nog efficiënter maken van de organisatie en het beperken van externe inhuur. Er is op dit moment geen ruimte voor verdere groei in omvang. Gezien de vele doelstellingen in voorgaande pagina’s van dit document: hoe wordt voorkomen dat medewerkers vanwege de vele extra werkzaamheden tijdelijk of permanent uitvallen?

10

HOOFDSTUK: EEN GROEIEND GOUDA Wij staan voor… Een stad waar mensen goed kunnen wonen én leven. Waarin wonen, gezondheid, vervoer en groen met elkaar in balans zijn, met oog voor verschillen tussen wijken en voor de leefomgeving van mens en dier. Gouda is een aantrekkelijke stad met grote opgaven op een klein oppervlak. Gouda groeit mogelijk richting 88.000 inwoners in 2040. Die groei komt met name door mensen die van buiten de stad naar Gouda verhuizen. We willen nieuwe woningen bouwen, zodat inwoners een passend huis kunnen vinden. Een groeiende stad biedt kansen, maar legt ook druk op de ruimte. Daarom kiezen we voor groei die past bij wat de stad aankan. Aandacht voor huisvesting van statushouders lijkt te ontbreken. De huisvestingsopgave is breder dan doorstroming van inwoners. Om de ruimte slimmer te benutten moeten we woningbouw, groen, bereikbaarheid, voorzieningen, zorg, energie en veiligheid in samenhang bekijken. Nieuwe woningen kunnen alleen worden gerealiseerd als voorzieningen, bereikbaarheid en kwaliteit van de openbare ruimte meegroeien en niet ten koste gaan van leefbaarheid. De verwachte groei van het aantal huishoudens betekent een extra parkeervraag van enkele honderden parkeerplaatsen per jaar. Een bereikbare stad betekent niet alleen kijken naar bijvoorbeeld betere ontsluitingen en parkeervoorzieningen in de stad, maar ook naar alternatieven voor vervoer.

Want tegelijkertijd hebben we ook meer groen, biodiversiteit en wateropvang nodig. Dat helpt tegen toenemende hitte en wateroverlast en maakt de stad gezonder en prettiger.

Niet elke wijk heeft dezelfde opgave. We werken daarom wijkgericht en betrekken bewoners, scholen, verenigingen en ondernemers bij de keuzes in hun buurt. De ruimte is schaars, dus elke keuze vraagt om zorgvuldige afwegingen. Zo houden we Gouda leefbaar, groen en bereikbaar. Nu én in de toekomst. Wordt met groen ook verduurzaming en klimaatadaptatie bedoeld?

Daarom ... blijven we onverminderd inze(en op het bouwen van nieuwe woningen Gouda blijft actief inzetten op woningbouw. We voeren bestaande projecten onverkort uit: de Spoorzone met onder andere de Blokkerlocatie waar ruimte is voor ongeveer 850 woningen, Westergouwe, het Stationskwartier en de Winterdijk. Tegelijk blijven we actief zoeken naar nieuwe locaties en gaan we gesprekken aan met gemeenten in de regio Midden-Holland voor de woningbehoefte op lange termijn. We streven naar 500 nieuwe woningen per jaar, waarbij we bouwen voor iedereen, dus zeker ook goedkope koop en middenhuur. Wat wordt bedoeld met gesprekken aangaan? Buurgemeenten aanspreken op het wel realiseren van middeldure en dure koopwoningen en het niet realiseren van zowel sociale huurwoningen als opvang en doorstroming van statushouders? … gaan we (woon)ruimte slimmer benu(en Gouda heeft weinig ruimte. We kijken waar we de bestaande bebouwing beter kunnen benutten. Dat betekent inzetten op woningsplitsen, transformatie, woningdelen en hergebruik van leegstaande panden. We kijken daarbij ook naar alternatieve woonvormen, zoals het Knarrenhofconcept, en specifiek naar woningen voor ouderen om doorstroming te bevorderen voor jongeren, starters en gezinnen. Tegelijk erkennen we dat niet alles overal kan. Niet elke plek is geschikt voor

11

verdichting. Dat geldt ook voor hoogbouw. Dat gaan we wel verder onderzoeken.

Wat is de status van de nota hoogbouw? Juist hoogbouw en verdichten kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de huisvestingsopgave. ... willen we meer regie op toewijzing van sociale huurwoningen Bij sociale huur willen we dat inwoners van Gouda zo veel mogelijk voorrang krijgen. Tegelijk maken we in de regio duidelijk dat buurgemeenten ook hun aandeel moeten nemen in de bouw van sociale woningen. In een stad waar ruimte schaars is vraagt de bouw van betaalbare woningen om stevige regie van de gemeente. Zo houden we de woonopgave eerlijk en zorgen we ook in de toekomst voor passende woningen voor Gouwenaars. Is abusievelijk vergeten de huisvestingsopgave voor statushouders te benoemen? … houden we voorzieningen dichtbij in de wijk We zorgen voor genoeg voorzieningen in de wijken, zoals plekken om elkaar te ontmoeten, spelen, sporten, leren, zorg te krijgen en mee te doen aan cultuur. Voorzieningen die voor de hele stad zijn, moeten goed bereikbaar blijven. Omdat we slim om moeten gaan met ruimte willen we waar het kan voorzieningen en gebouwen combineren, zoals sport, spelen, scholen, zorg en ontmoetingsplekken. Maar voorzieningen mogen voor inwoners niet te ver weg zijn. Daarom maken we inzichtelijk welke voorzieningen we hebben en hoe deze over de wijken zijn verdeeld.

Is nu niet bekend welke voorzieningen waar aanwezig zijn en hoe deze voorzieningen aansluiten op de behoeften van inwoners? Hoe verhoudt de eerder gestelde bezuiniging op culturele instellingen zich tot voorgaande?

… houden we de stad bereikbaar We willen dat Gouda goed bereikbaar blijft. Meer woningen betekent ook meer verkeer en extra druk op wegen. Daarom kiezen we naast betere ontsluitingen ook voor andere manieren van vervoer, zoals deelauto’s, veilige fietspaden en goed openbaar vervoer. Bij nieuwe ontwikkelingen kijken we of de wegen, kruispunten en ontsluitingen het aankunnen. We wegen de belangen van automobilisten, voetgangers, fietsers, OVgebruikers, ondernemers en bezoekers zorgvuldig af. We kiezen voor een integrale aanpak waarbij we per wijk mobiliteitsplannen maken, samen met bewoners, waarin we eerlijk zijn over welke keuzes er zijn en welke niet. Deze plannen per wijk koppelen we zo veel mogelijk aan toekomstige bouwprojecten en gepland onderhoud. Zo voorkomen we dat we problemen vooruitschuiven, besparen we geld en houden we de stad bereikbaar. Bent u bereid het STOMP-principe te hanteren bij de gesuggereerde herziening van het VCP? Daarbij ligt de nadruk, volgordelijk, op stappen (lopen), trappen(fietsen), openbaar vervoer, deelvervoer (mobility as a service) en de privéauto. Uitgangspunt is daarbij niet vervoer per privéauto, tenzij. … maken we mobiliteit veiliger en overzichtelijker Een bereikbare stad is ook een veilige stad. Daarom nemen we verkeersveiligheid mee in mobiliteitsbeleid en de inrichting van de openbare ruimte.

We zetten in op duidelijke verkeersstromen, goed zichtbare stoepen en waar mogelijk een fysieke scheiding tussen fietsers, voetgangers en autoverkeer. Shared spaces passen daar niet vanzelfsprekend bij. Schoolzones, sportvoorzieningen en andere drukke plekken krijgen extra aandacht bij een veilige inrichting. Ook in toekomstige wijkmobiliteitsplannen blijft verkeersveiligheid een belangrijk uitgangspunt. Verkeersonveilige locaties pakken we gericht aan. Zo zorgen we ervoor dat verschillende vormen van mobiliteit veilig naast

12

elkaar kunnen bestaan. Bent u bereid om in te zetten op verkeersveiligheid met als basisuitgangspunt focus op de meest kwetsbare inwoners (op straat spelende en fietsende kinderen) en meest kwetsbare verkeersdeelnemers (wandelaars en fietsers) op basis waarvan de openbare ruimte wordt ingericht? Met andere woorden: de inrichting faciliteert als eerste deze groepen. Sterkere verkeersdeelnemers zoals gemotoriseerd verkeer zijn in principe ondergeschikt aan deze groepen bij de inrichting tenzij hier goede argumenten voor zijn. Daarbij kan gedacht worden aan 50 km/h wegen die noodzakelijk zijn voor de doorstroming. … zorgen we voor parkeerbeleid met draagvlak Parkeren is een gevoelig onderwerp in de stad. De auto heeft voor veel mensen grote betekenis: zij zijn ervan afhankelijk voor bijvoorbeeld werk of sociale contacten. Tegelijkertijd legt het autobezit een grote claim op de schaarse ruimte die we in deze stad hebben. Die ruimte kunnen we niet inzetten voor bijvoorbeeld voorzieningen, speelruimte en groen. Zijn parkeerplaatsen en, hopelijk, nog te realiseren parkeerhubs aan de randen van de stad niet ook voorzieningen? Deze worden immers met publiek geld gefinancierd, waarbij niet iedereen die hier via de belastingen aan bijdraagt gebruik van hoeft te maken ( de niet autobezitters).

De groei van het aantal auto’s in de stad maakt dat we de belangen van autobezitters eerlijk en goed moeten afwegen tegen de andere belangen. Wij willen ruimte voor parkeren slimmer benutten in de stad, met keuzes die recht doen aan bewoners, woningzoekenden, ondernemers en de leefbaarheid van de wijken. Betaald parkeren mag alleen worden ingevoerd bij breed draagvlak in de wijk. Parkeerbeleid bekijken we altijd in samenhang met de andere uitdagingen in de stad, zoals woningbouw, groen en bereikbaarheid. Wij kijken per wijk en in overleg met de buurt

welke maatregelen draagvlak hebben en die recht doen aan de situatie. We onderkennen dat de auto’s die er zijn ook een plek nodig hebben. We maken daarom werk van voldoende parkeergelegenheid aan de randen van de binnenstad. Betaald parkeren lijkt verward te worden met vergunningparkeren. Mogelijk wordt dit veroorzaakt doordat vergunningparkeren 1-op-1 wordt gekoppeld aan de kosten voor een parkeervergunning om de uitvoering van het parkeerbeleid te kunnen financieren. De termen breed draagvlag en recht doen aan de situatie worden niet concreet gemaakt. Op deze manier zorgt de opgenomen tekst eerder voor verwarring, doordat deze voor eenieder op meerdere manieren te interpreteren is, dan voor duidelijkheid voor onze inwoners. … versterken we groen, bomen en biodiversiteit We blijven werken aan een stad die beter bestand is tegen hiNe, droogte en wateroverlast. Dat is een grote opgave die niet kan wachten. Bestaande bomen en groen behouden we waar mogelijk. We investeren in schaduw, verkoeling, waterberging en goed ecologisch beheer. Bij nieuwbouw, herinrichIng en onderhoud kijken we standaard hoe we de stad groener, koeler en waterbestendiger kunnen maken. Als straten toch open moeten, grijpen we dat moment aan om meteen te vergroenen en de riolering, wateropvang en toegankelijkheid te verbeteren.

We willen de rekening niet doorschuiven en willen voorkomen dat straks Gouda naNe voeten heeK. Dat vraagt om structurele investeringen en om een stevig Groenfonds. Bewoners die hun straat of plein willen vergroenen, helpen we daarbij. Duidelijk en zonder onnodige drempels. Hoe worden inwoners geholpen? Is dat financieel of op andere manieren? … kijken we naar de lange termijn: bodemdaling en betaalbaarheid We denken verder dan de komende vier jaar. Gouda heeft te maken met een verzakkende bodem en funderingen, oude riolering en straten die

13

onderhoud nodig hebben. Ook willen we dat onze stad toegankelijk blijft. Dat kost veel geld. Daarom koppelen we onderhoud aan kansen: als we toch een straat of riool aanpakken, zorgen we meteen voor meer groen, betere wateropvang en een prettigere buurt. Daarbij spreken we ook het Rijk, de provincie Zuid-Holland en de waterschappen aan op hun verantwoordelijkheid voor bodemdaling en de kosten die daarbij horen. We maken een plan hoe we ons erfgoed behouden in de toekomst en kwetsbare inwoners helpen met funderingsproblemen.

gebouwd of gebeurt er iets anders?

De vierde zin is bijna een herhaling van een zin uit het vorige subkopje, maar net iets anders gesteld. Wat wordt bedoeld met een prettigere buurt. Wordt dan een wijkcentrum

HOOFDSTUK: EEN VEILIG GOUDA Wij staan voor… Een stad waarin inwoners zich vrij en veilig voelen. Thuis, op straat, online en in de wijk. Waar veiligheid hand in hand gaat met leefbaarheid, vertrouwen en een rechtvaardige overheid die grenzen stelt. Gouda staat voor een brede veiligheidsopgave. De stad is over het algemeen veilig, maar niet overal en niet voor iedereen. Bijna een kwart van de inwoners heeft weleens te maken gehad met intimidatie in de openbare ruimte. De samenleving verhardt: online en offline worden grenzen sneller opgezocht en neemt de spanning tussen groepen inwoners toe. Wie zich onveilig voelt, trekt zich terug. Wie overlast ervaart, verliest vertrouwen. En waar criminaliteit ruimte krijgt, komen leefbaarheid en sociale samenhang onder druk te staan. Het begrip intimidatie wordt niet gedefinieerd evenals ‘te maken gehad met’. Deze tekst lijkt te appelleren op gevoelens. Wat zijn de feiten, de cijfers?

Een grote opgave is het tegengaan van ondermijning. Criminele netwerken krijgen vaak als eerste voet aan de grond via vastgoed en nestelen zich vervolgens in wijken, bedrijven en de zorg. Gemiddeld 10% van de zorgkosten belandt bij malafide zorgaanbieders — dat is onaanvaardbaar en vraagt om een gerichte aanpak. Dreigingen komen ook steeds vaker online voor, via cybercriminaliteit, desinformatie en digitale intimidatie. Weerbaarheid van inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie zelf wordt daarbij steeds belangrijker. Veiligheid gaat niet alleen over handhaving en politie. Het gaat ook over zorg, preventie, goede openbare ruimte, sociale samenhang en vertrouwen tussen inwoners en overheid. Dat vraagt om vroeg signaleren en goede samenwerking tussen zorg, welzijn en veiligheid. We kiezen voor een stevige aanpak waar dat nodig is en nabij waar dat kan. En we zorgen dat toezicht, handhaving en andere instrumenten zorgvuldig, evenwichtig en met respect voor privacy worden ingezet. Valt hier te lezen dat, om vertrouwen en veiligheid te herstellen, de gemeente actief gaat optreden tegen ongeoorloofd filmen van de openbare ruimte door middel van bijvoorbeeld deurbelcamera’s en dat

14

de gemeente zelf camerabeleid zeer restrictief inzet en onder geen beding AI in zal zetten bij cameratoezicht?

Daarom ... versterken we veiligheid en lee.aarheid samen Veiligheid en leefbaarheid horen bij elkaar. Een schone, verzorgde wijk voelt veiliger en nodigt uit tot respect. Zwerfafval, bijplaatsingen, dumpingen en verwaarloosde plekken zijn niet alleen een ergernis — ze zijn een signaal dat de openbare ruimte niet van iedereen is. Daar treden we actief tegen op: zichtbaar, snel en consequent. Dit doen we met een combinatie van preventie en gerichte handhaving. We versterken het toezicht in de openbare ruimte en werken met een hotspotaanpak: op plekken waar overlast en onveiligheid structureel voorkomen, zetten we toezicht gericht en intensief in. We brengen daarvoor signalen uit wijk, zorg, scholen, handhaving en politie beter samen. Ook de inrichting van de openbare ruimte telt mee: overzichtelijke routes en schone straten maken een wijk veiliger en prettiger. Bij herinrichting en gebiedsontwikkeling nemen we veiligheid daarom vanaf het begin mee. Is in voorgaande bestuursperiodes veiligheid niet meegenomen? Veiligheid, zoals eerder geschetst een subjectief gevoel, wordt gestimuleerd door te verbinden. Verbinding wordt gefaciliteerd door ook ruimte te bieden aan alles en iedereen die van de, zoals het lijkt, strikte norm van ordnung af te wijken. Juist locaties in de openbare ruimte waar inwoners zelf de regie nemen om gezamenlijk een eigen plek te creëren dragen daaraan bij.

Gaat de gemeente dit faciliteren en eventueel stimuleren?

... pakken we overlast en straa/n/mida/e aan Inwoners moeten zich veilig kunnen bewegen door Gouda. We accepteren geen straatintimidatie, bedreiging, geweld en alle vormen van discriminatie. We zorgen voor zichtbare aanwezigheid van boa's en succesvolle handhaving gericht op plekken waar problemen spelen. In de binnenstad en op andere drukke plekken is overlast door fietsen een groeiend probleem: fietsen op plaatsen waar dat niet is toegestaan, te hoge snelheden en gevaarlijk rijgedrag. We handhaven de bestaande regels consequenter en maken duidelijker waar wel en niet gefietst mag worden. Of je nu op een fatbike rijdt of op een bakfiets — de regels gelden voor iedereen. De focus op fietsen is bijzonder. Waarom is daarvoor gekozen? Als speedpedelecrijder ondervind ik veelal overlast van fout geparkeerde auto’s, hardrijdende auto’s, bestelbusjes en snorfietsen (blauw kenteken) die bij een inhaalmanoeuvre versnellen tot 45 km/h+. Kan u een definitie geven van wat een fatbike is en hoe u daar specifiek mee om wil gaan? Datzelfde geldt voor zogenaamde bakfietsen. Hoe denkt u budget en daarmee capaciteit vrij te kunnen spelen om de gestelde aanpak te kunnen realiseren en ten koste van welke andere inzet zal dat gaan? Bij meldingen willen we dat inwoners weten waar zij terechtkunnen en wat er met hun melding gebeurt.

Weten inwoners dit momenteel niet? Zo nee, welke middelen zullen daarvoor worden ingezet? ... gebruiken we toezicht en cameratoezicht zorgvuldig Toezicht en cameratoezicht kunnen soms tijdelijk nodig zijn, maar zijn geen doel op zichzelf. We zetten deze alleen in waar dat nodig, onderbouwd en proportioneel is. Daarbij kijken we steeds naar het probleem, het doel, de duur en de gevolgen voor privacy.

15

Wat wordt in deze context bedoeld met toezicht?

... treden we stevig op tegen georganiseerde criminaliteit Gouda treedt stevig op tegen ondermijning, drugscriminaliteit, mensenhandel, zorgcriminaliteit en misbruik van kwetsbare inwoners. We zetten instrumenten als toezicht, Bibob en gebiedsgerichte controles gericht in, met extra aandacht voor vastgoed en de zorg — twee sectoren waar criminele netwerken vaak als eerste voet aan de grond krijgen. Een uitbreiding van Bibob en toezicht legt extra druk op ondernemers, terwijl we tegelijk willen werken aan minder regels. Daarom passen we deze instrumenten proportioneel toe. Wat wordt in deze context bedoeld met toezicht? Complimenten voor gebiedsgerichte aanpak waarbij, ook door vorige gemeentebesturen, integraal werd ingezet op het beschermen van arbeidsmigranten tegen uitbuiting door uitzendbureaus, huisjesmelkers en de land- en tuinbouwsector in de regio. Gaat u deze aanpak continueren en waar mogelijk intensiveren? Zijn de bestuurspartijen het eens dat het uitbuiten van arbeidsmigranten ook onder mensenhandel valt / kan vallen? ... werken we aan weerbaarheid — in de wijk en online Naast optreden bouwen we aan weerbaarheid: van inwoners die signalen herkennen en durven melden, van ondernemers die weten hoe ze criminele benaderingspogingen kunnen weerstaan en van de gemeentelijke organisatie zelf. Online onveiligheid speelt zich steeds vaker ook offline af.

Digitale oplichting, cybercriminaliteit, online haat, desinformatie en digitale intimidatie raken inwoners en ondernemers direct. Ook polarisatie en radicalisering vragen om aandacht. We zetten in op ontmoeting, bewustwording en sociale samenhang, zonder groepen te stigmatiseren.

... pakken we zorgfraude aan met de regio Gemiddeld 10% van de landelijke zorgkosten belandt bij malafide zorgaanbieders. Dat is onaanvaardbaar. We intensiveren de aanpak van zorgfraude en doen dit in samenwerking met de regio, zodat we meer slagkracht hebben en fraudeurs zich niet eenvoudig kunnen verplaatsen. Heeft u hierbij ook oog voor (relatief) kleine zorgaanbieders die, in verhouding tot grotere organisaties die ook zwaardere zorg aanbieden, de krenten uit de pap willen vissen?

... brengen we zorg en veiligheid dichter bij elkaar Zorg- en veiligheidsvragen lopen steeds vaker door elkaar. Denk aan verslaving, dakloosheid, schulden, verward gedrag, huiselijk geweld, dierenmishandeling of jeugdoverlast. We willen dat zorg, veiligheid en het sociaal domein elkaar sneller vinden, zodat problemen eerder worden gezien en erger wordt voorkomen. Daarbij houden we oog voor de buurt én voor de persoon. Houdt u bij bovenstaande aanpak oog voor de privacy van betrokkenen en de risico’s van het koppelen en eventueel geautomatiseerd verwerken van gegevens? ... geven we jongeren perspec/ef én grenzen Alle jongeren willen veilig opgroeien, elkaar ontmoeten en hun plek vinden. Daarom investeren we in jongerenwerk, ontmoetingsplekken en perspectief. Waar grenzen worden overschreden, moet de gemeente duidelijk zijn. Maar we voorkomen dat jongeren als groep worden gestigmatiseerd. Dient het faciliteren van ontmoetingsplekken niet voor te gaan op jongerenwerk in het kader van preventie?

16

wordt het steeds lastiger om evenementen te organiseren door de stijgende kosten en toenemende regeldruk.

HOOFDSTUK: EEN BRUISEND GOUDA Wij staan voor… Een stad waar mensen niet alleen wonen, maar ook werken, leren, ondernemen, ontmoeten en ontspannen. Waar de binnenstad en wijken leven, cultuur en sport dichtbij zijn, ondernemers ruimte krijgen en jong en oud zich thuis voelt. Gouda is meer dan een woonstad. Het is een stad met karakter door haar ondernemers, makers, verenigingen, cultuur, historie, horeca, ambacht en ontmoeting. Een stad waar cultuur wordt gemaakt en beleefd. Maar door de groei van de stad komt de balans tussen wonen, werken en voorzieningen onder druk te staan. Er zijn naar schatting 5.000 extra banen nodig om de woon-werkbalans te behouden. Gouda is een tolerante stad die mensen vanuit welke cultuur of met welke achtergrond dan ook van harte verwelkomt en kansen wil bieden. In Gouda doet iedereen mee en draagt eenieder een eigen steentje bij via (vrijwilligers)werk. Gouda is géén eiland, daarom pleiten wij bij de provincie en het Rijk om te investeren in verbetering van verbindingen met andere gemeenten. Dat biedt ook kansen voor ondernemers. Tegelijkertijd staan de binnenstad, culturele instellingen en ondernemers voor grote opgaven. Levendigheid komt voor een groot deel uit de stad en door alle evenementen die worden georganiseerd, zoals de Avondvierdaagse, het jazzfestival en Gouda bij Kaarslicht. Tegelijkertijd

Wij willen dat Gouda een stad blijft die leeft. Dat vraagt om bewuste keuzes: welke economie past bij Gouda, welk voorzieningenniveau hoort bij een groeiende stad en hoe houden we levendigheid en leefbaarheid in balans? Niet alles kan overal. Maar we willen dat ondernemers, makers, jongeren en organisatoren kunnen rekenen op een gemeente die meedenkt en meedoet. We willen de mensen helpen die de stad mooier willen maken.

Daarom ... zijn we een gemeente die meedenkt met ondernemers Betrokken en florerende ondernemers zorgen voor werkgelegenheid en het behoud van voorzieningen en levendigheid in de stad. Ze verdienen een gemeente die bereikbaar is, duidelijke regels stelt, procedures begrijpelijk maakt, maar ook een consistent langetermijnbeleid voert, zodat ondernemers weten waar ze aan toe zijn en naartoe kunnen werken. We werken aan één herkenbaar loket als aanspreekpunt voor ondernemers, een snelle doorlooptijd van vergunningen binnen de wettelijke termijn en een meedenkende houding (‘ja, mits’) van de gemeente. Dat betekent meedenken over wat wél mogelijk is en duidelijk uitleggen waarom iets niet kan. Zie de eerdere opmerkingen in rood mbt bereikbaarheid. Aanvullend: uiteraard houden wij ons aan de wet. Dient dat echt te worden vermeld? ... werken we aan een toekomstbestendige (binnen)stad De binnenstad is het kloppend hart van Gouda: economisch, cultureel en sociaal. We willen een goede mix van winkels, horeca, wonen, werken, cultuur en ontmoeting, in de binnenstad, maar ook in onze wijken. We

17

pakken leegstand aan en werken aan het verbeteren van de kwaliteit van straten, pleinen, toegankelijkheid en groen. Hoe wordt leegstand aangepakt? Met een leegstandsboete of belasting? Hoe wordt de kwaliteit van groen, toegankelijkheid, pleinen straten verbeterd en waarom is voor de volgordelijkheid gekozen waarbij harde / stenige infra als eerste wordt genoemd en toegankelijkheid en groen als laatste? ... kiezen we voor toerisme met kwaliteit en menselijke maat Gouda is gastvrij voor bezoekers, maar in balans met leefbaarheid van de binnenstad. We kiezen voor toerisme dat past bij de stad: gericht op cultuur, historie, water, ambacht, erfgoed en het Groene Hart. We willen niet zozeer meer bezoekers, maar bezoekers die langer verblijven en bijdragen aan de stad. En hoe gaan we dit bereiken? ... investeren we in ons erfgoed en onze culturele instellingen Voor de C4-instellingen — Museum Gouda, de Goudse Schouwburg, Garenspinnerij en bibliotheek — stellen we een meerjarig perspectief op: welke maatschappelijke rol vervullen zij, welke inzet is daarvoor nodig en hoe versterken zij elkaar en de stad? Zo weten instellingen en bezoekers waar ze aan toe zijn en behoudt de raad grip op de koers. De renovatie en verduurzaming van het Stadhuis is gaande. De exploitatie is nog een openstaand vraagstuk, ook deze wordt verder uitgewerkt en aangeboden aan de raad.

Is abusievelijk aandacht voor buurthuizen, poppodia en evenementen vergeten? ... geven we ruimte aan cultuur, jongeren en makers Gouda is een stad waar cultuur wordt gemaakt en beleefd. De grote culturele instellingen blijven belangrijk. Maar cultuur en ontmoeting moeten ook

dichtbij zijn: in buurten, scholen, verenigingen, bibliotheken, ateliers en tijdelijke plekken. Jongeren betrekken we actief bij de vraag wat Gouda aantrekkelijker maakt voor hen. Het gaat daarbij om cultuur, uitgaan, ontmoeting, sport, studie en werk. Initiatieven vanuit jongeren voor bijvoorbeeld broedplaatsen nemen we serieus: als gemeente denken we hier graag in mee. Incidentele steun heeft, nu en in het verleden, geleid tot mooie initiatieven die daarna zijn doodgebloed doordat structurele steun ontbreekt en ontbrak. Hoe wil u daar mee omgaan? Met andere woorden: hoe kunnen waardevolle initiatieven bestendigd worden? (cultureel) ondernemerschap is ook afhankelijk van (middellangetermijn) perspectief. ... houden we evenementen levendig én lee.aar Evenementen dragen bij aan levendigheid, ontmoeting en de aantrekkelijkheid van Gouda. We bieden ruimte aan evenementen die passen bij de schaal en eigenheid van de stad of de wijk. Tegelijk bewaken we de balans met rust, veiligheid, bereikbaarheid en overlast voor bewoners. Organisatoren kunnen rekenen op duidelijke regels, tijdige communicatie, praktische ondersteuning en een ‘ja, mits’-houding van de gemeente. Daar waar de kaders het toelaten om regels te schrappen en regeldruk te verminderen, doen we dat. Met een groeiend aantal inwoners neemt de vraag naar (grootschalige) publieksevenementen toe.

Bent u bereid om de mogelijkheden te verkennen naar waar deze evenementen plaats kunnen vinden en onder welke voorwaarden, eventueel in samenwerking met onze buurgemeenten?

18

EEN TOEKOMSTBESTENDIG GOUDA Wij staan voor… Een stad die groen, gezond en toekomstbestendig is. Waarin we minder uitstoten, er geen afval ligt op straat en grondstoffen opnieuw worden gebruikt. Dat doen we op een manier die haalbaar, betaalbaar en eerlijk is voor alle inwoners. Gouda merkt de gevolgen van klimaatverandering al in de eigen straten en wijken. Hete zomers, stevige regenbuien, droogte en bodemdaling. Tegelijkertijd raken problemen als netcongestie en stijgende energiekosten het dagelijks leven van inwoners en ondernemers. De CO₂uitstoot is tussen 2010 en 2023 fors gedaald, van 358 naar 199 kiloton. Maar de opgave blijft groot en zonder extra stappen halen we landelijke doelstellingen niet. Wij willen Gouda doorgeven aan volgende generaties. Dat vraagt om duurzame keuzes. Tegelijk weten we dat duurzaamheid alleen werkt als inwoners en ondernemers mee kunnen doen. Maatregelen moeten begrijpelijk, betaalbaar en uitvoerbaar zijn. We zetten stappen, maar doen geen beloftes die we niet kunnen waarmaken. Niet elke opgave is even groot of urgent. We werken daarom met prioriteiten waar we het meeste effectiviteit behalen. Per wijk kijken we wat nodig en wat haalbaar is. Zo werken we stap voor stap aan een schonere, groenere en gezondere stad.

Daarom ... werken we aan een realis/sche route naar klimaatneutraliteit We vragen het college om een nieuwe en haalbare routekaart te maken richting klimaatneutraliteit en circulariteit. Daarin staat wat nodig is, welke stappen al lopen en welke keuzes nog gemaakt moeten worden om landelijke doelstellingen te halen. We zijn transparant over wat dit betekent voor inwoners, ondernemers en de gemeentelijke begroting. Niet om doelstellingen los te laten, maar om eerlijk te zijn over haalbaarheid, uitvoeringskracht en draagvlak. De raad maakt op basis van die routekaart keuzes over ambitie en tempo. Durven de samenwerkingspartners ook mogelijk impopulaire keuzes te maken die wel het algemeen belang, tegengaan van de opwarming van de aarde, maar niet het individueel belang dienen? ... ze(en we in op energiebesparing en isola/e De meest duurzame energie is energie die niet nodig is. Daarom zetten we vooral in op energiebesparing en isolatie. Dat verlaagt de energierekening, vermindert uitstoot en helpt inwoners direct. We werken samen met woningcorporaties, verhuurders, , (verenigingen van) eigenaren, energiecoaches en wijkinitiatieven. We hebben extra aandacht voor inwoners die maatregelen moeilijk zelf kunnen betalen of organiseren. De energietransitie gaat niet alleen over techniek, maar ook over wooncomfort, gezondheid en bestaanszekerheid. ...

pakken we de energietransi/e wijk voor wijk, buurt voor buurt aan De overstap naar duurzame energie en warmte vraagt om maatwerk. Niet elke wijk is hetzelfde. Daarom pakken we de verduurzaming van wijken en buurten stap voor stap aan en kijken we welke oplossingen technisch mogelijk, betaalbaar en haalbaar zijn. Hierbij kijken we ook naar

19

HOOFDSTUK: collectieve oplossingen om energie op te wekken en te delen. Inwoners worden vroeg betrokken, niet pas als keuzes al gemaakt zijn. We maken duidelijk waar de gemeente faciliteert, waar ze regie voert en waar samenwerking met corporaties, netbeheerders of bewonersinitiatieven nodig is. De energietransitie is al even gaande. Er zijn veel onderzoeken verricht. Wanneer wordt overgegaan tot daadwerkelijk handelen?

... werken we aan schone lucht Gezonde lucht hoort bij een leefbare stad. Gouda voldoet aan de wettelijke normen. Tegelijkertijd nemen klachten over houtstook toe, vooral op dagen waarop een negatief stookadvies geldt. We blijven werken aan betere luchtkwaliteit, met aandacht voor verkeer, houtstook, fijnstof en de inrichting van de openbare ruimte. Op welke manier wordt hieraan gewerkt? Actief tegengaan van het verbranden van fossiele brandstoffen om woningen te verwarmen, om van A naar B te reizen met de auto, zero emissie en luchtvaart?

... maken we afvalbeleid dat werkt voor inwoners Afvalbeleid verbinden we aan circulaire economie: minder afval, meer hergebruik. We zetten in op minder verspilling en betere inzameling van grondstoffen. Afvalbeleid moet begrijpelijk, betaalbaar en uitvoerbaar zijn. We onderzoeken samen met inwoners welke manier van afvalscheiding het beste past bij Gouda. Daarbij kijken we naar kosten, milieuwinst en gebruiksgemak van voorscheiding en nascheiding. Als kosten en milieuwinst gelijkwaardig uitvallen, kiezen we voor dat wat het meeste gebruiksgemak oplevert voor inwoners. Wordt bedoeld dat het huidige beleid met betrekking tot omgang met grondstoffen niet werkt? Zo ja, waarom? Dient de volgordelijkheid niet te zijn: milieuwinst, kosten, gebruiksgemak? Zo nee, waarom niet?

20

EEN ZORGZAAM GOUDA Wij staan voor…

Daarom

Een stad waarbij gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte. Gouda investeert in een stad die uitnodigt tot gezond leven — fysiek en mentaal. We hebben bijzondere aandacht voor mentale gezondheid, met name van jongeren, bij wie eenzaamheid, prestatiedruk en psychische klachten steeds vaker voorkomen. Eenzaamheid pakken we gericht aan, met oog voor zowel ouderen als jongeren. Preventie van mentale problemen verankeren we in de samenwerking tussen onderwijs, sport, welzijn en zorg. Het Gouds Leefstijlakkoord vormt daarvoor het verbindende kader.

... helpen we jeugd en gezinnen eerder Kinderen en jongeren moeten gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. We zetten in op preventie, vroegsignalering en ondersteuning dichtbij het gezin. Voorkomen is beter dan genezen en daarom gaan we door met de ondersteuning van het relatie- en scheidingsteam. De beweging moet zijn: licht waar het kan, zwaar waar het moet en altijd met oog voor het kind en het gezin. Onderwijs en jeugdzorg werken goed samen in het belang van het kind. Door school, huisarts, jeugdzorg, jongerenwerk en sportverenigingen beter te verbinden, signaleren we problemen eerder, voorkomen we dat deze escaleren en dat kinderen tussen de wal en het schip vallen.

Gouda investeert in goede zorg en ondersteuning voor haar inwoners. Maar de kosten in het sociaal domein stijgen jaar op jaar, terwijl de middelen vanuit het Rijk achterblijven. Dat geldt ook voor onze armoederegelingen. Dat vraagt om scherpe keuzes: wat doen we zelf, wat organiseren we samen en waar leggen we de grens? We willen dat elke euro zorg ook daadwerkelijk terechtkomt bij degene die die zorg nodig heeft. Niet bij onnodige bureaucratie en niet bij interventies waarvan we niet weten of ze werken. We sturen op resultaat, meten wat we doen en stellen bij waar nodig. Daarbij kiezen we voor normalisatie: niet alles wat lastig of verdrietig is, vraagt om professionele zorg. Soms is een goed gesprek, een buur, een vereniging of een school de beste oplossing. We investeren daarom in ondersteuning dichtbij: in de buurt, via vrijwilligers en sociale netwerken, zodat er ondersteuning is voor iedereen en professionele hulp beschikbaar blijft voor wie dat echt nodig heeft. Wij zetten in op een aanbod van ondersteuners die alle eventueel benodigde zorg in de breedte kunnen bieden. Dat is belangrijk om en efficiënte zorg te kunnen bieden en ondersteuning betaalbaar te houden.