Rapportage Sturen op het sociaal domein jan-jul 2024

Iedereen kan meedoen Rapportage sturen op het sociaal domein januari – juli 2024

Portefeuillehouders: Anna van Popering-Kalkman Jan Kees Oppelaar Michiel Bunnik Thierry van Vugt

Inhoud Inhoud

1

Inleiding

1

Actuele ontwikkelingen

2

Wat is er bereikt?

3

Leeswijzer

4

1.

Iedereen kan meedoen

5

1.1

Programma Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda Gouda

5

1.2

Aanpak laaggeletterdheid

6

1.3

Brede blik op statushouders/inburgering

7

1.4

Inclusief werken en participeren

8

1.5

Passend Wonen

9

1.6

Langer Thuis Wonen/WOZO

9

1.7

Passende fysieke leefomgeving

10

2.

Investeren in kansengelijkheid en preventie

12

2.1

Sluitende preventieve aanpak jeugd

12

2.2

Programma Buurt aan Zet

13

2.3

Brede preventieve aanpak Gezond en Actief Leven (GALA)

13

2.4

Aanpak armoede en schulden

14

2.5

Aansluiten jeugdhulp en onderwijs

17

3.

Passende zorg en ondersteuning

19

3.1

Afspraken gezamenlijke financiering maatschappelijke opgaven

19

3.2

Programma Sturen op Zorg voor Nu en Straks

19

3.3

Vernieuwde sturing lokale (preventieve) basisinfrastructuur

21

4.

Integrale dienstverlening en kwaliteit

22

4.1

Programma doorontwikkeling integrale uitvoeringsorganisatie

22

4.2

In dialoog met cliënten

23

4.3

Oog voor de mantelzorger

24

4.4

Integraal gemeentelijk ondersteuningsaanbod

25

4.5

Overgang 18-naar 18+

25

Tot slot

26

1

Inleiding Deze rapportage heeft betrekking op de voortgang van de ambities en plannen voor het sociaal domein zoals opgenomen in de beleidsnota sociaal domein en het bestuursakkoord. Deze beleidsnota is in het voorjaar van 2023 geactualiseerd en deze actualisatie is opgenomen in het addendum “Iedereen kan meedoen” zoals door de raad vastgesteld op 12 april 2023. Het college informeert de gemeenteraad met deze rapportage aanvullend op de reguliere Planning en Control documenten meer specifiek over het sociaal domein. Naast deze rapportage ontvangt de gemeenteraad ook periodiek de nieuwsbrief sociaal domein om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen in het sociaal domein.

Actuele ontwikkelingen Landelijk is het toegankelijk en betaalbaar houden van zorg en ondersteuning een complex vraagstuk.1 Ook in Gouda is dit een uitdaging. Daarom wordt stevig ingezet op preventie. Zo zet de gemeente in op het bevorderen van de mentale gezondheid van jongeren, het verkleinen van gezondheidsachterstanden bij kwetsbare groepen binnen het Gezond en Actief Leven akkoord (GALA), het scheidingsplein en is Gouda dementievriendelijke gemeente. Ook wordt gewerkt aan een stevige sociale basis met meer collectief aanbod dichtbij inwoners in plaats van individuele zorg en ondersteuning. Gemeenten bereiken niet alle inwoners die ondersteuning vanuit het sociaal domein nodig hebben, voldoende. Daarom is het belangrijk om inwoners te betrekken bij de ontwikkeling van beleid en de uitvoering hiervan.2 Inwoners worden daarom in Gouda op steeds meer plekken actief betrokken zodat het beleid en de uitvoering beter aansluit bij de behoeften van inwoners. Dit gebeurt het meest duidelijk in het programma Buurt aan Zet, maar deze werkwijze wordt ook op andere plekken toegepast. Zo is de Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda (LIDA) tot stand gekomen samen met belangenorganisaties, wordt het GALA nader ingevuld met input van inwoners en ook de actualisatie van het beleidskader voor de aanpak armoede en schulden is voorbereid met input van de doelgroep die het betreft.

In de eigen uitvoering staat de menselijke maat centraal en loopt een pilot met de inzet van ervaringsdeskundigen jeugdhulp. De cliënttevredenheid met de dienstverlening van de gemeente op het vlak van werk en inkomen, jeugdhulp en Wmo is gestegen naar ruime voldoendes. Tegelijkertijd zijn er zorgen over de betaalbaarheid van de kosten voor zorg en ondersteuning. Deze kosten zijn minder goed stuurbaar. Dit komt omdat deze kosten horen bij open-einde regelingen waar inwoners, die ervoor in aanmerking komen, rechtstreeks beroep op kunnen doen of waar door externe verwijzers rechtstreeks geïndiceerd kan worden. Daarnaast stijgen de budgetten die de gemeente hiervoor krijgt niet mee. Voor het budget om de uitkeringen te betalen geldt dat dit stevig is bijgesteld en de gemeente een vangnetuitkering aanvraagt en een juridische procedure is gestart tegen de lagere vaststelling. De kosten voor jeugdhulp zijn geraamd op een verlaging van het aantal jeugdigen dat hulp ontvangt en een stabilisatie van de kosten per jeugdige. De interventies van de afgelopen jaren vanuit het programma Sturen op Zorg voor Nu en Straks lijken wel tot een lichte daling van het aantal jeugdigen te leiden, maar de kosten dalen niet evenredig mee. Dit komt enerzijds door hogere tarieven en doordat geïndiceerde zorg relatief zwaarder wordt omdat lichte hulp verschuift naar de sociale basis.

Jeugdhulp en Wmo wordt in regionaal verband ingekocht en per 2025 gaan nieuwe contracten en tarieven gelden. Deze regionale samenwerking is het afgelopen jaar verder versterkt en heeft medio 2024 geleid tot het besluit om per 2025 daarvoor een gemeenteschappelijke regeling op te richten.

1 Voorjaarsnota 2024, https://www.rijksfinancien.nl/voorjaarsnota/2024/2744699 2 Sociaal en Cultureel Planbureau, ‘Zien, luisteren en helpen; Wat gemeenten kunnen doen voor een beter bereik in

het sociaal domein’, https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2024/06/13/zien-luisteren-en-helpen

2

Wat is er bereikt?

Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda 2024-2025 vastgesteld

Door persneelswisselingen bij de taalschool loopt de stijging in het aantal trajecten basisvaardigheden niet zoals gewenst.

Iedereen kan meedoen

Gouda is officieel dementievriendelijke gemeente

Gildenburg 1 is verbouwd tot jongerenwoningen voor jongeren met en en zonder hulpvraag

Besluitvorming over actualisatie beleidskader Armoede en Schulden loopt vertraging op

Inzet consulenten bij de huisarts leidt tot minder indicaties jeugdhulp en meer verwijzingen naar ondersteuning in de sociale basis

Kosten jeugdhulp stijgen, waardoor een tekort op jeugdhulpbudget wordt voorzien

Passende zorg en ondersteuning

Nieuwe subsidieregeling Ontmoeten en Meedoen is vastgesteld

Gouda is koplopergemeente op het gebied van het bevorderen van mentale gezondheid van jongeren

Kansengelijkheid en preventie

Gouda zet de pilot verzorgingsproducten in 2024 voort

Buurt aan Zet komt op stoom met eerste buurtacties en een uitvoeringsplan

Pilot Huur en Buur in 2024 verlengd

Inwoners geven aan dat ze zich zorgen maken over de beschikbaarheid van hun mantelzorgers

De 3-jarige pilot casemanagement voor jeugd en Wmo is van start

Integrale dienstverlening en kwaliteit

Rapportcijfer voor de dienstverlening van medewerkers van de gemeente in het sociaal domein gemiddeld gestegen

3

Op steeds meer plekken in het sociaal domein worden de input en ervaringsdeskundigheid van inwoners benut

Leeswijzer De rapportage is opgebouwd uit 4 hoofdstukken: ieder hoofdstuk bespreekt de beleidsopgaven die vallen onder een van de doelstellingen uit de begroting, namelijk: 1. Iedereen kan meedoen 2. Inzetten op kansengelijkheid 3. Passende zorg en ondersteuning 4. Integrale dienstverlening De hoofstukken laten per beleidsthema zien aan welke opgaven en doelstellingen in de rapportageperiode is gewerkt, beschrijven welke resultaten zijn behaald en wat eventuele afwijkingen zijn van de doelstellingen. Onderwerpen met betrekking tot Jeugd en Wmo die in regionaal verband worden uitgevoerd, zijn in deze rapportage niet opgenomen. Voor rapportage over deze onderwerpen wordt verwezen naar de aparte regionale rapportages die hierover naar de raad worden verzonden. Over een aantal onderwerpen wordt de raad inmiddels geïnformeerd via periodieke rapportages van de Regionale Werkorganisatie Jeugd en Wmo (incl. centrumtaken). Het gaat daarbij om de volgende onderwerpen: - Gewoon Thuis volwassenen: transformatie Beschermd wonen - Hervormingsagenda Jeugd - Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling - Samen veilig opgroeien - Kwaliteit van geleverde ondersteuning (toezicht jeugd en Wmo) - Maatschappelijke zorg - Domeinoverstijgend samenwerken (Zorg- en Veiligheidshuis) Deze onderwerpen zijn daarom niet meer opgenomen in deze rapportage.

Daarnaast valt ook Leerlingzaken buiten deze rapportage. De raad heeft in oktober het Jaarverslag Leerlingzaken ontvangen. Veel van de gerapporteerde cijfers worden eenmaal per jaar gemeten. Op de plaatsen waar nog geen cijfers beschikbaar waren is dat aangegeven met ‘nnb’ (nog niet beschikbaar).

4

1. Iedereen kan meedoen 1.1

Programma Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda Gouda

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Een inclusief en sociaal Gouda, waarin iedereen gelijkwaardig is en iedere Gouwenaar mee kan doen. Ongeacht leeftijd, culturele achtergrond, gender, inkomen, seksuele voorkeur. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Uitvoeren van de herziene Lokale Inclusie Agenda 2024-2025 (nu: Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda 2024-2025). Het gemeentelijk vastgoed wordt toegankelijker gemaakt langs de lijnen van het toegankelijkheidsplan. (begroting 2024-2027)

1.1.1 Voortgang beleidsopgave In het najaar van 2024 wordt een integrale voortgangsrapportage naar de raad gestuurd (raadsinformatiebrief). Onderstaande voortgangsinformatie gaat alleen over de onderdelen van de Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda (LIDA), die onder het sociaal domein vallen. Vaststelling Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda 2024-2025 Op woensdag 13 maart 2024 is de hernieuwde Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda 2024-2025 vastgesteld door de gemeenteraad, nadat de uitvoeringsagenda voor 2024 en 2025 tot stand kwam samen met inwoners en representatieve organisaties. In de nieuwe LIDA vormt participatie een belangrijk uitgangspunt. Specifiek voor het onderwerp inclusie is het overleg met de Goudse Adviesraad voor mensen met een Beperking (GAB) geformaliseerd: voortaan vindt drie keer per jaar overleg plaats met de GAB, waarvan één keer met de portefeuillehouder(s) vanuit het college en twee keer met afgevaardigden uit het gemeentelijke programmateam LIDA. Naast deze afspraak zijn er samenwerkingsafspraken tussen de GAB, de Goudse Cliëntenraad (GCR) en de Goudse Adviesraad Sociaal Domein (GASD) op dit thema gemaakt.

Borging en opvolging activiteiten Libertum In het kader van de borging en opvolging van activiteiten die eerder (mede) door Libertum werden uitgevoerd, zijn afspraken gemaakt met maatschappelijke organisaties die samenwerken binnen het platform Gouda Inclusief. Deze organisaties hebben de intentie uitgesproken de activiteiten waar het om gaat, voort te willen zetten. En om mede invulling te geven aan een zogenaamde ‘Goudse plus’. Het gaat om activiteiten op het gebied van publieksprogrammering (zoals stadsgesprekken), educatie/ gastlessen en vieren & herdenken. Daarbij wordt gewerkt met jaarthema's. In 2024 is het jaarthema het herdenkingsjaar slavernijverleden. Viering en herdenking afschaffing slavernijverleden Streekarchief Midden-Holland heeft op 27 januari 2024 het onderzoek naar het koloniale en slavernijverleden van Gouda in boekvorm aangeboden aan de burgemeester en wethouders. Daarna hebben drie stadsgesprekken met inwoners plaatsgevonden. Op 30 juli en 1 juli waren de herdenking en viering van de afschaffing van de slavernij met een divers cultureel programma voor inwoners. Lerend netwerk burgerschap In 2024 is een lerend netwerk voor burgerschap gestart op initiatief van de Goudse Waarden, Gouda Inclusief en de gemeente Gouda.

Er is vanuit de maatschappelijke organisaties een menukaart voor docenten burgerschap opgesteld, waarin het aanbod aan gastlessen/ educatieve activiteiten rondom burgerschap, inclusie en diversiteit in kaart is gebracht.

5

1.1.2 Doelstellingen en indicatoren

2020 2021 2022 Doelstelling: inclusief samenleven % inwoners dat (zeer) tevreden is over deelname aan de samenleving % inwoners dat zich gediscrimineerd voelt in Gouda (‘vaak’ en 'soms’) % inwoners dat tevreden is met de mate van respect in de buurt

1.2

Doelstelling 2024

waarden

indicator

2023

2024

66%

63%

64%

65%

nnb

>/= 65%

-

-

25%

26%

nnb

afname

-

79%

79%

80%

nnb

toename

Aanpak laaggeletterdheid

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Het terugdringen van laaggeletterdheid. Het bevorderen van kansengelijkheid door ontwikkeling van de basisvaardigheden op het gebied van taal, lezen en rekenen, en in toenemende mate digitale vaardigheden Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Het aantal activiteiten op het gebied van basisvaardigheden uitbreiden; Het bereik van de activiteiten verder te vergroten. Inzetten op het duurzaam op weg helpen richting werk en het participeren van inwoners. De focus ligt op inwoners met een arbeidsbeperking, statushouders en mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De werkwijze Simpel Switchen wordt versterkt. En door inzet van de taalmeter worden inwoners met een uitkering met taalproblematiek ondersteund. (begroting 2024-2027)

1.2.1 Voortgang beleidsopgave Traject basisvaardigheden De lokale aanpak van laaggeletterdheid heeft de afgelopen jaren geleid tot meer Gouwenaren die een traject basisvaardigheden volgen. Helaas loopt het aantal trajecten nog net niet op tot de gewenste stijging in verband met personeelswisselingen bij de taalschool. De taalschool gaat aan de slag om een inhaalslag te maken in het tweede halfjaar. Bij de bibliotheek en andere partners is een toename van het aantal deelnemers. In de periode van januari tot en met juni 2024 is het aantal bezoekers van het spreekuur van het Taalhuis gestegen tot 150 personen. Zij worden geholpen bij het vinden van een passend traject. Voorbeelden van trajecten zijn bijvoorbeeld: Klik & Tik, Digisterker, Digivitaler en de Leeskring voor anderstaligen en laaggeletterden in de bibliotheek. In de eerste helft van 2024 namen 65 deelnemers deel aan Klik & Tik, 32 deelnemers aan Digisterker en Digivitaler gezamenlijk en bij de Leeskring hebben 67 deelnemers deelgenomen. In 2025 wordt het lokale plan van aanpak met extra taalles voor inwoners verlengd en is er ook themagericht aanbod om andere doelgroepen aan te spreken, zoals een gezondheidscursus in simpele taal.

Ook wordt onder andere in samenwerking met de scholen actiegericht gewerkt aan het tegengaan van leesachterstanden bij jongeren van 12-18 jaar samen met de Bibliotheek en Stichting Lezen en Schrijven. Taalmeter In september 2023 is de Taalmeter gelanceerd tijdens de Taalmeterdag. Tijdens de Taalmeterdag werden ongeveer 60 inwoners met een bijstandsuitkering uitgenodigd, die mogelijk hulp nodig hebben bij hun basisvaardigheden. De Taalmeter is een screeningsinstrument om te ontdekken of iemand mogelijk moeite heeft met lezen. Dit instrument vormt een belangrijk startpunt voor het voeren van gesprekken over basisvaardigheden, waardoor bewustwording en signalering binnen onze gemeente worden vergroot. Voor inwoners die moeite hebben met lezen is ondersteuning van het Taalhuis of ander passend aanbod ingezet. De taalmeter wordt ingezet bij cliënten speciaal geselecteerd door de consulenten werk, en dan gaat het met name om inwoners die Nederlands als eerste taal (NT1) hebben. In het eerste halfjaar van 2024 is de 6

Taalmeter 3 keer ingezet. Er is onder de consulenten blijvende aandacht voor de inzet van dit instrument. Ook met de afdeling Schuldhulpverlening is gesproken over niveau van basisvaardigheden van cliënten en de mogelijke acties. Direct Duidelijk communicatie In mei is een projectleider Direct Duidelijk aan de slag gegaan, om de gemeentelijke communicatie nog verder te versimpelen. Tijdens de Ontdekmiddag voor personeel zijn er twee workshops gegeven aan collega's van verschillende afdelingen. In samenwerking met Stichting Lezen en Schrijven is een workshop georganiseerd om brieven op B1-niveau te schrijven. Voorafgaand aan de workshop zijn brieven van verschillende afdelingen verzameld. Tijdens de workshops waren er taalambassadeurs aanwezig die de brieven met de collega’s doornamen. Het hoofddoel van deze workshops was het creëren van bewustwording bij collega's over het belang van heldere communicatie. De workshops hebben waardevolle feedback opgeleverd, die zal worden teruggekoppeld aan de betreffende afdelingen in samenwerking met de net gestarte projectleider Direct Duidelijk.

1.2.2 Doelstellingen en indicatoren waarden

Doelstelling 2024

indicator 2020

2021

2022

2023

1e helft 2024

Doelstelling: Minder mensen zijn laaggeletterd Aantal inwoners dat een traject basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) heeft gevolgd

1.3

-

-

1083

1924

901

toename

Brede blik op statushouders/inburgering

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? In Gouda integreren statushouders zo snel mogelijk. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Inzetten op het duurzaam op weg helpen richting werk en het participeren van inwoners. De focus ligt op inwoners met een arbeidsbeperking, statushouders en mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De werkwijze Simpel Switchen wordt versterkt. En door inzet van de taalmeter worden inwoners met een uitkering met taalproblematiek ondersteund. (begroting 2024-2027)

1.3.1 Voortgang beleidsopgave Het afgelopen half jaar zijn meer trajecten aangeboden om statushouders naar werk te begeleiden. Het aantal afgeronde MAP trajecten (Module Arbeidsmarkt- en Participatie) is gestegen en ook zijn er meer mensen naar betaald werk en participatieactiviteiten begeleid. Verder is er een ’Regionaal Verbinder Statushouders aan het werk’ aangesteld om kennis en ervaringen binnen de regio te bundelen en te versterken. De doelstelling voor deze regionaal verbinder is om in de arbeidsmarktregio statushouders sneller en duurzamer naar werk te laten begeleiden door de consulenten.

1.3.2 Doelstellingen en indicatoren waarden

Doelstelling 2024

indicator 1e helft 2024 Doelstelling: Meer statushouders hebben betaald werk 2020

2021

2022

7

2023

Aantal statushouders dat uit de bijstand is geplaatst op werk *

18

14

14

13

9

15

* Dit betreft statushouders die vallen onder de wet inburgering 2013. De indicator van het aantal uit de bijstand geplaatste statushouders is minder goed toepasbaar om de resultaten inzichtelijk te maken voor de statushouders die inburgeren volgens de Wet Inburgering 2021. Die groep bestaat uit circa 225 inburgeraars. Van deze groep hebben 61 personen de MAP al gevolgd of volgen zij deze op dit moment. Er zijn van de inburgeraars (WI2021) 40 personen actief op de arbeidsmarkt, waarvan er 18 dit middels betaald werk doen. De andere 22 personen doen dat via een stage, werkervaringsplek of vrijwilligerswerk.

1.4

Inclusief werken en participeren

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Inwoners doen zoveel mogelijk mee in de Goudse samenleving. Dit kan door werken, vrijwilligerswerk of door op een andere manier sociaal actief te zijn Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Inzetten op het duurzaam op weg helpen richting werk en het participeren van inwoners. De focus ligt op inwoners met een arbeidsbeperking, statushouders en mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De werkwijze Simpel Switchen wordt versterkt. En door inzet van de taalmeter worden inwoners met een uitkering met taalproblematiek ondersteund. (begroting 2024-2027) Ontwikkelen sterke sociale basis door te anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen, zoals vergrijzing. Dit draagt bij aan een vitale samenleving met sterkere sociale cohesie. Onder meer door actualisatie van de aanpak Participatie in de buurt. (begroting 2024-2027) Aandacht voor de aansluiting tussen onderwijs, zorg en gemeentelijk sociaal domein. Onder meer door het bieden van toegankelijke laagdrempelige vormen van huiswerkbegeleiding voor leerlingen uit gezinnen met een laag inkomen. (begroting 2024-2027)

1.4.1. Voortgang beleidsopgave Meer arbeidsbeperkten aan het werk Eind 2023 is de Re-integratieverordening geactualiseerd met inachtneming van de maatregelen vanuit het Breed Offensief. Deze maatregelen stimuleren om meer mensen met een arbeidsbeperking aan een baan te helpen en aan het werk te houden. Meer kansen voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt Simpel Switchen Afgelopen halfjaar is er een projectleider aangesteld om een pilot op te starten voor Simpel Switchen, het gaat daarbij om de switch tussen dagbesteding en (vrijwilligers)werk gemakkelijker te maken. Promen en dagbestedingslocaties de Zwaan en Reakt zijn hierbij betrokken. Het projectplan wordt momenteel verder uitgewerkt. Start Talentenplein bij Promen en doorontwikkeling Promen Eind 2023 is het Talentenplein officieel geopend. Het plein biedt een activatieroute voor inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De eerste inwoners zijn gestart, met als doel verdere stappen te gaan maken richting werk. In 2025 loopt het Hoofdlijnenbesluit af. De zeven Promen-gemeenten zijn gestart met een traject gericht op een toekomstbestendig mensontwikkelbedrijf Promen. Samenwerking Arbeidsmarktregio Midden-Holland De afgelopen periode hebben de teams van het Werkgeversservicepunt (WSP), het Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) en het Leerwerkloket (LWL) de samenwerking geïntensiveerd in de Werkcafés.

Dit in opmaat naar de vorming van een Regionaal Werkcentrum, conform de landelijke hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur. Tot en met april 2024 hebben 130 Goudse inwoners het werkcafé bezocht. Per 8

2026 moeten alle arbeidsmarktregio’s een regionaal loket hebben ingericht. Werkzoekenden, werkenden en werkgevers kunnen straks bij het Werkcentrum terecht voor vragen over werk, volgende loopbaanstappen, (arbeidsmarktgerichte) scholing en personeelsvraagstukken. Sociale coöperatie - ondernemen met een bijstandsuitkering In januari is een interim-bestuur gestart, ondersteund vanuit het Landelijk netwerk sociaal coöperatief ondernemen. Er is de afgelopen maanden veel werk verzet om de coöperatie een doorstart te laten maken. De raad is hierover geïnformeerd op 9 juli 2024. Participatie in de buurt Bruisnest als ontmoetingsplek en algemene voorziening Wmo Sinds januari 2024 functioneert het Bruisnest in Gouda met subsidie uit het sociaal domein als: 1. Huiskamer in de Wijk voor alle inwoners die andere mensen willen ontmoeten, en; 2. Algemene Wmo-voorziening om inwoners met een veelal psychische kwetsbaarheid te helpen bij het aanbrengen van structuur in de dag. Daarnaast koopt de gemeenten werktrajecten bij het Bruisnest in om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt op betaald werk voor te bereiden en heeft het Bruisnest een ruim aanbod van diensten voor inwoners, zoals: een warme (afhaal)maaltijd, het repaircafé en de klussendienst. In totaal bezoeken 74 unieke inwoners het Brusnest.

In het eerste kwartaal van 2024 stroomde 1 inwoner in binnen de functie van huiskamer en stroomden 4 inwoners in op de algemene Wmo-voorziening.

1.5

Passend Wonen

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Voor kwetsbare inwoners is er een passende plek om zo zelfstandig mogelijk te wonen. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? In lijn met het landelijke Programma Wonen, Zorg en Ondersteuning voor Ouderen (WOZO) voert de gemeente de regionale woonzorgvisie uit. Hiermee wordt passend wonen mogelijk gemaakt door wooninitiatieven voor kwetsbare inwoners te ontwikkelen, zoals de Gouwe Huse. (begroting 20242027)

1.5.1 Voortgang beleidsopgave Gouwe Huse Eind 2023 diende Mozaïek Wonen de vergunningaanvraag in voor het realiseren van de Gouwe Huse aan de Tweede Moordrechtse Tiendeweg, met ontsluiting aan de Voltaweg. Op 20 mei 2024 is de vergunning verleend. Belanghebbenden hadden tot 6 weken na het verlenen van de vergunning de mogelijkheid om bezwaar in te dienen als zij het niet eens waren met de vergunningverlening. Er is bezwaar gemaakt. Mogelijk heeft dit invloed op de planning. Begin 2024 werd een begin gemaakt met het bouwrijp maken van het terrein. Het terrein wordt momenteel voorbelast met een zandpakket om de bodem geschikt te maken voor het aanleggen van de terreininrichting van het project Gouwe Huse. Het voorbelasten duurt ongeveer tot en met het 3e kwartaal 2024. Gildenburg 1 Het college heeft besloten het gemeentelijk pand aan de Gildenburg 1 in te zetten voor jongerenhuisvesting. Dit past in het vastgoedbeleid. Dankzij een subsidie voor projecten die in (flexibele) huisvesting van kwetsbare doelgroepen voorzien, is Gildenburg 1 (voormalig Buurtstee) verbouwd en verduurzaamd tot 13 kamers en gemeenschappelijke ruimtes voor jongeren met en zonder ambulante begeleiding. Op deze manier krijgen zij de kans om zelfstandig hun wooncarrière op te pakken. Tegelijk wordt de doorstroom in de zorg bevorderd.

Als deze jongeren kunnen uitstromen naar betaalbare huisvesting, kunnen jongeren die nu op de wachtlijst staan weer op een passende zorgplek terecht. Voor het leegstaande pand aan Winterdijk 10 is een nieuwe tender gestart om succesvol tot een herbestemming naar woningen te komen. Deze huisvesting is (ook) gericht op spoedzoekers en jongeren met een urgente huisvestingsvraag.

9

1.6

Langer Thuis Wonen/WOZO

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Goudse inwoners wonen langer zelfstandig thuis op basis van scheiden van wonen en zorg. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? In lijn met het landelijke Programma Wonen, Zorg en Ondersteuning voor Ouderen (WOZO) voert de gemeente de regionale woonzorgvisie uit. Hiermee wordt passend wonen mogelijk gemaakt door wooninitiatieven voor kwetsbare inwoners te ontwikkelen, zoals de Gouwe Huse. (begroting 20242027)

1.6.1 Voortgang beleidsopgave Regionale woonzorgvisie Eind maart heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd over de startnotitie die is opgesteld als opmaat naar een regionale woonzorgvisie. Aanleiding hiervoor is dat het ministerie van Binnenlandse Zaken in 2021 het programma ‘Een thuis voor iedereen’ heeft ontwikkeld. Het doel van dit programma is te zorgen voor voldoende betaalbare woningen voor alle aandachtsgroepen, met een evenwichtige verdeling over gemeenten en met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. Daarnaast ligt er een wetvoorstel voor de versterking van regie op de volkshuisvesting. In dit wetsvoorstel zijn maatregelen en doelen uit het programma ‘Een thuis voor iedereen’ opgenomen. Eén van de verplichtingen voor gemeenten is ook dat zij vanaf 2026 een woonzorgvisie moeten opnemen in hun volkshuisvestelijkprogramma. De inwerkingtreding van de wet is voorzien in 2024. Dubbele vergrijzing De dubbele vergrijzing en de daarbij behorende vraagstukken vragen om een gericht plan. Dit plan is onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en heeft als uitgangspunten: - Mensen nemen in eerste instantie verantwoordelijkheid voor hun situatie en dragen zo veel mogelijk bij aan de oplossing van hun problemen.

- We differentiëren in onze inzet en aanpak, om zo tegemoet te komen aan de diversiteit, en daarmee de wensen en behoeften van ouderen, en de verschillende vraagstukken die er zijn rond de dubbele vergrijzing. Het doel is dat de oudere inwoners van Gouda, zo lang mogelijk, prettig, gezond en veilig thuis kunnen blijven wonen. Concreet worden hiervoor in de komende periode de volgende stappen genomen: - Er wordt een bewustwordingscampagne gelanceerd. In deze bewustwordingscampagne wordt specifiek aandacht aan het thema dementie gegeven. De planning is dat deze gelanceerd wordt in het 4e kwartaal 2024 en doorloopt in 2025. - Er is specifiek gevraagd om een ouderengids door de ouderen zelf en de ouderenvoorlichters. Ook uit het kwalitatief cliëntenervaringsonderzoek Wmo 2023 kwam deze wens naar voren. Op dit moment wordt er gewerkt aan een ouderengids. Deze zal ook in 4e kwartaal uitgegeven worden. - Er worden stadgesprekken met ouderen georganiseerd in het 4e kwartaal van 2024. - Er wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van de ouderenvoorlichting.

1.7

Passende fysieke leefomgeving

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Een fysieke leefomgeving die meedoen mogelijk maakt. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? • Uitvoering geven aan de Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda (zie paragraaf 1.1). • Gouda wordt een dementievriendelijke gemeente.

1.7.1 Voortgang beleidsopgave Dementievriendelijke gemeente Gouda is officieel dementievriendelijke gemeente. Dit betekent dat de stad zich actief inzet voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Op 11 juni kreeg de wethouder het certificaat uitgereikt van Alzheimer 10

Nederland. Gouda behoort nu tot de 7% van alle gemeenten die dementievriendelijk zijn. Alzheimer Nederland heeft zowel in 2023 als in 2024 de Dementiescan afgenomen. Op alle gebieden scoorde Gouda in 2024 boven het landelijk gemiddelde. Een verbetering ten opzichte van 2023. Er is bewust aandacht gegeven aan de online trainingen van Alzheimer Nederland ‘GOED omgaan met dementie’, aan het actief betrekken van het lokaal netwerk en aan het tekenen van het convenant met de samenwerkingspartners en koplopers.

11

2. Investeren in kansengelijkheid en preventie Sluitende preventieve aanpak jeugd Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Kinderen en jongeren in Gouda groeien gezond, veilig en kansrijk op. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Gouda werkt aan een sluitende preventieve aanpak via onder andere het Programma Kansrijke Start, het jongerenwerk en het Nationaal programma onderwijs (NPO).

2.1.1 Voortgang beleidsopgave Kansrijke Start In 2024 ligt de focus op het verstevigen van de opgezette lokale coalitie en voor Gouda een lokale invulling geven aan het landelijke actieprogramma Kansrijke Start. Dit gebeurt aan de hand van vier pijlers: 1. Gezond en bewust zwanger worden. Vanuit deze pijler start o.a. vanaf september 2024 de effectieve interventie ‘Nu Niet Zwanger’. Deze interventie biedt hulpverleners concrete handvatten voor een open en eerlijk gesprek met hun cliënten over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. 2. Verbinding geboortezorgpartners, sociaal domein en informele steun. Binnen deze pijler staat samenwerken aan de hand van dezelfde methodiek, met samenwerkingsafspraken en vanuit dezelfde visie, centraal. Zo is er in het eerste halfjaar van 2024 bijvoorbeeld een themabijeenkomst geweest over het werken vanuit de Infant Mental Health visie. 3. Gezonde leefstijl tijdens de eerste 1000 dagen. Het huidige aanbod voor gezinnen versterken met focus op thema's rondom een gezonde zwangerschap en start. Vanuit het landelijke actieprogramma is de ambitie om het gesprek over gezond zwanger worden te normaliseren. Om professionals op weg te helpen is er een wegwijzer ontwikkeld die bedoeld is als hulpmiddel om het gesprek hierover te starten. De wegwijzer is breed gedeeld binnen de Goudse coalitie Kansrijke Start. 4. Duurzame gezonde start jonge kind.

Deze pijler richt zich op het verduurzamen van de acties door de inzet op o.a. het taalaanbod binnen het gezin, de deskundigheidsbevordering van de professionals en het versterken van de informele ondersteuning van het gezin. In het eerste halfjaar is bijvoorbeeld een plan gemaakt rondom 'thuis in taal’. In Gouda kiezen we voor een zo volledig mogelijke benadering en integreren en stemmen we dit programma af binnen de coalitie Kansrijke Start, de Gezinsaanpak, en Vooren Vroegschoolse Educatie (VVE). Door deze verbindingen te leggen, werken we aan een samenhangend ondersteuningssysteem dat gezinnen begeleidt bij een goede taalontwikkeling, al vanaf de geboorte van het kind (tot aan de start van groep 3). Nationaal Programma Onderwijs Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) zijn voor 2024 vanuit de gemeentelijke inzet subsidies verstrekt aan het Jeugdtheaterhuis voor de wijktoneelclub, aan Sport.Gouda voor beweegactiviteiten op school, aan ExPex voor de uitbreiding van de ervaringscafés en krachtgroepen, en aan de GGD voor extra logopedische onderzoeken. Dit alles draagt bij aan het wegwerken van de corona-achterstanden. Eerdere projecten vanuit NPO worden waar mogelijk geborgd in structurele inzet. Mentale gezondheid jongeren Een van de Goudse ambities is het bevorderen van de geestelijke gezondheid van Gouwenaars.

De afgelopen periode is er op verschillende manieren aandacht gegeven aan dit thema: in het Plan van Aanpak GALA (2023), de Uitvoeringsagenda GALA (2024) en het Leefstijlakkoord. Eind 2023 heeft stichting MIND Us Gouda uitgenodigd om koploper te zijn op het gebied van mentale gezondheid onder jongeren. Vanuit deze rol levert de gemeente, samen met de andere koplopergemeenten, dit jaar een bijdrage in verschillende bijeenkomsten van MIND Us. Gouda geeft input rondom verschillende vraagstukken, deelt kennis, ervaring en de koplopergemeenten versterken elkaar.

12

Een ander voorbeeld van de inzet van de gemeente Gouda op dit thema is de buitententoonstelling ‘Open over Depressiviteit’ begin 2024 in de binnenstad. Met 30 indringende portretten van jonge volwassenen maakte Gouda depressiviteit zichtbaar en bespreekbaar.

2.1.2 Doelstellingen en indicatoren indicator

Aantal geboorten met laag geboortegewicht en/of vroeggeboorte per 1.000 geboorten (jaarcijfer)

waarden Doelstelling 2024 1e helft 2024 2020 2021 2022 2023 Doelstelling: minder vroeggeboorten / te laag geboortegewicht Afname 147,5

154,3

nnb

nnb

nnb

De jaarcijfers vanaf 2022 zijn nog niet gepubliceerd door Perined

Doelstelling: meer kinderen met een gezond gewicht % Kinderen met een gezond gewicht (jaarcijfer)

2.2

71%

76%

75%

nnb

nnb

Gelijk of toename

Programma Buurt aan Zet

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Via het programma Buurt aan Zet wil de gemeente kansengelijkheid verbeteren en eigenaarschap van inwoners vergroten. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Via Buurt aan Zet samen met bewoners werken aan een veerkrachtige buurt. (begroting 2024-2027)

2.2.1 Voortgang beleidsopgave Na de start in de buurt Oud-Achterwillens eind 2023, zijn in het eerste halfjaar van 2024 concrete stappen gezet om samen met buurtbewoners te werken aan een gezellige, gezonde, veilige, leefbare en schone buurt. Het netwerk met bewoners en tussen bewoners onderling is versterkt en vanuit de gemeente zijn de eerste verbeterpunten aangepakt. Zo zijn er fietsnietjes geplaatst, is een bewoner containeradoptant geworden, zijn er groenprojecten opgestart en uitgebreid en zijn er samen met partners verschillende buurtactiviteiten georganiseerd. Ook worden er spreekuren in De Bühne georganiseerd over bijvoorbeeld schuldhulp en vanuit het Sociaal Team. Doel van deze spreekuren is om ook dit hulpaanbod toegankelijk en dichterbij bewoners te brengen. Daarnaast heeft het college eind april het Uitvoeringsplan Buurt aan Zet 2024-2025 vastgesteld. Hierover is de raad geïnformeerd in juni 2024 bij de onttrekking van middelen voor Buurt aan Zet uit de reserve wijkontwikkeling.

2.3

Brede preventieve aanpak Gezond en Actief Leven (GALA)

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Inwoners van Gouda gezond, fit en veerkrachtig houden. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Samen met ketenpartners uitvoeren van het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA), gericht op de aanpak van gezondheidsachterstand en kansenongelijkheid. Extra aandacht gaat uit naar inwoners met gezondheidsachterstanden en in een kwetsbare situatie. (begroting 2024-2027)

2.3.1 Voortgang beleidsopgave De afgelopen periode is gebruikt om de uitvoeringsagenda op te zetten en de deelplannen uit te werken en een start te maken met de uitvoering daarvan. Daarbij maakt de gemeente keuzes op basis van gezamenlijk opgestelde leidende principes. Deze weerspiegelen de visie van de gemeente Gouda en haar partners, en 13

zijn gebaseerd op de kennis over het terugdringen van gezondheidsverschillen. In juni heeft het college de uitvoeringsagenda vastgesteld en is de raad geïnformeerd. Stappen die al gezet zijn, zijn de lancering van het Leefstijlakkoord, het schrijven van plannen van aanpak voor de ketenaanpakken Kansrijke Start, Valpreventie, Gecombineerde Leefstijlinterventie en Kind naar Gezonder Gewicht. Daarnaast ontving de gemeente een subsidie voor een pilot Gezonde Buurt van JOGG, IVN Natuureducatie en Jantje Beton voor Korte Akkeren, waarmee de gemeente voortbouwt op het Living Lab en werkt aan een beweegvriendelijke buurt samen met de bewoners.

2.4

Aanpak armoede en schulden

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Minder armoede en schulden en Gouwenaars kunnen meedoen ondanks weinig geld. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Aanpak van financiële problemen en voorkomen van schulden door: • Het extra investeren in de vroegsignalering van schulden • Het verruimen inkomensgrenzen voor minimaregelingen • De pilot verzorgingsproducten • Huiswerkbegeleiding • Het Jongerenperspectieffonds Actualisatie van het beleid gericht op preventie en aanpak van schulden en armoede, waarbij onder andere de verbinding wordt gelegd met laaggeletterdheid. (begroting 2024-2027)

2.4.1 Voortgang beleidsopgave Vroegsignalering van schulden Bij het Bestuursakkoord 2022-2026 is er tot en met 2026 € 200.000,- beschikbaar gekomen voor de vroegsignalering van schulden. Met dit extra budget worden 2 medewerkers ingezet waardoor zorgwekkende meldingen standaard worden opgevolgd met een huisbezoek. In de eerste 6 maanden van 2024 zijn er in totaal 1952 signalen van betalingsachterstanden ontvangen (zorgverzekering, huur, water en energie). Er is sprake van een stijging van 16% ten opzichte van de eerste helft van 2023. Daarnaast is er een stijging te zien in het aantal bereikte huishoudens. In de eerste helft van 2023 is er met 185 huishoudens persoonlijk contact geweest en in de eerste helft van 2024 met 262 huishoudens. De hulpacceptatie was in 2023 22,75% en in de eerste helft van 2024 was dit cijfer 19,46%. Hiermee is het streefcijfer van 10% behaald. In de eerste helft van 2023 hebben 67 huishoudens hulp geaccepteerd, in de eerste helft van 2024 waren dit er 51. Verruimen tegoeden Om gezinnen met kinderen een extra steuntje in de rug te geven is het jeugdtegoed door de middelen van het Winterplan in februari 2024 nogmaals incidenteel opgehoogd. Daarbij ontvangen kinderen van 4 tot 12 jaar in pasjaar 2024 een jeugdtegoed van € 200,- en kinderen van 12 tot 18 jaar € 350,-, terwijl het jeugdtegoed standaard €150,- per jaar bedraagt.

Het aantal aangevraagde Rotterdampassen met daarop een jeugdtegoed is ten opzichte van de eerste helft van 2023 met een percentage van 3% licht gedaald. Sinds 2023 wordt er op de Rotterdampas voor volwassenen uit de doelgroep een tegoed van €50,geplaatst, dat net zoals het jeugdtegoed kan worden besteed bij aangesloten winkels. Het aantal inwoners dat gebruik maakt van dit tegoed is gestegen met 9%. Pilot verzorgingsproducten De pilot verzorgingsproducten is eind 2023 afgerond. Uit de pilot is gebleken dat er in Gouda behoefte is aan gratis menstruatie-artikelen. Daarom is Gouda sinds begin 2024 aangesloten bij stichting Armoedefonds en een samenwerking aangegaan voor ten minste één jaar. Het Armoedefonds is een landelijke stichting met ook een aantal uitgiftepunten in Gouda. De gemeente is deze samenwerking aangegaan omdat dit efficiënter is wat betreft kosten, ontzorging en (landelijke) bekendheid van het Armoedefonds. De reeds gevestigde afgiftepunten die geplaatst zijn tijdens de pilot, in buurthuizen en het Huis de van Stad, worden voortgezet. Naast de uitgiftepunten van het Armoedefonds bij particulieren en in scholen wordt er gezamenlijk toegewerkt naar verdere uitbreiding in Gouda.

14

Uitbreiding aanbod Rotterdampas In het eerste halfjaar van 2024 is het aanbod van de Rotterdampas uitgebreid met de volgende activiteiten: o Dino experience park o GCC Olympia o Silent Dragon Holland o SC Gouda o Speeltuin de Sluis o Badmintonvereniging Gouweslag o Jeugdtheaterhuis Huiswerkbegeleiding In het Bestuursakkoord is opgenomen dat het college stevig inzet op gelijke kansen op school. Hiervoor moet huiswerkbegeleiding ook toegankelijk zijn voor alle kinderen uit gezinnen met een beperkt inkomen. Zodat deze kinderen bijvoorbeeld een rustige werkplek hebben en de benodigde ondersteuning en faciliteiten om hun huiswerk te kunnen doen. Sinds 1 november 2023 staan de tegoedbonnen voor huiswerkbegeleiding op de Rotterdampas van kinderen uit huishoudens met een beperkt inkomen. Door deze in te zetten kunnen zij kosteloos gebruik maken van huiswerkbegeleiding van twee aanbieders op meerdere locaties verspreid over de stad. In het eerste halfjaar zijn 23 tegoedbonnen ingezet voor deelname aan huiswerkbegeleiding. Iedere tegoedbon geeft recht op 6 maanden deelname. Actualisatie beleidskader Armoede en Schulden Op grond van de wet op de gemeentelijke schuldhulp en de veranderde omstandigheden, moet het beleidskader Samen mee(r) doen worden geactualiseerd.

Hiervoor heeft in 2023 een uitgebreid participatietraject plaatsgevonden waarbij onder andere is gesproken met inwoners, (ex)cliënten, ervaringsdeskundigen en sociale partners. Er is een enquête via de app ‘Gouda denkt mee’ uitgezet, waarmee inwoners is gevraagd mee te denken over eventuele verbeterpunten. Daarnaast zijn diverse bestaande bijeenkomsten, buurthuizen en papierwinkels bezocht om uiteindelijk een goed beeld te krijgen van de behoeften en visie van financieel kwetsbare inwoners. Ook is er in oktober 2023 door de gemeente een conferentie Armoede en Schulden georganiseerd waarvoor vooral sociale partners zijn uitgenodigd en ervaringsdeskundigen een centrale rol speelden. Ook zijn begin 2024 twee werksessies met de raad geweest. Alle verkregen input naar aanleiding van dit participatietraject wordt meegenomen in de actualisatie. Oorspronkelijke planning was om dit kader in het derde kwartaal van 2024 aan de raad voor te leggen, maar de besluitvorming is als gevolg van politieke omstandigheden vertraagd. Besluitvorming vindt zo snel als mogelijk plaats. Verkorten BKR-registratie van 5 jaar naar 6 maanden Inwoners met een succesvol afgeronde schuldregeling worden nog 5 jaar beperkt in hun dagelijks leven en kunnen geen gangbare financiële verplichtingen aan gaan, waardoor hun leven blijft stilstaan.

In de loop van 2023 heeft de minister voor Armoedebeleid aangekondigd om de bewaartermijn dan ook te verkorten van 5 jaar naar 6 maanden. Behandeling van het wetsvoorstel lijkt nog wel enige tijd te gaan duren. Vooruitlopend op de landelijke ontwikkeling verkort gemeente Gouda de bewaartermijn BKRregistratie voor succesvol afgeronde schuldregelingen van 5 jaar na 6 maanden, zodat inwoners sneller perspectief krijgen en weer volwaardig mee kunnen doen. Aanpak jongerenperspectief In april 2023 is gestart met de uitvoering van de aanpak jongerenperspectief (JPF), waarbij jongeren met problematische schulden zonder afloscapaciteit worden begeleid naar een schuldenvrije toekomst. De trajectbegeleiders werken zowel voor Gouda als voor Krimpenerwaard. Met de aanpak jongerenperspectief werken jongeren in 2 jaar tijd aan het verbeteren van hun toekomstperspectief door inzet op onder andere zorg, opleiding en werkervaring. In deze periode wordt ingezet op persoonlijke ontwikkeling en het verbeteren van hun positie op de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd worden de schulden opgelost met behulp van een saneringskrediet dat (deels) door inzet van de jongere in het traject wordt afbetaald (door het halen van trajectdoelen). De verwachting is dat deze jongeren in de toekomst duurzaam zelfredzaam zijn en schuldenvrij blijven.

In het eerste halfjaar van 2024 is met 46 jongeren onderzocht of JPF een passende aanpak is, waarvan 32 uit Gouda. Op het moment van schrijven zijn 24 jongeren in beeld voor JPF (19 Gouda, 5 Krimpenerwaard). Met 7 jongeren wordt nog onderzocht of JPF passend is (5 Gouda, 2 Krimpenerwaard). Met vrijwel alle jongeren die in beeld komen, worden één of meerdere gesprekken gevoerd om te onderzoeken wat nodig is en of JPF passend is. Het komt regelmatig voor dat jongeren na een eerste aanmelding niet meer te 15

bereiken zijn voor schuldhulpverlening en/of de trajectbegeleiders. Voor een aantal jongeren blijkt al snel dat een reguliere schuldenaanpak zonder extra ondersteuning van een trajectbegeleider voldoende is. 17 jongeren volgen een JPF-traject, waarvan 14 uit Gouda en 3 uit Krimpenerwaard. Voor deze jongeren is JPF passend, omdat zij te maken hebben met complexe problemen, willen werken aan hun toekomst en daar brede ondersteuning bij nodig hebben. Wanneer JPF niet passend is, wordt altijd met de jongere gezocht naar andere passende ondersteuning en worden zij pas ‘losgelaten’ als andere ondersteuning in zicht is.

2.4.2 Doelstellingen en indicatoren indicator

Het percentage inwoners dat aangeeft bekend te zijn met één of meer minimaregelingen Het percentage inwoners dat aangeeft bekend te zijn met de mogelijkheid voor advies en tegemoetkomingen bij een laag inkomen (Stadspeiling)

waarden Doelstelling 2024 1e helft 2024 2020 2021 2022 2023 Doelstelling: Betere bekendheid van minimaregelingen en schuldhulpverlening 84%

89,1%

85%

84%

nnb

85%

-

-

56%

52%

nnb

toename

Doelstelling: Beter gebruik van minimaregelingen Het aantal inwoners dat gebruik maakt van één of 3106 2144 3328 4123 2415 meer minimaregelingen Het aantal inwoners dat gebruik maakt van 1090 976 1058 1283 582 bijzondere bijstand Het aantal inwoners dat gebruik maakt van 1116 1124 1210 1641 721 Individuele Inkomenstoeslag Het aantal inwoners dat gebruik maakt van 28 44 40 31 31 Studietoeslag Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de 1901 2088 2166 2198 2213 collectieve zorgverzekering Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de 1599 1331 1578 1841 1718 Rotterdampas voor (935) (1050) (1015) (1168) (1081) volwassenen (waarvan met reductie) Het aantal kinderen dat gebruik maakt van de 1713 1700 1836 2038 1794 Rotterdampas, (waarvan (1364) (1474) (1360) (1423) (1206) met kindpakket) Het aantal kindpassen 835 (t/m mei waarop het jeugdtegoed is 1309 1346 1233 1239 2024) geactiveerd Doelstelling: Beter gebruik schuldhulpverlening Het aantal actieve lopende dossiers van 395 392 419 314 363 schuldhulpverlening (op (juni 22) (juli 23) (juli 24) peildatum) Doelstelling: Vroeger signaleren van schulden Het aantal signalen 1125 betalingsachterstanden dat 3780 3601 1952 (juldec) is gemeld bij de gemeente. Het percentage bereikte inwoners/huishoudens

-

-

5,76% (196)

16

14,86% (479)

13,42% (262)

toename toename toename toename toename

toename

toename

toename

geen streefwaarde

(Vanaf 2023) Doelstelling: in 20% van de meldingen

wordt de inwoner bereikt. Het percentage hulp acceptatie van inwoners/ huishoudens Energietoeslag

-

-

23,45% (46)

22,75% (109)

19,46% (51)

Het aantal huishoudens dat de eenmalige energietoeslag heeft aangevraagd en toegekend gekregen

-

-

3411

3264

-

Het aantal ambtshalve verstrekking energietoeslag

-

-

1555

1110

-

2.5

(Vanaf 2023) Waarvan 10% ook hulp accepteert. openstelling na wetswijziging energietoeslag 2023 aanvragen kon tot uiterlijk 1 april 2024 openstelling na wetswijziging energietoeslag 2023 aanvragen kon tot uiterlijk 1 april 2024

Aansluiten jeugdhulp en onderwijs

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Een passend aanbod voor kinderen die op school ook jeugdhulp nodig hebben om hun schoolloopbaan te kunnen doorlopen. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Aandacht voor de aansluiting tussen onderwijs, zorg en gemeentelijk sociaal domein. Onder meer door het bieden van toegankelijke laagdrempelige vormen van huiswerkbegeleiding voor leerlingen uit gezinnen met een laag inkomen. (begroting 2024-2027)

2.5.1 Voortgang beleidsopgave Actieonderzoek langdurig verzuim met het Instituut voor Publieke Waarden Het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) voert in opdracht van de ministeries Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Justitie en Veiligheid een landelijk actieonderzoek uit. Gouda heeft initiatief genomen om deel te nemen aan dit onderzoek. Naast Gouda maken ook de gemeenten Nijkerk, Nijmegen, Tilburg en Zwolle deel uit van het onderzoek. Het doel is om in het kader van het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming de toestroom van jeugdigen naar jeugdhulp te verminderen en met beter passende oplossingen te komen. De gemeente Gouda richt zich op leerlingen met langdurig verzuim. Schoolverzuim onder leerlingen lijkt hand in hand te gaan met de toestroom naar jeugdhulp. Het doel is om jeugdigen te helpen en oplossingen te vinden voor de uitdagingen op het snijvlak van onderwijs en jeugdhulp. Gouda beoogt te leren waar reguliere ondersteuning en processen effectiever ingericht kunnen worden met als doel langdurig verzuim beter te voorkomen. Gouda voert het actieonderzoek uit met tien individuele, lopende casussen betreffende verzuimleerlingen. Door middel van toepassing van de doorbraakmethode van het IPW wordt gezocht naar oplossingen.

Daarbij worden knelpunten op verschillende niveaus in kaart gebracht: op individueel niveau, op beleidsmatig niveau en op het niveau van wet- en regelgeving. In het project wordt samen gewerkt met partners zoals het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs VO en Bureau leerplicht. Realisatie mytylonderwijs Gouda Vanaf het schooljaar 2024-2025 gaat een aantal kinderen met een lichamelijke beperking in Gouda naar school. De Vier Windstreken neemt de verantwoordelijkheid voor het opzetten van mytylonderwijs binnen de regio. De Vier Windstreken doet dit in nauwe samenwerking met het Samenwerkingsverband Primair Onderwijs Midden-Holland en de ketenpartners Basalt en Resonans. Het mytylonderwijs is opgezet als dependance van Park en Dijk en wordt gevestigd in het KC Goejanverwelle in Gouda. Binnen het KC Goejanverwelle is een aantal lokalen beschikbaar gemaakt, mede met een gemeentelijke bijdrage op basis van de Programma Voorzieningen onderwijshuisvesting. Begin september startten de eerste leerlingen.

17

Samenwerking versterken door bijeenkomst ‘Samen Optrekken’ In januari 2024 vond een grote bijeenkomst plaats voor professionals in het primair onderwijs (directies, intern begeleiders, leerkrachten), jeugdconsulenten en jeugdregisseurs, leerplicht ambtenaren, jeugdartsen en Sociaal Team medewerkers over het samen optrekken bij ondersteuningsvragen van kinderen in en rondom de basisschool. De bijeenkomst werd gezamenlijk door het samenwerkingsverband Primair Onderwijs en gemeente Gouda georganiseerd. Er waren ruim 80 professionals aanwezig. Aan de ene kant is er een groot aantal Goudse kinderen dat gebruik maakt van jeugdhulp, aan de andere kant is er nog steeds de behoefte vanuit onderwijs en jeugdhulp elkaar beter te vinden. Aan de hand van casuïstiek zijn professionals hierover het gesprek aan gegaan met elkaar.

18

3. Passende zorg en ondersteuning Afspraken gezamenlijke financiering maatschappelijke opgaven Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Zorg en ondersteuning voor ouderen en psychisch kwetsbaren duurzaam verbeteren met als voorwaarde dat zorgkosten voor Gouda per saldo niet hoger mogen worden. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Binnen het netwerk Gedeelde Zorg zet Gouda in op het realiseren van afspraken met partijen uit de Wlz en Zvw over hoe maatschappelijke opgaven in gezamenlijke financiering opgepakt kunnen worden.

3.1.1 Voortgang beleidsopgave Gedeelde Zorg valt onder de Vereniging Gezondheidsregio Midden-Holland. Gedeelde Zorg heeft in verband met het Integraal Zorgakkoord (IZA) in juni 2024 het gezamenlijke regionale transformatieplan bij het Rijk ingediend. Er zijn drie grote veranderopgaven opgenomen: • Versterken van gezondheid en preventie • Anders organiseren van zorg en hulp • Versterken van integrale aanpak mentale gezondheid

3.2

Programma Sturen op Zorg voor Nu en Straks

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? De gemeente wil de toegang tot de juiste zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar te houden voor Gouwenaars die dit nodig hebben. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Via het Programma Sturen op Zorg voor Nu en Straks wordt ingezet op een daling van het gebruik van jeugdhulp en het stabiliseren van de kosten per cliënt voor jeugdhulp en Wmo.

3.2.1 Voortgang beleidsopgave Aantallen en kosten De lichte afname van het aantal kinderen met jeugdhulp in 2023 heeft zich in het eerste kwartaal 2024 doorgezet. In het tweede kwartaal is een stabilisatie te zien. Dit heeft zich nog niet vertaald naar lagere uitgaven omdat de gemiddelde kosten per kind wel zijn gestegen. Mede doordat het budget voor jeugdzorg in de meerjarenbegroting uitgaat van een daling naar één op acht kinderen met jeugdzorg en een stabilisatie van de kosten, wordt een tekort op het jeugdzorgbudget voorzien. Het aantal cliënten met een Wmo-indicatie blijft stabiel. Aanpak complexe scheiding Via het Scheidingsplein hebben het Centrum voor Jeugd en Gezin en Sociaal Team Gouda scholing gevolgd, georganiseerd door Villa Pinedo. Ook hebben 12 Goudse inwoners deelgenomen aan de ouderbijeenkomst in maart 2024. Huur en Buur Om uitstroom uit jeugdhulp met verblijf te bevorderen en dak- en thuisloosheid te voorkomen, is Huur en Buur in 2024 als pilot in Gouda verlengd. Huur en Buur koppelt particuliere verhuurders aan jongeren die een steuntje in de rug nodig hebben bij het zelfstandig gaan wonen. Naast ambulante hulp (vanuit de Jeugdwet of Wmo) ontvangen de jongeren praktische steun van de particuliere verhuurder als goede buur. In de eerste helft van 2024 zijn er in Gouda 2 succesvolle matches gerealiseerd.

19

Voorbereidingen GI-coördinator Er is een verkenning uitgevoerd naar de rol en toegevoegde waarde van een GI-coördinator, zoals aanbevolen door Van Dam Data-partners in het onderzoek naar jeugdhulpgebruik. Dit om de samenwerking met Gecertificeerde Instellingen (GI) te verbeteren, beter passende jeugdhulp te bieden en hen te adviseren over aanbod in de sociale basis. De verkenning toont aan dat een GI-coördinator positieve effecten kan hebben, mits alle betrokken partijen bereid zijn samen te werken. Deze functie zou kunnen zorgen voor betere afstemming en gebruik van expertise tussen gemeente en GI's, wat ten goede komt aan de jeugdhulp. Het college zal verder onderzoek doen naar de randvoorwaarden en samenwerkingsmogelijkheden, met een besluit hierover in het najaar van 2024. Afbakening product begeleiding In het eerste halfjaar van 2024 is er in Gouda gewerkt aan het afbakenen van jeugdhulptrajecten voor begeleiding. De focus lag op het beperken van de duur van deze trajecten tot maximaal zes maanden, zodat onderzocht kan worden of dit kostenbesparend werkt en de efficiëntie verhoogd wordt op dit product. Er zijn werkinstructies ontwikkelden een monitoringssystematiek opgezet om de effecten van deze maatregelen te volgen. De eerste resultaten worden verwacht aan het einde van 2024.

Inzet consulent kind en jeugd bij de huisartsen Sinds 1 mei 2023 is de inzet van een consulent kind en jeugd structureel bij 60% van alle huisartsen in Gouda. De resultaten zijn positief. Zo is het aantal Verzoeken om Toewijzing (VOT) via de huisarts verschoven van specialistische jeugd GGZ naar de basis GGZ. Bij basis GGZ wordt ook een diagnose gesteld en wordt vanuit daar passende (en soms minder zware) hulp ingezet. De verwachting is dat dit komt door de versterkte samenwerking tussen de consulenten kind en jeugd en de huisarts. Daarnaast is de visie bij casuïstiekbesprekingen gericht op normaliseren. Ook zijn er naar verhouding minder indicaties afgegeven. Dit betekent dat de consulent kind en jeugd meer naar het voorliggende veld verwijst. Het gaat dat bijvoorbeeld om de inzet van de ervaringsdeskundige jeugd van de gemeente, aanbod van het Centrum Jeugd en Gezin en inzet van de sociaal werkers van het Sociaal Team Gouda.

3.2.2 Doelstellingen en indicatoren Doelstelling

Indicator

Aantal cliënten jeugd naar 1 op 8 in 2024

Verhouding aantal inwoners tot 18 jaar met een maatwerkvoorzieni ng (incl. Jeugdbescherming en -reclassering en Pgb) i.r.t. het aantal inwoners tot 18 jaar Gemiddelde uitgaven maatwerk jeugd per cliënt (uitgaven jeugdhulp/ aantal jeugdigen met een maatwerkvoorzieni ng) Gemiddelde uitgaven maatwerk Wmo per cliënt (uitgaven Wmo/ aantal inwoners met een Wmomaatwerkvoorzieni ng):

Zorgzwaarte jeugd stabiliseren op niveau 2021

Zorgzwaarte Wmo stabiliseren op niveau 2022

Realisatie 2021 6,68

Realisatie 2022

Doelstelling 2023 7,48

Realisatie 2023 7,3

Doelstelling 2024 8

€ 11.396

€ 11.816

€ 12.598

€ 14.521

€ 13.388

-

Hulp bij het huishouden: € 2.380

Hulp bij het huishouden: € 2.520

Hulp bij het huishouden € 2.428

Hulp bij het huishouden € 2.679

Begeleiding: € 5.514

Begeleiding: € 5.828

Begeleiding € 5.338

Begeleiding € 6.195

Dagbesteding: € 4.216

Dagbesteding: € 4.587

Dagbesteding € 4.673

Dagbesteding € 4.876

6,65

20

3.3

Vernieuwde sturing lokale (preventieve) basisinfrastructuur

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Het stimuleren van betere afstemming en meer samenwerking tussen partijen in het voorliggende veld en meer bereiken voor onze inwoner. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Stabiliseren en waar mogelijk afremmen van de vraag naar Wmo en jeugdhulp. Onder meer door het voortzetten van de samenwerking met huisartsen en onderwijs en het vergroten van de bekendheid van voorliggende voorzieningen. (begroting 2024-2027) Ontwikkelen sterke sociale basis door te anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen, zoals vergrijzing. Dit draagt bij aan een vitale samenleving met sterkere sociale cohesie. Onder meer door actualisatie van de aanpak Participatie in de buurt. (begroting 2024-2027)

3.3.1 Voortgang beleidsopgave Versterken sociale basis Programma’s zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), Nationaal Programma Onderwijs (NPO), Sturen op zorg voor nu en straks en Buurt aan Zet geven een impuls aan de versterking van de sociale basis in Gouda. Zo bieden de extra financiële middelen vanuit het GALA (t/m 2026) kansen om extra inzet te plegen, bijvoorbeeld met de inzet van het Sociaal Team bij de huisartsen (Welzijn op recept). De huidige inzet op het versterken van de sociale basis moet geborgd worden met een duurzame preventieaanpak waarmee de gemeente ook in de toekomst blijvend en tijdig kan acteren op maatschappelijke trends en ontwikkelingen. In 2024 is een start gemaakt met een integraal plan voor duurzame en effectieve ondersteuning in de sociale basis op langere termijn. Het plan gaat uit van een cyclische aanpak: - Datagericht werken: Beeld van de wijk en buurt aanvullen op wat er al is (kwantitatief en kwalitatief), monitoren, evalueren en (bij)sturen - Dialoog met inwoners aangaan en aansluiten bij hun leefwereld (community) - Wijkgericht integraal arrangeren: Versterken van preventie door interventies op wijk- en buurtniveau samen met partners en inwoners. Hierbij is het mogelijk om te differentiëren als dat nodig is.

Nieuwe subsidieregeling Ontmoeten en meedoen Per 1 januari 2025 is de nieuwe subsidieregeling Ontmoeten en meedoen in Gouda van kracht. Het college heeft kort voor het zomerreces de nieuwe subsidieregeling vastgesteld. Deze nieuwe regeling vervangt de subsidieregeling Participatie in de Buurt. De beleidsdoelen waaraan de gesubsidieerde ontmoetingsplekken moeten bijdragen, zijn aangescherpt. Daarnaast biedt de nieuwe regeling meer zekerheid aan buurtservicecentra, buurthuizen en buurthuiskamers doordat de nieuwe regeling een objectief kader biedt voor de verdeling van middelen en het mogelijk maakt om voor één, twee of drie jaar subsidie toe te kennen. De nieuwe regeling blijft binnen het vastgestelde subsidieplafond zoals opgenomen in de meerjarenbegroting.

21

4. Integrale dienstverlening en kwaliteit 4.1

Programma doorontwikkeling integrale uitvoeringsorganisatie

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? De doorontwikkeling vindt plaats vanuit de oorspronkelijke visie op de integrale uitvoeringsorganisatie: • Werken vanuit de menselijke maat. • Eigen kracht is de basis. • Inwoners staan centraal, naast de inwoner staan. • Integrale cliëntbenadering; Eén huishouden; één plan; één regisseur. • De gemeente voert regie en stuurt op resultaat. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? In 2023 is een meerjarig programma Doorontwikkeling integrale uitvoeringsorganisatie gestart dat gericht is op vier punten: • Verbetering van de toegankelijkheid van de frontoffice; • Meer tijd en meer resultaat voor de inwoner/klant; • Faciliteren van de uitvoering om de vraag integraal op te pakken; • Versterking van de rechtsbescherming (het sociaal raadsliedenwerk). Dienstverlening aan inwoners en werkgevers wordt continu verbeterd en gemoderniseerd, onder meer door het contact met de inwoners die gebruik maken van een maatwerkvoorziening te intensiveren. Dit vindt plaats in dialoog met en op basis van ervaringen van inwoners. De menselijke maat is het uitgangspunt. (begroting 2024-2027)

4.1.1 Voortgang beleidsopgave In 2023 is gestart met de doorontwikkeling van de integrale uitvoeringsorganisatie. Hiervoor zet de gemeente de landelijk beschikbaar gekomen extra middelen ter versterking van de gemeentelijke dienstverlening in, de zogenaamde POK-middelen (Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK). De doorontwikkeling vindt plaats op de bovenstaande genoemde vier lijnen. Verbetering van de toegankelijkheid van de frontoffice Er is aandacht geweest voor continueren en actualiseren van de eerder behaalde resultaten, zoals voldoende capaciteit, het versterken van de rol als aandachtsfunctionaris, en de verbinding met de uitvoerende vakafdelingen en het Sociaal Team. Daarnaast zijn de systemen en registratiemogelijkheden van de integrale toegang verbeterd, waardoor we het komend half jaar beter kunnen monitoren. De focus voor de komende periode ligt op monitoring en het nog beter aansluiten bij hulpvragen van Goudse inwoners, gericht op het lokale en preventieve aanbod in de stad. Meer tijd en resultaat voor de inwoner Na akkoord van het college in december 2023 is in maart 2024 de driejarige pilot casemanagement jeugd en Wmo gestart. Casemanagement jeugd richt zich op enkelvoudige hulpvragen en breidt uit naar zorgintensieve gezinnen. Casemanagement Wmo richt zich op casuïstiek waar minimaal 2 indicaties zijn en waarbij begeleiding de basis is.