Rapportage Sturen op het sociaal domein jan-jul 2023

Iedereen kan meedoen Rapportage sturen op het sociaal domein januari – juli 2023

Portefeuillehouders: Anna van Popering-Kalkman Jan Kees Oppelaar Michiel Bunnik Thierry van Vugt

Inhoud Inhoud

1

Inleiding

2

Actuele ontwikkelingen

2

Wat is er bereikt?

3

Leeswijzer

4

1.

Iedereen kan meedoen

5

1.1

Programma Lokale Inclusie Agenda Gouda

5

1.2

Aanpak laaggeletterdheid

6

1.3

Brede blik op statushouders/inburgering

7

1.4

Inclusief werken en participeren

7

1.5

Passend Wonen

9

1.6

Langer Thuis Wonen/WOZO

10

1.7

Passende fysieke leefomgeving

10

2.

Investeren in kansengelijkheid en preventie

11

2.1

Sluitende preventieve aanpak jeugd

11

2.2

Programma Buurt aan Zet

12

2.3

Brede preventieve aanpak Gezond en Actief Leven (GALA)

12

2.4

Aanpak armoede en schulden

13

2.5

Aansluiten jeugdhulp en onderwijs

15

3.

Passende zorg en ondersteuning

17

3.1

Afspraken gezamenlijke financiering maatschappelijke opgaven

17

3.2

Programma Sturen op Zorg voor Nu en Straks (oude naam: Sturen op Kosten)

17

3.3

Vernieuwde sturing lokale (preventieve) basisinfrastructuur

18

3.4

Gewoon Thuis volwassenen: transformatie Beschermd wonen

19

4.

Integrale dienstverlening en kwaliteit

20

4.1

Programma doorontwikkeling integrale uitvoeringsorganisatie

20

4.2

In dialoog met cliënten

21

4.3

Oog voor de mantelzorger

21

4.4

Integraal gemeentelijk ondersteuningsaanbod

22

4.5

Hervormingsagenda Jeugd

23

4.6

Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling

23

4.7

Overgang 18-naar 18+

24

4.8

Domeinoverstijgend samenwerken

24

4.9

Samen veilig opgroeien

25

4.10

Kwaliteit van geleverde ondersteuning

25

4.11

Maatschappelijke zorg

26

Tot slot

27

1

Inleiding Deze rapportage heeft betrekking op de voortgang van de ambities en plannen voor het sociaal domein zoals opgenomen in het beleidskader van de beleidsnota sociaal domein en het bestuursakkoord. Deze beleidsnota is in het voorjaar van dit jaar geactualiseerd en deze actualisatie is opgenomen in het addendum “Iedereen kan meedoen” zoals door de raad vastgesteld op 12 april 2023. Het college informeert de gemeenteraad met deze rapportage aanvullend op de reguliere Planning en Control documenten meer specifiek over het sociaal domein. Naast deze rapportage ontvangt de gemeenteraad ook periodiek de Nieuwsbrief sociaal domein om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen in het sociaal domein.

Actuele ontwikkelingen Het sociaal domein is constant in ontwikkeling en naast de beleidsambities die de gemeente Gouda heeft, zijn diverse ontwikkelingen van invloed op de voortgang en eventuele bijstellingen. In 2023 is in Gouda een AZC geopend voor de opvang van asielzoekers en is opvang op de hotelboot gestopt. Gouda is een gastvrije en tolerante gemeente en het is helaas noodzakelijk gebleken om Oekraïense vluchtelingen langer op te vangen door het voortduren van de oorlog. Het aantal op te vangen mensen is gegroeid. Naast deze tijdelijke inwoners, heeft Gouda in 2023 ook een forse taakstelling te vervullen op het huisvesten van statushouders en het verzorgen van de inburgering voor deze nieuwe Gouwenaars. Alle nieuwe inwoners maken ook gebruik van de diverse maatschappelijke en sociale voorzieningen: voor hen moet onderwijs, inkomen, ondersteuning worden geboden. Zowel van de ambtelijke organisatie als de maatschappelijke partners wordt een stevige inzet gevraagd. Bestaanszekerheid komt steeds meer onder druk te staan als gevolg van prijsstijgingen. Dit betekent stevig wordt ingezet op vroegsignalering van schulden en het onder de aandacht brengen van de inkomenssteun voor mensen met een laag inkomen.

Het college heeft besloten tot verlenging van een aantal maatregelen uit het Winterplan, zoals het nogmaals ophogen van het jeugdtegoed en het bieden van een aanvullende regeling voor hoge energielasten. Het kabinet heeft toegezegd dat er een tweede incidentele energietoeslag komt voor de lage inkomens, maar doordat wetgeving nog niet is vastgesteld mogen gemeenten nog niet uitkeren. Deze uitkering zal in de tweede helft van dit jaar naar alle waarschijnlijkheid wel verstrekt gaan worden. Deze tijdelijke en incidentele regelingen trekken een forse wissel op de uitvoeringscapaciteit van de gemeente. Het college is dan ook trots dat Gouda voortvarend en ruimhartig is geweest met het ondersteunen van inwoners die het nodig hebben om rond te komen. Op de arbeidsmarkt zien we een mismatch, enerzijds zijn er volop vacatures en kampen zorgaanbieders met personeelstekorten, terwijl ook een stijgend aantal inwoners afhankelijk is van een uitkering omdat ze een grote afstand tot die arbeidsmarkt hebben. Dit drukt op het budget voor het verstrekken van uitkeringen. Door de personeelstekorten staan de dienstverlening van zorgaanbieders en de beschikbaarheid van ondersteuning soms onder druk. Met de val van het kabinet zijn een aantal voor het sociaal domein relevante ontwikkelingen vertraagd.

Dit speelt onder meer rond de invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage voor de Wmo die was voorzien in het bestuursakkoord en ook de verdere uitwerking van de Hervormingsagenda Jeugd staat ter discussie. Deze ontwikkelingen hebben ook invloed op de ambities rondom kostenbeheersing Jeugd en Wmo. Bij het ontbreken van een wettelijk kader, kunnen sommige maatregelen simpelweg niet worden doorgevoerd.

2

Wat is er bereikt?

Keti Koti herdenking en viering met ruim 200 bezoekers in de Garenspinnerij

Hoge instroom in inburgeringstrajecten is opgevangen en achterstanden zijn weggewerkt. Aandachtspunt is nu om begeleiding van trajecten ook voor de langere termijn goed te borgen

Iedereen kan meedoen

Al 967 laaggeletterde inwoners volgden een traject taal, rekenen, digitale vaardigheden (t.o.v. 1.083 in heel 2022)

Uitvoering Gezond en Actief Leven Akkoord van start

Gouda wordt dementievriendelijk

Resultaat pilot inzet ervaringsdesundigen schuldhulpverlening moet verbeteren

Passende zorg en ondersteuning

Gemiddelde kosten per cliënt Jeugd en Wmo op meeste onderdelen niet gestegen

Bereik van armoede- en schuldenregelingen gestegen

Aanpak schulden Jongerenperspectief van start met 8 Goudse jongeren

Jeugdconsulenten in 6 huisartsenpraktijken actief (bereik:60 procent van de inwoners)

Gewoon Thuis kan instroom Beschermd Wonen minder vaak voorkomen door woningtekort

Kansengelijkheid en preventie

Vernieuwing van de sociale basis op stoom

Gevolgen Hervormingsagenda Jeugd onduidelijk door val van het kabinet

Steeds meer dialoog met cliënten en inwoners over beleid en dienstverlening

Integrale dienstverlening en kwaliteit

Ontmoetingsplek inwoners met dementie en hun mantelzorgers opgezet (start najaar 2023)

3

In cliëntervaringsonderzoeken bredere uitvraag naar dienstverlening

Leeswijzer De rapportage is opgebouwd uit 4 hoofdstukken: ieder hoofdstuk bespreekt de beleidsopgaven die vallen onder een van de doelstellingen uit de begroting, namelijk: 1. Iedereen kan meedoen 2. Inzetten op kansengelijkheid 3. Passende zorg en ondersteuning 4. Integrale dienstverlening De hoofstukken laten per beleidsthema zien aan welke opgaven en doelstellingen in de rapportageperiode is gewerkt, beschrijven welke resultaten zijn behaald en wat eventuele afwijkingen zijn van de doelstellingen In eerdere rapportages werd in een apart hoofdstuk gerapporteerd over het programma Sturen op Kosten. Zoals is besloten bij de vaststelling van het addendum bij de beleidsnota ‘Iedereen kan meedoen’, is de rapportage over het programma Sturen op Kosten nu ondergebracht bij de rapportage over passende zorg en ondersteuning (in hoofdstuk 3). Onderwerpen met betrekking tot Jeugd en Wmo die in regionaal verband worden uitgevoerd, zijn in deze rapportage niet opgenomen. Voor rapportage over deze onderwerpen wordt verwezen naar de aparte regionale rapportages die hierover naar de raad worden verzonden. Een aantal onderwerpen bevinden zich op het snijvlak van lokaal en regionaal. Van deze onderwerpen is nog niet duidelijk door wie gerapporteerd wordt. Deze onderwerpen zijn daarom wel opgenomen in deze rapportage. Daarnaast valt ook Leerlingzaken buiten deze rapportage.

De raad heeft in oktober het Jaarverslag Leerlingzaken ontvangen. Veel van de gerapporteerde cijfers worden eenmaal per jaar gemeten. Op de plaatsen waar nog geen cijfers beschikbaar waren is dat aangegeven met ‘nnb’ (nog niet beschikbaar).

4

1. Iedereen kan meedoen 1.1

Programma Lokale Inclusie Agenda Gouda

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Een inclusief en sociaal Gouda, waarin iedereen gelijkwaardig is en iedere Gouwenaar mee kan doen. Ongeacht leeftijd, culturele achtergrond, gender, inkomen, seksuele voorkeur. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Uitvoering van de brede Lokale Inclusie Agenda 2022-2023. Onderdeel hiervan zijn ook: - de Nota SamenLeven (inclusieve stad en aanpak discriminatie) - de Uitvoeringsagenda Regenboogstad (vanuit het landelijke programma Regenboogsteden).

1.1.1 Voortgang beleidsopgave Lokale Inclusie Agenda In maart zijn een voortgangsrapportage en een uitvoeringsagenda 2023 voor de Lokale Inclusie Agenda ‘Onbeperkt meedoen’ aan de gemeenteraad aangeboden. Daarin zijn alle activiteiten opgenomen die op het gebied van toegankelijkheid, sport & cultuur en het sociaal domein worden uitgevoerd in 2023. Ook staat beschreven wat de gemeente zelf doet (als werkgever en dienstverlener) op het gebied van diversiteit en inclusie én hoe invulling wordt gegeven aan het benutten van ervaringsdeskundigheid in het beleidsproces en in de uitvoering. Onderstaande inzet heeft specifiek betrekking op het sociaal domein. Over de brede voortgang wordt de raad twee keer per jaar geïnformeerd via de voortgangsrapportage Lokale Inclusie Agenda. SamenLeven: de inclusieve stad In het eerste halfjaar van 2023 zijn tientallen initiatieven en activiteiten uitgevoerd om inclusie te bevorderen en de lokale verbindingen op stadsniveau en buurtniveau te versterken.

Het resultaat van deze inspanningen is dat honderden inwoners van Gouda hebben deelgenomen aan activiteiten die hebben gezorgd voor bewustwording en verbinding, zoals lezingen over discriminatie en het slavernijverleden, buurtgesprekken, de Stadsiftar tijdens de Ramadan, drie stadsgesprekken over de inclusieve samenleving, activiteiten op internationale vrouwendag, de internationale dag tegen homo-, bi-, en transfobie (IDAHOT) de Keti Koti herdenking en viering. Honderden inwoners van Gouda zetten zich in voor verbinding in de buurt en tientallen actieve buurtbewoners zijn hiervoor getraind. De verbindingen tussen organisaties en sleutelfiguren in het maatschappelijk veld zijn versterkt door de netwerkbijeenkomsten van Bondgenoten en Bruggen Bouwen. Goudse kinderen en jongeren hebben op school vaardigheden en kennis opgedaan over burgerschap. De samenwerking bij de aanpak van discriminatie is versterkt door de inzet van lokale organisaties in het Anti-Discriminatie Platform. Tientallen sleutelfiguren uit het sociaal en maatschappelijk veld in Gouda zijn getraind in de aanpak en preventie van discriminatie door de antidiscriminatievoorziening iDb (Inclusie en Discriminatiebestrijding). Ook zijn tientallen inwoners met klachten en vragen over discriminatie geholpen door het meldpunt van iDb.

Regenboogstad In samenwerking met de Regenboog Alliantie is begin 2023 het regenboogbeleid vernieuwd, met als resultaat het Uitvoeringsplan Regenboogstad Gouda 2023 – 2026.Concrete resultaten na het eerste halfjaar zijn het toevoegen van een informatiepagina voor lhbtiq+-inwoners aan de website van de gemeente. Verder is er een publieksevenement geweest in het Huis van de Stad ter gelegenheid van de aanpassing van artikel 1 van de Grondwet met de discriminatiegronden ‘handicap’ en ‘seksuele gerichtheid’. De acceptatie van de lhbtiq+-gemeenschap is versterkt door Stadsgesprekken, de inzet op inclusieve communicatie en zichtbaarheid, bijvoorbeeld door het hijsen van regenboogvlaggen.

5

1.1.2 Doelstellingen en indicatoren waarden

indicator Doelstelling: inclusief samenleven % inwoners dat (zeer) tevreden is over deelname aan de samenleving % inwoners dat zich gediscrimineerd voelt in Gouda (‘vaak’ en 'soms’) % inwoners dat tevreden is met de mate van respect in de buurt

1.2

Doelstelling 2023

2020

2021

2022

66%

63%

64%

>/= 65%

-

-

25%

afname

-

79%

79%

toename

Aanpak laaggeletterdheid

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Het terugdringen van laaggeletterdheid. Het bevorderen van kansengelijkheid door ontwikkeling van de basisvaardigheden op het gebied van taal, lezen en rekenen, en in toenemende mate digitale vaardigheden Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Het aantal activiteiten op het gebied van basisvaardigheden uitbreiden; Het bereik van de activiteiten verder te vergroten.

1.2.1 Voortgang beleidsopgave Regionale aanpak laaggeletterdheid werpt zijn vruchten af In regio Midden-Holland hebben het in de eerste helft van 2023 ruim 1.600 mensen een taal, - reken ofdigitale vaardigheden cursus gedaan. Uit de impactmeting van de trajecten uit 2023 komt naar voren dat deelnemers die een traject hebben gevolgd taalvaardigheden beter in de praktijk kunnen toepassen en vooruitgang ervaren in aspecten van het dagelijks leven. De neveneffecten op de arbeidsmarkt zijn aanzienlijk. Dit betekent dat de cursussen een positieve impact hebben op de deelnemers. Lokale aanpak van laaggeletterdheid zorgt voor toename van het bereik van laaggeletterden Om het bereik van laaggeletterden nog verder te vergroten, is in 2022 een impuls gegeven aan het Taalhuis in Gouda en zijn nog meer activiteiten georganiseerd. Van januari t/m juni 2023 is hierdoor een toename te zien van het aantal mensen dat het spreekuur bezoekt (168 in totaal), zijn er 48 hulpvragen geweest bij het Informatiepunt Digitale Zorg (nieuw) en zijn er vijf koppelingen geweest bij het nieuwe project ‘digimaatjes’. De taalzomeractiviteiten lopen nog door in het 3e kwartaal, maar op de drukst bezochte taalwandeling waren er 45 deelnemers. Aan het einde van het 2e kwartaal is het nieuwe, lokale plan van aanpak vastgesteld om het bereik in Gouda verder te vergroten.

1.2.2 Doelstellingen en indicatoren waarden

Doelstelling 2023

indicator 2020

2021

2022

1e helft 2023

-

1083

967

Doelstelling: Minder mensen zijn laaggeletterd Aantal inwoners dat een traject basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) heeft gevolgd

-

6

toename

1.3

Brede blik op statushouders/inburgering

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? In Gouda integreren statushouders zo snel mogelijk. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Ondersteuning van statushouders waarbij een brede blik op alle leefgebieden van de statushouder als uitgangspunt gehanteerd.

1.3.1 Voortgang beleidsopgave Inburgering De gemeente is per 1 januari 2022 verantwoordelijk voor inburgering. Sinds de start van die taak is sprake van een hoge instroom van het aantal nieuwe inwoners en dit heeft geleid tot achterstanden. De formatie is uitgebreid om de instroom op te vangen en ook de begeleiding tijdens de inburgeringstrajecten te borgen. Inmiddels zijn er geen achterstanden meer rond het opstarten van de trajecten. Doordat de uitbreiding recent is gerealiseerd, zijn er nog wel achterstanden bij de begeleiding van het vervolg van de inburgeringstrajecten. Dit zal het komende half jaar verbeteren, tenzij de instroom verder toeneemt. Huisvesting verloopt voorspoedig dankzij een goede samenwerking tussen de gemeente, woningcorporaties en Vluchtelingenwerk. Gouda heeft dankzij goede samenwerking de taakstelling huisvesting voor het eerste halfjaar behaald. De taakstelling is in het tweede halfjaar van 2023 hoger. Met het oog op de woningkrapte is onzeker of we daaraan kunnen voldoen.

1.3.2 Doelstellingen en indicatoren waarden

Doelstelling 2023

indicator 2021

2022

1e helft 2023

Doelstelling: Meer statushouders hebben betaald werk Aantal statushouders dat uit de bijstand is geplaatst op werk * 18 14

14

7

2020

15

* Dit betreft statushouders die vallen onder de wet inburgering 2013. Voor 2024 wordt gekeken naar nieuwe indicatoren.

1.4

Inclusief werken en participeren

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Inwoners doen zoveel mogelijk mee in de Goudse samenleving. Dit kan door werken, vrijwilligerswerk of door op een andere manier sociaal actief te zijn Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Het duurzaam op weg helpen richting werk en het participeren van inwoners. De inzet is gericht op:  Het vergroten van het aantal arbeidsbeperkten aan het werk  Het vergroten van kansen voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt  Participatie in de buurt

1.4.1. Voortgang beleidsopgave Meer arbeidsbeperkten aan het werk Ontwikkelingen Breed Offensief Het Breed Offensief is een brede, landelijke agenda met maatregelen, waaronder ook aanpassingen van de Participatiewet, om inclusief werken te stimuleren en de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. In de eerste helft van 2023 is in dit kader een aantal nieuwe maatregelen in werking getreden. Per 1 januari 2023 is een nieuwe, extra vrijlating van inkomsten ingevoerd voor de doelgroep van de loonkostensubsidie. Dat betekent dat werknemers die vanwege een arbeidsbeperking

7

tot de doelgroep loonkostensubsidie behoren en in deeltijd werken, onder voorwaarden 15% van hun inkomsten mogen houden. Dit is bedoeld om ervoor te zorgen dat werken loont voor deze groep. Per 1 juli 2023 vervalt de 4 weken zoektermijn voor jongeren van het speciaal- of praktijkonderwijs of met een medische urenbeperking. En het re-integratie instrumentarium wordt uitgebreid en aangepast, ook voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt zonder arbeidsbeperking. Deze wijzigingen worden vastgelegd in de Re-integratieverordening. Overige ontwikkelingen: Studenten met een arbeidsbeperking kunnen in aanmerking komen voor een studietoeslag. De hoogte van deze toeslag is in 2023 landelijk vastgesteld. Ook is de leeftijd voor de kostendelersnorm verhoogd van 21 naar 27 jaar. Meer kansen voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt Switchen tussen Wmo en Participatiewet Afgelopen halfjaar is als pilot voor een groep deelnemers van één van de Goudse dagbestedingslocaties onderzocht of zij zouden kunnen ‘switchen’ naar een vorm van arbeid en wat daarvoor nodig is. Een consulent Werk en een consulent Wmo hebben gezamenlijk met vijf inwoners gesproken op het moment van herindicatie. Uitkomst hiervan is dat voor twee inwoners vervolggesprekken hebben plaatsgevonden met de consulent Werk, waarvan één een stap heeft kunnen maken.

Verder bleek dat voor een succesvolle overgang de bredere samenwerking tussen consulenten Werk en Wmo en de betrokken dagbesteding cruciaal is en dat hierin nog versterking mogelijk is. Start Talentenplein bij Promen Begin 2023 is het Talentenplein bij Promen ontwikkeld. Na een intake op het Talentenplein volgt een objectieve nulmeting (assessment) die richting geeft aan het activeringstraject of het traject richting werk in de basisroute, de branche- of de uitstroomroute. Daarna wordt de Talentenreis voor de kandidaat samengesteld. De activatieroute is speciaal ontwikkeld voor de groep met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt; zij die niet in staat zijn om op korte termijn 12 uur per week of meer te werken, vanwege verstandelijke- of psychische beperking of vanwege sociale omstandigheden of instabiele leefomstandigheden. Sociale coöperatie - ondernemen met een bijstandsuitkering Het doel van de sociale coöperatie Een Nieuwe Kans (SC ENK) is mogelijk maken van maatschappelijk participeren voor inwoners met een lange afstand tot de arbeidsmarkt en indien mogelijk een klein inkomen te verdienen met een eigen onderneming. De start van de sociale coöperatie viel ongelukkig samen met de start van de coronacrisis. Door corona en ook beperkte bestuurlijke slagkracht in 2022 is de SC ENK als experiment onvoldoende tot zijn recht gekomen.

Met het ontwikkelplan van een interim bestuurder is besloten om het experiment met een jaar te verlengen tot eind 2023. Op dit moment is een nieuw bestuur aangetreden en worden nieuwe deelnemers aan de coöperatie geworven. Frequente en Intensieve Ondersteuning klantgroep 4 Begin 2023 zijn twee participatieconsulenten gestart met het intensief begeleiden van 120 (van de ca. 500) inwoners die zijn aangewezen op een bijstandsuitkering en een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Dit is een uitwerking van het advies van de Groene Hart Rekenkamer einde 2022 om de dienstverlening voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt effectiever te maken door een haalbaar aantal cliënten frequenter en intensiever te ondersteunen. De cliënten worden gedurende 18 maanden frequent en intensief begeleid (methode van de Erasmus Universiteit) en hebben minimaal 6 gesprekken in die tijd. De participatieconsulenten werken daarbij nauw samen met de consulenten op de andere domeinen en met maatschappelijke partners. Het primaire doel van deze aanpak is dat deze inwoners gaan participeren in de Goudse samenleving of - waar mogelijk - (part time) gaan werken. De aanbeveling vanuit de wetenschap is dat als de intensieve ondersteuning na 18 maanden niet tot uitstroom leidt, het dan zinvol is om de intensieve ondersteuning voort te zetten voor een volgende groep cliënten (van de ca.

500), enzovoort. Inmiddels zijn 95 cliënten gebeld en 160 gesprekken gevoerd. Na 1,5 jaar wordt geëvalueerd of deze aanpak heeft geleid tot meer participatie en of de cliënten in beweging zijn gekomen. De gemeenteraad wordt hierover apart geïnformeerd.

8

Samenwerking arbeidsmarktregio De ambitie van het kabinet is om in iedere arbeidsmarktregio (in totaal 35) minimaal één (ook digitaal) loket in te richten waar werkenden, werkzoekenden en werkgevers met al hun arbeidsmarkt gerelateerde vragen terecht kunnen. In de Arbeidsmarktregio Midden-Holland wordt hier al op voorgesorteerd door de wekelijkse werkcafés. Ruim 200 mensen hebben het Werkcafé weten te vinden in de eerste helft van 2023. Ook is in 2023 het Social Return regionaal geharmoniseerd zowel qua uitvoering via het Werkgeverservicepunt als beleidsmatig. Participatie in de buurt Proeftuin Bruisnest als voorliggende voorziening dagbesteding Begin 2023 is bij één van de Huiskamers van de Wijk een proeftuin gestart met als doel het verkennen of het ondersteunings- en activiteitenaanbod hier kan fungeren als Wmo dagbesteding zonder indicatie. De halfjaarsrapportage 2023 doet vermoeden dat hier mogelijkheden toe zijn, maar laat ook zien dat voor het goed en onderbouwd kunnen beantwoorden van deze vraag meer sturing, inzet en registratie nodig is. In het najaar van 2023 wordt besloten over een eventueel vervolg.

1.5

Passend Wonen

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Voor kwetsbare inwoners is er een passende plek om zo zelfstandig mogelijk te wonen. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Ontwikkelen van wooninitiatieven voor doelgroepen (waaronder Gouwe Huse en een Herstelhuis).

1.5.1 Voortgang beleidsopgave Gouwe Huse In de eerste helft van 2023 zijn er diverse haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd en is de financiële haalbaarheid getoetst. Hierdoor kunnen vervolgstappen richting realisatie worden gezet. Daarnaast heeft het college besloten om de financiering van het sociaal beheer voor de komende jaren mee te nemen in de begroting 2024. De doelstelling is om eind 2023 over te gaan tot bouw- en woonrijp maken van het perceel. Winterdijk 10 De realisatie van huisvesting voor jongeren aan de Winterdijk 10 heeft vertraging opgelopen. Sloop is momenteel niet mogelijk doordat er vleermuizen in het leegstaande pand zijn gevonden. Pas nadat hiervoor maatregelen zijn getroffen kan het pand afgebroken worden en herbouw starten. Oosthaven 31 In het eerste half jaar zijn verkenningen uitgevoerd voor uitbreiding van opvang voor jongeren aan de Oosthaven 31. De doelstelling is uitbreiding met 5 plaatsen eind 2023. Gildenburg 1 Er zijn verkennende gesprekken gevoerd voor de gecombineerde huisvesting van jongeren met een zorgvraag en reguliere jongeren. HerstelHuis- staat in Gouda maar heeft regionale functie In 2023 is het HerstelHuis geopend en biedt plaats aan 8 mensen met psychisch problemen om daar tijdelijk (maximaal) 2 weken te verblijven om zo tot rust te komen waardoor behandeling of opname wordt voorkomen.

9

1.6

Langer Thuis Wonen/WOZO

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Goudse inwoners wonen langer zelfstandig thuis op basis van scheiden van wonen en zorg. Wat gaat de gemeente daarvoor doen?  Opstellen van een regionale woonzorgvisie met als leidraad het landelijk programma WOZO (wonen, zorg en ondersteuning voor ouderen);  Realisatie van woonvormen voor ouderen.

1.6.1 Voortgang beleidsopgave Regionale woonzorgvisie De regio Midden-Holland heeft eind 2022 een uitgebreide analyse afgerond naar wonen en zorg in de vijf gemeenten: Nog Langer Thuis. De behoefte is om deze analyse handen en voeten te geven in de vorm van een nieuwe regionale woonzorgvisie. De startnotitie is naar verwachting eind 2023 gereed. Realiseren woonvormen voor ouderen Er zijn diverse initiatieven zoals een tweede Knarrenhof en een Oudenhuis in Westergouwe in ontwikkeling.

1.7

Passende fysieke leefomgeving

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Een fysieke leefomgeving die meedoen mogelijk maakt. Wat gaat de gemeente daarvoor doen?  Uitvoering geven aan de Lokale Inclusie Agenda (zie paragraaf 1.1).  Gouda wordt een dementievriendelijke gemeente.  Verbinding tussen de sociale en fysieke domein via de omgevingstafel.

1.7.1 Voortgang beleidsopgave Lokale Inclusie Agenda Zie paragraaf 1.1. Dementievriendelijke gemeente In april heeft het college besloten om op weg te gaan naar een dementievriendelijke gemeente. Momenteel wordt aan een bewustwordingscampagne gewerkt die op Wereld Alzheimer Dag, 21 september, van start moet gaan. De bewustwordingscampagne heeft als doel om onder andere Goudse bedrijven en organisaties te enthousiasmeren om hun medewerkers de onlinetraining “GOED omgaan met dementie” te laten volgen. Omgevingstafel Wekelijks vindt ambtelijk de intake- en omgevingstafel plaats waar alle bouwinitiatieven besproken worden met ambtelijke inbreng vanuit zowel het sociale en het fysieke domein. Hierdoor is bij ieder initiatief niet alleen aandacht voor ruimtelijke consequenties, maar ook voor gezondheid, toegankelijkheid, aandachtsgroepen, ouderen, fysieke leefomgeving en ontmoeting. Ook wordt het initiatief getoetst op maatschappelijke waarde en of het een verbetering voor inwoners, ondernemers of de gemeente creëert.

10

2. Investeren in kansengelijkheid en preventie 2.1

Sluitende preventieve aanpak jeugd

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Kinderen en jongeren in Gouda groeien gezond, veilig en kansrijk op. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Gouda werkt aan een sluitende preventieve aanpak via onder andere het Programma Kansrijke Start, het jongerenwerk en het Nationaal programma onderwijs (NPO).

2.1.1 Voortgang beleidsopgave Kansrijke start (eerste duizend dagen) Het prenataal huisbezoek wordt sinds een jaar aangeboden. Het gebruik hiervan wordt door de GGD geëvalueerd. Deze evaluatie komt dit najaar beschikbaar. Jongerenwerk De inzet van gro-up Buurtwerk heeft in de eerste helft van 2023 geleid tot diverse co creatie-projecten met groepen jongeren in de wijken. Voorbeelden hiervan zijn een voetbaltoernooi (in samenwerking met Buurtsport 12+/SPORT.GOUDA), skateactiviteit bij skatepark CSG en meidenactiviteiten. Vier keer per week wordt in verschillende wijken samengewerkt met Sportpunt Gouda om buurtsportactiviteiten voor en met jongeren aan te bieden. Met de talent-, wijk- en vindplaatsgericht werken (inclusief ambulante avondrondes en schooljongerenwerk) zijn de meeste overlastgevende jongeren in beeld en verbonden aan activiteiten van gro-up Buurtwerk. Nationaal programma onderwijs In 2023 is er een vervolg gekomen op activiteiten die in 2022 zijn gestart. Er is extra coaching van jeugdhulpmedewerkers op de kinderopvang en de bso, zijn er meer Brede School activiteiten, is er gestart met de wijktoneelclubs in de wijk, is er extra laagdrempelige ondersteuning op v(s)o-scholen en zijn er extra ervaringscafés van Expex. Deze activiteiten zijn naast de inzet die scholen zelf doen in het kader van dit programma.

2.1.2 Doelstellingen en indicatoren waarden

indicator 2020

2021

2022

Doelstelling 2023 1e helft 2023

Doelstelling: minder vroeggeboorten / te laag geboortegewicht Aantal geboorten met laag geboortegewicht en/of vroeggeboorte per 1.000 geboorten (jaarcijfer)

Afname 147,5

154,3

nnb

nnb

Het jaarcijfer voor 2022 is nog niet gepubliceerd door Perined

75%

nnb

Gelijk of toename

Doelstelling: meer kinderen met een gezond gewicht % Kinderen met een gezond gewicht (jaarcijfer)

71%

76%

11

2.2

Programma Buurt aan Zet

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Via het programma Buurt aan Zet wil de gemeente kansengelijkheid verbeteren en eigenaarschap van inwoners vergroten. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Ontwikkelen van een langjarige en integrale buurtaanpak samen met bewoners.

2.2.1 Voortgang beleidsopgave In de tweede helft van 2022 is een kwartiermaker aangesteld. Afgelopen periode is onder leiding van de kwartiermaker op basis van onafhankelijke indicatoren gekeken naar welke Goudse buurt passend is om met Buurt Aan Zet te starten. Kern van het programma is dat alle ideeën van bewoners en professionals over de buurt worden gebruikt als basis voor deze gezamenlijke inzet. Het doel is om de buurt een positieve boost te geven door krachten en talenten van bewoners te bundelen én te gebruiken. Daarnaast vindt het college het belangrijk om voor Buurt Aan Zet een vast gezicht te hebben die de komende jaren als trekker van Buurt Aan Zet aan de slag gaat. In augustus is een programmamanager Buurt aan Zet gestart. In de komende periode is het streven dat bewoners en professionals op een laagdrempelige manier geïnformeerd en betrokken worden bij de uitwerking.

2.3

Brede preventieve aanpak Gezond en Actief Leven (GALA)

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Inwoners van Gouda gezond, fit en veerkrachtig houden. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Samen met de stad een plan van aanpak Gezond en Actief Leven ontwikkelen en indienen bij het Rijk.

2.3.1 Voortgang beleidsopgave Met het Gezond en Actief Leven akkoord wordt er een impuls gegeven aan het verbeteren van de gezondheid van alle inwoners van Nederland. Er is extra aandacht voor het verbeteren van de situatie van mensen met gezondheidsachterstanden en mensen in een kwetsbare situatie De gemeente Gouda heeft de middelen voor alle onderdelen binnen het Gezond en Actief Leven akkoord aangevraagd. Om gebruik te maken van de middelen is het opstellen en indienen van een integraal Plan van Aanpak voor 2024-2026 een van de voorwaarden. De deadline voor het indienen van dit Plan van Aanpak was 30 september 2023. In Gouda is gekozen om dit Plan van Aanpak voor de zomer in te dienen, gelijktijdig met het herijkt Sportakkoord en was daarmee één van de koplopers. Dit is gelukt en inmiddels is er een positief advies van de VNG op het Plan. Dit betekent dat door de keuze om het Plan al voor de zomer in te dienen, extra tijd is gewonnen om het Plan van Aanpak goed uit te kunnen werken. Dit wordt de komende maanden samen met partijen uit de stad gedaan.

12

2.4

Aanpak armoede en schulden

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Minder armoede en schulden en Gouwenaars kunnen meedoen ondanks weinig geld. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Aanpak van financiële problemen en voorkomen van schulden door:  Het extra investeren in de vroegsignalering van schulden  Het verruimen inkomensgrenzen voor minimaregelingen  De pilot verzorgingsproducten  De pilot inzet van ervaringsdeskundigheid  Huiswerkbegeleiding  Het Jongerenperspectieffonds

2.4.1 Voortgang beleidsopgave Vroegsignalering van schulden Bij het bestuursakkoord 2022-2026 is er € 200.000,- beschikbaar gekomen voor de vroegsignalering van schulden. Met dit extra budget zijn 2 medewerkers aangenomen waardoor zorgwekkende meldingen nu standaard worden opgevolgd met een huisbezoek. In de eerste 6 maanden van 2023 zijn er in totaal 1682 signalen van betalingsachterstanden ontvangen (zorgverzekering, huur, water en energie). Er is sprake van een stijging van 19% ten opzichte van 2022. Daarnaast is er een stijging te zien in het aantal bereikte huishoudens. In 2022 is er met 101 huishoudens persoonlijk contact geweest en in 2023 met 185 huishoudens. Daarbij is er sprake van een stijging van 148% in de hulpacceptatie. In de eerste helft van 2023 hebben 67 huishouden hulp geaccepteerd ten opzichte van 27 in de eerste helft van 2022. Verruimen inkomensgrenzen en tegoeden De inkomensgrens van de bijzondere bijstand is met ingang van januari 2023 opgehoogd naar 130% van de bijstandsnorm. In februari 2023 zijn de inkomensnormen voor de aanschaf van de Rotterdampas tegen het gereduceerde tarief en het aanvragen van het bijbehorende kindpakket tevens opgehoogd naar 130% van de bijstandsnorm.

Om gezinnen met kinderen een extra steuntje in de rug te geven is het jeugdtegoed door de middelen van het Winterplan 2 keer incidenteel opgehoogd (november 2022 en februari 2023). Daarbij hebben kinderen van 4 tot 12 jaar in zowel 2022 als 2023 een jeugdtegoed ontvangen van € 250,- en kinderen van 12 tot 18 jaar € 500,- terwijl het jeugdtegoed standaard €150,- per jaar bedraagt. Het aantal aangevraagde Rotterdampassen met daarop een jeugdtegoed is ten opzichte van de eerste helft van 2022 met 4% licht gestegen. Ook is op de Rotterdampas voor volwassenen uit de doelgroep een tegoed van €50,- geplaatst dat kan worden besteed bij aangesloten winkels. Pilot verzorgingsproducten Naast de verstrekking van gratis verzorgingsproducten in het Nelson Mandela Centrum zijn er eind 2022 nog 3 locaties beschikbaar gesteld. Inwoners kunnen voor gratis verzorgingsproducten nu ook terecht in het Huis van de Stad en bij ontmoetingscentra Van Noord en De Walvis. De reacties van de gebruikers zijn positief. Het verbruik in het Nelson Mandela Centrum is goed. Het verbruik op de andere locaties is tot op heden beperkt. Pilot inzet ervaringsdeskundigheid schuldhulpverlening In de gemeente Gouda wil de inzet van ervaringsdeskundigheid voor schuldhulpverlening, vooral sinds de coronajaren, niet van de grond komen.

Er is zowel een gebrek aan inwoners die ondersteuning wensen van een ervaringsdeskundige als inwoners die zich willen inzetten als ervaringsdeskundigen. Omdat de meerwaarde van de inzet van ervaringsdeskundigheid nog steeds wordt gezien, is de subsidie voor 2023 nogmaals toegekend onder de voorwaarde dat het bereik moest verbeteren. Stichting Kernkracht heeft zich hiervoor op diverse manieren ingezet, maar een verbetering van het bereik is uitgebleven. Er wordt bezien of de pilot voortgezet zal worden of dat een andere invulling beter werkt om schulden aan te pakken. Huiswerkbegeleiding

13

In het bestuursakkoord is opgenomen dat het college stevig inzet op gelijke kansen op school. Hiervoor moet huiswerkbegeleiding toegankelijk worden voor alle kinderen uit gezinnen met een beperkt inkomen om deze kinderen bijvoorbeeld een rustige werkplek te kunnen bieden of te voorzien in andere behoeften van het kind in relatie tot school. Er is bekeken hoe de huiswerkbegeleiding het beste aangeboden kan worden aan de doelgroep en welke aanbieders er betrokken worden. De bevindingen en voorgestelde implementatie worden in september voorgelegd aan het college. De raad zal, zoals is toegezegd, vervolgens via een raadsmemo worden geïnformeerd. Jongerenperspectieffonds In april 2023 is gestart met de uitvoering van de aanpak jongerenperspectief, waarbij jongeren met problematische schulden zonder afloscapaciteit worden begeleid naar een schuldenvrije toekomst. De trajectbegeleiders werken zowel voor Gouda als voor Krimpenerwaard. Op het moment van schrijven zijn 10 jongeren toegelaten tot het traject, waarvan 8 uit Gouda en 2 uit Krimpenerwaard. In totaal is ruimte voor 40 jongeren; de verwachting is dat aan het eind van 2023 alle plekken gevuld zullen zijn. Deze 40 jongeren werken in 2 jaar tijd aan het verbeteren van hun toekomstperspectief door inzet op zorg, opleiding en werkervaring.

In deze periode wordt ingezet op persoonlijke ontwikkeling en het verbeteren van hun positie op de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd worden de schulden opgelost met behulp van een saneringskrediet wat (deels) door inzet van de jongere in het traject wordt afbetaald. De verwachting is dat deze jongeren in de toekomst duurzaam zelfredzaam zijn en schuldenvrij blijven.

2.4.2 Doelstellingen en indicatoren waarden

indicator

Doelstelling 2023

1e helft 2020 2021 2022 2023 Doelstelling: Betere bekendheid van minimaregelingen en schuldhulpverlening Het percentage inwoners dat aangeeft bekend te zijn met één 84% 89,1% nnb nnb of meer minimaregelingen Het percentage inwoners dat aangeeft bekend te zijn met de mogelijkheid voor advies en 56% nnb tegemoetkomingen bij een laag inkomen (Stadspeiling) Doelstelling: Beter gebruik van minimaregelingen Het aantal inwoners dat gebruik maakt van één of meer 3106 2144 3328 2588 minimaregelingen

85%

toename

toename

Het aantal inwoners dat gebruik maakt van bijzondere bijstand

1090

976

1058

931

toename

Het aantal inwoners dat gebruik maakt van Individuele Inkomenstoeslag

1116

1124

1210

635

toename

Het aantal inwoners dat gebruik maakt van Studietoeslag

28

44

40

31

toename

1901

2088

2166

2198

toename

1599 (935)

1331 (1050)

1578 (1015)

1635 (991)

toename

1713 (1364)

1700 (1474)

1836 (1360)

1842 (1245)

toename

1309

1346

1233

1138 (juli 2023)

toename

395 (juni 22)

392 (juli 23)

geen streefwaarde

Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de collectieve zorgverzekering Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de Rotterdampas voor volwassenen (waarvan met reductie) Het aantal kinderen dat gebruik maakt van de Rotterdampas, (waarvan met kindpakket) Het aantal kindpassen waarop het jeugdtegoed is geactiveerd

Doelstelling: Beter gebruik schuldhulpverlening Het aantal actieve lopende dossiers van schuldhulpverlening 314 363 (op peildatum)

14

Doelstelling: Vroeger signaleren van schulden Het aantal signalen betalings1125 achterstanden dat is gemeld bij de (jul- dec) gemeente.

3780

1682

11% (185)

Het percentage bereikte inwoners/huishoudens

-

-

2,67% (101)

Het percentage hulp acceptatie van inwoners/ huishoudens

-

-

26,73 (27)

36,21% (67)

-

-

3225

nvt

Energietoeslag Het aantal huishoudens dat de eenmalige energietoeslag heeft aangevraagd en toegekend gekregen Het aantal ambtshalve verstrekking energietoeslag

2.5

-

-

1657

nvt

(Vanaf 2023) Doelstelling: in 20% van de meldingen wordt de inwoner bereikt. (Vanaf 2023) Waarvan 10% ook hulp accepteert. openstelling na wetswijziging energietoeslag 2023 openstelling na wetswijziging energietoeslag 2023

Aansluiten jeugdhulp en onderwijs

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Een passend aanbod voor kinderen die op school ook jeugdhulp nodig hebben om hun schoolloopbaan te kunnen doorlopen. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? De afstemming tussen onderwijs en jeugdhulp verbeteren door middel van pilots en kennisuitwisseling.

2.5.1 Voortgang beleidsopgave Pilot Onderwijszorgarrangement: stage dagbesteding Praktijkonderwijs en Voortgezet Speciaal Onderwijs De pilot is van start gegaan met drie leerlingen uit Gouda. De pilot loopt in de praktijk nog niet volledig naar wens, doordat het aanmeldingsproces stroef verloopt en het aantal aanbieders van stages nog beperkt is. Na een tussentijdse evaluatie in september wordt de pilot aangepast om hier verbetering in aan te brengen. Collectief financieren jeugdhulp in onderwijstijd Met het oog op efficiency en vermindering van instroom in jeugdhulp wordt in de regio Midden-Holland een pilot ontwikkeld voor het collectief financieren van jeugdzorg in onderwijstijd. In de Startbaan, een school voor Speciaal (Voortgezet) Onderwijs wordt onderzocht of één aanbieder zorg (begeleiding bij gedragsproblemen, persoonlijke verzorging) kan verlenen aan meerdere leerlingen zonder dat voor iedere leerling apart een beschikking hoeft te worden afgegeven. Dit zal zowel bij de school als bij de toegang tot jeugdhulp leiden tot administratieve verlichting. Het project Raatsamen (voor zorg bij psychische problematiek), dat nu nog met ruimere beschikkingen per individuele leerling wordt gefinancierd kan op termijn onder deze werkwijze gaan vallen.

Kennisbevordering hoogbegaafdheid Ouders doen vaker jeugdhulpaanvragen om diagnostiek en begeleiding bij (vermoedens van) hoogbegaafdheid. Met het samenwerkingsverband Voortgezet Onderwijs/Voortgezet Speciaal Onderwijs en de GGD wordt een training ontwikkeld voor jeugdconsulenten om met deze hulpvraag om te gaan zonder dat het leidt tot onnodig problematiseren en inzet van (te zware) jeugdhulp (normaliseren). Kennisuitwisseling snijvlak Jeugdhulp-Onderwijs Ouders worden vaker dan voorheen door het onderwijs geadviseerd om een beroep te doen op jeugdhulp bij ontwikkelingsvragen rond het kind. Er is een behoefte geconstateerd om een discussie te voeren over de vraag wanneer een hulpvraag thuishoort bij het onderwijs en wanneer een jeugdhulpverleningstraject aan de orde moet zijn. Hiervoor is een bijeenkomst in voorbereiding bedoeld voor jeugdconsulenten en 15

regisseurs, intern begeleiders van scholen en leerplichtmedewerkers. De wederzijdse kennismaking moet bijdragen aan meer begrip voor elkaars gezichtspunt en werkzaamheden. Verkenning mytylschool De verkenning naar de mogelijkheden voor een mytylschool in Gouda is opgestart samen met het samenwerkingsverband en het veld. Daarnaast wordt gezocht naar een passende huisvestingslocatie.

16

3. Passende zorg en ondersteuning 3.1

Afspraken gezamenlijke financiering maatschappelijke opgaven

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Zorg en ondersteuning voor ouderen en psychisch kwetsbaren duurzaam verbeteren met als voorwaarde dat zorgkosten voor Gouda per saldo niet hoger mogen worden. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Binnen het netwerk Gedeelde Zorg zet Gouda in op het realiseren van afspraken met partijen uit de Wlz en Zvw over hoe maatschappelijke opgaven in gezamenlijke financiering opgepakt kunnen worden.

3.1.1 Voortgang beleidsopgave Gedeelde Zorg heeft zich in het eerste half jaar actief ingezet om een transformatieplan in te dienen in het kader van het Integraal Zorgakkoord. De transformatieplannen kunnen nu concreet uitgewerkt worden. Gedeelde Zorg maakt ook deel uit van het Kernteam, dat verder bestaat uit VGZ, de RWO en de GGD. Gezamenlijk werkt het kernteam aan het opstellen van het regiobeeld in Midden-Holland (reeds afgerond en te vinden op dejuistezorgopdejuisteplek.nl) en het regioplan. Het regioplan dient eind 2023 te zijn afgerond.

3.2

Programma Sturen op Zorg voor Nu en Straks (oude naam: Sturen op Kosten)

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? De gemeente wil de toegang tot de juiste zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar te houden voor Gouwenaars die dit nodig hebben. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Via het Programma Sturen op Zorg voor Nu en Straks wordt ingezet op een daling van het gebruik van jeugdhulp en het niet verder laten oplopen van de kosten per cliënt voor jeugdhulp en Wmo.

3.2.1 Voortgang beleidsopgave Het programma Sturen op Zorg voor Nu en Straks is begin 2021 gestart en loopt nu ruim twee jaar. Een deel van de doelstellingen van het programma is de afgelopen twee jaar behaald. De gemiddelde kosten per cliënt/jeugdige jeugd en Wmo zijn op de meeste onderdelen niet gestegen. Er is echter geen daling in het gebruik van jeugdhulp zichtbaar. Het budget voor jeugdhulp in de meerjarenbegroting is gebaseerd op een dalende trend naar 1 op 8 kinderen met jeugdhulp.1 Om zicht te krijgen op een realistisch ontwikkelscenario is een extern bureau ingehuurd om hierover op basis van een analyse van het jeugdhulpgebruik over de periode 2019-2021 een advies te geven. Daarnaast wordt in 2023 en 2024 nadrukkelijker ingezet op afbakening en begrenzing, normaliseren en preventie rondom complexe echtscheidingen. Voor de Wmo wordt in 2024 onderzocht of en hoe de koppeling tussen zorg en technologie bij kan dragen aan het beschikbaar houden van de Wmo. Uitrol huisartsenpilot In 2021 is gestart met de huisartsenpilot. Na het succes van deze pilot is begonnen met de uitrol hiervan. Inmiddels is per 1 mei deze uitgebreid naar 6 huisartsenpraktijken in Gouda die gezamenlijk 60 procent van de Goudse inwoners bedienen. Deze huisartsen worden ondersteund door consulenten van de gemeente en het Sociaal Team bij inwoners met een jeugdhulpvraag.

De consulenten kennen een breder palet aan voorzieningen en ondersteunen de huisarts bij het bepalen van wat nodig is. Inwoners krijgen zo dus ondersteuning die beter past bij hun situatie. 1 Hierbij wordt uitgegaan van het aantal jeugdige inwoners met jeugdhulp tot 18 jaar afgezet tegen het aantal

jeugdigen tot 18 jaar in Gouda. Dit in tegenstelling tot de landelijke definitie waarbij het jeugdigen in jeugdzorg tot 23 jaar wordt afgezet tegen het aantal jeugdige inwoners tot 23 jaar.

17

3.2.2 Doelstellingen en indicatoren Doelstelling

Indicator

Aantal cliënten jeugd naar 1 op 8 in 2024

Verhouding aantal inwoners tot 18 jaar met een maatwerkvoorzieni ng (incl. Jeugdbescherming en -reclassering en Pgb) i.r.t. het aantal inwoners tot 18 jaar Gemiddelde uitgaven maatwerk jeugd per cliënt (uitgaven jeugdhulp/ aantal jeugdigen met een maatwerkvoorzieni ng) Gemiddelde uitgaven maatwerk Wmo per cliënt (uitgaven Wmo/ aantal inwoners met een Wmomaatwerkvoorzieni ng):

Zorgzwaarte jeugd stabiliseren op niveau 2021

Zorgzwaarte Wmo stabiliseren op niveau 2022

3.3

Realisatie 2021 6,68

Doelstelling 2022 7,04

Realisatie 2022 6,65

Doelstelling 2023 7,48

€ 11.396

€ 11.738

€ 11.816

€ 12.595

Hulp bij het huishouden: € 2.360

n.v.t.

Hulp bij het huishouden: € 2.321

Stabiliseren op niveau 2022

Begeleiding: € 4.795

Begeleiding: € 5.070

Dagbesteding: € 4.149

Dagbesteding: € 3.793

Vernieuwde sturing lokale (preventieve) basisinfrastructuur

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Het stimuleren van betere afstemming en meer samenwerking tussen partijen in het voorliggende veld en meer bereiken voor onze inwoner. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? De vernieuwing die we voorstaan verloopt via de volgende uitgangspunten: • Ruimte bieden aan nieuwe initiatieven; • Vereenvoudiging in de procedure voor kleinere (vrijwilligers) organisaties; • De ambitie van de gemeente vertalen in inhoudelijke doelen; • Gemeentelijke regie en sturing op inhoudelijke doelen en resultaten; • Samenhang en samenwerking in het gesubsidieerd lokaal maatschappelijk veld; • Gedeelde verantwoordelijkheid in plaats van concurrentie bij de gesubsidieerde partners.

3.3.1 Voortgang beleidsopgave Op dit moment wordt gewerkt aan een plan voor het versterken van de sociale basis. Dit plan heeft als doel de laagdrempelige mogelijkheden voor ontmoeting, ontplooiing, ontspanning en ondersteuning te vergroten en te versterken, mede met het oog op overbodig maken, terugdringen en vervangen van het beroep op gespecialiseerde zorg en zoveel mogelijk te anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen. Daarnaast is naar aanleiding van de kostenstijgingen bij gesubsidieerde organisaties een extra indexatie van 7,3% toegekend. Organisaties hebben hiermee een beter financieel perspectief.

18

3.4

Gewoon Thuis volwassenen: transformatie Beschermd wonen

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Gewoon Thuis heeft als doel plaatsing in een beschermde woonvorm te voorkomen of te verkorten. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Het implementeren van Gewoon Thuis.

3.4.1 Voortgang beleidsopgave Sinds 1 juli 2021 kan Gewoon Thuis als maatwerkvoorziening Wmo worden toegekend. Gewoon Thuis bestaat uit intensieve begeleiding in de eigen woning met als bijzonder kenmerk de 24 uurs bereikbaarheid in geval van nood. Gewoon Thuis geeft minder prikkels en minder wisselingen in begeleiding dan een voorziening Beschermd Wonen. Het zorgt voor een duurzamere doorstroom naar zelfstandigheid. In het eerste half jaar van 2023 maakten 49 inwoners gebruik van Gewoon Thuis. Voor Gewoon Thuis is een zelfstandige woonruimte nodig. Omdat hier een gebrek aan is (vooral voor jongvolwassenen) kan Gewoon Thuis instroom in een voorziening Beschermd Wonen minder vaak voorkomen dan wanneer er voldoende aanbod van betaalbare zelfstandige woonruimte zou zijn.

3.4.2 Doelstellingen en indicatoren indicator

waarden

1e helft 2020 2021 2022 2023 Doelstelling: plaatsing in een beschermde woonvorm voorkomen of verkorten Het aantal inwoners met 249 177 164 130 Beschermd Wonen Het aantal inwoners met Beschut 33 41 42 32 Wonen Het aantal inwoners met Gewoon 0* 52 59 49 Thuis * Er bestond nog geen aparte productcode voor Gewoon Thuis.

19

Doelstelling 2023

afname toename

4. Integrale dienstverlening en kwaliteit 4.1

Programma doorontwikkeling integrale uitvoeringsorganisatie

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? De doorontwikkeling vindt plaats vanuit de oorspronkelijke visie op de integrale uitvoeringsorganisatie:  Werken vanuit de menselijke maat.  Eigen kracht is de basis.  Inwoners staan centraal, naast de inwoner staan.  Integrale cliëntbenadering; Eén huishouden; één plan; één regisseur.  De gemeente voert regie en stuurt op resultaat. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? In 2023 is een meerjarig programma Doorontwikkeling integrale uitvoeringsorganisatie gestart dat gericht is op vier punten:  Verbetering van de toegankelijkheid van de frontoffice;  Meer tijd en meer resultaat voor de inwoner/klant;  Faciliteren van de uitvoering om de vraag integraal op te pakken;  Versterking van de rechtsbescherming (het sociaal raadsliedenwerk).

4.1.1 Voortgang beleidsopgave In 2023 is gestart met de doorontwikkeling van de integrale uitvoeringsorganisatie. Hiervoor zet de gemeente de landelijk beschikbaar gekomen extra middelen ter versterking van de gemeentelijke dienstverlening in, de zogenaamde POK-middelen (Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK). De doorontwikkeling vindt plaats langs de in het blauwe kader genoemde vier lijnen. Verbetering van de toegankelijkheid van de frontoffice Er zijn op dit moment voldoende medewerkers. De werkwijze is meer gestroomlijnd en geactualiseerd. Er zijn aandachtsfunctionarissen aangesteld voor meer verbinding tussen toegangsmedewerkers, de uitvoerende vakafdelingen en het Sociaal Team. Meer tijd en resultaat voor de inwoner Om meer tijd en resultaat voor de inwoner te bereiken heeft een extern bureau met input van de gemeente Gouda scenario’s ontwikkeld voor de inrichting van casemanagement jeugd en Wmo en de consequenties van de verschillende scenario's inzichtelijk gemaakt. De resultaten van dit onderzoek worden in de 2e helft 2023 geduid. Begin 2023 zijn 2 extra participatieconsulenten gestart met de intensieve begeleiding van inwoners met een bijstandsuitkering en een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt (klantgroep 4). Zie hiervoor ook paragraaf 1.5.1. De formatie van de consulenten Werk is met 2 fte uitgebreid.

De lagere caseload maakt vaker contact met de cliënten mogelijk, leidt tot verbetering van de informatieverstrekking en het wegwerken van achterstanden. Aanvullend daarop is een theoretisch formatieonderzoek gestart. Faciliteren van de uitvoering om de vraag integraal op te pakken De werkprocessen van de integrale toegang zijn geactualiseerd. Het opleidingsplan over integraal werken is vastgesteld en voor de opleiding is een opleidingsinstituut gecontracteerd. De opleiding voor medewerkers is ingepland vanaf september 2023. Versterking van de rechtsbescherming Aan het Sociaal Team is opdracht verstrekt voor het versterken van de rechtsbescherming via de sociaal raadslieden. Tijdens het 1e voortgangsgesprek juni 2023 is gebleken dat het nog niet is gelukt het team met sociaal raadslieden in positie te zetten. Het Sociaal Team heeft de sturing hierop versterkt. De subsidie voor versterking voor de sociaal raadslieden in Q1 en Q2 2023 wordt terugbetaald

20

4.2

In dialoog met cliënten

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? De gemeente wil een lerende organisatie zijn en gaat daarom in dialoog met inwoners over de vraag hoe de uitvoering, de dienstverlening en het beleid worden ervaren en wat verbeterd kan worden. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Om een periodieke verbetercyclus te borgen stelt het college jaarlijks een plan van aanpak cliëntervaring op waarin zowel conclusies, verbeterpunten, als focuspunten voor het komend jaar worden vastgelegd. De Goudse Adviesraad Sociaal domein (GASD) en de Goudse Cliëntenraad (GCR) worden betrokken bij de totstandkoming van dit plan.

4.2.1 Voortgang beleidsopgave Het betrekken van cliënten en ervaringsdeskundigen bij de totstandkoming en uitvoering van beleid is steeds meer onderdeel van de reguliere werkwijze. Belangrijk hierin zijn de betrokkenheid van de GASD en de GCR. Binnen de GASD ontstonden vacatures door het vertrek van een aantal leden. Deze zijn inmiddels weer gevuld met nieuwe gemotiveerde inwoners. Betrekken adviesraden bij cliëntervaringsonderzoeken Bij de herziening van de vragenlijsten voor het cliëntervaringsonderzoek zijn de adviesraden betrokken. Hun input is verwerkt in de vragenlijsten. Ook bij het kwalitatieve onderzoek dat volgt op het kwantitatieve onderzoek, zijn de adviesraden betrokken. Vernieuwen beleidskader armoede en schulden Voor het te vernieuwen beleidskader Armoede en Schulden worden op verschillende manieren inwoners betrokken. Zo hebben er diverse gesprekken met inwoners die gebruik maken van schuldhulpverlening plaatsgevonden, of staan deze nog op de planning. Daarnaast is er een enquête via de app ‘Gouda denkt mee’ uitgezet, waarmee inwoners gevraagd worden mee te denken over eventuele verbeterpunten. Verder is er door de gemeente inmiddels gestart met het bezoeken van buurthuizen, de Papierwinkels en andere plekken waar financieel kwetsbare mensen komen om uiteindelijk een goed beeld te krijgen van de visie van financieel kwetsbare inwoners.

Inzet ervaringskundige professional bij uitvoerende afdeling Jeugd Op de uitvoerende afdeling binnen de gemeente die zich bezighoudt met inwoners tot 27 jaar start een pilot van 2 jaar met de inzet van een ervaringsdeskundige. Deze ervaringsdeskundige zal consulenten ondersteunen het onderzoeken van hulpvragen van jeugdigen tussen de 12 en de 18 jaar. Doel van de pilot is ervoor zorgen dat inwoners zich meer begrepen voelen en met behulp van ervaringsdeskundige kennis beter geholpen worden.

4.3

Oog voor de mantelzorger

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Binnen de mogelijkheden die er op gemeentelijk niveau zijn, is het streven dat mantelzorgers in staat zijn de zorgtaken uit te voeren op een wijze die bij hen past en waar zij zich prettig bij voelen. Waarbij ze voldoende ruimte voor zichzelf overhouden, hun sociale netwerk kunnen onderhouden en blijven deelnemen aan de samenleving. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? We zetten in op ondersteuning via respijtzorg, individuele ondersteuning (door het Sociaal Team), lotgenotencontact en themabijeenkomsten. Ook ondersteuning van vrijwilligers (respijtvrijwillgers) en maatjes is mogelijk.

4.3.1 Voortgang beleidsopgave De website respijtwijzer wordt goed gevonden

21

Aantal paginaweergaven in april, mei, juni 2023 is 1.108. Het aantal unieke bezoekers in datzelfde tijdvak is 975. De gegevens van voor april 2023 zijn helaas verloren gegaan bij een update van de website. De respijtondersteuning verloopt de eerste helft van 2023 volgens verwachting. In totaal liepen er 25 respijttrajecten in de periode van januari t/m juni. Er zijn 17 nieuwe aanvragen binnengekomen. Hieruit zijn tot nu toe 8 nieuwe combinaties van mantelzorgers en vrijwilligers gemaakt. Voor de overige 9 aanvragen is het om verschillende redenen (nog) niet gelukt om een match te maken. Er is een pool van circa 25 respijtzorgvrijwilligers. Het aantal geregistreerde mantelzorgers is nauwelijks gestegen Er staan 1127 mantelzorgers ingeschreven (peildatum 30-06-2023). 70 nieuwe mantelzorgers hebben zich laten registreren, maar tussen januari en juni 2023 schreven 64 mantelzorgers zich ook weer uit. Van de 1127 geregistreerde mantelzorgers zijn er 32 jonger dan 25 jaar. Ontmoetingsplek voor mensen met dementie en hun mantelzorgers Buurvrouw Zoutman Samen met Palet Welzijn (onze samenwerkingspartner voor collectieve ondersteuning aan mantelzorgers) is dit half jaar gewerkt aan de opzet van een ontmoetingsplek specifiek voor mensen met (beginnende) dementie en hun mantelzorgers.

In het najaar van 2023 start ‘Buurvrouw Zoutman’ in het kader van laagdrempelige respijtzorg (geen Wmo-indicatie nodig). Kwalitatief onderzoek behoefte mantelzorgondersteuning De onderzoeksopzet is gereed. Door middel van focusgroepen met diverse mantelzorgers wordt onderzocht welke wensen en behoeften leven op gebied van mantelzorgondersteuning en respijtzorg.

4.3.2 Doelstellingen en indicatoren waarde

Doelstelling 2023

indicator 2020

2021

2022

1e helft 2023

43%

nb*

nnb

Doelstelling: de positie van mantelzorgers verbetert Het % mantelzorgers van Wmocliënten dat van mening is dat bij het aanbod van ondersteuning is rekening gehouden met diens wensen en behoeften als mantelzorger (eens en helemaal mee eens) (jaarcijfer)

33%

toename

*De resultaten over 2022 waren onvoldoende representatief om hier weer te kunnen geven: te weinig mensen hebben de vragen over mantelzorgondersteuning ingevuld..

4.4

Integraal gemeentelijk ondersteuningsaanbod

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? De dienstverlening is integraal en gaat uit van de menselijke maat. Dienstverlening wordt continu verbeterd. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Op cliëntniveau meten de integrale uitvoeringsorganisatie en het Sociaal Team of mensen vinden dat het resultaat dat zij wensten is behaald en hoe de bejegening is ervaren. De nieuwe vorm van cliënttevredenheidsonderzoeken geeft goede kwalitatieve en kwantitatieve informatie en inspiratie voor verbetering van de uitvoering. Dit gaat in nauw overleg met de GASD en GCR.

4.4.1 Voortgang beleidsopgave Voor het cliëntervaringsonderzoek over 2022 zijn de vragenlijsten voor Jeugd en Wmo aangepast naar het model van de vragenlijst van Werk en Inkomen. Hierdoor is in het afgelopen jaar een uitgebreidere uitvraag gedaan op de dienstverlening van de gemeente. Dit maakt het mogelijk om resultaten beter te duiden en de dienstverlening gerichter te verbeteren. De resultaten van deze cliëntervaringsonderzoeken worden dit najaar met de raad gedeeld.

22

4.4.2 Doelstellingen en indicatoren waarde

Doelstelling 2023

indicator 2020

2021

2022

Doelstelling: de dienstverlening wordt door inwoners positief ervaren Het gemiddeld rapportcijfer voor de 7,1 7,7 7,5 dienstverlening van medewerkers van de gemeente (Werk en Inkomen) Het gemiddeld rapportcijfer voor de dienstverlening van medewerkers van 6,7 de gemeente (Jeugd) Het gemiddeld rapportcijfer voor de dienstverlening van medewerkers van 7,5 de gemeente (Wmo)

4.5

1e helft 2023

nnb

op niveau houden

nnb

toename

nnb

op niveau houden

Hervormingsagenda Jeugd

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? De verwachting is dat de hervormingsagenda bij kan dragen aan het streven binnen het Gouds programma Sturen op Kosten om de uitgaven voor Jeugdhulp te beheersen en het aantal kinderen dat jeugdhulp ontvangt te verminderen naar 1:8 kinderen tot 18 jaar. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? We zetten al in op een sterke (gemeentelijke) toegang; maken de grenzen van jeugdhulp bespreekbaar in het normaliseringsdebat en vertalen de afbakening ook in het juridisch kader (lokale verordening jeugdhulp en Wmo). Bij de kaders voor inkoop staan kwaliteit en effectiviteit centraal.

4.5.1 Voortgang beleidsopgave De Hervormingsagenda Jeugd is vastgesteld en geeft de koers aan voor de periode 2023-2028: zorgen dat kind en gezin zo snel als mogelijk passende zorg en ondersteuning ontvangen en het stelsel financieel houdbaar maken voor de toekomst. Gemeenten (VNG) en het Rijk hebben afspraken gemaakt over het financiële kader tot 2028. In Q4 komt de VNG met een implementatieplan.

4.6

Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? Het stoppen van huiselijk geweld en onveilige situaties. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? We investeren in de aanpak van directe onveiligheid in afhankelijkheidsrelaties. Daarnaast investeren we in de aanpak van structureel geweld in afhankelijkheidsrelaties en het duurzaam doorbreken van (intergenerationele) geweldspatronen om herhaling van geweld te voorkomen. Daarbij werken we samen met partners in de zorg- en veiligheidsketen en werken we resultaatgericht aan stabiele veiligheid in relaties en gezinnen.