Rapportage 'Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal' (011269.20220823.R1.01).pdf
Tekst van het document
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
29
4.4
Ervaringen bewoners, bezoekers,
ondernemers Gedurende de pilot zijn bewoners, bezoekers en ondernemers bevraagd naar hun ervaring met de afsluiting van de Nieuwe Veerstal. De enquête bevatte onder meer vragen over de ervaren bereikbaarheid in Gouda, de ervaren hinder van de afsluiting en de houding ten aanzien van het definitief autoluw maken van de Nieuwe Veerstal. Daarbij werd de beoogde situatie beschreven en visualisaties van het voorstel getoond. Er zijn vier verschillende enquêtes uitgezet, met elk hun eigen focus en doelgroep. 4.4.1
Bewoners (Gouda denkt mee)
Via de Gouda denkt mee-app hebben 2.324 respondenten hun mening
bereiken en 75% geeft aan andere bestemmingen dan de binnenstad met de auto slechter te kunnen bereiken. 50% van de respondenten is het helemaal oneens met de stelling ‘De herinrichting van de Nieuwe Veerstal maakt de binnenstad aantrekkelijker voor inwoners van Gouda’. Zo’n 30% van de respondenten is het hier in verschillende mate mee eens. Wanneer respondenten gevraagd wordt naar de mate waarin men een definitieve herinrichting een goed idee vindt is in de resultaten een onderscheid te zien tussen inwoners uit de binnenstad en inwoners uit andere wijken. De meerderheid van de binnenstadbewoners is voorstander van de herinrichting, terwijl inwoners uit andere wijken het in meerderheid geen goed idee vinden (zie figuur 4.10).
gegeven over de afsluiting van de Nieuwe Veerstal. Via deze app kunnen inwoners van Gouda hun mening geven over verschillende onderwerpen in de stad. Tijdens de pilot heeft de gemeente actief gecommuniceerd dat inwoners hun mening ten aanzien van de afsluiting van de Nieuwe Veerstal konden geven via deze app. Alle inwoners konden hun mening geven. Vooral inwoners van Binnenstad, Korte Akkeren, Kort Haarlem en Goverwelle hebben meegedaan met het onderzoek. Inwoners die via de Gouda denkt mee-app hun mening hebben gegeven zijn overwegend negatief over de pilot. 70-90% van de inwoners gaf aan redelijk tot veel hinder ervaren te hebben in de bereikbaarheid (afhankelijk van de wijk, m.u.v. binnenstad). 65% van de respondenten geeft aan de binnenstad met de auto slechter te kunnen
Figuur 4.10: Mate waarin bewoners het eens zijn met de stelling: ‘Ik vind de herinrichting van de Nieuwe Veerstal een goed idee’
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
30
4.4.2
Bezoekers binnenstad (enquête op straat)
Nieuwe Veerstal Gouda Binnen vaak te denken bezoeken. 3% denkt
Een tweede onderzoek richtte zich op bezoekers van de binnenstad die
Gouda juist vaker te bezoeken. 78% denkt de frequentie van het bezoek
met de auto zijn gekomen. Op twee zaterdagen in maart zijn enquêtes
van Gouda niet te zullen veranderen, terwijl 14% aangeeft dit nog niet
in de binnenstad van Gouda afgenomen. Deze zijn afgenomen op
te weten.
routes van parkeergarages naar de binnenstad. Alleen bezoekers die met de auto naar de binnenstad zijn gekomen zijn gevraagd deel te
Een groot deel van de bezoekers van buiten Gouda vind een definitieve
nemen aan het onderzoek. In totaal hebben 296 respondenten deel-
herinrichting van de Nieuwe Veerstal een goed idee; 58% geeft op de
genomen aan dit onderzoek, waarvan 219 respondenten van buiten
stelling ‘Ik vind de herinrichting van de Nieuwe Veerstal een goed idee’
Gouda afkomstig waren.
een 7 of hoger (1 = helemaal mee oneens; 10 = helemaal mee eens). Onder bezoekers uit Gouda zelf is dit 38% (gemiddelde is 5,4).
Van de bezoekers die van buiten Gouda afkomstig zijn gaf 88% aan geen hinder van de afsluiting van de Nieuwe Veerstal te hebben
Op basis van een vergelijking tussen de straatenquête en de enquête
ervaren. Deze groep bezoekers beoordeelde de bereikbaarheid van de
via de Gouda denkt mee-app blijkt dat inwoners van Gouda die op
binnenstad met de auto met een rapportcijfers 7,8. De mate waarin men
straat zijn geënquêteerd minder negatief ten opzichte van de afsluiting
makkelijk een parkeerplaats kon vinden beoordeelden respondenten
van de Nieuwe Veerstal staan. Dit doet vermoeden dat er bij het onder-
van buiten Gouda met een 7,6.
zoek via de app een grotere respons-bias is: mensen die ontevreden zijn, zijn sterker geneigd om de app te gebruiken en de enquête in te
De groep bezoekers van buiten Gouda beoordeelde de stelling ‘De
vullen. Op straat is de mening van willekeurige passanten gevraagd,
herinrichting van de Nieuwe Veerstal maakt de binnenstad aantrek-
waardoor dit onderzoek op straat als betrouwbaarder wordt gezien.
kelijker’ met een gemiddelde van 6,6 (1 = helemaal mee oneens; 10 = helemaal mee eens). Bezoekers van de binnenstad die woonachtig zijn in Gouda gaven een gemiddelde van 5,7. Bezoekers van buiten Gouda maken zich minder zorgen om de bereikbaarheid van Gouda tijdens een definitieve afsluiting van de Nieuwe Veerstal dan bezoekers uit Gouda zelf. Bezoekers van buiten Gouda rapporteerden op de vraag ‘Maakt u zich zorgen om de bereikbaarheid van Gouda bij de herinrichting van de Nieuwe Veerstal’ een gemiddelde van 6,7, terwijl inwoners van Gouda een gemiddelde van 5,4 gaven (1 = ja; 10 = nee). 5% van de bezoekers van buiten Gouda geeft aan bij een herinrichting van de
4.4.3
Bezoekers Nieuwe Veerstal (enquête op straat)
Tijdens de twee zaterdagen in maart waarbij op routes van parkeerplaatsen naar de binnenstad bezoekers zijn geënquêteerd, is ook een straatenquête afgenomen op de Nieuwe Veerstal. Dit onderzoek was bedoeld om de mening ten aanzien van de afsluiting van de Nieuwe Veerstal te peilen onder mensen die deze plek daadwerkelijk bezoeken. Tijdens één van de twee onderzoeksdagen vond op deze locatie een klein evenement plaats (skecth-crawl) dat was bedoeld om de Nieuwe Veerstal als verblijfslocatie onder de aandacht te brengen. Er moet
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
31
daarom opgemerkt worden dat bij dit onderzoek onder passenten op
4.4.4
Ondernemers (Gouda denkt mee)
de Nieuwe Veerstal een respons bias kan bestaan. Wellicht heeft deze
Via de Gouda denkt mee-app zijn ook ondernemers naar hun mening
locatie mensen getrokken die bovenmate geïnteresseerd zijn in de
en ervaringen gevraagd. In totaal hebben 135 ondernemers uit Gouda
Nieuwe Veerstal als verblijfslocatie.
de enquête ingevuld, voornamelijk ondernemers uit de binnenstad. Het merendeel van de ondernemers is niet positief over de pilot, ruim 80%
Passanten op de Nieuwe Veerstal die in de binnenstad wonen zijn in
geeft aan dat hun onderneming slechter bereikbaar was en ziet de pilot
grote meerderheid voorstander van de herinrichting. Zij beoordelen de
niet zitten. Ongeveer 20% is (gematigd) positief over een herinrichting
stelling ‘Ik vind de herinrichting van de Nieuwe Veerstal een goed idee’
van de Nieuwe Veerstal.
met een gemiddelde van 8,8. Onder passanten die afkomstig zijn uit andere wijken van Gouda is dit gemiddelde een 6,2. Figuur 4.11 toont de verdeling van de gegeven cijfers bij deze stelling.
Bereikbaarheid van ondernemering tijdens pilot 50% 40% 30% 20% 10% 0%
Figuur 4.11: Mate waarin passanten de Nieuwe Veerstal het eens zijn met de stelling ‘Ik vind de herinrichting van de Nieuwe Veerstal een goed idee’
Figuur 4.12: Mate waarin de onderneming tijdens de pilot beter of slechter bereikbaar was
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
32
4.5
Bezoekersaantallen
De ontwikkeling van het aantal bezoekers aan de binnenstad van Gouda is inzichtelijk gemaakt aan de hand van data van Resono. Op basis van GPS-locaties van mobiele telefoons bepaalt Resono het aantal unieke bezoekers aan geografische zones. Het aantal bezoekers aan de binnenstad laat in de onderzochte periode een opgaande trend zien (zie figuur 4.13). Dit heeft waarschijnlijk te maken met de versoepelingen van maatregelen tegen de verspreiding van COVID-19. Ook de betere weersomstandigheden in de loop van het voorjaar kunnen een rol spelen. In het bezoekerspatroon is geen afwijkend patroon gedurende de pilot waar te nemen. Statistische toetsing bevestigt dat er geen structureel verschil is in de bezoekersaantallen tussen de pilotperiode en de periode buiten de buiten.
Bezoekers per dag in Binnenstad 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0
weekdagen
weekend
Figuur 4.13: Dagelijks aantal bezoekers aan de binnenstad
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
33
5. Conclusies en aanbevelingen grootschalige herinrichting tot wandelboulevard met meer ruimte
5.1
Conclusies
voor lopen, fietsen en verblijven goed denkbaar. Een smalle rijloper met gemengd verkeer (fietsers en gemotoriseerd verkeer op dezelfde rijbaan) volstaat en de verkeerslichten kunnen weg.
De Nieuwe Veerstal verbindt de binnenstad van Gouda met het water
Hierdoor ontstaat ruimte voor lopen, fietsen, verblijven en groen.
van de Hollandsche IJssel. Tot de aanleg van de Nieuwe Veerstal in 1957 was Gouda eeuwenlang op dit water georiënteerd. De Nieuwe Veerstal
•
weg (ZWR) en de singels rond de binnenstad (Kattensingel,
is nu echter een verkeersbarrière en geen aantrekkelijke plek om te
Blekerssingel, Fluwelensingel). De ZWR kreeg 20% extra verkeer te
wandelen en verblijven. Ook fietsers hebben weinig ruimte in de
verwerken, en de singels zo’n 10 tot 15%. Op diverse andere wegen
huidige situatie. Met het vaststellen door de gemeenteraad van het
in Gouda nam de verkeersintensiteit juist iets af of had de pilot geen
verkeerscirculatieplan in 2021 is besloten om een verkeersproef uit te
significant effect op de verkeerssituatie. De verkeerstoename op de
voeren om de Nieuwe Veerstal tijdelijk autoluw te maken. Met minder
singels is niet wenselijk omdat dit ingaat tegen de ambitie van de
verkeer over de Nieuwe Veerstal is een andere inrichting (bv. een
gemeente om de verkeersdruk hier juist te verlagen. Er zijn eerst
wandelboulevard) denkbaar en zijn er kansen de verbinding tussen de
maatregelen nodig om de verkeersdruk op de singels te vermin-
binnenstad en het water te verbeteren. In de pilot is onderzocht wat de
deren voordat de Nieuwe Veerstal autoluw gemaakt kan worden.
effecten zijn van het autoluw maken van de Nieuwe Veerstal. Op
Maatregelen hiertoe betreft de herinrichting van het Kleiwegplein en
alternatieve routes is de verkeerssituatie gemonitord en geëvalueerd, de
de aanpassing van de singels naar 30 km/h-inrichting.
meningen zijn gepeild en het aantal binnenstadbezoekers is gemeten. • De belangrijkste conclusies zijn als volgt: •
De verkeersintensiteiten op de Nieuwe Veerstal nemen fors af door het weren van ‘doorgaand’ verkeer. De intensiteit reduceerde met 80% van circa 10.500 verkeersbewegingen per dag naar zo’n 2.200 per dag tijdens de pilot. Bij dergelijke intensiteiten is een
Verkeer is vooral uitgeweken naar de N207 Zuidwestelijke Rand-
Het Kleiwegplein kon het extra verkeer niet goed aan met geregeld lange wachtrijen op de singels tot gevolg. Het kruispunt kreeg meer verkeer te verwerken, maar kon dit niet goed aan. Ook niet na optimalisatie van de verkeerslichten, wat overigens wel voor verbetering van de verkeersafwikkeling zorgde. Met name op routes naar het Kleiwegplein werd tijdens de pilotperiode extra vertraging
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
34
•
ervaren. Op de singels stonden geregeld lange wachtrijen, al
aantrekkelijkheid van Gouda bij bezoekers. Wel kan het zijn dat
verschilde dit soms sterk van dag tot dag, en van uur tot uur. De
bezoekers pas bij een volgend bezoek andere keuzes maken door
wachtrijen op de singels zorgde voor overlast voor aanwonenden
eerdere (negatieve) ervaringen. Meer dan 90% van de bezoekers
(stank, geluid, drukte). Ook OV-bussen deden er langer over om van
van buiten Gouda geeft in de enquête aan geen hinder te hebben
en naar het station te rijden. Tot slot, zijn ook klachten
ervaren van de pilot en Gouda net zo vaak te blijven bezoeken. Iets
binnengekomen over de fietssituatie op de singels ten tijden van de
minder dan 10% gaf aan wel hinder te hebben ervaren, en minder
pilot. De wachtende auto’s blokkeerden menigmaal de fietsstroken,
vaak naar Gouda te komen. Het is niet goed te voorspellen in welke
waardoor fietsers moesten uitwijken naar het trottoir.
mate mensen dit ook daadwerkelijk gaan doen. Mensen zijn niet
Een deel van het verkeer ‘verdampte’. Niet al het verkeer dat
altijd goed in staat hun eigen gedrag te beschrijven. Wel blijven de
normaal over de Nieuwe Veerstal rijdt, werd elders teruggezien. Dit
centrale parkeervoorzieningen (zoals Nieuwe Markt, Bolwerk en
komt doordat een deel van de mensen andere keuzes maakte.
Klein Amerika) voor regionale bezoekers goed bereikbaar. De
Mensen pakten de fiets in plaats van de auto of bleven thuis (bv.
aanrijdroutes voor bezoekers van buiten Gouda naar deze locaties
thuiswerken) en maakten geen verplaatsing. Wel kan het zijn dat
zijn tijdens de pilot niet gewijzigd. Wel nam de reistijd naar de
door de beperkte pilotperiode mensen een uitje, bezoek, of andere
parkeerlocaties toe op sommige momenten door de verkeersdruk
verplaatsing een aantal weken uitstelden. Op de lange termijn zal dit
op de singels en het Kleiwegplein.
niet het geval zijn, waardoor er waarschijnlijk minder verdampend
•
Een kleine meerderheid van de binnenstadbewoners is positief
effect zal zijn. Wel heeft de pilot laten zien dat niet al het verkeer
over de pilot en een mogelijke herinrichting. Bewoners uit andere
elders terugkomt, en dat mensen hun reisgedrag aanpassen.
wijken van Gouda en ondernemers zijn in sterke mate negatief over
Verkeersproblemen op de N207 ZWR bleven vooralsnog uit,
de pilot en een herinrichting. Met name de situatie op de Singels
maar in de toekomst neemt de verkeersintensiteit hier verder toe
rond het Kleiwegplein en het omrijden leverde veel kritiek op.
door autonome ontwikkelingen (zoals de realisatie van de nieuwe
•
•
•
Tijdens de pilot werd iets meer gefietst, maar het weer heeft een
woonwijk Westergouwe). In de toekomst worden echter wel
sterkere invloed op het aantal fietsers dan de pilot. Op de singels
doorstromingsproblemen verwacht bij de rotonde bij Middelblok
ervaarden automobilisten extra vertragingen door de oplopende
en de Polderrotonde. Deze rotondes moeten aangepakt worden
wachtrijen bij de verkeerslichten van het Kleiwegplein, waardoor
om de doorstroming op de ZWR in de toekomst op peil te houden.
sommige mensen voor de fiets kozen in plaats van de auto. De
Als dit niet wordt gedaan komt de bereikbaarheid van de Krimp-
pilot heeft echter enkel op de Westhaven, Oosthaven en de Jouber-
enerwaard en de zuidkant van Gouda onder druk te staan.
straat een significant effect gehad op het aantal fietsers. Op de
Het aantal bezoekers in de binnenstad bleef gelijk tijdens de
andere meetpunten was het effect op het aantal fietsers te klein om
pilot. Op korte termijn heeft de pilot geen invloed gehad op de
aan de pilot toe te schrijven.
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
35
Randvoorwaarden aan invoering
de Nieuwe Veerstal pas autoluw te maken als ook in de binnenstad
Door de pilot zijn een aantal randvoorwaarden voor een definitieve
ingesteld. Het systeem dat voor de binnenstad wordt gebruikt kan
5.2
een selectief toegangssysteem (autoluwe binnenstad) wordt dan tevens bij de Nieuwe Veerstal worden ingezet. Het is minder
invoering van een autoluwe Nieuwe Veerstal duidelijk geworden: •
logisch om enkel bij de Nieuwe Veerstal een selectief toegangs-
Eerst herinrichting Kleiwegplein en singels naar 30 km/h-
systeem in te richten. Over de invoering van de autoluwe binnen-
inrichting om de verkeerssituatie op de singels te beheersen.
stad wordt in het kader van het Wijkmobiliteitsplan Binnenstad
Om negatieve effecten op de leefbaarheid en veiligheid langs de singels te voorkomen, zijn eerst maatregelen nodig om de verkeerssituatie op de singels te beheersen. Dit betreft met name de herinrichting van het Kleiwegplein en de 30 km/h-inrichting op de Fluwelen- en Blekerssingel. In het VCP is namelijk de ambitie gesteld de verkeersdruk op de singels te verlagen. Zo lang deze maatregelen echter niet zijn uitgevoerd, zal invoering van een autoluwe Nieuwe Veerstal een negatief effect hebben op de singels. •
Capaciteitsuitbreiding rotondes Zuidwestelijke Randweg om de bereikbaarheid van de Krimpenerwaard en de zuidkant Gouda op peil te houden. Een autoluwe Nieuwe Veerstal zorgt voor een verschuiving van verkeer naar de N207 Zuidwestelijke Randweg. Tijdens de pilot kon deze weg het nog prima aan, maar in de toekomst neemt de verkeersintensiteit op de N207 Zuidwestelijke randweg verder toe, en bestaat er een gerede kans dat de rotonde bij Middelblok en de Polderrotonde in de spitsen vastlopen met filevorming op de N207 tot gevolg. Een goede doorstroming op deze route is echter gewenst om de bereikbaarheid van de Krimpenerwaard en de zuidkant van Gouda op peil te houden, en om -volgens de visie van het VCP- autoverkeer te stimuleren zoveel mogelijk ‘buitenom’ te rijden, en niet dwars door Gouda heen.
•
Autoluwe Nieuwe Veerstal enkel i.c.m. autoluwe binnenstad. In
invulling gegeven. Hier wordt separaat over besloten. •
Goede communicatie, aangepaste inrichting en keermogelijkheden. Bij het autoluw maken van straten, wegen of gebieden is een heel goede communicatie richting de weggebruiker van belang. Zowel in Den Haag als in Amersfoort zijn problemen/klachten opgetreden bij het autoluw maken van een bepaalde straat of een bepaald gebied. Voorkomen moet worden dat er een onduidelijke verkeerssituatie ontstaat, die voor weggebruikers moeilijk te begrijpen is, en waardoor de rijtaak verzwaard wordt met risico’s voor de verkeersveiligheid door onvoorspelbaar gedrag. Zowel de bebording als de inrichting dient bij een herinrichting en een autoluw regime goed te zijn vormgegeven. Ook dient uitwerking te worden gegeven aan keermogelijkheden, voor de situatie dat voertuigen zonder ontheffing de Nieuwe Veerstal oprijden en een fuik inrijden. Voor deze voertuigen moet een goede keermogelijkheid zijn. Aan de oostkant van de Nieuwe Veerstal op de Goejanverwelledijk ligt een opgave om een goede keermogelijkheid te maken. Tijdens de pilot ontstonden hier af en toe gevaarlijke en onoverzichtelijke verkeerssituaties doordat weggebruikers op of vlakbij het kruispunt met de Fluwelensingel moesten keren. Bij een definitieve inrichting moet hier een goede oplossing voor zijn.
de uitwerking van het VCP was reeds duidelijk dat het logisch is om
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
36
Randvoorwaarden schuiven Nieuwe Veerstal naar lange termijn
Daaropvolgend wordt ook het Kleiwegplan aangepast. In de tussentijd
Door de randvoorwaarden waaronder de Nieuwe Veerstal autoluw
heeft de provincie hopelijk de N457 en de rotondes bij Westergouwe
gemaakt kan worden, schuift dit project op naar de lange termijn.
aangepakt, om enkele tijd daarna ook de rotondes bij de Zuidwestelijke
Realisatie van de aanpassing van het Kleiwegplein, herinrichting van de
Randweg op te waarderen. Pas daarna kan de Nieuwe Veerstal autoluw
singels en capaciteitsuitbreiding van de rotondes van de Zuidwestelijke
worden gemaakt. Dit is een globale planning. Een en ander is mede
Randweg kosten op zichzelf al meerdere jaren, waardoor instelling van
afhankelijk van beschikbare budgetten bij gemeente en provincie.
de autoluwe Nieuwe Veerstal naar verwachting pas op zijn vroegst in de 3e tranche van het VCP (2033-2037) gerealiseerd kan worden. Maar ook
De globale planning laat ook zien dat de dijkwerkzaamheden aan de
dat blijft onzeker omdat de gemeente voor de maatregelen aan de
Nieuwe Veerstal te vroeg komen om het gebied geheel autoluw te
N207 afhankelijk is van de provincie, en uit gesprekken met de
maken. Daarom wordt geadviseerd voor een kleinschaligere herinrichting
provincie blijkt dat de rotondes van de Zuidwestelijke Randweg nog
te gaan, waarbij ook meer ruimte voor lopen, fietsen en verblijven
niet in uitvoeringsprogramma’s van de provincie zijn opgenomen.
gerealiseerd kan worden.
Bovendien moet de provincie al door kostenstijgingen prioriteren in projecten. De ambities van de provincie Zuid-Holland op het gebied van waterrecreatie met onder andere de ontwikkeling van waterfronten kunnen mogelijk bijdragen aan een gunstigere prioritering.
zou kunnen worden is hier een globale planning en volgordelijkheid van maatregelen weergegeven. Als een van de eerste maatregelen worden
?
?
2042
?
2041
?
2040
?
2039
?
2038
?
2037
?
2036
?
2034
2027
?
4e tranche
2035
te geven op de termijn waarop een autoluwe Nieuwe Veerstal ingesteld
?
2033
Aanpak rotondes Zuidwestelijke Randweg
Daarbinnen is een meer verfijnde planning mogelijk en nodig. Om zicht
?
2032
maatregelen in vier tranches over een periode van ongeveer 20 jaar.
?
3e tranche
2031
Vereenvoudigen Kleiwegplein
?
2030
In het VCP is reeds een eerste fasering opgesteld door de indeling van
?
2029
Volgordelijkheid van maatregelen
Dijkwerkzaamheden Nieuwe Veerstal & kans voor (tussentijdse) herinrichting
?
2e tranche 2028
Herinrichting Blekers- & Fluwelensingel
2026
Aanpak N457 en rotondes Westergouwe
2025
worden wel binnen afzienbare tijd (enkele jaren) uitgevoerd.
2024
staat wel in het uitvoeringsprogramma van de provincie, en deze
2022
NB. de aanpak van de rotondes van de N207 en N457 bij Westergouwe
2023
1e tranche Maatregel
?
Autoluwe Nieuwe Veerstal (wandelboulevard)
?
Tabel 5.1: Globale indicatieve planning en volgordelijkheid
in de 2e tranche de Blekerssingel en Fluwelensingel anders ingericht.
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
37
5.3
Korte(re) termijn mogelijkheden
Verkeerskundig gezien is het niet verstandig de Nieuwe Veerstal autoluw te maken zonder dat de randvoorwaarden zijn ingevuld. Het invullen van de randvoorwaarden kan echter lang duren, terwijl er op korte termijn een kans is om de inrichting van de Nieuwe Veerstal te verbeteren. Het waterschap is namelijk voornemens om ergens de komende jaren werkzaamheden uit te voeren aan de dijk bij de Nieuwe Veerstal om deze weer op orde te brengen. In 2017 en 2018 is dit ook al gedaan voor de waterkering van de Goejanverwelledijk (het verlengde van de Nieuwe Veerstal). Deze dijkwerkzaamheden zijn een kans om de
Korte(re) termijn mogelijkheden In het Verkeerscirculatieplan is de Nieuwe Veerstal aangewezen als wijkstraat 30 km/h waar maximaal 8.000 verkeersbewegingen per dag wenselijk zijn. Bij inrichting als wandelboulevard zijn nog minder verkeersbewegingen acceptabel, maar dat is pas op de lange termijn mogelijk als alle randvoorwaarden zijn ingevuld. Voor de korte termijn ligt er een opgave om de verkeersintensiteit op de Nieuwe Veerstal met 20% te verlagen, zodat de inrichting, het gebruik en de functie van de Nieuwe Veerstal beter op elkaar aansluiten, en de Nieuwe Veerstal een andere inrichting kan krijgen. Aandachtspunt is wel een mogelijke verschuiving van verkeer naar de singels. Dat zal niet in dezelfde aan-
inrichting van de Nieuwe Veerstal te verbeteren.
tallen zijn als gedurende de pilot, maar maatregelen aan de Nieuwe
Nieuwe Veerstal heeft nog het oude wegprofiel van ‘vroeger’
eerst de singels opnieuw in te richten, en daarna de Nieuwe Veerstal.
Veerstal kunnen een wegdrukkend effect hebben. Het is aan te bevelen
De Rotterdamseweg en de Nieuwe Veerstal kennen nog steeds het profiel en de inrichting van toen dit nog een provinciale weg was en de Zuidwestelijke Randweg nog niet bestond. Door de realisatie van de Zuidwestelijke Randweg is de verkeersintensiteit op de Nieuwe Veerstal al bijna gehalveerd. Mogelijk zijn met aanvullende (kleinschalige) maatregelen verdere reducties mogelijk. Als de verkeersintensiteit afneemt naar 8.000 verkeersbewegingen per dag of minder, kunnen de verkeerslichten waarschijnlijk weggehaald worden en kan worden volstaan met een voorrangskruispunt wat minder ruimte in beslag neemt. Daardoor kan meer ruimte worde gegeven aan voetgangers, fietsers en groen. Uit de laatste telling (voorjaar 2022) blijken dagelijks zo’n 10.500 voertuigen over de Nieuwe Veerstal te rijden, voor de opening van de Zuidwestelijke Randweg reden er dagelijks nog 19.000 voertuigen over de Nieuwe Veerstal.
Figuur 5.1: De inrichting van de Nieuwe Veerstal is nog steeds hetzelfde als toen dit nog de provinciale weg was richting de Krimpenerwaard
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
38
We zien verschillende mogelijkheden om de inrichting op de korte termijn te verbeteren, te denken valt aan:
•
Aanpassing van de snelheidslimiet op de Nieuwe Veerstal van 50 naar 30 km/h (tussen het Buurtje en Fluwelensingel).
•
Middengeleider van de rijbaan opheffen, rijbaan smaller maken en extra ruimte creëren voor fietsers en voetgangers. De Nieuwe Veerstal heeft nu een wisselend profiel van 10 à 11 meter breed. Dit kan met een GOW-30 inrichting 8,8 meter worden.
•
Pas elementenverharding of streetprint toe in plaats van asfaltverharding, asfalt nodigt uit tot harder rijden en het geeft de weg een meer doorgaand karakter.
• •
Verkeerslichten en opstelstroken op de Nieuwe Veerstal weghalen.
•
Lengte- en gewichtsbeperking instellen om groot en zwaar vrachtverkeer te weren (vergelijkbaar aan de binnenstad, met ontheffing voor nood- en hulpdiensten).
•
Parkeerplaatsen langs de kade opheffen, in het wijkmobiliteitsplan Binnenstad dient bezien te worden of en hoe dit mogelijk is, benut deze plek voor verblijfsruimte en (eventueel tijdelijk in het hoogseizoen/de zomer) horeca aan het water.
•
Optioneel is verkeersdosering mogelijk (middels een nieuw verkeerslicht) in combinatie met een voetgangersoversteek bij de Schielands Hoge Zeedijk om bewust autoverkeer iets te vertragen (extra wacht-/ reistijd meegeven), om zo andere routes en andere vervoerwijzen te stimuleren, zie figuur 5.3 voor het zoekgebied om dit doseerpunt in te richten (en een voorbeeld van dit principe uit Utrecht). Verkeersdosering is mogelijk niet nodig, en kan ook als later sturingsmiddel ingezet worden na monitoring en evaluatie.
•
Wijzig de primaire verkeersroute op het kruispunt Nieuwe Veerstal - Fluwelensingel - Goejanverwelledijk, maak de Fluwelensingel de
Profiel en inrichting conform ‘Het nieuwe 30’/GOW-30, zie figuur 5.2 voor een mogelijke profielindeling.
primaire route in plaats van de Nieuwe Veerstal. Zie figuur 5.4 voor een toelichting op dit principe. Hetzelfde principe kan aan de andere kant worden toegepast, door de route naar het Buurtje de primaire route te maken. Wel zijn verkeersberekeningen nodig om te bepalen of dit mogelijk is. De voorgestelde herinrichting is passend bij een verkeersintensiteit van 8.000 tot 10.000 voertuigen per dag. De inrichting is dus al bijna mogelijk gegeven de huidige intensiteiten. Al het verkeer blijft doorgang houden over de Nieuwe Veerstal, en het kan niet helemaal exact voorspeld worden hoeveel verkeer andere routes zal gaan nemen. Het kan ook zijn dat de verkeersintensiteit nagenoeg gelijk blijft na herinrichting, maar ook dan zou de inrichting nog passend zijn.
Figuur 5.2: Mogelijk profiel Nieuwe Veerstal bij 8.000-10.000 mvt/etm
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
39
Figuur 5.4: Pas het kruispunt Fluwelensingel – Goejanverwelledijk – Nieuwe Veerstal aan, Figuur 5.3: Zoekgebied verkeersdosering op de Schielandse Hoge Zeedijk
zodat de Nieuwe Veerstal niet meer de primaire route is
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
40
5.4
Veerstalroute iets te verminderen, en meer ruimte te geven aan
Vervolgproces
Proces in hoofdlijnen en participatie
voetgangers, fietsers en groen. •
financiële gevolgen van een ‘tussentijdse’ herinrichting, om zo de
Voor het project ‘Autoluwe Nieuwe Veerstal’ is een grondig proces
geplande dijkwerkzaamheden van het waterschap te benutten als
doorlopen, en zijn op gezette tijden stakeholders betrokken om mee te
kans de inrichting van de Nieuwe Veerstal op korte(re) termijn te
denken en hun visies te delen. Zo is op voorhand eerst een plan van
verbeteren (en niet te wachten op alle randvoorwaarden). Het
aanpak opgesteld in samenspraak met inwoners, ondernemers en de
waterschap heeft budget om de dijkwerkzaamheden uit te voeren
provincie. Vervolgens zijn bij de evaluatie van de resultaten opnieuw
en de inrichting hiervoor te herstellen, mogelijk is dit budget niet
sessies georganiseerd met verschillende stakeholders om de concept-
toereikend om de gehele herinrichting zoals gewenst uit te voeren.
conclusies te bespreken. De betrokken stakeholders hebben kans gehad
De gemeente zal waarschijnlijk financieel bij moeten dragen. Dit
het concept-evaluatierapport te lezen en hierop te reageren. Een
budget is nog niet gedekt.
reactienota is opgesteld die als aparte bijlage is bijgevoegd. Geadviseerd wordt bij de verdere uitwerking van maatregelen aan de
•
Voorliggend rapport wordt inclusief bijlagedocumenten aangeboden aan de gemeenteraad ter besluitvorming over de uitkomsten van de pilot. In dit rapport is beschreven welke inzichten de pilot heeft opgeleverd, en wat dit betekent voor het autoluw maken van de Nieuwe Veerstal. Het betreft een advies, het uiteindelijke oordeel is aan de gemeenteraad. De gemeenteraad wordt in de vorm van een raadsvoorstel gevraagd te besluiten tot: •
Het evaluatierapport vast te stellen.
•
Het autoluw maken van de Nieuwe Veerstal uit te stellen ten gunste van een ‘tussenfase’ met een minder rigoureuze herinrichting waarbij alle verkeer mogelijk blijft. Maar wel een herinrichting die tot doel heeft de verkeersintensiteit op de
In te zetten op een constructieve samenwerking met de provincie Zuid-Holland en buurgemeente Krimpenerwaard om te investeren
Nieuwe Veerstal (en Goejanverwelledijk) de participatie voort te zetten. Besluitvorming over uitkomsten pilot door gemeenteraad
In te stemmen met een verkenning naar de mogelijkheden en
in robuuste randwegen/provinciale wegen. •
De participatie voortzetten en stakeholders blijven betrekken bij de planvorming en ideeën rond de Nieuwe Veerstal (en aansluitende wegen zoals de Goejanverwelledijk en Haastrechtsebrug).
Schaalbaarheid tussenfase naar mogelijk eindbeeld als wandelboulevard Herinrichtingen van de openbare ruimte zijn kostbaar, en worden vaak eens in de 20 tot 40 jaar uitgevoerd. Kiezen voor een herinrichting op korte termijn, maakt dat een grootschalige lange termijn herinrichting tot kapitaalvernietiging kan zorgen. Dat moet zoveel mogelijk voorkomen worden. De voorgestelde inrichting als ‘tussenfase’ is echter relatief eenvoudig schaalbaar naar de mogelijke eindinrichting als wandelboulevard. De rijbaan wordt namelijk teruggebracht naar een smaller profiel zonder scheiding van rijrichtingen en fietspaden. Een
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
41
dergelijke inrichting is eenvoudiger aan te passen naar
Knelpunten N-wegen bij provincie aan blijven kaarten
wandelboulevard dan de huidige inrichting met gescheiden rijbanen en
De gemeente blijft (samen met buurgemeente Krimpenerwaard) in
vrijliggende fietspaden.
gesprek met de provincie Zuid-Holland om de knelpunten op de provinciale wegen aan te pakken. De N457 en de rotondes van de N207
Fietsroute Haastrechtsebrug en Goejanverwelledijk
bij Westergouwe worden reeds aangepakt door de provincie. De
Geconcludeerd is dat het niet mogelijks is de verkeersruimte op de
rotondes op de Zuidwestelijke Randweg (rotonde Middelblok en
Haastrechtsebrug te verminderen ten gunste van de fietser. Het
Polderrotonde) dreigen in de toekomst ook vast te lopen, maar deze
verbeteren van de fietsinfrastructuur op de Haastrechtsebrug is dan ook
staan nog niet in het uitvoeringsprogramma van de provincie. Daarom
niet goed mogelijk zonder een nieuwe (extra) brug te realiseren. Wel
blijft de gemeente in gesprek met de provincie om deze knelpunten aan
zijn kleinschalige optimalisatie van het kruispunt Goejanverwelledijk –
te kaarten.
Haastrechtsebrug denkbaar om fietsers meer ruimte te geven bij de fietsoversteken. Indien een grotere kwaliteitsimpuls gewenst is van de
De gemeente heeft zelf al onderzoeken laten uitvoeren naar de
fietsinfrastructuur rond de brug dan is een tweede of geheel nieuwe
toekomstige verkeerssituatie, de te verwachten knelpunten en naar
brug nodig met bijbehorende kosten. Daar zal eerst nader onderzoek
mogelijke oplossingen, om zo initiatief te nemen en de provincie mee
naar gedaan moeten worden.
te krijgen. Uit deze analyse blijkt dat ook zonder autoluwe Nieuwe Veerstal de rotondes van de Zuidwestelijke Randweg vast gaan lopen.
Op dit moment wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheid voor
Na realisatie van een groot deel van Westergouwe, en de opwaardering
een tweerichtingsfietspad aan de zuidzijde van de Goejanverwelledijk.
van de N457 en rotondes op de N207 bij Westergouwe vormen de
Op basis van de uitkomsten hiervan (civiel- en kostentechnisch) kan een
rotondes op de Zuidwestelijke Randweg de ‘volgende’ knelpunten.
synergie plaatsvinden met de herinrichting van de Nieuwe Veerstal. Om het fietspad op de Goejanverwelledijk in te passen kan het wel denkbaar zijn om de opstelstroken bij het kruispunt komende vanaf de Sportlaan terug te brengen van 2 naar 1. Tijdens de pilot zijn hier beperkt wachtrijen geconstateerd. Wel wordt aanbevolen de effecten en haalbaarheid hiervan te onderzoeken middels kruispuntanalyses / simulaties. Tijdens de pilot lag de verkeersintensiteit op het kruispunt ook lager dan normaal, dus in de analyse moet bekeken worden of de situatie ook bij een regulier verkeersniveau functioneert.
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
42
Goudappel BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden en via onze partners in het buitenland Snipperlingsdijk 4
Postbus 161
+31(0) 570 666 222
BTW NL 0072 11 879 B01
7417 BJ Deventer
7400 AD Deventer
info@goudappel.nl
KVK
Nederland
Nederland
www.goudappel.nl
IBAN NL09 INGB 0001 2746 32
3801 7479
Evaluatie Pilot autoluwe Nieuwe Veerstal - 26 augustus 2022
43