Programmabegroting 2022-2025

Subdoelstelling is om 49% vermindering van CO2-uitstoot reeds in 2030 te realiseren.

3.2.2 Eigen indicatoren Voor het monitoren van de doelstellingen van dit programma gebruikt Gouda de volgende eigen indicatoren. Het dashboard Duurzaamheid biedt aanvullend op deze eigen indicatoren een overzicht van diverse indicatoren op het gebied van duurzaamheid. Dit dashboard verschijnt elk jaar rond mei. Daarnaast bevat de evaluatie van de Structuurvisie Groen en het Groenfonds, die in dezelfde periode verschijnt, indicatoren op het gebied van groen. Taakveld

Omschrijving

Gouda

Streefwaarde

7. Volksgezondheid en milieu

Bomenbalans

23.002

Toename. Minimaal 22.500 bomen in openbaar gebied (peil 2017)

7. Volksgezondheid en milieu

Groenbalans

2.050.411

Toename. Minimaal 2.043.560 m2 groen (peil 2019) exclusief Westergouwe

7. Volksgezondheid en milieu

Groenherstel

5.000

Toename aantal m2 openbaar groen in bestaande stad, exclusief Westergouwe

3.2.3 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Taakveld

Meeteenheid

Periode

Gouda

7. Volksgezondheid Omvang huishoudelijk en milieu restafval

Indicator

kg per inwoner

2019

114

Nederland Streefwaarde 161

100 kg in 2022

7. Volksgezondheid Percentage bekende en milieu hernieuwbare elektriciteit

%

2019

4,1

20,1

5%

Tekstuele toelichting op de indicatoren Indicator

Toelichting

Omvang huishoudelijk restafval

Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

Hernieuwbare elektriciteit

Het CBS hanteert de volgende definitie: Hernieuwbare elektriciteit is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Hernieuwbare elektriciteit komt uit bronnen die steeds opnieuw worden aangevuld. Kernenergie valt niet onder hernieuwbare elektriciteit.

3.2.4 Wat gaat het kosten? 3.2.4.1 Overzicht exploitatie Programma 2 Energie en klimaat Exploitatie (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

Lasten

29.804

28.682

28.895

28.966

Baten

-32.015

-32.016

-32.126

-32.032

Saldo van lasten en baten

-2.211

-3.334

-3.231

-3.066

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

0

-1.130

0

0

Saldo mutaties reserves

0

-1.130

0

0

-2.211

-4.464

-3.231

-3.066

Resultaat

24

Programmabegroting 2022-2025

3.2.4.2 Toelichting op de exploitatie De 3e begrotingswijziging 2021 heeft geleid tot de volgende mutaties (+ = nadeel, - = voordeel): Taakveld (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2e ijkmoment 2021 voortgang 2021

888

1.702

2.025

1.856

7.2 Riolering

-32

764

1.072

926

7.3 Afval

956

974

991

968

7.4 Milieubeheer

-36

-36

-38

-38

Budgetneutraal

-100

0

0

0

7.4 Milieubeheer

-100

0

0

0

Totaal

788

1.702

2.025

1.856

3.2.4.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakveld (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

7.2 Riolering

-1.849

-2.648

-2.710

-2.564

7.3 Afval

-2.811

-2.835

-2.856

-2.838

7.4 Milieubeheer

2.449

2.149

2.336

2.336

Totaal

-2.211

-3.334

-3.230

-3.066

3.2.4.4 Investeringen Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

Rioleringskrediet

13.600

12.188

11.305

8.466

Totaal

13.600

12.188

11.305

8.466

3.2.5 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Omgevingsdienst Midden-Holland (milieudeel) De milieutaken van de ODMH omvatten vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieuregels, en advisering, ontwikkeling en uitvoering van milieu- en duurzaamheidsbeleid. Jaarlijks gaat het bij Gouda onder meer om 150 milieuvergunningen, meldingen en ontheffingen en 300 toezichtstaken. De ODMH adviseert ook over milieu- en duurzaamheidsaspecten bij ruimtelijke plannen. Daarnaast blijft in 2022 de implementatie van de Omgevingswet aandacht houden binnen de ODMH en de gemeente. Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland Klimaatadaptatie is belangrijk om Gouda toekomstbestendig te maken en de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden voor mens en dier. Naast het aanwezige groen in de stad zijn de omliggende recreatiegebieden van de Groenalliantie MiddenHolland hiervoor van groot belang. Deze gebieden dragen bij aan de vermindering van hittestress, geven inwoners van Gouda ruimte om de warme stad voor een paar uur te ‘ontvluchten’ en fungeren mee in het totale wateropvangsysteem van de stad. Inwoners van Gouda recreëren onder andere in het Krimpenerhout, Loetbos, Reeuwijkse Hout, Goudse Hout, ’t Weegje, Twaalfmorgen, Oostpolder, Gouwebos en Elfhoeven.

Naast gebiedsgerichte investeringen wil de Groenalliantie in 2022 positief bijdragen aan opgaven als gezondheid, biodiversiteit, de energietransitie en klimaatadaptatie. Zo kunnen de natuur- en recreatiegebieden een bijdrage leveren aan de infiltratie van regenwater of dit regenwater langer vasthouden. Er wordt een duurzame balans gezocht tussen natuur en recreatie waarbij het uitgangspunt is dat de natuurwaarden en biodiversiteit toenemen in de komende jaren. Daarnaast zet de Groenalliantie het onderzoek naar de mogelijkheden voor verduurzaming in 2022 voort. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de reinigingsheffingen en de rioolheffingen ter dekking van de kosten van het ophalen en verwerken van afvalstoffen en voor de werking van een adequaat rioolstelsel.

Programmabegroting 2022-2025

25

3.3 Wonen en leefomgeving Waar staat het programma voor? Lasten x € 1.000 44.267 Baten x € 1.000 16.759 Percentage van totale uitgaven 15%

Het bieden van voldoende woningen voor elke doelgroep is een belangrijke doelstelling voor de gemeente Gouda. Daarom is sinds 2018 versnelling van woningbouw op diverse locaties ingezet. Duurzame mobiliteit moet de bereikbaarheid van de stad verbeteren en bijdragen aan een gezonde leefomgeving. Initiatiefnemers weten door duidelijke regelgeving en efficiënte procedures sneller waar ze aan toe zijn. De opgaven en keuzes voor de fysieke leefomgeving worden integraal vastgelegd in het Omgevingsbeleid.

Wat wil Gouda bereiken? Versneld ontwikkelen woningbouw voor elke doelgroep: Op diverse plaatsen in de stad worden nieuwe woningen gebouwd. In Westergouwe is fase 2 ( 500 woningen) vrijwel afgerond en is gestart met de uitvoering (bouw) van 900 woningen in fase 3. Ook wordt begonnen met de planvorming voor Westergouwe fase 4 en een nieuwe versie van het Masterplan. Voor diverse woningbouwlocaties in de stad zijn bestemmingsplannen vastgesteld, worden overeenkomsten gesloten en plannen voorbereid. In overleg met initiatiefnemers en samenwerkende overheden worden mogelijkheden benut om de woningbouw te versnellen. Met woningcorporaties en marktpartijen wil de gemeente Gouda zorgdragen voor een breed woningaanbod voor alle doelgroepen. Daaronder wordt ook het huisvesten van kwetsbare doelgroepen in bijzondere woonvormen verstaan. Implementatie Omgevingswet: De implementatie van de Omgevingswet is gericht op het beter begeleiden van initiatieven, onder meer door integrale besluitvorming en inzichtelijk omgevingsbeleid. Strategische opgaven en keuzes voor de stad worden opgenomen in de Omgevingsvisie, zoals de woningbouwopgave. De eerste stappen worden gezet naar overzichtelijke regelgeving voor de fysieke leefomgeving; het Omgevingsplan.

Stimuleren duurzame mobiliteit: Het verkeerscirculatieplan streeft naar het verbeteren van leefbaarheid en gezondheid van mensen, een aantrekkelijke (binnen)stad, het stimuleren van duurzame mobiliteit en het verbeteren van de economische bereikbaarheid. De maatregelen in het verkeerscirculatieplan moeten toekomstbestendig en haalbaar zijn en als een sleutel passen op de hogere doelen en hieraan bijdragen. In 2022 wordt begonnen met uitvoering van de eerste tranche aan maatregelen.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

50 In 2022 worden 50 extra sociale en 50 extra middeldure huurwoningen toegevoegd

26

Programmabegroting 2022-2025

5

=B

In 2022 worden 5 knelpunten aangepakt voor een betere bereikbaarheid

De gemiddelde kwaliteit van de openbare ruimte blijft minimaal op het niveau B(CROW)

3.3.1 Doelen en prestaties Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Ontwikkeling Woningbouw Realisatie Westergouwe In 2022 wordt gestart met de uitvoering van fase 3 van Westergouwe. In deze fase zullen in totaal circa 900 woningen, een kindcentrum met sportvoorzieningen voor de hele wijk en andere maatschappelijke voorzieningen worden gebouwd. Bij de voorbereiding worden ook de mogelijkheden onderzocht voor een project met collectieve warmte. Parallel wordt begonnen met de planvorming voor fase 4. Diverse ontwikkelingen en nieuwe inzichten worden verwerkt in een nieuwe versie van het Masterplan. Gebiedsgerichte aanpak transformatie Spoorzone Op basis van het Ontwikkelperspectief Spoorzone wordt gewerkt aan het realiseren van extra woningen in Spoorzone. Prioriteit wordt gegeven aan de realisering van woningen op de Blokkerlocatie, Locatie C1K2 en in Spoorzone A1. In totaal gaat het om een programma van ruim 1.000 extra woningen, zowel koop als huur, waarvan een groot deel sociaal en middenhuur, conform gemeentelijk beleid. Op de begane grond van de gebouwen worden commerciële ruimten voorzien die zorgen voor levendigheid. De woningen worden in de periode tot 2025 gerealiseerd. Als gevolg van deze woningbouwontwikkeling én van autonome ontwikkelingen is het nodig om de infrastructuur in het gebied aan te passen.

In dat kader wordt het profiel van de Burgemeester Jamessingel en een aantal van de aansluitende kruisingen aangepast. Waar mogelijk worden de kosten van deze investeringen verhaald op de concrete projecten, maar voor een deel zal de gemeente Gouda de kosten voor deze aanpassingen zelf moeten dragen. In de begroting wordt hiermee rekening gehouden. Daarnaast zoekt de gemeente Gouda naar mogelijke co-financiering vanuit de provincie en de Woningbouwimpuls van het rijk. Voor het overige wordt ingezet op de begeleiding van overige initiatieven van derden (waar onder de Hotelkavel naast het station, De Lombok locatie, Rijsselseweg en Harderwijkweg). Het programma en de planning van deze projecten worden afgestemd op de prioritaire projecten. Gewerkt wordt aan een nadere strategische visie voor de middellange termijn als het gaat om het gebied Antwerpseweg en omgeving. Binnenstedelijke woningbouw Alhoewel in Westergouwe en de Spoorzone grote aantallen woningen kunnen worden gerealiseerd, blijft de gemeente Gouda ook initiatieven voor woningbouw elders in de stad faciliteren, in de vorm van planbegeleiding en het sluiten van overeenkomsten. Dit draagt bij aan het creëren van een divers woningaanbod en slim ruimtegebruik in de compacte stad Gouda.

Voorbeelden hiervan zijn de nieuw te bouwen woningen aan de locatie Sportlaan, Fluwelensingel, de locatie Livingstonelaan (voormalig Huize Bloemendaal), de Kattensingel (De Blaauwe Haan) en de Van Loonlocatie. Wijkontwikkeling door verbetering woningaanbod De gemeente Gouda werkt met de woningcorporaties aan projecten in de wijken Korte Akkeren en Gouda Oost: • In 2022 start de bouw van de woningen aan de Van Heuven Goedhartsingel en op de locatie Oostvogel; • De verwachting is dat ook in het Middengebied (De Rijkestraat/ De Kortestraat) in 2022 gestart zal worden met de woningbouw en in het Zuidelijk stempel Oost; • Op de locatie van de voormalige Gunningmavo in Korte Akkeren is eind 2021 gestart met de bouw van 67 appartementen; • Voor de locatie Jan Ligthart zal een nieuw bouw- en inrichtingsplan in procedure worden gebracht. Aan de slag in kwetsbare buurten In 2022 worden met de corporaties afspraken gemaakt hoe de aanpak van kwetsbare buurten in de toekomst vorm gegeven kan worden. Daarbij zal niet alleen gekeken worden naar de onderlinge spelregels, maar ook naar wat aan investeringen nodig is, opdat de reserve Wijkontwikkeling adequaat kan worden gevuld en benut. Goudse Poort De gemeente Gouda werkt actief mee aan initiatieven die passen binnen de Ontwikkelstrategie voor de Goudse Poort. De nadruk ligt hierbij op de transformatie van leegstaande kantoren.

Locaties gelegen in de omgeving van de Antwerpseweg en Harderwijkweg worden meegenomen in de gebiedsontwikkeling van de Spoorzone. Panden die op den duur worden getransformeerd of in een gebiedsontwikkeling worden betrokken, kunnen op basis van de Leegstandswet worden benut voor tijdelijke woonvormen. Uitgangspunt bij transformatie is dat de locatie nabij voorzieningen moet liggen en aansluiten aan woongebied of dat tevens in leefbaarheid en veiligheid wordt geinvesteerd door initiatiefnemer. Wonen kwetsbare groepen en ouderen De gemeente Gouda stuurt op voldoende woningen voor kwetsbare doelgroepen en ouderen, zowel in de bestaande woningvoorraad als in nieuwbouwprojecten. Dit gebeurt onder meer door het stimuleren van realisatie van geclusterde woonvormen en woonzorgvormen en realisatie van Skaeve Huse. In samenwerking met huurdersorganisaties en woningcorporaties en mogelijk ook zorgaanbieders wordt uitgewerkt hoe ouderen op de woningmarkt kunnen worden ondersteund in een verhuizing naar een beter passende woning.

Programmabegroting 2022-2025

27

Sturen op realisatie en behoud van betaalbare woningen Afhankelijk van de in 2021 door de gemeenteraad behandelde woon(zorg)visie neemt Gouda (meer) regie op realisatie en behoud van betaalbare woningen in gemengde wijken. Daartoe wordt een fonds Betaalbaar Wonen opgezet. In 2022 komt wetgeving beschikbaar die gemeenten in staat stelt bij verkoop van bestaande woningen te sturen op zelfbewoning (“Opkoopbescherming”). Afhankelijk van besluitvorming in de gemeenteraad hierover in de woon(zorg)visie zal dit instrument gebiedsgericht danwel gemeentebreed ingezet gaan worden om op die manier meer betaalbare woningen beschikbaar te houden. Implementatie van de woon(zorg)visie In 2022 wordt deels uitvoering gegeven aan de uitvoeringsagenda behorend bij de in 2021 door de raad behandelde woon(zorg)visie. Gestart wordt tevens met de voorbereidingen voor een nieuwe Huisvestingsverordening, die in samenwerking met de regiogemeenten in 2023 wordt geactualiseerd. Daarnaast worden, op basis van de nieuwe woon(zorg)visie prestatieafspraken met de woningcorporaties opgesteld en zal gewerkt worden aan de meerjarige raamovereenkomst wonen. Daarbij zal verkend worden of afspraken verbreed kunnen worden naar andere partijen, bijvoorbeeld zorgorganisaties.

Regionale strategie en afspraken woningbouw De gemeente Gouda draagt bij aan een regionale verstedelijkingsvisie en legt nieuwe jaarlijkse afspraken over de regionale woningbouwprogrammering vast in het Regionaal Programma Woningbouwprojecten (RPW)Andere overheden en particuliere partijen worden actief betrokken bij de woningbouwkansen zoals verkend in de verstedelijkingsagenda. Implementatie Omgevingswet Omgevingsvisie Begin 2022 is de Omgevingsvisie klaar voor besluitvorming. Daarbij wordt ook bekeken naar de wijze waarop de Omgevingsvisie wordt doorvertaald in het overige omgevingsbeleid. Het beleid voor de fysieke leefomgeving wordt hierdoor meer integraal en eenvoudig raadpleegbaar. De verschillende instrumenten van de Omgevingswet maken onderdeel uit van de beleidscyclus Samenwerking en besluitvorming onder de Omgevingswet Gelet op de invoering van de Omgevingswet op 1 juli 2022, worden in 2022 afspraken vastgelegd over samenwerking en besluitvorming. Dit omvat ten minste de volgende zaken. • Het implementeren van de nieuwe participatiestrategie met betrekking tot initiatieven uit de samenleving, in combinatie met de wensen en bedenkingen route. • Het maken van nieuwe samenwerkingsafspraken met de Omgevingsdienst Midden-Holland. Ook de Wet op de kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) die op 1 januari 2022 in werking treedt wordt hierbij betrokken.

• Regionale en landelijke afstemming van omgevingsbeleid en de verschillende implementatiewerkzaamheden. Regels voor de leefomgeving integraal en efficiënt De eerste stappen worden gezet naar overzichtelijke regelgeving voor de fysieke leefomgeving; het Omgevingsplan. In 2022 is het casco opgeleverd, dat als basis dient voor het verder vormgeven van het Omgevingsplan de komende jaren. Voor een bestaande woonwijk (Goverwelle) wordt een pilot Omgevingsplan opgesteld, met als doel bekend te raken met de nieuwe manier van werken. Ook zal in dat kader een roadmap en plan voor de transitiefase worden opgesteld. In het kader van de pilot Goudasfalt wordt in 2022 het 'bestemmingsplan met verbrede reikwijdte' opgeleverd. Digitale toegang tot informatie over de leefomgeving verbeteren In aanloop naar de invoering van de Omgevingswet op 1 juli 2022, is het Digitaal Stelsel Omgevingswet operationeel voor Gouda. Nieuw beleid voor de fysieke leefomgeving wordt zo opgesteld, dat er vanuit het beleid een koppeling is met de werkingsgebieden op de digitale kaart. Er wordt geoefend met het opstellen van toepasbare regels. Dit wil zeggen dat initiatiefnemers door middel van een digitale vragenlijst zelf duidelijkheid kunnen krijgen of het initiatief past in het gemeentelijk beleid.

Snellere en betere besluitvorming Er is in de geest van de Omgevingswet gestart met de adviescommissie Omgevingskwaliteit, waar de AOK en de commissie Cultuurhistorie in samenkomen. Verder wordt er gewerkt met het nieuwe initiatievenproces. Aan een intaketafel en omgevingstafel vindt een integrale verkenning van initiatieven plaats. Met opleidingen en coaching wordt bijzondere aandacht besteed aan de nieuwe manier van werken. Bestemmingsplannen en ruimtelijke onderbouwingen Gouda stelt bestemmingsplannen en ruimtelijke onderbouwingen op ten behoeve van (particuliere) plannen en projecten. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet zal conform de nieuwe regelgeving worden gewerkt met de buitenplanse omgevingsplanactiviteit en het Omgevingsplan. Bij het opstellen van ruimtelijke plannen is in het bijzonder aandacht voor:

28

Programmabegroting 2022-2025

• Het realiseren van betaalbare woningen in de vorm van sociale en gereguleerde middeldure huur en betaalbare koopwoningen; • Gemengde wijken; • Voldoende groen; • Het reguleren van particuliere kamer- en vakantieverhuur; • Het bevorderen van multifunctionaliteit op locaties, door middel van brede bestemmingen. Opstellen gebiedsvisies cultuurhistorische omgevingskwaliteit In de Gebiedsvisies Cultuurhistorische Omgevingskwaliteit wordt omschreven welke historische kwaliteiten in verschillende delen van de stad aanwezig zijn, met als doel deze te verankeren in het Beleid Omgevingskwaliteit en waar nodig te beschermen. De basis hiervoor is de cultuurhistorische basiskaart. Via deze kaart wordt de ontwikkelingsgeschiedenis van de stad digitaal gevisualiseerd en ontsloten. Daarmee is het een belangrijke basis bij het opstellen van de Omgevingsvisie. De historische linten vormen met hun landschappelijke en cultuurhistorische waarden de dragende structuur van de stad. De Historische Lintenvisie beschrijft deze waardevolle elementen en geeft inzicht in hoe deze behouden kunnen blijven. In 2021 is gezamenlijk met de eigenaren van Goudse gebedshuizen de toekomstvisie ”Geef Gouds Religieus erfgoed door” (Kerkenvisie”) opgesteld. Hierin zijn de resultaten van de dialoog over de toekomst van het religieus cultureel erfgoed van Gouda vastgelegd.

Daarnaast is een nadere inventarisatie van het religieus erfgoed uitgevoerd. In 2022 wordt opvolging gegeven aan deze visie. Bodemtaken Met de Omgevingswet worden verschillende bodemtaken die nu onder de provincie vallen overgedragen aan de gemeenten. Om deze overgang zo goed mogelijk te laten verlopen, werkt de gemeente met andere gemeenten in de regio Midden-Holland, de ODMH en Provincie Zuid-Holland aan een schone en gezonde bodem. Implementatie van het verkeerscirculatieplan Verbeteren leefbaarheid en gezondheid van mensen Dit doel wordt behaald door het verminderen van doorgaand autoverkeer op de binnenstadsingels en in woonstraten, door betere lucht- en geluidskwaliteit en verkeersveiligheid. Ten behoeve van het verminderen van slachtoffers in het verkeer wordt gewerkt aan het verbeteren van de verkeersveiligheid. De concrete projecten waarmee de voorbereidingen worden gestart in 2022 zijn het herinrichten van de Koningin Wilhelminaweg naar 30 km/u zone, herinrichten van de kruising Goudkade – Industrieweg, herinrichten van Wilhelmina van Pruisenlaan, Componistenlaan en Poldermolendreef naar 30 km/u wegen, het verbeteren van de oversteeklocaties op de Goudse Houtsingel, en maatregelen op de Bodegraafsestraatweg. De nota grote voertuigen wordt geactualiseerd.

Een aantrekkelijke (binnen)stad Door minder verkeersdruk en autoluwe binnenstad, meer klimaatadaptiefgroen, meer verblijfs-en omgevingskwaliteit (inclusief oog voor ruimtelijke en historische kwaliteiten) wordt een aantrekkelijke (binnen)stad gecreëerd. Voor de binnenstad wordt een parkeerstrategie uitgewerkt, waarbij de inzet is om de bestaande parkeercapaciteit beter te benutten door onder meer toepassing van een dynamisch parkeerverwijssysteem en beprijzing. Ook is aandacht voor de routering en het stallen van fietsen. Deze parkeerstrategie is onderdeel van een wijkmobiliteitsplan voor de binnenstad, waarbij zwaar verkeer en routering van verkeer belangrijke onderdelen zijn. Ter voorkoming van parkeeroverlast wordt gewerkt aan een procesvoorstel voor de mogelijke uitbreiding van gereguleerde gebieden. In 2022 wordt de pilot Nieuwe Veerstal uitgevoerd, zo mogelijk in combinatie met Gouda750. Stimuleren van duurzame mobiliteit Door het stimuleren van fietsgebruik, OV en deelmobiliteit wordt een bijdrage geleverd aan een transitie naar schone mobiliteit. In 2022 worden verdere voorbereidingen getroffen op het bereiken van "zero-emissie stadsdistributie" in 2025. Voor het verbinden van Westergouwe met de stad aan de oostzijde van de Gouwe, wordt een verdere uitwerking gedaan van het voorstel voor een fietsverbinding.

In totaal worden voor vier regionale snelfietsroutes nadere verkenningen en uitwerkingen gedaan, in samenwerking met de provincie en regiogemeenten. De aanpak van fietsknelpunten en het verbeteren fietsparkeervoorzieningen bij de stations en in de binnenstad zal in 2022 worden voortgezet. Bestaande fietsroutes krijgen een upgrade, zoals de fietsroute Haastrechtsebrug – Plaswijck met als onderdeel het onderzoek naar een fietsbrug Karnemelksloot. Er zal uitvoering worden gegeven aan het Regionaal Mobiliteitsplan (Klimaatakkoord), onder meer door het faciliteren van e-laadplekken. Ter bevordering van het gebruik van openbaar vervoer wordt gewerkt aan de verbetering van de OV-bereikbaarheid van Gouda. De gemeente Gouda zal een bijdrage leveren aan de nieuwe concessie voor het busvervoer in Zuid-Holland Noord. Daarnaast wordt aangesloten bij strategische overleggen met betrekking tot de toekomst van het OV in de regio, met als doel het versterken van de positie van station Gouda als regionaal OV-knooppunt. Daarnaast wordt met een lobby ingezet op hoogwaardig openbaar vervoer voor Westergouwe en omliggende regionale woningbouwlocaties.

Programmabegroting 2022-2025

29

Verbeteren economische bereikbaarheid Dit doel wordt gehaald door het verbeteren van de doorstroming op hoofdroutes, de bereikbaarheid van parkeerlocaties en bevoorrading, bereikbaarheid bedrijventerreinen, robuust netwerk en aantrekkelijke wandel- en fietskwaliteit. Concrete projecten waar in 2022 wordt gestart, is de capaciteitsuitbreiding van kruispunten in de spoorzone, en kruispunten Goudse Houtsingel. Daarnaast heeft de gemeente Gouda een adviserende rol in provinciale en landelijke mobiliteitsprojecten. In 2022 is dit van toepassing voor de verbreding van de A12 en A20, het project beter bereikbaar Gouwe (agendalid), en de verbetering van de N228, N457, N207 door de Provincie Zuid-Holland. Toekomstbestendig en haalbaar In 2022 wordt een monitorings- en evaluatie opgesteld, dat de basis gaat vormen voor het bepalen van de effecten van de maatregelen van het Verkeerscirculatieplan (VCP). Een dashboard/thermometer zal vanaf dat moment de stand van zaken rond de VCP-maatregelen zichtbaar maken. Duurzaam beheer openbare ruimte Ecopark Om het oude afvalbrengstation om te vormen tot een aantrekkelijk milieupark met aandacht voor circulariteit, verrijst op het voormalig Cyclusterrein een compleet nieuw Ecopark. Zowel in de bouwfase als in de gebruiksfase is hergebruik, duurzaamheid en circulariteit het uitgangspunt.

Dit wordt in het ontwerp zichtbaar en in de gebruiksfase is ruimte beschikbaar voor opleiden en rondleiden van scholieren op het gebied van afval, duurzaamheid en circulaire economie. In de zomer van 2021 is de aanbesteding van het Ecopark afgerond en vanaf eind 2021 wordt gestart met de realisatie. Het Ecopark is op de toekomst voorbereid op nieuwe rest-grondstofstromen en gereserveerde ruimte voor toekomstige (kleinschalige) circulaire activiteiten. Duurzaamheid bij projecten in de openbare ruimte Middels een voorbeeldproject worden kansen voor duurzaamheid geïnventariseerd en waar mogelijk direct geïmplementeerd. Deze kansen worden beschreven en gebruikt als input voor nieuwe projecten. Daarnaast volgt de gemeente duurzame ontwikkelingen die elders worden toegepast en bekijkt per project welke hiervan kunnen worden geïmplementeerd. Het betonconvenant waarin hergebruik van beton in bepaalde projecten wordt voorgeschreven is hier een voorbeeld van. Ook LED verlichting -dat inmiddels mainstream is- maar ook aandacht voor de ondergrondse én bovengrondse groeiplaats voor bomen is hier onderdeel van. Herinrichting Korte Vest en Agnietenstraat De Korte Vest en Agnietenstraat worden opnieuw ingericht.

De reden hiervoor is dat in de straat vele nieuwe winkels en voorzieningen (de Cheese Experience, een supermarkt) gehuisvest worden en tevens de damwand aan de Korte Vest vervangen moet worden. Ook wordt het gebied visueel aangesloten op het Kernwinkelgebied en op inrichtingsniveau “Plusgebied”” gebracht. Het project wordt fasegewijs uitgevoerd. In 2021 is gestart met grondonderzoek en bomenkap. Ook loopt de vergunningsverlening voor dit deel van het project. De eerste zichtbare werkzaamheden zijn het vervangen van de damwand in februari/ maart 2022. De herinrichting van de Agenietenstraat en de Korte Vest wordt na Gouda750 vanaf oktober 2022 opgepakt. Hierdoor moet het aantrekkelijker worden om een 'rondje binnenstad' te lopen. Start rioolvervanging Vogelbuurt en Kort Haarlem Na uitvoerig overleg met bewoners en informatie en communicatie over funderingen is de aanbesteding van de rioolprojecten Vogelbuurt en Kort Haarlem afgerond. In de projecten wordt een nieuw en robuust riool en waterafvoersysteem gerealiseerd. In deze aanpak worden beiden buurten vernieuwd en wordt geanticipeerd op heviger regenval in kortere perioden. Waar mogelijk wordt extra vergroening voor snellere wateropname in de bodem gerealiseerd. Vanaf eind 2021 zal in beide buurten gestart worden met de realisatie van de rioolvervanging en deze werkzaamheden lopen door tot eind 2023.

Met deze twee projecten is komende jaren ruim € 12 miljoen gemoeid. Meer informatie over riool- en ophoog projecten is te vinden op de website van Gouda. Herstel civieltechnische kunstwerken Uit inspecties en onderzoeken is gebleken dat een aantal civiele kunstwerken zoals bruggen aan het einde van hun levensduur zijn gekomen en (deels) vervangen moeten worden om de veiligheid en toegankelijkheid van wijken en buurten te waarborgen. Recent voorbeeld is de Noothoven van Goorstraat die is afgesloten voor voertuigen omdat de draagkracht van de brug is verminderd. Door de destijds gehanteerde betonsamenstelling, die gevoelig is voor ASR aantasting, blijkt dat het viaduct Noothoven van Goorstraat medio 2023 vervangen dient te worden. De vervangingsinvestering wordt geschat op ca. € 2,8 miljoen. Dit zal zijn beslag krijgen in de periode 2023-2025. De besluitvorming over de vervanging wordt op korte termijn afgerond en zal aansluitend verwerkt worden in de eerstvolgende begrotingswijziging. Marktprijsontwikkelingen Het afgelopen jaar blijkt er sprake te zijn van een aantrekkende markt met als gevolg materiaaltekorten en stijgende prijzen. Voor geplande aanbestedingen voor projecten en beheer zal dit naar verwachting een prijsopdrijvend effect hebben. Het

30

Programmabegroting 2022-2025

effect is echter nog niet kwantificeerbaar en wordt als risico opgenomen. Daarnaast kan de oplopende levertijd van materialen effect hebben op de uitvoeringsplanning.

3.3.2 Eigen indicatoren Voor het monitoren van de doelstellingen van dit programma gebruikt Gouda de volgende eigen indicatoren. Taakveld

Omschrijving

5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie

De gemiddelde kwaliteit van de verschillende onderdelen van de openbare ruimte (Wegen, Groen, Meubilair etc.)

Gouda

Streefwaarde

5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie

Het aantal speelplekken in Gouda

8.3 Wonen en bouwen

Sociale huurwoningen

+50 per jaar

8.3 Wonen en bouwen

Middeldure huurwoningen

+50 per jaar

8.3 Wonen en bouwen

Sociale huur in grote nieuwbouwprojecten (+60 woningen)

Mobiliteit

Aanpak knelpunten mobiliteit

Blijft minimaal niveau B(CROW). Dit m.u.v. elementenverharding 151

33% 5

6

3.3.3 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Taakveld

Indicator

Periode

Gouda

8. VHROSV

Gemeentelijke woonlasten € éénpersoonshuishouden

Meeteenheid

2021

1.044

Nederland Streefwaarde 733

Hier wordt niet op gestuurd.

8. VHROSV

Gemeentelijke woonlasten € meerpersoonshuishouden

2021

1.040

810

Hier wordt niet op gestuurd.

8. VHROSV

Gemiddelde WOZ waarde x €1.000

2017

180

217

Hier wordt niet op gestuurd.

2018

188

230

Hier wordt niet op gestuurd.

2019

206

248

Hier wordt niet op gestuurd.

2020

222

270

Hier wordt niet op gestuurd.

2021

245

290

Hier wordt niet op gestuurd.

8. VHROSV

Nieuw gebouwde woningen

per 1.000 woningen

2020

7,7

8,9

Hier wordt niet op gestuurd.

8. VHROSV

Demografische druk

%

2021

71,1

70,1

Hier wordt niet op gestuurd.

Tekstuele toelichting op de indicatoren Indicator

Toelichting

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten.

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

Gemiddelde WOZ waarde

De gemiddelde WOZ waarde van woningen.

Nieuw gebouwde woningen

Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

Demografische druk

Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar.

3.3.4 Wat gaat het kosten? 3.3.4.1 Overzicht exploitatie Programma 3 Wonen en leefomgeving Exploitatie (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

Lasten

44.267

41.176

41.313

Baten

-16.759

-14.533

-14.622

-7.130

Saldo van lasten en baten

27.508

26.643

26.691

27.191

Toevoegingen aan reserves (lasten)

2.333

1.758

1.470

1.221

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-2.349

-41

-41

-41

-16

1.717

1.429

1.180

27.492

28.360

28.120

28.371

Saldo mutaties reserves Resultaat

Programmabegroting 2022-2025

34.321

31

3.3.4.2 Toelichting op de exploitatie De 3e begrotingswijziging 2021 heeft geleid tot de volgende mutaties (+ = nadeel, - = voordeel): Taakveld (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2e ijkmoment 2021 voortgang 2021

-775

-737

-747

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

-13

-11

-11

-751 -11

2.1 Verkeer en vervoer

-576

-673

-683

-686

2.2 Parkeren

-10

-10

-10

-10

5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie

-138

-122

-126

-126

8.1 Ruimtelijke ordening

-9

108

111

111

8.3 Wonen en bouwen

-29

-29

-28

-29

Budgetneutraal

0

0

0

0

5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie

-3

-3

-3

-3

8.3 Wonen en bouwen Kadernota 2022 2.1 Verkeer en vervoer 5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie 8.3 Wonen en bouwen Totaal

3

3

3

3

-26

-116

-116

-475

0

0

0

-360

-26

-26

-26

-25

0

-90

-90

-90

-801

-853

-863

-1.226

3.3.4.3 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakveld (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

1.083

798

854

844

2.1 Verkeer en vervoer

15.480

16.369

16.267

16.780

2.2 Parkeren

1.201

1.208

1.197

1.192

111

109

108

107

5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie

6.730

5.339

5.644

5.645

8.1 Ruimtelijke ordening

1.669

1.603

1.486

1.486

0

0

0

0

8.3 Wonen en bouwen

1.234

1.216

1.135

1.137

Totaal

27.508

26.642

26.691

27.191

2.5 Openbaar vervoer

8.2 Grondexpl. (niet-bedrijventerreinen)

3.3.4.4 Investeringen Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

Onderhoudsinvesteringen 2022 Overig

36

0

0

0

Onderhoudsinvesteringen 2023 Schouwb.

0

759

0

0

Onderhoudsinvesteringen 2024 Schouwb.

0

0

472

0

Onderhoudsinvesteringen 2025 Schouwb.

0

0

0

306

Doorontwikkeling 2de verdieping Chocoladefabriek

0

633

0

0

Dubbelzijdig fietspad verb. Jamessingel

0

835

0

0

Herinrichting Sportlaan

235

0

0

0

Herinrichting Agnietenstraat

400

0

0

0

2.182

0

0

0 0

Herontwikkeling Zuidelijk Stationsgebied Investeringen PP jaarschijf 2022

0

0

0

Investeringen PP jaarschijf 2023

0

0

0

0

Investeringen PP jaarschijf 2024

0

0

0

0

Kruising Jamessingel/Rijsselseweg

1.194

0

0

0

Kwaliteitsverhoging binnenstad. Js 22

75

0

0

0

Kwaliteitsverhoging binnenstad. Js 23

0

635

0

0

Kwaliteitsverhoging binnenstad. Js 24

0

0

640

0

Kwaliteitsverhoging binnenstad. Js 25

0

0

0

345

Noord-zuid fiets- en wandelroutes, bereikbaar Hoogvliet

0

419

0

0

PP CIP jaarschijf 2022

0

0

0

0

PP CIP jaarschijf 2023

0

0

0

0

PP CIP jaarschijf 2024

0

0

0

0

PP Lange Termijn Investeringen (LTI) jaarschijf 2022

0

0

0

0

PP Lange Termijn Investeringen (LTI) jaarschijf 2023

0

0

0

0

32

Programmabegroting 2022-2025

Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen x € 1.000) PP Lange Termijn Investeringen (LTI) jaarschijf 2024

2022

2023

2024

2025

0

0

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2022 10jr

319

0

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2022 15jr

557

0

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2022 20jr

6.842

0

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2022 40jr

1.262

0

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2023 10jr

0

279

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2023 15jr

0

613

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2023 20jr

0

2.710

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2023 40jr

0

3.343

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2024 10jr

0

0

457

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2024 15jr

0

0

241

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2024 20jr

0

0

3.722

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2024 40jr

0

0

49

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2025 10jr

0

0

0

1.552

Verv.invest. Openbare Ruimte 2025 15jr

0

0

0

276

Verv.invest. Openbare Ruimte 2025 20jr

0

0

0

3.745

Verv.invest. Openbare Ruimte 2025 40jr

0

0

0

2.143

Verv.invest. Openbare Ruimte 2026 10jr

0

0

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2026 15jr

0

0

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2026 20jr

0

0

0

0

Verv.invest. Openbare Ruimte 2026 40jr

0

0

0

0

Vervangen computers best.Selectief Toegangssysteem Binnenstad ( zakpalen)

0

0

350

0

Vervanging Kade - en Walmuren 2023

0

0

3.500

0

Vervanging VRI Goejanverwelledijk - Fluwelensingel Haastrechtsebrug, nr 24 (2017)

0

395

0

0 0

Voetpad door spoorpark Voorber. Kruising Jamessingel/Rijsselseweg Voorber.dubbelzijdig fietspad Jamessngl

0

0

370

500

0

0

0

0

0

0

0

Voorber. Noord-zuid fiets en wandelroutes

0

0

0

0

Maatr. Knelpunt.verkeer en VCP 2022-2025

0

0

5.000

0

13.602

10.621

14.801

8.367

Totaal

3.3.5 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Omgevingsdienst Midden-Holland (BWT-deel) De afdeling Bouw- en woningtoezicht (BWT) van de ODMH ziet namens de aangesloten gemeenten toe op de veilige bouw en het toegestane gebruik van gronden en bouwwerken. Zij doet dat door vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering op het gebied van bouwregelgeving en ruimtelijke ordening. Voor 2022 gaat het bij Gouda onder meer om circa 1000 afhandelingen van aanvragen omgevingsvergunningen en meldingen, 600 toezichtstaken, 175 juridische procedures vergunningen en 150 handhavingszaken. In 2022 en verder zal ook de implementatie van de Omgevingswet ruime aandacht krijgen binnen de ODMH, waaronder ook advisering richting gemeenten. Ten slotte is de ODMH verantwoordelijk voor de implementatie van het project “Pandenaanpak Gouda 750”. In 2022 doen zich enkele ontwikkelingen voor die financieel en inhoudelijk raken aan de ODMH. Dit betreft onder andere de invoering van de Wet Kwaliteitsborging Bouw en de overheveling van bodemtaken vanuit de provincies. Grondbank RZG Zuidplas Door de deelname in de Grondbank met 6% heeft Gouda invloed op de regionale woningbouwopgave.

De verkoop van de gronden van de Grondbank aan de gemeente Zuidplas, vastgelegd in de koopovereenkomst die door beide partijen op 1 juli 2021 ondertekend is, borgt de ontwikkeling van het Vijfde dorp door de gemeente Zuidplas, waarbij de komende jaren 8.000 woningen gebouwd gaan worden. Hierbij draagt de gemeente Zuidplas zorgt voor 30% sociale huurwoningen over het totale woningbouwprogramma van het Vijfde Dorp. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de leges bouwvergunningen ter dekking van de kosten voor het in behandeling nemen van de aanvraag en het verstrekken van een dergelijke vergunning. Cyclus N.V. Op basis van de afgesloten dienstverleningsovereenkomst met Cyclus NV heeft Cyclus een vijfjarig contract voor Afval (inzameling / verwerking), Reiniging en Gladheidsbestrijding. Cyclus opereert op het snijvlak van markt en overheid en biedt

Programmabegroting 2022-2025

33

haar klanten een marktconforme prijs en dienstverlening. Als zodanig levert zij een bijdrage aan schoon en duurzaam leefmilieu. Coöperatie ParkeerService U.A. ParkeerService ondersteunt en ontzorgt gemeenten bij het ontwikkelen, implementeren en uitvoeren van parkeerbeleid. ParkeerService ondersteunt bij het maken van een vertaalslag tussen strategische visies en tactisch parkeerbeleid. Daarnaast geeft de coöperatie adviezen over verordeningen, tarifering, parkeerexploitaties.

34

Programmabegroting 2022-2025

3.4 Sociaal domein Waar staat het programma voor? Lasten x € 1.000 132.075 Baten x € 1.000 27.320 Percentage van totale uitgaven 45%

De grote verantwoordelijkheid en de (zorgen over de) omvang van de middelen voor de sociale opgaven in de stad vragen om een gerichte integrale aanpak binnen het programma sociaal domein. Wat is ieders rol in de inclusieve stad; hoe kunnen zoveel mogelijk mensen meedoen in de samenleving; hoe kunnen mensen worden gestimuleerd om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen en gebruik te maken van hun eigen kracht; welke kwaliteit van zorg en ondersteuning; hoe kan de dienstverlening ingericht worden naar de taken en opgaven in het sociaal domein; hoe kan gezorgd worden voor normalisatie en demedicalisering; hoe kan ervoor gezorgd worden dat kinderen veilig opgroeien en de cirkel van opgroeien in armoede doorbroken worden. Dit is een greep uit de vraagstukken die in dit programma aan bod komen.

Wat wil Gouda bereiken? Sturing op kosten jeugdhulp Het beschikbaar blijven van goede zorg en ondersteuning voor hen die het nodig hebben, én zorgen dat het geheel betaalbaar blijft. Daarvoor is een lange termijn inspanning nodig, gericht op het realiseren van de doelstelling in 2024: "Het verlagen van het relatieve aantal inwoners onder de 18 jaar dat een maatwerkvoorziening ontvangt van 1 op de 7 naar 1 op de 8. En het stabiliseren van de gemiddelde uitgaven per cliënt. Deze doelstellingen zullen stapsgewijs worden gerealiseerd." Innovatie in de opvang De corona- pandemie heeft grote impact op onze samenleving. In 2022 wordt verder gewerkt aan vermindering van het aantal dakloze- en thuisloze mensen en verbetering van voorzieningen voor deze doelgroep. De projecten in het Actieplan dakloosheid zijn onderverdeel in 3 thema’s: Preventie, Vernieuwing van de opvang en Wonen met begeleiding. De 4 initiatieven voor 2022: Gouwe Huse, Wonen Eerst, Waakvlam en Saneringskrediet voor Jongeren.

Aan het werk en meedoen Meer inwoners participeren in de samenleving, bij voorkeur door te werken; Een structurele afname van minimaal 200 inwoners die langdurig (2 jaar of langer) afhankelijk waren van een bijstandsuitkering per medio 2022; Een duurzaam verbeterde dienstverlening op het gebied van werk en inkomen; Een betere dienstverlening aan werkgevers; Continuering van de experimenten met ondernemen met bijstand; Voortzetten huidig beleid tegenprestatie en vrijwilligerswerk. Integrale uitvoeringsorganisatie sociaal domein vanaf 1 januari 2021 van start Vanaf 1 januari 2021 is er voor inwoners één toegang voor alle gemeentelijke ondersteuning o.b.v. de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. De ondersteuningsvraag van inwoners staat centraal; eerst kijken wat nodig is en pas daarna hoe dit te realiseren onder welke wet. Rechtvaardig, creatief en met een positieve bejegening. De integrale benadering is hierbij de basis. Waar nodig pakt de gemeente de regie om in afstemming met andere organisaties tot de beste oplossing te komen. De thema’s: Een inclusieve en tolerante stad; Preventie (inclusief aanpak armoede); (Thuis) wonen in de wijk; Kwaliteit van zorg en ondersteuning & samenwerking in de keten; Programma 'integrale uitvoeringsorganisatie'; Aan het werk en meedoen.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren

200

gelijk Beheersen kosten jeugdzorg en Wmo

wooneenheden voor bijzondere doelgroepen

Structurele afname aantal

Programmabegroting 2022-2025 35 langdurig bijstandsgerechtigden

3.4.1 Doelen en prestaties Thema: Een inclusieve en tolerante stad Gouda is een diverse, inclusieve en tolerante stad, waarin iedereen zichzelf kan zijn binnen de rechten en plichten van burgerschap. Wanneer inwoners van Gouda elkaar allereerst zien als mede-Gouwenaar en pas daarna als een bijzondere Gouwenaar, met een bepaalde afkomst, beperking, religie, status, geaardheid, een goed idee, of bepaalde principes, zal er meer onderling begrip en verdraagzaamheid zijn. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Samen met organisaties en initiatiefnemers in de stad werkt de gemeente aan de inclusieve samenleving. VN Verdrag Handicap • Mensen met een beperking voelen zich welkom in de samenleving. • Doelstellingen Uitvoeringsplan VN-Verdrag 2022 realiseren. Tegengaan discriminatie en ongelijkheid In stadsgesprekken met Gouwenaars verkennen waar discriminatie en ongelijkheid worden ervaren en wat daartegen te doen. Samen met organisaties vormgeven van Antidiscriminatie Platform Gouda. Meer aandacht op scholen voor discriminatie en racisme. Beter zichtbaar maken meldpunt Discriminatie. Burgerschap / Respect Vergroten van kennis over de democratie en de rechten en plichten van burgerschap bij de inwoners van Gouda en van respect en tolerantie tussen Gouwenaars onderling. Activiteiten rondom de Week van Respect; Afstemmen gastlessen PO en VO; gezamenlijke activiteiten met Libertum.

Regenboogstad • Vergroten van de zichtbaarheid, acceptatie en veiligheid van LHBTI-personen. • Samen met de Regenboogalliantie Uitvoeren van Regenboogplan. Thema: Preventie De ambitie is dat iedereen zo goed mogelijk mee kan doen, op school, op het werk en in de samenleving, door het versterken van de eigen kracht en het stimuleren van initiatieven die de gezondheid bevorderen en/of beschermen. Daarnaast zijn er nog steeds verschillen in gezondheid. De ambitie is om deze verschillen te verkleinen. Wat gaat de gemeente daarvoor doen Kansrijke Start ‘Kansrijke Start’ richt zich op een goede en gezonde start voor elk kind en op het verbeteren van de positie van kwetsbare (aanstaande) ouders. Verbinding tussen het medisch en het sociaal domein staat hierbij centraal. In 2021 is een lokale coalitie gevormd en is de samenwerking verstevigd. Het plan van aanpak van de lokale coalitie Kansrijke Start wordt in 2022 verder uitgevoerd. In 2022 gaat het prenataal huisbezoek bij kwetsbare zwangeren van start. Daarnaast wordt het (landelijk) digitaal zorgpad, dat in 2021 is ontwikkeld, geïmplementeerd. Dit zorgt ervoor dat zorg- en hulpverleners die in contact komen met kwetsbare zwangeren, eerder en dichter bij huis van de zwangere, steun in kunnen zetten.

Gezonde Wijk De ambitie van de Gezonde Wijk-aanpak is te werken aan een gezondere fysieke en sociale leefomgeving en gezondheidsachterstanden te verkleinen. Hierbij gaat het zowel om gezondheidsbevordering (bewegingsvriendelijke inrichting, rookvrije gebieden, inclusieve speeltuinen) als gezondheidsbescherming (geluid, hittestress). Hierbij wordt één specifieke wijk gekozen. Belangrijk is om vanuit het fysiek en sociaal domein gezamenlijk op te trekken. Dit wordt zoveel mogelijk geborgd in bestaand werk bij het fysiek domein. In 2022 wordt het plan van aanpak afgerond en vindt de uitvoering plaats. Preventieakkoord Gemeente Gouda heeft met ruim 60 lokale partners afspraken gemaakt om Gouda gezonder te maken. De acties zijn onderverdeeld in de thema’s ‘Bewegen en voeding’, ‘Gezonde Leefomgeving’, ‘Armoede en Schulden’, ‘Verslaving’ en ‘Inclusie/meedoen’. Door middel van het Preventieakkoord wordt de gezonde keuze zo mogelijk gemaakt (bijvoorbeeld meer speelplekken en wandel- en fietsroutes, rookvrije sportverenigingen en lidmaatschappen nog toegankelijker te maken). In 2022 worden acties uit het Preventieakkoord uitgevoerd en gemonitord. Hierbij wordt verbinding gezocht met sport Verslavingspreventie In 2022 worden de activiteiten op het gebied van verslavingspreventie voortgezet. GGD Hollands Midden en Brijder Verslavingszorg werken gezamenlijk aan de preventie van verslaving.

Dit bestaat uit lessen op basisscholen, VO-scholen en ook MBO-scholen, bijeenkomsten en webinars voor ouders, deskundigheidsbevordering voor leerkrachten en mentoren, individuele gesprekken met jongeren en ouders en publieksvoorlichting. Verbinding Sport

36

Programmabegroting 2022-2025

Zowel bij de uitvoering van het Preventieakkoord als bij de Gezonde Wijk-aanpak wordt verbinding gezocht met Sport. Sport heeft veel raakvlakken met gezondheidsbeleid en door gezamenlijk op te trekken kan het één het ander versterken. Preventieve ondersteuningsstructuur jeugd Nader vormgeven van de ondersteuningsstructuur voor de jeugd in de wijk en op school gericht op een effectieve samenwerking tussen jeugdpartners in de stad zoals de Brede school en de jeugdgezondheidzorg. Samen met partners richt Gouda nieuwe netwerken in en versterken goed-werkende bestaande netwerken, gericht op concreet resultaat voor inwoners, meebewegend met wat er nodig is. Gouda maakt de verbinding met andere gerelateerde (soms regionale) programma’s, zoals de Gezonde Wijk, Kansrijke Start en de aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp. Jongerenwerk Met het jongerenwerk in Gouda wordt beoogd (kwetsbare) jongeren die opvallen door overlast gevend en risicovol gedrag op positieve wijze mee te laten doen in de samenleving door hen aan te spreken op kwaliteiten, talenten en verantwoordelijkheden, door grenzen te stellen en perspectief te bieden. Op deze wijze hoopt de gemeente een ontwikkeling richting criminaliteit te voorkomen. Met ingang van 1 januari 2021 is een nieuwe organisatie voor jongerenwerk: Buurtwerk, van start gegaan in Gouda.

De opdracht is aangescherpt, met meer aandacht voor monitoring/ verantwoording van resultaten, samenwerking met ketenpartners en een duidelijkere regierol voor de gemeente. Er zijn twee jongerenwerkers van de vorige organisatie mee overgegaan. Buurtwerk heeft inmiddels met alle belangrijke partners kennisgemaakt en is ook voor de jeugd zichtbaar in de stad. Armoede en schulddienstverlening Aanpak Schulden In 2022 dient de raad een nieuw beleidsplan voor de aanpak van schulden vast te stellen. Daarbij zijn de volgende ontwikkelingen van belang. Vroegsignalering In 2021 is de plicht tot vroegtijdig signaleringen van schulden in de wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening verankerd. Op grond van deze wet ontvangen gemeenten signalen van betalingsachterstanden op de vaste lasten zoals huur, zorgverzekeringspremie en gas, water en elektriciteit en zijn gemeenten verplicht om de inwoner een hulpaanbod te doen. De implementatie van deze plicht heeft in 2021 geleid tot de aanschaf van een systeem waarin deze signalen kunnen worden uitgewisseld en een voorlopige werkwijze waarbij de wijze waarop hulp geboden wordt, oploopt van een brief tot huisbezoek tot bemoeizorg indien de signalen meer zorgwekkend worden.

Omdat tot medio 2021 nog niet bekend was hoeveel inwoners kampen met betalingsachterstanden, kon nog geen goede inschatting gemaakt worden van de benodigde capaciteit voor het afleggen van huisbezoeken. Om deze reden is bij wijze van pilot gestart en afhankelijk van de beschikbare informatie zal een meer definitieve werkwijze worden vormgegeven in 2022. Gezondheid en schulden Schulden en armoede hebben invloed op het algemeen welzijn en gezondheid van inwoners: alleen al om die reden is het vroegtijdig signaleren van schulden van belang en is dit thema ook onderdeel van het preventieakkoord. Om inwoners met schulden beter te bereiken zal in 2022 ook het contact met huisartsen worden versterkt met als doel om eerder schuldhulpverlening te kunnen bieden. Goudse Standaard Het doorlopend versterken van de samenwerking met het maatschappelijke veld zoals vastgelegd in het convenant Goudse Standaard om inwoners in armoede en met schulden beter te ondersteunen. Inzet ervaringsdeskundigheid In 2022 dient te worden besloten welke effecten de pilot ervaringsdeskundigen schulden had en of financiering voor de inzet ervaringsdeskundigen kan worden voortgezet. Kinderarmoede Ook in 2022 is armoedebeleid primair gericht op het bestrijden van de gevolgen van armoede onder kinderen en hen in staat te blijven stellen om mee te doen.

Er wordt ingezet op het blijven bieden van voorzieningen voor deze kinderen, zoals de Rotterdampas met het jeugdtegoed. Gouda heeft de afgelopen jaren via Stichting Leergeld Zuid-Holland Midden de mogelijkheid gehad om voor kinderen in gezinnen met een laag inkomen ook fietsen aan te vragen, maar de financiering voor dit project wordt in 2022 niet langer via landelijke fondsen ondersteund. Hierdoor vervalt de mogelijkheid om een fiets aan te vragen bij Stichting Leergeld. Onderzocht zal worden of een alternatief kan worden geboden. Pilot verzorgingsproducten Verzorgingsproducten zijn regelmatig terugkerende uitgaven en uit onderzoek is bekend dat mensen die in armoede leven niet altijd voldoende geld hebben om de meest basale producten te kopen, zoals menstruatie-artikelen. Gouda heeft de mogelijkheid om via het jeugdtegoed dergelijke producten te kopen maar het jeugdtegoed is alleen beschikbaar voor inwoners van 4 tot 18 jaar. Voor inwoners vanaf 18 jaar wordt nu onderzocht op welke wijze een pilot verzorgingsproducten kan worden vormgegeven en zal worden uitgevoerd in 2022.

Programmabegroting 2022-2025

37

Thema: (Thuis) wonen in de wijk De ambitie is dat onze inwoners zo lang mogelijk thuis kunnen wonen met de juiste ondersteuning. Transformatie van beschermd wonen en opvang naar (voor wie dat kan) ambulante woonvormen met flexibele begeleiding, Zorg zo lokaal mogelijk, regionaal waar nodig. Inhoudelijke en financiële afspraken over het aanbod van Beschermd wonen (BW) Maatschappelijke Opvang (MO en de doordecentralisatie van de Rijksmiddelen in de regio Midden-Holland. Wat gaat de gemeente daarvoor doen? • Realiseren van beschutte woonplekken in de regio. • Regionale financiële afspraken vertalen in regionale begroting. • Invoering woonplaats beginsel beschermd wonen. Winterdijk 10 Tijdelijk en flexibel wonen voor jongeren en bijzondere doelgroepen. Dit project is (in hoofdzaak) geïnitieerd vanuit de behoefte aan huisvesting voor bijzondere doelgroepen. Onder de bijzondere doelgroep worden personen verstaan die een vorm van zorg of begeleiding nodig hebben vanuit een zorgpartij. Gouwe Huse Gouwe Huse is huisvesting voor mensen die door hun afwijkend gedrag en behoeften niet kunnen wonen in een gewone woning of woonvorm in een druk bevolkte buurt of wijk. Deze vorm van huisvesting biedt deze doelgroep (met vaak een historie van langdurige dakloosheid) een menswaardig bestaan. Het vermindert overlast en zorgt ervoor dat de leefbaarheid in reguliere woonwijken verbetert.

Ze komen op een rustigere en meer afgelegen plek te wonen met passende begeleiding. Wonen Eerst Met Wonen Eerst worden dakloze mensen niet eerst opgevangen in een crisis- of woonvoorziening, maar ze krijgen snel een zelfstandige woonruimte aangeboden. Ze krijgen daarnaast intensieve, integrale ondersteuning bij hun verdere herstel. De doelgroep voor Wonen Eerst zijn de langdurig dakloze mensen met meervoudige problematiek. Het gaat om de mensen bij wie echt alles geprobeerd is, die niet (meer) terecht kunnen in de nachtopvang en niet geschikt zijn voor een beschermd wonen-traject, maar waarbij een reële kans gezien wordt om via Wonen Eerst weer een plek te krijgen in de maatschappij. Waakvlam Een algemeen probleem bij de overgang van een plek in de opvang naar zelfstandig wonen is een gebrek aan nazorg. Om dit beter in te richten, komt er een waakvlam-functie. Een vorm van laagdrempelig, weinig intensief contact tussen de voormalig dak- of thuisloze persoon en diens hulpverlener(s), waarmee langdurig vinger aan de pols gehouden wordt. • Uitvoeren samenwerkingsafspraken in de regio, toekomstplan zorglandschap (verbinding Wmo, Jeugd en Wlz), project innovatie in de opvang. • Inhoudelijke en financiële afspraken over het aanbod van BW en MO in de regio MH (Norm voor opdrachtgeverschap). Innovatie in de opvang In 2021 en 2022 wordt uitvoering gegeven aan het Actieplan dakloosheid.

Het doel is het aantal dak- en thuisloze mensen te verminderen en het snel kunnen bieden van passende zorg. De projecten in het Actieplan zijn onderverdeeld in 3 thema`s. (1) Preventie • Voorkomen huisuitzettingen • Aansluiting met armoedebeleid en schuldenaanpak • Aansluiten bij aanpak huiselijk geweld (vrouwenopvang) • Aansluiten bij preventie complexe scheidingen • Aanpak dak- en thuisloosheid onder jongeren (2) Vernieuwing van de opvang In 2021 is het Centraal meldpunt dak- en thuislozen gestart in Gouda. Het Centraal meldpunt is voor dak- en thuisloze mensen vanaf 23 jaar. In 2022 wordt gekeken of ook de toegang voor jongeren hierbij aansluit. Er wordt mogelijk een apart inloopmoment voor jongeren georganiseerd. De visie op de opvang wordt opnieuw gemaakt en vastgesteld. Hierbij worden scenario's voor opvang, doorstroom en uitstroom uitgewerkt. Tijdens de corona- pandemie is de opvang opgebouwd van nachtopvang met stapelbedden naar 24uurs opvang met iedereen een eigen kamer. De jongerenopvang heeft een eigen locatie gekregen. De ervaringen met de opvang tijdens de corona- pandemie worden meegenomen in de nieuwe visie. (3) Wonen met begeleiding Het recht op huisvesting staat centraal.

38

Programmabegroting 2022-2025

Zie thema hierboven: (Thuis) wonen in de wijk • Gouwe Huse • Waakvlam • Wonen Eerst Afspraken woningcorporaties: er worden prestatieafspraken gemaakt met woningcorporaties specifiek voor dak- en thuisloze mensen. Gewoon Thuis Jeugd Zoveel mogelijk kinderen veilig in een (t)huis situatie laten opgroeien. Gouda voert samen met de eigen regio en bovenregionaal, aanbieders, verwijzers en onderwijs het plan van aanpak Gewoon Thuis Jeugd (actielijn 2 van het transformatiefonds jeugd) uit. Hiervoor zijn middelen beschikbaar uit het landelijk Transformatiefonds jeugd en uit het Bovenregionaal Expertise Netwerk (BREN). • Realisatie en doorontwikkeling van alternatief op verblijfszorg in de thuissituatie: In verbindingsteam (IVT) en de Pilot Ambulant Specialistische hulp Thuis (PAST). Dit zijn twee integrale teams die beide op een eigen manier ambulant werken. In deze teams zijn verschillende expertises vertegenwoordigd die voortdurend van elkaars vaardigheden gebruikmaken en leren (lichtverstandelijk beperkt, ggz en jeugd en opvoedondersteuning), met gebruikmaking van de inzet van het eigen netwerk van de jeugdige.

• De experttafel (doorbreken in vastlopende complexe zorgcasussen door het bieden van passend(maatwerk)traject met perspectief) en centrale verblijfstafel (1 aanspreekpunt voor verwijzers voor wanneer er verblijf nodig is voor een jongere in de regio) ontwikkelen met elkaar een beter passende samenwerking zodat zowel ambulante als verblijfszorg passend is, snel kan starten maar niet onnodig door bijvoorbeeld stagnatie in probleemoplossend vermogen. • Start met een nieuwe samenwerkingsvorm tussen verschillende pleeggezinnen en professionals, waarin ingezet wordt op versterking van de relaties tussen verschillende pleeggezinnen en hun (pleeg)kinderen, waarbij het doel is doorplaatsing van pleegkinderen zoveel mogelijk te beperken en waar noodzakelijk in hetzelfde netwerk te behouden (het Mockingbird model en werving van pleeggezinnen, alsmede verbetering kwaliteit bij gezinshuizen, projecten om jongeren (18-/+) die moeilijker aan woonruimte komen op gang te helpen zoals beschut wonen voor jongeren, zelfstandig wonen met begeleiding voor jongeren en kamers met aandacht. • Afbouw van de gesloten plaatsingen met het project doorontwikkeling jeugdzorg+ en betere samenwerking bij jongeren voor wie verblijfszorg met onderwijs, al dan niet gesloten of open, noodzakelijk is. Inclusief wonen en langer thuis wonen Goede ondersteuning en zorg thuis van kwetsbare inwoners.

De aanpak hangt sterk samen met 'wonen’. De ontwikkeling van nieuwe wooninitiatieven en de doorstroming van (met name) ouderen op de woningmarkt leveren een positieve bijdrage aan de ondersteuning en zorg thuis. 2022 staat in het teken van de implementatie van de woon-zorgvisie en de omgevingsvisie, een bijdrage leveren aan het realiseren van nieuwe wooninitiatieven en nieuwe acties bepalen/starten samen met de samenwerkingsorganisaties en ouderen. Participatie in de Buurt 3.0 Een infrastructuur van ondersteunende (accommodatiegebonden) voorzieningen die bijdragen aan sociale cohesie, voorkomen van sociaal isolement en ter ondersteuning van mantelzorgers. Binnen het kader van het Programma Sturen op subsidies wordt de regeling Participatie in de Buurt herijkt op inhoudelijke doelen en werkwijze. Er komt in 2022 meer aandacht voor onderlinge samenwerking, samenhang in aanbod van activiteiten en meer inzicht in bereik. Mantelzorg Om mantelzorgers te faciliteren wordt de mantelzorgondersteuning verbeterd waar mogelijk. In elk geval zal voor de groep mantelzorgers die zorgen voor iemand met een GGZ-achtergrond een team van ervaringsdeskundigen worden opgeleid om hen meer te gaan ondersteunen. In overleg met sociaal team en Palet Welzijn (en op basis van eerdere onderzoeken onder mantelzorgers) worden de prioriteiten voor 2022 bepaald.

Thema: Kwaliteit van zorg en ondersteuning & samenwerking in de keten Het doel is zo goed mogelijke kwaliteit van zorg en ondersteuning leveren. Dit uit zich in goed contractmanagement en het kunnen monitoren van gegevens, waardoor op aspecten van kwaliteit van zorg gestuurd kan worden. De gemeente en de zorgaanbieders zijn niet de enige actoren in en rond het zorgdomein. De relatie met andere ‘schakels in de keten’, onder meer vanwege de raakvlakken tussen de Wet Langdurige Zorg (Wlz), de Zorgverzekeringswet (ZvW), de Wmo en Jeugdwet is belangrijk om te komen tot een sluitende aanpak en gezamenlijk nieuwe initiatieven te kunnen opzetten.

Programmabegroting 2022-2025

39

Wat gaat de gemeente daarvoor doen? Jeugdigen beter beschermen als hun ontwikkeling gevaar loopt Kinderen groeien kansrijk op in een veilige omgeving, daar waar dat kan thuis. Gouda voert samen met de regio het plan van aanpak actielijn 5 van het transformatiefonds uit (dit wordt financieel ondersteund met middelen uit het landelijke Transformatiefonds jeugd). Adviezen van professionals en cliënten vanuit de onderzoeken naar effectievere samenwerking in de jeugdbeschermingsketen zijn meegenomen in de werkwijze van de betrokken instellingen en in een nieuwe werkwijze teammodel waarbij de partners eerder samenwerken. Zo wordt complexe problematiek eerder herkend en aangepakt. Er is gestart in Bodegraven-Reeuwijk, en de uitbreiding naar de regiogemeenten wordt voorbereid. Hiermee wordt aangesloten bij het landelijk toekomstscenario voor de jeugdbescherming. De resultaten van de caseloadverlaging worden gevolgd. Jeugdbeschermers ervaren minder werkdruk en ook cliënten zijn positief. In juli 2021 is de regio, samen met de omliggende jeugdzorg regio's onder verscherpt toezicht gesteld door de landelijke Inspectie. Er wordt een plan van aanpak gemaakt dat zich, naast directe oplossingen ook richt op de lange termijn. Het gaat hierbij met name om het tijdiger realiseren van passende jeugdhulp.

Daarnaast is er aandacht voor de kwetsbaarheid van de jeugdbeschermingssector, waar de werkdruk hoog is en het verloop groot. Eind 2021 loopt het landelijk programma Scheiden zonder Schade af. De regio Midden-Holland aangesloten bij het regio lab Scheiden zonder schade Haaglanden. Begin dit jaar is in Gouda een pilot Gezinsvertegenwoordiger gestart waarbij ouders in het scheidingsproces langere tijd ondersteund kunnen worden, ook richting de rechtbank. De in 2020 gestarte pilot Begeleide OmgangsRegeling waarbij ouders door getrainde vrijwilligers ondersteund worden in het opzetten van een omgangsregeling heeft geleid tot positieve resultaten en zal voorlopig voortgezet worden. Aanpak Huiselijk Geweld Met alle gemeenten in Hollands Midden is een Regiovisie Geweld Hoort Nergens Thuis 2019-2023 vastgesteld. De ambities zijn om huiselijk geweld eerder en beter in beeld te krijgen, duurzaam te stoppen en aandacht te besteden aan specifieke doelgroepen. Het uitvoeringsplan is gericht op de thema’s: Meldcode, Ouderenmishandeling, Mensenhandel, versterken lokale samenwerking, doorontwikkeling van het Zorg- en Veiligheidshuis, de MDA++-aanpak bij complexe casuïstiek en traumahulp. Prioriteiten voor 2022 zijn: innovatie in de Vrouwenopvang, aanpak ouderenmishandeling, doorontwikkeling van MDA++, en doeltreffende traumahulp.