pbl 2023 balans van de leefomgeving 5008

• Een van de grote ruimteclaims komt voort uit het grote tekort aan woningen. Om het steeds verder oplopende woningtekort terug te dringen, beoogde het kabinet-Rutte IV om tot 2030 ongeveer 900.000 nieuwe woningen te bouwen. De daartoe gewenste versnelling van de woningbouw raakt echter uit zicht. Dit komt deels door een verslechtering van het investeringsklimaat in de bouwsector, maar ook door concurrerende ruimteclaims – zoals voor groen in de stad of energieopwekking aan de stadsranden – waardoor potentiële nieuwbouwlocaties schaarser worden. Ruimtelijk gezien moet een groot deel van de woningbouw terechtkomen in grootschalige woningbouwlocaties die in het kader van het programma Nationale Omgevingsvisie Extra (NOVEX) zijn benoemd. Het gaat hierbij voornamelijk om binnenstedelijke verdichtingslocaties, die maximaal gebruik moeten maken van bestaande infrastructuur en voorzieningen. Daarnaast moet grootschalige nieuwbouw plaatsvinden op nieuwe uitlegwijken aan de stadsranden. Bij de planning van deze wijken is het van belang oog te hebben voor mogelijke sociaal-­ ruimtelijke uitsorteringsprocessen in de stadsregio’s, de samenhang van de woonfunctie met werkgelegenheid en mobiliteit, en ruimteclaims vanuit aanpalende beleidsdomeinen.

Deze integrale blik op de beoogde bijdrage van nieuwbouwlocaties aan de ontwikke­ling van de stadsregio op de lange termijn moet ook voorop blijven staan als de druk om snel veel te bouwen groot wordt, en meer beslag wordt gelegd op ogenschijnlijk eenvoudig te ontwikkelen buitenstedelijke locaties. Stad en regio | 99

Figuur 5.1 Locatiekeuze woningbouwopgave beïnvloedt mobiliteit Opgave voor woningbouw

Autobezit en -gebruik beïnvloeden voorkeuren van mensen voor woon- en bestemmingslocaties

Binnen- of buitenstedelijke ontwikkelen beïnvloedt de reisafstanden van mensen

Locatiekeuze voor nieuwe woningen, werkgelegenheid en voorzieningen

Reisafstand naar werk, voorzieningen en sociale contacten

Investeringen in fiets- en OVvoorzieningen

Files (congestie)

Autobezit en -gebruik

In landelijk gebied, suburbane kernen en stadsranden is de bereikbaarheid met fiets en OV vaak beperkt

Investeringen in (weg)infrastructuur

Bereikbaarheid met OV en fiets Reizigersaantallen

l l.n pb

Om verder te reizen en te komen op plekken waar geen OV is wordt er voor de auto gekozen

Keuzemoment voor beleid

Bron: PBL

• In de afgelopen decennia zijn er ook in suburbane gebieden en op autoafhankelijke locaties veel woningen, bedrijven en voorzieningen bijgekomen. Hierdoor zijn vooral in stedelijke regio’s de (snel)wegen nog drukker geworden, terwijl stedelijke locaties die ook met het openbaar vervoer of de fiets goed bereikbaar zijn, onvoldoende worden benut. Ook recente nieuwe woningbouwlocaties lijken relatief autoafhankelijk te worden: per openbaar vervoer en fiets is de bereikbaarheid van werkgelegenheid en voorzieningen 100 | Balans van de Leefomgeving 2023