Document · PDF

Kadernota 2025-2028

Raadsvergadering 3 juli 2024, gemeente GoudaBij agendapunt: Besluit: Kadernota 2025-202818.017 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

2) Inzetten op kansengelĳkheid Het aanpakken van financiële problemen en voorkomen van armoede door het structureel verbeteren van de positie van gezinnen en kinderen.

3) Passende zorg en ondersteuning Passende zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar houden voor Gouwenaars die dit het meest nodig hebben.

4) Integrale dienstverlening sociaal domein De dienstverlening op het gebied van jeugd, wmo en werk en inkomen is integraal en gaat uit van de menselĳke maat. Dienstverlening wordt continu verbeterd.

Kadernota 2025-2028

3.4.1 Ontwikkelingen Gouda groeit Door de realisatie van Westergouwe, de toename van woningen en de stĳging van het aantal tĳdelĳke bewoners in de Oekraïne opvang, het AZC en arbeidsmigranten, is het noodzakelĳk dat ook de sociale voorzieningen in ruimte en invulling groeien. Deze ontwikkeling vraagt blĳvend aandacht en aanpassing aan de bevolkingsgroei. Verwachte druk op de Wmo en de zorg Het aantal ouderen in Gouda neemt de komende jaren snel toe en deze wonen conform het landelĳke beleid langer thuis. Te voorzien is dat hierdoor de druk op de Wmo en zorg in brede zin toeneemt. Tegelĳkertĳd betekent deze ontwikkeling dat er minder mensen inzetbaar zĳn als werknemer of vrĳwilliger. Om in de zorgbehoefte te kunnen blĳven voorzien, is het belangrĳk om te anticiperen op deze ontwikkeling in de sociale basis. Financiering Wmo Gemeenten en rĳk willen vanuit een gedeelde verantwoordelĳkheid werken aan de beheersbaarheid van de uitgaven van gemeenten en hun wettelĳke zorgtaken Wmo. In samenspraak met de koepels van de medeoverheden heeft het kabinet afgesproken dat (een nader te bepalen deel van) de Wmo in de toekomst niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelĳk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende indexering onderzocht. Het streven is dat er met ingang van 2026 nadere afspraken zĳn.

Vooruitlopend op de uitwerking treft het rĳk een reservering voor een aanvullende indexering voor demografie bovenop de bbp-normeringssystematiek. Toename uitkeringsgerechtigden met (zeer) grote afstand tot de arbeidsmarkt Het aantal meer kwetsbare inwoners neemt toe. Dit is terug te zien in het aantal uitkeringsgerechtigden met een (zeer) grote afstand tot de arbeidsmarkt. Onzeker is hoe dit zich vertaald in het budget voor bĳstandsuitkeringen en loonkostensubsidie (BUIG-budget) dat de gemeente op basis van het landelĳke verdeelmodel ontvangt en in hoeverre dit dekkend is. Inwoner centraal Algehele tendens is dat de overheid meer naast de inwoner staat en deze meer centraal stelt in haar werkwĳze. Om hieraan te voldoen wordt integraal werken, maatwerk en participatie steeds belangrĳker. Dit vraagt veel capaciteit van overheidsdiensten (denk aan de brede ondersteuning voor gedupeerden van de toeslagenaffaire). Onzekerheid door tĳdelĳke middelen Voor diverse activiteiten in het sociaal domein zĳn vooralsnog alleen tĳdelĳke middelen vanuit het rĳk beschikbaar. Het gaat hierbĳ bĳvoorbeeld om middelen in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd, Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Nationaal Programma Onderwĳs, Actieplan dakloosheid en middelen vanuit de Parlementaire Ondervragingscommissie Toeslagen (POK-middelen).

Het is nog niet volledig duidelĳk welk beleid en welke budgetten van het toekomstige kabinet exact te verwachten vallen.

Nader te onderzoeken & af te wegen richting de begroting 2025 Bestendigen consulenten werk, inkomen en participatie • In de afgelopen jaren zĳn voor de verbetering van de dienstverlening aan bĳstandsgerechtigden in het kader van de Participatiewet extra consulenten aangesteld. De inzet van consulenten participatie is gericht op intensieve en frequente ondersteuning van de inwoners met een bĳstandsuitkering met de langste afstand tot de arbeidsmarkt zodat zĳ meer gaan deelnemen aan de samenleving. De inzet van extra consulenten werk en inkomen is gericht op het normaliseren van de omvang van de caseloads. Afweging richting de begroting 2025 is om deze uitbreiding structureel te maken, zodat betere dienstverlening niet meer afhankelĳk is van tĳdelĳke pilots. Structurele inzet jongerenperspectief • Het doel van het Jongerenperspectief Fonds is jongeren met problematische schulden extra ondersteuning bieden. Deze aanpak biedt kwetsbare jongeren de kans om aan hun eigen toekomstperspectief en zelfredzaamheid te werken waardoor zĳ grote kans hebben op een schuldenvrĳ bestaan. In 2023 is gestart met de pilot aanpak Jongerenperspectief in Gouda. Deze aanpak is bedoeld voor jongeren tussen 18 en 27 jaar, die niet in aanmerking komen voor reguliere schuldhulpverlening en te maken hebben met problemen op meerdere levensgebieden. Voor de pilot is budget beschikbaar tot eind 2025.

Op dat moment zĳn nog niet alle lopende trajecten afgerond. Naar verwachting is dan wel voldoende informatie beschikbaar om het resultaat van de aanpak zichtbaar te maken. Omdat de trajecten twee jaar duren, is het op dit moment al nodig om financiering te zoeken voor 2026 en verder. Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda: uitvoeringsagenda 2024-2025 • Op 13 maart 2024 heeft de raad de Lokale Inclusie en Diversiteit Agenda: uitvoeringsagenda 2024-2025 vastgesteld. Er is budget beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de agenda in 2024 en 2025. Om te blĳven voldoen aan de wettelĳke eisen voor digitale toegankelĳkheid is structureel budget nodig voor een medewerker redactie (1 fte), ook na 2025.

Kadernota 2025-2028

Maatschappelĳke voorzieningen Westergouwe • Met het vorderen van de nieuwe wĳk Westergouwe neemt het inwonersaantal van Gouda tot 2030 met 5.500 inwoners toe. Voor een goede sociale basis voor deze inwoners is het wenselĳk om, net als in de andere wĳken, voorzieningen en ondersteuning beschikbaar te maken. Het gaat om het ondersteuningsaanbod voor kinderen, jongeren en jonge gezinnen en de inzet van een sociaal makelaar. Hiervoor is op dit moment geen budget beschikbaar in de meerjarenbegroting. Budget Jeugdzorg • Het college wil de jeugdzorg beschikbaar en betaalbaar houden. Daarom wil zĳ het aantal kinderen met jeugdzorg laten dalen naar één op acht en de gemiddelde kosten per kind stabiliseren. Vanuit het Programma ‘Sturen op zorg voor nu en straks’ wordt hier sinds 2021 via een meerjarige aanpak op gestuurd. De gemiddelde jeugdzorgkosten per kind waren eind 2022 stabiel. Een daling van het gebruik was echter nog niet zichtbaar. Omdat het budget voor jeugdzorg in de Goudse meerjarenbegroting ingericht is op een daling naar één op acht kinderen met jeugdzorg, wordt een tekort op het jeugdzorgbudget voorzien. Afweging richting de begroting 2025 is om het budget voor jeugdzorg in de meerjarenbegroting 2025-2028 aan te passen. Structurele financiering Barka • Stichting Barka biedt hulp en ondersteuning aan dakloze arbeidsmigranten in Gouda.

Dakloos geraakte arbeidsmigranten verblĳven hierdoor zo kort mogelĳk op straat en kunnen snel weer bouwen aan hun toekomst, in Nederland of land van herkomst. Problematiek rondom arbeidsmigranten kan niet alleen lokaal bekeken worden. Het hangt samen met de hele regio en landelĳk beleid. Ondanks dat de problemen door regiogemeenten steeds meer erkend worden, is er nog geen sprake van een regionale aanpak en financiering. Het is van belang dat hierover op korte termĳn duidelĳkheid komt, ook in het kader van het opdrachtgeverschap richting Stichting Barka. Versterken aanbod ouderen • In Gouda is er sprake van dubbele vergrĳzing. Het aantal inwoners van 80 jaar en ouder groeit tot 2040 met 86% naar 6.779 in 2040. Daarnaast zal naar verwachting de toename van het aantal inwoners met dementie enorm zĳn. Door in te zetten op preventie kan geïndiceerde zorg worden voorkomen. Hiervoor is het nodig om te investeren in bewustwording van wat ouderen zelf kunnen doen om langer veilig en prettig thuis te kunnen blĳven wonen. Daarnaast is het nodig om in te zetten op het versterken en borgen van de aanpak dementie voor de beoogde certificering van Gouda als Dementievriendelĳke gemeente.

Complexe scheidingen • Met de Goudse aanpak complexe scheidingen wordt beoogd te voorkomen dat de gevolgen van een scheiding voor de kinderen dusdanig nadelig zĳn, dat voor hen een beroep moet worden gedaan op jeugdzorg. Dit enerzĳds door verbeterde preventieve inzet van basishulp en anderzĳds met een werkwĳze waarbĳ het juridisch en sociaal domein nauwer met elkaar samenwerken. Ook wordt onderzocht of het aanbieden van gratis relatietherapie aan stellen met een laag inkomen effectief is. De benodigde middelen voor de drie onderdelen in deze aanpak zĳn op dit moment niet aanwezig in de meerjarenbegroting. Adviseur informatiebeveiliging en privacy sociaal domein • In het Sociaal Domein vindt de uitvoering van diverse domeinspecifieke wetten plaats. Binnen al deze wetten wordt gewerkt met gevoelige informatie waar veel medewerkers toegang tot hebben. Ook zĳn er regelmatig vragen om deze gegevens te delen zowel intern als extern. Het is belangrĳk dat de medewerkers zich hiervan bewust zĳn, maar ook dat zĳ beschermd worden tegen oneigenlĳk gebruik. Ondersteuning van de procesverantwoordelĳken is noodzakelĳk om de informatiebeveiliging en –veiligheid in control te houden. In december 2022 zĳn de uitkomsten van de ENSIA audit bekend geworden. Op een aantal onderdelen werd door de gemeente Gouda niet voldaan aan de verplichte normen.

Op dit moment is er onvoldoende capaciteit voor de opgave die er ligt.

Kadernota 2025-2028

3.4.2 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Toelichting

Indicator

Databron

Iedereen kan meedoen in een inclusieve en sociale stad

Een inclusief en sociaal Gouda, waarin iedereen gelĳkwaardig is en iedere Gouwenaar mee kan doen. Ongeacht leeftĳd, culturele achtergrond, gender, inkomen, seksuele voorkeur.

Het % inwoners dat zich thuis voelt in Gouda

Stadspeiling

Inzetten op kansengelĳkheid en preventie

Het aanpakken van financiële problemen en voorkomen van armoede door het structureel verbeteren van de positie van gezinnen en kinderen.

Het aantal uitgegeven Rotterdampassen (waarvan voor volwassenen en kinderen uit doelgroep minima)

Gemeente Rotterdam

Inzetten op kansengelĳkheid en preventie

Het aanpakken van financiële problemen Het % kinderen met en voorkomen van armoede door het gezond gewicht structureel verbeteren van de positie van gezinnen en kinderen.

Inzetten op kansengelĳkheid en preventie

Het aanpakken van financiële problemen en voorkomen van armoede door het structureel verbeteren van de positie van gezinnen en kinderen.

Het aantal verzilverde Gemeente tegoedbonnen sport en cultuur Rotterdam op de Rotterdampas (2 per pas voor kinderen minima)

Passende zorg en ondersteuning

Passende zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar houden voor Gouwenaars die dit het meest nodig hebben.

Het relatieve gebruik van aantal kinderen < 18 jaar van maatwerk jeugdhulp

Gemeente Gouda, Sociaal domein

Passende zorg en ondersteuning

Passende zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar houden voor Gouwenaars die dit het meest nodig hebben.

De gemiddelde kosten per cliënt per jaar voor de maatwerkvoorziening Wmo

Gemeente Gouda, Sociaal domein

Integrale dienstverlening sociaal domein

De dienstverlening is integraal en gaat uit Het gemiddeld rapportcĳfer voor Client Ervaringsvan de menselĳke maat. Dienstverlening de dienstverlening van de onderzoeken Jeugd, wordt continu verbeterd. medewerkers van de gemeente Wmo en werk (J, Wmo en weni) en inkomen

Integrale dienstverlening sociaal domein

De dienstverlening is integraal en gaat uit Het % inwoners dat weet voor Stadspeiling van de menselĳke maat. Dienstverlening welke hulp ze terecht kunnen bĳ wordt continu verbeterd. de gemeente

GGD MiddenHolland

Kadernota 2025-2028

3.4.3 Intensiveringen en bĳstellingen In de onderstaande tabel zĳn de financiële mutaties (intensiveringen/ bĳstellingen) opgenomen en toegelicht. Nr.

Onderwerp (bedragen in € x 1.000)

2025

2026

2027

2028

1.543

Wettelĳke ontwikkelingen/ onontkoombaar: 1.

Inkoopplan Jeugd en WMO Overige ontwikkelingen:

Gemeenschappelĳk regeling Jeugd en Wmo Totaal

880

570

2.423

2.113

(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)

Toelichting op de mutaties 1. Inkoopplan jeugd en wmo Met het inkoopplan is het mogelĳk om de inkooptrajecten voor jeugd en Wmo op te starten. Hiermee wordt bereikt dat de inwoners van Midden-Holland ook na 1 januari 2025 de hulp en ondersteuning kunnen ontvangen die ze nodig hebben. Het inkoopplan is een uitwerking van het kaderdocument inkoop 2025 ‘Strategische kaders jeugd & Wmo Midden-Holland 2025’ dat in het najaar van 2023 door de vĳf gemeenteraden is vastgesteld. In de inkooptrajecten Ambulant Jeugd en Ambulant Wmo, Dagbesteding Jeugd en Dagbesteding Wmo en Hulp bĳ Huishouden zĳn relatief veel vragen gesteld over de tarieven en de opbouw hiervan. De complexiteit van en de samenhang tussen de gestelde vragen, zorgen voor een aantal uitzoekpunten die naast zorgvuldigheid ook meer tĳd vragen dan er initieel voor gepland was. Om deze reden wordt het proces aangepast. Het streven is de ingangsdatum van 1 januari te handhaven. Wat het effect is op de financiële raming van februari 2024 is pas te zeggen nadat het onderzoek is uitgevoerd. 2. Gemeenschappelĳke regeling Jeugd en Wmo De verhoging van de bĳdrage voor de gemeenschappelĳke regeling Jeugd en Wmo Midden Holland heeft als doel om de organisatie robuust te maken. De afgelopen twee jaar is circa 25% van de organisatiekosten incidenteel gefinancierd, deze wordt nu structureel gemaakt.

Voor 2025 en 2026 wordt tĳdelĳk een extra bĳdrage gevraagd om de nieuwe organisatie goed in te richten en voor het realiseren van een aantal bestuurlĳke prioriteiten zoals verbinding met gemeenten, efficiënter samenwerken, basis op orde en het verkrĳgen van meer grip op grote geldstromen (zorgkosten). Bĳ de doorlichting van de organisatie in 2026 wordt de structureel benodigde formatie voor de GR bepaald passend bĳ de taakopgave.

Kadernota 2025-2028

3.5 Cultuur, sport en recreatie Ambitie Gouda is een bruisende en gezonde stad, waar het prettig wonen, opgroeien en recreëren is. Een stad met een rĳk cultureel aanbod waar ruimte is voor verwondering en een unieke beleving. De gemeente wil het culturele erfgoed van Gouda behouden, versterken en toekomstbestendig maken en haar archeologische verleden zichtbaar maken. Kansen die waterrecreatie biedt voor Gouda, aangrĳpen. Voor een aantrekkelĳke en leefbare stad zĳn cultuur en kunst een onmiskenbare schakel. Toegankelĳkheid, een breed bereik en divers aanbod van kunst en cultuur is daarbĳ cruciaal. Gouda is een gezonde stad met gezonde inwoners. Zowel lichamelĳk als geestelĳk. Sporten en bewegen is toegankelĳk en dichtbĳ voor iedere Gouwenaar.

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? 1) Een aantrekkelĳke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen Investeren in een aantrekkelĳke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie. Het investeren in de verbinding van de culturele as Museum Gouda - Sint Jan – Stadhuis – Waag om de kracht van dit toonaangevende cultuurhistorische ensemble voor Gouda beter te benutten.

2) Het merk Gouda verder versterken en strategisch positioneren Gouda is een unieke stad die veel te bieden heeft en om trots op te zĳn. Daarom wil de gemeente datgene waar Gouda voor staat verder uitdragen en samen met partners werken aan versterking van het imago.

3) Versterken van het cultureel erfgoed in Gouda Inzetten op het behoud en maatschappelĳke benutting van het cultuurhistorisch erfgoed en stimuleren van onderhoud. Het uitdragen en zichtbaar maken van de geschiedenis van Gouda, ook op archeologisch gebied. Het uitvoering geven aan de herbestemmingsplannen voor het Stadhuis en een nieuwe aanwĳzingsronde voor monumenten.

4) Ontwikkeling en vernieuwing van de brede culturele sector Het stimuleren van een vernieuwend, interessant en aansprekend aanbod van kunst en cultuur voor de grote diversiteit aan Gouwenaars en bezoekers van buiten Gouda.

5) Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt De gemeente wil door de inzet van verschillende instrumenten faciliteren dat het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt toeneemt.

Kadernota 2025-2028

3.5.1 Ontwikkelingen Ratificatie Verdrag van Faro - erfgoed De ratificatie van het Verdrag van Faro zal eind 2024 door Nederland plaatsvinden. Het Verdrag van Faro stelt mens en samenleving centraal en hún relatie met erfgoed. Deze wetswĳziging vraagt in beleid en beleidsuitvoering meer aandacht voor burgerparticipatie, erfgoedgemeenschappen en het sociale aspect van het erfgoedbelang. Dit dient in 2025 nader te worden uitgewerkt. Landelĳke motie schoolzwemmen Landelĳk zĳn er zorgen over het toenemende aantal kinderen dat de basisschool verlaat zonder (voldoende) zwemdiploma’s. De Tweede Kamer heeft daarom een motie aangenomen waarin wordt gevraagd om samen met het onderwĳs scenario’s uit te werken waarmee schoolzwemmen weer ingevoerd kan worden. Ook in Gouda zĳn er zorgen omtrent de zwemvaardigheid. De komende periode zal deze problematiek nader onderzocht worden. Relatie sport en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Sportbeleid is onderdeel van het GALA. In Gouda is ervoor gekozen van het Sportakkoord een Leefstĳlakkoord te maken, dat vanaf de zomer van 2024 volop in de aandacht komt te staan. Door de integrale aanpak krĳgt sport steeds meer verbinding met andere gemeentelĳke beleidsthema’s.

Sportverenigingen en andere vrĳwilligersorganisaties onder druk Toenemende regelgeving, stĳgende kosten en het vinden en binden van vrĳwilligers zĳn problemen waar sportverenigingen mee kampen en waar landelĳk steeds meer aandacht voor wordt gevraagd. Ook in Gouda hebben sommige verenigingen het moeilĳk. Gouda heeft onlangs als een van de eerste gemeenten een sport- en beweegloket in het leven geroepen. Dit is een samenwerking met verschillende aanbieders van ondersteuning (zoals sportbonden), waardoor de hulp aan verenigingen efficiënter en effectiever vormgegeven kan worden. Daarnaast kloppen ook organisatoren van lokale sportevenementen steeds vaker aan bĳ de gemeente voor financiële ondersteuning. Er liggen uitdagingen om de begroting van SPORT•GOUDA meerjarig sluitend te krĳgen.

Nader te onderzoeken & af te wegen richting de begroting 2025 Tweede verdieping Chocoladefabriek • Het besluit van de stichting Libertum om tot opheffing van haar stichting over te gaan, leidt tot de noodzaak tot een nieuwe invulling van de tweede verdieping van De Chocoladefabriek. Er worden meerdere richtingen verkend, van uitbreiding van bestaande activiteiten van de bibliotheek tot kansen voor samenwerking met creatieve industrie en ondernemers. Belangrĳk aandachtspunt is de balans tussen de betekenis van de toekomstige invulling voor Gouwenaars, de aanvulling op het concept van de Chocoladefabriek en de mogelĳke kosten en inkomsten. Beeldende kunst in de openbare ruimte • Met de in 2024 afgeronde nulmeting naar kunst in de openbare ruimte is een helder overzicht gecreëerd over de culturele en maatschappelĳke waarde en de fysieke staat van de collectie. Het beleid voor het professionaliseren van het collectiebeheer wordt de komende periode uitgewerkt en ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Daarin zullen keuzes over onderhoud, herstel en opslag van de bestaande collectie en over uitbreiding van de collectie worden opgenomen. Op termĳn kan dit leiden tot een verzoek voor aanvullend budget. Collectiebeheer en verbouwing Museum Gouda • De stadscollectie, die wordt beheerd door Museum Gouda, ligt opgeslagen in ruimten die hiervoor (o.a. klimatologisch) ongeschikt zĳn.

Dit brengt schade toe aan de collectie. Het overbrengen van de stadscollectie naar een locatie die hiervoor wel geschikt is, vraagt een uitgebreide inventarisatie, ontzameling en reiniging/ontsmetting van de werken. Dit om de waardevolle werken binnen de collectie te scheiden van de minder bĳzondere of algemenere werken en ze in goede conditie te kunnen opslaan. Ook de beoogde verbouwing maakt dat de collectie weg moet uit de huidige depotruimten. De plannen voor verbouwing van het museum in het kader van onder andere verduurzaming en toegankelĳkheid worden komende tĳd verder voorbereid en besproken met de raad. Ook de beoogde verbouwing maakt dat de collectie weg moet uit de huidige depotruimten. De verbouwing zorgt naar de toekomst toe voor extra investeringen die nog niet (volledig) zĳn voorzien in de programmabegroting. Business case De Goudse Schouwburg • Langs de lĳnen van de toezegging aan de raad wordt gewerkt aan uitwerking van de business case voor De Goudse Schouwburg. Dit leidt tot inzicht in hoeverre technische en esthetische aspecten van het bestaande gebouw aansluiten bĳ huidige standaarden voor regulier gebruik en commerciële verhuur. Het financieel effect wordt de komende tĳd nader in beeld gebracht, inclusief de potentiële verdiencapaciteit uit verhuur, die door investeringen zou kunnen worden gerealiseerd.

Strategisch plan binnensportaccommodaties • In de komende jaren moeten beslissingen genomen worden over bĳvoorbeeld de toekomst van de Dick van Dĳkhal, diverse verouderde gymzalen en noodzakelĳke duurzaamheidsmaatregelen. Als integraal onderdeel van het IHP Onderwĳshuisvesting wordt ook een strategisch plan voor de gymzalen opgesteld. Voor de binnensportaccommodaties

Kadernota 2025-2028

die niet direct verbonden zĳn aan een school wordt een aanvullend strategisch plan gemaakt. Het recente onderzoek van het Mulier Instituut naar bestaande vraag en aanbod, en duurzaamheidsscans zĳn bouwstenen voor het plan. Nieuwe sport- en beweegvisie • De nieuwe sport- en beweegvisie is in ontwikkeling. Hieruit volgen mogelĳk financiële intensiveringen, bĳvoorbeeld ten aanzien van het Volwassenfonds, intensivering van verenigingsondersteuning en ondersteuning van sportevenementen. De nieuwe sport- en beweegvisie ligt naar verwachting in september ter besluitvorming voor in de gemeenteraad. Recreatieve voorzieningen zwembad • Om het buitenbad van het Groenhovenbad aantrekkelĳker te maken voor bezoekers, kan SPORT•GOUDA een aantal recreatieve voorzieningen toevoegen. De financieringsstructuur evenals de verdeling hiervan tussen gemeente en SPORT•GOUDA moet komende periode nader worden uitgewerkt. Exploitatiesubsidie Stadhuis • Op 1 november 2023 heeft de raad besloten te investeren in de herbestemming van het Stadhuis, bestaande uit renovatie, verbetering van de toegankelĳkheid en verduurzaming. De raad heeft kennis genomen van de bĳ het beoogde concept behorende exploitatieopzet en de daarmee gemoeide exploitatiesubsidie, op basis van de op dat moment bekende cĳfers en aannames.

De exploitatiesubsidie is nodig ter ondersteuning van de business case en ter invulling van het geambieerde cultuur- en educatieprogramma (functie inspireren). Daarmee ontstaat een subsidiebehoefte van ruim 7 ton in het eerste jaar, aflopend naar ruim 5 ton vanaf het zesde jaar. In de komende periode wordt de exploitatie verder uitgewerkt en in de vorm van een ‘Knoppensessie‘ met de raad gedeeld en ter besluitvorming voorgelegd.

Kadernota 2025-2028

3.5.2 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Toelichting

Indicator

Databron

Een aantrekkelĳke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Investeren in een aantrekkelĳke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie.

Aantal personen met een hotelovernachting

Cĳfers Toerisme Gouda

Een aantrekkelĳke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Investeren in een aantrekkelĳke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie.

Gemiddelde uitgaven per persoon per bezoek

Cĳfers Toerisme Gouda

Een aantrekkelĳke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Investeren in een aantrekkelĳke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie.

Aantal bezoekers attracties binnenstad (top 5)

Cĳfers Toerisme Gouda

Een aantrekkelĳke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen

Investeren in een aantrekkelĳke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie.

Leegstand binnenstad

Schouw Gemeente Gouda

Versterken van het cultureel Inzetten op het behoud en maatschappelĳke erfgoed in Gouda benutting van ons cultuurhistorisch erfgoed en stimuleren van onderhoud. Het uitdragen en zichtbaar maken van de geschiedenis van Gouda, ook op archeologisch gebied.

Leegstand van rĳksmonumenten

(Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed) https:// inspectieoe.databank.nl/ jive

Ontwikkeling en vernieuwing van de brede culturele sector

Het stimuleren van ontwikkeling en herstel in de Tevredenheid culturele aanbod culturele sector is noodzakelĳk. Om een interessant in Gouda en aansprekend aanbod van kunst en cultuur voor de grote diversiteit aan Gouwenaren te realiseren en bezoekers te blĳven trekken. Het cultureel bereik wordt verbreed door het uitvoeren van cultuurnota o.a. via het totstandbrengen van een innovatiefonds.

(Stadspeiling Gouda, Cultuur)

Ontwikkeling en vernieuwing van de brede culturele sector

Het stimuleren van ontwikkeling en herstel in de Percentage inwoners dat (vaak (Stadspeiling culturele sector is noodzakelĳk. Om een interessant of soms) culturele activiteiten in Gouda, Cultuur) en aansprekend aanbod van kunst en cultuur voor Gouda bezoekt de grote diversiteit aan Gouwenaren te realiseren en bezoekers te blĳven trekken. Het cultureel bereik wordt verbreed door het uitvoeren van cultuurnota o.a. via het totstandbrengen van een innovatiefonds.

Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt

De gemeente wil door de inzet van verschillende instrumenten faciliteren dat het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt toeneemt.

Percentage inwoners van 18 jaar en ouder dat minimaal één keer per week sport

Goudse Sportdeelname Index (jaarlĳks)

Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt

De gemeente wil door de inzet van verschillende instrumenten faciliteren dat het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt toeneemt.

Percentage inwoners van 18 jaar en ouder dat voldoet aan de beweegrichtlĳnen

Goudse Sportdeelname Index (jaarlĳks)

3.5.3 Intensiveringen en bĳstellingen Binnen dit programma zĳn er - buiten de algemene financiële ontwikkelingen - geen specifieke intensiveringen/ bĳstellingen.

Kadernota 2025-2028

3.6 Leefbaarheid en veiligheid Ambitie Alle Gouwenaars moeten kunnen wonen en opgroeien in veilige, leefbare buurten en wĳken. Binnen het programma Leefbaarheid en veiligheid wordt gewerkt aan een breed scala aan onderwerpen. Het gaat hierbĳ om zowel het voorkomen (preventie) als het bestrĳden (repressie) van problemen variërend van ondermĳning, drugscriminaliteit, jeugdcriminaliteit en -overlast tot mensenhandel en (woning)inbraken. Veiligheid wordt mede bepaald door de sociale verbondenheid in de buurt en de situatie op straat, waar buurtbewoners elkaar kunnen aanspreken. Voor een effectieve aanpak van veiligheidsvraagstukken is de verbinding en samenwerking met en inzet van tal van partĳen in de veiligheidsketen en ook daarbuiten essentieel. Stadstoezicht ondersteunt de uitvoering van het beleid met toezicht en handhaving.

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? 1) Duurzaam terugdringen van ondermĳnende criminaliteit Criminelen zetten legale middelen in om op illegale wĳze geld te verdienen. De gemeente wil voorkomen dat criminelen of criminele organisaties bewust of onbewust worden gefaciliteerd en kunnen investeren in de reguliere economie. De effecten van zware criminaliteit op veiligheid en leefbaarheid dienen te worden tegengegaan. Onder de ondermĳningsaanpak vallen ook de aanpak op: drugscriminaliteit, criminele families/netwerken en mensenhandel.

2) Daling van het totaal aantal High Impact Crimes en het aanpakken van gedigitaliseerde criminaliteit Het aantal woninginbraken is de afgelopen jaren flink afgenomen. Dit resultaat moet structureel vastgehouden worden. Er is daarnaast een duidelĳk verschuiving gaande naar cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Het weerbaarder maken van inwoners en ondernemers hiertegen heeft de komende jaren prioriteit.

3) Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit Veel van de veiligheidsvraagstukken in Gouda kunnen hier direct aan gelinkt worden. Snel inspelen op (criminele) trends en ontwikkelingen. Dit door de inzet van verschillende interventies en samen met Stadstoezicht, het Sociaal Domein en andere partners.

4) Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering rondom vergunningen Hierbĳ ligt de focus op gezonde horeca, Bibob-toetsing en evenementenveiligheid. Gestreefd wordt naar een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid.

5) Voorkomen van polarisatie en radicalisering Een toenemende groep Nederlanders voelt zich onzeker over de toekomst. Er is weinig vertrouwen dat het ook voor hen beter zal worden. Er is bĳ deze groep sprake van sluimerend onbehagen en onvrede. Een deel keert zich zelfs af van politieke instituties en is gevoelig voor complot denken.

Kadernota 2025-2028

3.6.1 Ontwikkelingen Fenomeenanalyse radicalisering en polarisatie Nu de (geo)politieke situatie gespannen is, heeft dit zĳn weerslag op de Nederlandse samenleving en Gouda. Dit vraagt voortdurende aandacht van gemeente en politie, waarbĳ een goede informatiepositie van belang is voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid. Door het uitvoeren van een fenomeenanalyse wil het college beter zicht krĳgen op de extremen op beide flanken van het politieke spectrum. Ook in Gouda is maatschappelĳk onbehagen zichtbaar, hetgeen zich uit in bĳna wekelĳkse demonstraties door groeperingen met uiteenlopend (soms extreem) gedachtengoed. Met een fenomeenanalyse is het mogelĳk om risico’s te duiden en in te schatten, zodat het college actief kan bĳdragen aan het versterken van de sociale cohesie en samenhang in Gouda en in staat is de juiste preventieve en interveniërende acties te ondernemen en zo de gemeente te vrĳwaren van intimidatie of erger. Het is de wens van gemeente om meer zicht te krĳgen op eventueel aanwezige polariserende, activistische en extremistische verschĳnselen in relatie tot de volgende fenomenen: gewelddadig salafisme, rechts-extremisme, linksextremisme, dierenrechtenextremisme, milieuextremisme en problematisch complotdenken. Deze fenomenen komen overeen met de fenomenen die regelmatig terugkomen in het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland.

Bestendigen inzet op jeugdcriminaliteit en -overlast Het gaat goed met de meeste jongeren in Gouda. Zĳ kunnen zonder problemen opgroeien, naar school gaan en hun hobby’s of sport uitoefenen. Zĳ komen niet in aanraking met politie of zorg. Dit geldt helaas niet voor alle jongeren in Gouda. Jongeren en jongvolwassenen vormen een kwetsbare groep die bĳ aanraking met criminaliteit het risico lopen verder af te glĳden. Landelĳke berichtgeving laat zien dat het steeds vaker gaat om zeer jonge jeugd die in verband wordt gebracht met zware criminaliteit. Voor het voortzetten van een aantal succesvolle interventies en het initiëren van aanvullende nieuwe interventies is een aanvraag gedaan voor middelen uit de subsidie voor Preventie met Gezag. Gemeente Gouda komt in aanmerking voor deze incidentele financiële bĳdrage met focus op de preventieve aanpak in de gemeente voor een periode van drie jaar. Met deze impuls wordt beoogd dat gemeente Gouda binnen de periode van drie jaar voldoende focus en impact kan aanbrengen in de preventieve aanpak van (georganiseerde en ondermĳnende) jeugdcriminaliteit, zodat deze geborgd kan worden binnen de eigen organisatie.

Nader te onderzoeken & af te wegen richting de begroting 2025 Er zĳn binnen dit programma naar verwachting richting begroting geen nader te onderzoeken & af te wegen zaken met financiële consequenties.

Kadernota 2025-2028

3.6.2 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Indicator

Databron

Duurzaam terugdringen van Voorkomen dat de onderwereld en de ondermĳnende criminaliteit bovenwereld zich met elkaar vermengen. Onder de ondermĳningsaanpak vallen ook de aanpak op: drugscriminaliteit, criminele families/netwerken en mensenhandel.

Doelstelling

Toelichting

Integrale controles

Gemeente Gouda, team ondermĳning

Signalen/casussen in ondermĳning

Gemeente Gouda, team ondermĳning

Daling van het totaal Ingezette daling van het aantal woninginbraken Woninginbraken aantal High Impact Crimes voortzetten. Daarnaast meer focus op cybercrime en en een aanpak op gedigitaliseerde criminaliteit. gedigitaliseerde criminaliteit

Tabellenboek politie

Daling van het totaal Ingezette daling van het aantal woninginbraken High Impact crime aantal High Impact Crimes voortzetten. Daarnaast meer focus op cybercrime en en een aanpak op gedigitaliseerde criminaliteit. gedigitaliseerde criminaliteit

Tabellenboek politie

Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit

Afname van de jeugdoverlast op straat. Veel van de Meldingen overlast jeugd veiligheidsvraagstukken in Gouda kunnen hier direct aan gelinkt worden. Snel inspelen op (criminele) trends en ontwikkelingen.

Tabellenboek politie

Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit

Afname van de jeugdoverlast op straat. Veel van de Verwĳzingen HALT veiligheidsvraagstukken in Gouda kunnen hier direct aan gelinkt worden. Snel inspelen op (criminele) trends en ontwikkelingen.

Gemeente Gouda, team Jeugd

Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering rondom vergunningen

Streven naar een een goede balans tussen levendigheid, veiligheid en leefbaarheid. Focus op gezonde horeca, Bibob-toetsing en evenementenveiligheid.

Aan de expoitatievergunningen gerelateerde Bibob-toetsen

Gemeente Gouda, team bĳzondere wetten

Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering rondom vergunningen

Streven naar een een goede balans tussen levendigheid, veiligheid en leefbaarheid. Focus op gezonde horeca, Bibob-toetsing en evenementenveiligheid.

Verleende vergunningen voor horeca (exploitatievergunningen) en evenementen

Gemeente Gouda, team bĳzondere wetten

Voorkomen van polarisatie en radicalisering

Steeds meer inwoners voelen zich (mede door Netwerkgesprekken corona) onzeker over de toekomst. Er is weinig vertrouwen dat het ook voor hen beter zal worden. Er is sprake van sluimerend onbehagen en onvrede. Een deel keert zich zelfs af van de samenleving en politieke instituties.

Gemeente Gouda, team radicalisering & polarisatie

Voorkomen van polarisatie en radicalisering

Steeds meer inwoners voelen zich (mede door Signalen/casussen corona) onzeker over de toekomst. Er is weinig vertrouwen dat het ook voor hen beter zal worden. Er is sprake van sluimerend onbehagen en onvrede. Een deel keert zich zelfs af van de samenleving en politieke instituties.

Gemeente Gouda, team radicalisering & polarisatie

3.6.3 Intensiveringen en bĳstellingen Binnen dit programma zĳn er - buiten de algemene financiële ontwikkelingen - geen specifieke intensiveringen/ bĳstellingen.

Kadernota 2025-2028

3.7 Bestuur en organisatie Ambitie Ontwikkelingen in Gouda zĳn van belang voor de omliggende gemeenten in de regio en andersom. Veel van de opgaven waar de gemeente voor staat, kunnen alleen op regionaal niveau worden gerealiseerd. De intensieve samenwerking in de regio Midden-Holland wordt voortgezet en, indien daar bĳ alle gemeenten voldoende draagvlak voor is, versterkt. In de netwerksamenwerking Alphen-Gouda-Woerden zet de gemeente in op het versterken van het Groene Hart, met bĳzondere aandacht voor circulaire economie, recreatie & groen en NOVEX Groene Hart. In verbanden als de G40 en VNG neemt Gouda actief deel.

Wat wil de gemeente Gouda bereiken? 1) Versterken samenwerking tussen raad en college en binnen de raad Alle politieke partĳen in de Goudse gemeenteraad willen werken aan een vernieuwende vorm van besturen. Met samenwerking wordt bedoeld: de samenwerking tussen raad en college, tussen de leden van de politieke partĳen, maar ook binnen de raad tussen de raadsleden. Transparantie en openheid zĳn hierbĳ de basis.

2) Zicht houden op gemeenschappelĳke regelingen Op verzoek van de gemeenteraad kan het college de gemeenteraad faciliteren in het versterken van de kaderstellende en controlerende rol.

3) Strategisch inzetten van regionale samenwerking(en) en partnerschappen Gouda werkt intensief samen met gemeenten in de regio Midden-Holland en in het samenwerkingsverband Alphen-Gouda-Woerden (AGW). Ook de VNG, de VZHG, de G40 en tal van andere samenwerkingsverbanden worden steeds belangrĳker. Voor diverse opgaven en uitdagingen zĳn deze externe samenwerkingspartners nodig, waarbĳ steeds bekeken wordt welk schaalniveau en samenwerkingsverband het meest passend is.

4) Ruimte geven aan burgerparticipatie en -initiatieven De gemeente hecht waarde aan bewonersparticipatie en -initiatieven. Er is in de stad veel kennis en expertise aanwezig. Met inbreng van de stad komt de gemeente tot betere keuzes, beleid, plannen en uitvoering. De startnotitie participatie vormt de basis voor hoe de gemeente invulling geeft aan burgerparticipatie en -initiatieven.

Kadernota 2025-2028

3.7.1 Ontwikkelingen Wetsvoorstel versterking participatie op decentraal niveau Eind mei 2024 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel versterking participatie op decentraal niveau behandeld. Dit wetsvoorstel past onder meer artikel 150 van de Gemeentewet aan en wil de betrokkenheid van inwoners bĳ de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid van hun gemeente versterken. Ook wordt het uitdaagrecht, als specifieke vorm van participatie, wettelĳk verankerd. Gemeenten dienen voorwaarden op te stellen voor hoe inwoners en maatschappelĳke partĳen gemeentelĳke taken kunnen overnemen. Concreet betekent dit dat de gemeente Gouda de bestaande ‘Verordening inzake de wĳze waarop ingezetenen en belanghebbenden bĳ de voorbereiding van gemeentelĳk beleid worden’ dient te vernieuwen. Hiervoor is een overgangstermĳn van twee jaar opgenomen in het wetsvoorstel. De nieuwe verordening wordt opgesteld in lĳn met de door de raad vastgestelde startnotitie participatie. Regio Midden-Holland In 2023 is een onderzoek verschenen van Berenschot en de Rĳksuniversiteit Groningen naar het Bestuurlĳk Regionaal Ecosysteem (BRE) van Regio Midden-Holland. Volgens het onderzoek is het een goed moment om aanvullende capaciteit in te zetten op meer samenwerking in de regio om tot uitvoering te komen en concrete resultaten te behalen.

Met de zienswĳze van 27 september 2023 op het BRE-rapport heeft de raad de noodzaak voor deze impuls onderstreept. Berenschot is in 2024 gevraagd om met een advies te komen hoe de versterking van de Regio Midden-Holland vorm en inhoud kan krĳgen: wat is nú nodig om een volgende stap te zetten voor gezamenlĳk resultaat, wat vraagt dat van de organisatie Midden-Holland? Dit heeft geleid tot het advies om het programmabureau met 5,5 fte te versterken en verstevigen. Het Dagelĳks Bestuur van de Regio Midden-Holland heeft de financiële gevolgen van deze versterking opgenomen in de ontwerp programmabegroting 2025-2028 van de Regio Midden-Holland. Met het ministerie van Onderwĳs, Cultuur en Wetenschap loopt daarnaast een traject over toetreding van Midden-Holland tot het stelsel van stedelĳke cultuurregio’s.

Nader te onderzoeken & af te wegen richting de begroting 2025 Regio Midden-Holland • De hierboven beschreven versterking en versteviging van de regionale samenwerking met 5,5 fte heeft betrekking op de onderwerpen: 1) duurzame groei 2) bereikbaarheid 3) economische vitaliteit. Deze versterking draagt volgens het volledige college van B&W bĳ aan de inhoudelĳke opgaven waarop Midden-Holland de komende jaren regionaal wil samenwerken. Dekking wordt gezocht binnen de begroting.

Kadernota 2025-2028

3.7.2 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.

Indicatoren In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Toelichting

Indicator

Versterken samenwerking tussen raad Alle politieke partĳen in de Goudse Vertrouwen in overheid en college en binnen de raad gemeenteraad willen werken aan een en gezondheidsinstellingen vernieuwende vorm van besturen. Met samenwerking wordt bedoeld: de samenwerking tussen raad en college, tussen de leden van de politieke partĳen, maar ook binnen de raad tussen de raadsleden. Transparantie en openheid zĳn hierbĳ de basis. Zicht houden op gemeenschappelĳke regelingen

Kadernota 2025-2028

(RISBO, enquête sociale cohesie via Kieskompas) https:// www.waarstaatje gemeente.nl/ dashboard/ maatschappelĳkeeneconomischeveerkracht/ socialecohesie

Op verzoek van de gemeenteraad kan Percentage jaarrekening Jaarrekening het college de gemeenteraad faciliteren in gemeen-schappelĳke regelingen Gemeente Gouda het versterken van de kaderstellende en (lasten gemeneen-schappelĳke controlerende rol. regelingen/ totaal van lasten)

Strategisch inzetten van regionale Voor diverse opgaven en uitdagingen zĳn Aantal samenwerking(en) en partnerschappen externe samenwerkingspartners nodig, samenwerkingsverbanden waarbĳ steeds bekeken wordt welk schaalniveau en samenwerkingsverband het meest passend is. Ruimte geven aan burgerparticipatie en -initiatieven

Databron

(Regioatlas) https:// www.regioatlas.nl/ kaarten#_samenwerkings kaartgouda_1

Wordt verder uitgewerkt conform scenario Bĳv. Score voor ‘Samenwerking Stadspeiling 3 van de startnotitie participatie. met inwoners’, of voor ‘gemeente betrekt buurt’

3.7.3 Intensiveringen en bĳstellingen In de onderstaande tabel zĳn de financiële mutaties (intensiveringen/ bĳstellingen) opgenomen en toegelicht. Nr.

Onderwerp (bedragen in € x 1.000)

2025

2026

2027

2028

Rechtmatigheidsverantwoording

162

Totaal

162

Wettelĳke ontwikkelingen: 1.

(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)

Toelichting op de mutaties 1. Rechtmatigheidsverantwoording Vanwege een wĳziging in de gemeentewet dient het college vanaf 2023 een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening. Om een rechtmatigheidsverantwoording te kunnen opstellen, moet aantoonbaar gemaakt worden dat wet- en regelgeving is nageleefd bĳ financiële beheershandelingen. Het aantoonbaar maken gebeurt door (verbĳzonderde) interne controles uit te voeren. Voor het tĳdig en met voldoende kwaliteit uitvoeren van deze (verbĳzonderde) interne controles is extra structurele capaciteit nodig. De intensivering betreft structureel één extra FTE.

Kadernota 2025-2028

3.7.4 Bedrĳfsvoering

Ontwikkelingen Motie realisatiekracht Bĳ behandeling van de Kadernota 2024-2027 heeft de raad de motie realisatiekracht aangenomen, waarin wordt gevraagd om een analyse te maken van de achterstanden in het bestuursakkoord. Om invulling te geven aan de motie werkt het college aan een Mid term review. In de zomer van 2024 is het college halverwege haar termĳn. Dat is een goed moment om stil te staan bĳ en te reflecteren op waar het college staat met de uitvoering van het bestuursakkoord “Geef Gouda door”. Rechtmatigheid Vanwege een wĳziging in de gemeentewet dient het college vanaf 2023 een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening. Voorheen beoordeelde de accountant de (financiële) rechtmatigheid. Vanaf 2023 toetst hĳ alleen de getrouwheid van de verantwoording van het college. Begin 2024 is gebleken dat de algemene rekenkamer fundamentele bezwaren heeft tegen de voorgestelde aanpassingen in de Bedrĳfsvoering en Auditing Decentrale Overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) vanwege de rechtmatigheidsverantwoording. De BADO en BBV zĳn daarom vooralsnog niet aangepast. De VNG heeft BZK opgeroepen om de regelgeving in het BBV en BADO over de rechtmatigheidsverantwoording zo snel mogelĳk tot stand te brengen. Pas dan is er voor iedereen uniforme duidelĳkheid over het te volgen proces.

Verbetering financiële functie In de begroting 2024-2027 is gemeld dat voor twee jaar extra versterking is begroot voor onder andere het realiseren van meer inzicht in de begroting. Het project 'Doorlichten van de begroting' is gestart met een doorlooptĳd van twee jaar. Tussentĳdse resultaten zullen worden verwerkt in de daartoe behorende P&C documenten en worden ook gerapporteerd aan de raad. Indien er sprake is van onderuitputting op budgetten zal dit eerst worden verrekend met de stelpost onderuitputting meerjarenbegroting.

Nader te onderzoeken & af te wegen richting begroting 2025 Dienstverlening • Gouda groeit. Het aantal inwoners is inmiddels meer dan 75.000 inwoners. Doordat de ambities uit het Bestuursakkoord beginnen te landen in de stad neemt ook de vraag vanuit de inwoners toe. Dit zorgt voor extra druk bĳ de afdeling dienstverlening. Om de kwaliteit van de dienstverlening op het gewenste niveau te houden en om te kunnen doorontwikkelen van inhuur naar vaste inzet zĳn naar verwachting financiële middelen nodig.

Kadernota 2025-2028

4 Ontwikkeling meerjarenperspectief 2025 - 2028 4.1 Overzicht meerjarenperspectief 2025 - 2028 In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van het meerjarenperspectief 2025 - 2028 weergegeven. In deze tabel zĳn de algemene (overkoepelende) financiële ontwikkelingen meegenomen, zoals de bĳstelling van de reguliere structurele prĳsontwikkeling per 2025, de CAO 2024 en de inflatieontwikkeling van gemeenschappelĳke regelingen. Ook de bĳstellingen op basis van wettelĳke/ onontkoombare en overige ontwikkelingen binnen de verschillende programma's komen terug in deze tabel. De algemene financiële ontwikkelingen zĳn toegelicht in hoofdstuk 5 van deze kadernota. De wettelĳke/ onontkoombare en overige ontwikkelingen zĳn toegelicht in de afzonderlĳke programma's. Progr. Bedragen in € x 1.000

2025

2026

2027

2028

-9.219

-2.948

-8.181

-12.033

400

200

Beheerplan groot- en vervangingsonderhoud openbare ruimte 2023 - 2029 (raadsbesluit 27-09-2023)

2.413

2.387

2.711

3.074

Herbestemming stadhuis: definitief ontwerp (raadsbesluit 01-11-2023)

-128

-123

589

581

Nota reserves en voorzieningen (raadsbesluit 13-12-2023)

-751

-752

-943

-1.342

Verduurzaming gemeentelĳk vastgoed (raadsbesluit 07-02-2024)

-369

149

333

Verbetering toegankelĳkheid gemeentelĳk vastgoed (raadsbesluit 07-02-2024)

-133

-91

-50

-31

Subsidieregeling Groenblauw schoolpleinen (raadsbesluit 07-02-2024)

200

Lokale inclusie agenda (raadsbesluit 13-03-2024)

155

Startnotitie burgerparticipatie (raadsbesluit 10-04-2024)

813

543

-6.619

-365

-4.798

-8.943

Saldo begroting 2024 - 2027 Integraal veiligheidsbeleid (raadsbesluit 27-09-2023)

(A) Startsaldo Kadernota 2025 Algemene financiële ontwikkelingen: div. Prĳsontwikkeling 2025 (verrekening met stelpost)

2.200

600

div. Extra OZB inkomsten - areaaluitbreiding

-100

div. CAO 2024 (verrekening met stelpost)

-800

div. Inflatie ontwikkeling GR-en 2025 (verrekening met stelpost)

1.400

900

500

div. Geactualiseerd concern investeringsplan (CIP) - ontwikkeling kapitaallasten

-800

-180

-340

-600

1.900

420

-740

-1.000

400

(B) Subtotaal algemene financiële ontwikkelingen Wettelĳke ontwikkelingen / onontkoombaar: 3

Herĳking MJOP gemeentelĳke gebouwen (inflatie ontwikkeling)

400

Digitalisering omgevingswet

135

Inkoopplan Jeugd en WMO

1.543

Rechtmatigheidsverantwoording

162

2.240

880

Gemeenschappelĳk regeling Jeugd en Wmo

Reservering sparen/ afschrĳvingslasten

570

2.500

(D) Subtotaal overige ontwikkelingen

880

3.070

(E) Prognose extra inkomsten Rĳk *

1.000

-3.200

Doorkĳk Kadernota 2025 (A t/m E)

-599

-25

-3.428

-7.833

(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)

* Vooruitlopend op de meicirculaire 2024 is de voorjaarsnota van het rĳk gepubliceerd. Deze voorjaarsnota is voorzichtig vertaald naar het financieel effect voor de gemeente Gouda.

Kadernota 2025-2028

5 Algemene (overall) financiële ontwikkelingen

Kadernota 2025-2028

5.1 Inflatie/ prĳsontwikkeling 2025 Inflatiecĳfer begroting 2025 Voor de begroting 2025 volgen we het indexcĳfer uit de meicirculaire (gebaseerd op de meest recente macro economische verkenning). Zie hiervoor ook het hoofdstuk: 'Kaders en uitgangspunten voor de begroting 2025".

Effect prĳsindex 2025 Om een voorlopig beeld te schetsen van de ontwikkeling van de structurele prĳsindex per 2025 en het daarbĳbehorende financiële effect is uitgegaan van 2% reguliere indexatie (IMOC) en 5,6% OVA/PCC (indexering zorgbudgetten). In de begroting 2025 zal het definitieve indexcĳfer gekoppeld worden aan het indexcĳfer uit de meicirculaire 2024 (IMOC). Om de gemeentelĳke begroting op niveau te houden, zal de prĳsindex zowel aan de inkomsten- als uitgavenkant worden gecorrigeerd. In de onderstaande tabel is het financieel effect opgenomen van de indexatie.

Verloop stelpost prĳsontwikkeling De inkomsten uit het gemeentefonds worden weergegeven in zogenaamde lopende prĳzen. Dat betekent dat er rekening is gehouden met de verwachte toekomstige cumulatieve loon- en prĳsstĳgingen. Deze toekomstige stĳgingen worden gereserveerd op een stelpost en jaarlĳks bĳ de mei- en of septembercirculaire geactualiseerd. In de onderstaande tabel is de stand en het verloop van de stelpost prĳsontwikkeling opgenomen. In de jaren 2025 en 2026 ontstaat er een tekort van € 2,2 miljoen aflopend naar € 0,6 miljoen op de stelpost prĳsontwikkeling. Dit effect wordt als mutatie verwerkt op het begrotingssaldo in 2025 en 2026. Bedragen in € x 1 miljoen

2025

2026

2027

2028

Beschikbaar op stelpost prĳsontwikkeling

-1,6

-3,2

-4,8

-6,9

Effect inflatie/ prĳsontwikkeling begroting 2025

3,8

Totaal verloop stelpost prĳsontwikkeling

2,2

0,6

-1,0

-3,1

(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)

Kadernota 2025-2028

5.2 Cao 2024 Cao gemeenten 2024 In december 2023 is er ingestemd met de nieuwe Cao gemeenten 2024. De nieuwe Cao heeft een looptĳd van 1 januari 2024 tot 31 maart 2025. In de onderstaande tabel is het financieel effect van de nieuwe Cao opgenomen. Bedragen in € x 1 miljoen

Mutatie

Kosten Cao 2024 - structureel

3,5

Reeds gereserveerd op stelpost loonontwikkeling

-4,3

Effect Cao 2024

-0,8

(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)

In het meerjarenperspectief was al rekening gehouden met een loonontwikkeling van totaal € 4,3 miljoen structureel. Het verschil bedraagt € 800.000 en wordt ten gunste gebracht van het begrotingsresultaat.

Verloop stelpost loononwikkeling De inkomsten uit het gemeentefonds worden weergegeven in zogenaamde lopende prĳzen. Dat betekent dat er rekening is gehouden met de verwachte toekomstige cumulatieve loon- en prĳsstĳgingen. Deze toekomstige stĳgingen worden gereserveerd op een stelpost en jaarlĳks bĳ de mei- en of septembercirculaire geactualiseerd. In de onderstaande tabel is de stand en het verloop van de stelpost loonontwikkeling opgenomen. Hierin is bovenstaand effect van de Cao opgenomen. De stelpost is toereikend om de effecten van de Cao 2024 op te vangen. Bedragen in € x 1 miljoen

2025

2026

2027

2028

Beschikbaar op stelpost loonontwikkeling

-5,7

-7,0

-8,7

-8,9

Effect Cao 2024

3,5

Aframing te hoge CAO reservering CAO 2024

0,8

Totaal verloop stelpost loonontwikkeling

-1,4

-2,7

-4,4

-4.6

(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)

Kadernota 2025-2028

5.3 Inflatieontwikkeling gemeenschappelĳke regelingen 2025 Financiële kaderstelling gemeenschapelĳke regelingen Met de “Financiële kaderstelling gemeenschappelĳke regelingen” beschikken gemeenten in de regio Hollands-Midden sinds 2010 over een gedragen instrument om uniforme afspraken te maken over de indexering en de algemene taakstelling voor de op te stellen begroting. Dit betreft de gemeenschappelĳke regelingen waarin zĳ deelnemen. De bĳstelling van de begrotingen 2025 van de verbonden partĳen wordt verwerkt conform de vastgestelde (collegebesluit 6 februari 2024) Financiële Kaderstelling Gemeenschappelĳke Regelingen (FKGR) voor de begroting 2025. Dit betreft een toegestaneprĳsindexatie van 11,1% voor beloning werknemers en 3,7% voor netto materieel. In de onderstaande tabelis het financieel effect van het financieel kader gemeenschappelĳke regelingen opgenomen. In de kaderstelling van 2025 is ook de forse prĳsontwikkeling van 2022 met terugwerkende kracht verwerkt. Naast prĳsindexatie stĳgt door andere ontwikkelingen (bĳvoorbeeld: hoeveelheidsaanpassing) de bĳdrage aan gemeenschappelĳke regelingen. De gemeenschappelĳke regelingen dienen in het 1e halfjaar van 2024 hun concept begroting 2025 in. De raad kan haar zienswĳze hierover geven. De hieruit voortvloeiende effecten worden verwerkt in de programmabegroting 2025-2028. Bedragen in € x 1 miljoen

Mutatie

Financieel kader gemeenschappelĳke regelingen 2025 (FKGR)

1,5

(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)

Verloop stelpost prĳsonwikkeling gemeenschappelĳke regelingen De inkomsten uit het gemeentefonds worden weergegeven in zogenaamde lopende prĳzen. Dat betekent dat er rekening is gehouden met de verwachte toekomstige cumulatieve loon- en prĳsstĳgingen. Deze toekomstige stĳgingen worden gereserveerd op een stelpost en jaarlĳks bĳ de mei- en of septembercirculaire geactualiseerd. In de onderstaande tabel is de stand en het verloop van de stelpost prĳsontwikkeling gemeenschappelĳke regelingen opgenomen. Hierin is bovenstaand effect van het nieuwe kader voor 2025 opgenomen. In de periode 2025-2028 ontstaat er een tekort op de stelpost prĳsontwikkeling gemeenschappelĳke regelingen van € 1,4 miljoen aflopend naar € 0,5 miljoen. Dit effect wordt als mutatie verwerkt op het begrotingssaldo. Bedragen in € x 1 miljoen

2025

2026

2027

2028

Beschikbaar op stelpost prĳsontwikkeling gemeenschappelĳke regelingen

-0,1

-0,6

-1,0

Effect financieel kader 2025

1,5

Totaal verloop stelpost prĳsontwikkeling GR-en

1,4

0.9

0,5

(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)

Kadernota 2025-2028

5.4 Geactualiseerd concern investeringsplan (CIP) 2024 - 2028 Investeringen leveren een positieve bĳdrage aan de fysieke leefomgeving, waardoor de stad voor inwoners, bedrĳven en toeristen aantrekkelĳk blĳft. Bĳ iedere actualisatie van het meerjarenperspectief wordt het concern investerinsplan (CIP) geactualiseerd. Met dit instrument wordt de omvang van de (meerjarige) investeringsbudgetten en de bĳbehorende kapitaallasten bepaald. Het totale investeringsbudget is hierin leidend. De bĳbehorende kasstroom (fasering) kan afwĳken.

Actualisatie concern investeringsplan (CIP) 2024-2028 In de 1e bestuursrapportage is het CIP 2024 - 2028 meerjarig geactualiseerd, waarbĳ alle mutaties zĳn toegelicht. Dit is gedaan om het gehele CIP in beeld te houden; waarbĳ faseringen duidelĳk zichtbaar zĳn. Deze actualisatie wordt als opmaat gebruikt naar de programmabegroting 2025 - 2028. Het financieel effect van de afschrĳvingslasten over de jaren 2025 - 2028 wordt als mutatie verwerkt op het begrotingssaldo 2025 - 2028. Toelichting (bedragen x € 1.000)

Nut

CIP 2024 in boekwerk Begroting 2024 (blz. 88)

2024

2025

2026

2027

2028

Totaal

78.735

36.917

32.176

17.016

164.844

Overige ontwikkelingen/ raadsbesluiten: Bĳdrage voetpad door spoorpark (administratieve correctie)

-600

Fietsparkeren /Inpandige fietstenstalling (raadsbesluit 27-09-2023)

-1.095

Beheerplan GOVO + Toegankelĳkheid openbare ruimte (raadsbesluit 27-09-2023)

7.222

-657

3.867

-1.176

6.132

15.388

3.581

10.643

Herbestemming stadhuis (raadsbesluit 01-11-2023)

-3.015

5.000

2.500

Duurzaamheid (raadsbesluit 07-02-2024)

-3.158

7.061

3.770

-610

Toegankelĳkheid gemeentelĳke gebouwen (raadsbesluit 07-02-2024)

-1.773

577

256

Water- en rioleringsprogramma (raadsbesluit 13-03-2024)

12.800

2.800

Verbouwing Burgermeester Martenssingel 15 - ISK (raadsbesluit 10-04-2024)

4.700

960

Afval containers (raadsvoorstel 22-05-2024)

4.485 -363 15.600

Mutaties 1e Bestuursrapportage 2024 en doorwerking in CIP 2025-2028: Fasering budget 2024-2028 IHP

-5.399

Eurotonde

-3.000

5.176

464

-242

3.000

Herinrichting Agnietenstraat

-307

307

Herinrichting Sportlaan

220

-220

Vervanging comp.bestuur Selectief Toegangsysteem

-350

350

Vervanging Kade- en Walmuren (bestuursakkoord)

1.000

-1.000

Vervanging VRI Goejanverw FI singel

-227

Voetpad door spoorpark

-179

177

0 179

Fasering budget + actualisatie jaarschĳf 2028 Maatschappelĳke Voorzieningen Wester-Gouwe

-5.128

5.128

-10.515

4.323

6.192

Buitensport

-250

-187

-250

937

Automatisering

-90

-792

-1.617

996

-1.458

Investeringen 1e bestuursrapportage 2024 Toegangsdeuren Chocoladefabriek

250

Uitbreiding terrein Klein Amerika

WMP Grote Zware Voertuigen

Totaal actualisatie CIP 2024 - 2028

250 45 343

81.360

61.347

(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)

In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van de afschrĳvingslasten opgenomen:

Kadernota 2025-2028

32.317

343 20.879

17.838

213.742

Onderwerp (bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Bĳstelling afschrĳvingslasten per jaar

-800

-180

-340

-600

(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)

Totaaloverzicht actueel concern investeringsplan 2024 - 2028 Programma

Omschrĳving

01 Economie, werk IHP en onderwĳs Maatschappelĳke Voorzieningen Wester-Gouwe 02 Energie en klimaat

2025

2026

2027

2028

10.769

464

129

194

6.091

Rioolprojecten (afschrĳven) 2023

7.633

Rioolprojecten (afschrĳven) 2024

5.167

Rioolprojecten (afschrĳven) 2025

2.800

960

3.000

Fietsparkeren (bestuursakkoord)

1.005

Haastrechtsebrug

2.500

Herinrichting Agnietenstraat

307

Herinrichting Sportlaan

240

Kwaliteitsverhoging binnenstad

640

345

Maatr. Knelpunt.verkeer en VCP

4.205

2.755

3.118

2.785

Maatschappelĳke Voorzieningen Wester-Gouwe

9.859

13.615

2.331

4.230

101 0

Afvalcontainers (raadsbesluit 22-05-2024) 03 Wonen en leefomgeving

2024 18.211

Eurotonde

Investeringen Schouwburg Stadhuis 2023 (bestuursakkoord) Toegankelĳkheid Openbare Ruimte 20 jr (bestuursakkoord) Verduurz Gem.Vastgoed (bestuursakkoord) Vervanging comp.bestuur Selectief Toegangsysteem Vervanging Kade- en Walmuren (bestuursakkoord) Vervanging populieren Vervanging VRI Goejanverw FI singel Vervangings investering Openbare Ruimte Voetpad door spoorpark

481

306

1.667

8.333

2.500

577

256

513

2.408

7.061

7.103

2.723

3.581

350

1.102

1.864

780

177

16.607

9.008

13.294

6.540

5.619

179

4.700

Uitbreiding terrein Klein Amerika (1e bestuursrapportage 2024)

Toegangsdeuren Chocoladefabriek (1e bestuursrapportage 2024)

250

1.383

1.215

569

251

937

Verbouwing Burgermeester Martenssingel 15 - ISK (raadsbesluit 10-04-2024)

05 Cultuur, sport en recreatie

Buitensport

06 Leefbaarheid en veiligheid

Vervanging camera toezicht

Vervanging zakpalen binnenstad

175

Automatisering

606

963

580

333

996

07 Bestuur en organisatie

AV middelen Eindtotaal

425

81.360

61.347

32.317

20.879

17.838

Kadernota 2025-2028

6 Ontwikkeling financiële positie 6.1 Ontwikkeling reserves en weerstandsvermogen De ontwikkeling van de weerstandscapaciteit fluctueert met de jaarlĳkse inkomsten en uitgaven van de gemeente Gouda. De weerstandscapaciteit wordt daarom meerjarig beoordeeld. De actualisatie van de inschatting van de benodigde weerstandscapaciteit vindt plaats op basis van financiële effecten van vastgestelde raadsbesluiten die ten laste komen van de algemene reserve en de ontwikkeling van de begrotingsresultaten 2024 - 2028. In de onderstaande tabel is de verwachte ontwikkeling meerjarig weergegeven. De ontwikkeling van het weerstandsvermogen kan in de periode 2025 - 2028 als voldoende / ruim voldoende worden beoordeeld.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Gouda&id=0d1d81a8-5361-4d52-ab25-2c20cd8bbd28