Kadernota 2024-2027
Tekst van het document
Er geldt daarmee onzekerheid of rijksmiddelen aangewend kunnen worden om die uitbreiding op te vangen. Bovendien dreigt een tekort aan middelen voor trajecten in het kader van de inburgering, als gevolg van de stijgende personele lasten. Om te voorkomen dat achterstanden in inburgeringstrajecten ontstaan wordt een bedrag van € 600.000 structureel aanvullend noodzakelijk geacht om tijdige en goede inburgering, huisvesting, taalonderwijs en begeleiding richting (vrijwilligers) werk te organiseren voor een groeiende groep inburgeraars 2.Inzet gedragswetenschappers Op 20 december 2022 heeft het college besloten om de inzet van gedragswetenschappers in de toeleiding naar Jeugdhulp- en Wmo-voorzieningen structureel te maken. Vanuit het Programma Sturen op Kosten heeft in 2022 een pilot ‘’gedragswetenschapper Wmo’’ plaatsgevonden. In de pilotperiode is een netto besparing van € 156.000 op de inzet van begeleiding en dagbesteding gerealiseerd. Voor Jeugd kan een dergelijke besparing niet (meer) inzichtelijk worden gemaakt. Daar is de raadpleging van de gedragswetenschappers altijd al onderdeel van de procedure en gaan aanvragen ook altijd langs de toetsers. De inschatting is echter dat ook voor Jeugd de inzet van gedragswetenschappers een dempend effect heeft op de kosten voor ondersteuning. De inzet van de gedragswetenschappers kost structureel € 158.000.
Het college heeft besloten om deze kosten in 2023 incidenteel te dekken uit bestaande budgetten in programma 4. Voor de structurele dekking wordt ruimte gevraagd in de Kadernota 2024. 3. Regionale WerkOrganisatie (RWO) In het BestuursOverleg Sociaal Domein (BOSD) van 18 april 2023 is door de leden van het BOSD en de wethouders Financiën overeenstemming bereikt met betrekking tot de begroting van de Regionale Werkorganisatie SD in Oprichting (RWO). Hierbij zijn afspraken gemaakt over structurele extra kosten; enerzijds voor versterken van RWO, en anderzijds om kosten te dekken die eerder op incidentele manier door Gouda werden betaald, zoals kosten voor management, kosten voor ziekte en vervangende inhuur, en overhead. Om deze kosten op een structurele manier vast te leggen wordt de gezamenlijke regiobegroting opgehoogd met € 1.155.000. Voor Gouda betekent dit een structurele verhoging van € 351.000 voor het Goudse deel van de regiobijdrage. De verwerking van de opbrengsten en de kosten die daar tegen over staan vindt bij de Kadernota plaats. Er zijn ook afspraken gemaakt over incidentele kosten. Dit betreft kosten voor het opzetten van de GR en voor de ontvlechting van RWO uit de Goudse organisatie.
Hierbij speelt mee dat er wordt toegewerkt naar een GR en er nu sprake is van een tussenfase waarbij nog onduidelijk is hoe in de toekomst taken georganiseerd zullen worden en welke keuzes daarbij worden gemaakt. Van deze incidentele kosten ad € 1.840.000 wordt voorgesteld deze te dekken uit de reserve BW/MO/VO, die is gevoed door jarenlange overschotten op regionale taken. Deze verwerking zal voor 2023 bij de 1e bestuursrapportage 2023 en voor 2024 bij de begroting plaatsvinden.
26
Kadernota 2024-2027
3.5 Cultuur, sport en recreatie Ambitie Gouda is een bruisende en gezonde stad, waar het prettig wonen, opgroeien en recreëren is. Een stad met een rijk cultureel aanbod waar ruimte is voor verwondering en een unieke beleving. De gemeente wil het culturele erfgoed van Gouda behouden, versterken en toekomstbestendig maken en haar archeologische verleden zichtbaar maken. Kansen die waterrecreatie biedt voor Gouda, aangrijpen. Voor een aantrekkelijke en leefbare stad zijn cultuur en kunst een onmiskenbare schakel. Toegankelijkheid, een breed bereik en divers aanbod van kunst en cultuur is daarbij cruciaal. Gouda moet een gezonde stad zijn met gezonde inwoners. Zowel lichamelijk als geestelijk. Sporten en bewegen moet toegankelijk en dichtbij zijn voor iedere Gouwenaar.
Wat wil de gemeente Gouda bereiken? 1) Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen Investeren in een aantrekkelijke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie.
2) Het merk Gouda verder versterken en strategisch positioneren Gouda is een unieke stad die veel te bieden heeft. Daar zijn we trots op. Daarom wil de gemeente datgene waar Gouda voor staat verder uitdragen en werken aan versterking van het imago.
3) Versterken van het cultureel erfgoed in Gouda Inzetten op het behoud en maatschappelijke benutting van ons cultuurhistorisch erfgoed en stimuleren van onderhoud. Het uitdragen en zichtbaar maken van de geschiedenis van Gouda, ook op archeologisch gebied.
4) Ontwikkeling en herstel van de brede culturele sector Het stimuleren van ontwikkeling en herstel in de culturele sector is noodzakelijk. Om een interessant en aansprekend aanbod van kunst en cultuur voor de grote diversiteit aan Gouwenaren te realiseren en bezoekers te blijven trekken. Het cultureel bereik wordt verbreed door het uitvoeren van cultuurnota o.a. door het totstandbrengen van een innovatiefonds.
5) Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt De gemeente wil door de inzet van verschillende instrumenten faciliteren dat het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt toeneemt.
Kadernota 2024-2027
27
3.5.1 Ontwikkelingen Toerisme na coronapandemie Het toerisme komt weer op gang na corona. Eerdere crisissituaties hebben laten zien dat het internationale toerisme weer sterk herstelde na de crisisperiode. De herstelperiode na epidemieën en andere ziekte-uitbraken duurde in het verleden gemiddeld bijna 20 maanden. In het afgelopen jaar heeft er (mede dankzij Gouda 750) al een herstel van het toeristisch en recreatieve bezoek aan Gouda plaatsgevonden. Het internationale reisgedrag is echter nog niet terug op het niveau van voor de coronapandemie, mede door ontwikkelingen zoals de oorlog in de Oekraïne en prijsstijgingen. Het toeristisch bezoek uit Aziatische landen is (lang) niet vergelijkbaar met de aantallen van voor 2019. In Gouda komen de meeste bezoekers uit ons omringende landen en hier zien we daarom herstel optreden. Daarentegen zoeken Nederlanders weer meer het buitenland op en daalt het binnenlands toeristisch bezoek ten opzichte van 2021 met meer dan 7 % (bron: NBTC). De personeelskosten en overige kosten van toeristische promotie stijgen bovendien harder dan de inflatie. Hier is sprake van een ‘post-corona’-effect; veel aanbieders hebben bij hervatting van de activiteiten na corona direct een forse prijsstijging doorgevoerd. De gewone inflatie komt hier nog bovenop, waardoor beoogde werkzaamheden in de knel kunnen komen.
Zonder verhoging van het toerisme budget, kunnen niet alle beoogde werkzaamheden uitgevoerd worden. Evenementen na coronapandemie Real life evenementen voorzien na corona in een behoefte. De begrotingen van evenementenorganisatoren en vrijwilligersorganisaties staan echter onder grote druk. Dit heeft te maken met algemene prijsstijgingen, maar zeker ook met toegenomen (veiligheids)eisen. In Gouda speelt daarnaast vergrijzing van de vrijwilligersorganisaties een rol. Deze ontwikkeling wordt meegenomen in de herijking van evenementensubsidies.
Nader uit te werken richting de begroting 2024 Kunst in de openbare ruimte • De verbetering van het collectiebeheer van kunst in de openbare ruimte wordt verder opgepakt. In de Cultuurnota zijn extra middelen beschikbaar gesteld om inzicht te scheppen in de fysieke staat en waarde (financieel, artistiek en maatschappelijk) van de collectie. Deze nulmeting wordt in 2023 uitgevoerd. Afhankelijk van de uitkomsten uit deze meting kan aan de raad zo nodig een voorstel worden voorgelegd voor aanvullend budget. Verduurzamen groenhovenbad • Het college werkt aan een voorstel om het Groenhovenbad (één van de grootste gasverbruikers binnen de gemeente) gasloos te maken. Sport.Gouda komt voor de zomer met een onderbouwd advies voor het benodigde budget om de bij Sport.Gouda in exploitatie zijnde binnensportaccommodaties te verduurzamen. Evenementensubsidies • Vanwege stijgende kosten en extra (veiligheids)eisen wordt opnieuw gekeken naar de breedte van de gemeentelijke evenementensubsidies. De situatie rond Koningsnacht was hier mede aanleiding voor, maar ook breder zien we problemen. Dat geldt voor heel Nederland. Dit wordt nader uitgewerkt en besproken met de gemeenteraad. Tevens kijken we naar de wens uit de stad om voortbouwend op Gouda750 een jaarlijkse opening van het culturele seizoen te initiëren.
Cultuurhistorie en archeologie • Gezien het toenemend aantal ambities in de openbare ruimte, boven- en ondergronds, schiet onze capaciteit op het gebied van cultuurhistorie en erfgoed tekort. Dit knelt in de uitvoering van onze brede gemeentelijke ambities. Komende tijd wordt dit nader in beeld gebracht. • De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) heeft verkennend onderzoek uitgevoerd naar onroerend erfgoed in Nederland uit de periode van 1965 tot 1990, de Post 65 periode. Het college sluit hier graag bij aan. Deze periode kent karakteristiek een uitzonderlijk erfgoed dat de moeite waard is om te behouden voor toekomstige generaties. De aandacht voor dit erfgoed wordt bovendien dringend, omdat er steeds vaker sprake is van sloop van gebouwen uit deze periode. Eerdere inventarisaties van het erfgoed in de naoorlogse periode heeft een lijst met potentiële gemeentelijke monumenten opgeleverd. Echter, deze panden zijn nog niet beschermd (aangewezen tot monument). De overgang naar de Omgevingswet is een goed moment om de aanwijzing van nieuwe gemeentelijke monumenten ter hand te nemen. Hiervoor is extra capaciteit nodig. • Het archeologisch depot van de gemeente Gouda voldoet op dit moment niet aan de wettelijke eisen. Er is een plan van aanpak opgesteld om hieraan te gaan voldoen. Uitvoering daarvan vraagt extra middelen.
28
Kadernota 2024-2027
3.5.2 Doelen en indicatoren
Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.
Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de concept indicatoren weergeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling
Toelichting
Indicator
Databron
Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen
Investeren in een aantrekkelijke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie.
Aantal personen met een hotelovernachting
Cijfers hotels Gouda
Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen
Investeren in een aantrekkelijke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie.
Gemiddelde uitgaven per persoon per bezoek
Onderzoek NBTC toeristisch bezoek aan steden
Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen
Investeren in een aantrekkelijke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie.
Aantal bezoekers attracties binnenstad (top 5)
Gemeente Gouda
Een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen
Investeren in een aantrekkelijke binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie.
Leegstand binnenstad
Gemeente Gouda
Versterken van het cultureel Inzetten op het behoud en maatschappelijke erfgoed in Gouda benutting van ons cultuurhistorisch erfgoed en stimuleren van onderhoud. Het uitdragen en zichtbaar maken van de geschiedenis van Gouda, ook op archeologisch gebied.
Staat van onderhoud
Erfgoedmonitor PZH
Versterken van het cultureel Inzetten op het behoud en maatschappelijke erfgoed in Gouda benutting van ons cultuurhistorisch erfgoed en stimuleren van onderhoud. Het uitdragen en zichtbaar maken van de geschiedenis van Gouda, ook op archeologisch gebied.
Leegstand van monumenten
Erfgoedmonitor PZH
Ontwikkeling en herstel van Het stimuleren van ontwikkeling en herstel in de Tevredenheid culturele aanbod de brede culturele sector culturele sector is noodzakelijk. Om een interessant in Gouda en aansprekend aanbod van kunst en cultuur voor de grote diversiteit aan Gouwenaren te realiseren en bezoekers te blijven trekken. Het cultureel bereik wordt verbreed door het uitvoeren van cultuurnota o.a. via het totstandbrengen van een innovatiefonds.
Stadspeiling
Ontwikkeling en herstel van Het stimuleren van ontwikkeling en herstel in de Percentage inwoners dat (vaak Stadspeiling de brede culturele sector culturele sector is noodzakelijk. Om een interessant of soms) culturele activiteiten in en aansprekend aanbod van kunst en cultuur voor Gouda bezoekt de grote diversiteit aan Gouwenaren te realiseren en bezoekers te blijven trekken. Het cultureel bereik wordt verbreed door het uitvoeren van cultuurnota o.a. via het totstandbrengen van een innovatiefonds. Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt
De gemeente wil door de inzet van verschillende instrumenten faciliteren dat het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt toeneemt.
Percentage inwoners van 18 jaar en ouder dat minimaal één keer per week sport
Gezondheidsmonitor Volwassenen CBS/ RIVM/GGD
Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt
De gemeente wil door de inzet van verschillende instrumenten faciliteren dat het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt toeneemt.
Percentage inwoners van 18 jaar en ouder dat voldoet aan de beweegrichtlijnen
Gezondheidsmonitor Volwassenen CBS/ RIVM/GGD
Kadernota 2024-2027
29
3.5.3 Intensiveringen en bijstellingen Binnen dit programma zijn er - buiten de algemene financiële ontwikkelingen - geen specifieke intensiveringen/ bijstellingen.
30
Kadernota 2024-2027
3.6 Leefbaarheid en veiligheid Ambitie Alle Gouwenaars moeten kunnen wonen en opgroeien in veilige, leefbare buurten en wijken. Het gaat zowel om het voorkomen (preventie) als het bestrijden (repressie) van problemen variërend van ondermijning, drugscriminaliteit, sociale overlast en jeugdcriminaliteit tot mensenhandel en (woning)inbraken. Veiligheid wordt mede bepaald door de sociale verbondenheid in de buurt en de situatie op straat waar buurtbewoners elkaar kunnen aanspreken.
Wat wil de gemeente Gouda bereiken? 1) Signaleren, voorkomen en aanpakken van ondermijnende criminaliteit Voorkomen dat de onderwereld en de bovenwereld zich met elkaar vermengen. Onder de ondermijningsaanpak vallen ook de aanpak op: drugscriminaliteit, criminele families/netwerken en mensenhandel.
2) Daling van het totaal aantal High Impact Crimes Ingezette daling van het aantal woninginbraken voortzetten. Daarnaast meer focus op cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit.
3) Afname jeugdoverlast Afname van de jeugdoverlast op straat. Veel van de veiligheidsvraagstukken in Gouda kunnen hier direct aan gelinkt worden. Snel inspelen op (criminele) trends en ontwikkelingen.
4) Professionalisering vergunningenbeleid Streven naar een een goede balans tussen levendigheid, veiligheid en leefbaarheid. Focus op gezonde horeca, Bibob-toetsing en evenementenveiligheid.
5) Voorkomen van polarisatie en radicalisering Steeds meer inwoners voelen zich (mede door corona) onzeker over de toekomst. Er is weinig vertrouwen dat het ook voor hen beter zal worden. Er is sprake van sluimerend onbehagen en onvrede. Een deel keert zich zelfs af van de samenleving en politieke instituties.
Kadernota 2024-2027
31
3.6.1 Ontwikkelingen Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) Met de IVB Kadernota 2024-2027 worden de kaders vastgelegd waarbinnen het veiligheidsbeleid van de gemeente Gouda wordt uitgevoerd. Door het opnemen van strategische veiligheidsthema’s wordt focus aangebracht in de uitvoering en kunnen de ambities van het college gericht worden uitgevoerd. Hierin wordt samengewerkt met (keten)partners binnen de verschillende domeinen waaronder politie en OM, de interne organisatie en de stad. Dit met als doel leefbaarheid en veiligheid in Gouda te vergroten en gericht te werken aan het voorkomen en bestrijden van criminaliteit en overlast. Voor de komende vier jaar focust het voorgestelde Integrale veiligheidsbeleid zich op de volgende strategische veiligheidsthema’s: Ondermijning, gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime, de aanpak van woninginbraken en andere HIC en de aanpak van jeugdcriminaliteit en jeugdoverlast. Dit alles informatie gestuurd en binnen de strategie wijkgericht en integraal. Digitalisering van de samenleving De digitalisering neemt in snel tempo toe en zal zowel de criminaliteit als de veiligheidsaanpak qua vorm en inhoud doen veranderen. Volgens professionals zal de toenemende digitalisering zelfs de belangrijkste ontwikkeling voor het lokaal veiligheidsbeleid zijn de komende jaren. Er zijn meerdere manieren waarop gemeenten hiermee te maken krijgen.
Te benoemen zijn de inmiddels al meer ingeburgerde termen gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime en de uitdagingen om inwoners en ondernemers hier weerbaar(der) tegen te maken. Daarnaast kunnen online aangejaagde ordeverstoring, de bescherming van de eigen gemeentelijke data en cybersecurity en de uitdagingen om als gemeente informatie- en gegevensdeling toe te passen binnen de geldende wetgeving op het gebied van privacy worden genoemd. Kwetsbare wijken In een aantal Goudse wijken is sprake van een cumulatie van factoren waardoor deze relatief kwetsbaar zijn voor (ondermijnende) criminaliteit. Zichtbaar is dat sociale cohesie ontbreekt, de leefbaarheid en veiligheid onder druk staan en dat er sprake is van maatschappelijke ongelijkheid, waardoor een voedingsbodem voor polarisatie, radicalisering en maatschappelijke onrust kan ontstaan. Inwoners voelen zich niet gehoord en keren zich af van elkaar en van instanties. De uitdaging voor de komende jaren ligt vooral bij het versterken van de verbinding met groepen en tussen groepen, zodat alle groepen zich gezien en gehoord voelen.
Nader uit te werken richting de begroting 2024 Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) • De ambities en inzet die in het voorgestelde IVB 2024-2027 staan opgenomen vragen investeringen, zowel financieel als in capaciteit. Op basis van de besluitvorming in de raad zullen deze investeringen in de begroting 2024-2027 nader worden uitgewerkt.
32
Kadernota 2024-2027
3.6.2 Doelen en indicatoren
Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.
Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de concept indicatoren weergeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling
Toelichting
Indicator
Databron
Signaleren, voorkomen en aanpakken van ondermijnende criminaliteit
Voorkomen dat de onderwereld en de bovenwereld zich met elkaar vermengen. Onder de ondermijningsaanpak vallen ook de aanpak op: drugscriminaliteit, criminele families/netwerken en mensenhandel.
Integrale controles
Gemeente/ team ondermijning
Signaleren, voorkomen en aanpakken van ondermijnende criminaliteit
Voorkomen dat de onderwereld en de bovenwereld zich met elkaar vermengen. Onder de ondermijningsaanpak vallen ook de aanpak op: drugscriminaliteit, criminele families/netwerken en mensenhandel.
Signalen/casussen in ondermijning
Gemeente/ team ondermijning
Daling van het totaal aantal Ingezette daling van het aantal woninginbraken Woninginbraken High Impact Crimes voortzetten. Daarnaast meer focus op cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit.
tabellenboek politie
Daling van het totaal aantal Ingezette daling van het aantal woninginbraken High Impact crime High Impact Crimes voortzetten. Daarnaast meer focus op cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit.
tabellenboek politie
Afname jeugdoverlast
Afname van de jeugdoverlast op straat. Veel van de Meldingen overlast jeugd veiligheidsvraagstukken in Gouda kunnen hier direct aan gelinkt worden. Snel inspelen op (criminele) trends en ontwikkelingen.
tabellenboek politie
Afname jeugdoverlast
Afname van de jeugdoverlast op straat. Veel van de Verwijzingen HALT veiligheidsvraagstukken in Gouda kunnen hier direct aan gelinkt worden. Snel inspelen op (criminele) trends en ontwikkelingen.
Gemeente/ team Jeugd
Professionalisering vergunningenbeleid
Streven naar een een goede balans tussen levendigheid, veiligheid en leefbaarheid. Focus op gezonde horeca, Bibob-toetsing en evenementenveiligheid.
Aan de expoitatievergunningen gerelateerde Bibob-toetsen
Gemeente/team bijzondere wetten
Professionalisering vergunningenbeleid
Streven naar een een goede balans tussen levendigheid, veiligheid en leefbaarheid. Focus op gezonde horeca, Bibob-toetsing en evenementenveiligheid.
Verleende vergunningen voor horeca (exploitatievergunningen) en evenementen
Gemeente/team bijzondere wetten
Voorkomen van polarisatie en radicalisering
Steeds meer inwoners voelen zich (mede door Netwerkgesprekken corona) onzeker over de toekomst. Er is weinig vertrouwen dat het ook voor hen beter zal worden. Er is sprake van sluimerend onbehagen en onvrede. Een deel keert zich zelfs af van de samenleving en politieke instituties.
Gemeente/team rad/pol
Voorkomen van polarisatie en radicalisering
Steeds meer inwoners voelen zich (mede door Signalen/casussen corona) onzeker over de toekomst. Er is weinig vertrouwen dat het ook voor hen beter zal worden. Er is sprake van sluimerend onbehagen en onvrede. Een deel keert zich zelfs af van de samenleving en politieke instituties.
Gemeente/team rad/pol
3.6.3 Intensiveringen en bijstellingen Binnen dit programma zijn er - buiten de algemene financiële ontwikkelingen - geen specifieke intensiveringen/ bijstellingen.
Kadernota 2024-2027
33
3.7 Bestuur en organisatie Ambitie Regio en partnerschappen Ontwikkelingen in Gouda zijn van belang voor de omliggende gemeenten in de regio en andersom. Veel van de opgaven waar de gemeente voor staat, kunnen alleen op regionaal niveau worden opgelost. De intensieve samenwerking in de regio Midden-Holland wordt voortgezet. Wederkerigheid is daarbij belangrijk. Huidige samenwerkingsverbanden zijn onder andere samenwerking in de regio Midden-Holland, samenwerking met verschillende steden als Alphen en Woerden, en in verbanden als de G40 en VNG en gemeenschappelijke regelingen. Met de wijziging in de wet Gemeenschappelijke Regelingen bezien we hoe we invulling kunnen geven aan de versterking van de controlerende en kader stellende rol van de gemeenteraad in deze regelingen.
Wat wil de gemeente Gouda bereiken? 1) Samenwerking Alle politieke partijen in de Goudse gemeenteraad willen werken aan een vernieuwende vorm van besturen. Met samenwerking wordt bedoeld: de samenwerking tussen raad en college, tussen de leden van de politieke partijen, maar ook binnen de raad tussen de raadsleden. Transparantie en openheid zijn hierbij de basis.
2) Gemeenschappelijke regelingen Eenduidige invulling van de aanpassingen in de wet gemeenschappelijke regelingen.
3) Regio en partnerschappen Gouda werkt conform het positioneringsdocument regio Midden-Holland. Voor iedere samenwerking worden strategische keuzes gemaakt en een duidelijke inzet voor iedere samenwerking geformuleerd.
4) Ruimte voor burgerinitiatieven Burgers, ondernemers en organisaties kunnen contact opnemen met participatiemedewerkers wanneer zij initiatieven willen ontplooien of willen reageren op projecten in de openbare ruimte.
34
Kadernota 2024-2027
3.7.1 Ontwikkelingen Focus op uitvoering De afgelopen jaren is een toenemende aandacht te zien voor de uitvoering van overheidsbeleid. De gemeente is de overheidslaag die het dichtste bij inwoners staat. Vaak het eerste aanspreekpunt. Door het brede takenpakket onderscheidt de gemeentelijke uitvoering zich van de uitvoeringspraktijk van veel andere overheidsorganisaties. Integraliteit is dan ook het sleutelbegrip. Dit betekent dat er vanuit bestuur en management meer aandacht moet komen voor de uitvoering, naast de gebruikelijke aandacht voor politiek en beleid. Regio Midden-Holland Om meer grip te krijgen op ‘de regio’ heeft de Rijksuniversiteit Groningen en Berenschot, in opdracht van het Dagelijks Bestuur van Midden-Holland en de provincie Zuid-Holland, onderzoek gedaan naar de factoren die bijdragen aan het realiseren van publieke waarde in de regio Midden-Holland. Het Dagelijks Bestuur van de regio Midden-Holland gaat met de bevindingen van het onderzoek aan de slag.
Kadernota 2024-2027
35
3.7.2 Doelen en indicatoren
Doelen Onderstaand zijn de Global Goals weergegeven die van toepassing zijn op dit beleidsprogramma.
Indicatoren In de onderstaande tabel zijn de concept indicatoren weergeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling
Toelichting
Samenwerking
Alle politieke partijen in de Goudse Vertrouwen in overheid gemeenteraad willen werken aan een en gezondheidsinstellingen vernieuwende vorm van besturen. Met samenwerking wordt bedoeld: de samenwerking tussen raad en college, tussen de leden van de politieke partijen, maar ook binnen de raad tussen de raadsleden. Transparantie en openheid zijn hierbij de basis.
Gemeenschappelijke regelingen
Eenduidige invulling van de aanpassingen Percentage begroting Gemeente Gouda in de wet gemeenschappelijke regelingen. gemeenschappelijke regelingen
Regio en partnerschappen
Gouda werkt conform het positioneringsdocument regio MiddenHolland.Voor iedere samenwerking worden strategische keuzes gemaakt en een duidelijke inzet voor iedere samenwerking geformuleerd.
Aantal samenwerkingsverbanden
Ruimte voor burgerinitiatieven
Burgers, ondernemers en organisaties kunnen contact opnemen met participatiemedewerkers, wanneer zij initiatieven willen ontplooien of willen reageren op projecten in de openbare ruimte.
Score voor ‘Samenwerking met Stadspeiling inwoners’, of voor ‘gemeente betrekt buurt’
36
Kadernota 2024-2027
Indicator
Databron RISBO, enquête sociale cohesie via Kieskompas
Regioatlas
3.7.3 Intensiveringen en bijstellingen In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties (intensiveringen/ bijstellingen) opgenomen en toegelicht. Nr.
Onderwerp (bedragen in € x 1.000)
2024
2025
2026
2027
Wettelijke ontwikkelingen: 1
Informatieveiligheid
316
263
263
263
2
Juridisch advies
55
55
55
55
3
Wet Open Overheid (WOO)
39
75
75
46
4
Rechtmatigheidsverantwoording
90
0
0
0 59
Overige ontwikkelingen: 5
Samenwerking Alphen - Gouda - Woerden (AGW)
59
59
59
6
Implementatie Elektronisch Human Resource Management (E-HRM)
240
0
0
0
7
Project verbetering financiële functie
28
28
28
28
Totaal
827
480
480
451
(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)
Toelichting op de mutaties 1. Informatieveiligheid Informatiebeveiliging betreft het vaststellen van de vereiste beveiliging van informatiesystemen in termen van vertrouwelijkheid, beschikbaarheid en integriteit en daarnaast het treffen, onderhouden en controleren van een samenhangend pakket van maatregelen en is een steeds belangrijkere hoeksteen van de gemeentelijke informatievoorziening en dienstverlening. De gemeente Gouda heeft inmiddels veel stappen gezet om de informatiebeveiliging op een hoger niveau te krijgen maar de dreiging neemt zo snel toen, dat meer nodig is om het gat te dichten. In dit kader hebben alle gemeenten zich gecommitteerd aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid en zijn daarmee verplicht maatregelen te implementeren. 2. Juridisch advies Door specialistische rechtsvragen (waarvoor de kennis niet in huis is) en advisering voortvloeiend uit wettelijke regelgeving, zoals: de Wet Open Overheid (WOO) en privacy wetgeving is inschakeling van externe advocatenkantoren en juridische adviesbureaus noodzakelijk. 3. Wet Open Overheid (WOO) Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (WOO) in werking getreden. Deze wet vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het doel van de Woo is een open, transparante en toegankelijke overheid.
Het college erkent het belang van deze wet en is onder de vlag van het programma "Slim snel en digitaal" gestart met de implementatie van de WOO. Voor de implementatie van de wet zijn via het Gemeentefonds middelen ter beschikking gesteld. Deze middelen stonden nog op een stelpost in afwachting van een voorstel voor inzet van de middelen. In deze kadernota worden de middelen verdeeld, dit is per saldo een neutrale mutatie. De bedragen in bovenstaande tabel betreffen het meerdere bovenop wat in de stelpost beschikbaar is. 4. Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf boekjaar 2023 is niet meer de accountant, maar het college van burgemeester en wethouders verantwoordelijk voor het vaststellen van de rechtmatigheid van de gemeentelijke jaarrekening. De gemeente moet in staat zijn om zelf de rechtmatigheidsverantwoording als toelichting op de jaarrekening te geven en te onderbouwen. De accountant toetst of de verantwoording een getrouw beeld geeft. In 2023 en 2024 wordt er gewerkt aan het inrichten van systeemgerichte controles waarmee de betrouwbaarheid en rechtmatigheid efficiënt kan worden aangetoond. Door hierin te investeren daalt de foutkans en wordt bespaard op externe accountantskosten. Voor externe expertise en ondersteuning is in 2024 budget benodigd. 5.
Samenwerking Alphen - Gouda - Woerden (AGW) De gemeenten Alphen aan den Rijn, Gouda en Woerden werken al geruime tijd samen in een netwerkconstructie. De betrokken besturen willen de samenwerking een nieuwe impuls geven, met een focus op de ruimtelijke ontwikkeling van het Groene Hart, economische groei, groen en recreatie. Afgesproken is om, in gezamenlijkheid, 2 formatieplaatsen te creëren om de samenwerking op deze gebieden vorm en inhoud te geven. Dat leidt tot een jaarlijkse extra bijdrage. 6. Implementatie Elektronisch Human Resource Management (E-HRM) De gemeente Gouda maakt voor de personeels-en salarisadministratie gebruik een systeem, waarvan het contract afloopt per 31 december 2024. Als gemeente is Gouda aanbestedingsplichtig voor de inkoop en het contracteren van het HR & Payroll systeem, welke in gebruik moet worden genomen per 1 januari 2025. De voorbereiding en de uitvoering van de aanbesteding vindt in 2023 plaats. De implementatie van het gekozen pakket zal plaatsvinden in 2024/2025 en betreft kosten voor begeleiding en uitvoering (inclusief schaduwdraaien).
Kadernota 2024-2027
37
7. Project verbetering financiële functie Voor het project verbetering financiële functie wordt extra inzet gepleegd op het verbeteren van rapportages en het faciliteren van de communicatie met de accountant.
38
Kadernota 2024-2027
3.7.4 Bedrijfsvoering
Ontwikkelingen Krapte op de arbeidsmarkt In 2021 was 19 procent van de gemeentelijke vacatures moeilijk vervulbaar (bron: A+O personeelsmonitor). Dat geldt vooral voor de functiegebieden ruimtelijke ordening/milieu, automatisering/ICT en welzijn/ jeugdzorg. De verwachting is dat dit ook de komende jaren het geval zal zijn. Verder is door het hele land een hoge uitstroom van jonge en schaarse medewerkers en toenemende onderlinge concurrentie tussen gemeenten zichtbaar. Dit vraagt veel aandacht voor verdere ontwikkeling en inzet van talenten van medewerkers. Bovendien vergt het een forse inspanning om vacatures in te vullen en goede mensen te behouden (onderscheidend werkgeverschap). Regionale samenwerking In de regio Midden-Holland is door de gemeentesecretarissen de koers ingezet om tot een regionale werkorganisatie voor het sociaal domein te komen (RWO). Dit betekent ontvlechting tussen regionale en lokale taken in Gouda. Andere belangrijke regionale samenwerking is de ICT samenwerking. Gouda levert ICT-diensten aan vier partnergemeenten via ICT Gouwe IJssel. Deze regionale ontwikkelingen vragen een verdere professionalisering van de bedrijfsvoering. En zakelijke afspraken over de omvang en verdeling van de bedrijfsvoeringskosten. Financiële onzekerheden De grootste financiële onzekerheden bestaan met name voor 2026 en daarna.
De vraag is of de financiële middelen voor gemeenten vanuit het rijk vanaf dan voldoende zijn voor een sluitende meerjarenbegroting. Er komt onder andere een nieuwe systematiek om gemeenten te financieren, en ook de hervormingsagenda in het sociaal domein geeft onzekerheid. Deze ontwikkelingen vragen een sterke financiële functie. Moderne digitale werkplek Sinds de coronapandemie wordt meer digitaal samengewerkt op steeds verschillende locaties, inclusief thuis. Dit vraagt doorontwikkeling van de Moderne Digitale Werkplek. Hiervoor is een uitbreiding van de Microsoftlicentie noodzakelijk om in de cloud alle belangrijke Microsoft applicaties voor de moderne werkplek te kunnen bieden aan medewerkers. Deze abonnementsuitbreiding is tevens nodig voor de doorontwikkeling van de telefonie omgeving en de hybride werkomgeving (o.a. de raad heeft deze ruimere abonnementen al gekregen in 2022). Verder zal in 2023 (voor de komende jaren) beleid worden vastgesteld ten aanzien van (fysieke)inrichting van thuiswerkplek.
Nader uit te werken richting begroting 2024 Versterken directie Het aantal medewerkers in de organisatie is de afgelopen jaren hard gegroeid. Dit maakt dat het directieteam evenredig aan die groei dient mee te groeien. Naast deze groei zijn er meer redenen waarom de directie van de gemeente wordt uitgebreid van drie naar vier directeuren. Dit zijn onder andere: • Meer focus op inhoud • Meer samenhang (zeker binnen de bedrijfsvoering) • Directeuren meer aandacht voor externe aangelegenheden (dus stevig in de regio). Versterken bedrijfsvoering De organisatie is sterk gegroeid de afgelopen periode. Tegelijk is de bedrijfsvoeringsfunctie daarin onvoldoende meegegroeid. Het risico is dat de sturing en ondersteuning van het primaire proces onder druk komt te staan. Denk daarbij aan het aantrekken van medewerkers, een professionele ICT infrastructuur en goede financiële sturing. Hiervoor is een inhaalslag nodig. Om vanaf deze kadernota geen achterstand op te lopen is bij personele mutaties een opslag voor overhead meegenomen. E-depot In een gezamenlijk aanbestedingstraject met de vijf deelnemende gemeenten en de Omgevingsdienst Midden-Holland heeft het Streekarchief Midden-Holland een e-depotvoorziening aangeschaft. Het e-depot is een belangrijke ontwikkeling in het streven (historische) documenten en informatie voor de toekomst te bewaren.
Een digitale bewaarplaats en ontsluiting naar inwoners is een belangrijke bouwblok voor de openbaarheid van overheidsinformatie. Dit heeft financiële consequenties voor de deelnemende gemeenten.
Kadernota 2024-2027
39
4 Ontwikkeling meerjarenperspectief 2024 - 2027 4.1 Overzicht meerjarenperspectief 2024 - 2027 In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van het meerjarenperspectief 2024 - 2027 weergegeven. In deze tabel zijn de algemene (overkoepelende) financiële ontwikkelingen meegenomen, zoals de bijstelling van de inhaalslag inflatie 2022/ 2023, CAO 2023 en de inflatieontwikkeling gemeenschappelijke regelingen. Ook de intensiveringen en bijstellingen op basis van wettelijke en overige ontwikkelingen binnen de verschillende programma's komen terug in deze tabel. De algemene financiële ontwikkelingen zijn toegelicht in hoofdstuk 5 van deze Kadernota. De wettelijke en overige ontwikkelingen zijn toegelicht in de afzonderlijke programma's. Progr. Bedragen in € x 1.000 Saldo begroting 2023 - 2026
2024
2025
2026
2027
-4.144
-9.802
-3.485
-1.062
Aanvullend krediet mobiele werkplek (raadsbesluit 30-11-2022)
134
198
194
189
Technische begrotingswijziging (raadsbesluit 21-12-2022)
26
27
27
28
Uitvoeringsplan onderwijshuisvesting 2020 – 2024 1e tranche IHP (raadsvoorstel 07-06-2023)
0
0
275
389
-3.984
-9.577
-2.989
-456
1.000
0
0
0
0
0
0
0
800
300
0
0
-1.029
378
563
784
771
678
563
784
(A) Startsaldo Kadernota 2024 Algemene financiële ontwikkelingen: div. Inhaalslag inflatie 2022-2023 (verrekening met stelpost) div. Nieuwe Cao 2023 (verrekening met stelpost) div. Inflatie ontwikkeling GR (verrekening met stelpost) div. Geactualiseerd concern investeringsplan (CIP) - ontwikkeling kapitaallasten (B) Subtotaal algemene financiële ontwikkelingen Wettelijke ontwikkelingen: 3
Kwaliteit populieren
405
405
405
0
4
Trajecten inburgeraars
600
600
600
600
7
Informatieveiligheid
316
263
263
263
7
Juridisch advies
55
55
55
55
7
Wet Open Overheid (WOO)
39
75
75
46
7
Rechtmatigheidsverantwoording
90
0
0
0
1.505
1.398
1.398
964
(C) Subtotaal wettelijke ontwikkelingen Overige ontwikkelingen: 4
Inzet gedragswetenschappers
158
158
158
158
4
Regionale Werkorganisatie
351
351
351
351
7
Samenwerking Alphen - Gouda - Woerden (AGW)
59
59
59
59
7
Implementatie Elektronisch Human Resource Management (E-HRM)
240
0
0
0
7
Project verbetering financiële functie
28
28
28
28
(D) Subtotaal overige ontwikkelingen
836
596
596
596
(E) Prognose extra inkomsten Rijk - aangekondigde compenstatie inflatie ontwikkeling 2022 *
-2.000
-2.000
-2.000
-2.000
Doorkijk Kadernota 2024 (A t/m E)
-2.872
-8.905
-2.432
-112
(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)
* Het kabinet heeft in de Najaarsnota 2022 aangekondigd bij de Voorjaarsnota 2023 een extra prijsbijstelling over 2022 uit te keren. Deze prijsbijstelling geldt ook voor het Gemeentefonds. De extra structurele prijsbijstelling wordt gebaseerd op cijfers van het Centraal Planbureau (CPB), het zogenoemde Centraal Economisch Plan (CEP) 2023. Daarbij wordt gekeken naar de inflatieontwikkeling over 2022 ten opzichte van CEP 2022 (T-1). Op basis van deze gegevens zijn de extra nog te ontvangen inkomsten Rijk over 2022 ingeschat op structureel 2 miljoen euro.
40
Kadernota 2024-2027
5 Algemene (overall) financiële ontwikkelingen
Kadernota 2024-2027
41
5.1 Inhaalslag inflatie 2022 - 2023 Inflatiecijfer begroting 2022 en begroting 2023 Bij het samenstellen van de begroting wordt het indexcijfer uit de meicirculaire voor jaar T-1 gehanteerd. Er is 1,4% prijsontwikkeling verwerkt in de begroting 2022 en 2,3% in de begroting 2023. Het jaar 2022 kenmerkt zich echter door forse prijsontwikkelingen, die ook doorwerken in de opvolgende jaren. Om de gemeentelijke begroting op niveau te houden, vraagt dit om een inhaalslag over de begrotingsjaren 2022 en 2023. Voor de begroting 2024 volgen we het indexcijfer uit de meicirculaire (gebaseerd op de meest recente macro economische verkenning). Zie hiervoor ook het hoofdstuk: 'Kaders en uitgangspunten voor de begroting 2024".
Inhaalslag 2022 en 2023 De prijsindex materiële overheidsconsumptie (IMOC) komt voor het jaar 2022 en 2023 uit op totaal 11%. In de begroting 2022 en 2023 is totaal 3,7% verwerkt (1,4% in 2022 en 2,3% in 2023). De netto inhaalslag bedraagt hiermee 7,3%.
Effect inhaalslag 2022 en 2023 Om de gemeentelijke begroting op niveau te houden, zal de inhaalslag zowel aan de inkomsten- als uitgavenkant worden gecorrigeerd. In de onderstaande tabel is het financieel effect opgenomen van de inhaalslag als gevolg van de inflatie. Bedragen in € x 1 miljoen
Mutatie
Aanpassing prijsgevoelige budgetten - inkomsten en uitgaven
6,8
Aanpassing belastingen / heffingen (betreft alle belastingen en heffingen m.u.v. riool- en afvalstoffenheffing)
-1,9
Totaal netto effect inhaalslag inflatie 2022 - 2023
4,9
(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)
Verloop stelpost prijsontwikkeling De inkomsten uit het gemeentefonds worden weergegeven in zogenaamde lopende prijzen. Dat betekent dat er rekening is gehouden met de verwachte toekomstige cumulatieve loon- en prijsstijgingen. Deze toekomstige stijgingen worden gereserveerd op een stelpost en jaarlijks bij de mei- en of septembercirculaire geactualiseerd. In de onderstaande tabel is de stand en het verloop van de stelpost prijsontwikkeling opgenomen. Hierin is bovenstaand effect van de inhaalslag 2022 - 2023 opgenomen. In 2024 ontstaat er een tekort op de stelpost prijsontwikkeling van € 1 miljoen. Dit effect wordt als mutatie verwerkt op het begrotingssaldo. Bedragen in € x 1 miljoen
2024
2025
2026
2027
Beschikbaar op stelpost prijsontwikkeling
-3.9
-6.3
-8.3
-9.8
Effect inhaalslag inflatie 2022 - 2023
4,9
4,9
4,9
4,9
Totaal verloop stelpost prijsontwikkeling
1,0
-1,4
-3,4
-4,9
(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)
42
Kadernota 2024-2027
5.2 Nieuwe Cao 2023 Cao gemeenten 2023 In april 2023 is er ingestemd met de nieuwe Cao gemeenten 2023. De nieuwe Cao heeft een looptijd van 2 januari 2023 tot 1 januari 2024. In de onderstaande tabel is het financieel effect van de nieuwe Cao opgenomen. Bedragen in € x 1 miljoen
Mutatie
Cao 2023
3,0
Reeds verwerkt in het meerjarenperspectief
-1,5
Nog te verwerken effect Cao 2023
1,5
(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)
In het meerjarenperspectief was al rekening gehouden met een loonontwikkeling van 3% (€ 1,5 miljoen). Het verschil wordt verrekend met de stelpost loonontwikkeling.
Verloop stelpost loononwikkeling De inkomsten uit het gemeentefonds worden weergegeven in zogenaamde lopende prijzen. Dat betekent dat er rekening is gehouden met de verwachte toekomstige cumulatieve loon- en prijsstijgingen. Deze toekomstige stijgingen worden gereserveerd op een stelpost en jaarlijks bij de mei- en of septembercirculaire geactualiseerd. In de onderstaande tabel is de stand en het verloop van de stelpost loonontwikkeling opgenomen. Hierin is bovenstaand effect van de nieuwe Cao opgenomen. De stelpost is toereikend om de effecten van de nieuwe Cao 2023 op te vangen. Bedragen in € x 1 miljoen
2024
2025
2026
2027
Beschikbaar op stelpost loonontwikkeling
-2,0
-3,6
-5,2
-6,9
Effect Cao 2023
1,5
1,5
1,5
1,5
Totaal verloop stelpost loonontwikkeling
-0,5
-2,1
-3,7
-5,4
(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)
Kadernota 2024-2027
43
5.3 Inflatieontwikkeling gemeenschappelijke regelingen Financiële kaderstelling gemeenschapelijke regelingen Met de “Financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen” beschikken gemeenten in de regio Hollands-Midden sinds 2010 over een gedragen instrument om uniforme afspraken te maken over de indexering en de algemene taakstelling voor de op te stellen begroting. Dit betreft de gemeenschappelijke regelingen waarin zij deelnemen. De bijstelling van de begrotingen 2024 van de verbonden partijen wordt verwerkt conform de vastgestelde (collegebesluit 29 november 2022) Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR) voor de begroting 2024. Dit betreft een toegestane prijsindexatie van 6,4% voor beloning werknemers en 9% voor netto materieel. In de onderstaande tabel is het financieel effect van het financieel kader gemeenschappelijke regelingen opgenomen. Gelet op de huidige inflatieontwikkeling kan er vanuit de FKGR een aanpassing komen met betrekking tot de toegestande prijsindexatie. Naast prijsindexatie stijgt door andere ontwikkelingen (bijvoorbeeld: hoeveelheidsaanpassing) de bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen. De gemeenschappelijke regelingen dienen in het 1e halfjaar van 2023 hun concept begroting 2024 in. De raad kan haar zienswijze hierover geven. De hieruit voortvloeiende effecten worden verwerkt in de programmabegroting 2024-2027. Bedragen in € x 1 miljoen
Mutatie
Financieel kader gemeenschappelijke regelingen 2024 (FKGR)
1,2
(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)
Verloop stelpost prijsonwikkeling gemeenschappelijke regelingen De inkomsten uit het gemeentefonds worden weergegeven in zogenaamde lopende prijzen. Dat betekent dat er rekening is gehouden met de verwachte toekomstige cumulatieve loon- en prijsstijgingen. Deze toekomstige stijgingen worden gereserveerd op een stelpost en jaarlijks bij de mei- en of septembercirculaire geactualiseerd. In de onderstaande tabel is de stand en het verloop van de stelpost prijsontwikkeling gemeenschappelijke regelingen opgenomen. Hierin is bovenstaand effect van het nieuwe kader voor 2024 opgenomen. In 2024 en 2025 ontstaat er een tekort op de stelpost prijsontwikkeling gemeenschappelijke regelingen van € 0,8 miljoen en € 0,3 miljoen. Dit effect wordt als mutatie verwerkt op het begrotingssaldo. Bedragen in € x 1 miljoen
2024
2025
2026
2027
Beschikbaar op stelpost prijsontwikkeling gemeenschappelijke regelingen
-0,4
-0,9
-1,4
-1,9
Effect financieel kader 2024
1,2
1,2
1,2
1,2
Totaal verloop stelpost loonontwikkeling
0,8
0,3
-0,2
-0,7
(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)
44
Kadernota 2024-2027
5.4 Geactualiseerd concern investeringsplan (CIP) 2023 - 2027 Investeringen leveren een positieve bijdrage aan de fysieke leefomgeving, waardoor de stad voor inwoners, bedrijven en toeristen aantrekkelijk blijft. Bij iedere actualisatie van het meerjarenperspectief wordt het concern investerinsplan (CIP) geactualiseerd. Met dit instrument wordt de omvang van de (meerjarige) investeringsbudgetten en de bijbehorende kapitaallasten bepaald. Het totale investeringsbudget is hierin leidend. De bijbehorende kasstroom (fasering) kan afwijken.
Actualisatie concern investeringsplan (CIP) 2023-2027 In de 1e bestuursrapportage is het CIP 2023 - 2027 meerjarig geactualiseerd, waarbij alle mutaties zijn toegelicht. Dit is gedaan om het gehele CIP in beeld te houden; waarbij faseringen duidelijk zichtbaar zijn. Deze actualisatie wordt als opmaat gebruikt naar de programmabegroting 2024 - 2027. Het financieel effect van de kapitaallasten (afschrijven en rente) over de jaren 2024 - 2027 wordt als mutatie verwerkt op het begrotingssaldo 2024 - 2027. Prog.
Toelichting (bedragen x € 1.000)
Nut
2023
2024
2025
2026
2027
90.692
43.514
41.043
84.440
18.840
IHP - verschuiving bedragen tussen jaarschijven (2e berap 2022)
-7.723
9.685
-3.379
-178
0
Aanvullend krediet mobiele werkplek (raadsbesluit 30 november 2022)
600
300
0
0
0
Fasering voorbereidingskrediet Stadhuis, fasering van 2023 naar 2022 (2e berap 2022)
-460
0
0
0
0
Correctie sporten in de buitenruimte programma 05 (administratieve correctie op CIP B2023)
-500
0
0
0
0
CIP 2023 in boekwerk Begroting 2023 (blz. 82/83) Overige ontwikkelingen/ raadsbesluiten:
Mutaties 1e Bestuursrapportage 2023 en doorwerking in CIP 2024-2027: 02.
Rioleringskrediet 2022-2025
H
3.203
0
0
0
0
03.
Uitbreiding woonwagen standplaatsen
E
1.150
0
0
0
0
03.
Vervanging populieren
M
780
780
780
780
0
03.
Maatr. knelpunt.verkeer en VCP 2024-2027 (deel 2 Tranche 1 (raadsbesluit 30-6-2021)
M
0
1.000
2.000
2.000
2.000
03.
Maatr. knelpunt.verkeer en VCP 2024-2027 (GWW-index)
M
2.161
0
0
0
0
03.
Vervanging viaduct Noothoven van Goorstraat -> Haastrechtsebrug (overheveling)
M
-2.500
0
0
0
0
03.
Vervanging viaduct Noothoven van Goorstraat -> Haastrechtsebrug (overheveling)
M
0
2.500
0
0
0
03.
Onderhoudsinvesteringen 2023 Schouwburg
E
500
9
-306
0
-306
03.
Verduurz Gem.Vastgoed js 2023-2026 (bestuursakkoord), fasering
E
-2.980
2.700
0
-46.667
46.667
03.
Maatschappelijke Voorzieningen Wester-Gouwe, fasering
E
-7.684
6.500
0
1.083
101
03.
Stadhuis 2023 (bestuursakkoord), fasering
E
-4.215
4.215
0
0
0
03.
Voorbereiding herbestemming Stadhuis
E
325
0
0
0
0
03.
Toegankelijkheid Openbare Ruimte 2023 20 jr (bestuursakkoord), fasering
M
-2.350
2.350
0
0
0
03.
Eurotonde, fasering
M
-3.000
3.000
0
0
0
03.
Fietsparkeren, fasering
M
-2.100
2.100
0
0
0
03.
Uitbr. Parkeergarage Spoorzone
E
1.150
0
0
0
0
04.
Aanpassen kruising AZC Molenwiek
M
250
0
0
0
0
05.
Buitensport 2023-2026
E
525
727
-732
-25
-54
06.
Vervanging zakpalen binnenstad
E
175
175
0
0
0
07.
Aanleg Brandmeldinstallatie
E
60
0
0
0
0
07.
Automatisering
E
90
0
160
215
793
68.149
79.554
39.565
41.648
68.040
2024
2025
2026
2027
(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)
In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van de kapitaallasten opgenomen: Onderwerp (bedragen x € 1.000) Bijstelling kapitaallasten (rente en afschrijving) per jaar
-1.029
378
563
784
(+ = nadeel / last | - = voordeel / baat)
Kadernota 2024-2027
45
6 Ontwikkeling financiële positie 6.1 Ontwikkeling reserves en weerstandsvermogen De ontwikkeling van de weerstandscapaciteit fluctueert met de jaarlijkse inkomsten en uitgaven van de gemeente Gouda. De weerstandscapaciteit wordt daarom meerjarig beoordeeld. De actualisatie van de inschatting van de benodigde weerstandscapaciteit vindt plaats op basis van financiële effecten van vastgestelde raadsbesluiten die ten laste komen van de algemene reserve en de ontwikkeling van de begrotingsresultaten 2023 - 2027. In de onderstaande tabel is de verwachte ontwikkeling meerjarig weergegeven. De ontwikkeling van het weerstandsvermogen kan in de periode 2024 - 2027 als voldoende / ruim voldoende worden beoordeeld.
Bedragen in € x 1.000
2023
2024
2025
2026
2027
Beschikbaar weerstandsvermogen
35.151
40.929
52.565
53.579
n.v.t.
Benodigd weerstandsvermogen totaal
17.697
17.697
17.697
17.697
17.697
2,0
2,3
3,0
3,0
n.v.t
Indicatie van beschikbaar weerstandsvermogen per 31-12
33.700
30.900
33.972
43.077
45.509
Indicatie van benodigd weerstandsvermogen
20.538
20.538
20.538
20.538
20.538
1,6
1,5
1,7
2,1
2,2
Programmabegroting 2023 – 2026 (pag. 69)
Weerstandsratio Geactualiseerde inschatting t.b.v. programmabegroting 2024 - 2027
Inschatting weerstandsratio t.b.v. programmabegroting 2024 - 2027*
* De weerstandsratio ten behoeve van de programmabegroting 2024 is indicatief weergegeven, inclusief het jaarrekening resultaat 2022.
6.2 Ontwikkeling leningportefeuille De ontwikkeling van de leningenportefeuille fluctueert met de geldstromen van de gemeente Gouda en wordt meerjarig beoordeeld. Hiervoor wordt onder andere een inschatting gemaakt van het toekomstig verloop van de reserves en voorzieningen, de grondexploitaties en het investeringsniveau. In onderstaande tabel is de bij de programmabegroting 2023-2026 verwachte ontwikkeling van de leningenportefeuille als basis genomen. Sindsdien zijn, onder meer in deze Kadernota, besluiten genomen en keuzes gemaakt die van invloed zijn op de ontwikkeling van de leningenportefeuille. Hierdoor ontstaan in de verschillende jaarschijven soms aanzienlijke afwijkingen tussen begroting 2023-2026 en de huidige inzichten. Bedragen * € 1.000.000 (stand per 31 december)
2024
2025
2026
2027
257,7
261,7
286,3
299,3
Verwachte omvang leningenportefeuille (kort en lang)
270,8
274,7
282,7
270,5
Schuldenplafond uit bestuursakkoord
285,0
285,0
285,0
n.n.b.
Ruimte (afgerond: + is ruimte | - is tekort)
14,2
10,3
2,3
n.n.b.
Programmabegroting 2023 – 2026 Omvang leningenportefeuille (kort en lang) Geactualiseerde inschatting t.b.v. programmabegroting 2024 - 2027:
De huidige coalitieperiode loopt tot en met 2026. De norm van het schuldenplafond is gekoppeld aan die periode. Gelet op de huidige inflatieontwikkeling wordt bij de begroting 2024 het schuldenplafond mogelijk geïndexeerd.
46
Kadernota 2024-2027
De schuldquote ziet er als volgt uit: Bedragen * € 1.000.000
2024
2025
2026
2027
Verwachte omvang leningenportefeuille (kort en lang)
270,8
274,7
282,7
270,5
Overige schulden/overlopende passiva
55,0
53,0
53,0
53,0
Uitzettingen/liquide middelen/overlopende activa
-38,0
-38,0
-38,0
-37,0
Subtotaal schulden t.b.v. schuldquote
287,8
289,7
297,7
286,5
Omvang inkomsten (indicatie)
317,4
326,7
318,4
320,0
Schuldquote
90,7%
88,6%
93,5%
89,5%
In de onderstaande grafiek is de ontwikkeling van de schuldquote grafisch weergegeven.
Kadernota 2024-2027
47
7 Totaaloverzicht doelen en indicatoren Totaaloverzicht doelen
Programma 1: Economie, werk en onderwijs Doelstelling
Toelichting
Indicator
Databron
Uitvoeren Economische Agenda
Samen met ondernemers en onderwijs gaat de gemeente Gouda aan de slag met de uitvoering van prioriteiten uit de Economische Agenda 2021-2024 en de regionale innovatieprojectenagenda
Aantal vestigingen per sector
Handelsregister KVK
Uitvoeren Economische Agenda
Samen met ondernemers en onderwijs gaat de gemeente Gouda aan de slag met de uitvoering van prioriteiten uit de Economische Agenda 2021-2024 en de regionale innovatieprojectenagenda
Banen naar sector
LISA
Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen
Het realiseren en onderhouden van toekomstbestendige, kostenefficiënte en duurzame schoolgebouwen
Energieverbruik onderwijs
Omrekening energiedragers naar TeraJoules
Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen
Het realiseren en onderhouden van toekomstbestendige, kostenefficiënte en duurzame schoolgebouwen
CO2-uitstoot onderwijs
RVO
Terugdringen laaggeletterdheid
Het terugdringen van laaggeletterdheid. Het bevorderen van kansengelijkheid door sterk onderwijsen ontwikkeling van de basisvaardigheden op het gebied van taal, lezen en rekenen, en in toenemende mate digitale vaardigheden.
Aantal inwoners dat een Gemeente Gouda traject basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) heeft gevolgd
Doorontwikkelen Campus Gouda
Via Campus Gouda hoger onderwijs Aantal studenten duurzaam aan Midden-Holland verbinden in samenwerking met bedrijven en maatschappelijke organisaties.
Terugdringen jeugdwerkloosheid
Het terugdringen van de jeugdwerkloosheid in de periode 2022-2026 met 50 personen tot 209 jongeren (februari 2022: 259 jongeren) door een sluitende aanpak.
48
Kadernota 2024-2027
Gemeente Gouda
Aantal jongeren zonder werk t/m UWV (werk.nl) 27 jaar
Programma 2: Energie en klimaat Doelstelling
Toelichting
Indicator
Kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering verminderen
Het verminderen van de gevolgen van hittestress, droogte en wateroverlast door extra vierkante meters biodivers groen in de stad. Ook het infiltreren, vasthouden en vertraagd afvoeren van water helpt hierbij.
Genomen maatregelen tegen Stadspeiling effecten van klimaatverandering
Databron
Kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering verminderen
Het verminderen van de gevolgen van hittestress, droogte en wateroverlast door extra vierkante meters biodivers groen in de stad. Ook het infiltreren, vasthouden en vertraagd afvoeren van water helpt hierbij.
Na een hevige regenbui blijft langer dan 2 uur water in de straat staan
Stadspeiling
Kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering verminderen
Het verminderen van de gevolgen van hittestress, droogte en wateroverlast door extra vierkante meters biodivers groen in de stad. Ook het infiltreren, vasthouden en vertraagd afvoeren van water helpt hierbij.
Maatregelen willen nemen om overlast door hitte en water rondom woning tegen te gaan
Stadspeiling
Verbetering van de biodiversiteit en waterkwaliteit
De gemeente zet zich in voor een groener Schaduwplekken voor Gouda. Het bestaande groen krijgt verkoeling tijdens een periode gaandeweg meer kwaliteit, met kansen van warm weer voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. De gemeente gaat beginnen met het verbinden en uitbreiden van groene structuren.
Stadspeiling
Verbetering van de biodiversiteit en waterkwaliteit
De gemeente zet zich in voor een groener Groenbalans (oppervlakte groen Gemeente Gouda Gouda. Het bestaande groen krijgt in beheer van de Gemeente gaandeweg meer kwaliteit, met kansen Gouda in m2) voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. De gemeente gaat beginnen met het verbinden en uitbreiden van groene structuren.
Inwoners en ondernemers helpen energie te besparen en aardgasvrij te worden
Extra impuls geven aan het verduurzamen van huizen en gebouwen om zoveel mogelijk energie te besparen. Het ontzorgen van inwoners en bedrijven en opwek van duurzame energie stimuleren.
Inwoners en ondernemers helpen energie te besparen en aardgasvrij te worden
Inwoners en ondernemers helpen energie Percentage bekende te besparen en aardgasvrij te worden hernieuwbare energie
RVO
Sneller verduurzamen gemeentelijk vastgoed
De gemeente geeft zelf het goede Reductie van de CO2-uitstoot voorbeeld. De ambitie voor het van de gemeentelijke verduurzamen van gemeentelijk vastgoed vastgoedporteuille wordt aangescherpt: in 2030 is tenminste 55% van het gemeentelijk vastgoed verduurzaamd. Waar mogelijk nemen we stappen om ook de toegankelijkheid van de gemeentelijke gebouwen te verbeteren.
Energiemonitor gemeente Gouda
Investeren in de kwaliteit en toegankelijkheid van de openbare ruimte
Integraal en duurzaam investeren in Ik vind mijn buurt goed/ de kwaliteit en toegankelijkheid van de slecht onderhouden inrichting van de openbare ruimte. Ook de inzet voor de aanpak van de problematiek van bodemdaling wordt voortgezet
Stadspeiling
Aantal bereikte huishoudens met campagne, acties en maatregelen energietransitie.
Gemeente Gouda
Kadernota 2024-2027
49
Programma 3: Wonen en leefomgeving Doelstelling
Toelichting
Indicator
Databron
Een toekomstbestendige woningvoorraad
Het zorgen voor een toekomstbestendige woningvoorraad met aanbod voor elke doelgroep. Door het uitvoeren van de eind 2020 vastgestelde Woon(zorg)visie. Samen met andere betrokken partijen en in samenspraak met de buurt.
Eigendomsvormen op wijkniveau, met uitsplitsing naar corporatiehuur, particuliere huur en koop. Uitlichten corporatiehuur
Gouda in Cijfers of Waarstaatjegemeente.nl
Een toekomstbestendige woningvoorraad
Het zorgen voor een toekomstbestendige woningvoorraad met aanbod voor elke doelgroep. Door het uitvoeren van de eind 2020 vastgestelde Woon(zorg)visie. Samen met andere betrokken partijen en in samenspraak met de buurt.
Eigendomsvormen op Waarstaatjewijkniveau, met uitsplitsing naar gemeente.nl middenhuur en betaalbare koop (verdient nog (WOZ-waarde < 355.000) wel een verdere uitwerking)
Actieve sturing op het woningbouwprogramma
Met het programma Versnellen Alternatieve woonvormen woningbouw stuurt de gemeente op kansrijke ontwikkelingen en transformatie. Zij benut alle instrumenten om te sturen. Als de wetgever nieuwe mogelijkheden introduceert, vertaalt de gemeente deze naar de Goudse situatie.
Monitor ouderenhuisvesting
Actieve sturing op het woningbouwprogramma
Met het programma Versnellen Aantal nieuwbouwwoningen woningbouw stuurt de gemeente op en overige toevoegingen kansrijke ontwikkelingen en transformatie. (o.a. transformatie) Zij benut alle instrumenten om te sturen. Als de wetgever nieuwe mogelijkheden introduceert, vertaalt de gemeente deze naar de Goudse situatie.
Waarstaatjegemeente.nl / CBS voor historische ontwikkeling, Planregistratie Wonen voor toekomst
Uitvoeren van het Verkeerscirculatieplan
Met de uitvoering van het VCP creëert de gemeente meer ruimte voor fietsers, wandelaars en het openbaar vervoer. De binnenstad maakt zij autoluw.
Intensiteiten gemotoriseerd verkeer (stadsbreed)
Periodieke verkeerstellingen
Uitvoeren van het Verkeerscirculatieplan
Met de uitvoering van het VCP creëert de gemeente meer ruimte voor fietsers, wandelaars en het openbaar vervoer. De binnenstad maakt zij autoluw.
Aantal (ernstige) verkeersslachtoffers
Geregistreerde verkeersongevallen (Viastat)
Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading
Het blijven inzetten voor meer duurzame mobiliteit en bevoorrading. Faciliteren van de openbare laadinfrastructuur en deelmobiliteit. Bevorderen van het gebruik van schonere en lichtere transportmiddelen. En de komst van een distributiehub.
Vervoerwijzekeuze (marktaandeel fiets en OV)
CBS ODiN
Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading
Het blijven inzetten voor meer duurzame mobiliteit en bevoorrading. Faciliteren van de openbare laadinfrastructuur en deelmobiliteit. Bevorderen van het gebruik van schonere en lichtere transportmiddelen. En de komst van een distributiehub.
Laadpalen en waterstoftankvoorzieningen
CROW Duurzaamheidsscore/ energiecijfers ENGIE
50
Kadernota 2024-2027
Programma 4: Sociaal domein Doelstelling
Toelichting
Indicator
Databron
Iedereen kan meedoen
Een inclusief en sociaal Gouda, waarin iedereen gelijkwaardig is en iedere Gouwenaar mee kan doen. Ongeacht leeftijd, culturele achtergrond, gender, inkomen, seksuele voorkeur.
Het % inwoners dat zich thuis voelt in Gouda
Stadspeiling
Inzetten op kansengelijkheid en preventie
Het aanpakken van financiele problemen en voorkomen van armoede door het structureel verbeteren van de positie van gezinnen en kinderen.
Het aantal uitgegeven Rotterdampassen (voor volwassenen resp. kinderen tegen het reductietarief
Gemeente Rotterdam
Inzetten op kansengelijkheid en preventie
Het aanpakken van financiele problemen Het % kinderen met en voorkomen van armoede door het gezond gewicht structureel verbeteren van de positie van gezinnen en kinderen.
GGD MiddenHolland
Inzetten op kansengelijkheid en preventie
Het aanpakken van financiele problemen en voorkomen van armoede door het structureel verbeteren van de positie van gezinnen en kinderen.
Het aantal kinderen dat de tegoedbonnen sport en cultuur (op de Rotterdampas) gebruikt heeft
Gemeente Rotterdam
Passende zorg en ondersteuning
Passende zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar houden voor Gouwenaars die dit het meest nodig hebben.
Het relatieve gebruik van aantal kinderen < 18 jaar van maatwerk jeugdhulp
Gemeente Gouda
Passende zorg en ondersteuning
Passende zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar houden voor Gouwenaars die dit het meest nodig hebben.
Het relatieve gebruik door 65-plussers van Hulp bij het Huishouden
Gemeente Gouda
Integrale dienstverlening
De dienstverlening is integraal en gaat uit Het gemiddeld rapportcijfer voor Client Ervaringsvan de menselijke maat. Dienstverlening de dienstverlening van de onderzoeken Jeugd, wordt continu verbeterd. medewerkers van de gemeente Wmo en werk (J, Wmo en weni) en inkomen
Integrale dienstverlening
De dienstverlening is integraal en gaat uit Het % inwoners dat weet voor Stadspeiling van de menselijke maat. Dienstverlening welke hulp ze terecht kunnen bij wordt continu verbeterd. de gemeente
Kadernota 2024-2027
51
Programma 5: Cultuur, sport en recreatie Indicator
Databron
Een aantrekkelijke stad voor inwoners, Investeren in een aantrekkelijke bezoekers en toeristen binnenstad voor inwoners, bezoekers en toeristen, in samenwerking met de partners. Het benutten van kansen voor waterrecreatie.
Doelstelling