Jaarstukken 2022

In 2022 zijn vier pandencontroles, drie horecacontroles en een garageboxencontrole gehouden. Voorkomen van radicalisering en polarisatie In samenwerking met de ketenpartners uit het casusoverleg radicalisering zijn contacten onderhouden met (mogelijk) radicaliserende personen en is gewerkt aan nazorg detentie, re-integratie en monitoring van Goudse terugkeerders. Cursussen opvoedingsondersteunings- en weerbaarheidsbijeenkomsten zijn aangeboden. Ook zijn professionals opgeleid en getraind ten aanzien van de verschillende vormen van radicalisering. Stadstoezicht In het eerste kwartaal van 2022 lag de focus van de afdeling Stadstoezicht nog op de inzet rond corona. Per 1 april is overgegaan van het handmatig uitvoeren van parkeercontroles naar de inzet van een scanauto. Met betrekking tot afval is het aantal controles opgevoerd, inclusief eventuele boetes. In de zomer is met de havendienst een grootschalig evenement in het kader van Gouda 750 begeleid, dit naast alle extra inzet bij doorvaartroutes. Rond de Jaarwisseling zijn extra surveillances uitgevoerd in de vuurwerkvrije gebieden. In 2022 is gestart met het invoeren van een spreekuur met een BOA in de wijk. De eerste resultaten zijn veelbelovend.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

+13% Resultaat aantal woninginbraken 70

Jaarstukken 2022

-33% Resultaat meldingen jeugdoverlast

-6% Resultaat aantal meldingen conflictbemiddeling en burenruzie

3.6.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Afname jeugdcriminaliteit en jeugdoverlast De in 2021 opgestarte interventies, preventief en repressief, zijn in 2022 voortgezet en aangevuld. Nieuwe aanpakken/ interventies zijn opgestart waaronder Noorda & Co (Young Leaders programma) en de pedagogische buurtaanpak (eindrapport met aanbevelingen voor aanpak en borging wordt medio 2023 verwacht), het AJB programma (alleen jij bepaalt wie je bent) en recent is de werving gestart voor een IPTA coach (Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid) voor kwetsbare jeugdigen van 16 tot 27. Medio 2022 is in samenwerking met politie gestart met het voeren van waarschuwingsgesprekken met overlastgevende jeugdigen en hun ouder(s)/verzorger(s). Sindsdien zijn er twaalf gesprekken gevoerd. De inzet op twee overlastgevende jeugdgroepen in Oost (Marathonlaan en Goverwelle) heeft geleid tot een afname van het aantal overlastmeldingen. Momenteel hebben negen personen een TopX aanpak. In 2022 zijn vijf casussen afgesloten en twee personen zijn ingestroomd. Drugscriminaliteit en Ondermijning Het team Ondermijning is in positie gebracht en houdt zich bezig met het voorkomen, signaleren en aanpakken van ondermijnende criminaliteit. Het team richt zich op het uitvoeren van preventieve en repressieve interventies en pakt in samenwerking met ketenpartners gericht signalen van ondermijning op.

Criminele netwerken zijn in onderzoek, worden door verdere analyse van informatie gevolgd en het komend jaar actiegericht verder opgepakt. Waar nodig wordt bestuurlijk gehandhaafd. De aanpak is tot op heden signaalgestuurd. Het team Ondermijning heeft de ambitie de komende jaren meer datagericht te werken. Versterking van de eigen informatiepositie en een vergroting van analysecapaciteit is hiervoor noodzakelijk. Doel is om beter inzicht te verkrijgen in criminele netwerken en de voor ondermijning kwetsbare branches en wijken en om de jonge aanwas in criminele activiteiten te voorkomen. In 2022 is gewerkt aan het vergroten van de weerbaarheid en bewustwording van signalen van ondermijnende criminaliteit. Zo was er een bewustwordingsdag voor medewerkers waarbij er een ondermijning escaperoom, wietplantage-opstelling en een ondermijning “informatiebus” zijn geplaatst voor het Huis van de Stad. De bewustwordingsdag werd druk bezocht door medewerkers van verschillende afdelingen. Ook zijn presentaties gehouden over "Wat is Ondermijning?" bij interne afdelingen. In 2023 zal hieraan een vervolg worden gegeven. In 2022 is een verkenning uitgevoerd om tot een districtelijk prostitutie controleteam te komen. In 2023 wordt de teamvorming en inrichting voortgezet en worden de eerste controles uitgevoerd. De focus ligt op het inzichtelijk krijgen en aanpakken van misstanden bij onvergunde prostitutie.

De focus in de aanpak mensenhandel heeft in 2022 onder andere gelegen op het verhogen van de bewustwording rondom dit fenomeen. Jongerenwerkers, medewerkers Stadstoezicht en buurtsportcoaches zijn getraind in het herkennen van signalen. Met de komst van vluchtelingen uit Oekraïne is speciale aandacht geschonken aan de kwetsbaarheid van deze doelgroep in relatie tot mensenhandel. Ook is hard gewerkt aan de opzet van een training voor alle medewerkers van de gemeente met klantcontacten. Begin 2023 wordt deze training gegeven. Sociale overlast, gebiedsregie In 2022 zijn 110 zaken buurtbemiddeling in behandeling genomen. 71% hiervan is succesvol afgerond. Drie zaken uit 2022 zijn nog in behandeling. In de overige zaken wilde een van de buren niet meewerken of is niet tot een oplossing gekomen. Vanuit gebiedsregie is opbouwwerk ingezet in verschillende gebieden. Gezien de resultaten die hier worden behaald is het zeer wenselijk de inzet van opbouwwerkers breder in te zetten. Bijzondere Wetten/Horeca & Evenementen Gouda 750 - evenementen In 2022 stond Gouda in het teken van 750 jaar stadsrechten wat groots is gevierd. Gedurende het jaar vonden vele kleine en grote evenementen plaats. Hiervoor zijn zo’n 234 vergunningen afgegeven en meldingen gedaan.

Met name bij de grotere risicovolle evenementen, vindt de nodige afstemming plaats met interne en externe adviseurs (hulpdiensten, ODMH, diverse gemeentelijke afdelingen). Om de afstemming en coördinatie van deze evenementen zo goed mogelijk plaats te laten vinden is afgelopen jaar een evenementencoördinator ingezet. Dit is essentieel gebleken voor Gouda als verbindende factor tussen de betrokken partijen bij evenementen, met name ook in de communicatie met organisatoren en betrokken ondernemers. Tijdelijke terrassen Ten tijde van corona heeft de gemeente het voor de horecaondernemers mogelijk gemaakt om een tijdelijke uitbreiding van hun reguliere terrassen aan te vragen. Dit in de tegemoetkoming om extra inkomsten te genereren in samenhang met de geldende coronamaatregelen. In 2022 heeft college besloten deze tegemoetkoming door te zetten. Dit heeft geresulteerd in de verlening van 26 uitbreidingen van terrassen. Deze steunmaatregel is in oktober 2022 beëindigd. Kennisgevingen betogingen In 2022 is een stijging van het aantal kennisgevingen betogingen waargenomen, het betrof 31 kennisgevingen. Dit is gerelateerd aan de actualiteiten die hebben gespeeld, onder andere corona, stikstof-problematiek en de oorlog in Oekraïne. De stijging van het aantal meldingen en de impact die deze betogingen in de openbare ruimte met zich meebrengen

Jaarstukken 2022

71

hebben geresulteerd in een intensievere samenwerking met onder andere politie, OM en diverse gemeentelijke afdelingen en in een vastgesteld werkproces, ook voor de niet gemelde betogingen. Inzet instrument Bibob-toets In 2022 is Bibob-toetsing verder ingezet bij de verlening van horecavergunningen, met name bij de exploitatievergunningen. Daarbij is het contact met het RIEC geïntensiveerd. Op dit moment is er één RIEC-casus afgerond en lopen er nog twee. In totaal zijn er 27 Bibob-toetsingen uitgevoerd waarvan er vier nog niet zijn afgerond. Met name de Bibob- toetsingen van de horecacategorie afhaal- en bezorgzaken zijn het afgelopen jaar zo goed als afgerond. Van de 27 gestarte aanvragen in 2021 zijn er 23 afgerond en nog één in de afrondende fase. Hierbij liepen parallel aan de procedures voor 13 zaken tevens een ruimtelijke procedure voor een ‘omgevingsvergunning afwijken bestemmingsplan’. Van de 13 gestarte procedures zijn op één na voor negen zaken deze afgerond (drie procedures zijn beëindigd vanwege een nieuwe exploitant). Er zijn in totaal vier nieuwe adviesaanvragen uitgebracht door het Landelijke Bureau Bibob (LBB). In drie gevallen was dit een aanvullende adviesvraag volgend op een eerdere adviesvraag bij het LBB. Daarnaast waren in 2022 nog vier dossiers in behandeling waarover het LBB al in 2021 een advies had uitgebracht.

Resultaten Stadstoezicht In onderstaande overzicht zijn de resultaten van de afdeling STZ over 2022 opgenomen. Omschrijving

Aantal

Kentekenscans

45.526

Naheffingen parkeren

11.767

Reclameheffingen

Bedragen in €

489

Bekeuringen*

3.050

Afgehandelde meldingen Slimmelden

7.201

Waarnemingen

4.318

Waarschuwingen (excl. coronagerelateerde waarschuwingen)

273.000

710

Diftar bestuurlijke handhaving

213

Totaal

63.274

3.6.2 Eigen indicatoren Taakveld

Omschrijving

Openbare orde en veiligheid

Afname aantal woninginbraken

136 (2021)

-10% per jaar

155

Openbare orde en veiligheid

Afname aantal meldingen jeugdoverlast

491 (2021)

-5% per jaar

329

72

Jaarstukken 2022

Begroot

Streefwaarde

Stand 2022

Taakveld

Omschrijving

Openbare orde en veiligheid

Afname aantal meldingen gestoord/ overspannen persoon

Begroot 924 (2021)

Streefwaarde -5% per jaar

Stand 2022 1009

Openbare orde en veiligheid

Afname aantal meldingen burenruzie en conflictbemiddeling

659 (2021)

-5% per jaar

620

3.6.3 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het BBV verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Daarnaast zijn in onderstaande tabel in voorkomende gevallen relevante referentiewaarden van voorgaande jaren en/of eigen streefwaarden toegevoegd. Taakveld

Indicator

Meeteenheid

1. Veiligheid

Verwijzingen Halt

per 1.000 jongeren

Periode

Gouda

Nederland Streefwaarde

Realisatie

2017

14

13 Hier wordt niet op n.v.t. gestuurd in het IVB.

2018

10

12

n.v.t.

2019

13

13

n.v.t.

2020

13

11

n.v.t.

2021

7

8

n.v.t.

1. Veiligheid

Misdrijven per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven

2021

4,6

4,3 Hier wordt niet op n.v.t. gestuurd in het IVB.

1. Veiligheid

Misdrijven Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

per 1.000 inwoners

2021

7,1

6 Hier wordt niet op n.v.t. gestuurd in het IVB.

1. Veiligheid

Misdrijven Diefstallen uit woning

per 1.000 inwoners

2021

2

1. Veiligheid

Misdrijven - Winkeldiefstallen

per 1.000 inwoners

2021

3,4

1,3 2022: 1,8

2,1

1,8 Hier wordt niet op n.v.t. gestuurd in het IVB.

3.6.4 Wat heeft het gekost? 3.6.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

10.551

10.962

11.340

Baten

-126

-354

-363

10

10.424

10.608

10.976

-368 0

Saldo van baten en lasten

-377

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-201

-200

-200

0

10.223

10.408

10.776

-368

Gerealiseerd resultaat

3.6.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Lasten / Baten

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Lasten

5.275

5.309

5.325

-16

Baten

-48

-48

-81

32

5.227

5.261

5.244

16

5.275

5.653

6.015

-361

Saldo 1.2 Openbare orde en veiligheid

Lasten

1.2 Openbare orde en veiligheid

Baten

-78

-305

-283

-23

Saldo

5.197

5.348

5.732

-384

Totaal saldo taakvelden

10.424

10.608

10.976

-368

Jaarstukken 2022

73

3.6.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

16

V

Diverse kleine verschillen.

16

V

1.2 Openbare orde en veiligheid

384

N

Diverse kleine verschillen.

145

N

Radicalisering: de ontvangen rijksbijdrage in verband met aanpak radicalisering wordt ingezet ter dekking van de (interne) personeelskosten die Gouda gemaakt heeft. Dit bedrag dekt de daarmee samenhangende overschijding op taakveld 0.4.

136

V

Uitvoering bijzondere wetten: aanvullende pesonele inzet op vergunningverlening door (onder meer voor evenementen Gouda750) een stijgende vraag naar evenementenvergunningen. Deze overschrijding wordt deels gedekt door hogere leges uit evenementenvergunningen.

145

N

Uitvoering Cameratoezicht: de kostenoverschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door de toegenomen inzet van mobiel cameratoezicht. Een deel van de (de-)installatiekosten en de kosten mobiele communicatie kon niet binnen de begroting worden opgevangen.

55

N

Handhaving parkeren: de meerkosten worden voornamelijk veroorzaakt door de hogere aanloopkosten en de intensievere inzet van de scanauto. Daar staan ook parkeerinkomsten tegenover

108

N

Diverse kleine verschillen.

67

N

3.6.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

0

V

Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma. Totaal

3.6.5 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Verbonden partijen

Doel

Hecht

Hecht, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert Hecht de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken.

Veiligheidsregio Hollands Midden

De VRHM geeft uitvoering aan hetgeen is bepaald in de Wet veiligheidsregio’s op de volgende terreinen: ■ de brandweerzorg; ■ de geneeskundige hulpverlening; ■ de samenwerking bij de gemeentelijke crisisbeheersing en rampenbestrijding; ■ de multidisciplinaire rampenbestrijding en crisisbeheersing; ■ het inrichten en in stand houden van de gemeenschappelijke meldkamer.

Belastingsamenwerking GouweRijnland

De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en elf gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.

Hecht Het GGD Rampenopvangplan houdt het volgende in: ten tijde van crises en rampen zorgdragen voor de bescherming en bewaking van de gezondheid van burgers en wel in nauwe samenwerking en afstemming met ketenpartners. Na een crisissituatie wordt zo snel mogelijk herstel van (psychosociale) gezondheid en een veilige leefomgeving gerealiseerd, zoals die vóór de crisis aanwezig was. Veiligheidsregio Hollands Midden De VRHM behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van brandweer, geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen, rampen en rampenbestrijding. Daarnaast realiseert het een gecoördineerde inzet van de bij zware ongevallen en rampen betrokken organisaties, instellingen en diensten. In 2022 is onder andere gewerkt aan: • Het beheersen van de coronacrisis; • Het beheersen van de vluchtelingencrisis (zowel opvang van Oekraïners als asielzoekers); • Het maken en vaststellen van een nieuw Regionaal Risicoprofiel; • Het maken van een nieuw Regionaal Beleidsplan; • Het voorbereiden op de invoering van de Omgevingswet; • Het bevorderen van zelfredzaamheid van de inwoners door campagnes over rookmelders en over risicocommunicatie; • Het investeren in materieel en gebouwen; • Het moderniseren en optimaliseren van de organisatie.

74

Jaarstukken 2022

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering de leges voor de uitvoering van bijzondere wetten ter dekking van de kosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag en het verstrekken van bijvoorbeeld een terrasvergunning of het houden van een evenement. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende legesverordening opgelegd.

Jaarstukken 2022

75

3.7 Bestuur en organisatie Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 33.395

De gemeente Gouda staat met twee benen in de stad, werkt volop samen met bewoners en biedt initiatieven de ruimte. Daarom wordt actief gewerkt aan het stimuleren van bewonersinitiatieven en (burger-)participatie. Naast de samenwerking met de inwoners van de stad behartigt Gouda haar belangen ook samen met de omliggende regio. Zowel met de gemeenten die direct om Gouda heen liggen als de ''collega'' steden Alphen aan den Rijn en Woerden is er op vele vlakken sprake van een constructieve samenwerking die al veel resultaat heeft opgeleverd.

Baten * € 1.000 5.754 Percentage van totale uitgaven 11%

Wat heeft Gouda bereikt? Ruimte voor initiatieven Burgers, ondernemers en organisaties kunnen contact opnemen met participatiemedewerkers, wanneer zij initiatieven willen ontplooien of willen reageren op projecten in de openbare ruimte. Gouda Bruist ondersteunde meer dan 75 Lief en Leedstraten. De wijkteams ontvingen € 3.000 voor de communicatie met de wijk.

GoudApot Stichting GoudApot keerde ruim € 238.000 uit aan initiatiefnemers van bewonersinitiatieven.

Regionale samenwerking In 2022 is gezamenlijk met de regio gewerkt aan de opvolging van de strategische herpositionering. De kernboodschappen zijn ingezet bij diverse bij lobby-activiteiten en hebben zo bijgedragen aan het onder de aandacht brengen van de belangrijkste opgaven onder andere bij de provinciale staten. Met Alphen aan den Rijn en Woerden wordt gewerkt aan een toekomstbestendige samenwerkingsvorm.

Wat is de belangrijkste indicator?

€ 220

76

Jaarstukken 2022

3.7.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Ruimte voor initiatieven Participatie Op diverse plekken in de organisatie zijn medewerkers aangesteld voor bewonersparticipatie en -initiatieven. Zo krijgen afdelingen meer oog en aandacht voor inbreng die belanghebbenden in de stad kunnen hebben. Inwoners, ondernemers en organisaties kunnen contact opnemen met de participatiemedewerkers wanneer zij initiatieven willen ontplooien of willen reageren op projecten in de openbare ruimte. Bijvoorbeeld als er behoefte is aan extra speeltoestellen, meer groen in een buurt of het plaatsen van borden, bankjes of plantenbakken. Of, in voorkomende gevallen, zelfs een andere weginrichting. Zo zijn er het afgelopen jaar meer dan 40 stukken buurtgroen ontstaan via Groen Moet Je Doen. Op deze plekken richten bewoners met elkaar het openbaar groen in en onderhouden dit met elkaar. Verder zijn op 8 locaties tegels gewipt om nieuw groen te realiseren, via Grijs wordt Groen. Deze locaties worden ook vrijwel allemaal door bewoners verzorgd. Verder zijn er meerdere dam-/schaaktafels en een ‘Verbindingstafel’ geplaatst op initiatief van bewoners. Er werden meerdere bloembollenacties georganiseerd en op de Landelijke Opschoondag zijn er meer dan 150 acties in de stad gehouden door bewoners. Het vergroeningsplan voor Achter de Waag is uitgegroeid tot een visie waarbij op termijn ook het Zeugwater wordt betrokken.

Deze visie is gemaakt met verschillende belanghebbenden in de binnenstad. In Korte Akkeren Oud wordt de riolering vervangen en kijkt de gemeente samen met belanghebbenden uit de buurt naar hoe de straten opnieuw ingericht gaan worden. Goudse wijkteams en Gouda Bruist De Goudse wijkteams ontvingen ook dit jaar € 3.000 als werkbudget voor communicatie en kleine uitgaven. In totaal maakten acht wijkteams hier gebruik van. Gouda Bruist ontving een budget van € 40.000 voor haar website, voor bruisbijeenkomsten en voor het organiseren van Lief en Leedstraten. In meer dan 75 straten stimuleert een gangmaker (actieve bewoner) andere bewoners om met een klein budget een bloemetje, kaart of iets lekkers elkaar te ondersteunen bij lief of leed. GoudAsfalt In samenwerking tussen het inwonersinitiatief GoudAsfalt, omwonenden en de gemeente zijn nieuwe evenementenvoorschriften voor het GoudAsfalt-terrein opgesteld. Tevens wordt gewerkt aan een bestemminigsplan (verbrede reikwijdte). Stichting GoudApot Stichting GoudApot ontvangt € 220.000 subsidie van de gemeente Gouda om inwonersinitiatieven te stimuleren in de stad. Vrijwillige medebewoners verstrekken geld en adviezen aan Goudse initiatiefnemers die de straat, de wijk of de stad een stuk leuker of beter willen maken. Alle aanvragen worden direct online gepubliceerd en de stichting verantwoordt haar uitgaven jaarlijks aan de gemeente.

In 2022 is er circa € 238.000 uitgekeerd door de stichting. Dit bedrag is hoger dan de subsidie omdat de middelen die in 2020 niet besteed konden worden en teruggegeven zijn, opnieuw toegekend zijn. Er zijn 149 aanvragen ingediend ter waarde van ruim € 500.000, waarvan 105 gedeeltelijk of volledig zijn toegekend. Er zijn goede samenwerkingsafspraken gemaakt met het fonds Gouda750. Regio Midden-Holland In de Regio Midden-Holland (RMH) werken de gemeente Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas samen om de belangen van de regio te behartigen. Dit gebeurt in de vorm van een netwerksamenwerking en rond vijf inhoudelijke tafels. Na vaststelling van de strategische agenda ‘De kracht van Midden-Holland: de regio van verbinding’ in 2020, heeft de RMH in 2022 ingezet op strategische herpositionering. Daarvoor zijn de voor de regio gezamenlijke lobbypunten benoemd welke zijn ingezet bij lobby-activiteiten, bijvoorbeeld in de aanloop naar de provinciale staten verkiezingen. Hierbij blijft de kernboodschap: "Midden-Holland is uniek door de centrale ligging: de regio midden in de Randstad. Midden-Holland is stad en platteland, natuur en cultuurhistorie, Randstad en ruimte, vakmanschap en hightech, handel en industrie. Midden-Holland biedt ruimte aan wonen, ondernemen en genieten. Voor iedereen.

En zien we uitdagingen of kansen? Dan zetten we samen onze schouders eronder en maken we het mogelijk. Dat doen we al eeuwenlang en dit blijven we doen." Deze boodschap staat in het, met de regiogemeenten opgestelde, positioneringsdocument RMH waar waarin de drie kernthema’s zijn: groeigebied, bereikbaarheid en economische vitaliteit. In 2022 is onder andere verder gewerkt aan: - Het uitvoeren van een pilot voor een regionaal energieloket om bedrijven te ondersteunen in hun verduurzamingsopgave en de wettelijke verplichtingen. - Het in samenwerking met provincie, BZK, woningcorporaties en andere betrokken partijen opstellen van de regionale realisatieagenda om lange termijnafspraken te maken in het kader van de Nationale Bouw- en Woonagenda. - Het actualiseren van het regionale woningbouwprogramma volgens de nieuwe provinciale governance. - Het delen van kennis over ruimtelijke adaptatie en een subsidieverzoek bij het ministerie van I&W ingediend in het kader van de impulsregeling ruimtelijke adaptatie.

Jaarstukken 2022

77

- Het voorzien van de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit van een investeringsadvies om de ambities in verbinding te brengen met nationaal beleid en fondsen. - Het integrale investeringsadvies is ambtelijk en bestuurlijk besproken met de overige regionale programma’s ter voorbereiding op de vorming van een regiodeal. - Het voeren van lobby bij rijk en provincie ten behoeve van het projecten uit het Regionaal verkeers- en vervoersplan, zoals Bodegravenboog en Algeracorridor. - Het starten van een vervolgonderzoek station/transferium Gouweknoop. - Het starten van diverse projecten ter uitvoering van de MKB-deal. - Het opstellen van een regionale kwalitatieve bedrijventerreinenstrategie Midden-Holland. - Het monitoren en actualiseren van het kwantitatieve deel regionale kantorenstrategie Midden-Holland 2019 – 2024. - Het uitvoeren van het projectplan ‘Cultuureducatie Verrijkt je kijk!’ voor deelname aan subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024. Alphen aan den Rijn, Gouda en Woerden De gemeenten Alphen aan den Rijn, Gouda en Woerden (AGW) werken al geruime tijd samen in een netwerkconstructie. Aanleiding voor de samenwerking tussen de AGW-steden is de opvatting dat kansen voor economische groei in het Groene Hart onvoldoende worden benut vanwege het ontbreken van een ruimtelijke en economische agenda. De verbindende factor tussen deze gebieden is de dalende bodem.

Door rondom dit thema de krachten te bundelen heeft de AGWsamenwerking de regiodeal Bodemdaling binnengehaald. Met de toekenning van deze regiodeal, die in 2022 volop in uitvoering was, is de problematiek van bodemdaling in het Groene Hart definitief op de Rijksagenda gekomen. In 2021 is een strategische heroriëntering gestart omdat een gezamenlijke inhoudelijke agenda voor de toekomst ontbreekt. In 2022 is verder invulling gegeven aan een toekomstbestendige samenwerkingsvorm.

3.7.2 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het BBV verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op www.waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet recent en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Voor vijf van de voorgeschreven indicatoren moet de gemeente putten uit eigen gegevensbronnen. Alle indicatoren vallen onder het taakveld Bestuur en ondersteuning. Zie onderstaand overzicht. Taakveld

Indicator

Meeteenheid

Periode

Gouda

Nederland Streefwaarde

Realisatie

Wettelijke indicatoren op basis van eigen bronnen 0. Bestuur en ondersteuning

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

2018

n.v.t.

n.n.b. Hier wordt niet op gestuurd.

0. Bestuur en ondersteuning

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

2019

6,20

n.n.b. Hier wordt niet op gestuurd.

0. Bestuur en ondersteuning

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

2019

€ 596

n.n.b. Hier wordt niet op gestuurd.

0. Bestuur en ondersteuning

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

2018

n.v.t.

n.n.b.

0. Bestuur en ondersteuning

Overhead

% van totale lasten

2019

7%

n.n.b. Hier wordt niet op gestuurd.

20%

3.7.3 Wat heeft het gekost? 3.7.3.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

31.951

31.737

33.395

Baten

-5.371

-4.795

-5.754

-1.658 959

Saldo van baten en lasten

26.580

26.942

27.641

-699

Toevoegingen aan reserves (lasten)

557

557

557

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-664

-664

-580

-84

26.472

26.835

27.618

-783

Gerealiseerd resultaat

78

Jaarstukken 2022

3.7.3.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Lasten / Baten

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

0.1 Bestuur 0.1 Bestuur

Lasten

4.757

Baten

-61 4.696

Saldo

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

5.658

5.353

304

-66

-1.059

992

5.591

4.294

1.297

0.2 Burgerzaken

Lasten

2.194

2.399

2.443

-45

0.2 Burgerzaken

Baten

-1.020

-1.032

-1.122

90

1.175

1.367

1.321

46

24.999

23.681

25.599

-1.918

Saldo 0.4 Overhead

Lasten

0.4 Overhead

Baten

-4.290

-3.696

-3.573

-124

Saldo

20.709

19.984

22.026

-2.041

Totaal saldo taakvelden

26.580

26.942

27.641

-699

3.7.3.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 0.1 Bestuur

1.296

V

62

V

1.102

V

De sociale lasten voor oud-wethouders en de lasten voor intergemeentelijke samenwerking zijn lager dan begroot.

132

V

0.2 Burgerzaken

45

V

Diverse kleine verschillen.

45

V

0.4 Overhead

2.042

N

Er is meer gebruik gemaakt van adviezen van derden en inhuur dan verwacht. De inhuur betreft vooral vacatures die niet ingevuld konden worden. Omdat inhuur duurder is dan vast personeel leidt dit tot een nadeel.

1.006

N

De geraamde baten van de ICT overeenkomsten hadden voor een deel betrekking op 2023. De daadwerkelijke inkomsten zijn daardoor lager dan de raming. Vorig jaar was dit voor één gemeente gecorrigeerd, nu voor de overige gemeenten. Vanaf 2023 is de raming correct.

699

N

Dit betreft de toevoeging aan voorziening spaaruren verlof die niet begroot was.

590

N

Deze post is in de primitieve begroting 2022 opgenomen en is bij de overgang naar een nieuwe methodiek van salarislasten begroten ten onrechte niet meegenomen. In de begroting 2023 is deze post wel correct opgenomen. Op taakveld 4.3 uit zich dit in een voordeel.

398

N

Deze post is in de primitieve begroting 2022 opgenomen en is bij de overgang naar een nieuwe methodiek van salarislasten begroten ten onrechte niet meegenomen. In de begroting 2023 is deze post wel correct opgenomen. Op taakveld 6.71 uit zich dit in een nadeel. Dit is budgetneutraal.

203

V

Terugdraaien dotatie en vrijval voorziening huis van de stad. Voorgesteld wordt deze bedragen bij resultaatbestemming aan een reserve groot onderhoud vastgoed te doteren.

187

V

Inzet werkgebied Radicalisering: deze overschrijding wordt gecompenseerd door de ontvangen rijksbijdrage op taakveld 1.2.

136

N

Op meerdere onderdelen zijn middelen ontvangen die niet volledig begroot waren

350

V

Saldo van diverse kleine verschillen.

47

V

Diverse kleine verschillen. Vanwege de jaarlijkse herberekening van de benodigde voorziening voor de pensioenen (oud-) wethouders kan een bedrag vrijvallen.

3.7.3.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

Reserve organisatieontwikkeling: deze reserve wordt breed ingezet ter dekking van zowel reeds in gang gezette als toekomstige organisatieontwikkelingen. In 2022 zijn er minder kosten gemaakt die verrekend worden met de reserve.

84

N

Totaal

84

N

3.7.4 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf Verbonden partijen.

Jaarstukken 2022

79

Verbonden partijen

Doel

Regio Midden-Holland

RMH is een samenwerkingsverband dat de belangen van de regio behartigt en bestuurlijke samenwerking in programma’s bundelt.

Belastingsamenwerking GouweRijnland

De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en elf gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.

Regio Midden-Holland In de RMH werken de gemeente Bodegraven-Reeuwijk, Krimpenerwaard, Waddinxveen, Zuidplas en Gouda samen om de belangen van de regio te behartigen. Dit gebeurt in de vorm van een netwerksamenwerking en rond vijf inhoudelijke tafels. Na vaststelling van de strategische agenda ‘De kracht van Midden-Holland: de regio van verbinding’ in 2020, heeft de RMH in 2022 ingezet op strategische herpositionering. Daarvoor zijn de voor de regio gezamenlijke lobbypunten benoemd. Hierbij zijn naast de bestuurlijke tafels ook raadsleden, statenleden en vertegenwoordigers van de waterschappen betrokken. "Midden-Holland is uniek door de centrale ligging: de regio midden in de Randstad. Midden-Holland is stad en platteland, natuur en cultuurhistorie, Randstad en ruimte, vakmanschap en high-tech, handel en industrie. Midden-Holland biedt ruimte. Aan wonen, ondernemen en genieten. Voor iedereen. En zien we uitdagingen of kansen? Dan zetten we samen onze schouders eronder en maken we het mogelijk. Dat doen we al eeuwenlang en dit blijven we doen." Dat is de kernboodschap van het met de regiogemeenten opgestelde positioneringsdocument RMH. Dit document wordt ingezet bij lobby-activiteiten, om zo bij te dragen aan de realisatie van de belangrijkste opgaven van de regio. Deze opgaven zijn verdeeld over 3 kernthema’s: groeigebied, bereikbaarheid en economische vitaliteit.

In 2022 is onder andere verder gewerkt aan: • Het uitvoeren van een pilot uit voor een regionaal energieloket om bedrijven te ondersteunen in hun verduurzamingsopgave en de wettelijke verplichtingen. • Het in samenwerking met provincie, BZK, woningcorporaties en andere betrokken partijen opstellen van de regionale realisatieagenda om lange termijnafspraken te maken in het kader van de Nationale Bouw- en Woonagenda. • Het actualiseren van het regionale woningbouwprogramma volgens de nieuwe provinciale governance. • Het delen van kennis over ruimtelijke adaptatie en een subsidieverzoek bij het ministerie van I&W ingediend in het kader van de impulsregeling ruimtelijke adaptatie. • Het voorzien van de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit van een investeringsadvies om de ambities in verbinding te brengen met nationaal beleid en fondsen. • Het integrale investeringsadvies is ambtelijk en bestuurlijk besproken met de overige regionale programma’s ter voorbereiding op de vorming van een regiodeal. • Het voeren van lobby bij rijk en provincie ten behoeve van het Regionaal verkeer en vervoersplan projecten zoals Bodegravenboog en Algeracorridor. • Het starten van een vervolgonderzoek station/transferium Gouweknoop. • Het starten van diverse projecten ter uitvoering van de MKB-deal. • Het opstellen regionale kwalitatieve bedrijventerreinenstrategie Midden-Holland.

• Het monitoren en actualiseren van het kwantitatieve deel regionale kantorenstrategie Midden-Holland 2019 – 2024. • Het uitvoeren van het projectplan ‘Cultuureducatie Verrijkt je kijk!’ voor deelname aan subsidieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de publieksleges ter dekking van de kosten voor de door afdeling services diverse geleverde diensten. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende legesverordening opgelegd.

3.7.5 Overhead 3.7.5.1 Inleiding Het BBV schrijft voor dat in het programmaplan een overzicht van de overhead wordt opgenomen. Doordat de overhead in een apart overzicht verantwoord wordt, ontstaat beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten en het halen van haar doelstellingen. Het idee is dat de begroting transparanter wordt en dat de raad beter kan sturen op de kosten van overhead. Daarnaast kan, door het hanteren van een eenduidige systematiek, een betere vergelijking met andere gemeenten worden gemaakt. Het BBV geeft de volgende definitie van overhead die de gemeenten moeten hanteren: 'alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces'. Deze kosten worden verantwoord op het taakveld Overhead. De kosten van personeel (en goederen en diensten) in het primaire proces worden rechtstreeks doorberekend aan de betreffende taakvelden. Vanwege administratief technische redenen heeft de gemeente ervoor gekozen de overhead in de programmabegroting 2019-2022 onderdeel uit te laten maken van programma 7 Bestuur en organisatie.

80

Jaarstukken 2022

3.7.5.2 Toelichting op de overhead Voorbeelden van kosten die tot de overhead worden gerekend zijn de salarislasten van leidinggevenden en van medewerkers van de afdeling financiën. Ook de exploitatielasten van het Huis van de Stad maken deel uit van de overhead. Om de raad op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap over die kosten te geven, worden de overheadkosten centraal begroot. Voorheen werden deze kosten verdeeld over de programma’s en niet apart inzichtelijk gemaakt. Voor het specificeren van de overheadkosten hanteert de gemeente Gouda een indeling in elf onderdelen. Onderdeel

Toelichting

Directie

Kosten van de drie directieleden en de bijbehorende managementondersteuning.

Primaire proces

Loonkosten van het personeel die niet direct aan een taakveld kunnen worden toegerekend, zoals alle leidinggevenden in het primaire proces en ondersteuning in het primaire proces (managementassistentes en administratieve medewerkers).

Bestuursondersteuning en Communicatie

Kosten die worden ingezet ten behoeve van de interne en externe communicatie en de bestuursondersteuning.

Concernstaf

Kosten die gemaakt worden ten behoeve van interne controle en advies.

Informatisering en Automatisering

Kosten die gemaakt worden voor het aanschaffen van hard- en software, licenties, onderhoud, systeem- en netwerkbeheer, helpdesk, applicatiebeheer en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Ook vallen hier de telefoonkosten, de kopieerkosten en de kosten van DIV onder. Hiervoor zijn alle automatiserings- en ICT-kosten doorgelopen en indien van toepassing direct toegerekend aan een taakveld. De overgebleven kosten zijn verantwoord onder overhead.

HRM

Kosten die gemaakt worden voor het personeelsbeheer, zoals de salariskosten van de HRM-medewerkers, de kosten van het personeelssysteem, concernbrede opleidingskosten en trainingen, werving en selectie, arbodienst, OR, detachering en kosten organisatieontwikkeling.

Huisvesting

Kapitaallasten en onderhoud die betrekking hebben op het Huis van de Stad, alsmede waterverbruik, energiekosten, schoonmaakkosten, beveiliging en het onderhoud binnen het Huis van de Stad.

Facilitaire zaken

Kosten die betrekking hebben op het callcentrum, catering/kantine en portokosten.

Financiën

Kosten voor het voeren van de administratie, de planning- en controlfunctie en adviesfunctie op het gebied van financiën, treasury en fiscale zaken.

Inkoop

Kosten die worden gemaakt ten behoeve van inkoop, waaronder ondersteuning aanbestedingen, ontwikkelen contractenbank en contractmanagement en de verzekeringen.

Juridische Zaken

Kosten die betrekking hebben op juridische zaken, zoals juridische advieskosten, proceskosten en schadevergoeding.

In het BBV is voor de grondexploitaties, investeringen en voorzieningen een uitzondering gemaakt voor wat betreft het centraal begroten en verantwoorden van overheadkosten. Deze uitzondering is gemaakt omdat het niet toerekenen van de overhead zou leiden tot een nadelig resultaat. De jaarlijkse last zou dan namelijk ineens ten laste van het begrotingsresultaat moeten worden gebracht in plaats van deze toe te rekenen aan het grondbedrijf, de onderhoudsvoorzieningen en de investeringen. Toerekening overhead aan heffingen en tarieven Doordat de overhead kosten sinds de BBV-wijziging op een apart overzicht worden verantwoord en niet worden doorbelast aan de producten in het primaire proces, ontstaat een beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten binnen de programma's. Dit betekent niet dat dat de overhead buiten beschouwing wordt gelaten bij de berekening van de heffingen en tarieven. Deze wordt namelijk extracomptabel (buiten de boekhouding om) berekend ten behoeve van de tariefstelling en om aan te tonen dat de gemeente met deze heffingen geen winst maakt. De toegerekende overhead aan de heffingen en tarieven maken onderdeel uit van de in dit onderdeel gepresenteerde kosten van overhead.

Jaarstukken 2022

81

3.7.5.3 Specificatie overhead Exploitatie - Lasten (bedragen * € 1.000)

Begroting 2022 (basis)

Beheer Openbare Ruimte

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

-69

123

140

Bestuurs- en Managementondersteuning

1.337

1.590

1.582

8

Centraal Juridische Afdeling

1.438

609

712

-103 -27

Concernstaf

-17

626

964

991

2.403

2.532

2.503

29

Directie Algemeen

299

299

459

-160

Directie Maatschappelijke Ontwikkeling

679

136

97

39

0

0

0

0

2.404

2.442

2.502

-60

626

1.379

1.346

32

0

0

0

0

Human Resource Management

2.268

2.683

3.225

-542

Informatievoorziening en Automatisering

-447

Cultuur, Vastgoed en Ontwikkeling

Directie Ruimtelijke Ordening Facilitaire Zaken Financiën Griffie

7.893

7.357

7.804

Maatschappelijk Beleid

219

313

151

162

Opgroeien en Start Arbeidsmarkt

299

-3.183

141

-3.324

0

0

0

0

Programmaorganisatie Control en Info Sociaal Domein Projecten Openbare Ruimte Regionale Dienstverlening Sociaal Domein Rekenkamer Ruimtelijk Beleid en Advies Services

657

3.472

170

3.302

1.081

762

1.308

-546

0

0

0

0

368

145

183

-38 -65

1.546

1.340

1.405

Stadstoezicht

95

122

126

-4

Veiligheid en Wijken

149

126

229

-103

Werk en Financiën

238

151

163

-12

Zorg en Ondersteuning

289

156

198

-42

24.846

23.518

25.436

-1.919

Totaal Exploitatie - Baten (bedragen * € 1.000)

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Beheer Openbare Ruimte

0

0

0

0

Bestuurs- en Managementondersteuning

0

0

0

0

-27

0

-5

5

0

0

0

0

-171

-171

-283

112

Directie Algemeen

0

0

0

0

Directie Maatschappelijke Ontwikkeling

0

0

0

0

Directie Ruimtelijke Ordening

0

0

0

0

-534

-534

-612

78

Financiën

0

0

0

0

Griffie

0

0

0

0

Human Resource Management

0

0

-12

12

-2.638

-2.175

-1.681

-494

-18

-18

-20

2

Opgroeien en Start Arbeidsmarkt

0

0

0

0

Programmaorganisatie Control en Info Sociaal Domein

0

0

0

0

Centraal Juridische Afdeling Concernstaf Cultuur, Vastgoed en Ontwikkeling

Facilitaire Zaken

Informatievoorziening en Automatisering Maatschappelijk Beleid

Projecten Openbare Ruimte

0

0

0

0

-799

-799

-950

150

Rekenkamer

0

0

0

0

Ruimtelijk Beleid en Advies

0

0

0

0

Services

0

0

0

0

Stadstoezicht

0

0

0

0

Veiligheid en Wijken

-103

0

0

0

Werk en Financiën

0

0

-10

10

Regionale Dienstverlening Sociaal Domein

82

Jaarstukken 2022

Exploitatie - Baten (bedragen * € 1.000)

Zorg en Ondersteuning Totaal

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

0

0

0

0

-4.290

-3.696

-3.573

-124

3.7.5.4 Overheadpercentage Het BBV schrijft voor dat een indicator moeten worden opgenomen in de begroting, welke de totale overheadkosten uitdrukt in een percentage van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves. Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Totale overheadkosten (programma totaal)

23.518

Toerekening externe kostendragers

-3.696

-3.573

Totale overheadkosten (excl toerekening)

19.821

21.864

Totale lasten (exclusief toevoegingen aan reserves)

317.911

316.815

6,2%

6,9%

Berekend overheadpercentage

25.436

Jaarstukken 2022

83

3.8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 -555 Baten * € 1.000 224.409 Percentage van totale uitgaven 0%

84

Jaarstukken 2022

In de zeven programma’s van deze jaarstukken zijn de specifieke lasten en baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook lasten en baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreft de inkomsten uit het gemeentefonds en de algemene belastingen maar ook de financiering/treasury, de post voor onvoorziene uitgaven en de vennootschapsbelasting. Deze posten komen aan de orde in dit onderdeel van de jaarstukken Financiering en Algemene dekkingsmiddelen.

3.8.1 Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn gelden die geen vooraf bepaald bestedingsdoel hebben. Voorbeelden zijn de uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten van gemeentelijke belastingen (OZB, precariobelasting et cetera) en de treasury. Binnen de algemene dekkingsmiddelen wordt geen directe koppeling gelegd tussen middelen en doelstellingen. Daarom bevat dit onderdeel van de jaarstukken geen overzicht met indicatoren. De volgende algemene dekkingsmiddelen worden onderscheiden: • Financiering/treasury; • Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is; • De uitkering uit het gemeentefonds; • Overige baten en lasten.

3.8.2 Toelichting op financiering Treasury Dit taakveld betreft de activiteiten van de gemeente voor de treasuryfunctie en voor het beheer van deelnemingen. Op dit taakveld verantwoordt het college de rentelasten voor aangetrokken gelden, de rentebaten van de uitzettingen, de ontvangsten uit doorbelaste omslagrente, de ontvangsten op aan derden verstrekte leningen, garantiepremies op verstrekte borgstellingen en de ontvangen dividenden uit deelnemingen. In de paragraaf Financiering wordt uitgebreid ingegaan op de ontwikkelingen met betrekking tot de treasury. Op grond van het besluit BBV wordt in dit ‘programma’ specifiek ingegaan op het saldo van de financieringsfunctie en op de dividenden. Saldo financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie bestaat uit de ontvangen rente over de uitzettingen, alsmede de betaalde rentelasten over de aangegane leningen en over de aangetrokken middelen in rekening-courant. Saldo financieringsfunctie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

-2.029

-1.744

-1.848

Baten

-196

-231

-341

110

-2.225

-1.975

-2.189

214

Saldo van baten en lasten

104

Toelichting op de tabel Het werkelijk saldo van de financieringsfunctie wijkt ten opzichte van de begroting na wijziging per saldo af met € 214.000 voordelig. Oorzaken: • Hogere rentebaten op aangetrokken kasgeld onder andere als gevolg van het aantrekken tegen negatieve rente € 127.000. • Hogere doorbelasting van rente aan producten investeringen en grondexploitaties € 133.000. • Overige verschillen, per saldo nadelig € 46.000. Dividenden De dividendinkomsten van de gemeente Gouda komen uit het aandelenbezit in de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Oasen en Cyclus keren geen dividend uit. Dividend (bedragen * € 1.000)

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

0

0

0

0

Baten

-100

-188

-188

0

Saldo van baten en lasten

-100

-188

-188

0

Jaarstukken 2022

85

Toelichting op de tabel De feitelijk ontvangen dividenden wijken niet af ten opzichte van de begroting na wijziging.

3.8.3 Toelichting op overige algemene dekkingsmiddelen De overige onderdelen van de algemene dekkingsmiddelen worden als volgt toegelicht.

3.8.3.1 Lokale heffingen In de gemeentewet is aangegeven welke belasting mag worden geheven. De gemeente bepaalt zelf hoe dat gebeurt. De gemeenteraad stelt de hoogte van tarieven van gemeentelijke belastingen vast. Een deel van de belastinginkomsten heeft een bestemming, zoals de riool- en afvalstoffenheffing. Deze inkomsten worden in de betreffende programma’s verantwoord. Verder zijn er belastingen die worden gebruikt als algemene dekking voor uitgaven in de verschillende programma’s. Deze paragraaf gaat over de belastingen met algemene dekking. Onroerende zaakbelasting (woningen en niet-woningen) De OZB is een belasting die gemeenten mogen heffen over woningen en niet-woningen. De OZB maakt onderdeel uit van de groep lokale heffingen (rioolheffing, OZB, afvalstoffenheffing, leges, parkeeropbrengsten, precariobelasting, hondenbelasting en toeristenbelasting) en genereert voor de gemeente Gouda binnen de lokale heffingen de op een na hoogste belastingopbrengst. De OZB kan worden gesplitst in een eigenarenbelasting en een gebruikersbelasting. De aanslagen OZB worden berekend op basis van de waarde van de onroerende zaken. Deze waardering dient de gemeente uit te voeren op grond van de Wet WOZ. Het tarief voor de heffing van de OZB wordt jaarlijks gewijzigd.

De aanslag OZB wordt berekend naar een percentage van de waarde van de onroerende zaken, zoals die op de voet van de Wet WOZ wordt vastgesteld. Voor het jaar 2021 werden de onroerende zaken gewaardeerd naar waardepeildatum 1 januari 2020. In de paragraaf Lokale heffingen is een uitgebreide toelichting opgenomen. De opbrengst van de OZB wordt verantwoord op de taakvelden 0.61 OZB woningen en 0.62 OZB niet-woningen. Aan de lastenkant van deze taakvelden staan de kosten voor het innen van de opgelegde belastingen, de zogenaamde perceptiekosten. Feitelijk zijn dit alle personele en materiële kosten die verband houden met de oplegging en inning van de belastingaanslagen, afhandeling bezwaarschriften en de kosten van de uitvoering van de Wet WOZ. Parkeerbelastingen Tot dit taakveld behoren de heffing en invordering van parkeerbelasting, de opbrengsten van parkeerfaciliteiten en de opbrengsten uit boetes. In Gouda zorgen met name het betaalde straatparkeren rondom de binnenstad en de Stationsgarage voor jaarlijkse inkomsten. In de paragraaf Lokale heffingen is een toelichting opgenomen. Overige belastingen Tot dit taakveld behoren overige gemeentelijke belastingen, zoals de precariobelasting en de hondenbelasting. In de paragraaf Lokale heffingen is een toelichting opgenomen.

De opbrengst van de belastingen heeft ten opzichte van de begroting een positief resultaat (zie verder het financiële overzicht in dit hoofdstuk). Dit komt vooral door de hogere opbrengst van de parkeerbelasting. Na de coronamaatregelen komen weer meer mensen naar de stad waardoor de opbrengst van de parkeermeters is toegenomen. Daarnaast lijkt het erop dat de betalingsbereidheid op de terreinen en met name op straat groter is geworden als gevolg van de inzet van de scanauto (sinds 1 april 2022). Door regulier parkeergeld te betalen voorkomen parkeerders een naheffing. De opbrengst naheffingsaanslagen is ook gestegen door de inzet van de scanauto. Het is nog niet te zeggen of deze meeropbrengst zich zal blijven voordoen. Waarschijnlijk zullen er meer mensen bereid zijn om parkeergeld te betalen vanwege de betere handhaving.

3.8.3.2 Uitkering uit het gemeentefonds De uitkering uit het gemeentefonds is de grootste algemene inkomstenbron van de gemeente. De uitkering bestaat uit verschillende onderdelen die veelal zijn gebaseerd op objectieve maatstaven zoals bijvoorbeeld het aantal inwoners, huishoudens, uitkeringsontvangers en woonruimten. In principe is de gehele uitkering vrij te besteden. Mede als gevolg van de Startnota van het kabinet Rutte IV (januari 2022) en de energiecrisis is sprake van een opvallend groot verschil tussen de raming in de oorspronkelijke programmabegroting 2022 (€ 166 miljoen) en de werkelijke ontvangsten (€ 198 miljoen). De raad is geïnformeerd over de ontwikkelingen. De decembercirculaire 2022 en enkele recente bijstellingen over voorgaande jaren konden niet meer worden verwerkt in een begrotingswijziging. Daardoor vallen de ontvangen middelen uiteindelijk ruim € 4 miljoen hoger uit dan geraamd bij de laatste begrotingswijziging.

3.8.3.3 Overige baten en lasten Onderdeel van de overige baten en lasten is de post voor onvoorzien. Daarnaast zijn er andere (stel)posten. Tevens worden binnen dit onderdeel de loonkosten verantwoord voor bovenformatief personeel dat niet meer aan het werk is en de lasten en baten van gedetacheerd personeel.

86

Jaarstukken 2022

Onvoorziene uitgaven Wettelijk is bepaald dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven is opgenomen. Gebruik ervan is alleen onder voorwaarden toegestaan. In de oorspronkelijke programmabegroting 2022 was een bedrag van € 151.000 geraamd. In de 2e bestuursrapportage 2022 is deze raming verlaagd naar nul.

3.8.3.4 Vennootschapsbelasting (VPB) De gemeente Gouda heeft een voorlopige inventarisatie van het financieel resultaat 2022 uitgevoerd, waarbij de gemeentelijke activiteiten zijn beoordeeld op VPB-plicht. In totaal is van 40 clusters bepaald of ze door de ondernemerspoort komen voor de VPB en zo ja, wat het fiscaal resultaat is. Uit deze analyse blijkt dat in ieder geval de clusters Parkeergarage, Kermis en Straatparkeren door de ondernemerspoort gaan. Bovendien heeft de Belastingdienst aangegeven dat de concessie van reclameborden ook onder de VPB-plicht valt. De grexen moeten nog worden beoordeeld. De optelsom van de clusterresultaten die door de ondernemerspoort gaan, gaat resulteren in een aangifte van € 704.000 bij de belastingdienst over 2022. Dit resulteert in een VPB-druk 2022 van ongeveer € 139.000. • voor het Straatparkeren en de kermis kan een vrijstelling worden toegepast, waardoor geen VPB-druk ontstaat; • voor de cluster Parkeergarage geldt geen vrijstelling en ontstaat een VPB-druk van ongeveer € 31.000; • voor de concessie reclameborden geldt geen vrijstelling en ontstaat een VPB-druk van ongeveer € 108.000. De gemeente Gouda heeft van de Belastingdienst naheffingsaanslagen opgelegd gekregen voor de concessie reclameborden. Hiertegen is bezwaar aangetekend. Enkele gemeenten zijn een gerechtelijke procedure gestart inzake deze casus.

De eerste uitspraken zijn in het voordeel van de Belastingdienst uitgevallen maar er is hoger beroep aangetekend door de gemeenten. De uitspraak daarvan kan nog wel jaren op zich laten wachten. Voor toekomstige aanslagen inzake de concessie reclameborden zal ook bezwaar worden aangetekend. De Belastingdienst heeft toegezegd dat de gemeente de lopende beroepsprocedures mag afwachten en geen aparte procedure hoeft te starten.

3.8.4 Wat heeft het gekost? 3.8.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijzigingen

Lasten

436

-338

-555

217

Baten

-190.793

-219.095

-224.409

5.314

Saldo van baten en lasten

-190.356

-219.433

-224.965

5.532

Toevoegingen aan reserves (lasten)

1.800

7.660

7.660

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

0

-519

-519

0

-188.556

-212.292

-217.824

5.532

Gerealiseerd resultaat

3.8.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Lasten / Baten

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

0.5 Treasury 0.5 Treasury

Lasten

-1.994

-1.716

-1.841

125

Baten

-301

-419

-530

111

-2.295

-2.135

-2.371

236

Saldo 0.61 OZB woningen

Lasten

246

245

235

10

0.61 OZB woningen

Baten

-8.742

-8.742

-8.929

187 197

Saldo

-8.496

-8.497

-8.694

0.62 OZB niet-woningen

Lasten

232

230

240

-9

0.62 OZB niet-woningen

Baten

-8.497

-8.497

-8.207

-289 -299

Saldo

-8.265

-8.266

-7.967

0.63 Parkeerbelasting

Lasten

67

61

172

-111

0.63 Parkeerbelasting

Baten

-4.036

-3.594

-4.706

1.113 1.002

Saldo

-3.969

-3.533

-4.535

0.64 Belastingen overig

Lasten

82

46

50

-4

0.64 Belastingen overig

Baten

-489

-489

-535

46

-407

-443

-485

42

0

0

0

0

Saldo 0.7 Alg uitk en ov uitk gemeentefonds

Lasten

Jaarstukken 2022

87

Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Lasten / Baten

Begroting 2022 (basis)

Begroting 2022 (na wijzigingen)

Rekening 2022

Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

0.7 Alg uitk en ov uitk gemeentefonds

Baten

-166.282

-194.461

-198.620

4.158

-166.282

-194.461

-198.620

4.158 244

Saldo 0.8 Overige baten en lasten

Lasten

1.804

650

407

0.8 Overige baten en lasten

Baten

-2.445

-2.892

-2.882

-10

-641

-2.242

-2.475

234 -38

Saldo 0.9 Vennootschapsbelasting (VPB)

Lasten

0

145

183

0.9 Vennootschapsbelasting (VPB)

Baten

0

0

0

0

0

145

183

-38

-190.356

-219.433

-224.965

5.532

Saldo Totaal saldo taakvelden

3.8.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1000) 0.5 Treasury

236

V

Hogere rentebaten (€ 70.000) op aangetrokken kasgeld tegen negatieve rente en hogere doorbelasting van rente (€ 133.000) aan producten investeringen en grondexploitaties zijn de belangrijkste oorzaken van het positieve resultaat op het saldo van de financieringsfunctie.

210

V

Diverse kleine verschillen.

26

V

0.61 OZB woningen

197

V

De hogere opbrengst OZB woningen wordt veroorzaakt doordat er aanslagen betreffende de voorgaande belastingjaren zijn opgelegd in 2022. Daarnaast blijkt de gemiddelde stijging van de woningen iets hoger te zijn dan geschat bij het vaststellen van de belastingtarieven. Hierdoor is de totale WOZ-waarde hoger.

167

V

Diverse kleine verschillen.

30

V

0.62 OZB niet-woningen

298

N

De OZB-opbrengst voor het eigendom niet-woningen is lager dan geraamd. Dit wordt deels verklaard door het bedrag aan verminderingen dat in 2022 is verleend betreffende de voorgaande belastingjaren. Daarnaast moeten er nog aanslagen worden opgelegd omdat een aantal nietwoningen nog niet van een WOZ-waarde is voorzien.

309

N

Diverse kleine verschillen.

11

V

0.63 Parkeerbelasting

1.002

V

Hogere opbrengsten hebben te maken met het feit dat na corona weer meer mensen de stad bezoeken. Daarnaast lijkt het erop dat door de inzet van de scanauto (sinds 1 april 2022) meer mensen bereid zijn om parkeergeld te betalen om daarmee een boete (naheffing) te voorkomen. Het aantal naheffingsaanslagen is vanwege de inzet van de scanauto ook hoger.

523

V

Hogere inkomsten straat- en terreinparkeren. De introductie van de scanauto bij handhaving parkeren heeft ertoe geleid dat de betalingsbereidheid groter is geworden. Parkeerders die hun parkeergeld voldoen, nemen geen risico op een naheffingsaanslag.

437

V

Parkeervergunningen / abonnementen: een deel van het voordeel wordt veroorzaakt door de uitbreiding van het gereguleerd parkeer-gebied.

193

V

Inningskosten parkeerbelasting / naheffingsaanslagen: het hogere aantal naheffingsaanslagen leidt tot ook een hogere post bezwaar en beroep. Deze meerkosten waren niet begroot en worden gedekt uit de meer-inkomsten uit naheffingsaanslagen.

151

N

0.64 Belastingen overig

42

V

Diverse kleine verschillen.

42

V

0.7 Alg uitk en ov uitk gemeentefonds

4.158

V

De decembercirculaire gemeentefonds 2022 heeft geleid tot € 4,0 miljoen extra baten. Het college heeft de raad daarover geïnformeerd bij memo van 14 februari 2023. Diverse nacalculaties van het Rijk over 2020-2022 hebben geleid tot € 0,1 miljoen aanvullende baten. € 0,2 miljoen is bestemd voor maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen. Aan de raad wordt voorgesteld dit bedrag vanuit de resultaatbestemming toe te voegen aan de beschikbare bestemmingsreserve. € 1,0 miljoen vloeit vanuit het rekeningresultaat 2022 naar de algemene reserve. Daarnaast wordt aan de raad voorgesteld om voor diverse onderwerpen/taakmutaties in totaal € 2,8 miljoen (waarvan € 2,2 miljoen voor Energietoeslag voor mensen met een laag inkomen) opnieuw beschikbaar te stellen in 2023.

4.094

V

Diverse kleine verschillen.

64

V

0.8 Overige baten en lasten

234

V

88

Jaarstukken 2022

Omschrijving (bedragen * € 1000) Een nadeel van € 125.000 doet zich voor op gedetacheerd personeel als gevolg van een verschuiving van salarislasten van de betreffende gedetacheerde medewerkers. Deze lasten waren begroot op andere taakvelden maar zijn, zoals het hoort, uiteindelijk geboekt op gedetacheerd personeel, dat onderdeel is van taakveld 0.8.

125

N

De begrote onttrekking aan de reserve organisatieontwikkeling is onder andere voor salarislasten van boventallig, werkzaam personeel (taakveld 0.4) en boventallig, niet meer werkzaam personeel (taakveld 0.8). In totaal zijn de salarislasten voor boventallig personeel ongeveer gelijk maar is de verdeling tussen werkzaam en niet-werkzaam anders dan geraamd: voor niet-werkzamen is deze € 160.000 lager, voor werkzamen ongeveer datzelfde bedrag hoger.

160

V

Het definitief voordelig liquidatiesaldo van het Bedrijvenschap Regio Gouda is hoger uitgevallen dan voorzien in de bijgestelde begroting. Om deze reden heeft Gouda een winstuitkering ontvangen die hoger is dan geraamd.

166

V

Diverse kleine verschillen.

33

V

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

38

N

Er is een nadeel van € 35.000 op Vennootschapsbelasting (VPB). Bij de begrotingswijziging meeropbrengsten reclame-inkomsten (€ 135.000) is geen rekening gehouden met de VPB (€ 35.000).

35

N

Diverse kleine verschillen.

3

N

3.8.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

0

V

Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma. Totaal

3.8.5 Verbonden partijen Verbonden partijen

Doel

Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en invordering van lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en elf gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten. NV Bank Nederlandse Gemeenten

De BNG draagt met gespecialiseerde financiële dienstverlening bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

Oasen NV

Oasen voorziet op een efficiënte, effectieve en duurzame wijze de aangesloten gemeenten van drinkwater.

Cyclus N.V.

Cyclus NV voert taken uit op het gebied van Afvalbeheer (onder meer inzameling en verwerking), Reiniging en Gladheidsbestrijding.

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de onroerendezaakbelastingen, de hondenbelasting en de precariobelasting als algemeen dekkingsmiddel. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd. Bank Nederlandse Gemeenten (betreft tekst 2021, wordt evt nog aangepast) De gemeente Gouda heeft 82.446 aandelen BNG à € 2,50 nominaal van de in totaal 55.690.720 uitgegeven aandelen. Het aandelenbezit blijft in stand en er zijn geen jaarlijkse bijdragen aan de BNG. De betrokkenheid van de BNG bij de doelstellingen van het programma Algemene dekkingsmiddelen beperkt zich tot de dividenduitkering die als algemeen dekkingsmiddel wordt gebruikt. Voor 2020 en verder wordt uitgegaan van een jaarlijkse dividenduitkering van € 175.000. Oasen In algemene zin is geïnvesteerd in veiligheid zowel op het gebied van drinkwaterkwaliteit als op het gebied van de continuïteit van de drinkwatervoorziening.

Jaarstukken 2022

89

4 Jaarverslag: paragrafen 4.1 Lokale heffingen 4.1.1 Inleiding Gemeentelijke belastingen en heffingen vormen een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente. Inwoners en ondernemers dragen hiermee bij aan de goede voorzieningen in de stad (denk aan zorg, onderwijs, winkels, wegen, riolering en afvalvoorziening). Heffingssoorten Er is onderscheid tussen belastingen, rechten en bestemmingsheffingen. • Belastingen zijn verplichte bijdragen aan de gemeente waar geen directe tegenprestatie tegenover staat. De opbrengst van de gemeentelijke belastingen gaan naar de algemene middelen. • Rechten zijn vergoedingen voor kosten die verband houden met een individuele dienst, zoals het verstrekken van een vergunning. De opbrengst mag niet meer dan 100 procent kostendekkend zijn. • Bestemmingsheffingen zijn vergoedingen die een gemeente vraagt voor het beschikbaar stellen/onderhouden van een collectieve voorziening. De opbrengst mag niet meer dan 100 procent kostendekkend zijn. Lokale heffingen Gouda Gouda kent de volgende lokale heffingen: • Belastingen: onroerende zaakbelastingen (OZB), hondenbelasting, toeristenbelasting, parkeerbelasting en precariobelasting. • Rechten: Leges, marktgelden, havengelden, staangelden. • (Bestemmings)heffingen: rioolheffing, afvalstoffenheffing, reinigingsrechten.