Bijlage 1: Verslag van de re-integratie Participatiewet 2022-2023

In 2023 zijn 2 consulenten participatie aangesteld die de eerste 114 cliënten met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt frequent, intensief en persoonlijk gedurende 18 maanden begeleiden naar participatie (volgende de FIP methode van de EUR). In totaal zijn in 2023 143 cliënten initieel hiervoor benaderd. Daarna is een volgende groep aan de beurt. De gemeenteraad wordt over de resultaten separaat geïnformeerd in het eerste kwartaal van 2025.

Gemeente Gouda zette loonkostensubsidie ruim in, blijkend uit vergelijking met de Divosa benchmarkgemeenten en de vergoeding vanuit de BUIG die de uitgaven aan loonkostensubsidie van het voorafgaande jaar ruim dekte. Bovendien is de beleidsruimte benut om een nieuwe vorm van loonkostensubsidie voor (uiterst) kwetsbare werknemer op te nemen in de nieuwste Reintegratieverordening, waardoor loonkostensubsidie nog breder ingezet kan worden.

Een inwoner die bijstand aanvraagt en kan werken, wordt direct bemiddeld richting werk. Hierbij wordt o.a. samengewerkt met uitzendbureaus. Voor inwoners die meer begeleiding nodig hebben, werken de consulenten en de adviseurs van het Werkgevers Service Punt (WSP) intensiever samen. Ook aan de kant van de werkgevers wordt extra ondersteuning ingezet, bijvoorbeeld via functiecreatie en open hiring. De verdere samenwerking in het Werkcafé (van het WSP, het Regionaal Mobiliteitsteam en het Leerwerkloket) staat voor 2023 op de agenda. Dit past binnen de landelijke uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij alle inwoners en werkgevers bij 1 loket terecht moeten kunnen met vragen rondom werk en/of ontwikkeling.

Aan deze opgave is uitvoering gegeven. Hiervoor wordt verwezen naar Hoofdstuk 3.

De grootste groep inwoners met een bijstandsuitkering heeft intensieve begeleiding op maat nodig, waarbij er vaak meerdere stappen nodig zijn voordat de stap naar werk gemaakt kan worden. Voor deze inwoners (zgn. klantgroep 3) wordt Promen eerder ingezet voor intensieve begeleiding (in de vorm van het Talentenplein). Het WSP richt zich ook op deze groep om de meest passende route naar werk vorm te geven.

Promen ontwikkelde speciaal voor deze doelgroep het Talentenplein voor intensieve begeleiding. Het Talentenplein is begin december 2023 officieel geopend. Voor meer informatie wordt u verwezen naar par. 3.2., klantgroep 3.

Steeds vaker wordt een inwoner die aan het werk is onderzocht op toetreding tot het doelgroepenregister, zodat men kan werken met loonkostensubsidie. Daarnaast wordt onderzocht hoe het instrument loonkostensubsidie breder ingezet kan worden. Dit wordt meegenomen in de aanpassingen van de Re-integratieverordening naar aanleiding van de wet Breed Offensief.

Zoals eerder beschreven, zette gemeente Gouda het instrument loonkostensubsidie ruim in. Bovendien is een nieuwe vorm van loonkostensubsidie voor (uiterst) kwetsbare werknemer opgenomen in de nieuwste Reintegratieverordening, waardoor loonkostensubsidie nog breder ingezet kan worden.

Pagina 38

7.2. Was het palet aan re-integratievoorzieningen voldoende en divers genoeg? De Re-integratieverordening bood een breed scala aan in te zetten voorzieningen voor re-integratie en participatie. In de uitvoeringspraktijk werd hier verder invulling aan gegeven met inkoop van specifieke trajecten, continue monitoring van de effectiviteit van de ingekochte re-integratietrajecten en aanpassing aan de veranderende behoeften van de doelgroep door de contractmanager in samenspraak met de consulenten werk. De re-integratievoorzieningen strekken van individuele opleidingen en trajecten, routes en modules van Promen tot proefplaatsingen, werkervaringsplaatsen en jobcoaching. De voorzieningen waren passend bij het beleid om in te spelen op de situatie op de arbeidsmarkt en om specifiek aandacht te hebben voor cliënten met een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt. De re-integratievoorzieningen bestonden niet alleen uit trajecten gericht op werk, maar ook op trajecten richting activering voor cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Acht op de 10 cliënten vonden het re-integratietraject in 2023 goed passend bij wat zij wilden en konden.

7.3. Sloot de re-integratie aan bij de wensen, behoeften van cliënten? Ja, voor de verslagperiode 2022-2023 kan dat wel worden gesteld. De cliënten waardeerden hun reintegratietraject over het algemeen met een 7,1 (2022) respectievelijk een 7,6 (2023). Ten opzichte van 2018 was een stijgende lijn zichtbaar. Cliënten waren tevreden met de aandacht van de begeleider (8,1) en de mate waarin er rekening werd gehouden met beperkingen. Bijna alle cliënten (95%) waren in 2023 van mening dat zij altijd hun vragen konden stellen tijdens het traject. Dit is hoger dan in 2022 en op het hoogste niveau sinds 2018. Acht op de tien cliënten (81%) hadden het idee dat het traject goed paste bij wat zij kunnen en willen. Toch werd het traject door bijna de helft van de cliënten als zwaar ervaren (in 2022 en 2023 was dit vergelijkbaar). Mogelijk heeft dit te maken met de aanwezige (multi-)problematiek, zoals langdurige werkloosheid, fysieke en mentale belemmeringen, schuldenproblematiek, dakloosheid, etc. Dat het traject als zwaar werd ervaren, neemt niet weg dat het traject wel passend is. De passendheid van het traject steeg de afgelopen jaar flink van een 5,8 in 2018 naar een 7,1 in 2023. Dit laat zien dat het palet aan reintegratievoorzieningen beter aansloot bij de verschillende doelgroepen.

7.4. Was de inzet van de consulenten werk effectief? De begeleiding en ondersteuning van cliënten door de consulenten werk is een zeer bepalende factor voor de effectiviteit van de re-integratie. In de verslagperiode werd ook veel tijd en geld besteed aan de professionaliteit en kwaliteit van de medewerkers met de cliëntcontacten. Bijvoorbeeld juist ook over de omgang met cliënten met een arbeidsbeperking of met multiproblematiek. De cliënten waren zeer tevreden met de aandacht van de begeleider, zij gaven gemiddeld een 8,1. De keuze voor welke re-integratievoorziening werd ingezet werd uiteindelijk gemaakt door de consulent werk, mede aan de hand van de volledige uitvraag over de situatie en mogelijkheden van een cliënt. Om deze keuze zo goed mogelijk te faciliteren werd geïnvesteerd in het informeren van consulenten over de beschikbare re-integratievoorzieningen, werd de instrumentengids Eva ingevoerd en konden zij ook ruggenspraak houden met de contractmanager, zodat wel gesteld kan worden dat zij goed inzicht hadden in de mogelijkheden. Dit werd ondersteund door de instructies voor het invullen van het zgn. Participatiedossier. En er was ook structureel aandacht, samen met de contractmanager, voor de effectiviteit van de ingezette voorzieningen; dit werd regelmatig geëvalueerd. De prioritering vond plaats via operationele jaarplannen en maandelijkse budgetbesprekingen.

De consulenten hadden zo voldoende handelingsruimte en ook handvatten om die re-integratievoorzieningen te selecteren, die het best passend waren voor hun cliënt. Richting de toekomst is wel de zorg dat deze kwaliteit van de ondersteuning door de consulenten onder druk kan komen te staan: door meer maatwerk (mede ook door de verwachte Participatiewet in Balans), integraal werken met de menselijke maat en een groep die steeds meer problematiek kent, wordt de belasting van de consulenten wel steeds zwaarder en hun werk steeds ingewikkelder.

Pagina 39

7.5. Was de re-integratie effectief? Het is eigenlijk (op basis van de beschikbare informatie) niet objectief vast te stellen of de re-integratie in zijn algemeenheid effectief was. Wat bekend is, is dat de totale uitstroom in Gouda (in 2023) 4,5% punt hoger was dan gemiddeld in de Divosa benchmarkgemeenten. De uitstroom naar werk was in Gouda 2,3% punt lager; maar dat dit percentage lager is kan er ook mee te maken hebben dat de percentages ‘overige uitstroomredenen’ en ‘uitstroom vanwege handhaving’ in Gouda hoger zijn dan in de benchmark. De vergelijking gaat dus eigenlijk mank. De effectiviteit van de re-integratie voor de verschillende onderscheiden doelgroepen kan niet worden vergeleken met de benchmark of andere gemeenten en er waren ook geen doelstellingen voor geformuleerd. Maar wat we wel weten is dat de consulenten werk en de contractmanager goed in beeld hadden en hebben wat wel en wat niet goed werkt voor welke cliënten en de beschikbare informatie laat het volgende beeld zien: • Klantgroep 1 nam in de periode 2022-2023 behoorlijk in omvang af (met 58%) en bijna 70% van de uitstroom, was uitstroom naar werk. Eigenlijk zou de omvang van deze groep zo klein mogelijk moeten zijn omdat de verwachting voor cliënten die zijn ingedeeld in deze klantgroep is dat zij vrijwel direct kunnen gaan werken.

• Klantgroep 2 nam beperkt in omvang af (met 22%) en 44% van de uitstroom, was uitstroom naar werk. Mogelijk waren cliënten die waren ingedeeld in klantgroep 2 toch moeilijker te bemiddelen in de huidige arbeidsmarkt waarin werkgevers vragen om personeel dat direct volledig inzetbaar is. Aan de andere kant, voor een groep die met kortdurende ondersteuning naar werk zou moeten kunnen, geven de cijfers ook wel enigszins aanleiding om te veronderstellen dat er mogelijkheden kunnen zijn om hier meer banenkansen te benutten voor de cliënten. • Klantgroep 3 is een omvangrijke en ook heel diverse groep. In deze klantgroep is de re-integratie erop gericht om de cliënten stappen te laten zetten richting de arbeidsmarkt. Hierover kunnen echter geen cijfers worden getoond omdat dit niet wordt geregistreerd: een cliënt die is ingedeeld in klantgroep 3 stroomt uiteindelijk als client uit klantgroep 3 uit naar werk, en niet via successievelijke indeling in klantgroep 1 en/of 2. Als we meer gedetailleerd gaan kijken, is er voor onderdelen wel wat te zeggen over de effectiviteit van de re-integratie dienstverlening voor deze klantgroep: • Garantiebanen: de realisatie van garantiebanen zat op het Nederlands gemiddelde, evenals de inzet van loonkostensubsidies. Continue focus en aandacht blijft nodig, evenals goed inzicht in de doelgroep (nieuwe bestandsvergelijking met het UWV in 2024).

Het blijft lastig om deze cliënten aan het werk te helpen, omdat ze vaak in de praktijk geen reële kans op werk hebben. Dit is een probleem van het stelsel. • Beschutte werkplekken: iedereen die een plek nodig had heeft die ook gekregen, er was (en is) geen wachtlijst. De opgave van het Ministerie is te hoog en zal worden bijgesteld. • Statushouders: de uitstroom naar werk was in 2022-2023 lager dan in de periode voor de coronacrisis. Vóór de coronacrisis was een inhaalslag gemaakt, waarbij statushouders (die vielen onder de “oude” wet inburgering WI2013) die konden werken, aan het werk zijn gegaan. Voor de “nieuwe” groep (die valt onder de WI2021) werd in de verslagperiode nog met name ingezet op inburgering. Gezien de omvang van deze groep(en) en om deze inwoners volwaardig te laten deelnemen aan de Goudse samenleving is meer focus op aan het werk helpen van statushouders wel van belang. Ingezet wordt op ontwikkeling van inburgeringstrajecten die bestaan uit leren en werken. Tevens wordt in 2024 uit de Goudse organisatie een nieuwe functie ingevuld van 'Regionaal Verbinder statushouders aan het werk’ in de arbeidsmarktregio. • Jongeren: ondanks een toename van het aantal jongeren met bijstand is de Goudse jeugdwerkloosheid nog steeds lager dan gemiddeld. De Goudse aanpak werkt.

De ontwikkeling van het aantal jongeren met bijstand benadrukt het belang om structureel de focus te hebben op de mogelijkheden om te gaan werken of een passende opleiding te volgen. Voor jongeren is dit wellicht nog wel van groter belang omdat zij nog een heel leven voor zich hebben. Het streven is te voorkómen dat ze 27 jaar worden en dan nog steeds bijstandsafhankelijk zijn. De activiteiten in het kader van de sluitende aanpak Jeugdwerkloosheid worden daarom onverkort voortgezet. De jeugdwerkloosheidcijfers en de lokale en regionale aanpak werden en worden 2-maandelijks gemonitord en besproken en indien nodig bijgestuurd.

Pagina 40

•

Klantgroep 4 bestaat uit een groeiende groep mensen voor wie de bijstand een structurele voorziening is geworden. Zij zijn niet in staat, om diverse redenen, om ooit nog te kunnen gaan werken en zijn aan de kant komen te staan. Deze cliënten hebben vaak op meerdere gebieden problemen, zoals bijvoorbeeld chronische (voortschrijdende) ziektes, ernstige gedragsproblematiek, verslavingen, etc. Er zijn ook cliënten die begeleiding ontvangen vanuit de Wmo, de GGZ, de thuiszorg en/of mantelzorg. Een aantal verblijft in een instelling. De hulp die zij ontvingen van de consulenten participatie heeft niet als bedoeling om uitstroom naar werk (c.q. besparing op het BUIG budget) te genereren maar is juist bedoeld om participatie in de Goudse samenleving te stimuleren en gezondheid, welzijn, sociale contacten, e.d. te bevorderen. In de eerste voorlopige resultaten van december 2023 bleek dat de stap naar participatie (dagbesteding, bewegen traject, vrijwilligerswerk, etc.) zeer groot was, dat de drempel erg hoog was om daadwerkelijk te gaan participeren. In diverse trajecten was de cliënt in eerste instantie enthousiast, maar bleek het vervolgens toch erg lastig om echt die stap te zetten. Dit had allerlei oorzaken.

Soms was het lastig om de juiste match te maken of was er niet de juiste begeleiding beschikbaar bij het vrijwilligerswerk of de activiteit, waardoor de cliënt zich niet thuis voelde. Soms waren de barrières in de persoon zelf gelegen (niet durven). Deze resultaten laten ook zien wat voor doelgroep dit is. Andere resultaten waren dat de meeste cliënten de begeleiding en persoonlijke aandacht van de consulenten participatie als zeer positief ervoeren. Ze kregen ook meer vertrouwen in de gemeente. Ook het idee van een vaste contactpersoon stelde de cliënten gerust. De gemeenteraad wordt in het eerste kwartaal van 2025 in een separaat raadsmemo geïnformeerd over de evaluatieresultaten van de eerste groep, die nu 18 maanden begeleid is.

7.6. Was het re-integratiebudget toereikend voor uitvoering van het re-integratiebeleid? Ja, het re-integratiebeleid was in 2022 en 2023 binnen het re-integratiebudget uitgevoerd. In 2022 ook binnen het BUIG budget; maar in 2023 was er een aanzienlijk tekort op het BUIG budget. Het college heeft in de ‘aanvraag vangnetuitkering Participatiewet 2023’8 eerder uitleg gegeven over de oorzaken van dit tekort. In de beleving van het college droeg de wijze van toepassing van het objectief verdeelmodel in 2023 bij aan dit tekort. Wat betreft de re-integratiemiddelen is in dit verslag (op hoofdlijnen) inzichtelijk gemaakt wat de uitgaven waren voor diverse re-integratievoorzieningen en in zekere mate ook voor specifieke doelgroepen (de inwoners met een arbeidsbeperking versus de overige cliënten). Er is een directe link tussen de uitgaven en het aantal ingezette re-integratievoorzieningen, hoewel de indelingen niet precies hetzelfde zijn. Voor de beoordeling of de middelen effectief zijn ingezet wordt verwezen naar thema 5. Hoewel er dus in 2022 en 2023 is uitgekomen met het re-integratiebudget, kan het budget de komende jaren wel onder druk komen te staan als het bestand blijft groeien, m.n. de groep met de grote afstand tot de arbeidsmarkt, want steeds meer inwoners met een arbeidsbeperking stromen in.

Nu al wordt meer dan de helft van de middelen besteed aan de arbeidsbeperkte doelgroep en dit zal alleen maar toenemen omdat deze via de verstrekking van loonkostensubsidies ook aan de gemeente verbonden blijven. Waarbij men zich moet realiseren, dat de uitgaven aan loonkostensubsidies voor deze groep weliswaar worden vergoed vanuit de BUIG (op basis van het uitgavenaandeel in het voorgaande kalenderjaar), maar (dure) jobcoaching niet. Voor statushouders werden tot nu toe beperkt middelen ingezet voor de huidige, resterende groep die nog onder de oude Wet inburgering valt. Maar er komt een nieuwe groep op ons af, die valt onder de nieuwe Wet inburgering 2021 en die nu nog aan het inburgeren is. Voor 2026 wordt voorzien dat het beroep op het re-integratiebudget voor deze groep flink kan gaan toenemen.

Pagina 41

Bijlage 1 – Re-integratie instrumenten in Gouda In deze bijlage wordt een overzicht gegeven van de beschikbare re-integratie instrumenten op basis van de Re-integratieverordening Gouda 2022 en de Re-integratieverordening 2023 Gouda. Hierin kunt u lezen wat het doel was van de instrumenten en voor welke groep deze konden worden ingezet.

Werkervaringsplaats 2022 Type instrument Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik

Doel Toelichting

Instrument voor werkzoekenden; werkplek Art. 5 Werkervaringsplaats Mensen behorend tot de doelgroep van de Participatiewet met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, of die langer dan 12 maanden een uitkering hebben of die nog niet actief zijn geweest op de arbeidsmarkt. Opdoen van (specifieke) werkervaring, uitbreiden van kennis, of het leren functioneren in een arbeidsrelatie met als uiteindelijk doel uitstroom naar werk. Een werkervaringsplaats onderscheidt zich van een gewone arbeidsplaats in die zin dat een werkervaringsplaats is gericht op het uitbreiden van kennis en ervaring, leren werken in een arbeidsrelatie en wennen aan aspecten als gezag, op tijd komen, werkritme en samenwerken met collega’s.

Werkstage 2023 Type instrument Re-integratieverordening 2023 Doelgroep / bereik

Doel

Instrument voor werkzoekenden; werkplek Art. 8 Werkstage Mensen behorend tot de doelgroep Participatiewet met een afstand tot de arbeidsmarkt. Verder is vereist dat een persoon nog niet actief is geweest op de arbeidsmarkt of een afstand tot de arbeidsmarkt heeft door langdurige werkloosheid. Van langdurige werkloosheid is sprake als een persoon gedurende twaalf aaneengesloten maanden of langer is aangewezen geweest op een uitkering. Opdoen van werkervaring of het leren functioneren in een arbeidsrelatie.

Proefplaatsing 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik Doel

Toelichting

Instrument voor werkzoekenden; werkplek Art. 6 Proefplaatsing Mensen behorend tot de doelgroep van de Participatiewet Onderzoeken of een persoon geschikt is voor de functie met als doel uitstroom naar werk; of Kortdurende periode om de loonwaarde van een persoon met een arbeidsbeperking vast te stellen, met als uiteindelijk doel indiensttreding met loonkostensubsidie bij de werkgever. Een proefplaatsing duurt maximaal 2 maanden en is met behoud van uitkering (en zonder aanvullende beloning voor de persoon). Er kunnen wel de noodzakelijke reis- en overige onkosten worden vergoed. Een proefplaatsing kan worden ingezet om te onderzoeken of de functie een geschikte functie is voor de kandidaat. De werkgever kan daarna definitief besluiten of hij deze werknemer in dienst wil nemen. Als de proefplaatsing niet succesvol is, behoudt de cliënt zijn uitkering. Daarnaast kan de proefplaatsing worden ingezet als periode waarin de loonwaarde wordt bepaald, met als uiteindelijk doel indiensttreding bij de werkgever met loonkostensubsidie.

Proefplaats 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023 Doelgroep / bereik Doel

Instrument voor werkzoekenden; werkplek Art. 17 Proefplaats Mensen met een algemene bijstandsuitkering Het doel van een proefplaatsing is het voor een beperkte duur opdoen van werkervaring in een specifieke functie.

Pagina 42

Sociale activering 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik Doel

Toelichting

Instrument voor werkzoekenden; voorzieningen naar werk of naar participatie Art. 7 sociale activering Mensen behorend tot de doelgroep van de Participatiewet met een grote afstand tot de arbeidsmarkt Terugleiden naar de arbeidsmarkt en opdoen van ervaringen in het verrichten van werkzaamheden door het doen van vrijwilligerswerk. Of, als werken nog niet mogelijk is, bevorderen dat personen zelfstandig kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven. Volgens de Participatiewet dient ook sociale activering uiteindelijk gericht te zijn op arbeidsinschakeling. Voor bepaalde doelgroepen is arbeidsinschakeling echter (nog) een te hoog gegrepen doel. Voor deze personen staat dan ook niet re-integratie, maar participatie voorop. Sociale activering is het verrichten van onbeloonde, maatschappelijk zinvolle activiteiten gericht op arbeidsinschakeling of, als arbeidsinschakeling nog niet mogelijk is, op zelfstandige maatschappelijke participatie. Bij activiteiten in het kader van sociale activering kan worden gedacht aan het zelfstandig, zonder externe begeleiding, verrichten van vrijwilligerswerk of deelnemen aan activiteiten in de wijk of buurt.

Sociale activering 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023 Doelgroep / bereik

Doel

Instrument voor werkzoekenden; voorzieningen naar werk of naar participatie Art. 6 sociale activering Mensen behorend tot de doelgroep van de Participatiewet waarbij de mogelijkheid bestaat dat een persoon op enig moment algemeen geaccepteerde arbeid kan verkrijgen waarbij geen gebruik wordt gemaakt van een voorziening. Terugleiden naar de arbeidsmarkt en opdoen van ervaringen in het verrichten van werkzaamheden door het doen van vrijwilligerswerk. Of als werken nog niet mogelijk is, bevorderen dat personen zelfstandig kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven.

Detacheringsbaan 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik Doel Toelichting

Instrument voor werkzoekenden; werkplek Art. 8 Detacheringsbaan Mensen behorend tot de doelgroep van de Participatiewet; De voorziening is primair bedoeld voor de doelgroep banenafspraak. Uitstroom naar regulier werk De Participatiewet biedt de mogelijkheid personen uit de doelgroep een dienstverband aan te bieden om op detacheringsbasis werkervaring op te laten doen. Waarbij personen een dienstverband krijgen aangeboden door een derde, de werkgever. Die derde kan bijvoorbeeld een detacheringsbureau zijn. Op deze manier lopen werkgevers minder risico als ze personen uit de doelgroep een baan aanbieden. De maximale duur bedraagt 36 maanden.

Detacheringsbaan 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023 Doelgroep / bereik Doel

Instrument voor werkzoekenden; werkplek Art. 14 Detacheringsbaan Mensen behorend tot de doelgroep van de Participatiewet Uitstroom naar regulier werk.

Begeleiding naar en tijdens werk 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik Doel

Instrument voor werkzoekenden; voorzieningen naar werk of naar participatie Art. 12 Begeleiding naar en tijdens werk Mensen behorend tot de doelgroep van de Participatiewet. Het wegnemen van belemmeringen / ondersteunen op weg naar werk met als einddoel uitstroom naar werk

Pagina 43

Toelichting

Dit is een breed inzetbare voorziening welke omvat: doelgerichte werk- of re-integratietrajecten zoals: individuele (vakgerichte) opleidingstrajecten, arbeidsfittrainingen, sollicitatietrainingen, het begeleid verrichten van werkzaamheden, het ontwikkelen van een gezonde levensstijl door beweging of sport, vaardigheidstrainingen, personal coaching, speeddates, opstellen video cv, etc. Trajecten Trajecten die werden aangeboden waren: het gespecialiseerde traject Iam Ness (nu: Shareness; psychodynamisch traject) (2 groepen gedraaid in 2023); de IPS trajecten (Individuele Plaatsing en Steun voor mensen met GGZ-behandeling12,; Buurtvoorlichters; trajecten Bewegen Werkt; werkfit traject van Bruisnest; traject Lokaal Expeditie met als doel werkfit maken (i.s.m. mboRijnland, april 2023). Er werd voor deze groep ook veel ingezet op verbetering van beheersing van de Nederlandse taal. Daarbij werd goed samengewerkt met het Taalhuis. De campagne “ik wil leren” is geweest, waarbij een mooi laagdrempelig aanbod werd geboden van taal en zelfredzaamheid, sollicitatietraining, cursus grip op geld, gezonder leven training, samenwerking met de Brede School, training verbeteren digitale vaardigheden en een rekencursus. Ook werd de Taalmeter voor het eerst ingezet.

Tijdens de Taalmeterdag werden ongeveer 60 vooraf geselecteerde cliënten uitgenodigd, die mogelijk hulp nodig hebben bij hun basisvaardigheden. Voor diversen van hen werd ondersteuning van het Taalhuis of ander passend aanbod ingezet. Ten slotte werden cliënten uit deze cliëntgroep begeleid naar vrijwilligerswerk en een enkeling naar de sociale coöperatie. Voor meer informatie over de sociale coöperatie zie de raadsmemo d.d. 9 juli 2024. diagnose instrumenten zoals: belastbaarheidsonderzoeken, indicaties banenafspraak (UWV), indicaties doelgroep beschut werken (UWV), advisering medische urenbeperking (UWV), algemeen arbeids medische adviezen, huisbezoeken bij ziekte, etc. vergoeding van ter zake te maken kosten ter ondersteuning van die trajecten. Dit kunnen bijvoorbeeld reiskosten zijn of kosten voor kinderopvang. Hierbij geldt dat wanneer aanspraak kan worden gedaan op voorliggende voorzieningen, deze kosten niet worden vergoed. Daarnaast bestaan er raakvlakken met de bijzondere bijstand, waaruit dergelijke kosten in bepaalde situaties ook uit vergoed kunnen worden.

Begeleiding naar en tijdens werk 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023 Doelgroep / bereik Doel

Instrument voor werkzoekenden; voorzieningen naar werk of naar participatie Art. 12 Begeleiding naar en tijdens werk Mensen behorend tot de doelgroep van de Participatiewet. Het wegnemen van belemmeringen / ondersteunen op weg naar werk met als einddoel uitstroom naar werk.

Scholing 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik Doel Toelichting

Instrument voor werkzoekenden; voorzieningen naar werk of naar participatie Art. 13 Scholing Personen behorend tot de doelgroep van de Participatiewet, die geen recht hebben op studiefinanciering of die in aanmerking is gebracht voor een participatieplaats. Bevorderen mogelijkheid tot arbeidsinschakeling en (duurzame) uitstroom naar werk. Scholing is niet voltijds opdat het scholingstraject de arbeidsinschakeling niet belemmert.

Scholing 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023 Doelgroep / bereik Doel

Instrument voor werkzoekenden; voorzieningen naar werk of naar participatie Art. 13 Scholing Personen behorend tot de doelgroep van de Participatiewet. Bevorderen mogelijkheid tot arbeidsinschakeling en (duurzame) uitstroom naar werk.

12

Mensen met een ernstige psychische aandoening die behandeling zijn en/of begeleiding krijgen en aan het werk willen, kunnen hiervoor begeleiding krijgen met de methode Individuele Plaatsing en Steun (IPS).

Pagina 44

Toelichting

Onder scholing wordt ook verstaan Nederlandse taallessen ter bevordering van de participatie en re-integratie van belanghebbenden.

Participatieplaats 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik Doel

Toelichting

Instrument voor werkzoekenden; werkplek Art. 14 Participatieplaats Personen met recht op algemene bijstand van 27 jaar of ouder met een grote afstand tot de arbeidsmarkt (die niet direct naar regulier werk kunnen). Het doel is verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt. Voor de gemeente: meer inzicht krijgen in de re-integreerbaarheid en de ontwikkelmogelijkheden van de cliënt. Een participatieplaats is een ‘extra instrument’ voor het moeilijkste deel van het bijstandsbestand. Op een participatieplaats verrichten cliënten gedurende maximaal twee jaar onbeloonde additionele werkzaamheden. Het werk is onbetaald en vooral bedoeld om werkervaring op te doen (leren werken, op tijd komen, werkritme opdoen) en sociale vaardigheden aan te leren voor werksituaties, zoals het leren omgaan met gezag en samenwerken met collega’s. Het is additioneel werk en er mag geen sprake zijn van verdringing van betaald werk. De duur van de deelname aan een participatieplaats bedraagt maximaal 24 maanden. De (wettelijk verplichte) halfjaarlijkse premie bij een participatieplaats is € 150.

Participatieplaats 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023 Doelgroep / bereik Doel

Toelichting

Instrument voor werkzoekenden; werkplek Art. 7 Participatieplaats Personen met recht op algemene bijstand van 27 jaar of ouder met een grote afstand tot de arbeidsmarkt (die niet direct naar regulier werk kunnen). Het doel is verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt. Voor de gemeente: meer inzicht krijgen in de re-integreerbaarheid en de ontwikkelmogelijkheden van de cliënt. Als 2022 m.u.v.: De (wettelijk verplichte) halfjaarlijkse premie bij een participatieplaats is € 100.

Beschut Werk 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik

Doel Toelichting

Instrument voor werkzoekenden; werkplek Art. 15 Beschut Werk Personen uit de doelgroep van de Participatiewet van wie door het UWV is vastgesteld dat ze uitsluitend in een beschutte werkomgeving onder aangepaste arbeidsomstandigheden mogelijkheden hebben tot arbeidsparticipatie. Werken in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden. Met ingang van 1 januari 2017 is het college verplicht Beschut Werk aan te bieden aan personen van wie het college, op advies van het UWV, heeft vastgesteld dat zij uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben (artikel 10b, eerste lid, van de Participatiewet). Die verplichting is begrensd: het aantal jaarlijks te realiseren beschutte werkplekken wordt bij ministeriële regeling bepaald. Bij een lager aantal positieve adviezen van UWV blijft de verplichting beperkt tot dat aantal afgegeven positieve adviezen. Bij een hoger aantal positieve adviezen van UWV blijven de aantallen zoals neergelegd in de ministeriële regeling van toepassing. De gemeente Gouda heeft ervoor gekozen om Beschut Werken plekken te laten uitvoeren bij SW bedrijf Promen. De mensen zijn daar dan aan het werk en krijgen de noodzakelijke begeleiding en evt. aanvullende voorzieningen die noodzakelijk zijn om de bedoelde werkzaamheden mogelijk te maken.

Voorbeelden van aanvullende voorzieningen zijn: loonkostensubsidie, no-risk polis (dit verloopt via het UWV), jobcoaching, een proefplaatsing, scholing, aanpassing van de werkplek, maatwerkvoorzieningen ter ondersteuning van de zelfredzaamheid en schuldhulpverlening.

Beschut Werk 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023

Instrument voor werkzoekenden; werkplek Art. 9 Participatievoorziening beschut werk

Pagina 45

Doelgroep / bereik

Doel

Personen uit de doelgroep van de Participatiewet van wie door het UWV is vastgesteld dat ze uitsluitend in een beschutte werkomgeving onder aangepaste arbeidsomstandigheden mogelijkheden hebben tot arbeidsparticipatie. Werken in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden.

Ondersteuning bij leer-werktraject 2023 (NIEUW) Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023 Doelgroep / bereik

Doel

Instrument voor werkzoekenden; voorzieningen naar werk of naar participatie Art. 11 Ondersteuning bij leer-werktraject Personen uit de doelgroep van de Participatiewet • van 16 of 17 jaar van wie de leerplicht of kwalificatieplicht nog niet is geëindigd; • of van 18 tot 27 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald. Voorkomen dat jongeren onnodig uitvallen.

Aanpassing werkplek en vervoersvoorziening 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik

Doel Toelichting

Instrument voor werkzoekenden: ondersteuning op de werkplek Art. 16 Aanpassing werkplek en vervoersvoorziening Werkplekaanpassing: personen uit de doelgroep van de Participatiewet met een vastgestelde arbeidsbeperking, voor wie dit nodig is om aan het werk te komen dan wel te blijven. Vervoersvoorziening woon-werkverkeer of naar de opleidingslocatie: personen uit de doelgroep van de Participatiewet met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking. Werken (op garantiebaan of in reguliere werkomgeving) Aanpassingen op de werkplek zijn voorzieningen om ervoor te zorgen dat een werknemer met een fysieke arbeidsbeperking kan functioneren op de werkplek. Zoals bijvoorbeeld een speciale computerscherm, bureau, rolstoeloprit, een aangepast toilet, elektrische deuren, een extra leuning bij de trap of een video-intercom. Vervoersvoorzieningen kunnen o.a. aanpassingen aan fiets of auto zijn of hulp bij het reizen met het openbaar vervoer.

Hoofdstuk 3A. Voorzieningen specifiek voor de doelgroep uit het breed offensief 2023 (NIEUW) Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023

Doelgroep / bereik Doel

Instrument voor werkzoekenden: ondersteuning op de werkplek Art. 19 Voorwaarden toekenning persoonlijke ondersteuning bij werk en overige voorzieningen Art. 28. Specifieke voorwaarden toekenning vervoersvoorziening Art. 29 Specifieke voorwaarden noodzakelijke intermediaire activiteit bij visuele of motorische handicap Art. 30 Specifieke voorwaarden meeneembare voorzieningen Art. 31 Specifieke voorwaarden werkplekaanpassingen Personen uit de Participatiewet met een arbeidsbeperking. Arbeidsparticipatie, werken of een opleiding kunnen volgen.

Jobcreatie 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening Doelgroep / bereik Doel Toelichting

n.v.t. Art. 17 Uitsplitsing van taken (jobcreatie) Personen uit de doelgroep van de Participatiewet met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking, en een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Vergroten van de kansen op de arbeidsmarkt, creëren van werk. Jobcreatie is het anders inrichten van bedrijfsprocessen en het afsplitsen van taken (ook wel jobcarving genoemd), waardoor hoger geschoold personeel beter kan worden ingezet voor het werk waarvoor ze zijn opgeleid. Het doel van functiecreatie is om eenvoudige taken te bundelen in nieuwe functies en deze beschikbaar te stellen aan lager geschoold personeel of mensen uit het doelgroepenregister.

Jobcreatie 2023 Jobcreatie is geschrapt in de re-integratie verordening 2023. Jobcreatie was in 2023 een taak van het WSP.

Pagina 46

Jobcoaching 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik

Doel

Toelichting

Instrument voor werkzoekenden: ondersteuning op de werkplek Art. 18 Persoonlijke ondersteuning (jobcoaching) Personen die behoren tot de doelgroep van de Participatiewet, die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben en die zonder persoonlijke ondersteuning niet in staat zijn om werk te verkrijgen en/of te behouden. Begeleiding van een werknemer naar een situatie waarin hij uiteindelijk zonder begeleiding bij een reguliere werkgever werkzaam kan zijn. Duurzame uitstroom naar werk. Jobcoaching is persoonlijke ondersteuning op de werkplek. De jobcoach wordt gekoppeld aan een kandidaat die net bij een reguliere werkgever aan het werk is gegaan of op een garantiebaan. De jobcoach ondersteunt op vaste tijden en gedurende een langere periode de werknemer bij het verrichten van zijn taken. Hij heeft periodiek begeleidingsgesprekken met zowel de werknemer als de werkgever. Voor de werknemer worden ontwikkeldoelen vastgelegd in een coachingsplan. De ontwikkeling wordt gemonitord. Er zijn drie verschillende manieren waarop jobcoaching kan worden ingezet: a. Jobcoach in dienst van de gemeente (gemeentelijke jobcoach); b. Jobcoach in dienst van een jobcoachorganisatie (gecertificeerde externe jobcoach); c. Jobcoach in dienst van de werkgever (interne jobcoach). Deze laatste vorm van jobcoaching is enkel beschikbaar voor de doelgroep met een arbeidsbeperking.

Voor interne job coaching wordt voor de harmonisatie het UWV protocol gevolgd. Het college besluit, op advies en in overleg met de werkgever en belanghebbende, over de keuze voor de in te zetten jobcoach. Hierbij wordt rekening gehouden met de werknemer die zich goed, veilig en vertrouwd moet voelen bij de jobcoach, zodat de kans op succes vergroot wordt. En met de wensen van de werkgever, die er baat bij heeft dat het aantal jobcoaches in zijn bedrijf beperkt blijft.

Jobcoaching 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023

Doelgroep / bereik Doel

Instrument voor werkzoekenden: ondersteuning op de werkplek Art. 15 Persoonlijke ondersteuning bij werk (jobcoaching) Art. 19 Voorwaarden toekenning persoonlijke ondersteuning bij werk en overige voorzieningen Art. 20 Aanvraagprocedure persoonlijke ondersteuning bij werk en overige voorzieningen Art. 21 Inhoud beschikking persoonlijke ondersteuning bij werk en overige voorzieningen Art. 22 Persoonlijke ondersteuning bij werk Art. 23 Specifieke voorwaarden toekenning persoonlijke ondersteuning bij werk Art. 24 Jobcoaching Art. 25 Jobcoaching in natura Art. 26 Subsidie voor het organiseren van jobcoaching Art. 27 Interne werkbegeleiding Personen die behoren tot de doelgroep Breed Offensief. Begeleiding van een werknemer naar een situatie waarin hij uiteindelijk zonder begeleiding bij een reguliere werkgever werkzaam kan zijn. Duurzame uitstroom naar werk.

Werkgeverspremie 2022 Type instrument (SRG) Reintegratieverordening2022 Doelgroep / bereik Doel Toelichting

Financiële compensatie voor werkgevers Art. 19 Werkgeverspremie (Uiterst) kwetsbare werkzoekenden. De doelgroep wordt bepaald conform Verordening (EU) Nr. 651/2014, L156, 64e jaargang, 14 juni 2017 Werken, uitstroom uit de uitkering. Met de werkgeverspremie ontvangt een werkgever financiële compensatie voor het feit dat voor een persoon ten minste het wettelijk minimumloon moet worden betaald, terwijl de werkgever deze persoon (nog) niet ten volle kan inzetten.

Pagina 47

Werkgeverspremie 2023 De werkgeverspremie is als instrument niet meer opgenomen in de verordening omdat door nieuwe maatregelen vanuit het Breed Offensief er voldoende instrumenten zijn om de werkgevers te ondersteunen bij het in dienst nemen van personen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. In plaats daarvan is er een nieuwe vorm van loonkostensubsidie geïntroduceerd, welke ten laste van het reintegratiebudget komt.

Loonkostensubsidie kwetsbare werknemers 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023 Doelgroep / bereik Doel Toelichting

Financiële compensatie voor werkgevers Art. 10 Loonkostensubsidie kwetsbare werknemers (Uiterst) kwetsbare werkzoekenden, niet zijnde een werknemer opgenomen in het doelgroepenregister. Uitstroom naar werk. De in artikel 10 geregelde loonkostensubsidie betreft een gemeentelijke regeling die moet worden onderscheiden van de loonkostensubsidie zoals bedoeld in de artikelen 10c en 10d van de Participatiewet en artikel 18 van de verordening. De in artikel 10 van de gemeentelijke regeling opgenomen loonkostensubsidie is niet noodzakelijk gericht op personen met een arbeidsbeperking, maar ondersteunt personen die kwetsbaar of uiterst kwetsbaar zijn. Het betreft een in tijd gemaximeerde subsidieregeling: maximaal 6 maanden.

Loonkostensubsidie 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik

Doel Toelichting

Financiële compensatie voor werkgevers Art. 20 Loonkostensubsidie Alle werkzoekenden met een verminderde loonwaarde vastgesteld door het UWV of door de praktijkroute. Anders geformuleerd: Een werkzoekende die behoort tot de doelgroep zoals omschreven in artikel 7, eerste lid, onderdeel a, van de Participatiewet, of als bedoeld in artikel 10d, tweede lid, van de Participatiewet; en die niet in staat is om met voltijdse arbeid het wettelijk minimumloon te verdienen; en wel mogelijkheden heeft tot arbeidsparticipatie. Uitstroom naar werk. Loonkostensubsidie compenseert de werkgever bij verminderde productiviteit van een werknemer. De loonkostensubsidie die een werkgever van de gemeente krijgt, is het verschil tussen het wettelijk minimumloon en de loon-waarde van de werknemer. De werkgever ontvangt daarnaast een vergoeding voor de werkgeverslasten. De loonwaarde wordt zo objectief mogelijk op de werkplek bepaald aan de hand van een gevalideerde loonwaardemethode en er vindt periodiek een herbeoordeling van de loonwaarde plaats. Inmiddels neemt Gouda deel aan het implementeren van het preferente werkproces Loonkostensubsidies. Hierdoor worden de afspraken over loonkostensubsidie voor werkgevers die werknemers met een arbeidsbeperking in dienst nemen in de hele arbeidsmarktregio hetzelfde. Dit is vastgelegd in de Re-integratieverordening Gouda 2022.

Een bijzondere vorm van loonkostensubsidie is de forfaitaire loonkostensubsidie, die inhoudt dat tijdelijk wordt gewerkt met een fictieve loonwaarde, totdat de loonwaarde meting is verricht. Dit werkt als volgt. De medewerker komt vanaf de eerste werkdag betaald in dienst. Tijdens de eerste 6 maanden geldt er een fictieve loonwaarde van 50%. Dit betekent dat er 50% van het minimumloon (naar rato van het aantal werkuren) wordt gecompenseerd, plus 23,5% werkgeverslasten over dat bedrag. Aan het einde van de 6 maanden wordt er een loonwaarde meting gedaan. Daaruit komt de daadwerkelijke loonwaarde, die hoger of lager kan zijn dan 50%. Vanaf maand 7 wordt er op basis van de daadwerkelijke loonwaarde gecompenseerd. De 6 maanden forfaitaire loonkostensubsidie worden niet achteraf verrekend.

Pagina 48

Loonkostensubsidie 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik

Doel

Financiële compensatie voor werkgevers Art. 18 Specifiek aanvraagproces loonkostensubsidie Een werkzoekende die behoort tot de doelgroep zoals omschreven in artikel 7, eerste lid, onderdeel a, van de Participatiewet, of als bedoeld in artikel 10d, tweede lid, van de Participatiewet; en die niet in staat is om met voltijdse arbeid het wettelijk minimumloon te verdienen; en wel mogelijkheden heeft tot arbeidsparticipatie. Uitstroom naar werk.

Uitstroompremie 2022 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2022 Doelgroep / bereik

Doel Toelichting

Instrument voor werkzoekenden; voorzieningen naar werk en naar participatie Art. 21 Uitstroompremie Personen uit de doelgroep van de Participatiewet die ouder zijn dan 27 jaar, en langdurig werkloos zijn i.c. minimaal 12 maanden aaneengesloten op een gemeentelijke uitkering aangewezen is (geweest), en die volledig uitstromen uit de uitkering door een dienstverband van minimaal 6 maanden Uitstroom naar werk Door het beschikbaar stellen van een uitstroompremie worden financiële drempels weggenomen en wordt er tegemoetgekomen aan de eerste opstartkosten die een uitkeringsgerechtigden heeft bij het aanvaarden van werk. De premie is bedoeld voor financiering van allerlei onkosten als iemand aan het werk gaat zoals reiskosten, kosten voor kinderopvang, kleding, etc. en/of als bonus voor het gaan werken. De hoogte van de uitstroompremie bedraagt € 500.

Uitstroompremie 2023 Type instrument (SRG) Re-integratieverordening 2023 Doelgroep / bereik

Toelichting

Instrument voor werkzoekenden; voorzieningen naar werk en naar participatie Art. 16 Uitstroompremie Personen uit de doelgroep van de Participatiewet die langdurig werkzoekend zijn i.c. minimaal 12 maanden aaneengesloten op een gemeentelijke uitkering aangewezen is (geweest), en die volledig uitstromen uit de uitkering door een dienstverband van minimaal 6 maanden. De premie kan worden aangevraagd vanaf de zevende maand na de indiensttreding en moet binnen 18 maanden na de indiensttreding zijn aangevraagd.

Pagina 49

Bijlage 2 - Statistiek Re-integratie Gemeenten (SRG)

De Statistiek Registratie Gemeenten registreert de volgende voorzieningen: 1.

2.

3.

4.

5.

6. 7.

8.

9.

Tijdelijke loonkostensubsidies: een werkgever krijgt deze voorziening als ondersteuning om iemand met een tijdelijk lager productieniveau in dienst te nemen. Deze tijdelijke subsidie hoort bij een regulier arbeidscontract bij de werkgever. Deze loonkostensubsidie wordt in principe bekostigd uit het re-integratiebudget. Loonkostensubsidie op grond van de Participatiewet: dit is een subsidie voor een werkgever om iemand met een duurzaam lager productieniveau in dienst te nemen met een regulier arbeidscontract. Deze subsidie is bedoeld voor mensen die door verminderd arbeidsvermogen langdurig minder dan het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Deze loonkostensubsidie wordt bekostigd uit het BUIG-budget. WIW/ID-banen: dit zijn WIW-banen (werkervaringsplaatsen voor langdurig werklozen op basis van het besluit Werk inschakeling Werkzoekenden) en in-en-doorstroombanen (ook wel ID-banen, de oude Melkertbanen). Sinds 2004 is er geen instroom mogelijk bij deze voorzieningen, maar sommige gemeenten hebben bestaande banen in stand gehouden. Participatieplaats: een participatieplaats is een functie die iemand met speciale begeleiding en met behoud van uitkering uitvoert bij een werkgever. Het gaat om additionele werkzaamheden als reintegratie, zonder beloning.

Beschut werk: beschut werk is bedoeld voor mensen die door hun lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking zoveel begeleiding en aanpassingen van de werkplek nodig hebben, dat niet van reguliere werkgevers mag worden verwacht dat ze deze mensen in dienst nemen. Begeleiding op werkkring/jobcoach: een jobcoach begeleidt de werknemer op de werkplek bij een baan of een proefplaatsing. Vervoersvoorziening (woon-werk): als reizen naar het werk door chronische ziekte of handicap lastig is, kan iemand met een arbeidsbeperking een vervoersvoorziening krijgen voor woon-werkverkeer. Een vervoersvoorziening voor iemand zonder arbeidsbeperking valt onder ‘overige voorzieningen’. Andere voorzieningen voor inwoners met een arbeidsbeperking: deze voorzieningen stellen mensen die moeite hebben met zien, horen of bewegen in staat om te werken. Voorbeelden zijn een doventolk of een voorleeshulp. Overige voorzieningen: onder overig voorzieningen vallen voorzieningen voor arbeidsinschakeling zoals scholing, training of stage.

Pagina 50