Bijlage 1 Subsidieverordening instandhouding erfgoed 2020.pdf

historisch waardevolle kapconstructies inclusief goten; 11. historisch waardevolle interieuronderdelen; 12. groene, historisch waardevolle buitenruimten. 1.7 Wat is bouwtechnisch herstellen van het casco? Betreft werkzaamheden aan alle gebouwonderdelen die - ter ondersteuning van de monumentale onderdelen - de hoofdconstructie van het pand betreffen en noodzakelijk zijn om het monument of de monumentale onderdelen daarvan in stand te houden:

18

A.

het herstel van dragende gevels en dragende muren waaronder onder meer wordt verstaan het vervangen van steens of halfsteens metselwerk of spouwmuren en in samenhang hiermee: het vervangen van buitenkozijnen met vulling en • het vervangen van lateien; •

B.

het herstel van vloerconstructies, waaronder onder meer wordt verstaan het slopen van plinten en houten vloerdelen of natuurstenen platen; het vervangen van balken of het waterpas stellen van bestaande balken of natuurstenen vloeren; en in samenhang hiermee: het aanpassen oplegging en nis voor balken; • het aanbrengen van (nieuwe) balken en/of (nieuwe) vloeren of vloerdelen; • het aanbrengen van een nieuwe vloerconstructie met ander volgens geldende voorschriften • toegestaan bouwmateriaal; het aanbrengen van nieuwe plinten; • het noodzakelijk aanbrengen van een constructieve betonvloer op isolatie en waterkerende • folie; het vervangen van balkons; en het vervangen van trappen; •

C.

het herstel van kap-/dakconstructies, waaronder onder meer wordt verstaan het repareren en/of vernieuwen van de kapconstructie, gordingen, muurplaten, spant(en) en in samenhang hiermee: het afhalen en aanbrengen van pannen of bitumineuze dakbedekking; • het afhalen van panlatten, tengels en dakbeschot en aanbrengen (zo nodig vernieuwen); • het vernieuwen van goten; • het vernieuwen van schoorstenen per m’ kanaal; •

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

D.

het herstel van dakbedekking, waaronder onder meer wordt verstaan: het afhalen en aanbrengen van pannen of bitumineuze dakbedekking; • het afhalen en aanbrengen (zo nodig vernieuwen) van panlatten, tengels en dakbeschot; • het vernieuwen van goten en het vernieuwen van schoorstenen per m’ kanaal. •

2 Uitwerking 2.1 Algemeen In hoofdstuk 1 staan algemene bepalingen ten aanzien van subsidiabele kosten. Deze bepalingen gelden voor alle in hoofdstuk 3 van deze richtlijn genoemde subsidiabele kosten.

19

A.

Indeling werkzaamheden Met deze bijlage ‘Richtlijn subsidiabele instandhoudingskosten Gouda’ (hierna: Richtlijn) wordt gestreefd naar een efficiënte afhandeling van subsidieaanvragen en subsidievaststellingen. Daartoe is aangesloten bij de indeling van werkzaamheden bij de reeds bestaande ‘STABU-hoofdcodering’. STABU staat voor Standaardbestek voor de Burger- en Utiliteitsbouw. Deze Richtlijn is gebaseerd op dezelfde codering als STABU. Voor specifieke werkzaamheden, die niet of onvoldoende in de STABU-hoofdcodering voorkomen, is een nieuwe codering toegevoegd. Dit is bijvoorbeeld gebeurd voor werktuigbouwkundige installaties, ‘klinkende’ onderdelen van monumenten (zoals orgels) en ‘groene’ monumenten (zoals parken en tuinen) en beplanting op archeologische monumenten. In het instandhoudingsplan, met name in de werkomschrijving of het bestek en in de begroting, moeten de onderdelen zoals genoemd in deze Richtlijn terug te vinden zijn.

B.

Kostenposten Kosten van werkzaamheden die niet zijn opgenomen in de Richtlijn komen niet voor subsidieverlening in aanmerking. In een aantal gevallen is aangegeven welke kosten niet subsidiabel zijn. Deze niet-subsidiabele kostenposten zijn telkens bedoeld ter verduidelijking en als afbakening om aan te geven waar de grens tussen subsidiabel en niet-subsidiabel ligt, maar zijn niet limitatief. Indien is aangegeven dat kosten niet-subsidiabel zijn in het kader van de Subsidieverordening kunnen deze kosten wel subsidiabel zijn op grond van een andere Subsidieverordening. Met name bij groene monumenten is deze beperking toegevoegd, om budgettaire redenen. In deze gevallen kunnen de werkzaamheden op zich dus wel belangrijk zijn voor de instandhouding van monumentale waarden.

2.2

Behoud van monumentale waarden centraal Alleen de werkzaamheden die direct verband houden met de instandhouding van de monumentale waarden van het beschermd monument worden gesubsidieerd. Uit de aard der zaak wordt de hoofdstructuur (het casco, zie hoofdstuk 1 van deze Richtlijn) van het monument daartoe gerekend, maar ook bijvoorbeeld vaste interieuronderdelen en monumentale installaties. Een en ander neemt niet weg dat werkzaamheden niet altijd noodzakelijk zullen zijn (urgentie) en dus ook niet altijd zonder meer subsidiabel zullen zijn. Zo zal bijvoorbeeld herstel van voegwerk dat technisch gezien nog goed is, niet subsidiabel zijn. Het onderhoud van niet-monumentale verwarmingsinstallaties, elektrotechnische en andere installaties is evenmin subsidiabel.

2.3

Technisch noodzaak, sober en doelmatig en urgentie De werkzaamheden moeten strekken tot instandhouding van het beschermd monument of het zelfstandig onderdeel daarvan, ze moeten sober, doelmatig en technisch noodzakelijk zijn én gericht op maximaal behoud van monumentale waarden. Het is uiteindelijk ter beoordeling van het college van burgemeester en wethouders of aan onderstaande uitgangspunten wordt voldaan. Een instandhoudingsplan wordt op deze punten getoetst aan de hand van de bevindingen in het inspectierapport en detailfoto’s van de gebreken enerzijds en de in het plan opgenomen werkzaamheden anderzijds.

A.

Technische noodzaak Bij (materiaal)technisch noodzakelijk gebleken vervanging dienen de nieuwe onderdelen in materiaal, vorm, detaillering, uitvoering, afwerking én kwaliteit zoveel mogelijk overeen te komen met de afkomende, te vervangen onderdelen. Van geval tot geval zal een gedegen afweging moeten plaatsvinden of onderdelen of elementen gereconstrueerd mogen en kunnen worden en zo ja op welke manier.

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

B.

Sober en doelmatig Sober en doelmatig houdt in dit verband in dat de werkzaamheden gericht moeten zijn op maximaal behoud van monumentale waarden, dat ze op een vakkundige wijze worden uitgevoerd en dat met de werkzaamheden verval en vervolgschade worden voorkomen. Behoud gaat hierbij vóór herstel, herstel vóór vervanging en vervanging vóór reconstructie. Het reconstrueren van monumenten is in beginsel niet subsidiabel.

C.

Urgente werkzaamheden De blijkens het inspectierapport meest urgente werkzaamheden zullen normaal gesproken in het plan moeten zijn opgenomen. Is dat niet het geval en wordt subsidie gevraagd voor andere werkzaamheden, dan zal dit in de aanvraag moeten worden onderbouwd. Om het plan als doelmatig te kunnen aanmerken, zal de eigenaar moeten verklaren dat de niet opgenomen urgente werkzaamheden wel worden uitgevoerd en wanneer ze zijn gepland. Als voorbeeld kan dienen een aanvraag in het kader van de Subsidieverordening, een onderhoudsregeling. Indien het plan betrekking heeft op andere dan de meest noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden of op restauratie, zal de aanvrager moeten verklaren dat óók het noodzakelijke onderhoud in de desbetreffende planperiode zal worden uitgevoerd.

2.4 Groene monumenten De subsidiabele instandhoudingskosten voor groene monumenten zijn samengebracht in paragraaf 92 van hoofdstuk 3. Daarnaast is ook de paragraaf 01 van hoofdstuk 3 van toepassing. De overige paragrafen van hoofdstuk 3 zijn niet van toepassing op groene monumenten. Niet alle voor de instandhouding noodzakelijke kosten kunnen op grond van de Subsidieverordening worden gesubsidieerd. Er moeten prioriteiten worden gesteld. Er wordt onderscheid gemaakt tussen subsidiabel onderhoud, niet-subsidiabel onderhoud en restauratie. Subsidiabel op grond van de Subsidieverordening zijn onderhoudswerkzaamheden met ‘prioriteit 1’. Het betreft onderhoudswerkzaamheden aan de hoofdstructuur en de aantoonbare kernwaarden (hoofdkarakteristiek) van groene monumenten. Onderhoudswerkzaamheden met ‘prioriteit 2’ en restauratiewerkzaamheden zijn niet-subsidiabel op grond van de Subsidieverordening. 2.5 Interieur Voor zover het werkzaamheden aan het interieur van het monument betreft, wordt het volgende opgemerkt. In deze Richtlijn is bij de subsidiabele kosten niet steeds onderscheid gemaakt tussen kosten van werkzaamheden aan de buitenkant van een monument en van werkzaamheden aan de binnenkant van een monument.

Uitgangspunt is dat kosten die betrekking hebben op werkzaamheden aan de binnenkant van een monument, slechts subsidiabel zijn indien die werkzaamheden strekken tot behoud van de monumentale waarde van het monument of bijvoorbeeld om constructieve reden (cascoherstel) noodzakelijk zijn. Zo zal het ‘witten’ van binnenmuren in de meeste gevallen niet subsidiabel zijn, omdat dit niet noodzakelijk is voor de bescherming van de monumentale waarde of een constructieve noodzaak heeft. Dit type schilderwerk is wel subsidiabel, indien dit uitgevoerd wordt in combinatie met andere subsidiabele werkzaamheden, zoals pleisterwerk dat om constructieve of technische redenen vervangen moet worden. Of interieuronderdelen daadwerkelijk monumentale waarden bezitten, dient, voor zover mogelijk, beoordeeld te worden aan de hand van hetgeen vermeld is in de omschrijving van het beschermd monument in het monumentenregister. Op basis van het bepaalde in paragraaf 1.3. kan in het kader van de vaststelling van de subsidiabele kosten aan bepaalde onderdelen monumentale waarde wordt toegekend. Het interieur van een beschermd monument bestaat uit vaste en losse onderdelen. Het Burgerlijk Wetboek (art. 3:4) is bepalend voor de vraag of iets kan worden aangemerkt als vast interieuronderdeel van een gebouw.

De vuistregels zijn in dit verband grofweg: is iets hecht verbonden met het gebouw of maakt iets het gebouw als gebouw compleet.

Ten aanzien van de fysieke hechtheid van de verbinding werd in het verleden ook wel gesproken van ‘aard- en nagelvast’. Hierbij kan worden gedacht aan vloeren, plafonds, schouwen en betimmeringen, hecht verankerd (kerk)meubilair, maar ook aan wandbespanningen en geschilderd behangsel. Voor de vraag of een gebouw incompleet is, moet worden gekeken of het gebouw zonder het interieuronderdeel als gebouw incompleet – onaf – is. Voorbeelden van dit soort interieuronderdelen zijn deuren (die betrekkelijk eenvoudig uit hun hengsels zijn te lichten) en wandafwerkingen, aangebracht op of voor onafgewerkte muurvlakken, die zonder beschadiging zijn te verwijderen. Het gaat hierbij overigens om het gebouw en niet zozeer om de functie die het heeft. Het ontbreken van een object dat van belang is

20

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

voor de functie, bijvoorbeeld voor de eredienst in een kerkgebouw, maakt dit gebouw niet incompleet. Voor zover vaste interieuronderdelen van belang zijn voor de monumentale waarde van het beschermd monument, zijn de kosten van werkzaamheden aan deze onderdelen in beginsel subsidiabel.

Bij losse interieuronderdelen (veelal de inrichting) kan gedacht worden aan gebruiksvoorwerpen, gordijnen, kandelaars, los meubilair, kerkschatten, schilderijen en tapijten. Losse interieuronderdelen en de werkzaamheden daaraan, zijn niet subsidiabel.

Hiermee is uiteraard niet gezegd dat losse voorwerpen en objecten niet van waarde kunnen zijn in relatie tot het beschermd monument. Hiervan is namelijk in veel gevallen sprake, zoals ook blijkt uit veel omschrijvingen van beschermde monumenten in het monumentenregister. 2.6 Veiligheid De Arbeidsomstandighedenwet stelt eisen met betrekking tot veiligheid, gezondheid en welzijn van degenen die met de uitvoering van werk belast zijn. Deze wet is ook van toepassing op restauratiewerkzaamheden. Er moeten zogenoemde Arbo-voorzieningen worden getroffen om risico’s zo veel mogelijk te beperken. Met betrekking tot de instandhouding van monumenten wordt onderscheid gemaakt tussen tijdelijke bouwplaatsvoorzieningen (steigers, dakrandbeveiliging, en dergelijke) en voorzieningen van meer permanente aard (zoals ladder- en veiligheidshaken, loopbruggen, luiken en verlichting). De tijdelijke bouwplaatsvoorzieningen zijn uitsluitend nodig, indien ingrijpende werkzaamheden moeten worden uitgevoerd. In de regel wordt hiervoor een (hoofd)aannemer ingeschakeld. Het treffen van de benodigde tijdelijke voorzieningen valt onder de verantwoordelijkheid van de aannemer (zie hoofdstuk 3, paragrafen 01.04 en 01.05). Het komt vaak voor dat delen van monumenten zeer moeilijk of niet bereikbaar zijn zonder een hoogwerker, kraan of steiger.

Om reguliere inspecties en werkzaamheden goed en veilig te kunnen uitvoeren is het in zo’n situatie noodzakelijk voorzieningen van meer permanente aard aan te brengen om die gedeelten steeds gemakkelijk te kunnen bereiken. Hoewel zelden een verfraaiing, zijn Arbovoorzieningen noodzakelijk om monumenten in stand te kunnen blijven houden. Het aanbrengen, mits tot een minimum beperkt en deskundig uitgevoerd, is dan ook subsidiabel (zie hoofdstuk 3, paragrafen 32, 33 en 70). 2.7 Indieningsvereisten bij grotere ingrepen In geval van een instandhoudingsplan voor ingrijpende werkzaamheden moeten meer stukken bij de subsidieaanvraag gevoegd worden dan bij normaal onderhoud. Het kan hierbij gaan om tekeningen en specialistische rapporten.

De tekeningen worden onderscheiden in: opnametekeningen (bestaande toestand en gebrekentekeningen), plantekeningen (nieuwe toestand, hoe de gebreken worden verholpen, of welke wijzigingen worden aangebracht) en aanvullende tekeningen (zoals doorsneden, principedetails en werktekeningen). Het vervaardigen van tekeningen behoort bij het opstellen van een plan voor restauratiewerkzaamheden en andere grotere ingrepen en is in dat kader subsidiabel (zie hoofdstuk 3, paragraaf 01.04 van de Richtlijn bij ‘architecten-/plankosten’).

Diverse specialistische werkzaamheden worden in de planvorming niet door de (restauratie)architect uitgevoerd, maar door andere specialisten. In dit verband kan gedacht worden aan adviezen op bouwfysisch, constructief of installatietechnisch gebied, aan bouwhistorisch- of interieuronderzoek, aan beeldhouwwerk, bijzonder schilderwerk en werkzaamheden aan installaties en interieur en aan specialistische werkzaamheden ten behoeve van groene of archeologische monumenten (zoals het opstellen van tuinhistorische adviezen of adviezen over grondmechanica en het maken van bodem- en geochemische analyses). Dergelijke werkzaamheden door derden (zoals adviseurs, onderzoekers en restauratoren) zijn subsidiabel, mits ze noodzakelijk zijn en geadviseerd of voorgeschreven dan wel vooraf goedgekeurd zijn door het college van burgemeester en wethouders (zie hoofdstuk 3, paragraaf 01.04, onder ‘overige kosten’). 2.8 Voorzieningen en apparatuur In specifieke gevallen kan het college van burgemeester en wethouders adviseren of voorschrijven om voorzieningen te treffen dan wel apparatuur te installeren. Daarbij kan gedacht worden aan beschermende voorzieningen voor gevels, gebrandschilderde ramen, houten of natuurstenen vloeren,

21

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

aan reiniging en/of behandeling van gevels en beeldhouwwerken of aan het aanbrengen van vogelen ongedierte werende voorzieningen.

Voorts kan het gaan om het plaatsen van installaties voor klimaatbeheersing, bliksemafleiding, inbraakbeveiliging of brandmelding.

Het kan ook zijn dat in vooroverleg over een instandhoudingsplan een dergelijke voorziening of installatie door het college van burgemeester en wethouders is geadviseerd. Indien het college van burgemeester en wethouders adviseert of voorschrijft de voorziening te treffen of de apparatuur te installeren, zijn de kosten daarvan subsidiabel. 2.9 Zelfwerkzaamheid Voor de instandhouding van een monument is specifiek vakmanschap doorgaans onontbeerlijk. De regelgeving biedt een eigenaar van een monument de ruimte om instandhoudingswerkzaamheden geheel of gedeeltelijk zelf uit te voeren of door eigen personeel te laten uitvoeren in het kader van een door hem gedreven onderneming (zie hoofdstuk 3, paragraaf 01.04). In het algemeen geldt dat de kosten van ‘zelfwerkzaamheid’ alleen dan subsidiabel zijn indien de eigenaar achteraf kan aantonen (bijvoorbeeld door middel van een accountantsverklaring) hoeveel uren door hemzelf of zijn personeel binnen het kader van een door hem gedreven onderneming zijn besteed aan subsidiabele werkzaamheden. Uren die zijn besteed buiten het kader van de door hem gedreven onderneming gelden als ‘doe-het-zelf’-uren en zijn niet subsidiabel. 2.10 Meerwerk Tijdens de uitvoering van het instandhoudingsplan kunnen onverwacht gebreken aan het licht komen, waardoor extra werkzaamheden noodzakelijk zijn om het beschermd monument in stand te kunnen houden.

Mits het subsidiabele instandhoudingswerkzaamheden betreft, kan de begrotingspost ‘onvoorzien’ voor de dekking hiervan gebruikt worden. De systematiek van de Subsidieverordening laat het tussentijds verhogen van de subsidie voor dergelijk meerwerk niet toe. 2.11 Informatie en toegang voor publiek Kosten die verband houden met het geven van informatie aan bezoekers, zoals het aanbrengen of vernieuwen van richting- en informatieborden, zijn niet subsidiabel. Ook kosten die verband houden met het toegankelijk maken of ontsluiten van een monument voor het publiek zijn niet subsidiabel. Het betreft kosten, gerelateerd aan het vergroten van het draagvlak voor beschermde monumenten, die niet direct noodzakelijk zijn voor de instandhouding ervan. 3 Subsidiabele kosten 00. ALGEMEEN Subsidiabel zijn de kosten van: de coördinatievergoeding van de (hoofd)aannemer tot een maximum van 3% van de kosten van + die subsidiabele werkzaamheden, die apart aanbesteed worden. 01 VOOR HET WERK GELDENDE VOORWAARDEN 01.02 ADMINISTRATIEVE BEPALINGEN Keuring van materialen, bouwstoffen en grond: Subsidiabel zijn de kosten van: het keuren van te verwerken materialen, bouwstoffen (zoals natuursteen en leien) en grond, mits + de keuring noodzakelijk is en wordt uitgevoerd door een bekwaam keuringsinstituut.

01.03 VERZEKERINGEN Subsidiabel zijn de kosten van: de premie van een Casco All Risks-verzekering (CAR) tot een maximum van 0,4% van de + subsidiabele kosten.

01.04 VERREKENING WIJZIGING KOSTEN EN PRIJZEN

22

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

Aannemerskosten: De subsidiabele aannemerskosten zijn onder te verdelen naar: de te verwerken materialen op grond van deze Richtlijn, + de loonkosten van het aannemerspersoneel op basis van hoofdstuk 4, paragraaf 4, + de werkzaamheden uitgevoerd door onderaannemers, + in geval van ingrijpende werkzaamheden, de opslagkosten voor een bouwplaats (algemene + bouwplaatskosten ABK, algemene kosten AK en winst en risico W&R) tot een maximum van 20% op basis van hoofdstuk 4, paragraaf 5, stelposten en verrekenposten, + onvoorziene werkzaamheden tot een maximum van 5%. + Niet subsidiabel zijn de kosten van: precario en andere gemeentelijke heffingen, heffingen voortkomend uit onder andere milieuverordeningen, renteverlies, financiering, notaris, afsluitprovisie en dergelijke. -

Zelfwerkzaamheid: Subsidiabel zijn de kosten van: de te verwerken materialen, de afschrijving dan wel huur van het benodigde materieel, de + arbeidsuren van de eigenaar en/of zijn personeel, mits die ten behoeve van werkzaamheden aan zijn monument zijn gemaakt in het kader van een door hem gedreven onderneming en ze achteraf kunnen worden aangetoond (bijvoorbeeld door middel van een accountantsverklaring). Niet subsidiabel zijn de kosten van: de arbeidsuren van de eigenaar en/of vrijwilliger die zelf instandhoudingswerkzaamheden verricht (de ‘doe-het-zelf’-uren van de eigenaar en/of vrijwilliger).

Architecten-/plankosten: Subsidiabel zijn de kosten van: het opstellen van het instandhoudingsplan met de daarbij behorende stukken (zoals plan, begroting, + werkomschrijving en eventuele tekeningen) tot een maximum overeenkomstig de tabel, bedoeld in hoofdstuk 4, paragraaf 1.

Begeleidingskosten: Subsidiabel zijn de kosten van: het begeleiden van de uitvoering van de werkzaamheden – bestaande uit het jaarlijks opstellen + van het jaarprogramma, het opvragen van offertes, de prijsvorming en het verstrekken van de opdrachten, de begeleiding en controle tijdens de uitvoering, de oplevering van het uitgevoerde werk en de financiële verantwoording – tot een maximum overeenkomstig de tabel, bedoeld in hoofdstuk 4, paragraaf 2.

Overige kosten: Subsidiabel zijn de kosten van: abonnementen zoals op/voor: + de Monumentenwacht dan wel een vergelijkbare organisatie (inclusief de kosten van het + inspecteren en uitvoeren van noodreparaties en het treffen van noodmaatregelen om verdere degradatie te voorkomen), de controle van de bliksembeveiligingsinstallatie, + de controle van de brandbeveiligingsinstallatie. + accountantsonderzoek en -verklaring, mits bij de beschikking tot subsidieverlening opgelegd, tot + een maximumbedrag van € 5.000, bouw- en kleurhistorisch onderzoek, + tuinhistorisch onderzoek, inhoudende een chronologische weergave van de geschiedenis met + bronvermelding, historische afbeeldingen, historisch kaartmateriaal en fasekaarten, e.e.a. als uitgangspunt voor het beheerplan, specifieke onderzoeken, zoals voor gebouwde monumenten: +

23

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

• • •

bouwfysisch onderzoek (onder andere naar vocht- en zoutproblemen), constructie-/bouwtechnisch onderzoek, werktuigbouwkundig onderzoek,

+

en voor archeologische monumenten: beperkt booronderzoek, • bodem- en geochemische analyse, • grondmechanisch onderzoek, •

+ +

nulmeting monitoring. specialistische werkzaamheden door derden, zoals voor: beeldhouwwerk, • bijzonder schilderwerk, • werkzaamheden aan installaties, • advisering inzake specifieke onderwerpen en/of problemen. •

Legeskosten: Subsidiabel zijn de kosten van: leges betreffende de omgevingsvergunning tot een maximum van 1,5% van de subsidiabele + kosten.

Omzetbelasting/btw: Subsidiabel zijn de kosten van: de omzetbelasting/btw tot een maximum van 21%, tenzij deze fiscaal verrekenbaar is. Tussentijdse + aanpassing van de btw-percentages wordt in deze beschouwd als meer- of minderwerk.

Prijsindexering: Subsidiabel zijn de kosten van: de prijsindexering tot een maximum van 3% per jaar (cumulatief). +

01.05 TEKENINGEN EN BEREKENINGEN Aanvullende tekeningen: Subsidiabel zijn de kosten van: het vervaardigen van aanvullende detail- en/of uitvoerings-/werktekeningen tot een maximum + overeenkomstig de tabel, bedoeld in hoofdstuk 4, paragraaf 3, mits dergelijke tekeningen nodig zijn voor de beoordeling van de aanvraag dan wel voor de correcte uitvoering van het plan. Overige bescheiden: Subsidiabel zijn de kosten van: het opstellen/vervaardigen van overige bescheiden zoals rapporten met opname en/of advies + inzake bouwfysische of constructieve problemen of problemen met de waterhuishouding of de bodem (bijvoorbeeld van grondmechanische of geochemische aard), mits dergelijke bescheiden nodig zijn voor de beoordeling van de aanvraag.

01.06 ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN Subsidiabel zijn de kosten van: aanleg en onderhoud van Arbo-voorzieningen van meer permanente aard ten behoeve van veilig + inspecteren en uitvoeren van werkzaamheden. Hiervoor wordt verwezen naar de paragrafen 32, 33, 70 en 84. Tijdelijke Arbo-voorzieningen op de bouwplaats vallen onder de verantwoordelijkheid van de aannemer (zie hoofdstuk 3, paragraaf 01.04 en 01.05). Niet subsidiabel zijn de kosten van: Arbo-voorzieningen welke verband houden met het verkrijgen en/of behouden van een gebruiksvergunning (zoals afscheidingen, hekken, trappen en verlichting). -

24

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

05. BOUWPLAATSVOORZIENINGEN Groot materieel: Subsidiabel zijn de kosten van: het inzetten van groot materieel (zoals bij voorbeeld damwanden, hijskranen, rijplaten en steigers), + dat noodzakelijk is voor de uitvoering van de instandhoudingswerkzaamheden, het inzetten van paardentractie. + 10. STUT- EN SLOOPWERK Saneringen en verwijderingen: Subsidiabel zijn de kosten van: het (tijdelijk) verwijderen van materialen c.q. onderdelen, die noodzakelijk zijn voor de uitvoering + van de instandhoudingswerkzaamheden, inclusief het daarvoor in te zetten materieel (zoals containers).

Niet subsidiabel zijn de kosten van: het saneren en/of verwijderen van materialen, onderdelen en/of constructies vervuild met of door asbest, het maken van doorbraken en overige werkzaamheden voor zover voortvloeiend uit comfortverbetering en/of veranderd gebruik.

Stut en stempelwerk: Subsidiabel zijn de kosten van: stut- en stempelwerk tijdens de werkzaamheden. +

Beschermende voorzieningen: Subsidiabel zijn de kosten van: beschermende voorzieningen voor monumentale onderdelen (zoals het voor en/of tijdens de + uitvoering van de werkzaamheden dichtleggen van een dak, afdekken van een vloer en inpakken van het orgel en meubilair, of het beschermen van bomen). 12. GRONDWERK Civiele werken, uitgezonderd groene monumenten: Subsidiabel zijn de kosten van: het schoon en op diepte houden van grachten, watergangen en vijvers (zie ook hoofdstuk 3, + paragraaf 17), de instandhouding van aard- en waterwerken (zie ook hoofdstuk 3, paragraaf 17). + Voor werkzaamheden aan hierbij behorende onderdelen van bouwkundige en/of werktuigbouwkundige aard wordt verwezen naar de desbetreffende paragrafen. 14. BUITENRIOLERING EN DRAINAGE Riolering en drainage; Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding en zo nodig vernieuwing van de aansluitingen van de hemelwaterafvoeren + op de (hoofd)riolering, tot maximaal één meter uit de gevel van het monument, de instandhouding en zo nodig vernieuwing van de riolering, voor zover ten behoeve van de + hemelwaterafvoeren, tot maximaal één meter uit de gevel van het monument, aanleg en onderhoud van drainage ten behoeve van een adequate waterafvoer. + 15.

TERREINVERHARDINGEN Bestrating: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van bestrating, (zoals straten, paden en stoepen), en het periodiek voorzien + van een nieuwe top- of verhardingslaag (keien, klinkers, en dergelijke), het herstel van de bestrating na werkzaamheden aan hemelwaterafvoeren, riolering en drainage + als genoemd in hoofdstuk 3, paragraaf 14.

25

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

16. BEPLANTING OP ARCHEOLOGISCHE MONUMENTEN Zie paragraaf 92 voor de subsidiabele kosten ten aanzien van groene monumenten. Subsidiabel zijn de kosten van: de aanschaf en het leggen van ondiep wortelende grondbedekkende vegetatie zoals grassen + heideplaggen, de aanschaf en het planten van bomen en struiken, mits geadviseerd dan wel vooraf goedgekeurd + door Burgemeester en Wethouders, het inzaaien van ondiep wortelende grondbedekkende vegetatie zoals gras en heide, + het maaien en het afvoeren of het ter plaatse verwerken van het maaisel, + het rooien en afzetten van bomen en struiken, + het afvoeren van rooi-afval en valhout, + het uitfrezen van boomstobben, mits geadviseerd dan wel vooraf goedgekeurd door Burgemeester + en Wethouders. 17. TERREININRICHTING (UITGEZONDERD GROENE MONUMENTEN) Zie hoofdstuk 3, paragraaf 92 voor de subsidiabele kosten ten aanzien van groene monumenten. Deze paragraaf betreft diverse bouwkundige en weg- en waterbouwkundige elementen. Deze kunnen zelfstandig beschermd zijn of onderdeel uitmaken van een andere historische aanleg dan een groen monument, of zijn aangebracht ten behoeve van de instandhouding van een beschermd archeologisch monument.

Bouwkundige elementen (geen gebouw zijnde): Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van bouwkundige elementen zoals grafzerken, hekwerken, lantaarns, pergola’s, + standbeelden, veeroosters, veewering, vlonders en zonnewijzers, vervanging van dergelijke bouwkundige elementen indien herstel niet meer mogelijk is. + Voor omvangrijke metsel-, smeed- en timmerwerkzaamheden aan bouwkundige elementen wordt verwezen naar hoofdstuk 3, paragrafen 22, 43 en 45.

Bruggen: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van bruggen die deel uitmaken van de aanleg (bijvoorbeeld de wandeling), + vervanging van bestaande bruggen indien herstel niet meer mogelijk is, + het aanbrengen van een eenvoudige houten loopbrug, indien de verbinding van belang is voor + de aanleg en de voorganger geheel verdwenen is. Niet subsidiabel zijn de kosten van: reconstructie van een geheel verdwenen brug. -

Civiele werken: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van aardwerken zoals greppels, heuveltjes, motteheuvels, taluds, terrassen, + vliedbergen en dergelijke, met inbegrip van het maaien van taluds (maximaal vier keer per jaar), de instandhouding of vervanging van afdekmaterialen (zoals worteldoek) of kunstwerken ter + bescherming van het beschermd archeologisch monument, de instandhouding van molenbergen, molenerven en molenwerven voor zo ver gelegen binnen + een cirkel met het hart van de molen als middelpunt en een middellijn die gelijk is aan die van het wieken-kruis dan wel tot maximaal zes meter uit de buitengevel van de watergedreven molen, het herstel van reliëf door het aanvullen van terreingedeelten die aan erosie of inklinking + onderhevig zijn geweest, het opbrengen van een afdekkende (grond)laag op het beschermd archeologisch monument, mits + geadviseerd dan wel vooraf goedgekeurd door Burgemeester en Wethouders, het opvullen van gaten, ontgravingen en rijsporen. + Voor werkzaamheden aan hierbij behorende onderdelen van bouwkundige en/of werktuigbouwkundige aard wordt verwezen naar hoofdstuk 3, paragrafen 21, 22, 24, 25, 43 en 90.

Waterpartijen en waterlopen inclusief bijbehorende stuwen en duikers, waterpeilen en waterkwaliteit: Subsidiabel zijn de kosten van:

26

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

+ +

+

+ + + +

de aanleg en instandhouding van hydrologische werken, aangebracht ten behoeve van de instandhouding van het beschermd archeologisch monument, de instandhouding van waterlopen van poldermolens en watergedreven molens met de vanouds daarbij behorende elementen en onderdelen (zoals krooshekken, lossluizen, beschoeiingen, stuwen en wachtdeuren) binnen een cirkel met het hart van de molen als middelpunt en een middellijn die gelijk is aan die van het wiekenkruis dan wel tot maximaal zes meter uit de buitengevel van de watergedreven molen, het uitbaggeren van sloten en vijvers, inclusief het afvoeren en/of tijdelijk opslaan van de uitkomende bagger in depot en het afwerken van het depot na inklinking, mits met gesloten grondbalans, het opschonen van windhoeken (het plaatselijk verwijderen van opgehoopt blad en takhout), het verwijderen van overmatige plantengroei, de instandhouding en het werkzaam houden van duikers en stuwen, het aanbrengen van nieuwe, eenvoudige duikers, overstorten, stuwen, gemaaltjes en pompen, die naar het oordeel van het college van burgemeester en wethouders nodig zijn voor het handhaven of verbeteren van het waterpeil.

20. FUNDERINGSPALEN EN DAMWANDEN Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van funderingspalen en/of damwanden (hout, beton of staal), + de vervanging dan wel het aanbrengen van funderingspalen en/of damwanden (hout, beton of + staal). 21 BETONWERK Betonconstructies: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van betonconstructies (zoals wanden, vloeren, daken, kolommen, liggers, + portalen, consoles, balkons, klokkenstoelen en dergelijke), de instandhouding van betonnen onderdelen (zoals balusters, cementrustiek, dorpels, hekwerken, + gevelbanden en -ornamenten), de instandhouding van civiele en militaire werken (zoals sluis- en kademuren, forten en + schuilplaatsen).

Funderingen: Subsidiabel zijn de kosten van: herstel van betonnen funderingsconstructies, + de vervanging van betonnen funderingsconstructies indien herstel niet meer mogelijk is. +

Behandelingen en voorzieningen: Subsidiabel zijn de kosten van: het behandelen van betonwerk tegen gevolgschade door roestende wapening, + het behandelen van betonnen onderdelen en/of constructies, indien overlast van vocht/ water + niet door drainage alleen kan worden weggenomen (zoals het waterdicht maken van een kelder), mits geadviseerd door de minister, het behandelen van betonwerk tegen graffiti, indien noodzakelijk en mits de behandeling + omkeerbaar c.q. de aan te brengen coating verwijderbaar/afbreekbaar is. 22 METSELWERK Metselwerk: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van (dragend) metselwerk zoals van gevels, wanden, gewelven, kolommen, + molenrompen, fabrieksschoorstenen, tuinmuren en dergelijke, het herstel van scheuren en het vervangen van kapotte stenen (inboeten). Voegwerk: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van het voegwerk inclusief het op bijpassende manier opnieuw aanbrengen + van uitgevallen voegwerk, het op bijpassende manier vervangen van voegwerk, doch uitsluitend omdat de waterkerende werking van het metselwerk van de gevel niet meer voldoende is.

27

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

Funderingen: Subsidiabel zijn de kosten van: herstel van gemetselde funderingsconstructies, de vervanging van gemetselde + funderingsconstructies indien herstel niet meer mogelijk is. Afdekkingen en bekledingen: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding of, indien dat om constructieve dan wel materiaaltechnische redenen + noodzakelijk is, het vervangen van houten, metalen of (natuur-)stenen afdekkingen en bekledingen van opgaand metselwerk, geveltoppen, kroonlijsten en dergelijke.

Behandelingen en voorzieningen: Subsidiabel zijn de kosten van: het met water (onder lage druk en temperatuur, zonder toegevoegde materialen als zand of + chemicaliën) reinigen van metselwerk ter verwijdering en bestrijding van mos, algen en dergelijke, het om bouwfysische redenen behandelen van metselwerk, indien overlast van vocht/water niet + door drainage alleen kan worden weggenomen (zoals het waterdicht maken van een kelder), mits geadviseerd door de minister, het behandelen van metselwerk tegen graffiti, indien noodzakelijk en mits de behandeling omkeerbaar c.q. de aan te brengen coating verwijderbaar/afbreekbaar is, het schoonmaken van de bovenkant van stenen gewelven, indien technisch noodzakelijk. Niet subsidiabel zijn de kosten van: het impregneren van gevelmetselwerk.

24 RUWBOUWTIMMERWERK Houtconstructies: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van houten draag-, gewelf-, kap- en vakwerkconstructies zoals balken, + gootconstructies, gordingen, hijsbalken, kapspanten, muurstijlen en sporen, de instandhouding van het staande werk van molens, + de instandhouding van het gaande werk van molens (zie ook paragraaf 90), + de instandhouding van ingebouwde en vrijstaande klokkenstoelen en klokkentorens/dakruiters + met alle daarbij behorende onderdelen als onderslagbalken, vlonders en trappen (zie ook paragraaf 91), de instandhouding van orgelbalkons, balgstoelen en andere houten orgelconstructies (zie ook + paragraaf 91), de instandhouding van houten elementen en onderdelen (zoals balustrades, hekwerken, spalieren, + schuttingen, luifels, stellingen en veranda’s), het, indien dat om constructieve dan wel materiaaltechnische redenen noodzakelijk is, versterken + of gedeeltelijk dan wel geheel vervangen van de hiervoor bedoelde houtconstructies. Funderingen: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van houten funderingsconstructies, het gedeeltelijk of geheel vervangen van + houten funderingsconstructies indien herstel niet meer mogelijk is.

+ Beschietingen, bekledingen en betimmeringen: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding en, indien dat om constructieve dan wel materiaaltechnische redenen + noodzakelijk is, het gedeeltelijk of geheel vervangen van dakbeschot, gewelfbeschot, vloerdelen en dergelijke, de instandhouding en, indien dat om constructieve dan wel materiaaltechnische redenen + noodzakelijk is, het gedeeltelijk of geheel vervangen van bijbehorende betimmeringen (zoals rachels, tengels, panlatten, roeflatten en klossen) de instandhouding van balgen- en uurwerkkamers (zie voor orgels en uurwerken ook hoofdstuk + 3, paragraaf 90).

Behandelingen en voorzieningen: Subsidiabel zijn de kosten van:

28

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

+

+ +

een curatieve behandeling tegen houtaantasters als insecten, schimmels en zwammen, mits uitgevoerd door een ter zake deskundige, een bescherming tegen vocht/water door middel van vochtwerende, dampremmende lagen, mits bouwfysisch noodzakelijk, een conserverende behandeling van het gaande en staande werk van molens, het schoonmaken van de bovenkant van houten gewelven, indien technisch noodzakelijk.

25 METAALCONSTRUCTIEWERK Metaalconstructies: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van gietijzeren, smeedijzeren en/of stalen constructies. + Behandelingen: Subsidiabel zijn de kosten van: een roestwerende behandeling en/of beschermlaag. + Niet subsidiabel zijn de kosten van: het, al dan niet conform brandpreventievoorschriften, aanbrengen van brandwerende en/of brandisolerende voorzieningen. 26 BOUWKUNDIGE KANAALELEMENTEN Schoorstenen: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van schoorstenen met bijbehorende schoorsteenkanalen, + de instandhouding van schoorsteenkappen en roosters. + Schachten en kokers: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding en, indien dat om constructieve dan wel materiaaltechnische redenen + noodzakelijk is, de gedeeltelijke dan wel gehele vervanging van schachten en kanalen (zoals ventilatie- en rookgasafvoerkanalen) en stortkokers.

30 KOZIJNEN, RAMEN EN DEUREN Kozijnen, ramen, deuren en dergelijke: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van kozijnen, ramen en deuren (zoals stijlen aanscherven, onderdorpels + vervangen), de instandhouding van vensteronderdelen (zoals schuiframen, raamluiken en dergelijke), + de instandhouding van daklichten, dakkoepels en dakstraten, + de instandhouding van elementen zoals galmborden, dakluiken en dergelijke, + het gedeeltelijk dan wel geheel vervangen van hiervoor genoemde onderdelen en elementen, + mits constructief dan wel materiaaltechnisch noodzakelijk. Hang- en sluitwerk: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van hang- en sluitwerk van ramen, deuren en luiken (zoals deurkloppers, + deurkrukken, gehengen, scharnieren en sloten), Niet subsidiabel zijn de kosten van: het aanbrengen van extra veiligheidsvoorzieningen zoals bij voorbeeld dievenklauwen, het periodiek nalopen en smeren van hang- en sluitwerk. 31 SYSTEEMBEKLEDINGEN Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van systeembekledingen (zoals felsplaat- en profielplaatbekledingen). + 32 TRAPPEN EN BALUSTRADEN Trappen en balustraden: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van trappen en traponderdelen (zoals trapbomen, traptreden, balustraden, + leuningen, traphekken en trapluiken). Arbo-voorzieningen: Subsidiabel zijn de kosten van:

29

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

+

aanleg en onderhoud van voorzieningen, conform de Arbo-wet- en regelgeving, ten behoeve van veilig inspecteren en uitvoeren van werkzaamheden (zoals loopbruggen, trappen, ladders, hekken en trapluiken).

33 DAKBEDEKKINGEN Dak- en gevelbedekkingen: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van dakbedekkingen (zoals riet, pannen, leien, lood, zink en bitumineuze + dakbedekking), de instandhouding en/of het aanbrengen van ventilatiepannen en –roosters, + de instandhouding van afdekkingen en bedekkingen (zoals van koper, lood, zink, leien, natuursteen + en dergelijke) van onder andere gevels, zijwangen van dakkapellen, ornamenten, dakranden en –daklijsten, het, indien dat om materiaaltechnische redenen noodzakelijk is, gedeeltelijk dan wel geheel + vervangen van dak- en gevelbedekkingen. Voor het saneren en verwijderen van asbesthoudende onderdelen, zie hoofdstuk 3, paragraaf 10.

Balkons, luifels en dergelijke: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van afdekkingen en bekledingen (zoals van koper, lood, zink, bitumineuze + afdekking en dergelijke) van en op balkons, luifels, galerijen, veranda’s en dergelijke, het, indien dat om materiaaltechnische redenen noodzakelijk is, gedeeltelijk dan wel geheel + vervangen van dergelijke afdekkingen en bekledingen.

Behandelingen en voorzieningen: Subsidiabel zijn de kosten van: een bescherming tegen vocht/water door middel van vochtwerende, dampremmende lagen, mits + bouwfysisch noodzakelijk en geadviseerd door de minister.

Arbo-voorzieningen: Subsidiabel zijn de kosten van: aanleg en onderhoud van voorzieningen, conform de Arbo-wet- en regelgeving, ten behoeve van + veilig inspecteren en uitvoeren van werkzaamheden (zoals ladderhaken en dakluiken; bij monumentale constructies dient het aantal tot een minimum beperkt te blijven en de bevestigingsplaatsen zorgvuldig gekozen te worden). 34 BEGLAZING Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van glas-in-lood ramen, al dan niet gebrandschilderd, + de instandhouding van enkele beglazing, + het, indien dat om materiaaltechnische of andere redenen noodzakelijk is, gedeeltelijk dan wel + geheel vervangen van de beglazing, mits dit geschiedt op een bijpassende wijze c.q. met een in stijl passende glassoort, het aanbrengen van tegen teloorgang en vandalisme beschermende voorzetbeglazing bij bijzonder + ontworpen glas-in-loodramen, waaronder gebrandschilderd glas, mits naar het oordeel van het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk.

Niet subsidiabel zijn de kosten van: het aanbrengen van isolerende beglazing, het periodiek bewassen van ramen. 35 NATUUR- EN KUNSTSTEEN Natuursteenwerken en -beeldhouwwerken: Subsidiabel zijn de kosten van:

30

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

+ + +

de instandhouding van natuursteenwerken (zoals balustraden, bordessen, dorpels, gevelbanden, kolommen, neuten, plinten, stoeppalen, traptreden en vloeren), de instandhouding van natuurstenen beeldhouwwerken (decoratieve elementen en ornamenten zoals klauwstukken, kruisbloemen, pinakels en voluten), het, indien dat om materiaaltechnische of andere redenen noodzakelijk is, gedeeltelijk dan wel geheel vervangen van natuursteenwerken en natuurstenen beeldhouwwerken.

Behandelingen: Subsidiabel zijn de kosten van: het, indien dat om materiaaltechnische redenen noodzakelijk is, conserverend behandelen van + natuursteenwerken (bijvoorbeeld met de ‘Ibach-methode’), het behandelen van natuur- en kunststeenwerk tegen graffiti, indien noodzakelijk en mits de + behandeling omkeerbaar c.q. de aan te brengen coating verwijderbaar/ afbreekbaar is. Niet subsidiabel zijn de kosten van: het impregneren van natuur- en kunststeenwerk. 36 VOEGVULLING Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van voegvullingen/mortels ten behoeve van de noodzakelijke afwerking c.q. + afdichting (zoals dilatatievoegen), het, indien dat om technische redenen noodzakelijk is, op bijpassende wijze vervangen dan wel + aanbrengen van voegvullingen/mortels ten behoeve van afwerking c.q. afdichting. Niet subsidiabel zijn de kosten van: het aanbrengen van voegvullingen van PUR-schuim, kit en dergelijke. 37 NA-ISOLATIE Isolatie: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van historisch waardevol isolatiemateriaal (zoals boekweitdoppen, houtkrullen, + mos, schelpen, slakkenwol en zeegras). Na-isolatie: Subsidiabel zijn de kosten van: het (na-)isoleren van een monumentale waterinstallatie om bevriezing daarvan te voorkomen. + Niet subsidiabel zijn de kosten van: het aanbrengen van overig isolatiemateriaal.

38 GEVELSCHERMEN Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van gevelschermen (zoals wind- en zonneschermen). + 40 STUKADOORWERK Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van binnen- en buitenstucwerk, + de instandhouding van stucwerk ornamenten, zowel binnen als buiten, + het, indien dat om materiaaltechnische en/of constructieve redenen noodzakelijk is, gedeeltelijk + dan wel geheel vervangen van het stucwerk, het gebruiken van stucwerkdragers en stucwerkprofielen. + 41 TEGELWERK Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van tegelwerk (zoals vloer- en wandtegels, tegeltableaus in/op schouwen en + mozaïekwerk), het vervangen van kapotte tegels. + 42 DEKVLOEREN EN VLOERSYSTEMEN

31

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

Vloerafwerkingen: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van vloerafwerkingen (zoals terrazzo-, granito-, parket- en stalvloeren), * het +. aanbrengen van vloerbeschermende voorzieningen, mits naar het oordeel van het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk. Voor de instandhouding van geschilderde vloerdecoraties zie hoofdstuk 3, paragraaf 46. 43 METAAL- EN KUNSTSTOFWERK Metaalwerken en metalen ornamenten: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van metaalwerken (zoals gietijzeren/smeedijzeren/stalen hekwerken, balusters, + kolommen en molenassen), de instandhouding van decoratieve metalen ornamenten (zoals bol, haantje, kruis, windvaan, + wijzerplaat en zonnewijzer). Roosters en dergelijke: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van vloerluiken en -roosters, + de instandhouding van ventilatieroosters (zoals gevelroosters voor de ventilatie van de kruipruimte), + de instandhouding van gaasramen en roosters ter bescherming van monumentale onderdelen, + de instandhouding van blad- en sneeuwroosters in goten, + het vervangen en/of aanbrengen van roosters en/of luiken, indien technisch of bouwfysisch + noodzakelijk, het aanbrengen en in stand houden van vogel- en ongediertewerende voorzieningen zoals + gaasramen en roosters, mits geadviseerd door de minister.

Hijs- en ankerwerken: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van hijswerken (zoals hijsankers, hijshaken, hijskatrollen en dergelijke), + de instandhouding van ankerwerken en bevestigingen (zoals gevelankers, bevestigingshaken en + ophangstangen), het aanbrengen van ankers en bevestigingen. + 44 PLAFOND- EN WANDSYSTEMEN Plafonds en wanden: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van plafonds en wanden van onder andere glas, hout, leem, leer, metaal en + textiel, al dan niet bevestigd op tengel- en rachelwerk, riet, steengaas en dergelijke, de instandhouding van al dan niet geschilderde plafond- en wanddecoraties en ornamenten (zie + hiervoor ook hoofdstuk 3, paragrafen 46, 47 en 48). 45 AFBOUWTIMMERWERK Aftimmerwerk: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van aftimmerwerk buiten (zoals gevelbetimmeringen, dakkapellen, frontons, + boei- en gootlijsten, windveren, dak- en gevellijsten, pilasters, dakluiken, schoorsteenborden en uileborden), de instandhouding van aftimmerwerk binnen (zoals architraven, dagbetimmeringen, deurlijsten, + koplijsten, lambriseringen, orgelkassen, plinten, raamblinden, vensterbanken en vloerluiken), de instandhouding van decoratieve houten elementen (zoals festoenen en sierlijstwerk).

+ Behandelingen en voorzieningen: Subsidiabel zijn de kosten van: een curatieve behandeling tegen houtaantasters als insecten, schimmels en zwammen, mits deze + aantoonbaar actief zijn en de behandeling wordt uitgevoerd door een ter zake deskundige, een bescherming tegen vocht/water door middel van vochtwerende, dampremmende lagen, mits + bouwfysisch noodzakelijk. Niet subsidiabel zijn de kosten van: een preventieve behandeling tegen houtaantasters. 46 SCHILDERWERK

32

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

Subsidiabel zijn de kosten van: schilderwerk buiten, + schilderwerk binnen voor zover het de binnenzijde van kozijnen, ramen en deuren in de buitengevel + betreft, de instandhouding van bijzonder schilderwerk binnen en/of geschilderde decoraties (zoals muur+ , wand-, plafond- en vloerschilderingen). Niet subsidiabel zijn de kosten van: het periodiek wassen/reinigen van schilderwerk. 47 BINNENINRICHTING Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van interieurs en interieurelementen voor zover die hecht met het gebouw + verbonden zijn zoals bedsteden, grafzerken, haarden, hekwerken, kasten, kerkbanken, orgelkassen, schouwen en tochtportalen, specialistisch schoonmaakwerk, + preventieve maatregelen (zoals de aanschaf en het aanbrengen van apparatuur voor vocht+ /klimaatbeheersing mits bouwfysisch noodzakelijk en geadviseerd door de minister), onderzoek en begeleiding door een gekwalificeerde deskundige (zie paragraaf 01.04). + Niet subsidiabel zijn de kosten van: werkzaamheden ten behoeve van de instandhouding van losse interieurelementen (zoals boeken, gebruiksvoorwerpen, gordijnen, kandelaars, los meubilair, rouwborden en schilderijen), regulier schoonmaakwerk (zoals afstoffen, boenen, poetsen en stofzuigen).

48 BEHANGWERK, VLOERBEDEKKING EN STOFFERING Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van interieurafwerkingen als behangwerk, vaste vloerbedekking en stoffering + (zoals geschilderde behangsels, goudleer en textiele bespanningen; tapijten en lopers; bovendeuren schoorsteenstukken), het aanbrengen van voorzieningen tegen ongedierte, mits geadviseerd door de minister, + het aanbrengen, indien bouwfysisch noodzakelijk, van interieurbeschermende voorzieningen + (zoals vocht-/klimaatbeheersing), mits geadviseerd door de minister, onderzoek en begeleiding door een ter zake deskundige (zie hoofdstuk 3, paragraaf 01.04). + 50 DAKGOTEN EN HEMELWATERAFVOEREN Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van (onder andere gietijzeren, koperen, loden, natuurstenen en zinken) goten + c.q. gootbekledingen, vergaarbakken en hemelwaterafvoeren, het, indien dat om materiaaltechnische redenen noodzakelijk is, gedeeltelijk dan wel geheel + vervangen van goten c.q. gootbekledingen, vergaarbakken en hemelwaterafvoeren.

51 BINNENRIOLERING Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van binnenriolering met bijbehorende onderdelen (zoals appendages, pompen + en putten). 52 WATERINSTALLATIES Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van waterinstallaties met bijbehorende onderdelen (zoals appendages, pompen + en verdelers). 53 SANITAIR Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van sanitair met bijbehorende onderdelen (zoals kranen, toiletpotten en + wastafels).

33

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

54 BRANDBESTRIJDINGSINSTALLATIES Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van brandbestrijdingsinstallaties, + aanleg en/of onderhoud van brandbestrijdingsinstallaties en –voorzieningen (inclusief + brandblussers en brandslanghaspels), mits geadviseerd door het college van burgemeester en wethouders en aangelegd conform de voorschriften inzake brandpreventie, aanleg en/of onderhoud van voorzieningen ter voorkoming en/of ten behoeve van een snelle + bestrijding van een brand, mits geadviseerd door de minister. Niet subsidiabel zijn de kosten van: voorzieningen en/of maatregelen welke verband houden met het verkrijgen en/of behouden van een gebruiksvergunning (zoals noodverlichting, ontruimingsalarm en vluchtwegaanduiding). 55 GASINSTALLATIES Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van gasinstallaties met bijbehorende onderdelen (zoals appendages, leidingen + en tanks). 56 PERSLUCHT- EN VACUUMINSTALLATIES Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van perslucht- en vacuüminstallaties met bijbehorende onderdelen (zoals + appendages, leidingen en tanks). 60 VERWARMINGSINSTALLATIES Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van verwarmingsinstallaties met bijbehorende onderdelen (zoals kachels, + verwarmingsketels en radiatoren).

61 VENTILATIE- EN LUCHTBEHANDELINGSINSTALLATIES Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van onder andere binnen- en buitenroosters, ventilatie- en dakkappen, + aanleg en onderhoud van ventilatie- en bevochtigingsinstallaties ter bescherming van interieurs, + mits bouwfysisch noodzakelijk en geadviseerd door de minister. 62 KOELINSTALLATIES Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van koelinstallaties met bijbehorende onderdelen. +

70 ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIES Elektrotechnische installaties: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van elektrotechnische installaties met bijbehorende armaturen, schakelaars + en dergelijke onderdelen. Niet subsidiabel zijn de kosten van: vervanging dan wel aanleg van leidingen en/of bedrading. -

Bliksemafleidingsinstallaties: Subsidiabel zijn de kosten van: de aanleg en het onderhoud van bliksemafleidingsinstallaties, mits geadviseerd of voorgeschreven + door het college van burgemeester en wethouders en aangelegd conform de geldende voorschriften (NEN-EN-IEC 62305 beveiligingsklasse LPL III of LPL II), de visuele inspectie van een LPL III-installatie om het jaar en een volledige inspectie eens in de + vier jaar, de visuele inspectie van een LPL II-installatie het ene jaar en een volledige inspectie het + daaropvolgende jaar. Niet subsidiabel zijn de kosten van:

34

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

-

aanleg en/of onderhoud van overspanningsbeveiliging.

Arbo-voorzieningen: Subsidiabel zijn de kosten van: aanleg en onderhoud van voorzieningen, conform de Arbo-wet- en regelgeving, ten behoeve van + veilig inspecteren en uitvoeren van werkzaamheden (zoals elektrotechnische installaties met bijbehorende verlichtingsarmaturen). 75 COMMUNICATIE- EN BEVEILIGINGSINSTALLATIES Communicatie-installaties: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van communicatie-installaties met bijbehorende onderdelen. +

Brandmeldinstallaties: Subsidiabel zijn de kosten van: aanleg en/of onderhoud van brandmeldinstallaties, mits geadviseerd door de minister. + Niet subsidiabel zijn de kosten van: doormelding aan een meldkamer waaronder het abonnement en de lijnhuur. -

Inbraakbeveiligingsinstallaties: Subsidiabel zijn de kosten van: aanleg en/of onderhoud van inbraakbeveiligingsinstallaties, mits geadviseerd door de minister. + Niet subsidiabel zijn de kosten van: doormelding aan een meldkamer waaronder het abonnement en de lijnhuur. 78 GEBOUWENBEHEERSYSTEMEN Subsidiabel zijn de kosten van: aanleg en/of onderhoud van gebouwenbeheersystemen, mits geadviseerd door de minister. + 80 LIFTINSTALLATIES Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van personen- en goederenliftinstallaties. + 81 ROLTRAPPEN EN ROLPADEN Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van roltrappen en rolpaden. + 82 HEF- EN HIJSINSTALLATIES Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van hef- en hijsinstallaties (zoals hefplateaus, hijsbalken en hijsankers). + 83 GOEDERENTRANSPORT- EN -DISTRIBUTIESYSTEMEN Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van goederentransport- en distributiesystemen. + 84 GEVELONDERHOUDINSTALLATIES Arbo-voorzieningen: Subsidiabel zijn de kosten van: aanleg en onderhoud van voorzieningen, conform de Arbo-wet- en regelgeving, ten behoeve van + veilig inspecteren en uitvoeren van werkzaamheden (zoals veiligheidsogen en –ankers; bij monumentale constructies dient het aantal tot een minimum beperkt te blijven en de bevestigingsplaatsen zorgvuldig gekozen te worden). 90. WERKTUIGBOUWKUNDIGE INSTALLATIES

35

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van werktuigbouwkundige installaties en onderdelen aan/in/van bij voorbeeld: + civiele monumenten (zoals brug- en sluisbedieningswerken), + industriële monumenten (zoals machinerieën en werktuigen), + molens (zoals de onderdelen van het gaande werk). + Niet subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van later aangebrachte/toegevoegde installaties (zoals een modernere maalderijinstallatie, een mechanische bemaling, een elektrisch bewegingswerk en dergelijke) en bijbehorende werken, tenzij deze expliciet in de registeromschrijving van een beschermd monument zijn opgenomen. 91 KLINKENDE ONDERDELEN VAN MONUMENTEN (luidklokken, beiaarden, orgels, uurwerken,e.d.)

Algemeen: Omdat veel werkzaamheden voor met name de functionele instandhouding van klinkende onderdelen van monumenten specifiek en specialistisch van aard zijn, is ervoor gekozen hier een aparte paragraaf voor op te nemen. Voor subsidie komen alleen in aanmerking werkzaamheden aan klinkende onderdelen van monumenten die expliciet in de registeromschrijving van een beschermd monument zijn opgenomen.

Luidklokken: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van de luidklokken (werkzaamheden zoals het opvullen van slagplekken, het + herstel van kronen en dergelijke), de instandhouding van de klokophanging (werkzaamheden aan onder andere stroppen en + kloklagers), de instandhouding van klepels en slaghamers (werkzaamheden zoals het uitgloeien van klepels, + de revisie en afstelling van de klepelophanging, de vervanging van moderne klepels door historisch verantwoorde klepels en dergelijke), de instandhouding van de luidinrichting (werkzaamheden aan onder andere luidassen, luidwielen, + luidarmen, luidtouwen/-kettingen en luidmotoren), onderzoek en begeleiding door een gekwalificeerde deskundige. Voor de klokkenstoel c.q. klokkentoren/dakruiter en bijbehorende onderdelen zie paragraaf 24. Niet subsidiabel zijn de kosten van: de vervanging van een historisch verantwoorde klepel en/of klepelophanging door een moderne uitvoering, de vervanging van mechanische slaghamers door magneethamers, het buiten gebruik stellen en/of vervangen door een nieuwe luidklok.

Beiaarden: Zie onder luidklokken. Daarnaast: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van de tractuur van het handspel en automatisch spel, + de instandhouding van de speeltrommel, de (gewichts-)aandrijving van de speeltrommel en + noten, de instandhouding van mechanische speelhamers, + de instandhouding van het klavier, + de vervanging van versleten onderdelen door historisch verantwoorde replica’s/kopieën, + onderzoek en begeleiding door een gekwalificeerde deskundige. + Voor de klokkenstoel c.q. klokkentoren/dakruiter en bijbehorende onderdelen zie paragraaf 24. Niet subsidiabel zijn de kosten van: het herstel van elektronische speelwerken en bandspeelwerken, de vervanging van de gewichtsaandrijving van een speeltrommel door een elektromotor, werkzaamheden aan magneethamers. -

Orgels: Subsidiabel zijn de kosten van:

36

Gemeenteblad 2020 nr. 46193

20 februari 2020

+

+

+

+

de instandhouding van het instrument (werkzaamheden aan onder andere windvoorziening, windladen, tractuur, claviatuur, pijpwerk, klankgeving en stemming), schilderwerk in het kader van een algeheel herstel van het instrument, de functionele instandhouding van het instrument (periodieke werkzaamheden zoals stemwerk door een ervaren orgelstemmer, het schoonmaken en bijregelen van mechanieken en het afregelen van de windvoorziening), aanleg en onderhoud van klimaatbeheersingsapparatuur in of nabij het instrument (zoals bij voorbeeld luchtvochtigheidsmeter, luchtbevochtiger en klimaatregelaar), mits geadviseerd door de minister, onderzoek en begeleiding door een gekwalificeerde deskundige.

Niet subsidiabel zijn de kosten van: wijziging van de klankgeving (intonatie), een stemhulp, herstelwerk als gevolg van onoordeelkundig stemwerk. -

Uurwerken: Subsidiabel zijn de kosten van: de instandhouding van het uurwerk en zijn aandrijving (werkzaamheden aan onder andere + uurwerkframe, gewichten, draden/kabels/kettingen/touwen, katrollen, valkisten, opwindsysteem, gelijkloop-inrichting, slaghamers en bijbehorende afhoudveren), schilder- en verguldwerk aan uurwerk en wijzerplaat (conservering van de aangetroffen toestand + of herstel van de uit onderzoek gebleken oorspronkelijke toestand), de functionele instandhouding van het instrument (periodieke werkzaamheden zoals het + schoonmaken, smeren en zo nodig bijregelen van de bewegende delen), onderzoek en begeleiding door een gekwalificeerde deskundige. + Niet subsidiabel zijn de kosten van: werkzaamheden aan wijzerring-/wijzerplaatverlichting, het ombouwen/wijzigen van mechanisch uurwerk naar elektrisch uurwerk, werkzaamheden aan moederklokken en afstand-gestuurde elektronica. -

92 GROENE MONUMENTEN (begraafplaatsen, parken, tuinen, e.d.) Algemeen: Het gaat hier om werkzaamheden aan de aangelegde elementen van een groen monument, zoals beplanting, padenstructuur, waterlopen en vijvers. Gebouwde objecten binnen een groenaanleg, zoals bruggen, priëlen, standbeelden, grafmonumenten en tuinmuren, gelden in het kader van de Subsidieverordening niet als onderdeel van een groen monument. Zie voorgaande paragrafen voor de subsidiabele kosten met betrekking tot de gebouwde objecten binnen een groenaanleg. Deze paragraaf is onderverdeeld in elementen waaruit een groen monument kan bestaan. Per element blijkt uit een tabel of de genoemde werkzaamheden subsidiabel zijn of niet. Niet genoemde werkzaamheden zijn niet subsidiabel. Of werkzaamheden subsidiabel zijn op grond van de Subsidieverordening volgt uit de volgende onderverdeling in vier categorieën werkzaamheden: Onderhoud prioriteit 1 Hoofdstructuur: het betreft belangrijke structurerende elementen van het 1. groene monument, zoals historische paden, laanbeplantingen, waterlopen en zichtlijnen. De kosten zijn subsidiabel op grond van de Subsidieverordening. Onderhoud prioriteit 1 Kernwaarde: het betreft elementen die aantoonbaar tot de 2. hoofdkarakteristiek(en) van de aanleg behoren doordat ze in hun context uniek of zeldzaam zijn.