Document · PDF

Bijlage 1 - Jaarstukken 2024

Raadsvergadering 9 juli 2025, gemeente GoudaBij agendapunt: Besluit Jaarstukken 2024 - geamendeerd46.912 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

Jaarstukken 2024

Inhoudsopgave 1 Introductie

1.1 Inleiding

1.2 Leeswĳzer

2 Jaarverslag

2.1 Jaarstukken in beeld

2.2 Bestuurlĳke samenvatting

2.3 Financiële samenvatting

3 Jaarverslag: programma's

3.1 Economie, werk en onderwĳs

3.2 Energie en klimaat

3.3 Wonen en leefomgeving

3.4 Sociaal domein

3.5 Cultuur, sport en recreatie

3.6 Leefbaarheid en veiligheid

3.7 Bestuur en organisatie

3.8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen

4 Jaarverslag: paragrafen

4.1 Lokale heffingen

4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

4.3 Onderhoud kapitaalgoederen

4.4 Financiering

4.5 Investeringen

4.6 Bedrĳfsvoering

4.7 Verbonden partĳen

4.8 Grondbeleid

103

4.9 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid

104

5 Jaarrekening

105

5.1 Inleiding

105

5.2 Overzicht van baten en lasten

105

5.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten

108

5.4 Overzicht inzet reserves

109

5.5 Incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

111

5.6 Overzicht inzet voorzieningen

113

5.7 Incidentele baten en lasten

114

5.8 Resultaatbepaling

116

5.9 Resultaatbepaling op basis van vermogensmutaties

117

5.10 Resultaatbestemming

117

5.11 WNT-verantwoording 2024 gemeente Gouda

118

6 Balans en toelichting

119

6.1 Inleiding

119

6.2 Balans per 31 december 2024: activa

120

6.3 Balans per 31 december 2024: passiva

121

6.4 Grondslagen voor waardering, resultaatbepaling en rechtmatigheidsverantwoording

122

Jaarstukken 2024

6.5 Toelichting op de balans per 31 december 2024: activa

125

6.6 Toelichting op de balans per 31 december 2024: passiva

131

6.7 Niet uit de balans blĳkende langlopende financiële verplichtingen

138

6.8 Rechtmatigheidsverantwoording 2024

140

7 Taakvelden

141

8 Single information Single audit

145

9 Bĳlagen

150

9.1 Afkortingenlĳst

150

9.2 Wettelĳk voorgeschreven indicatoren

153

9.3 Bĳlage risico's

157

Jaarstukken 2024

1 Introductie 1.1 Inleiding Met de Jaarstukken 2024 van de gemeente Gouda legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid, de geleverde prestaties en de besteding van middelen in 2024. Dit gebeurt aan de hand van de Programmabegroting 2024-2027 die kaderstellend is geweest voor de activiteiten van het college. De wet schrĳft voor dat de opbouw van de jaarstukken analoog moet zĳn aan de programmabegroting. Dit komt de vergelĳkbaarheid tussen beide documenten ten goede. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag met de beleidsverantwoording en de jaarrekening met de financiële verantwoording inclusief verplichte overzichten, het voorgestelde raadsbesluit en de bĳlagen.

1.2 Leeswĳzer Jaarstukken op hoofdlĳnen Het jaarverslag start met een infographic, waarin kort en bondig wordt ingegaan op de belangrĳkste inhoudelĳke en financiële ontwikkelingen in 2024. Programma's Daarna volgt de verantwoording van de programma's en van het onderdeel algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. De verantwoording gebeurt met de volgende vragen: ■ Wat heeft Gouda bereikt? ■ Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? ■ Wat heeft het gekost? Paragrafen In dit onderdeel worden onderwerpen behandeld die van belang zĳn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Er is specifiek aandacht voor onderwerpen waar politieke of financiële risico’s aan verbonden zĳn. Rapportage interbestuurlĳk toezicht De rapportage IBT is opgenomen vanwege de bestuursovereenkomst interbestuurlĳk toezicht met de provincie ZuidHolland. Hierin wordt verantwoording afgelegd over de naleving van wet- en regelgeving waar de bestuursovereenkomst betrekking op heeft. Jaarrekening Deze omvat de financiële verantwoording over 2024 met het zogenoemde overzicht van baten en lasten en de balans. Ook de overzichten Taakvelden en Single information Single audit maken hier deel van uit. Besluit en bĳlagen De jaarstukken worden gecompleteerd met het voorgestelde raadsbesluit en enkele bĳlagen.

Weergave van bedragen In de financiële tabellen worden de bedragen zo veel mogelĳk in duizenden euro's weergegeven. Hierdoor ontstaan soms afrondingsverschillen. In de toelichting op de financiële tabellen en in de overige teksten worden de bedragen voluit geschreven. In financiële tabellen duiden de mintekens (bĳvoorbeeld - € 1.000) meestal op inkomsten of baten. Bĳ de verschillenanalyses betekenen de mintekens nadelen of verliezen en worden weergegeven als N. Voordelen worden weergeven als V.

Jaarstukken 2024

2 Jaarverslag 2.1 Jaarstukken in beeld

Jaarstukken 2024

2.2 Bestuurlĳke samenvatting Het college heeft in 2024 opnieuw geïnvesteerd in een aantrekkelĳk, leefbaar en toekomstbestendig Gouda. Daarbĳ is gewerkt aan duurzame mobiliteit, vergroening van de stad, de bouw van nieuwe woningen en betere ondersteuning van inwoners. Ook is stevig ingezet op kansengelĳkheid, cultuur, erfgoed, sport en economie. Gouda werkt stap voor stap aan een sterke stad waar inwoners prettig wonen, werken en meedoen. Tegelĳkertĳd is kritisch gekeken naar de beschikbare middelen en zĳn keuzes gemaakt binnen een financieel uitdagend jaar.

Economie, werk en onderwĳs In 2024 is verder gewerkt aan een sterk economisch klimaat en goed onderwĳs in Gouda. De evaluatie van de Economische Agenda is afgerond en de voorbereiding van een nieuwe agenda is gestart. Ondertussen liepen verschillende projecten door, zoals verduurzaming van bedrĳventerreinen, ondersteuning van (startende) ondernemers en het stimuleren van techniekonderwĳs. Campus Gouda breidde verder uit met nieuwe onderwĳsmodules en meer partners. En ze verwierf via een 2e deelakkoord opnieuw een meerjarige subsidie van de provincie/EBZ voor haar opleidingsaanbod. Op het gebied van onderwĳshuisvesting zĳn belangrĳke stappen gezet. De nieuwbouw van Auris Taalplein – De Triangel en de uitbreiding van de Johannes Calvĳnschool zĳn opgeleverd. Ook is gestart met de bouw van IKC de Ontdekkingsreizigers en de nieuwe huisvesting voor de Internationale Schakelklas. Dankzĳ het Herfstakkoord zĳn structurele middelen vrĳgemaakt voor de tweede tranche van het uitvoeringsplan. De aanpak van laaggeletterdheid is geïntensiveerd. Er kwamen extra taalklassen, voorlichting aan ouders en trainingen voor medewerkers. Binnen Campus Gouda is samengewerkt aan innovatie in zorg en bodemdaling. De 1e lichting studenten bodem & technologie behaalde hun certificaat. De jeugdwerkloosheid steeg licht.

Gouda reageerde daarop met extra begeleiding en scholingstrajecten, een outreachende jongerencoach en het versterken van het Werkcafé. Zo krĳgen meer jongeren hulp richting werk of opleiding.

Energie en klimaat In 2024 heeft Gouda stevige stappen gezet op het gebied van vergroening, energie en klimaatadaptatie. De stad is groener en klimaatbestendiger geworden met onder andere geveltuinen, groendaken en het planten van bomen. Door inzet van het Groenfonds en acties als de tegeltaxi zĳn honderden vierkante meters versteende ruimte omgezet in groen. Het Water- en Rioleringsprogramma en het Convenant Klimaatadaptief Bouwen zorgen dat bĳ ruimtelĳke ontwikkelingen meer rekening wordt gehouden met klimaatverandering. Ook is de biodiversiteit versterkt met ecologisch bermbeheer, natuurlĳke oevers en verbeteringen in groengebied Noorderhout. Gouda stimuleert inwoners en ondernemers om energie te besparen. Ruim 3.600 huishoudens ontvingen ondersteuning en het isoleren van woningen staat nu centraal in het duurzaamheidsbeleid. Daarnaast zĳn twaalf duurzame initiatieven ondersteund en is de Energie Karavaan gestart. De gemeente heeft haar eigen vastgoed verduurzamingsplannen opgesteld maar is ook sterk afhankelĳk van de financiële ruimte. Op verschillende plekken is gewerkt aan het ophogen van wĳken en het verbeteren van de openbare ruimte. Door emissieloos bouwen en maatregelen voor betere toegankelĳkheid is de stad duurzamer én inclusiever geworden.

Wonen en leefomgeving In 2024 is gewerkt aan een toekomstbestendige woningvoorraad, met extra aandacht voor kwetsbare groepen. De gemeente actualiseerde de Huisvestingsverordening. Daardoor kunnen lokale woningzoekenden en mensen met vitale beroepen voorrang krĳgen. Sinds juli voert Gouda de urgentieverlening zelf uit. Dat leidde tot een verdubbeling van het aantal aanvragen. Daarnaast is ondersteuning geboden aan huurders bĳ klachten over particuliere verhuurders. Er zĳn 368 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad, waarvan 336 nieuwbouw. De gemeente hield vast aan de minimale normen voor sociale huur en betaalbare koop. Samenwerking met corporaties en marktpartĳen vond plaats aan de regionale versnellingstafel. Ook is verder gewerkt aan de uitvoering van het Verkeerscirculatieplan. De Koningin Wilhelminaweg en Componistenlaan zĳn aangepakt en er zĳn verkeersmaatregelen voorbereid in Spoorzone en Westergouwe. De participatie van inwoners stond hierbĳ centraal. Er is gewerkt aan invoering van zero-emissie stadslogistiek per 1 januari 2025. Duurzame mobiliteit kreeg een impuls met pilots voor deelvervoer en het besluit voor invoering van de zero-emissiezone. Tot slot is op 1 januari 2024 de Omgevingswet ingevoerd. De eerste aanvragen zĳn verwerkt en de gemeente deed ervaring op met het nieuwe omgevingsplan en -programma.

Sociaal domein De gemeente Gouda wil dat iedereen mee kan doen. In 2024 kregen 153 inwoners werk, 13 begonnen een opleiding en bĳna 450 mensen bezochten het Werkcafé voor hulp bĳ werk en ontwikkeling. Ook statushouders zĳn begeleid naar werk of vrĳwilligerswerk. Gouda investeerde in gelĳke kansen, met huiswerkbegeleiding, schuldhulpverlening en ondersteuning voor

Jaarstukken 2024

kinderen via het kindpakket. Vanuit het programma Gezond en Actief Leven (GALA) zĳn verschillende preventieve acties gestart, zoals valpreventie en gezondheidsprogramma’s voor jongeren. Het aantal kinderen in de jeugdzorg is verder gedaald. De subsidieregeling Participatie in de Buurt is geactualiseerd naar de nieuwe regeling Ontmoeten en Meedoen. Er zĳn nieuwe zorgcontracten afgesloten voor Jeugd en Wmo. Daarnaast is de nieuwe Gemeenschappelĳke Regeling Jeugd en Wmo (GRJW) opgericht, voor betere regionale samenwerking. De toegang tot zorg en ondersteuning is verbeterd door integrale dienstverlening. Casemanagers volgen actief of de zorg aansluit bĳ de hulpvraag. Ook is de menselĳke maat vastgelegd in een nieuwe afstemmingsverordening. Medewerkers zĳn geschoold in het bieden van passende hulp. De Regiekaart maakt duidelĳk wie waar verantwoordelĳk voor is. Tot slot is extra ingezet op rechtsbescherming, zodat inwoners beter geholpen worden bĳ juridische vragen.

Cultuur, sport en recreatie In 2024 heeft Gouda samen met partners gewerkt aan een levendige, toegankelĳke en aantrekkelĳke stad. De nieuwe inpandige fietsenstalling op de Nieuwe Markt werd geopend. En het uitstallingenbeleid is verruimd om kleinschalige terrasjes mogelĳk te maken. Ook startte de gemeente met de doorontwikkeling van evenementen en werd het ligplaatsenbeleid vernieuwd. Het merk Gouda is strategisch versterkt met een nieuwe stadsmarketingstrategie en campagnes gericht op toerisme, bewoners en ondernemers. Samenwerking in de regio en met ondernemers werd geïntensiveerd en het imago van de stad is onderzocht via de eerste ImagoMonitor. Op het gebied van erfgoed is veel bereikt: de monumentenlĳst is en wordt uitgebreid, archeologische informatie is beter toegankelĳk en het restauratieproces van het Stadhuis is gestart. Tegelĳkertĳd werd geïnvesteerd in de culturele sector met nieuwe subsidies voor innovatieve projecten en jongerencultuur. We voerden een waardemeting uit voor de kunstwerken in de openbare ruimte. De sportvisie ‘Met verenigde krachten’ werd vastgesteld en vertaald in nieuwe sport- en beweegvoorzieningen. Het Leefstĳlakkoord is gelanceerd en steeds meer inwoners maken gebruik van het Volwassenenfonds. Ondanks financiële druk bĳ SPORT•GOUDA is de begroting sluitend gekregen.

De stad blĳft daarmee inzetten op vitaliteit, cultuur en ontmoeting voor alle inwoners.

Leefbaarheid en veiligheid In 2024 heeft de gemeente stevig ingezet op een veilige stad, samen met partners als politie, RIEC en jongerenwerk. Er zĳn 15 integrale controles uitgevoerd, waarbĳ 151 panden zĳn onderzocht op ondermĳnende activiteiten. Door data en signalen beter te benutten, kan sneller worden gehandhaafd en ingegrepen. Ook is extra aandacht besteed aan het voorkomen van criminaliteit, bĳvoorbeeld via voorlichting over cybercrime en hulp aan jongeren. Het aantal meldingen van jeugdoverlast is met ruim 40% gedaald. Dat komt door nauwe samenwerking tussen gemeente, jongerenwerk en onderwĳs, en door coaching, gesprekken en gerichte programma’s. Op het gebied van woninginbraak is meer ingezet op preventie en bewustwording want het aantal inbraken ligt nog boven het landelĳk gemiddelde. De aanpak van vergunningen is verbeterd met een vast team en snellere procedures. Ook het aantal demonstraties nam toe. Daarvoor is extra capaciteit ingezet. Op het gebied van radicalisering en polarisatie zĳn professionals getraind, signalen besproken en netwerken versterkt. Een fenomeenanalyse biedt richting voor verdere preventie. Zo bouwt Gouda stap voor stap aan een veilige, weerbare en verbonden stad.

Bestuur en organisatie In 2024 heeft de gemeente Gouda gewerkt aan een open en goed functionerend bestuur, dat samenwerkt met inwoners, de regio en andere overheden. De samenwerking tussen raad en college is versterkt door het gebruik van startnotities. Daarmee is de raad vroegtĳdig betrokken bĳ plannen. Ook zĳn de noodzakelĳke wĳzigingen in de gemeenschappelĳke regelingen doorgevoerd en ligt er een conceptnota om de sturing op verbonden partĳen te verbeteren. De positie van Gouda in de regio is gegroeid. De gemeente organiseerde samen met Alphen en Woerden het VNG-congres en heeft actief bĳgedragen aan de versterking van de Regio Midden-Holland. Gouda zet bovendien gerichte stappen in het Groene Hart in regionale samenwerking, onder andere voor ontsluiting van nieuwe woonwĳken en circulaire economie. Inwoners kregen ook volop ruimte om hun buurt mooier en groener te maken. Denk aan nieuwe buurttuinen, geveltuinen en speelvoorzieningen. Via GoudaPot zĳn 178 initiatieven ondersteund. De samenwerking met Gouda Bruist is verder verbeterd. Zo zorgt de gemeente ervoor dat bewoners mee kunnen denken en doen, en blĳft het bestuur in verbinding met de stad. Voor GoudAsfalt is een nieuw bestemmingsplan vastgesteld. Daardoor heeft het burgerinitiatief ruimte om zich de komende periode verder te ontwikkelen.

Jaarstukken 2024

2.3 Financiële samenvatting In de onderstaande tabel is het financieel resultaat 2024 - voor en na inzet van reserves - opgenomen. Hierbĳ zĳn de verschillen tussen de Begroting 2024 en de jaarrekening vermeld. In deze financiële samenvatting zĳn de financiële verschillen op hoofdlĳnen toegelicht. In de afzonderlĳke programma’s zĳn de verschillen meer gedetailleerd weergegeven. Resultaat (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (basis)

Begroting 2024 (na wĳzigingen)

Rekening 2024

Saldo V/N op rekening min saldo begroting na wĳziging

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

Saldo

3.490

11.719

-3.024

14.743

Totaal mutaties reserves

Saldo

-6.435

-16.940

-13.072

-3.868

-2.945

-5.221

-16.096

10.875

Gerealiseerd resultaat

Elk jaar worden diverse incidentele lasten en baten verrekend met de Algemene reserve en bestemmingsreserves. In 2024 zĳn incidentele uitgaven voor diverse projecten verrekend met de reserve. Bĳ diverse projecten zĳn niet alle kosten daadwerkelĳk gemaakt zoals begroot (zie hiervoor het overzicht inzet reserves in hoofdstuk 5.5 "Incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves"). Hierdoor wordt per saldo € 3.868.000 minder onttrokken aan de reserves.* * Tegenover dit nadeel van een lagere onttrekking staat een voordeel van dezelfde omvang door lagere kosten bĳ het saldo van baten en lasten. Hierdoor hebben deze verschillen geen effect op het resultaat na inzet van reserves. Hoofdlĳnenanalyse Na het verwerken van de raadsbesluiten tot en met december 2024 (begroting na wĳziging) was rekening gehouden met een positief saldo van € 5,2 miljoen. Dit resultaat is door ontwikkelingen verbeterd met € 10,9 miljoen naar een positief saldo van € 16,1 miljoen. Deze ontwikkelingen zĳn op hoofdlĳnen hierna vermeld. Nr.

Onderwerp

Bedrag *€1.000

Programma

Taakveld

Riolering

904

7.2 Riolering

Ontvangst middelen klimaat- en energiebeleid

-993

7.4 Milieubeheer

Beheer overige gebouwen en gronden

1.487

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

2.473

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Ruimtelĳke ordening

832

8.1 Ruimtelĳke ordening

Wonen en bouwen

1.029

8.3 Wonen en bouwen

Samenkracht en burgerparticipatie

2.461

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Inkomensregelingen

388

6.3 Inkomensregelingen

Centrumtaken Beschermd Wonen / Maatschappelĳke Opvang, vrouwenopvang en Actie plan Dakloosheid

1.835

6.81

RWO

1.103

Diversen

WMO

654

Diversen

Treasury

559

0.5 Treasury

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

669

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

Overige baten en lasten

703

0.8 Overige baten en lasten

Overige mutaties

1.992

1 t/m 8

Diversen

Totaal

16.096

Toelichting op de mutaties 1. Riolering Door vertraging van een aantal rioleringsprojecten zoals Vreewĳk, Vossenburchkade en Ridder van Catsweg zĳn minder kosten gemaakt dan begroot. Deze middelen blĳven beschikbaar voor riolering. 2. Ontvangst middelen klimaat- en energiebeleid Op basis van de meerjarige beschikking CDOKE-middelen kunnen de middelen 2024 in 2025 ingezet worden. Dit leidt tot een voordeel in 2025 en wordt verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2025.

Jaarstukken 2024

3. Beheer overige gebouwen en gronden Door de verdere ontwikkeling van het Ecopark is in 2024 de grond van Goudkade 25 verkocht, in overeenstemming met de eerder gemaakte afspraken. Deze verkoopopbrengst van € 580.000 moet als opbrengst in de jaarrekening verantwoord worden, zodat er een éénmalig voordeel in de jaarrekening is ontstaan. 4. Openbaar groen en (openlucht) recreatie Verschuiving in de uitvoeringsplanning van diverse groenfondsprojecten heeft geleid tot € 1,1 miljoen lagere kosten. Daar staat ook eenlagere onttrekking aan de reserve Groenfonds tegenover. De uitvoeringsagenda biodiversiteit is in de zomer vastgesteld waardoor later is gestart en binnen het betreffende budget € 282.000 niet is besteed. In 2023 en 2024 zĳn de populieren met de grootste gevaarzetting gekapt of teruggesnoeid. Het budget voor veiligheidssnoei is berekend op basis van kengetallen en aannames. Met de huidige ervaring en inzichten van nu verwachten wĳ niet het volledige budget nodig te hebben. Voor 2024 hebben we hieraan € 481.000 minder besteed. 5. Ruimtelĳke ordening Voor het project Spoorzone (niet de grex) zĳn de werkelĳke kosten lager dan begroot. Deze kosten worden pas in 2025 gemaakt. De kosten zouden gedekt worden door deels een verkoopopbrengst van een stuk grond in de Spoorzone en deels door een onttrekking aan de reserve Spoorzone (niet-grex).

Omdat deze kosten nog niet zĳn gemaakt, wordt voorgesteld het surplus van de verkoopopbrengst in de reserve te storten. In 2025 kan deze dan weer onttrokken worden ter dekking die kosten. 6. Wonen en bouwen Voor wĳkontwikkeling en versnelling woningbouw zĳn de kosten lager door vertraging van projecten. 7. Samenkracht en burgerparticipatie Het voordeel wordt voornamelĳk veroorzaakt door SPUK Noodopvang Ontheemden Oekraïne. Voorgesteld wordt het resultaat te storten in de reserve Vluchtelingenopvang conform de bestendige gedragslĳn. Daarnaast is een voordeel ontstaan vanwege kosten in andere programma’s (ISK onderwĳs en langdurig zieken) en krapte op arbeidsmarkt om diverse projecten uit te voeren. 8. Inkomensregelingen Er is minder uitgegeven aan diverse minimaregelingen (zoals bĳzondere bĳstand) en Rotterdampas dan begroot. 9. Centrumtaken Beschermd Wonen / Maatschappelĳke Opvang, vrouwenopvang en Actie plan Dakloosheid Dit overschot wordt voornamelĳk veroorzaakt door extra bĳdrage vanuit het rĳk voor Beschermd wonen in de meicirculaire. Daarnaast is er vertraging bĳ het project Gouwe Huse. Dit bedrag wordt deels opnieuw beschikbaar gesteld en deels via resultaat bestemming aan de reserve BW, MO, VO toegevoegd. Deze reserve wordt in 2025 overdragen aan GRJW vanwege de overgang van de centrumtaken naar GRJW. 10.

RWO In 2024 worden de taken die Gouda doet voor de regio door de Regionale Werk Organisatie opgepakt. RWO is per 1 januari 2025 overgegaan in GRJW. Dit betreft regionale taken. Het bedrag ad € 1.103.000 dat over is in 2024 wordt voorgesteld om via opnieuw beschikbaar stellen over te hevelen aan de GRJW. 11. WMO Er is een voordeel ad € 654.000 door onder andere een incidentele extra uitkering compensatieregeling beschermd wonen. De opvang statushouders is eind 2024 op volle kracht en er is sprake van achterblĳvende vraag voor Hulp bĳ het huishouden ondanks het eerder voorspelde vergrĳzingseffect. 12. Treasury In 2024 is minder geleend dan begroot. Rentekosten vielen € 0,2 miljoen lager uit en de rentebaten vielen € 0,2 miljoen hoger uit dan geraamd. Daarnaast is aan belastingrente € 0,2 miljoen ontvangen. 13. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds De decembercirculaire 2024 gemeentefonds leverde een meevaller op van € 0,7 miljoen. Vanwege de late publicatie van de circulaire kon de extra opbrengst niet meer worden verwerkt in een begrotingswĳziging. 14. Overige baten en lasten De taakmutaties uit de septembercirculaire 2024 van het gemeentefonds van per saldo € 0,5 miljoen konden nadien niet meer door middel van een begrotingswĳziging naar de functionele programma’s worden overgeheveld.

Een deel van het voordeel op deze plek wordt gecompenseerd door een nadeel op het functionele programma. De uitgaven zĳn immers wel gedaan. 15. Overige mutaties Dit betreft diverse overige mutaties binnen de programma's.

Jaarstukken 2024

Structureel en incidenteel resultaat Het onderscheid tussen structurele en incidentele resultaten is van belang voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. In het algemeen geldt dat de gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele lasten raamt in de begroting. Structurele lasten en baten zĳn de regel, incidentele lasten en baten zĳn de uitzondering. Structureel

Incidenteel

Rekening 2024

Lasten

374.217

15.905

390.122

Baten

-382.103

-11.043

-393.146

Saldo

-7.886

4.862

-3.024

Inzet reserves

3.358

-16.430

-13.072

Rekeningresultaat ( - = overschot / + = tekort)

-4.528

-11.568

-16.096

Het positieve saldo van € 16.096.000 is opgebouwd is uit een structureel voordeel van € 4.528.000 en een incidenteel voordeel van € 11.568.000. Ontwikkeling reservepositie Het beleid is om rekeningresultaten te verrekenen met de Algemene reserve. We stellen voor om het overschot van afgerond € 3.850.000 (na resultaatbestemming) te verrekenen met de Algemene reserve. Het effect van dit voorstel is in de onderstaande tabel weergegeven. 2024

2023

Algemene reserve (31/12)

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)

27.934

31.604

Subtotaal voor resultaatbestemming

27.934

31.604

Resultaatbestemming AR

12.246

6.389

Beschikbaar weerstandsvermogen (31/12)

40.180

37.993

Resultaatbestemmingen De Jaarrekening 2024 sluit met een positief saldo van € 16.096.000. Het voorstel aan de raad is om vanuit dit rekeningsaldo een aantal verrekeningen met reserves te laten plaatsvinden (totaal € 3.850.000): a. € 1.702.000 toe te voegen aan de reserve Programma vluchtelingenopvang; b. € 1.534.000 toe te voegen aan de reserve Maatschappelĳke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen; c. € 614.000 toe te voegen aan de reserve Spoorzone; d. het restant van het rekeningresultaat, te weten € 12.246.000, toe te voegen aan de Algemene reserve.

Toelichting op de resultaatbestemmingen A. Reserve Programma vluchtelingenopvang Het doel van deze reserve is om beschikbaar gestelde rĳksmiddelen te behouden voor de (nood)opvang van vluchtelingen. In de afgelopen jaren zĳn middelen overgebleven uit de rĳksbĳdragen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. In 2024 bedroeg dit overschot circa € 1,4 miljoen. Daarnaast resteerde een bedrag van € 0,12 miljoen op het onderdeel statushouders en is via de septembercirculaire een aanvullende rĳksbĳdrage ontvangen in het kader van het faciliteitenbesluit. Voorgesteld wordt om deze middelen toe te voegen aan de reserve Programma Vluchtelingenopvang. B. Reserve Maatschappelĳke Opvang, Vrouwenopvang en Beschermd Wonen De gemeente Gouda voert als centrumgemeente taken uit op het gebied van beschermd wonen, vrouwenopvang en maatschappelĳke opvang, mede namens vier omliggende gemeenten. Conform de bestendige gedragslĳn wordt voorgesteld om het resterende bedrag van € 1.534.000 toe te voegen aan de reserve Maatschappelĳke Opvang, Vrouwenopvang en Beschermd Wonen. C. Reserve Spoorzone De reserve Spoorzone is in 2023 ingesteld voor toekomstige uitgaven in het kader van gebiedsontwikkeling. In 2024 zĳn weliswaar baten gerealiseerd uit grondverkoop maar de bĳbehorende lasten voor aanpassingen in de openbare ruimte zĳn nog niet tot uitvoering gekomen.

De verwachting is dat deze kosten in latere jaren worden gemaakt. Voorgesteld wordt om het overgebleven budget van € 614.000 toe te voegen aan de reserve Spoorzone.

Jaarstukken 2024

Budgetoverhevelingen 2024 - 2025 In de onderstaande tabel zĳn de budgetoverhevelingen 2024 - 2025 weergegeven. Aan deze budgetoverhevelingen liggen veelal verplichtingen ten grondslag, zoals: subsidieverplichtingen en regionaal budget. Het budget wordt door een begrotingswĳziging in het boekjaar 2025 beschikbaar gesteld. Voor een uitgebreide toelichting op de mutaties wordt verwezen naar de afzonderlĳke programma analyses. Nr.

Programma

Onderwerp

Bedrag in €

7 implementatie E-HRM

78.000

3 Herbestemming stadhuis, exploitatiebudget

182.000

7 Netwerksamenwerking Alphen-Gouda-Woerden

193.000

4 Regionale arbeidsmarkt

141.000

4 Simpel Switchen

65.000

4 Laaggeletterdheid (landelĳke aanpak)

48.000

4 Actieplan Dakloosheid ( oa Gouwe Huse)

243.000

4 RWO / GR JW

5 Kunst in de openbare ruimte Totaal budgetoverhevelingen 2024 - 2025

1.103.000 65.000 2.118.000

Jaarstukken 2024

3 Jaarverslag: programma's

Jaarstukken 2024

3.1 Economie, werk en onderwĳs Ambitie De gemeente Gouda streeft naar een vitale Goudse economie en een goed ondernemers- en vestigingsklimaat, inclusief een goede aansluiting tussen onderwĳs en arbeidsmarkt. Bedrĳven, onderwĳs en overheid (triple helix) maken zich sterk voor meer hoger onderwĳs in Midden-Holland. Samenwerking zorgt voor innovatieve oplossingen voor maatschappelĳke vraagstukken in de zorg en bĳ bodemdaling. De relatie van mens met technologie is daarin de rode draad. Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen voor alle kinderen op Basis-, Voortgezet- en Speciaal(voortgezet) onderwĳs in Gouda en sterk onderwĳs, waarin wordt samengewerkt om gelĳke kansen te creëren. En actief werk maken van het terugdringen van laaggeletterdheid.

Wat is bereikt? 1) Uitvoeren Economische Agenda De evaluatie van de Economische Agenda is afgerond. In samenwerking met Gouda Onderneemt is gestart met de opstelling van een nieuwe agenda. Ondertussen zĳn in het laatste jaar van de huidige agenda verschillende projecten doorgezet, waaronder de schuifpuzzel, verduurzamingsprojecten op bedrĳventerreinen, stimulering van ondernemerschap en techniekonderwĳs.

2) Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen De nieuwbouw van Kindcentrum Auris Taalplein – De Triangel en de uitbreiding Johannes Calvĳnschool zĳn opgeleverd. Er is een nieuwe locatie gereed gemaakt voor de Internationale Schakelklas (ISK) ter vervanging van de Aakwerf 46 en er is gestart met de werkzaamheden aan een tweede locatie. Daarnaast is gestart met de realisatie van IKC de Ontdekkingsreizigers in Westergouwe. Andere onderwerpen zĳn beschreven in paragraaf 4 kapitaalgoederen.

3) Sterk onderwĳs en terugdringen laaggeletterdheid Het Rĳke Schoolprogramma Korte Akkeren is succesvol. Onze regio kent het minste Voortĳdig Schoolverlaters van het land. Het plan van aanpak "Op naar een gecĳferd en geletterd Gouda" richt zich op het vergroten en versterken van het taalaanbod. Dit heeft geleid tot een toename van het aantal beschikbare taallessen in de stad. Binnen de gemeente worden steeds meer tools ingezet (waaronder Taalmeter en trainingen voor gesprekstechnieken) om laaggeletterdheid te herkennen en goed door te verwĳzen naar het geschikte (taal)aanbod.

4) Doorontwikkelen Campus Gouda In juli 2024 is het schooljaar 2023-2024 afgerond met in totaal 281 studenten. Ook is een nieuw deelakkoord gesloten met provincie Zuid-Holland en de Economic Board Zuid-Holland gericht op nieuw thema logistiek en verbreding van de diensten. Het consortium binnen het living lab zorg & technologie is naar 15 partners gegroeid die vanuit het lab samenwerken aan zorgtechnologie. De eerste module bodemdaling is samen met Hogeschool Saxion uitgevoerd.

5) Terugdringen jeugdwerkloosheid In 2024 is het aantal werkloze jongeren in Gouda is toegenomen van 259 in 2022 naar 270 in 2023 naar 286 in 2024. Ook landelĳk is een toename te zien. Deze ontwikkeling past bĳ de verslechtering van het conjunctuurbeeld. De jeugdwerkloosheid nam in de afgelopen jaren vaker toe om daarna weer te dalen.

Jaarstukken 2024

3.1.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?

Doelstelling 1: Uitvoeren Economische Agenda • Evaluatie en vernieuwing Economische Agenda. De evaluatie van de Economische Agenda is afgerond. Op basis hiervan wordt een nieuwe agenda opgesteld. Deze wordt halverwege 2025 verwacht. • Ontwikkeling bedrĳventerreinen en kantorenstrategie. Samen met ondernemersvereniging Gouwespoor is gestart met een vergroeningsproject op bedrĳventerreinen. Daarnaast heeft de gemeente als pilot bĳgedragen aan parkmanagement op twee terreinen, met extra inzet voor verduurzaming. De regio Midden-Holland werkt aan een actualisatie van de regionale kantorenstrategie, die in april 2025 wordt vastgesteld. • Versterking ondernemersklimaat. In 2024 zĳn verschillende initiatieven genomen om (startende) ondernemers te ondersteunen. De wethouder Economie legde twaalf werkbezoeken af, het college bezocht drie bedrĳven en het ondernemersontbĳt vond tweemaal plaats. Daarnaast zĳn vĳf bĳeenkomsten van het StartUp Café georganiseerd en is de bedrĳvencontactdag gecombineerd met de Haringparty. • Campus Gouda en regionale samenwerking. Campus Gouda speelde een actieve rol in de regio. Er zĳn werkbezoeken afgelegd via ‘Campus On Tour’ en er is samengewerkt aan trajecten binnen de regionale agenda. • Stimuleren circulaire economie. De Goudse Startnotitie Circulaire Economie is vastgesteld. Hierin zĳn vier pĳlers benoemd als uitgangspunt voor het circulaire beleid.

Doelstelling 2: Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen • Uitvoering eerste tranche onderwĳshuisvesting. De uitbreiding van de Johannes Calvĳnschool en de nieuwbouw van Auris Taalplein – de Triangel zĳn afgerond. De tweede tranche van het uitvoeringsplan is verder ontwikkeld samen met schoolbesturen en op basis van input van de gemeenteraad. Het plan wordt naar verwachting voor de zomer van 2025 vastgesteld. • Nieuwbouw en huisvesting onderwĳs. De bouw van IKC De Ontdekkingsreizigers in Westergouwe is gestart. We realiseerden een mytyllschoolvoorziening in Goverwelle. Daarnaast is een nieuwe locatie gerealiseerd voor de Internationale Schakelklas (ISK) ter vervanging van de locatie aan de Aakwerf. En er is gestart met de realisatie van een permanente tweede locatie. We ondertekenden een convenant met de regiogemeenten over solidatiteit rond ISK. • Onderhoud en tĳdelĳke huisvesting scholen. De zes gemeentelĳke bruikleenscholen zĳn onderhouden of gereedgemaakt voor tĳdelĳke huisvesting van scholen die onderdeel zĳn van de eerste tranche van het uitvoeringsplan. • Structurele financiële middelen voor onderwĳshuisvesting. Via het Herfstakkoord zĳn structurele middelen voor de tweede tranche in de begroting opgenomen. Daardoor is verdere ontwikkeling van het plan mogelĳk. • Vergroening van schoolpleinen.

De subsidieregeling voor het vergroenen van schoolpleinen is vastgesteld. In de eerste ronde zĳn vier aanvragen toegekend.

Doelstelling 3: Sterk onderwĳs en terugdringen laaggeletterdheid • Uitvoering Goudse Onderwĳsagenda. Er zĳn gesprekken gevoerd met het primair onderwĳs over segregatie, ondersteund door het Kenniscentrum Gemengde Scholen. De werkgroep Taal heeft acties geformuleerd ter bevordering van taalontwikkeling en er is subsidie verstrekt vanuit het onderwĳsachterstandenbudget. Daarnaast zĳn convenanten opgesteld voor een doorgaande leerlĳn voor- en vroegschoolse educatie en techniek. • Aanpak laaggeletterdheid en digitale vaardigheden. Het lokale plan laaggeletterdheid is uitgevoerd, met onder andere extra taalklassen bĳ taalschool Sagènn, cursussen zoals Klik & Tik, Digisterker en Digivitaler en projecten gericht op gezondheids- en taalvaardigheden. Het bereik van NT2-inwoners is verbeterd, maar NT1-inwoners blĳven moeilĳk te bereiken. • Gezinsaanpak en bibliotheekinitiatieven. De Brede School en het Taalhuis werkten samen aan de gezinsaanpak, met ondersteuning voor peuterspeelzalen bĳ voorleesbeleid en betere boekenselectie. Leesconsulenten bezochten gezinnen thuis om ouders te helpen met taal en voorlezen. De bibliotheek heeft subsidie ontvangen om een Gouds Taalaanbod voor 12-18-jarigen te ontwikkelen, samen met de VO-scholen. We introduceerden Boekstart in de kinderopvang. Het Rĳke Schoolprogramma Korte Akkeren kende zeer positieve resultaten.

• Duidelĳkere communicatie binnen de gemeente. Gemeentemedewerkers kregen bĳeenkomsten waarin een taalambassadeur brieven analyseerde en herschreef om de leesbaarheid te verbeteren. De Taalmeter werd verder gepromoot als screeningsinstrument om leesproblemen te herkennen. • Stimuleren van techniekonderwĳs. De Techniekwerkplaats kende in 2024 een drukkere bezetting. Het programma ‘Vrienden van Techniek Talent Gouda’ is gelanceerd. Daarbĳ committeren bedrĳven zich financieel aan het stimuleren van techniekonderwĳs. Er is subsidie toegekend voor Sterk Techniek Onderwĳs Gouda en een subsidieaanvraag voor Techkwadraat voorbereid. Het voortgezet onderwĳs en mbo-instellingen onderhouden structureel overleg over de doorlopende leerlĳn techniek. • Voortĳdig schoolverlaters. We gaven succesvol uitvoering aan de aanpak Voortĳdig Schoolverlaten. Onze RMC-regio heeft het laagste aantal VSV-ers van Nederland.

Doelstelling 4: Doorontwikkelen Campus Gouda • Innovatietafels en samenwerking in de regio. Er is een innovatietafel gevormd met 14 partners uit onderwĳs, zorg, overheid en bedrĳfsleven. Dit leidde tot een breed gedragen innovatieagenda. Het vernieuwde Experience Lab en de Bus to the Future, ontwikkeld door mboRĳnland en het Hoornbeeck College, bieden studenten en professionals de mogelĳkheid om zorgtechnologie te testen en ervaren. Het lab ontving 743 bezoekers en de bus werd 11 keer ingezet in de regio.

Jaarstukken 2024

• Living Lab Bodem & Technologie. Binnenstad Gouda en het “Vĳfde Dorp” in Zuidplas fungeerden als testgebieden binnen het living lab. Innovatietafels brachten 19 onderwĳsinstellingen, overheden en bedrĳven samen. Dat leidde tot een innovatieagenda en betrokkenheid van 106 studenten bĳ innovatietrajecten. Samenwerking met het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen (KBF) en de Experience Bodemdaling in Arti Legi werd versterkt. • Modulair onderwĳs voor bodem en zorg. In februari 2024 is modulair onderwĳs rondom bodem gestart in samenwerking met Hogeschool Saxion. Drie modules werden uitgevoerd met 39 deelnemers uit gemeenten, bedrĳfsleven en ODMH. De module zorgtechnologie werd in juli 2024 afgerond en verdere voortzetting wordt besproken met de partners. • Stadslogistiek als nieuw thema binnen Campus Gouda. Het vraagstuk van stadslogistiek is verder uitgewerkt en geconcretiseerd binnen de regionale triple helix. Dit resulteerde in een deelakkoord, ondersteund door de Economic Board Zuid-Holland. Daarmee is financiering gewaarborgd voor 2025-2027. • Betrokkenheid bĳ Centra voor Innovatief Vakmanschap. Gouda is actief binnen drie Centra voor Innovatief Vakmanschap (CIV): Smart Technology, Welzĳn & Zorg en Leven Lang Flex. Deze initiatieven ondersteunen een duurzame start van mbo-studenten op de arbeidsmarkt. Het CIV Smart Technology is verlengd met een nieuwe subsidie van OCW.

Doelstelling 5: Terugdringen jeugdwerkloosheid • Toename jeugdwerkloosheid en gerichte aanpak. In Gouda is het aantal werkloze jongeren gestegen van 259 in 2022 naar 286 in 2024. Dit is in lĳn met de landelĳke trend. De gemeente heeft extra ingezet op begeleiding en trajecten om deze jongeren naar werk of onderwĳs te begeleiden. • Outreachende aanpak jongerencoach. Een specialistische jongerencoach begeleidt jongeren die niet bekend zĳn bĳ de gemeente, onderwĳs of justitie. In 2024 werden meer dan 100 jongeren in beeld gebracht, waarvan 56 in traject zĳn gegaan. Hiervan stroomden 33 jongeren uit naar werk en 6 naar een opleiding, terwĳl 12 jongeren een uitkering aanvroegen. De rest is nog in begeleiding. • Intensivering samenwerking Werkcafé. De samenwerking binnen het Werkcafé is versterkt, met als doel om voorgesorteerd te zĳn op de opening van het Werkcentrum in 2026. Dit maakt het voor inwoners en werkgevers eenvoudiger om op één plek terecht te kunnen met vragen over werk en scholing. • Projecten en interventies tegen jeugdwerkloosheid. Er is geïnvesteerd in verschillende projecten, waaronder School@Work, meerdere groepen binnen Llokaal Expeditie en de voorbereiding van de pilot Stagefit. Ook is gebruikgemaakt van het scholings- en hulpmiddelenbudget om jongeren beter voor te bereiden op de arbeidsmarkt.

3.1.2 Verbonden partĳen Verbonden partĳen dragen bĳ aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partĳen is te vinden in de paragraaf verbonden partĳen.

3.1.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.

Jaarstukken 2024

Indicatoren In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling Indicator

Data (jaarstukken 2024)

Uitvoeren Aantal Economische vestigingen Agenda per sector (Top 5)

2024: 2023: Specialistische Specialistische zakelĳke zakelĳke diensten: 1855 diensten: 1695 Gezondheids- en Gezondheids- en welzĳnszorg: 1275 welzĳnszorg: 1155 Bouwnĳverheid: 1205 Bouwnĳverheid: 1110 Handel: 1125 Handel: 1075 Onderwĳs: 675 Onderwĳs: 640

2022: x Specialistische zakelĳke diensten: 1640 Gezondheids- en welzĳnszorg: 1050 Bouwnĳverheid: 1075 Handel: 1080 Onderwĳs: 605

(CBS, Vestigingen van bedrĳven; bedrĳfstak, gemeente) https:// opendata.cbs.nl/ #/CBS/nl/ dataset/ 81575NED/table

Uitvoeren Banen naar Economische sector (Top Agenda 5)

2023 (nog geen cĳfers 2024 beschikbaar): Gezondheids- en welzĳnszorg: 22,1% Groot- en detailhandel: 13,8% Onderwĳs: 10,5% Advisering, onderzoek, special, zakelĳke dienstverlening: 10,2% Industrie: 8,8%

Nog geen nieuwe waarde beschikbaar.

2022: Gezondheids- en welzĳnszorg: 22,6% Groot- en detailhandel: 14,0% Onderwĳs: 10,4% Advisering, onderzoek, special, zakelĳke dienstverlening: 10,2% Industrie: 8,5%

2021: Gezondheids- en welzĳnszorg: 22,08% Groot- en detailhandel: 15,31% Onderwĳs: 11,23% Advisering, onderzoek, special, zakelĳke dienstverlening: 10,05% Industrie: 8,61%

(Landelĳk Informatie Systeem Arbeidsplaatsen (LISA), bewerkt door gemeente Gouda)

Duurzame Energieveren toekomst- bruik bestendige onderwĳs schoolgebouwen

2023: 70 TeraJoules

2022: 72 TeraJoules

2021: 85 TeraJoules

2020: 75 TeraJoules

(Regionale Klimaatmonitor, Energieverbruik naar maatschappelĳke sector) https:// klimaatmonitor. databank.nl/ dashboard/ dashboard/ publiekedienstverlening

Duurzame CO2-uitstoot 2023: en toekomst- onderwĳs 4,05 kton bestendige schoolgebouwen

2022: 4,48 kton

2021: 5,36 kton

2020: 4,79 kton

(Regionale Klimaatmonitor, Rapportage CO2-uitstoot) https:// klimaatmonitor. databank.nl/ content/co2uitstoot

Terugdringen Aantal 2024: laaggeletterd- inwoners dat 1841 heid een traject basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale vaardigheden) heeft gevolgd

2023: 1833

2022: 1083

Gemeente Gouda, sociaal domein

Doorontwik- Aantal kelen studenten Campus Gouda

2022 - 2023: 111

2021 - 2022: 60

Gemeente Gouda, Campus Gouda

2023: 270

2022: 268

2021: 296

UWV

2023 - 2024: 281

Terugdringen Aantal 2024: jeugdwerk- jongeren 262 loosheid zonder werk tot 27 jaar

Jaarstukken 2024

Data (jaarstukken 2023)

Data (eerdere meting)

Databron

3.1.4 Wat heeft het gekost? 3.1.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2024 (basis)

Begroting 2024 (na wĳzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wĳzigingen

Lasten

26.139

29.135

28.787

348

Baten

-8.935

-10.717

-10.081

-636

Saldo van baten en lasten

17.204

18.418

18.706

-288 752

Toevoegingen aan reserves (lasten)

5.452

4.700

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-305

-4.164

-4.083

-80

16.898

19.707

19.323

383

Gerealiseerd resultaat

3.1.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven. Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

2.4 Economische havens en waterwegen

Begroting 2024 Begroting 2024 (basis) (na wĳzigingen)

Rekening 2024

Verschil rekening t.o.v. begroting na wĳziging 20

1.579

1.872

1.852

3.2 Fysieke bedrĳfsinfrastructuur

215

223

227

-4

3.3 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen

177

189

261

-72

3.4 Economische promotie

1.975

1.839

1.601

239

4.2 Onderwĳshuisvesting

8.488

9.798

10.266

-468

4.3 Onderwĳsbeleid en leerlingzaken

4.770

4.497

4.500

-4

Totaal

17.204

18.418

18.706

-288

3.1.4.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrĳving (bedragen * € 1000)

Saldo

V/N

2.4 Economische havens en waterwegen

Diverse kleine verschillen.

3.2 Fysieke bedrĳfsinfrastructuur

Diverse kleine verschillen.

3.3 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen

De markten zĳn in 2024 meer gereinigd waardoor hogere reinigingskosten markten zĳn ontstaan.

3.4 Economische promotie

239

De inkomsten uit toeristenbelasting waren hoger dan voorzien. Dit is veroorzaakt door een toename van het aantal overnachtingen en de verwerking van aanslagen voorgaande jaren.

Het voordeel op stadsmarketing wordt veroorzaakt doordat pas in de loop van 2024 een vacature ingevuld kon worden.

Binnen de post Economische ontwikkeling zĳn voordelen gerealiseerd op het gebied van de Samenwerkingsagenda Binnenstad en de Economische Agenda.

Diverse kleine verschillen.

4.2 Onderwĳshuisvesting

468

Voor kosten aan 2 bruikleenscholen was door de raad € 250.000 beschikbaar gesteld. De uitvoering aan 1 van die scholen heeft nog niet plaatsgevonden. De laatste noodzakelĳke werkzaamheden aan de bruikleenscholen worden in 2025 uitgevoerd. Hierdoor is de onttrekking € 80.000 lager. Anderzĳds waren eigen bĳdragen voor € 752.000 voor IHP 1 exploitatie begroot, aangevuld met een begrote storting in de reserve Onderwĳshuisvesting. Maar volgens de BBV-regels dienen de eigen bĳdragen in mindering te worden gebracht op de investeringsbudgetten. Dit is nu verwerkt. (Daarbĳ zullen (na 2024) de sloopkosten, die begroot waren als onttrekking aan de reserve voor de projecten Auris Taalplein – de Triangel en de Livingstoneschool, ook op het investeringsbudget geboekt worden. Per saldo is dit een boekhoudkundige aanpassing.)

672

Er was een meevaller vanwege het innen van achterstallige door te belasten huurkosten van Burgemeester Martenssingel 15 van afgelopen jaren.

201

Diverse kleine verschillen.

Jaarstukken 2024

Omschrĳving (bedragen * € 1000)

Saldo

V/N

4.3 Onderwĳsbeleid en leerlingzaken

Voorgesteld wordt om de regionale WEB-middelen die niet zĳn besteed in 2024, over te hevelen naar 2025, zodat ze beschikbaar blĳven voor het doel waarvoor ze bestemd zĳn.

Diverse kleine verschillen.

3.1.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrĳving (bedragen * € 1000)

Verschil

V/N

Reserve Onderwĳshuisvesting: de eigen bĳdragen voor het IHP zĳn niet in de reserve gestort maar verrekend als bĳdrage op de investering.

752

Reserve Onderwĳshuisvesting: de kosten voor tĳdelĳke huisvesting en de sloopkosten van oude gebouwen zĳn lager uitgevallen dan begroot.

80 N

Totaal

672

Jaarstukken 2024

3.2 Energie en klimaat Ambitie De ambitie is om Gouda duurzaam door te geven aan de volgende generaties. Gouda wil in 2040 CO2-neutraal zĳn en in 2050 moet de leefomgeving bestand zĳn tegen klimaatveranderingen. De gemeente wil zelf het goede voorbeeld geven door extra te investeren in de verduurzaming van het gemeentelĳk vastgoed. Het speerpunt komende periode is verdere vergroening afgestemd op de bodemgesteldheid. Kwalitatief groen met een hoge biodiversiteit maakt de stad leefbaar en aantrekkelĳk voor mens en dier. Duurzaamheid gaat over alle beleidsterreinen en is een gezamenlĳke verantwoordelĳkheid.

Wat is bereikt? 1) Kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering verminderen De gemeente heeft het groen-, bomen- en biodiversiteitsbeleid geactualiseerd. Via het Groenfonds is 200 m2 grĳs omgezet in groen. Tĳdens de Boomfeestdag plantten vĳf scholen bomen. De tegeltaxi haalde bĳ 141 adressen 14.732 tegels op. Er zĳn negen bomen geplant in het geboortebos en bewoners legden 600 m2 groen dak aan. 116 inwoners ontvingen subsidie voor een regenton en in Korte Akkeren zĳn 49 geveltuinen aangelegd. Het Water- en Rioleringsprogramma is vastgesteld en het Convenant Klimaatadaptief Bouwen is van toepassing.

2) Verbetering van de biodiversiteit en waterkwaliteit Het Omgevingsprogramma Groen: Biodiversiteit is vastgesteld. Bermen worden ecologisch beheerd, zoals bĳ het Heempad, en er zĳn natuurlĳke oevers aangelegd. In het Steinse Groen wordt minder gemaaid en er zĳn bloemrĳke kruiden- en bollenmixen ingezaaid, onder andere bĳ het Ruige Weteringpad. Regionaal is een project gestart om het bermbeheer tussen gemeenten beter af te stemmen. De gemeente ontving provinciale subsidie voor de verbetering van het leefgebied van vier diersoorten in groengebied Noorderhout.

3) Inwoners en ondernemers helpen energie te besparen en aardgasvrĳ te worden Het college heeft besloten geen warmtenet aan te leggen in Plaswĳck Kern en richt zich op isolatie, energiebesparing en all-electric oplossingen. Het bewonersinitiatief in Kort Haarlem wordt ondersteund bĳ een onderzoek naar een warmtenet. 3.600 huishoudens ontvingen energiehulp met kleine verduurzamingsmaatregelen. Energiecoaches brachten 200 huisbezoeken en energieklussers voorzagen 40 appartementen van energiebesparende artikelen. De Duurzame Markt trok 1.100 bezoekers. Het Duurzaamheidsfonds Gouda verstrekte twee leningen, een derde aanvraag is in behandeling. 12 initiatieven van bewoners en bedrĳven ontvingen subsidie.

4) Sneller verduurzamen gemeentelĳk vastgoed De routekaart verduurzaming gemeentelĳk vastgoed is vastgesteld en de uitvoering is gestart. In 2025 beginnen projecten zoals de verduurzaming van buurthuis De Speelwinkel, het Stadhuis en zonnepanelen op de stationsgarage. Daarnaast is gestart met de uitvoering van wettelĳk verplichte verduurzamingsmaatregelen en het verslimmen van energiemeters in gemeentelĳk vastgoed. Door het herfstakkoord is er minder financiële ruimte voor projecten gekomen. Bezien wordt hoe het budget zo slim mogelĳk kan worden aangewend.

5) Investeren in de kwaliteit en toegankelĳkheid van de openbare ruimte Gouda werkt nauw samen met het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen. In 2024 zĳn er meerdere wĳken en straten integraal of partieel opgehoogd, zoals bĳvoorbeeld Achterwillens Oud, de Edisonstraat en de Zevende Heesterhof. Hier is ook een robuust hemelwatersysteem aangelegd. In 2024 is gewerkt aan de uitvoering van het Programma Openbare Ruimte Binnenstad (in 2024 uitvoering van bĳvoorbeeld Korte en Lange Tiendeweg) en het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad (twee overstorten gerealiseerd Paradĳs en Achter de Vismarkt).

Jaarstukken 2024

3.2.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?

Doelstelling1: Kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering verminderen • Actualisatie beleid en toepassing in projecten. De gemeente heeft het groen-, bomen- en biodiversiteitsbeleid geactualiseerd en doelen voor de komende jaren vastgelegd. Daarnaast is meer groendata inzichtelĳk gemaakt, zoals boomkroonbedekking en -volume. Bĳ meerdere bouwontwikkelingen is het Programma Groen Gouda toegepast en vastgelegd in overeenkomsten. • Vergroening en klimaatadaptatie. Via het Groenfonds zĳn grĳs-wordt-groen-initiatieven gerealiseerd, waarbĳ op verschillende locaties 200 m2 verharding is omgezet in groen. Gouda Bruist en Tuinambassadeurs organiseerden acties zoals ‘Tegel eruit, Plant erin’ en geveltuinprojecten. De tegeltaxi haalde bĳ 141 adressen 14.732 tegels op en in Korte Akkeren zĳn 49 geveltuinen aangelegd. Het nieuwe park op de herbestemde schoollocatie van De Ark is geopend. • Groene en klimaatbestendige openbare ruimte. De vergroening en aanleg van een robuust hemelwatersysteem zĳn voortgezet in Kort Haarlem en de Vogelbuurt, evenals in de Wilhelmina van Pruisenlaan en de Componistenlaan. Duikers aan het Oranjeplein zĳn gerealiseerd en de herinrichting van het Atlantispark is gestart om deze gebieden klimaatbestendiger te maken. • Subsidies en bewonersinitiatieven. 24 perceeleigenaren ontvingen subsidie voor de aanleg van 600 m2 groen dak.

Daarnaast kregen 116 inwoners subsidie voor een regenton. De landelĳke regeling voor het vergroenen van schoolpleinen is deels herbestemd voor extra klimaatadaptieve maatregelen in de Kadenbuurt, omdat de gemeente inmiddels een eigen, meer aantrekkelĳke, regeling heeft voor vergroening van schoolpleinen. • Samenwerking en bewustwording. Gouda was in 2024 gaststad van de landelĳke inspiratiedag Steenbreek. Inwoners werden via campagnes en evenementen, zoals de Duurzame Markt, Boomfeestdag en biodiversiteitsweek, geïnformeerd over klimaatadaptatie, waterbeheer en vergroening. Het Convenant Klimaatadaptief Bouwen is toegepast op alle nieuwbouwprojecten die in 2024 zĳn gestart.

Doelstelling 2: Verbetering van de biodiversiteit en waterkwaliteit • Beleidsontwikkeling en natuurinclusief bouwen. De gemeente stelde het Omgevingsprogramma Groen: Biodiversiteit vast. Daarin zĳn per wĳk icoonsoorten benoemd. Ook is gestart met een Soortenmanagementplan om gebouwbewonende diersoorten te behouden binnen de isolatieopgave. Daarnaast is een verkenning gestart naar natuurinclusief bouwen, met de eerste maatregelen in 2025. • Ecologisch bermbeheer en biodiversiteitsmaatregelen. Waar mogelĳk zĳn bermen ecologisch beheerd en natuurlĳke oevers aangelegd, met als uitgangspunt een natuurlĳke oever, tenzĳ. In het Steinse Groen en langs het Heempad wordt minder gemaaid om overwinterende insecten te beschermen. Daarnaast is een project gestart om het bermbeheer tussen gemeenten beter op elkaar af te stemmen. • Vergroting biodiversiteit in openbare ruimte. Op meerdere plekken in de stad zĳn biodiversiteitsmaatregelen toegepast. Zoals de aanleg van bloemrĳke kruiden- en bollenmixen langs het Ruige Weteringpad en het optimaliseren van graslanden in het Steinse Groen. • Verbetering van het leefgebied in Noorderhout. De gemeente ontving provinciale subsidie voor het verbeteren van het leefgebied van vier diersoorten in groengebied Noorderhout. De uitvoering staat gepland voor het voorjaar van 2025 en maakt deel uit van een breder verbeterplan voor dit gebied.

• Watersysteem en klimaatbestendigheid. Om het watersysteem te verbeteren, zĳn waar nodig duikers vergroot, zoals bĳ het Oranjeplein. De gemeente werkte samen met lokale natuurverenigingen en organiseerde gezamenlĳke acties, zoals de biodiversiteitsweek.

Doelstelling 3: Inwoners en ondernemers stimuleren energie te besparen en aardgasvrĳ te worden • Nieuwe focus op isoleren en all-electric. De gemeente heeft de focus verlegd naar isoleren en besparen, met als doel een all-electric eindoplossing voor aardgasvrĳ wonen. Grootschalige warmtenetten worden niet langer door de gemeente getrokken. Maar klein-collectieve initiatieven zoals in Kort Haarlem blĳven ondersteund. Om de Transitievisie Warmte en het Gouds Isolatieprogramma samen te brengen in één aanpak is een uitvoeringsstrategie in ontwikkeling. • Ondersteuning van duurzame initiatieven. Vanuit de subsidieregeling Samen naar een Duurzame Omgeving (SDO) zĳn 12 initiatieven ondersteund. Dit varieert van warmtescans en collectieve inkoop tot onderzoeken naar alternatieve warmteoplossingen en netcongestie op bedrĳventerreinen. Daarnaast onderzoeken Driestar College, Driestar Educatief, Yuverta en het Groene Hart Ziekenhuis de mogelĳkheden voor onderlinge warmte-uitwisseling. • Collectieve inkoop en ontzorging. Via de Energie Karavaan Gouda loopt een pilot met buurtgericht collectieve ontzorging voor woningisolatie. Daarnaast is een stadsbrede collectieve inkoopactie gestart. Daarbĳ kunnen alle particuliere woningeigenaren gebruik maken van een ontzorgingsaanpak. Voor woningen met een slecht energielabel en lage WOZ-waarde is subsidie beschikbaar.

Inwoners met een laag inkomen kunnen extra subsidie krĳgen. • Aanpak energiearmoede en witgoedregeling. De gemeente heeft met de twee grote woningcorporaties in Gouda een convenant gesloten om extra maatregelen tegen energiearmoede te financieren. Eind 2024 is ook de witgoedregeling van start gegaan.

Doelstelling 4: Sneller verduurzamen gemeentelĳk vastgoed • Vaststelling routekaart verduurzaming en toegankelĳkheid In 2024 zĳn zowel de routekaart verduurzaming gemeentelĳk vastgoed als het plan voor verbetering van toegankelĳkheid vastgesteld. De routekaart richt zich op 55% CO2-reductie in 2030 en een aardgasvrĳ en CO2-neutraal vastgoedportfolio in 2040.

Jaarstukken 2024

• Impact van het Herfstakkoord 2024 Het Herfstakkoord 2024 heeft directe gevolgen voor de verduurzamingsdoelen. De tussendoelstelling voor 2030 wordt waarschĳnlĳk niet gehaald. En het budget van € 60 miljoen is uitgesmeerd over een langere periode. Hierdoor wordt de einddoelstelling niet in 2040 behaald maar in 2045. • Verlaging ambitieniveau toegankelĳkheid Als gevolg van het Herfstakkoord is het ambitieniveau voor toegankelĳkheid verlaagd van Goud naar Brons. • Doorvertaling naar aangepaste plannen De gemeente werkt aan een doorvertaling van deze wĳzigingen in zowel de verduurzamingsroutekaart als het toegankelĳkheidsplan.

Doelstelling 5: Investeren in de kwaliteit en toegankelĳkheid van de openbare ruimte • Samenwerking en kennisdeling over bodemdaling en funderingen. De gemeente werkt nauw samen met het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen (KBF) en deelt kennis via de Bodemdalingsexperience. Gouda is aangesloten bĳ het Funderingsloket Groene Hart, waar bewoners advies kunnen krĳgen over funderingsproblemen. • Ondersteuning bĳ funderingsschade en ophogingen. De gemeente ondersteunt bewoners bĳ het minimaliseren van funderingsschade door waterpeilveranderingen in de binnenstad. In 2024 zĳn meerdere wĳken en straten opgehoogd, zoals Achterwillens Oud, de Edisonstraat en de Zevende Heesterhof. Dit was inclusief de aanleg van een robuust hemelwatersysteem. • Investeringen in openbare ruimte en bodemdaling. De gemeente heeft gewerkt aan het Programma Openbare Ruimte Binnenstad, waaronder de herinrichting van de Korte en Lange Tiendeweg. Binnen het Kaderplan Bodemdaling zĳn overstorten gerealiseerd bĳ Paradĳs en Achter de Vismarkt. • Duurzaam en emissieloos bouwen. Gouda heeft het Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen ondertekend. Dit leidt tot meer gebruik van elektrisch materieel waardoor de milieubelasting en overlast voor omwonenden afnemen. • Verbetering toegankelĳkheid openbare ruimte.

Om de stad toegankelĳker te maken, zĳn onder andere lichtmasten verplaatst, trottoirs geëgaliseerd en obstakels tussen ouderencomplexen en supermarkten verwĳderd. Daarnaast zĳn fietssluizen aangepast voor rolstoelen en rollators en zĳn extra visuele hulpmiddelen aangebracht bĳ openbare toiletten op de Markt.

3.2.2 Verbonden partĳen Verbonden partĳen dragen bĳ aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partĳen is te vinden in de paragraaf Verbonden Partĳen.

3.2.3 Doelen en indicatoren

Doelen Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.

Jaarstukken 2024

Indicatoren In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma. Doelstelling

Indicator

Data (jaarstukken 2024)

Data (jaarstukken 2023)

Data (eerdere Data (eerdere Databron meting) meting)

Kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering verminderen

Genomen maatregelen tegen effecten van klimaatverandering

2024: Nee: 42.7% Ja, één maatregel: 28.3% Ja, meerdere maatregelen: 25.8% Ja, andere maatregelen: 3.2%

2023: Nee: 44% Ja, één maatregel: 30% Ja, meerdere maatregelen: 24% Ja, andere maatregelen: 2%

2022: Nee: 49% Ja, één maatregel: 26% Ja, meerdere maatregelen: 22% Ja, andere maatregelen: 3%

Kwetsbaarheid Maatregelen van de stad willen nemen voor om overlast klimaatverdoor hitte en andering water rondom verminderen woning tegen te gaan

2024: Ja, zeker: 40.7% Ja, misschien: 42.9% Nee, zeker niet: 16.4%

2023: 2022: 2021: (Stadspeiling Ja, zeker: Ja, zeker: Ja, zeker: Gouda, 39% 41% 38% Duurzaamheid Ja, misschien: Ja, misschien: Ja, misschien: en klimaat) 46% 43% 47% Nee, zeker Nee, zeker Nee, zeker niet: 14% niet: 15% niet: 15%

Kwetsbaarheid Na een hevige 2024: 2023: van de stad regenbui blĳft Altĳd: 8.2% Altĳd: 12% voor langer dan 2 Vaak: 12.9% Vaak: 17% klimaatveruur water in de Soms: 25.8% Soms: 28% andering straat staan Zelden: 26.4% Zelden: 23% verminderen Nooit: 22.6% Nooit: 20% Weet niet: Weet niet: 1% 4.1%

2021: Nee: 49% Ja, één maatregel: 29% Ja, meerdere maatregelen: 20% Ja, andere maatregelen: 2%

(Stadspeiling Gouda, Duurzaamheid en klimaat)

2022: 2021: (Stadspeiling Altĳd: 10% Altĳd: 10% Gouda, Vaak: 12% Vaak: 13% Duurzaamheid Soms: 29% Soms: 27% en klimaat) Zelden: 24% Zelden: 26% Nooit: 21% Nooit: 21% Weet niet: 5% Weet niet: 3%

Kwetsbaarheid Schaduwplekvan de stad ken voor voor verkoeling klimaatvertĳdens een andering periode van verminderen warm weer

2024: 2023: 2022: 2021: (Stadspeiling Ja, die zĳn er Ja, die zĳn er Ja, die zĳn er Ja, die zĳn er Gouda, voldoende: voldoende: voldoende: voldoende: Duurzaamheid 56.1% 55% 55% 54% en klimaat) Ja, maar de Ja, maar de Ja, maar de Ja, maar de hoeveelheid is hoeveelheid is hoeveelheid is hoeveelheid beperkt: beperkt: 31% beperkt: 31% is beperkt: 30.3% Nee, die zĳn Nee, die zĳn 30% Nee, die zĳn er er niet: 8% er niet: 8% Nee, die zĳn niet: Weet niet: 6% Weet niet: 6% er niet: 8% 7.4%Weet Weet niet: 7% niet: 6.2%

Verbetering van de biodiversiteit en waterkwaliteit

Groenbalans (inclusief percentage voor groen met waarde voor biodiversiteit)

2024: Nog geen 2.151.359 m2 nieuwe groen waarvan waarde 90,3% groen beschikbaar. met meerwaarde voor biodiversiteit

2023: 2.091.640 m2 groen waarvan 89,9% groen met meerwaarde voor biodiversiteit

2021: Gemeente 2.080.378 m2 Gouda, groen Geovisia waarvan 61,0% groen met meerwaarde voor biodiversiteit

Inwoners en ondernemers helpen energie te besparen en aardgasvrĳ te worden

Hoofdverwarmingsinstallatie woningen (aardgas)

2023: 32.098[1]

2021: 32.106

2020: 32.269

CBS, [1] Door aanpassingen van Regionale de meetmethode voor deze Klimaatmonitor:indicator, vallen de waarden https:// uit vorige jaren in de tabel opendata.cbs. lager uit dan inmiddels nl#/CBS/nl/ bekend is met de nieuwe dataset/ meetmethode. In 2020, 84948NED/ 2021, 2022 waren deze waarden volgens de nieuwe meetmethode respectievelĳk 32.503, 32.443 en 32.362.

2022: 32.294*

Inwoners en Gouds ondernemers IsolatiePlan helpen energie te besparen en aardgasvrĳ te worden

1e kwartaal 1e kwartaal x 2024: Label A 2023: Label A of hoger: of hoger: 24,9% Label B 23,3% Label B of C: 46,9% of C: 46,3% Label D, E, F, Label D, E, F, G: 28,2% G: 30,4%

Inwoners en ondernemers helpen

Nog geen nieuwe

2020: 3.4%

RVO, Regionale Klimaatmonitor

Percentage bekende

Jaarstukken 2024

Nog geen nieuwe

2021: 3.8%

Doelstelling energie te besparen en aardgasvrĳ te worden Sneller verduurzamen gemeentelĳk vastgoed

Indicator

Data (jaarstukken 2024) hernieuwbare waarde energie beschikbaar.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Gouda&id=064d65ba-bb9d-4ffb-bb1c-173b7ab43355