3e versie Jaarstukken 2020 7 juli 2021.pdf

Er is een gezamenlijke boodschap geformuleerd met het crisisteam en er was bestuurlijke ondersteuning. Leden van de afvaardiging hebben boodschappen en filmpjes op Whatsapp gedeeld. Zij hebben zelf mensen aangesproken op het naleven van maatregelen, er is in preken in de moskeeën aandacht besteed, er is een livestream met een GGD arts in de moskee geweest en er is een info actie op straat georganiseerd. Binnen minder dan drie weken was het aantal besmettingen significant gedaald. Er was landelijke belangstelling voor de aanpak en premier Rutte noemde Gouda als goed voorbeeld. In het afgelopen jaar had de gemeente te maken met 18 verschillende noodverordeningen. Dat betekende voor handhaving dat de werkwijze en de systemen waar de handhavers mee werken, voortdurend aangepast moesten worden. De verschillende handhavingskaders vanuit de veiligheidsregio en Den Haag hebben veel gevraagd van de handhavers op straat. Er was soms spanning tussen de handhavers en inwoners of ondernemers. Naar mate het jaar vorderde nam de tolerantie jegens de regels af en dat had zijn effect op de relatie met de inwoners. De inkomsten uit precario (terrassen) en havengelden zijn in 2020 beduidend lager dan begroot. De bekeuringen die zijn uitgedeeld in het kader van overtredingen van de noodverordeningen zijn via het strafrecht afgehandeld. De inkomsten hieruit zijn hierdoor niet voor de gemeenten.

Er zijn relatief veel waarschuwingen uitgedeeld. Dit was conform de opdracht vanuit de veiligheidsregio. Iedere aanpassing van de verordening zorgde voor een nieuwe waarschuwingsperiode.

66

Jaarstukken 2020

Handhaving op corona

Combibon sanctie

Waarneming

Waarschuwing

Bouwmarkt

0

53

0

Geen anderhalve meter afstand

77

223

58

Horeca

2

440

9

Mondkapje

4

16

0

Samenscholing

46

1.297

109

Speeltuinen

1

171

8

Sportvelden

12

307

30

3.6.3 Eigen indicatoren Taakveld

Omschrijving

Gouda (31/12/2020)

Streefwaarde

Stand 2020

1.2 Openbare orde en veiligheid

Afname aantal woninginbraken

272

-10% per jaar

-2%

1.2 Openbare orde en veiligheid

Afname aantal meldingen jeugdoverlast

851

-5% per jaar

+20%

1.2 Openbare orde en veiligheid

Afname aantal meldingen overlast door personen

887

-5% per jaar

+15%

1.2 Openbare orde en veiligheid

Afname aantal meldingen conflictbemiddeling en burenruzie

693

-5% per jaar

+5%

3.6.4 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Daarnaast zijn in onderstaande tabel in voorkomende gevallen relevante referentiewaarden van voorgaande jaren en/of eigen streefwaarden toegevoegd. Taakveld

Indicator

Meeteenheid

1. Veiligheid

Verwijzingen Halt

per 10.000 jongeren

Periode

Gouda

2015

Nederland Streefwaarde

Realisatie

180

134 Hier wordt niet op gestuurd in het IVB.

2016

117

137

2017

136

131

2018

97

119

2019

135

132

1. Veiligheid

Misdrijven per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven

2019

4,8

6,8 Hier wordt niet op gestuurd in het IVB.

1. Veiligheid

Misdrijven per 1.000 inwoners Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

2019

6,8

5,9 Hier wordt niet op gestuurd in het IVB.

1. Veiligheid

Misdrijven Diefstallen uit woning

per 1.000 inwoners

2019

3,8

2,3 2020: 3,4

1. Veiligheid

Misdrijven Winkeldiefstallen

per 1.000 inwoners

2019

2,4

2,3 Hier wordt niet op gestuurd in het IVB.

3.6.5 Wat heeft het gekost? 3.6.5.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

Lasten

9.157

10.424

10.269

155

Baten

-171

-376

-269

-108

Saldo van baten en lasten

48

8.986

10.048

10.000

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-2

-238

-236

-2

8.983

9.809

9.764

46

Gerealiseerd resultaat

Jaarstukken 2020

67

3.6.5.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

1.1 Crisisbeheersing en brandweer - Lasten

4.790

5.352

5.419

1.1 Crisisbeheersing en brandweer - Baten

-47

-47

-98

-67 51

Saldo

4.743

5.306

5.321

-15

1.2 Openbare orde en veiligheid - Lasten

4.366

5.072

4.850

222

1.2 Openbare orde en veiligheid - Baten

-124

-330

-171

-159

Saldo

4.242

4.742

4.679

63

Totaal saldo taakvelden

8.986

10.048

10.000

48

3.6.5.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Lasten

V/N

I/S

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

67

N

Corona test- en vaccinatielocatie: Met de GGD is afgesproken dat de door gemeente gemaakte kosten betreffende de realisatie van de testlocatie en de vaccinatielocatie zullen worden doorbelast aan de GGD. De GGD zal vervolgens de kosten voor inrichting en arbeid doorbelasten aan respectievelijk het ministerie van VWS en het RIVM. De lasten en baten zijn niet geraamd en zijn nagenoeg aan elkaar gelijk.

56

N

I

Maatregelen COVID-19: Bij de 8-maandsrapportage is ten laste van de Algemene Reserve een bedrag beschikbaar gesteld van € 352.000. De uiteindelijke lasten waren € 37.000 hoger. De raming van kosten blijkt door bijsturing in de te nemen COVID-19 maatregelen complex.

37

N

I

Overig

26

V

I

1.2 Openbare orde en veiligheid

222

V

Jeugd en Veiligheid: Onder andere door beperkingen als gevolg van corona konden een deel van de uitvoeringsmaatregelen High Impact Crime geen doorgang vinden. De afwikkeling van het Ondermijningsfonds leidt tot een voordeel aan de batenkant.

96

V

I

Weerbaarheid bestuur: De besteding van deze van het rijk ontvangen middelen kon in verband met de inzet op andere prioreteiten, waaronder corona, niet plaatsvinden. Voorgesteld wordt om de voor 2020 begrote € 120.000 opnieuw beschikbaar te stellen in 2021.

120

V

I

Rijksgelden Radicalisering: Van het beschikbare budget van € 205.000 is in verband met corona slechts € 18.000 uitgegeven. Alle trainingen en bijeenkomsten zijn uitgesteld. Het restant van de oorspronkelijke middelen kan niet als ontvangst in 2020 verantwoord worden, maar komt via de balans beschikbaar in 2021. Derhalve wordt een nadeel op de baten van € 187.000 gerealiseerd. Toezicht en handhaving parkeren: Zowel handhaving op fietsparkeren als op het reguliere (betaald) parkeren was in 2020 ondergeschikt aan prioriteiten als gevolg van corona. Op basis van de uren-nacalculatie is meer tijd in coronagerelateerde zaken gestoken en minder tijd aan de oorspronkelijke kern-handhavingstaken besteed.

98

V

I

Uitvoering bijzondere wetten: Aanvullende capaciteit in verband met inzet voor het voortraject van Gouda-750 (onder andere ten behoeve van de beoordeling van evenementenaanvragen) heeft geleid tot een budgetoverschrijding.

69

N

I

Turfmarktkerk: In de verdere afwikkeling van dit dossier in 2020 zijn met name juridische kosten en kosten voor adviezen van derden gemaakt. Deze kosten waren niet begroot. In 2020 zijn door de raad over dit dossier Artikel-39-vragen gesteld, ook met betrekking tot de specificatie van de kosten.

108

N

I

Cameratoezicht: Op basis van de nacalculatie uren is de toerekening aan deze post lager dan begroot door per saldo lagere personeelskosten.

41

V

I

Veiligheid en handhaving: De kosten van Slachtofferhulp zijn, eenmalig, ten laste van een ander budget en taakveld gebracht. Dat heeft geleid tot een voordeel binnen dit taakveld.

38

V

I

Overig

6

V

I

Baten

V/N

I/S

51

V

56

V

I

5

N

I

159

N

43

V

I

187

N

I

15

N

I

Bedrag V/N

I/S

2

I

3.6.5.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1.000) Reserve Goudse Poort

68

Jaarstukken 2020

N

3.6.5.5 Investeringen Gepland

Werkelijk

Verschil

Vervanging cameratoezicht - In 2020 is slechts een deel van de camera's vervangen. De kosten van mobiel cameratoezicht zijn ten laste van exploitatiebudgetten gekomen.

Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)

82

10

71

Totaal

82

10

71

3.6.6 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Verbonden partijen

Doel

Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden

De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM) bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert de RDOG HM de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken.

Veiligheidsregio Hollands Midden

De Veiligheidsregio Hollands Midden geeft uitvoering aan hetgeen is bepaald in de Wet veiligheidsregio’s op de volgende terreinen: ■ de brandweerzorg; ■ de geneeskundige hulpverlening; ■ de samenwerking bij de gemeentelijke crisisbeheersing en rampenbestrijding; ■ de multidisciplinaire rampenbestrijding en crisisbeheersing; ■ het inrichten en in stand houden van de gemeenschappelijke meldkamer.

Belastingsamenwerking GouweRijnland

De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en tien gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.

Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM) De meest omvangrijke taak van de RDOG HM is de jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar. Het betreft onder andere over- en ondergewicht, kindermishandeling, internetgebruik en school-/ziekteverzuim/schooluitval. De RDOG HM voert werkzaamheden uit voor Veilig Thuis, het Meldpunt Zorg en Overlast, Basiszorg Kwetsbare Kinderen (BKK) en draagt zij bij aan het op gang brengen van de hulpverlening bij een huisverbod. Ook ondersteunt de RDOG HM gemeenten in de ontwikkeling van beleid voor kwetsbare burgers. Veiligheidsregio Hollands Midden De Veiligheidsregio Hollands Midden behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van brandweer, geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen, rampen en rampenbestrijding. Daarnaast realiseert het een gecoördineerde inzet van de bij zware ongevallen en rampen betrokken organisaties, instellingen en diensten. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering de leges voor de uitvoering van bijzondere wetten ter dekking van de kosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag en het verstrekken van bijvoorbeeld een terrasvergunning of het houden van een evenement. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd.

Jaarstukken 2020

69

3.7 Bestuur en organisatie Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 27.785

De gemeente Gouda staat met twee benen in de stad, werkt volop samen met bewoners en biedt initiatieven de ruimte. Daarom wordt actief gewerkt aan het stimuleren van bewonersinitiatieven en (burger-)participatie. Naast de samenwerking met de inwoners van de stad behartigt Gouda haar belangen ook samen met de omliggende regio. Zowel met de gemeenten die direct om Gouda heen liggen als de ''collega'' steden Alphen aan den Rijn en Woerden is er op vele vlakken sprake van een constructieve samenwerking die al veel resultaat heeft opgeleverd.

Baten * € 1.000 4.655 Percentage van totale uitgaven 9%

Wat heeft Gouda bereikt? Ruimte voor initiatieven Burgers, ondernemers en organisaties kunnen contact opnemen met participatiemedewerkers, wanneer zij initiatieven willen ontplooien of willen reageren op projecten in de openbare ruimte. De wijkteams hebben een extra budget van € 20.000 besteed aan projecten op het gebied van groen, leefbaarheid en energietransitie.

GoudApot Stichting GoudApot keerde ruim € 210.000 uit aan initiatiefnemers van bewonersinitiatieven.

Regionale samenwerking In 2020 is gezamenlijk met de regio gewerkt aan een economische visie, aan de lobby bij het Rijk en provincie voor de realisatie van directe verbindingen tussen N11 en de A12, aan een regionaal meldpunt zorgfraude en aan de agenda verstedelijking en mobiliteit.

Wat is de belangrijkste indicator?

€ 210 In 2020 heeft GoudApot € 210.000 uitgekeerd aan initiatiefnemers

70

Jaarstukken 2020

3.7.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Ruimte voor initiatieven Participatie Op diverse plekken in de organisatie zijn medewerkers aangesteld voor bewonersparticipatie en -initiatieven. Zo krijgen afdelingen meer oog en aandacht voor inbreng die belanghebbenden in de stad kunnen hebben. Burgers, ondernemers en organisaties kunnen contact opnemen met de participatiemedewerkers wanneer zij initiatieven willen ontplooien of willen reageren op projecten in de openbare ruimte. Bijvoorbeeld als er behoefte is aan extra speeltoestellen, meer groen in een buurt of het plaatsen van borden, bankjes of plantenbakken. Of, in voorkomende gevallen, zelfs een andere weginrichting. Goudse wijkteams De Goudse wijkteams ontvingen ook dit jaar € 3.000 als werkbudget voor communicatie en kleine uitgaven. Om activiteiten van wijkteams die bijdragen aan de maatschappelijke opgaven op het gebied van veiligheid, leefbaarheid, energietransitie en groen mogelijk te maken, zijn er extra middelen beschikbaar gesteld voor 2020. Voor € 20.000 konden de wijkteams gezamenlijke voorstellen indienen. Onder andere de volgende projecten zijn met dit budget gerealiseerd: verfraaiing afvalbakken (Raambuurt), bijdrage Energie Coöperatie (Plaswijck), opknappen van de volière (Nieuwe Park), inrichting van wijkgebouw de Buhne (Achterwillens), wijkvergroening (Korte Akkeren) en fitnesstoestellen in het park (Oost).

Stichting GoudApot Stichting GoudApot ontvangt 240.000 euro subsidie van de gemeente Gouda om inwonersinitiatieven te stimuleren in de stad. Vrijwillige medebewoners verstrekken geld en adviezen aan Goudse initiatiefnemers die de straat, de wijk of de stad een stuk leuker of beter wil maken. Alle aanvragen worden direct online gepubliceerd en de stichting verantwoordt haar uitgaven jaarlijks aan de gemeente. In 2020 is er circa 210.000 euro uitgekeerd door de stichting. Er zijn 168 aanvragen ingediend, waarvan er 105 gedeeltelijk of volledig zijn toegekend. Regionale samenwerking Op belangrijke dossiers wordt samengewerkt met diverse gemeenten in de omgeving van Gouda, zowel dichtbij als verder weg, zoals met Alphen aan den Rijn en Woerden. Regionale samenwerking is een belangrijk aspect van de Goudse Toekomstvisie. Regio Midden-Holland In de regio Midden-Holland werken de gemeente Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas samen om de belangen van de regio te behartigen. Dit gebeurt in de vorm van een netwerksamenwerking en rond vijf inhoudelijke tafels. Als inhoudelijke basis is een gezamenlijke strategische agenda opgesteld.

Vanuit de wens om focus aan te brengen werken de gemeenten in Midden-Holland aan een viertal inhoudelijke en ‘tafeloverstijgende opgaven’ die opgenomen zijn in deze nieuwe strategische agenda “De kracht van Midden-Holland: de regio van verbinding”. De Economische visie Midden-Holland en de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit geven een koers aan als uitwerking van de strategische agenda. Uitgewerkt is waar de regio op inzet, hoe de omgeving wordt betrokken en wat de speerpunten daarbij zijn. Midden-Holland gaat bijdragen aan de duurzame verstedelijking van Zuid-Holland. Midden-Holland is een bijzonder gebied: veel ruimte, groen, prachtige natuurgebieden, maar ook de historische stad Gouda, volop stedelijke ontwikkeling en een goede bereikbaarheid. Daarnaast is op initiatief van het dagelijks bestuur gestart met strategische herpositionering van Regio Midden-Holland. Dit vond plaats in het najaar tijdens een tweedaagse met dagelijks bestuur en voorzitters van de bestuurlijke tafels. In 2020 is onder andere verder gewerkt aan: • Het realiseren van de economische visie Midden-Holland in afstemming met de bestuurlijke overleggen Sociaal Domein, Verkeer en Vervoer, Ruimte Wonen, Duurzaamheid en het Bestuurlijk Platform Slappe Bodem.

De visie is opgesteld door de vijf gemeenten én vertegenwoordigers van ondernemersverenigingen en onderwijsinstellingen; • De Lobby bij Rijk en Provincie ten behoeve van het project “Realisatie directe verbindingen tussen N11 en A12 in Westelijke richting (Bodegravenbogen)” en het project “Verbreden A20: Nieuwerkerk aan den IJssel tot Gouwe aquaduct”; • Het opstellen van een nieuw regionaal plan voor innovatie in de opvang, dat is goedgekeurd door het Rijk; • De realisatie van 2% minder jeugdbeschermingsmaatregelen met verblijf en het inrichten en besturen zorg- en veiligheidshuis met regio Holland Rijnland; • De oprichting regionaal meldpunt zorgfraude; • Het realiseren van de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit in afstemming met de tafels Verkeer en Vervoer, Economie Onderwijs Arbeidsmarkt en Duurzaamheid; • Het vanuit de tafel Duurzaamheid afstemmen met de Stuurgroep Regionale Energie Strategie Midden-Holland, waar naast de Midden-Hollandgemeenten ook de provincie Zuid-Holland en de waterschappen Schieland en de Krimpenerwaard, Rijnland en Stichtse Rijnlanden, en maatschappelijke partners plaatshebben. Alphen aan den Rijn, Gouda, Woerden De gemeenten Alphen aan den Rijn, Gouda en Woerden werken al geruime tijd samen in een netwerkconstructie. Een belangrijk resultaat van de samenwerking is de RegioDeal Bodemdaling.

De uitwerking van de RegioDeal krijgt op dit moment vorm in verschillende projecten, zoals het kenniscentrum Bodemdaling en monitoring van de uitkomsten.

Jaarstukken 2020

71

In het kader van Gebiedsgericht werken zijn diverse projecten gestart rond drie samenwerkingstafels; Water, Groen en Vrije tijd, Infrastructuur en Bodemdaling en Groene Hart Werkt! Momenteel worden deze projecten geëvalueerd. Ook wordt er binnen de samenwerking gewerkt aan een meerjarige Gebiedsagenda. Deze Gebiedsagenda richt zich op ruimtelijke ontwikkeling, duurzaam leven en toekomstbestendig landschap. Het doel van de Gebiedsagenda is om de kracht van de regionale positie van Alphen aan den Rijn, Gouda en Woerden expliciet te maken en partijen te verleiden tot samenwerking en investeringen. Tot slot werken Alphen aan den Rijn, Gouda en Woerden in 2020 aan een bidbook met als doel om het VNG-congres in 2023, in deze regio te organiseren (in verband met corona is dit een jaar verschoven).

3.7.2 Corona Bewonersinitiatieven en wijkteams werden gehinderd door de corona-maatregelen om bij elkaar te kunnen komen en gezamenlijk acties uit te voeren. Tegelijk zijn er mooie initiatieven ontstaan om elkaar te helpen en de eenzaamheid van buurtbewoners te verlichten. Gouda Bruist was medeorganisator van de Lichtpuntjes actie, waarmee onder ander 65 buurtkerstbomen zijn geplaatst en er anderhalvemeterbanken ontwikkeld zijn om elkaar weer te kunnen spreken.

3.7.3 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Voor vijf van de voorgeschreven indicatoren moet de gemeente putten uit eigen gegevensbronnen. Alle indicatoren vallen onder het taakveld Bestuur en ondersteuning. Zie onderstaand overzicht. Taakveld

Indicator

Meeteenheid

Periode

Gouda

Nederland Streefwaarde

Realisatie

Wettelijke indicatoren op basis van eigen bronnen 0. Bestuur en ondersteuning

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

2018

n.v.t.

n.n.b.

n.v.t.

0. Bestuur en ondersteuning

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

2019

6,20

n.n.b.

6,3

0. Bestuur en ondersteuning

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

2019

€ 596

n.n.b.

€ 638

0. Bestuur en ondersteuning

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

2018

n.v.t.

n.n.b.

0. Bestuur en ondersteuning

Overhead

% van totale lasten

2019

7%

n.n.b.

6,3%

Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

20%

21,8%

3.7.4 Wat heeft het gekost? 3.7.4.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Lasten

28.471

29.280

27.785

Baten

-3.163

-3.666

-4.655

1.495 989

Saldo van baten en lasten

25.308

25.614

23.130

2.484

Toevoegingen aan reserves (lasten)

660

660

660

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-955

-1.291

-1.008

-283

25.013

24.983

22.782

2.201

Gerealiseerd resultaat

72

Jaarstukken 2020

3.7.4.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

0.1 Bestuur - Lasten

3.704

4.336

3.860

0.1 Bestuur - Baten

-61

-67

-76

476 9

Saldo

3.643

4.269

3.785

484

0.2 Burgerzaken - Lasten

1.959

1.964

1.963

1

0.2 Burgerzaken - Baten

-830

-890

-836

-53

Saldo

1.129

1.074

1.126

-52

0.4 Overhead - Lasten

22.808

22.980

21.962

1.018

0.4 Overhead - Baten

-2.272

-2.709

-3.743

1.034

Saldo

20.536

20.271

18.220

2.051

Totaal saldo taakvelden

25.308

25.614

23.130

2.484

3.7.4.3 Verschillenverklaring Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Lasten

V/N

I/S

0.1 Bestuur

476

V

Op basis van de door PWC uitgevoerde berekening ten behoeve van de voorziening Pensioenaanspraken (voormalig) wethouders op basis van de beschikbare informatie is een dotatie aan de voorziening van € 93.000 nodig in plaats van de geraamde € 500.000.

407

V

I

Overig

69

V

I

0.2 Burgerzaken

1

V

Baten

0.4 Overhead

1

V

V

9

V

I/S

I

53

N

46

N

I

I

7

N

I

1.034

V

1.055

V

I

21

N

I

Bedrag V/N

I/S

283

I

De baten uit hoofde van reisdocumenten en rijbewijzen zijn na de aangescherpte coronamaatregelen in de tweede helft van het jaar lager. Overig

V/N 9

1.018

V

Per jaareinde worden de formatieve inzet en overige overheadkosten toegerekend aan grexen, investeringen, kostenplaatsen en projecten. De personele inzet wordt toegerekend op basis van een verdeelsleutel op basis van direct toe te schrijven uren. Verschil in gerealiseerde en al dan niet voorziene en daarmee geraamde mutaties in de formatie en inzet resulteert in € 600.000 meer doorbelaste personele kosten. De toerekening van overige overhead wordt gedaan op basis van een P x Q berekening, waarbij de Q-component de toegerekende uren betreffen en de Pcomponent een berekend overheadtarief per uur. Dit overheadtarief per uur en de toegerekende uren verschillen ten opzichte van het gehanteerde tarief en de toe te rekenen uren bij de opstelling van de begroting, waardoor de doorbelasting € 455.000 verschilt.

455

V

I

Aan portfoliomanagement en ICT-overeenkomsten is minder uitgegeven (€ 623.000). Dit betreffen veelal kosten voor ingehuurde derden, licenties en abonnementen en onderhoud. De meer ingehuurde derden voorgaand jaar, de minder ingezette consultants in 2020 en prijsvoordelen tellen op tot vorenstaand voordeel.

623

V

I

Overig

60

N

I

3.7.4.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1.000) Reserve Organisatieontwikkeling - De Reserve Organisatieontwikkeling wordt breed ingezet ter dekking van zowel reeds in gang gezette als toekomstige organisatieontwikkelingen. In 2020 is € 660.000 conform begroting aan deze reserve toegevoegd. De onttrekking binnen dit programma bedroeg € 497.000, deze werd begroot op € 780.000. Daarnaast is € 36.000 onttrokken binnen programma 8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen.

N

Jaarstukken 2020

73

3.7.4.5 Investeringen Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)

Gepland

Werkelijk

Automatisering

400

397

3

Audiovisuele middelen vergadercentrum raad

489

486

3

Huisvesting - Door corona heeft het nadenken over hoe het kantoorconcept er uitziet en/of meer of minder moet worden vervangen in 2021 vertraging opgelopen. Er heeft geen verdere inventarisatie van waar nog aanvullende maatregelen nodig zijn plaatsgevonden. Afronding hiervan vindt plaats in 2021.

159

80

80

1.048

963

85

Totaal

Verschil

3.7.5 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf Verbonden partijen. Verbonden partijen

Doel

Regio Midden-Holland

Regio Midden-Holland (RMH) is een samenwerkingsverband dat de belangen van de regio behartigt en bestuurlijke samenwerking in programma’s bundelt.

Belastingsamenwerking GouweRijnland

De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en tien gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.

Regio Midden-Holland In de regio Midden-Holland werken de gemeente Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas samen om de belangen van de regio te behartigen. Dit gebeurt in de vorm van een netwerksamenwerking en rond vijf inhoudelijke tafels. Als inhoudelijke basis is een gezamenlijke strategische agenda opgesteld. Vanuit de wens om focus aan te brengen werken de gemeenten in Midden-Holland aan een viertal inhoudelijke en ‘tafeloverstijgende opgaven’ die opgenomen zijn in deze nieuwe strategische agenda “De kracht van Midden-Holland: de regio van verbinding”. De Economische visie Midden-Holland en de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit geven een koers aan als uitwerking van de strategische agenda. Uitgewerkt is waar de regio op inzet, hoe de omgeving wordt betrokken en wat de speerpunten daarbij zijn. Midden-Holland gaat bijdragen aan de duurzame verstedelijking van Zuid-Holland. Midden-Holland is een bijzonder gebied: veel ruimte, groen, prachtige natuurgebieden, maar ook de historische stad Gouda, volop stedelijke ontwikkeling en een goede bereikbaarheid. Daarnaast is op initiatief van het dagelijks bestuur gestart met strategische herpositionering van Regio Midden-Holland. Dit vond plaats in het najaar tijdens een tweedaagse met dagelijks bestuur en voorzitters van de bestuurlijke tafels.

In 2020 is onder andere verder gewerkt aan: • Het realiseren van de economische visie Midden-Holland in afstemming met de bestuurlijke overleggen Sociaal Domein, Verkeer en Vervoer, Ruimte Wonen, Duurzaamheid en het Bestuurlijk Platform Slappe Bodem. De visie is opgesteld door de vijf gemeenten én vertegenwoordigers van ondernemersverenigingen en onderwijsinstellingen; • De Lobby bij Rijk en Provincie ten behoeve van het project “Realisatie directe verbindingen tussen N11 en A12 in Westelijke richting (Bodegravenbogen)” en het project “Verbreden A20: Nieuwerkerk aan den IJssel tot Gouwe aquaduct”; • Het opstellen van een nieuw regionaal plan voor innovatie in de opvang, dat is goedgekeurd door het Rijk; • De realisatie van 2% minder jeugdbeschermingsmaatregelen met verblijf en het inrichten en besturen zorg- en veiligheidshuis met regio Holland Rijnland; • De oprichting regionaal meldpunt zorgfraude; • Het realiseren van de Agenda Verstedelijking en Mobiliteit in afstemming met de tafels Verkeer en Vervoer, Economie Onderwijs Arbeidsmarkt en Duurzaamheid; • Het vanuit de tafel Duurzaamheid afstemmen met de Stuurgroep Regionale Energie Strategie Midden-Holland, waar naast de Midden-Hollandgemeenten ook de provincie Zuid-Holland en de waterschappen Schieland en de Krimpenerwaard, Rijnland en Stichtse Rijnlanden, en maatschappelijke partners plaatshebben.

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de publieksleges ter dekking van de kosten voor de door burgerzaken diverse geleverde diensten. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd.

3.7.6 Overhead 3.7.6.1 Inleiding Het BBV schrijft voor dat in het programmaplan een overzicht van de overhead wordt opgenomen. Doordat de overhead in een apart overzicht verantwoord wordt, ontstaat beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten en het halen van haar doelstellingen. Het idee is dat de begroting transparanter wordt en dat de raad beter kan sturen op de kosten van overhead. Daarnaast kan door het hanteren van een eenduidige systematiek een betere vergelijking met andere gemeenten worden gemaakt.

74

Jaarstukken 2020

Het BBV geeft de volgende definitie van overhead die de gemeenten moeten hanteren: 'alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces'. Deze kosten worden verantwoord op het taakveld Overhead. De kosten van personeel (en goederen en diensten) in het primaire proces worden rechtstreeks doorberekend aan de betreffende taakvelden. Vanwege administratief technische redenen heeft de gemeente ervoor gekozen de overhead in de programmabegroting 2019-2022 onderdeel uit te laten maken van programma 7 Bestuur en organisatie.

3.7.6.2 Toelichting op de overhead Voorbeelden van kosten die tot de overhead worden gerekend zijn de salarislasten van leidinggevenden en van medewerkers van de afdeling financiën. Ook de exploitatielasten van het Huis van de Stad maken deel uit van de overhead. Om de raad op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap over die kosten te geven, worden de overheadkosten centraal begroot. Voorheen werden deze kosten verdeeld over de programma’s en niet apart inzichtelijk gemaakt. De overheadkosten (inclusief het bedrag dat is toegerekend aan externe kostendragers) bedragen in het jaar 2020 € 18,2 miljoen en zijn daarmee 6,2% van de totale lasten (excl. mutaties reserves). Voor het specificeren van de overheadkosten hanteert de gemeente Gouda een indeling in elf onderdelen. Onderdeel

Toelichting

Directie

Kosten van dedrie directieleden en de bijbehorende management ondersteuning.

Primair proces

Loonkosten van het personeel die niet direct aan een taakveld kunnen worden toegerekend, zoals alle leidinggevenden in het primaire proces en ondersteuning in het primaire proces (managementassistentes en administratieve medewerkers).

Bestuursondersteuning en Communicatie

Kosten die worden ingezet ten behoeve van de interne en externe communicatie en de bestuursondersteuning.

Concernstaf

Kosten die gemaakt worden ten behoeve van interne controle en advies.

Informatisering en Automatisering

Kosten die gemaakt worden voor het aanschaffen van hardware- en software, licenties, onderhoud, systeem- en netwerk beheer, helpdesk, applicatiebeheer en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Ook vallen hier de telefoonkosten, de kopieerkosten en de kosten van DIV onder. Hiervoor zijn alle automatisering en ICT kosten doorgelopen en indien van toepassing direct toegerekend aan een taakveld. De overgebleven kosten zijn verantwoord onder overhead.

HRM

Kosten die gemaakt worden voor het personeelsbeheer, zoals de salariskosten van de HRMmedewerkers, de kosten van het personeelssysteem, concernbrede opleidingskosten en trainingen, werving en selectie, arbodienst, OR, detachering en kosten organisatieontwikkeling.

Huisvesting

Kapitaallasten en onderhoud die betrekking hebben op het Huis van de Stad, alsmede waterverbruik, energiekosten, schoonmaakkosten, beveiliging en het onderhoud binnen het Huis van de Stad.

Facilitaire zaken

Kosten die betrekking hebben op het callcentrum, catering/kantine en portokosten.

Financiën

Kosten voor het voeren van de administratie, de planning- en controlfunctie en adviesfunctie op het gebied van financiën, treasury en fiscale zaken.

Inkoop

Kosten die worden gemaakt ten behoeve van inkoop, waaronder ondersteuning aanbestedingen, ontwikkelen contractenbank en contractmanagement en de verzekeringen.

Juridische Zaken

Kosten die betrekking hebben op juridische zaken, zoals juridische advieskosten, proceskosten en schadevergoeding.

In het BBV is voor de grondexploitaties, investeringen en voorzieningen een uitzondering gemaakt voor wat betreft het centraal begroten en verantwoorden van overheadkosten. Deze uitzondering is gemaakt omdat het niet toerekenen van de overhead zou leiden tot een nadelig resultaat. De jaarlijkse last zou dan namelijk ineens ten laste van het begrotingsresultaat moeten worden gebracht in plaats van deze toe te rekenen aan het grondbedrijf, de onderhoudsvoorzieningen en de investeringen. De overhead die door wordt berekend aan deze externe kostendragers bedraagt € 3,7 miljoen. Toerekening overhead aan heffingen en tarieven Doordat de overhead sinds de BBV-wijziging op een apart overzicht wordt verantwoord en niet worden doorbelast aan de producten in het primaire proces, ontstaat een beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten binnen de programma's. Dit betekent niet dat dat de overhead buiten beschouwing wordt gelaten bij de berekening van de heffingen en tarieven. Deze wordt namelijk extracomptabel (buiten de boekhouding om) berekend ten behoeve van de tariefstelling en om aan te tonen dat de gemeente met deze heffingen geen winst maakt (voor 2020: 6,2%; was 2019: 7,5%). De toegerekende overhead aan de heffingen en tarieven maken onderdeel uit van de in dit onderdeel gepresenteerde kosten van overhead.

Jaarstukken 2020

75

3.7.6.3 Specificatie overhead Exploitatie - Lasten (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 na 3e wijziging

Beheer openbare ruimte

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

168

139

29

Bestuurs- en managementondersteuning

1.275

1.200

75

Centraal juridische afdeling

1.426

1.453

-27

585

614

-29

2.423

2.432

-10

288

356

-68

Directie maatschappelijke ontwikkeling

168

134

33

Directie ruimtelijke ontwikkeling

155

140

15

2.502

2.429

73 401

Concernstaf Cultuur, vastgoed en ontwikkeling Directie algemeen

Facilitaire zaken Financiën

472

71

Human resource management

2.359

2.297

62

Informatievoorziening en automatisering

6.728

7.077

-349 60

Inkomen

170

110

Interne ondersteuning

0

0

0

Maatschappelijk beleid

191

206

-15

Programma integrale uitvoeringsorganisatie sociaal domein

398

546

-149

Projecten openbare ruimte

362

97

265

1.248

1.269

-21

113

242

-129

1.003

954

49 104

Regionale dienstverlening sociaal domein Ruimtelijk beleid en advies Services Stadstoezicht

82

-23

Veiligheid en wijken

146

134

12

Werk en participatie

265

-73

339

Zorg en welzijn Totaal Exploitatie - Baten (bedragen * € 1.000)

452

156

296

22.980

21.962

1.018

Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

Centraal juridische afdeling

-72

0

-72

Cultuur, vastgoed en ontwikkeling

-113

-104

-10

Facilitaire zaken

-504

-568

64

0

-14

14

Financiën Human resource management Informatievoorziening en automatisering

0

-45

45

-1.100

-1.977

877

Maatschappelijk beleid

-18

-42

24

Regionale dienstverlening sociaal domein

-799

-854

55

Ruimtelijk beleid en advies

0

-3

3

Services

0

0

0

Stadstoezicht Veiligheid en wijken Werk en participatie Totaal

0

-9

9

-102

-106

4

0

-21

21

-2.709

-3.743

1.034

3.7.6.4 Overheadpercentage Het BBV schrijft voor dat een indicator moeten worden opgenomen in de begroting, welke de totale overheadkosten uitdrukt in een percentage van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves. Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020

Totale overheadkosten (programma totaal)

22.980

21.962

Toerekening externe kostendragers

-2.709

-3.743

Totale overheadkosten (exclusief toerekening)

20.271

18.220

Totale lasten (exclusief toevoegingen aan reserves)

296.570

293.156

Berekend overheadpercentage

6,8%

6,2%

Overheadpercentage gebruikt voor toerekening aan heffingen en tarieven

5,0%

5,0%

76

Jaarstukken 2020

3.8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 8.413 Baten * € 1.000 204.872

In de zeven programma’s van deze jaarstukken zijn de specifieke lasten en baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook lasten en baten, die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreft de algemene uitkering, de algemene belastingen, de financiering, onvoorziene uitgaven en stelposten en ook de vennootschapsbelasting. Deze maken deel uit van de Financiering en Algemene dekkingsmiddelen.

Percentage van totale uitgaven 3%

Jaarstukken 2020

77

3.8.1 Inleiding Algemene dekkingsmiddelen zijn gelden die geen vooraf bepaald bestedingsdoel hebben. Voorbeelden zijn de uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten van gemeentelijke belastingen (OZB, precariobelasting etc.) of de treasury. Binnen de algemene dekkingsmiddelen wordt geen directe koppeling gelegd tussen middelen en doelstellingen. Daarom bevat dit onderdeel van de jaarrekening geen overzicht met indicatoren. De volgende algemene dekkingsmiddelen worden onderscheiden: • Financiering/treasury; • Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is; • Algemene uitkering uit het gemeentefonds; • Algemene baten en lasten.

3.8.2 Toelichting op financiering Treasury Op het taakveld treasury worden de financiële resultaten van de gemeentelijke activiteiten met betrekking tot de treasuryfunctie verantwoord. Dit resultaat bestaat enerzijds uit het renteresultaat (€ 1.005.000 voordelig in 2020) en anderzijds uit overige resultaten (€ 156.000 voordelig in 2020) op onder andere deelnemingen. Renteresultaat Het renteresultaat wordt ook wel aangeduid als het saldo van de financieringsfunctie. Dit geeft het saldo weer tussen enerzijds: • de betaalde rente (lasten) over de aangegane langlopende leningen en over de aangetrokken kortlopende middelen zoals kasgeld en middelen in rekening courant; en • de ontvangen rente (baten) over de uitzettingen, zoals deposito’s, verstrekte langlopende leningen en beleggingen, de ontvangen rente over opgenomen kasgeldleningen tegen negatieve rente en anderzijds de rente die wordt doorberekend aan de producten, de investeringen en de grondexploitaties. Overige resultaten Het resultaat op deelnemingen bestaat uit ontvangen dividend van aandelen BNG. Oasen en Cyclus keren geen dividend uit. Naast dividend worden op deze post ook de in rekening gebrachte garantiepremies als gevolg van verleende borgstellingen aan Stichting Schouwburgcomplex Gouda, Stichting Gouda Cheese Experience en de Vof Westergouwe verantwoord.

Tot slot worden de kapitaallasten (rentelasten) voor deelnemingen in het aandelenkapitaal van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), Cyclus N.V. en Oasen hier verantwoord.

3.8.3 Toelichting op algemene dekkingsmiddelen De overige onderdelen van de algemene dekkingsmiddelen worden als volgt toegelicht.

3.8.3.1 Lokale heffingen Onroerende zaakbelasting (woningen en niet-woningen) De onroerende zaakbelasting (OZB) is een belasting die gemeenten mogen heffen over woningen en niet-woningen. De OZB maakt onderdeel uit van de groep lokale heffingen (rioolheffing, OZB, afvalstoffenheffing, leges, parkeeropbrengsten, precariobelasting, hondenbelasting en toeristenbelasting) en genereert voor de gemeente Gouda binnen de lokale heffingen de op een na hoogste belastingopbrengst. De OZB kan worden gesplitst in een eigenarenbelasting en een gebruikersbelasting. De aanslagen OZB worden berekend op basis van de waarde van de onroerende zaken. Deze waardering dient de gemeente uit te voeren op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Het tarief voor de heffing van de OZB wordt jaarlijks gewijzigd. De aanslag OZB wordt berekend naar een percentage van de waarde van de onroerende zaken, zoals die op de voet van de Wet WOZ wordt vastgesteld. Voor het jaar 2020 werden de onroerende zaken gewaardeerd naar waardepeildatum 1 januari 2019. In de paragraaf Lokale heffingen is een uitgebreide toelichting opgenomen. De opbrengst van de OZB wordt verantwoord op de taakvelden 0.61 OZB woningen en 0.62 OZB niet-woningen. Aan de lastenkant van deze taakvelden staan de kosten voor het innen van de opgelegde belastingen, de zogenaamde perceptiekosten.

Feitelijk zijn dit alle personele en materiële kosten die verband houden met de oplegging, inning, afhandeling bezwaarschriften en de kosten van de uitvoering van de Wet WOZ. Parkeerbelastingen Tot dit taakveld behoren de heffing en invordering van parkeerbelasting, de opbrengsten van parkeerfaciliteiten en de opbrengsten uit boetes. In Gouda zorgen met name het betaalde straatparkeren rondom de binnenstad en de stationsparkeergarage voor jaarlijkse inkomsten. In de paragraaf Lokale heffingen is een uitgebreide toelichting opgenomen.

78

Jaarstukken 2020

Overige belastingen Tot dit taakveld behoren overige gemeentelijke belastingen, zoals de precariobelasting en de hondenbelasting. In de paragraaf Lokale heffingen is een uitgebreide toelichting opgenomen.

3.8.3.2 Algemene uitkering De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeente. De hoogte van de uitkering wordt bepaald op basis van objectieve maatstaven zoals bij voorbeeld het aantal inwoners, de sociale en fysieke samenstelling van de gemeente en het aantal woonruimten. Mede als gevolg van corona is sprake van een opvallend groot verschil tussen de oorspronkelijke raming in de primitieve begroting 2020 (€ 158 miljoen) en de werkelijke ontvangsten (€ 169 miljoen). Het college heeft de raad steeds op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen. De decembercirculaire 2020 en enkele recente bijstellingen over voorgaande jaren konden niet meer verwerkt worden in een begrotingswijziging. Daardoor vallen de ontvangen middelen uiteindelijk € 1,3 miljoen hoger uit dan geraamd bij de laatste begrotingswijziging.

3.8.3.3 Overige baten en lasten Binnen dit taakveld komt de post voor onvoorziene uitgaven algemeen aan de orde en ook de overige stelposten. Op dit taakveld staan ook de loonkosten voor bovenformatief personeel dat niet meer aan het werk is en de lasten en baten van gedetacheerd personeel. Onvoorziene uitgaven Wettelijk is voorgeschreven dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven is opgenomen. Gebruik ervan is alleen onder voorwaarden toegestaan. In de primitieve begroting was een bedrag van € 151.000 opgenomen. Dit bedrag is ingezet bij de 2e begrotingswijziging 2020 ter dekking van de coronakosten en daarmee afgeraamd naar nul. Stelposten De gemeente Gouda had in de primitieve begroting 2020 voor € 156.000 aan (stel)posten opgenomen voor taakmutaties binnen de uitkering uit het Gemeentefonds. Per saldo is het bedrag in de loop van het jaar toegenomen met € 251.000 tot € 407.000. Dit laatste bedrag valt vrij in het rekeningsaldo. Niet-actieven De aanspraken voor niet-actieven zijn lager uitgevallen dan geraamd (€ 179.000). Gedetacheerd personeel De gemeente Gouda heeft extra inkomsten ontvangen als gevolg van het detacheren van personeel. Daarnaast stonden er meer salarislasten tegenover dan begroot.

3.8.3.4 Vennootschapsbelasting (VPB) In 2020 heeft de gemeente Gouda een inventarisatie van het financieel resultaat 2019 uitgevoerd, waarbij de gemeentelijke activiteiten zijn beoordeeld op VPB-plicht. In totaal is van 38 clusters bepaald of ze door de ondernemersport komen voor de VPB en zo ja, wat het fiscaal resultaat is. Uit deze analyse blijkt dat alleen de clusters Parkeergarage, Straatparkeren en kermis door de ondernemerspoort gaan. Bovendien heeft de Belastingdienst aangegeven dat de concessie van reclameborden ook onder de VPB-plicht valt. Daarbij geldt het volgende: • voor het Straatparkeren kan een vrijstelling worden toegepast, waardoor geen VPB-druk ontstaat; • voor de cluster Parkeergarage geldt geen vrijstelling en ontstaat een VPB-druk van ongeveer € 33.000; • voor de kermis kan een vrijstelling worden toegepast, waardoor geen VPB-druk ontstaat; • voor de concessie reclameborden geldt geen vrijstelling en ontstaat een VPB-druk van ongeveer € 19.000. De optelsom van de clusterresultaten die door de ondernemerspoort gaan, gaat resulteren in een aangifte van € 256.000 bij de belastingdienst over 2019. Dit resulteert in een VPB-druk 2019 van ongeveer € 52.000. Voor 2020 wordt een VPB-druk van ongeveer € 34.000 verwacht.

De gemeente Gouda heeft van de Belastingdienst naheffingsaanslagen opgelegd gekregen voor de concessie reclameborden voor de jaren 2016, 2017 en 2018. Hiertegen is bezwaar aangetekend. Enkele gemeenten zijn een gerechtelijke procedure gestart inzake deze casus, maar deze uitspraak kan nog wel jaren op zich laten wachten. Voor toekomstige aanslagen inzake de concessie reclameborden zal ook bezwaar worden aangetekend. In de tussentijd gaat de gemeente Gouda verkennen op welke wijze de gemeente Gouda aan kan sluiten bij de lopende beroepsprocedures.

Jaarstukken 2020

79

3.8.4 Corona De raad heeft in oktober 2020 besloten om de tarieven precariobelasting voor terrassen en voor het uitstallen van goederen op nul vast te stellen voor geheel 2020 en 2021. Daarmee kon een bijdrage worden verleend aan lastenverlichting van de ondernemers met uitstallingen of terrassen. Bovendien werden de ondernemers, die gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid om het terras uit te breiden, niet extra belast. In 2020 zijn minder bezoekers naar de stad gekomen met onder andere achterblijvende parkeerinkomsten als gevolg. Uit het gemeentefonds heeft Gouda diverse coronacompensatiemiddelen ontvangen, waarover het college in de loop van het jaar de gemeenteraad diverse keren heeft geïnformeerd. Dit is mede aanleiding geweest voor een aanvullende tussentijdse actualisatie van de begroting door middel van de 3e begrotingswijziging 2020.

3.8.5 Wat heeft het gekost? 3.8.5.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

Lasten

38

1.006

1.361

-355

Baten

-180.286

-189.899

-192.721

2.822

Saldo van baten en lasten

2.467

-180.248

-188.893

-191.359

Toevoegingen aan reserves (lasten)

500

2.567

2.567

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

0

-194

-230

36

-179.748

-186.519

-189.022

2.503

Gerealiseerd resultaat

3.8.5.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

0.5 Treasury - Lasten

-2.094

-1.051

-883

0.5 Treasury - Baten

-262

-192

-277

85

-2.356

-1.243

-1.161

-83

Saldo

-168

0.61 OZB woningen - Lasten

693

692

727

-35

0.61 OZB woningen - Baten

-7.460

-7.154

-7.485

331

Saldo

296

-6.767

-6.462

-6.758

0.62 OZB niet-woningen - Lasten

179

179

189

-10

0.62 OZB niet-woningen - Baten

-7.268

-7.574

-7.796

222

Saldo

212

-7.089

-7.395

-7.608

0.63 Parkeerbelasting - Lasten

117

117

123

-6

0.63 Parkeerbelasting - Baten

-3.876

-2.876

-3.435

559

Saldo

553

-3.759

-2.759

-3.312

0.64 Belastingen overig - Lasten

87

87

80

7

0.64 Belastingen overig - Baten

-2.554

-2.425

-2.356

-69

Saldo

-62

-2.467

-2.338

-2.276

0.7 Alg uitk en ov uitk gemeentefonds - Lasten

0

0

0

0

0.7 Alg uitk en ov uitk gemeentefonds - Baten

-158.223

-168.181

-169.586

1.405

Saldo

1.405

-158.223

-168.181

-169.586

0.8 Overige baten en lasten - Lasten

1.056

982

1.030

-48

0.8 Overige baten en lasten - Baten

-643

-1.496

-1.785

289

Saldo

413

-514

-755

241

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) - Lasten

0

0

96

-96

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) - Baten

0

0

0

0

Saldo

0

0

96

-96

-180.248

-188.893

-191.359

2.467

Totaal saldo taakvelden

80

Jaarstukken 2020

3.8.5.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Lasten

V/N

I/S

0.5 Treasury

168

N

Betreft het per jaareinde bekend geworden resultaat op ontvangen negatieve rente op opgenomen kortlopende geldleningen.

72

N

I

Het saldo van de doorbelastingen van rente aan investeringskredieten en grondexploitaties is negatief. De belangrijkste oorzaak is het achterblijvende investeringsniveau waardoor minder rente kon worden toegerekend.

93

N

I

Overig

3

N

I

0.61 OZB woningen

35

N

De OZB voor woningen heeft een meeropbrengst in de jaarrekening ten opzichte van de begroting. Dit wordt veroorzaakt door een hogere totale WOZ-waarde (als gevolg van areaaluitbreiding en een stijgende marktwaarde) dan in eerste instantie begroot. Daarnaast zijn een aantal aanslagen in 2020 opgelegd betreffende voorgaande belastingjaren. In de begroting is geen bedrag voor invorderingsopbrengsten meegenomen. Overig

35

N

0.62 OZB niet-woningen

10

N

Baten

V/N

I/S

85

V

73

V

I

12

V

I

331

V

259

V

I

72

V

I

I 222

V

De OZB eigendom niet-woningen heeft een meeropbrengst in de jaarrekening ten opzichte van de begroting. Bij de begroting is uitgegaan van een te lage totale WOZ-waarde. Daarnaast zijn een aantal aanslagen in 2020 opgelegd betreffende voorgaande belastingjaren.

288

V

I

Het gebruikersdeel voor OZB niet-woningen kent een minderopbrengst als gevolg van een arrest (delen van verzorgingshuizen worden als woning aangemerkt) waardoor niet langer een aanslag OZB-gebruik wordt opgelegd voor de betreffende verzorgingshuizen.

83

N

I

17

V

I

Overig

10

N

0.63 Parkeerbelasting

6

N

I

De teruggang in parkeeropbrengsten (als gevolg van de coronacrisis) is minder groot dan voorzien was ten tijde van het tweede ijkmoment. Daarnaast zijn er meer parkeervergunningen afgegeven. Overig

6

N

0.64 Belastingen overig

7

V

7

V

V V

I

I

De opbrengst 2020 is lager dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder aanslagen precariobelasting zijn opgelegd voor bijvoorbeeld standplaatsen, markt en bouwplaatsen. Overig

559 559

69

N

69

N

I

I

0.7 Alg uitk en ov uitk gemeentefonds

1.405

V

De uitkering uit het gemeentefonds is € 1,4 miljoen hoger dan geraamd. Daarvan is € 1,1 miljoen beschikbaar gekomen via de decembercirculaire 2020, waarvan € 0,9 miljoen als coronacompensatiemiddelen. Ook is € 0,1 miljoen ontvangen op basis van de maartbrief 2021. De overige bedragen betreffen nacalculaties en bijstellingen over de jaren 2018 en 2019. In lijn met de eerdere besluitvorming wordt aan de raad voorgesteld de extra ontvangen middelen voor Maatschappelijke opvang, Vrouwenopvang en Beschermd wonen via de resultaatbestemming toe te voegen aan de daartoe ingestelde reserve.

1.405

V

289

V

283

V

I

6

V

I

0.8 Overige baten en lasten

48

N

Enkele budgetten voor taakmutaties binnen de uitkering uit het gemeentefonds zijn op een algemene post blijven staan. De hiermee gemoeide bedragen voor in totaal € 0,4 miljoen vallen vrij in het rekeningsaldo.

402

V

I

De gemeente heeft meer inkomsten ontvangen als gevolg van het detacheren van personeel. Hier tegenover staan meer salarislasten dan begroot.

654

N

I

Betreft resultaat op niet-actieve medewerkers welke onder de doelstelling van de reserve Organisatieontwikkeling vallen. Op basis van nieuwe afspraken zijn medewerkers eerder van de loonlijst afgegaan dan aanvankelijk begroot.

179

V

I

Overig

25

V

I

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

96

N

Betreffen niet geraamde voorlopige aanslagen voor meerdere boekjaren.

96

N

I

I

Jaarstukken 2020

81

3.8.5.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1.000) Reserve Organisatieontwikkeling

Bedrag V/N

I/S

36

I

V

3.8.5.5 Investeringen Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)

Gepland

Werkelijk

Verschil

Geen toe te lichten investeringen onder dit programma

3.8.6 Verbonden partijen Verbonden partijen

Doel

Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en invordering van lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en tien gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten. NV Bank Nederlandse Gemeenten

De BNG draagt met gespecialiseerde financiële dienstverlening bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

Oasen NV

Oasen voorziet op een efficiënte, effectieve en duurzame wijze de aangesloten gemeenten van drinkwater.

Cyclus N.V.

Cyclus NV voert taken uit op het gebied van Afvalbeheer (onder meer inzameling en verwerking), Reiniging en Gladheidsbestrijding.

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de onroerende-zaakbelastingen, de hondenbelasting en de precariobelasting als algemeen dekkingsmiddel. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd. De aanslagen precariobelasting voor terrassen en uitstallen van goederen zijn niet opgelegd. De raad heeft in oktober besloten om deze tarieven op 0 vast te stellen. Daarmee kon een bijdrage worden verleend aan de lastenverlichting van de ondernemers met uitstallingen of terrassen. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) De gemeente Gouda heeft 82.446 aandelen BNG à € 2,50 nominaal van de in totaal 55.690.720 uitgegeven aandelen. Het aandelenbezit blijft in stand en er zijn geen jaarlijkse bijdragen aan de BNG. De betrokkenheid van de BNG bij de doelstellingen van het programma Algemene dekkingsmiddelen beperkt zich tot de dividenduitkering die als algemeen dekkingsmiddel wordt gebruikt. Voor 2020 en verder wordt uitgegaan van een jaarlijkse dividenduitkering van € 175.000. Oasen De gemeente Gouda heeft 72 aandelen Oasen à € 455,00 nominaal van de in totaal 2.500 uitgegeven aandelen. Het aandelenbezit blijft in stand en er zijn geen jaarlijkse bijdragen aan Oasen. De betrokkenheid van Oasen bij de doelstellingen van het programma Algemene dekkingsmiddelen is gering.

Oasen keert geen dividend uit en levert in dit verband geen bijdrage aan de algemene dekkingsmiddelen.

82

Jaarstukken 2020

4 Jaarverslag: paragrafen 4.1 Lokale heffingen 4.1.1 Inleiding In deze paragraaf staan de opbrengsten en het beleid voor de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen in 2020. Deze paragraaf geeft inzicht in de effecten van diverse gemeentelijke belastingen van het afgelopen jaar en de consequenties daarvan voor de inwoners en bedrijven. De Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) verzorgt voor Gouda de heffing en invordering van de lokale belastingen. Ook bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarde voor alle onroerende zaken in onze gemeente. Meer informatie over de BSGR is te vinden in de paragraaf Verbonden partijen en op de website van de BSGR.

4.1.2 Beleid Algemeen In het Coalitieakkoord 2018-2022 is aangeven dat het streven is om de OZB met niet meer te laten stijgen dan het inflatiepercentage. Daarnaast is het streven om Gouda binnen de top 25 van duurste gemeenten te laten zakken. De tarieven voor de meeste belastingen zijn verhoogd met het inflatiepercentage van 1,5%. Dit percentage staat vermeld in de kadernota 2020-2023. Tariefontwikkeling De OZB-tarieven stijgen in 2020 met het inflatiepercentage van 1,5% (2019: 2,4%). De tarieven rioolheffing zijn gestegen zoals afgesproken in het GRP (Gemeentelijk Rioleringsplan): rioolheffing eigenaren met 10,5% en de rioolheffing gebruikers met 8,5%. Dit is inclusief 1,5% inflatie. De tarieven voor afvalstoffenheffing zijn gestegen als gevolg van onder andere hogere verwerkingskosten (nieuwe aanbesteding), gestegen verbrandingsbelasting en meer restafval via afvalbrengstation. Woonlasten (lokale lastendruk) Tot de woonlasten rekenen we de onroerende zaakbelastingen, rioolheffing en afvalstoffenheffing. De woonlasten worden berekend voor een eigenaar of huurder van een woning die de woning bewoont met meerdere personen. In 2020 stijgen de woonlasten voor de eigenaar (die tevens gebruiker is) van een woning met een WOZ-waarde van € 222.000 (gemiddelde WOZ-waarde van woningen in Gouda in 2020) met 6,4%. De woonlasten voor de huurder stijgen in 2020 met 7,2%.

Corona Om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, zijn er ingrijpende maatregelen genomen. De economische gevolgen van deze maatregelen zijn enorm; ook voor een groot aantal ondernemers in Gouda. Daarom heeft de raad in oktober 2020 besloten om voor de jaren 2020 en 2021 de tarieven voor toeristenbelasting op nul vast te stellen.Tevens is besloten om voor de jaren 2020 en 2021 de tarieven precariobelasting voor terrassen en voor het uitstallen van goederen op nul vast te stellen. Daarmee kon een bijdrage worden verleend aan lastenverlichting van de ondernemers met uitstallingen of terrassen. Bovendien werden de ondernemers, die gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid om het terras uit te breiden, niet extra belast. De coronamaatregelen hebben ook gevolgen voor de parkeerbelasting. In 2020 is minder parkeerbelasting ontvangen omdat er minder bezoekers naar de stad zijn gekomen. Door de lockdown konden bepaalde evenementen niet doorgaan. Dit terwijl de voorbereidingen al waren getroffen en de vergunningen al waren verleend/aangevraagd. Voor dergelijke leges is de hardheidsclausule toegepast zodat de aanslag niet is opgelegd/het betreffende bedrag is terugbetaald.

4.1.3 Aanslagoplegging, kwijtschelding en bezwaarschriften In onderstaande tabel is de totale productie van de BSGR in 2020 voor de gemeente Gouda opgenomen. Ter vergelijking zijn de cijfers 2019 toegevoegd. Omschrijving (bedragen * € 1.000)

2020

2019

Aantal aanslagregels belastingjaar

192.100

195.901

Aantal aanslagregels 2 voorliggende belastingjaren

2.542

4.232

Bruto opgelegd

50.370

47.152

Correcties

-933

-1.027

Kortingen (afvalstoffenheffing diftar)

-14

-21

Kwijtscheldingen (inclusief voorgaande belastingjaren)

-1.621

-1.510

Netto

47.802

44.594

Jaarstukken 2020

83

De bedragen in bovenstaande tabel betreffen ook oudere belastingjaren. Zo is in het nettobedrag van € 47.802.000 een bedrag van € 1.456.000 opgenomen dat betrekking heeft op belastingjaren vóór 2020. Opbrengsten Onroerende zaakbelastingen (OZB) De heffingsmaatstaf van de onroerende zaakbelastingen is de WOZ-waarde van de woning/niet-woning. Er wordt belasting geheven naar een percentage van deze vastgestelde WOZ-waarde. Bij het vaststellen van de tarieven is rekening gehouden met een gemiddelde stijging van circa 8,3 % van de WOZ-waarden van de woningen en een gemiddelde daling van -0,4% van de WOZ-waarden niet-woningen per waarde peildatum 1 januari 2019. Gezien het uitgangspunt om de totale opbrengst OZB te verhogen met het inflatiepercentage, heeft dit voor het OZB-tarief woningen geleid tot een daling en voor het OZB-tarief niet-woning tot een verhoging. De opbrengst OZB voor woningen is 3,6% hoger dan de raming. De totale WOZ-waarde voor woningen is hoger dan geraamd als gevolg van areaaluitbreiding en een arrest. Door een arrest dienen de waarden van verzorgingshuizen opnieuw te worden vastgesteld. Een deel behoort namelijk tot woning en kan niet meer als niet-woning in de waardering worden meegenomen. Dit heeft als gevolg dat de WOZ-waarde (en dus ook de opbrengst) voor woningen stijgt en de WOZ-waarde voor niet-woningen lager is.

Tevens is een aantal aanslagen in 2020 opgelegd betreffende voorgaande belastingjaren. De OZB-opbrengst voor het eigendom niet-woningen is € 288.000 hoger dan geraamd. Bij het opmaken van de begroting is uitgegaan van een lagere totale WOZ-waarde. De schatting die is gebruikt voor de objecten die nog dienden te worden beschikt bleek te laag. Als gevolg van bovengenoemd arrest dienden de waarden van verzorgingshuizen opnieuw te worden vastgesteld. Het was bij het opmaken van de begroting nog niet bekend welke gevolgen dit voor de WOZ-waarde van de betreffende objecten zou hebben. De hogere opbrengst wordt tevens veroorzaakt doordat een aantal aanslagen in 2020 is opgelegd betreffende voorgaand belastingjaar. De OZB-opbrengst voor het gebruik van niet-woningen is € 83.000 lager dan geraamd. Als gevolg van bovengenoemd arrest wordt geen aanslag OZB gebruikersdeel meer opgelegd voor de betreffende verzorgingshuizen. Reinigingsheffingen Bij de vaststelling van het tarief van de afvalstoffenheffing is uitgegaan van 100% kostendekkendheid. De afvalstoffenheffing wordt opgelegd aan gebruikers van woningen voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Het tarief bestaat uit een vast tarief en een variabel tarief.

Het aanslagbedrag betreffende het variabele tarief is afhankelijk van het aantal maal dat restafval wordt aangeboden door een huishouden in het voorgaande belastingjaar. De kosten voor inzameling en verwerking van afval zijn gestegen. De opbrengst afvalstoffenheffing is € 352.000 hoger dan geraamd. Een van de oorzaken betreft thuiswerken. In verband met corona wordt er meer thuisgewerkt. Er wordt dan ook meer huisvuil aangeboden. Rioolheffingen De basis voor de tarieven rioolheffing is het GRP. Het uitgangspunt is 100% kostendekkendheid. Uiteindelijk worden op basis van de actualisatie baten en lasten bij de begroting de tarieven vastgesteld. De tariefsvoorstellen voor de rioolheffing zijn door de raad goedgekeurd. De opbrengst rioolheffingen is 4,3% hoger dan de raming. Dit wordt veroorzaakt door een aantal elementen. Er is een aantal aanslagen in 2020 opgelegd betreffende voorgaande jaren. Daarnaast is er een meeropbrengst in verband met het verbruik > 400 m3. Marktgelden Als gevolg van corona kon er minder gebruik worden gemaakt van de markt. Dat zorgt ervoor dat de opbrengsten € 9.000 lager zijn dan begroot Toeristenbelasting De raad heeft in oktober 2020 besloten om voor de jaren 2020 en 2021 de tarieven voor toeristenbelasting op nul vast te stellen. De opbrengst toeristenbelasting 2020 betreft aanslagen die zijn opgelegd voor het belastingjaar 2019.