3e versie Jaarstukken 2020 7 juli 2021.pdf
Tekst van het document
Wat zijn de belangrijkste indicatoren?
338 Afname aantal langdurig bijstandgerechtigden met 338
66% Toename i.p.v. afname aantal jongeren met jeugdbescherming
Afname i.p.v. toename van % inwoners tevredenheid over deelname aan de samenleving Jaarstukken 2020
37
3.4.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? De thema’s, waarop ingezet is, zijn: • Een inclusieve en tolerante stad; • Preventie (inclusief aanpak armoede); • (Thuis) wonen in de wijk; • Kwaliteit van zorg en ondersteuning & samenwerking in de keten; • Programma ‘integrale uitvoeringsorganisatie’; • Aan het werk en meedoen & programma ‘naar een nieuwe sociale dienst’. Thema: Een inclusieve en tolerante stad In 2020 was veel aandacht voor racisme en discriminatie, onder meer naar aanleiding van de wereldwijde Black Lives Matter-beweging en de discussie rond Zwarte Piet. In Gouda heeft dat onder meer geleid tot een Jongeren Stadsgesprek, waarin jonge Gouwenaars openhartig vertelden over ongelijkheid en discriminatie in hun dagelijks leven. 2020 was ook het jaar van Bruggenbouwen, waar verschillende religieuze organisaties spraken over wat hen verbindt, en van Bondgenoten, waar onder meer onderwijs, politie, religie en gemeente elkaar vertellen wat er speelt bij hun achterbannen en hoe bijvoorbeeld corona hen raakt. Samen met Goudse ervaringsdeskundigen wordt gewerkt aan de uitvoering van het VN-verdrag Handicap, waarbij toegankelijkheid de basis is van volwaardige deelname aan de maatschappij. Met de Regenboogalliantie is Gouda Regenboogstad verder vormgegeven, met als hoogtepunt de Regenboogweek in oktober.
Corona bracht ook mooie initiatieven die de buurtverbinding stimuleerden. De Lief- en Leedstraten zijn een voorbeeld van een initiatief dat we structureel willen uitbreiden. Thema: Preventie De volgende activiteiten hadden in 2020 prioriteit: Preventie en gezondheidsbeleid In 2020 is er in samenwerking met de partners en inwoners in de stad gestart met de vorming van het Lokaal Preventieakkoord. Vanuit de analyses en gesprekken is gekeken naar welke thema’s prioriteit krijgen. De thema’s zijn: Bewegen & Voeding, Gezonde Leefomgeving, Verslaving, Armoede & Schulden en Inclusie & Meedoen. In de Nota Sociaal Domein is de ambitie ‘Een integrale aanpak Gezonde Wijk’ opgenomen. Er is intern een bijeenkomst georganiseerd en ook met de partners zijn we tijdens een eerste bijeenkomst bij elkaar gekomen om te bespreken welke ambities, trends en samenwerkingen er mogelijk zijn. De input van deze bijeenkomsten wordt gebruikt om hier verder gevolg aan te geven. Door de coronapandemie was inzet nodig voor het crisisteam waardoor het Lokale Preventieakkoord en de ambitie voor de integrale aanpak Gezonde Wijk is vertraagd. Preventie van schulden Sinds 2018 wordt de schuldhulpverlening door de gemeente zelf uitgevoerd. In het afgelopen jaar verliep de hulpverlening anders door de coronamaatregelen.
Zo waren tijdens de eerste lockdown veel loketten voor flankerende hulp tijdelijk gesloten of alleen open op afspraak. Ook de gemeentelijke hulpverlening vond zoveel mogelijk plaats op afstand en dus telefonisch of via videobellen. De eerste maanden hebben minder mensen zich gemeld maar de opkomst bij het intakegesprek was 100%. De publieksinformatie voor de campagne Gauw Daarbij stond gepland voor het voorjaar maar is vanwege de lockdown uitgesteld tot begin oktober. Met de campagne is beoogd om inwoners te informeren over mogelijke hulp bij schulden. Ook zijn de folders vernieuwd en ontvingen inwoners met betalingsachterstanden op de vaste lasten een brief met informatie over hulp bij betalingsproblemen en schulden. De effecten hiervan hebben we nog niet kunnen monitoren. Dit wordt voorbereid voor 2021. In 2020 was 68% van de uitstroom succesvol. Dit kan zijn door een geslaagde regeling maar ook door een advies waarmee de cliënt op eigen kracht verder kan of doorgeleid wordt naar flankerende hulp. Opvallend was in 2020: • Minder aanmeldingen maar geen uitval tussen aanmelding en intake. De 100% opkomst van alle aangemelde klanten lijkt veroorzaakt doordat de gesprekken telefonisch of via beeldbellen gaan; • Er werd een hoger aantal aanmeldingen verwacht maar dit bleef uit, wellicht door steunmaatregelen van de overheid. Een hoger aantal wordt nog wel verwacht in 2021.
Vooralsnog is er geen stijging te zien in aanvragen van jongeren en ondernemers, wat wel voorspeld is door de NVVK.
38
Jaarstukken 2020
Inzet ervaringsdeskundigen bij schulden Het project inzet ervaringsdeskundigen heeft geleid tot opgeleide ervaringscoaches. Door de corona-maatregelen zijn ook de ervaringscoaches minder vaak benaderd. Iedere maandagmiddag is er een digitale ontmoeting waar inwoners (anoniem) kunnen deelnemen en hun vragen stellen aan ervaringscoaches. Jongerenwerk Met het jongerenwerk in Gouda wordt beoogd (kwetsbare) jongeren die opvallen door overlastgevend en risicovol gedrag op positieve wijze mee te laten doen in de samenleving door hen aan te spreken op kwaliteiten, talenten en verantwoordelijkheden en grenzen te stellen. Op deze wijze wordt gestreefd een ontwikkeling richting criminaliteit te voorkomen. De invloed van corona op het jongerenwerk in 2020 is groot geweest. Veel activiteiten konden niet doorgaan zoals gepland, de coronamaatregelen vroegen veel van de creativiteit van jongerenwerkers. Samen met partners in de stad zijn er activiteiten op straat georganiseerd zoals bijvoorbeeld een balkonbingo. Ook was het jongerenwerk meer aanwezig om jongeren op straat aan te spreken en te informeren over de maatregelen. Hierin werd samen opgetrokken met wijkagenten en BOA's. Er zijn meer online activiteiten geweest zoals online FIFA toernooien. De resultaten van de evaluatie van het jongerenwerk in 2019 zijn gebruikt voor het formuleren van een nieuwe opdracht vanaf 2021.
Hierin is ook input van de gemeenteraad en werkbezoeken aan andere gemeenten meegenomen. Ter voorbereiding op de aanbestedingsopdracht is er met marktpartijen een marktconsultatie gehouden. In de zomer van 2020 heeft de aanbesteding plaatsgevonden. Met ingang van 2021 is er een nieuwe partij voor het jongerenwerk gecontracteerd: Stichting Buurtwerk. Verder werd ingezet op: Preventieve ondersteuningsstructuur jeugd In 2020 zijn de partners uit preventieve ondersteuningsstructuur samengekomen om ambities, trends en samenwerking te bespreken. Daarnaast is onderzoek gedaan naar de kosten van preventieve jeugdhulpstructuren, waarbij gekeken is naar de overlap tussen de verschillende regelingen om het maatschappelijke rendement beter in kaart te krijgen. De coronapandemie toonde tevens waar reeds goede samenwerkingen, flexibiliteit en kwetsbaarheden zitten in het systeem. Deze ervaring hebben we gebruikt in de nog lopende doorontwikkeling van de preventieve ondersteuningsstructuur jeugd. Uitvoeren armoedebeleid Conform toezegging aan de raad is op 17 maart 2020 per discussiememo inzicht verschaft in de effecten van het armoedebeleid. Naar voren is gekomen dat de beoogde effecten van het armoedebeleid zijn behaald.
Het betreft de volgende 2 effecten: • Alle huishoudtypes kunnen rondkomen voor het basispakket zoals door het Nibud gedefinieerd; en • Het aantal huishoudens dat ook het restpakket kan bekostigen is verbeterd. Ook is uit de analyse naar voren gekomen dat voor aanvullende maatregelen aanvullend budget noodzakelijk is. Na het verzenden van dit memo is de coronacrisis in volle hevigheid losgebarsten en zijn, mede in het kader van de bezuinigingen, geen afspraken meer gemaakt over beleidswijzigingen. Corona heeft verder de volgende effecten gehad: Het aantal verzilverde sportvouchers ligt lager dan in 2019 doordat tijdens langere periode in het voorjaar kinderen niet hebben kunnen sporten en de lessen niet doorgingen. In 2020 zijn er 993 vouchers verzilverd. In 2019 waren dit er nog 1300. Het jeugdtegoed voor de kinderen met een kindpakket bedraagt € 150 per kind en kan worden besteed tot 1 maart. Op 31 december was van de uitstaande tegoeden 78,25% besteed. In 2019 was dat eind december nog 83%. Het jeugdtegoed is in 2020 niet volledig verzilverd omdat niet-essentiële winkels vanaf medio december 2020 werden gesloten. Het jeugdtegoed kan niet via webwinkels worden besteed. Het resterende tegoed wordt bij wijze van uitzondering meegenomen naar een nieuwe pas per maart 2021 met aanvulling van het jaartegoed voor 2021.
De schoolkostenregeling is in de eerste lockdown tijdelijk uitgebreid met een laptopregeling voor kinderen op het basisonderwijs. Dit heeft geleid tot veel aanvragen en hogere uitgaven voor laptops. In de maanden april, mei en juni zijn er 233 laptopvergoedingen uitgekeerd voor leerlingen in het primair onderwijs. Deze regeling is geëindigd per 1 juli 2020 omdat de kinderen weer fysiek les kregen en scholen via het ministerie geld hebben ontvangen om apparaten beschikbaar te stellen aan leerlingen. Na 1 juli was de reguliere schoolkostenregeling weer geldig en kunnen alleen leerlingen op het voortgezet onderwijs in aanmerking komen voor een laptopvergoeding.
Jaarstukken 2020
39
Thema: (Thuis) wonen in de wijk De volgende activiteiten hadden in 2020 prioriteit: Transformatie maatschappelijke zorg en Gewoon Thuis Het nieuwe verdeelmodel voor Beschermd wonen (en maatschappelijke opvang) is nog niet bekend gemaakt in 2020 en daarom is de financiële vertaling van de samenwerkingsafspraken doorgeschoven naar 2021. Wel is er nauw samengewerkt met het CIZ en het zorgkantoor VGZ om de overgang van ongeveer 110 Wmo beschermd wonen cliënten per 1 januari 2021 vanwege Rijksbeleid soepel te laten verlopen. Deze verandering brengt een aanzienlijke verschuiving in het zorglandschap teweeg, de gemeentelijke capaciteit aan beschermd wonen plekken is daarmee gehalveerd. In 2020 is met zorgaanbieders gewerkt aan een nieuw en eenduidig product voor beschut wonen en per 1 januari 2021 kunnen aanbieders hiervoor ook gecontracteerd worden door de regio Midden-Holland. Beschut wonen is een geclusterde woonvorm zonder 24-uurs zorg, waarbij cliënten wel zelf de huur betalen. Voor Gewoon thuis (waarbij cliënten geheel zelfstandig wonen in de wijk) is ook gewerkt aan de borging in een vast product en naar verwachting kan het product in het voorjaar van 2021 ingekocht worden. In 2020 is ook veel aandacht gegaan naar het realiseren van woonvormen en extra huisvesting voor kwetsbare doelgroepen.
Zo is medio 2020 de Bernardhof geopend, een woonvoorziening voor jongeren met én zonder ondersteuningsvraag. Maatschappelijke opvang Corona heeft grote invloed gehad op de inrichting van de maatschappelijke opvang. Om te kunnen voldoen aan de 1,5 meter-maatregel is de nachtopvang anders opgezet, met 24-uursopvang en voor iedereen een eigen kamer. Vanaf maart t/m december hebben er bijna onafgebroken ook deelnemers van de nachtopvang onderdak gehad in het Best Westernhotel. De jongerenopvang heeft een eigen tijdelijke locatie gekregen. Daarnaast is deze andere invulling van de opvang meegenomen in het actieplan dakloosheid, waarvoor de gemeente voor 2021 financiën ontvangt van het Rijk. Centraal meldpunt dak- en thuislozen Onderzoek van de Nederlandse Straatdokters in 2019 laat zien dat de opvang en zorg aan dak- en thuisloze mensen in de regio Midden-Holland aanwezig maar erg versnipperd is tussen organisaties. Dit leidde tot onduidelijkheid in processen en de aanwezigheid van verschillende ingangen. In 2020 is het project Innovatie in de Opvang gestart. Dit heeft geleid tot het Centraal meldpunt dak- en thuislozen, dat per januari 2021 is gestart. Hierbij is er één herkenbare, centrale toegang tot voorzieningen en hulpverlening voor dak- en thuisloze personen van 23 jaar en ouder opgezet.
Gewoon Thuis Jeugd Het integrale ambulante team “PAST” is vormgegeven door gezamenlijke aanbieders voor de meest complexe gezinnen binnen de regio, waarbij het doel is onder meer om hiermee uithuisplaatsingen te voorkomen. Het team is snel inzetbaar en biedt integrale ambulante hulp en is zoveel als nodig inzetbaar. Daarnaast is het integrale team “In Verbinding” met de JIMaanpak (jouw ingebrachte mentor) ook doorontwikkeld binnen de regio en goed inzetbaar bij complexe gezinssituaties. Via de informele mentor (de JIM) versterken we blijvend de gezinnen. De experttafel heeft elke twee weken plaatsgevonden om voor complexe casussen een maatwerkoplossing te bieden. Door corona is de experttafel gedurende het jaar digitaal gegaan. Binnen het project versterking van de pleegzorg is er een verkenning gedaan op de Mockingbird-aanpak. Deze aanpak versterkt pleeggezinnen door het vormen van pleegzorg gelieerd aan een zogenoemde HUB home. De HUB home biedt onder andere mogelijkheden van logeren, activiteiten en scholing. Binnen het netwerk versterken pleeggezinnen elkaar. Verder werd ingezet op: Langer Thuis Wonen In februari 2020 is een eerste succesvolle bijeenkomst georganiseerd over langer thuis wonen van ouderen. Met inspirerende workshops, tijd voor netwerken en informatie-uitwisseling.
In 2020 is er gewerkt aan de drie pijlers van het langer thuis wonen: voldoende passende en geschikte huisvesting voor (kwetsbare) ouderen, een passende woonomgeving en adequate ondersteuning thuis. Vooral de huisvesting heeft daarbij de aandacht gehad in 2020. De woningcorporaties werken aan een plan om de doorstroming te bevorderen en op nieuwbouwplekken zoeken we naar kansen om (ook) huisvesting voor ouderen te realiseren. Gesprekken over een nieuw woonconcept ‘het Ouden Huis’ zijn in volle gang en ook de mogelijkheid van een tweede Knarrenhof wordt onderzocht. Daarnaast is zorgtechnologie een belangrijk thema en is de intentie om aan te haken bij het thema Zorg en Technologie binnen Campus Gouda. Zo kunnen kansen worden benut die er liggen om langer thuis wonen ook vanuit technologie te ondersteunen. Hierover zijn in 2020 de eerste gesprekken gevoerd. Tot slot is bewustwording een belangrijk onderwerp geweest in 2020. In samenwerking met het programma ‘Samen ouder worden’ is gewerkt aan een nieuwe publicatie van ‘Zilveren helden’: de wooneditie. Het boekje zal in 2021 gelanceerd worden als de meest beperkende maatregelen rond corona voorbij zijn.
40
Jaarstukken 2020
Inclusieve Wijk: Westergouwe In 2020 zijn mooie stappen gezet om te werken aan een inclusieve wijk. Door corona liep dit anders dan gepland en zijn de bijeenkomsten vooral digitaal geweest. Er zijn circa vijf bijeenkomsten geweest met de gebiedscoalitie en één bewonersbijeenkomst. De gebiedscoalitie is een unieke groep organisaties, waarbij niet alleen zorg en welzijn aan tafel zit, maar ook de bewonersvereniging, de woningcorporaties, Sport.Gouda, de projectontwikkelaar en het projectbureau. Iedere organisatie draagt op de eigen manier een steentje bij aan de inclusieve wijk: door bewoners bij elkaar te brengen (projectbureau en bewonersvereniging met hun samenwerkingspartners), gevarieerd te bouwen (gemeente, ontwikkelaars en woningcorporaties), mooie, groene zones aan te leggen met veel mogelijkheden voor ontmoeting en goede toegankelijkheid (projectbureau) en nu al in gezamenlijkheid na te denken over de toekomstige voorzieningen en hoe deze bij kunnen dragen aan de sociale cohesie in de wijk (allen). Het project inclusieve wijk heeft ertoe bijgedragen dat vanuit breder perspectief naar de woningbouwprogrammering in Westergouwe gekeken wordt.
In het gebouw van Woonpartners Midden-Holland dat nu gebouwd wordt op de Boerderijkavel komen bijvoorbeeld ook plekken beschut wonen voor Kwintes en in Westergouwe III komen meer sociale huurwoningen dan eerder gepland en wordt gewerkt aan plannen voor een complex voor wonen met zorg. Participatie in de Buurt 3.0 Als gevolg van de coronamaatregelen zijn buurthuizen/huizen van de Buurt en huiskamers een deel van het jaar gesloten geweest. Er is steeds gezocht naar de mogelijkheden binnen de beperkingen zodat er toch aandacht was voor de meest kwetsbaren. Zo is er bijvoorbeeld in het begin van de eerste lockdown telefonisch contact onderhouden met de deelnemers van het inloophuis. In de buurthuizen mocht niet meer gezamenlijk gegeten worden, maar er werden wel vers gekookte maaltijden door vrijwilligers bij de wijkbewoners aan huis bezorgd, of de mogelijkheid geboden om een maaltijd op te halen. In de tweede lockdown is voor de meest kwetsbare groepen onder strenge voorwaarden mogelijk gemaakt om in kleine groepjes elkaar toch veilig te ontmoeten. Dit is voor het welbevinden van deze doelgroep erg belangrijk en er is ook grote behoefte aan. De herijking van de regeling Participatie in de Buurt is in de opstartfase. Mantelzorg In 2020 is de respijtwijzer gelanceerd.
Het was een lang gekoesterde wens om de mogelijkheden om even vrijaf te nemen als mantelzorger beter inzichtelijk te maken voor mantelzorgers en professionals. Bij het onderzoeken van de mogelijkheden van respijtzorg is meermaals geconcludeerd dat de huidige mogelijkheden onvoldoende bekend zijn. En ook blijkt bij het zoeken naar nieuwe mogelijkheden dat het voor mantelzorgers echt maatwerk is om de juiste hulp en ondersteuning te vinden en te krijgen. Ook blijkt uit meerdere onderzoeken dat mantelzorgers tevreden zijn over de hulp bij het huishouden voor mantelzorgers. Dit kan een ontlasting zijn voor meerdere groepen mantelzorgers. In afwachting van een nieuwe aanbesteding, is er met de huidige aanbieders van hulp bij het huishouden een overbruggingscontract afgesloten onder dezelfde voorwaarden als in 2020. Thema: Kwaliteit van zorg en ondersteuning & samenwerking in de keten De volgende activiteiten hadden in 2020 prioriteit: Jeugdigen beter beschermen als hun ontwikkeling gevaar loopt Er is een onderzoek uitgevoerd naar de (doorlooptijden van) de jeugdbeschermingsketen en cliënten met ervaring in de jeugdbescherming zijn geïnterviewd over hun ervaringen. Dat heeft geresulteerd in een aantal aanbevelingen die door de betrokken organisaties in praktijk worden gebracht.
Voorbeelden hiervan zijn: cliënten eerder betrekken bij beslissingen, starten bij hun vraag/behoefte, zorgen dat niet steeds hetzelfde verhaal hoeft te worden verteld, meer kijken naar het hele systeem en de samenwerking versterken. Er is door een werkgroep een plan van aanpak gemaakt om te starten met de ‘werkwijze teammodel’ waarbij alle betrokken organisaties aan de voorkant samen in één team werken. Er is een plan gemaakt voor deskundigheidsbevordering van de lokale teams, hierin is ook de samenwerking met het programma Geweld Hoort Nergens Thuis gezocht. Humanitas is gestart met de begeleide omgangsregeling (BOR) waarbij getrainde vrijwilligers ouders in scheiding helpen om (vastgelopen) omgang op gang te brengen. Dit heeft geresulteerd in een aantal succesvolle ‘koppelingen’. Aanpak Huiselijk Geweld Vanwege de coronamaatregelen is de vrouwenopvang in 2020 tijdelijk verhuisd naar een andere locatie. Hiermee hadden de vrouwen (en kinderen) meer ruimte om afstand tot elkaar te houden. Tegen de zomer zijn de meeste vrouwen weer terugverhuisd naar de oorspronkelijke locatie. Door een verhoogde toestroom bij de vrouwenopvang is de uitwijklocatie nog deels aangehouden omdat er te weinig plekken zijn op de eigen locatie. In de Vrouwenopvang is hard gewerkt aan de nieuwe methodiek Doorstart om de nazorg en overgang naar het normale leven goed in te richten.
Jaarstukken 2020
41
In 2020 zijn activiteiten uitgevoerd op basis van de Regiovisie 2019-2023. Zo zijn de samenwerkingsafspraken tussen Veilig Thuis en de lokale teams vastgesteld en hebben alle gemeenten met een zelfscan de voortgang van de lokale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling onder de loep genomen. Op de onderwerpen van de Meldcode huiselijk geweld, ouderenmishandeling en mensenhandel zijn handreikingen geschreven waar de individuele gemeenten mee aan de slag zijn gegaan. De vernieuwde samenwerkingsafspraken Veilig Thuis – sociaal team zijn vastgesteld en worden geïmplementeerd. Projectsubsidie is ontvangen via het landelijke programma Geweld hoort nergens thuis voor een deskundigheidsbevorderingsprogramma voor alle lokale teams van de regio Hollands Midden, genaamd Samen voor Stabiele Veiligheid. Eind 2020 is het project van start gegaan. Invulling taakstelling Het doel is om duurzaam binnen de financiële kaders invulling te geven aan de ambities van het sociaal domein. Hiertoe wordt een pakket aan maatregelen uitgevoerd dat gericht is op het realiseren van de in de begroting opgenomen taakstelling voor 2020 en verder. Begin 2020 bleek dat de prognoses leiden tot overschrijding van de financiële kaders voor programma 4. Het college heeft opdracht gegeven tot een inventarisatie van bezuinigingsmogelijkheden gemeentebreed en bijsturing op het sociaal domein in het bijzonder.
Deze opdracht heeft geleid tot diverse maatregelen en het opzetten van een programma om te sturen op de kosten voor Jeugd en Wmo. Verder werd ingezet op: Transformatie jeugd GGZ Door de uitbreiding van het product basis GGZ plus intensief hebben aanbieders meer mogelijkheden om te behandelen binnen de basis GGZ, wat ruimte zou moeten opleveren in de specialistische GGZ (SGGZ). Door in te zetten op meer behandeling binnen de basis via de huisartsenpilot en de integrale uitvoeringsorganisatie wordt aan de voorkant meer gestuurd op de instroom bij SGGZ en jeugdhulp breed. Er is ingezet op preventie op de scholen rondom mentale gezondheid, ook in relatie tot depressie. Waar dit door corona bemoeilijkt is, is overgegaan op digitale ondersteuning aan scholen en hun leerlingen. Door de GGZ inzichtelijker te maken, hulpvragen eerder en duidelijker uitgevraagd te krijgen en hier professionele hulp op in te zetten werken we verder toe naar normalisatie en effectieve inzet van beschikbare zorg. Het contractmanagementteam Jeugd GGZ (JGGZ) stuurt meer op het zorglandschap van de JGGZ houdt de budgetten nauwgezet en signalen rondom de beschikbaarheid van de inzet in de regio in de gaten. Ontwikkeling zorg en veiligheidshuis De governancestructuur voor het zorg en veiligheidshuis is ontwikkeld met alle betrokken partijen.
Vanaf 1 januari 2021 is de nieuwe governancestructuur een feit en zijn de onderdelen van de GGD van de sector Veilig Thuis en het Meldpunt Zorg en Overlast samengegaan met het Veiligheidshuis. Wet verplichte GGZ (Wvggz) De uitvoering van de Wvggz ligt bij het Meldpunt zorg en overlast van de GGD. In de loop van 2020 zijn de eerste regionale en lokale ervaringen opgedaan met de wet. De evaluatie en ontwikkelingen worden gemonitord in de stuurgroep van het (zorg- en) veiligheidshuis. Contractmanagement en toezicht Wmo en Jeugd • Naast het reguliere contractmanagement zijn in 2020 de volgende zaken gerealiseerd: Toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid. In 2020 is regionaal een toezichthouder aangesteld die zich richt op het toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid van de geleverde voorzieningen jeugd en Wmo. Hiermee is invulling gegeven aan een wettelijke taak en wordt bevorderd dat er kwalitatief goede en rechtmatige ondersteuning geleverd wordt; • Herijking tarieven jeugd en Wmo. Er heeft een zorgvuldige herijking plaatsgevonden van de tarieven van een groot aantal diensten naar aanleiding van signalen van aanbieders dat de tarieven in Midden-Holland niet reëel zouden zijn. Bij de herijking van de tarieven is een transparant model gebruikt met voor alle diensten vergelijkbare parameters.
Gekeken is onder andere naar de loonontwikkeling in de van toepassing zijnde cao’s en een opslag voor risico is toegevoegd. Daarnaast is aandacht geweest voor ontwikkelingen bij bepaalde diensten die om inhoudelijke redenen om aanpassing van parameters vragen, zoals vakbekwaamheidseisen. Het resultaat is een verhoging van de tarieven; • Corona-afspraken. Vanwege de uitzonderlijke situatie zijn afspraken gemaakt met aanbieders voor compensatie van omzetderving en meerkosten en het leveren van alternatieve ondersteuning.
42
Jaarstukken 2020
Thema: Programma Integrale uitvoeringsorganisatie sociaal domein De volgende activiteiten hadden in 2020 prioriteit: Inrichten integrale uitvoeringsorganisatie In 2020 is hard gewerkt aan het opzetten van de nieuwe integrale uitvoeringsorganisatie met een nieuwe afdelingsstructuur in drie uitvoerende afdelingen. De afdelingen zijn gevormd. Per 1 januari 2021 is de integrale uitvoeringsorganisatie een feit. Sociaal teams Drie teams in drie gebieden leveren basishulp (beschikkingsvrij en laagdrempelig), zorgcoördinatie, mantelzorgondersteuning, budgetbeheer, cliëntondersteuning, bemoeizorg en geven informatie en advies. De teams zorgen voor advisering over maatwerk en het realiseren van vernieuwende oplossingen voor inwoners van 0 tot 100+ in samenwerking met het preventieve veld, vrijwilligers en de wijk. De huidige teams zijn in 2020 verder doorontwikkeld en de voortzetting na afloop van het contract in 2020 is gerealiseerd. De teams hebben door corona hun werkwijze aangepast om aan de maatregelen van het RIVM te kunnen voldoen. De hulpverlening en ondersteuning is zoveel mogelijk voortgezet en waar nodig is ingespeeld op de actualiteit met bijvoorbeeld een activiteitenplacemat huis-aan-huis of het matchen van vraag en aanbod van (corona-gerelateerde) vragen in de wijk.
Thema: Aan het werk en meedoen & programma naar een nieuwe sociale dienst Bijstandsgerechtigden aan het werk en effectieve en efficiënte dienstverlening op maat voor werkzoekenden De coronacrisis had in 2020 tot gevolg dat het beroep op bijstand toenam, dat extra en ook andere inzet werd gepleegd om inwoners te ondersteunen naar werk en dat de gemeente er een extra taak bij kreeg met het uitvoeren van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). De dienstverlening werd op onderdelen aangepast aan de RIVM-richtlijnen voor bestrijding van het coronavirus. Na aanmelding werd direct telefonisch contact opgenomen. De gesprekken met cliënten verliepen voornamelijk telefonisch. Er werden online trainingen ontwikkeld, met speciale aandacht voor het voeren van een digitaal sollicitatiegesprek. Met extra snelle dienstverlening werd ingezet op het vlot weer aan het werk helpen van inwoners die door de coronacrisis hun baan verloren en een beroep deden op bijstand. Personeel werkte in twee teams die afwisselend – niet tegelijkertijd - op kantoor aanwezig waren. Een reductie van het aantal bijstandsgerechtigden kon door de coronacrisis niet worden gerealiseerd: het aantal bijstandsdossiers steeg van 1.594 op 1 januari 2020 naar 1.738 op 1 januari 2021 (excl. Tozo dossiers).
115 Bijstandsgerechtigden werden geplaatst op fulltime werk, een kleine honderd op parttime werk en 8 jongeren gingen (terug) naar school. Negentien statushouders werden begeleid naar werk en/of naar school; deze cijfers zijn inbegrepen in bovenstaande plaatsingscijfers. De gemeente nam met de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) – als onderdeel van het nationale steunpakket coronacrisis – 2.061 besluiten over inkomenssteun en 218 besluiten over lening van bedrijfskapitaal aan zelfstandig ondernemers, zoals zzp’ers, die door de coronacrisis plotseling geen of veel minder inkomsten hadden. Voorafgaande aan de start van de regeling bood de gemeente Gouda een voorschotregeling, waarbij ondernemers met broodnood binnen een week een voorschot op de rekening ontvingen. Deze (extra) regeling was tamelijk uniek in Nederland en werd erg gewaardeerd. Programma ‘naar een nieuwe sociale dienst’ Er is hard gewerkt aan de inrichting en bemensing van de integrale uitvoeringsorganisatie die in 2021 start en waar de sociale dienst deel van uitmaakt. 2020 stond in het teken van het verder op orde brengen van de basis van de dienstverlening, professionalisering van personeel, integraal werken, continuïteit en opvolging van cliënten in beeld brengen.
Werkprocessen zijn heringericht, documenten en dossiers zijn gedigitaliseerd en de informatievoorziening is grotendeels op orde gebracht. Er is begonnen met het begrijpelijk herschrijven van brieven en beschikkingen. De tevredenheid van cliënten over de contacten met de sociale dienst is verbeterd. Het Werkgeversservicepunt (WSP) Midden-Holland is nieuw leven ingeblazen en er is ingezet op een organische groei van de samenwerking. Eind 2020 werd nauw samengewerkt met gemeenten uit de arbeidsmarktregio, het UWV, Promen en Ferm Werk. Tevens werd uitvoering gegeven aan de activiteiten uit Perspectief op Werk in een vergaande samenwerking met VNO NCW. De belangrijkste resultaten zijn dat adviseurs in de regio structureel samenwerken, dat een nieuwe WSP website werd gelanceerd en dat meerdere werkgelegenheidsprojecten gericht op matching gezamenlijk uitgevoerd en voorbereid werden. Hiermee werden in 2020 – ondanks de coronacrisis - minimaal 40 werkzoekenden extra in de arbeidsmarktregio Midden-Holland aan het werk geholpen. Maar diverse werkgelegenheidsprojecten vanuit Perspectief op Werk en het WSP hebben vertraging opgelopen door de verslechterde situatie op de arbeidsmarkt.
Jaarstukken 2020
43
Ondersteuning van arbeidsbeperkten Het ondersteunen van arbeidsbeperkten naar werk stond vanwege de coronacrisis ook behoorlijk onder druk. Hierdoor was het lastiger om de groep arbeidsbeperkten naar werk te leiden en stroomden een relatief grote groep terug naar de uitkering. Er werden in totaal 28 garantiebanen gerealiseerd (doel: 60). In 2021 wordt er middels een offensief extra inspanningen gedaan om deze doelgroep aan het werk te helpen. Er werden 42 beschutte werkplekken gerealiseerd. Langdurig uitkeringsgerechtigden Op peildatum 1 september 2020, ruim 2 jaar na de start van het programma naar een nieuwe sociale dienst (medio 2018), zijn 338 langdurig uitkeringsgerechtigden bijstandsonafhankelijk geworden. Het betreft hier de inwoners die op 1 juli 2018 twee jaar of langer een bijstandsuitkering ontvingen plus de inwoners die tussen peildata 1 september 2019 en 1 september 2020 de verblijfsduur van 2 jaar bereikten. Een kwart bereikte de AOW-gerechtigde leeftijd of was overleden; ruim een derde ging aan het werk of naar school; de verdere afname had te maken met andere redenen, zoals verhuizing naar buiten Gouda, het aangaan van een relatie met een partner met inkomsten, detentie, op eigen verzoek of in verband met ontvangen vermogen boven de toegestane grens.
Social return In 2020 werden in totaal 56 werkzoekenden via social return (SR) aan werk geholpen of kregen de mogelijkheid om werkervaring op te doen (target 70). De nadruk werd gelegd op sectoren met personeelstekorten passend bij de doelgroep. Tijdens de eerste periode van de coronacrisis lag de nadruk vooral op het ondersteunen van werkgevers en het aan het werk houden van (kwetsbare) mensen en minder op het opstarten van nieuwe social return activiteiten. De aanpak werd in 2020 verder doorontwikkeld waarbij subsidierelaties, woningcorporaties en contractpartners (zoals Wmo-organisaties, jeugdorganisaties, Beschermd Wonen) gestimuleerd werden om SR toe te passen of hiervan gebruik te maken. Broekriem (JobOn) In 2020 maakte de gemeente Gouda wederom (voor het 5de jaar op rij) gebruik van de diensten van ‘Stichting de Broekriem’ (inmiddels Stichting JobOn). Deze stichting organiseert met behulp van tot eventmanager opgeleide vrijwilligers gratis netwerkbijeenkomsten voor werkzoekenden. Zij worden geactiveerd en gestimuleerd hun persoonlijk leiderschap te vergroten in de zoektocht naar passend werk. Tijdens deze bijeenkomsten wordt er gewerkt aan onder andere het CV, het online sollicitatiegesprek, netwerkvaardigheden en digitale skills. Het contract heeft een looptijd van twee jaar van 1 juni 2019 t/m 31 mei 2021.
In totaal werden in de periode van 1 juni 2019 t/m 31 december 2020 7 eventmanagers opgeleid (taakstelling tot einde contract 8 eventmanagers) en 20 fysieke events en 5 online events georganiseerd (taakstelling tot einde contract 40 events). Inspelend op de coronacrisis bood JobOn via een nieuwe e-learning portal 130 gratis onlinetrainingen aan. Bovendien profiteerden inwoners van Gouda wekelijks van circa 5 extra webinars. Deze werden aangeboden om werkzoekenden, ook in tijden van coronacrisis, vanuit huis te bereiken en met allerlei oefeningen in break-out rooms met elkaar te verbinden. Inzet van app In de tweede helft van 2020 werd binnen het kader van Perspectief op Werk in de arbeidsmarktregio draagvlak bereikt voor het gezamenlijk invoeren van een digitaal matchingsplatform. In 2021 start hiervoor een regionale pilot met de techniek achter Hallo Werk! (Matchcare / Jobport). Hallo Werk!, een initiatief van gemeenten Rotterdam en Den Haag besloot zich vooralsnog te richten op het beschikbaar maken van het platform in de vier grootste gemeenten. Ruimte voor experimenten In 2020 werden twee experimenten met ondernemen vanuit de bijstand uitgevoerd: 1. 14 bijstandsgerechtigden met ondernemerspotentie werden ondersteund bij parttime ondernemen naast part time werken. Tijdens de coronacrisis was het opstarten van een onderneming soms behoorlijk lastig.
Inmiddels zijn vijf deelnemers gestopt, één of misschien twee deelnemers kunnen hun onderneming wellicht beter voortzetten binnen de sociale coöperatie. Twee deelnemers zijn uitgestroomd uit de bijstand omdat ze met hun eigen onderneming in hun inkomsten konden voorzien en vijf hebben een baan in loondienst en daarom geen bijstand meer nodig. De gemeente Gouda zet dit experiment voort; 2. Voor bijstandsgerechtigden met een lange afstand tot de arbeidsmarkt is de sociale coöperatie Een Nieuwe Kans U.A. opgericht. Hoewel het de bedoeling was om de oprichting van de sociale coöperatie en de instroom van kandidaten zoveel mogelijk parallel te laten verlopen is ook hier de coronacrisis een hindernis gebleken. Voordat kandidaten instromen doorlopen ze een traject binnen The Melting Shop wat moet resulteren in een ondernemingsplan en een door alle partijen geaccordeerd trajectplan (beschrijft de wederzijdse inzet). Zodra de coronamaatregelen dit toelaten en voor de aspirant kandidaten een zo veilig mogelijke werkomgeving kan worden geboden kunnen de trajecten van de kandidaten van de sociale coöperatie starten.
44
Jaarstukken 2020
Maximale inzet voor inburgering: begeleiden bij taalverwerving, integratie en werk • Begeleiding naar werk In 2020 zijn twee projecten gestart voor speciale begeleiding van statushouders naar werk: 1. Het Swanenburgshofje is in samenwerking met gemeente Gouda gestart met het project Jobhulpmaatje. Jobhulpmaatje begeleidt statushouders bij het solliciteren en het zoeken naar werk; 2. Samen met Vluchtelingenwerk is het project Vluchtelingen Investeren in Participatie (VIP) gestart. In een aantal werksessies met sollicitatietrainingen zijn statushouders voorbereid op de arbeidsmarkt. Beide projecten zijn vanwege corona aangepast. Vluchtelingen Investeren in Participatie is digitaal afgerond en heeft daardoor minder resultaat opgeleverd. Jobhulpmaatje heeft een doorstart gemaakt met kleinere groepen en aangepaste werkvormen in verband met corona. Vluchtelingen Investeren in Participeren was een eenmalig project. Jobhulpmaatje loopt door. • Integratie: uitgebreide participatieverklaring Nieuw binnengekomen statushouders zijn verplicht de zogenaamde participatieverklaring (PV) af te leggen. In regioverband is dit PV-traject uitgebreid naar een serie voorlichtingsbijeenkomsten over verschillende aspecten van de Nederlandse samenleving zoals wonen, verkeer, onderwijs, gezondheidszorg en financiën. Het PV-traject gebeurt in nauwe samenwerking met Vluchtelingenwerk.
Ook de bijeenkomsten voor de PV zijn vanwege corona uitgesteld. Er wordt een digitale variant onderzocht, maar dat is voor deze doelgroep moeilijker. Voorbereiding Wet inburgering 1. Aanbesteding inburgeringsonderwijs Gouda heeft in 2020 samen met de gemeenten in de arbeidsmarkt Midden-Holland de aanbesteding van het inburgeringsonderwijs regionaal voorbereid. De Wet inburgering is in november 2021 uitgesteld tot 1 januari 2022. Dit betekent dat ook de publicatie van de aanbesteding is opgeschoven van najaar 2020 naar voorjaar 2021. 2. Voorbereiding taalnetwerk In 2020 is gestart met het verder uitbreiden van het informele taalnetwerk ter ondersteuning van taalontwikkeling. Dit ter voorbereiding op de rol in de nieuwe wet. Hierin wordt samengewerkt met Taalhuis, bibliotheek en taalmaatjes. Er vindt afstemming plaats met de Aanpak Laaggeletterdheid en de Wet Taaleis. Het voorgenomen zomerprogramma voor inburgeraars kon vanwege corona niet doorgaan maar wordt aangepast verder ontwikkeld. 3. Samenwerking organisaties De samenwerking met Vluchtelingenwerk op het gebied van maatschappelijke begeleiding is geïntensiveerd vooruitlopend op de nieuwe wet. Met Vluchtelingenwerk en het sociaal team wordt gewerkt aan een snellere integratie in de wijken. Dit is een voorbereiding op de zogenaamde brede intake.
Promen: DVO Pro Work Voor de “mens-ontwikkel-dienstverlening” binnen de Participatiewet (PW) is binnen Promen een aparte BV opgericht: ProWork. Om de PW-dienstverlening vorm te geven en ook vast te leggen is met ProWork een dienstverleningsovereenkomst (DVO) opgesteld. De DVO liep in 2020 af en is geëvalueerd. De nieuwe DVO is op onderdelen aangevuld en aangepast. Dit komt naast het mens-ontwikkelaspect de wederzijdse administratieve en financiële aansluitingen ten goede. Daarnaast biedt het Gouda door opnemen van een prijslijst de mogelijkheid om prognoses te maken. Dit kon voorheen niet. Ten slotte is afgesproken dat elk jaar een bijlage bij de DVO wordt gevoegd met daarin de doelen die Gouda met en via Prowork wil realiseren. Het gaat hier om garantiebanen, Beschut Werkenplekken, school@work en uitgaven aan externe jobcoaching. De nieuwe DVO geldt tot eind 2023.
3.4.2 Corona Corona heeft op veel aspecten van het sociaal domein een grote impact gehad. Zowel voor de medewerkers van de gemeente Gouda waarvan er veel actief waren in de crisisorganisatie, maar ook op de inwoners van de stad en de uitvoering van het beleid. De effecten op het sociaal domein zijn te lezen in de coronamonitor en in de thema's die in dit hoofdstuk worden behandeld.
Jaarstukken 2020
45
3.4.3 Eigen indicatoren nr. Thema
Naam Indicator
Periode Meeteenheid
1
Inclusie
Tevredenheid over deelname aan samenleving
2019
% inwoners dat tevreden is 70% over deelname aan de samenleving
68%
Gelijk of toename
Stadspeiling
2
Inclusie
Respect en tolerantie 2019 in de buurt
% inwoners dat tevreden is 76% met de mate respect en tolerantie in de buurt
79%
Gelijk of toename
Stadspeiling
3
Preventie
Kinderen op gezond gewicht
% kinderen met een gezond gewicht
76%
n.n.b.
Toename
GGD
4
Preventie
Ernstige eenzaamheid 2018 onder ouderen
% ouderen (65+) dat zich ernstig eenzaam voelt
12%
n.n.b.
Afname
GGD
5
Preventie
Bekendheid Schuldhulpverlening
2019
% inwoners dat aangeeft bekend te zijn met schuldhulpverlening
68%
67%
Toename
Stadspeiling
6
Preventie
Geslaagde trajecten Schuldhulpverlening
2019
% geslaagde trajecten schuldhulpverlening
n.t.b.
n.t.b.
65%
7
Dagelijkse leefomgeving
Ambulatisering jeugdzorg
2019
% ambulande jeugdzorg
91%
91%
Toename
Suite4SD
8
Dagelijkse leefomgeving
Ambulantisering beschermd wonen
2019
Aantal cliënten in beschermd wonen
239
291
Afname
Suite4SD
9
Dagelijkse leefomgeving
Tevredenheid onder ouderen over voorzieningen in de buurt
2019
% ouderen dat tevreden is over voorzieningen in de buurt
15%
16%
Toename
Stadspeiling
10 Kwaliteit van zorg & samenwerking in de keten
Cliënttevredenheid Jeugdzorg
2019
% jeugdigen dat aangeeft goed geholpen te zijn bij vragen en problemen
84%
80%
Toename
CEO Jeugd
11 Kwaliteit van zorg & samenwerking in de keten
Cliënttevredenheid Wmo
2019
% inwoners dat (zeer) 83% tevreden is met de kwaliteit van de ondersteuning
81%
Toename
CEO Wmo
12 Kwaliteit van zorg & samenwerking in de keten
Huiselijkgeweld triage Q4 2018 % meldingen veiligthuis waar binnen 5 werkdagen triage plaatsvindt
84,6%
97,0%
Toename
Kwartaalrapportage veiligthuis
12 Kwaliteit van zorg & samenwerking in de keten
Huiselijkgeweld onderzoeksfase
42,3%
45,5%
Toename
Kwartaalrapportage veiligthuis
% uitgestroomde personen n.t.b. naar werk
n.t.b.
Toename
14 Aan het werk en Cliënttevredenheid 2019 meedoen (Werk en Participatie)
Rapportcijfer: waardering voor de algemene dienstverlening
7
7
Toename
CEO Werk en Inkomen
15 Integrale uitvoering
Bekendheid Sociaal Wijkteam
2019
% inwoners dat aangeeft bekend te zijn met het sociaal team 0 - 100 jaar
35%
31%
Toename
Stadspeiling
16 Integrale uitvoering
Bejegening toegang Jeugd
2019
% inwoners dat aangeeft dat ze met respect worden behandeld door hulpverleners
94%
95%
Toename
CEO Jeugd
17 Integrale uitvoering
Bejegening toegang Wmo
2019
% inwoners die (zeer) 91% tevreden zijn met de manier waarop er geluisterd werd tijdens het (keukentafel)gesprek
85%
Toename
CEO Wmo
18 Sturen kosten Jeugd
Inwoners met jeugdzorg/hulp
2020
Verhouding aantal inwoners 1 : 6,97 n.v.t. tot 18 jaar met een maatwerkvoorziening (incl. Jeugdbescherming en reclassering en pgb) i.r.t. het aantal inwoners tot 18 jaar
1 : 6,9*
Suite4SD
19 Sturen kosten Jeugd
Gemiddelde uitgaven 2020 maatwerk jeugd per cliënt
Uitgaven jeugdhulp / aantal € 11.119 n.v.t. jeugdigen met een maatwerkvoorziening
€ 11.476**
Suite4SD
13 Aan het werk en Effectiviteit van meedoen reintegratietrajecten
46
Jaarstukken 2020
2019
Q4 2018 % onderzoeken veiligthuis dat binnen 10 weken is afgesloten 2019
Periode vorige Streefwaarde Bron periode
* De ambitie voor de KPI 'Inwoners met jeugdzorg' is om toe te werken naar 1 : 8 in 2024. Deze doelstelling is gebaseerd op een realistische reeks uitgaande van de doelstelling voor maatwerk jeugd in 2024 zoals vastgesteld bij de begroting 2021. Voor 2020 zijn dit de streefwaarden. ** De ambitie voor de KPI Gemiddelde uitgaven maatwerk jeugd per cliënt 2019 is om toe te werken naar een gemiddelde prijs van € 11.476 in 2024. Deze doelstelling is gebaseerd op een realistische reeks uitgaande van de doelstelling voor maatwerk jeugd in 2024 zoals vastgesteld bij de begroting 2021. Voor 2020 zijn dit de streefwaarden.
3.4.4 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. Op die website staan alleen de actuele waarden. Om de waarden in perspectief te kunnen plaatsen zijn in onderstaande tabel ook de relevante waarden uit de Goudse programmabegroting opgenomen. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Taakveld
Indicator
Meeteenheid
6. Sociaal domein
Banen
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
6. Sociaal domein
Jongeren met een delict voor de rechter
%
6. Sociaal domein
Periode
Gouda
Nederland Streefwaarde
2017
752,9
758,2 Minimaal gelijk of toename
2019
764,9
792,1
2019
1
1 Geen
Achterstand onder % jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin
2019
6
6 Geen
6. Sociaal domein
Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren
%
2019
1
2 Geen
6. Sociaal domein
Netto arbeidsparticipatie
%
2017
66,4
66,7 Toename
6. Sociaal domein
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners
6. Sociaal domein
Lopende reper 10.000 integratievoorzieningen inwoners van 15-64 jaar
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdhulp
6. Sociaal domein
2019
68,9
68,8
eerste halfjaar 2019
392,7
381,7 Afname
2020
518,8
518,8
2020
107,8
202 Geen; aantal is geen doel
% van alle jongeren tot 18 jaar
tweede halfjaar 2017
9,7
9,7 Afname of gelijk
2019
15,7
12,3
Jongeren met jeugdbescherming
%
tweede halfjaar 2017
1,3
2019
1,7
1,2
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdreclassering
%
tweede halfjaar 2017
0,5
0,4 Afname of gelijk
6. Sociaal domein
Cliënten met een per 10.000 maatwerkarrangement inwoners Wmo
Realisatie
1 Afname of gelijk
2019
0,6
0,4
2020
670
640 Geen; aantal is geen doel
Jaarstukken 2020
47
3.4.5 Wat heeft het gekost? 3.4.5.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)
Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging
Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging
Lasten
123.125
143.255
140.863
2.392
Baten
-27.388
-38.804
-39.853
1.049
Saldo van baten en lasten
95.737
104.451
101.010
3.440 0
Toevoegingen aan reserves (lasten)
0
1.000
1.000
Onttrekkingen aan reserves (baten)
-4.400
-4.246
-4.246
0
Gerealiseerd resultaat
91.336
101.205
97.765
3.440
3.4.5.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)
Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging
Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Lasten
7.298
8.847
8.193
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Baten
-290
-860
-892
33
Saldo
7.008
7.987
7.301
686
6.2 Wijkteams - Lasten
6.586
6.673
6.454
219
6.2 Wijkteams - Baten
0
0
0
0
6.586
6.673
6.454
219
Saldo
654
6.3 Inkomensregelingen - Lasten
32.605
41.669
42.298
-629
6.3 Inkomensregelingen - Baten
-25.609
-36.104
-36.860
756
Saldo
6.996
5.566
5.438
127
6.4 Begeleide participatie - Lasten
11.017
12.012
11.551
461
6.4 Begeleide participatie - Baten
0
0
0
0
Saldo
11.017
12.012
11.551
461
6.5 Arbeidsparticipatie - Lasten
3.598
3.998
3.306
692
6.5 Arbeidsparticipatie - Baten
0
-95
-256
161
Saldo
3.598
3.903
3.050
852
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO) - Lasten
2.932
2.946
2.976
-30
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO) - Baten
0
0
0
0
Saldo
2.932
2.946
2.976
-30
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ - Lasten
12.802
13.393
15.063
-1.671
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ - Baten
-429
-429
-354
-75
Saldo
12.374
12.964
14.710
-1.746
6.72 Maatwerkdienstverlening 18- - Lasten
18.850
24.603
22.787
1.816
6.72 Maatwerkdienstverlening 18- - Baten
0
-55
-57
2
Saldo
18.850
24.548
22.730
1.818
6.81 Ge-escaleerde zorg 18+ - Lasten
21.069
22.133
21.037
1.096
6.81 Ge-escaleerde zorg 18+ - Baten
-890
-1.060
-1.250
190
Saldo
20.178
21.074
19.787
1.287 -291
6.82 Ge-escaleerde zorg 18- - Lasten
3.723
4.066
4.356
6.82 Ge-escaleerde zorg 18- - Baten
-170
-202
-184
-19
Saldo
3.554
3.863
4.173
-309
7.1 Volksgezondheid - Lasten
2.612
2.883
2.809
74
7.1 Volksgezondheid - Baten
0
0
0
0
2.612
2.883
2.809
74
7.5 Begraafplaatsen en crematoria - Lasten
32
32
32
0
7.5 Begraafplaatsen en crematoria - Baten
0
0
0
0
Saldo
32
32
32
0
95.737
104.451
101.010
3.440
Saldo
Totaal saldo taakvelden
48
Jaarstukken 2020
3.4.5.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1.000)
Lasten
V/N
I/S
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
654
V
Statushouders: In 2020 is in verband met het uitstel van de ingangsdatum vanuit beleid minder ingezet op de voorbereiding van de nieuwe wet inburgering. Daarnaast was er budget gereserveerd om een programma voor de bestaande groep te ontwikkelen. In 2021 wordt dit voortvarend ter hand genomen.
407
V
I
Maatschappelijke dienstverlening: Het saldo aan de lastenkant is voor een groot deel te verklaren door de middelen voor de uitvoering van de Wvvg die in 2020 voor het eerst zijn ontvangen. Voor 2021 wordt dit ingezet op uitvoerings- en beleidscapaciteit binnen de gemeente. Het nadeel aan de batenkant wordt veroorzaakt door het foutief begroten van de bijdrage van de regiogemeenten.
86
V
I
Maatschappelijke ondersteuning: Het saldo aan de lastenkant wordt verklaard door positieve mutaties uit circulaires.
150
V
I
Inclusie: De coronamaatregelen hebben grote gevolgen gehad voor de uitvoering van de Uitvoeringsagenda SamenLeven, wat voor een groot deel bestaat uit het ondersteunen of organiseren van bijeenkomsten en activiteiten, en een traject dat de Inclusie-bewustwording binnen de organisatie moest verbeteren. Dit zorgt voor een positief saldo op het Inclusiebudget.
37
V
I
Inspecties kinderopvang: In 2020 is de kinderopvang gedeeltelijk gesloten geweest vanwege corona en werden GGD-medewerkers ingezet voor coronagerelateerde werkzaamheden, waardoor slechts 75% van de jaarlijkse wettelijk verplichte zijn inspecties uitgevoerd.
35
V
I
Collectief Vervoer en de Voor Elkaar-pas: Het verschil van € 38.000 in de lasten kan voor € 31.000 verklaard worden door verbeterde prestaties van de vervoerder, waardoor structureel een hogere bonus is uitgekeerd. Daarnaast is in 2020 meer gebruik gemaakt van de Voor Elkaar-Pas dan geprognosticeerd. Door de reisbeperkingen vanwege de coronamaatregelen is de overschrijding van dat budget beperkt gebleven tot € 7.000. Het verschil van € 49.000 aan de batenkant wordt verklaard door de bij de reiziger in rekening gebrachte eigen bijdrage voor het Collectief Vervoer (€ 88.000). Dit voordeel wordt echter met € 39.000 verlaagd door een lagere ontvangen subsidie van de provincie dan begroot.
38
N
Overig
23
N
Baten
V/N
I/S
33
V
30
N
I
I
49
V
I
I
14
V
I
6.2 Wijkteams
219
V
Sociaal Team: het Koploperproject/Onafhankelijke Cliëntondersteuning, uitgevoerd met extra middelen van het rijk, heeft door corona vertraging opgelopen. Het project wordt in 2021 afgerond. € 62.000 van het saldo wordt daarom overgeheveld naar 2021. Daarnaast is de subsidie voor het sociaal team voor € 115.000 lager toegekend dan begroot.
219
V
6.3 Inkomensregelingen
629
N
Armoedebeleid: In 2020 zijn extra middelen ingezet om kinderen digitaal onderwijs te kunnen laten volgen (aanschaf laptops). Dit heeft geleid tot een nadeel van € 68.000. In het begin van het jaar leek minder beroep gedaan te worden op de sportvoucherregeling waardoor het budget omlaag bijgesteld is; gedurende het jaar is dit toegenomen waardoor een nadeel is ontstaan t.o.v. de begroting (€ 72.000). Verder zijn een aantal kleinere afwijkingen op andere posten binnen armoedebeleid (€ 49.000). Het voordeel op de baten komt uit de toename van bijstandsvorderingen (€ 48.000).
189
N
I
Kwijtscheldingen rioolheffing/afvalstoffenheffing en OZB: Voor een bedrag van € 153.000 is meer kwijtschelding verleend dan begroot. De verdere toelichting op deze post vindt plaats bij de verschillenanalyse binnen programma 2, Energie en Klimaat, taakveld 7.2 Riolering en taakveld 7.3 Afval.
153
N
I
Voorziening bijstandsvorderingen: De inbaarheid van uitstaande bijstandsvorderingen wordt jaarlijks opnieuw ingeschat en geactualiseerd. Dit percentage wordt obv historie voor 2020 ingeschat op 75% als zijnde niet inbaar. Omdat de vorderingen toegenomen zijn in 2020 wordt er een extra dotatie gedaan aan de voorziening om dit af te dekken. Dit levert t.o.v. de begroting een nadeel op van € 138.000. Daartegenover staat echter het voordeel op de extra baten die opgenomen zijn onder de andere posten binnen de inkomensregelingen.
138
N
I
BBZ (Bijzondere Bijstand Zelfstandigen): Zowel de uitgaven als de inkomsten van de zelfstandigen zijn lastig vooraf te ramen. Door corona is er minder beroep gedaan op de BBZ (wel op de Tozo-regeling). Per saldo levert dit een voordeel op van € 151.000. Mede door een afname van de bijstandsvorderingen BBZ is er op de baten een nadelig saldo ontstaan van € 27.000.
151
V
Tozo: Per saldo een € 288.000 voordeel ten opzichte van begroot. Van het rijk heeft Gouda € 1,088 miljoen aan compensatie ontvangen voor extra uitvoeringskosten die zijn ontstaan door deze regeling. Ruim € 800.000 is met de tweede begrotingswijziging al toebedeeld aan andere begrotingsposten. Voor het restantbedrag heeft geen begrotingswijziging plaatsgevonden. Deze kosten zijn, verdeeld over verschillende posten, wel gemaakt.
261
N
I
756
V
48
V
I
I
27
N
I
I
549
V
I
Jaarstukken 2020
49
V/N
I/S
Bijstandsverlening en Inkomensvoorziening: De aantallen uitkeringsgerechtigden zijn in 2020 gestegen met 146 naar totaal 1733 op 31 december 2020. Dit heeft geleid tot extra uitgaven maar door de bijstelling van het macrobudget naar boven vanwege de ontstane economische situatie is er over het hele jaar een positef saldo van € 1,4 miljoen ontstaan op de participatiewet-uitkeringen. Omdat met de 3e begrotingswijziging al € 1,2 miljoen is afgeraamd (ten gunste van het resultaat) is er nu nog een voordeel te zien van per saldo € 240.000.
Omschrijving (bedragen * € 1.000)
Lasten 54
V
I
Uitvoeringskosten inkomensregelingen: Deze kosten zijn o.a. toegenomen door de extra werkzaamheden die gepaard zijn gegaan met de Tozo-regeling; het nadeel op deze post van € 93.000 wordt gecompenseerd met het voordeel op de post Tozo.
93
N
I
6.4 Begeleide participatie
461
V
Beschut Werk: Het nadeel wordt veroorzaakt door de toegenomen begeleidingskosten beschut werk. Corona heeft hier ook een kostenverhogend effect in.
90
N
I
Sociale Werkvoorziening: Het voordeel is ontstaan door positieve effecten van rijkscirculaires (extra uitkeringen mei en september) en de effecten van de ombuigingen in 2020.
290
V
I
Sociale Werkvoorziening: Het voordeel wordt voor een deel veroorzaakt, doordat de van het Rijk ontvangen coronaccompensatiemiddelen voor SW-bedrijven beschikbaar moeten blijven ter dekking van coronaverliezen SW-bedrijven.
261
V
I
6.5 Arbeidsparticipatie
692
V
Begeleiding Werk & Re-integratie: Het voordeel van in totaal € 338.000 heeft betrekking op "Trajecten en Opleidingen" en "Dienstverlening Promen". Door corona konden lang niet alle geplande activiteiten doorgang vinden.
338
V
I
Eigen lasten Participatie: Het (eenmalige) voordeel wordt voor € 439.000 veroorzaakt door de correctie compensabele BTW over de jaren 2012-2019. Voor een bedrag van € 439.000 is teveel betaalde BTW terugontvangen, nadat bezwaar is gemaakt bij De Belastingdienst.
439
V
I
Regionale Projecten - ESF (Europees Sociaal Fonds): Bij deze vaak jaaroverschrijdende projecten is het saldo van lasten en baten budgetneutraal. Het resterende voordeel wordt voor een groot deel verklaard door afwikkelingen en eindafrekeningen op projecten van voorgaande jaren.
121
N
I
Overig
36
V
I
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)
30
N
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
1.671
N
Begeleiding: Het nadeel aan de lastenkant wordt veroorzaakt door de toename in het aantal cliënten, meer indicaties in zwaardere vorm van begeleiding en hogere uitnutting van indicaties.
1.188
N
I
HBH: Het nadeel aan de lastenkant wordt veroorzaakt door de toename in het aantal cliënten en de kosten per cliënt.
392
N
I
Schuldhulpverlening - Armoedebeleid: Het nadeel wordt veroorzaakt door de effecten van de nacalculatie urenbesteding Schuldhulpverlening. Ten opzichte van de begroting blijkt de urenbesteding schuldhulpverlening groter te zijn.
87
N
I
4
N
I
Eigen bijdrage Wmo: Door corona is minder eigen bijdrage geïnd dan begroot. Overig
1.816
V
PGB Jeugd: Het aantal jeugdigen dat een PGB toegekend heeft gekregen was in 2020 lager dan in 2019. Eén van de oorzaken is dat PGB's met name verstrekt worden voor begeleiding en behandeling. Deze vormen van zorg zijn in 2020 verhoudingsgewijs minder afgegeven, vanwege de coronacrisis.
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
220
V
I
ZIN Jeugd: Met het tweede ijkmoment in 2020 is ruim € 5 miljoen extra budget beschikbaar gekomen (2019 kende een negatief resultaat van ongeveer € 5 miljoen). In 2020 is het aantal jeugdigen dat jeugdzorg ontvangt, zoals verwacht, stabiel gebleven. De zwaarte van de zorg is echter iets minder gestegen dan verwacht. Een toename van de kosten heeft zich voorgedaan bij begeleiding en behandeling. Dit is een trendmatige ontwikkeling. Een positief effect op het saldo heeft de inzet op volumebeheersing binnen de GGZ gehad. Dit geldt ook voor Jeugdzorg Plus waar door provinciale sturing en sturing vanuit Gewoon Thuis minder plaatsingen gerealiseerd zijn. Daarnaast heeft de coronapandemie invloed gehad op de verleende zorg en kosten aan jeugdhulp. Tot slot geldt voor het gehele jeugddomein dat de ontwikkeling van uitgaven afhankelijk is van vele variabelen zoals het aantal jeugdigen, de looptijd en de omvang van indicaties en prijs.
1.596
V
I
50
Jaarstukken 2020
Baten
V/N
I/S
186
V
I
161
V
161
V
75
N
75
N
2
V
I
I
Omschrijving (bedragen * € 1.000)
Lasten
V/N
I/S
Baten
Overig
2
6.81 Ge-escaleerde zorg 18+
1.096
V
Beschermd Wonen: Het voordeel aan de lastenkant is te verklaren doordat het Innovatiefonds Beschut Wonen en het Doorbraakfonds Maatschappelijke Zorg niet volledig zijn benut. Dit komt omdat de projecten minder snel van de grond zijn gekomen dan verwacht. Daarnaast wordt € 900.000 van het voordeel gebruikt ter dekking van het tekort op Maatschappelijke Opvang. Het voordeel aan de batenkant wordt veroorzaakt doordat er door de groei van het aantal cliënten meer Eigen Bijdrage is geïnd dan begroot.
1.357
V
I
Maatschappelijke opvang (MO): Uitgaven voor MO worden gedekt vanuit de decentralisatie-uitkering maatschappelijke opvang (DU MO) en het budget voor Beschermd Wonen. Omdat er niet voldoende middelen in de DU MO zitten om het geheel aan activiteiten dat onder dat budget staat te financieren, wordt een deel van het budget van Beschermd Wonen hiervoor ingezet. De kosten in 2020 zijn hoger dan normaal door extra uitgaven door corona.
1.007
N
I
Vrouwenopvang (VO): Het voordeel aan de lastenkant is te verklaren doordat er in de septembercirculaire extra middelen vanuit het rijk zijn ontvangen. Hier was niet op gerekend. Daarnaast zijn in verband met corona minder uitgaven gedaan met betrekking tot 'oplossing noodbedden', 'schade traditionele praktijken' en 'Veilig Thuis' dan begroot. Het nadeel aan de batenkant wordt veroorzaakt doordat € 65.000 van de begrote SPUK-middelen (€ 73.800) betrekking hebben op 2021 en daarom ten gunste van dat jaar zijn gekomen.
746
V
I
6.82 Ge-escaleerde zorg 18-
291
N
JBJR: De extra jeugdmiddelen van ruim € 5 miljoen, die met het tweede ijkmoment beschikbaar zijn gesteld, zijn volledig ten gunste van het ZIN Jeugd-budget gekomen. Ongeveer € 200.000 hiervan is echter bestemd voor JBJR. Daarnaast is sprake van een stijging die in 2019 reeds is ingezet en in 2020 heeft doorgezet. Dit is terug te voeren op een stijging in de aantallen cliënten en de gemiddelde prijs per cliënt.
313
N
I
Overig
22
V
I
7.1 Volksgezondheid
74
V
Geneeskundige dienst: Het verschil van € 74.000 wordt verklaard door de doorschuif-BTW van de RDOG.
74
V
V/N
I/S
V
I
190
V
255
V
I
65
N
I
19
N
19
N
I
Bedrag V/N
I/S
I
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
3.4.5.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1.000) Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma
3.4.5.5 Investeringen Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)
Gepland
Werkelijk
Verschil
Aanpassingen Lekkenburg - Er zijn maatregelen genomen voor de verduurzaming van vastgoed, deze zijn ten laste gebracht van het Verduurzamingskrediet.
552
451
101
Totaal
552
451
101
3.4.6 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Verbonden partijen
Doel
Promen
Promen voert voor de gemeente Gouda de Wet sociale werkvoorziening (WSW). Kerntaak is het bieden van betaald werk en ontwikkelmogelijkheden voor inwoners met een indicatie op grond van de WSW. Daarnaast worden activiteiten uitgevoerd voor werkzoekenden die gemeentelijke ondersteuning krijgen op grond van de Participatiewet. Doel is om deze inwoners kansen te bieden op zo regulier mogelijk werk. Promen biedt daarvoor in samenwerking met de gemeente onder meer beschut en beschermd werk, re-integratietrajecten, trainingen en begeleiding.
Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden
De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM) bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert de RDOG HM de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken.
Jaarstukken 2020
51
Promen Met Promen is het ‘Hoofdlijnenbesluit 2018-2025’ afgesloten. Hiermee is een financiële en juridische knip ingevoerd tussen de Sociale Werkvoorziening en de BV die de Participatiewet (PW) dienstverlening uitvoert. Voor de WSW die wordt uitgevoerd door Promen, zal de kostprijs per WSW-fte de komende jaren stijgen. Daarnaast neemt het aantal WSW’ers af. Om te voorkomen dat de exploitatietekorten toenemen, wordt continue de formatie van leiding en staf teruggebracht en worden de bedrijfskosten verlaagd. Beide onderdelen (Promen en ProWork) zorgen ervoor dat buiten onverwachte wijzigingen in wet- en regelgeving - er geen grote begrotingstekorten te verwachten zijn. RDOG HM De meest omvangrijke taak van de RDOG HM is de jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar. Het betreft onder andere over- en ondergewicht, kindermishandeling, internetgebruik en school-/ziekteverzuim/schooluitval. De RDOG HM voert werkzaamheden uit voor Veilig Thuis, het Meldpunt Zorg en Overlast, Basiszorg Kwetsbare Kinderen (BKK) en draagt zij bij aan het op gang brengen van de hulpverlening bij een huisverbod. Ook ondersteunt de RDOG HM gemeenten in de ontwikkeling van beleid voor kwetsbare burgers.