3e versie Jaarstukken 2020 7 juli 2021.pdf

Jaarstukken 2020 versie 7 juli 2021

Inhoudsopgave 1 Introductie

5

1.1 Inleiding

5

1.2 Leeswijzer

5

2 Jaarverslag

6

3 Jaarverslag: programma's

8

3.1 Economie, werk en onderwijs

9

3.2 Energie en klimaat

19

3.3 Wonen en leefomgeving

26

3.4 Sociaal domein

37

3.5 Cultuur, sport en recreatie

53

3.6 Leefbaarheid en veiligheid

63

3.7 Bestuur en organisatie

70

3.8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen

77

4 Jaarverslag: paragrafen

83

4.1 Lokale heffingen

83

4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

89

4.3 Onderhoud kapitaalgoederen

99

4.4 Financiering

103

4.5 Bedrijfsvoering

109

4.6 Verbonden partijen

119

4.7 Grondbeleid

133

4.8 Interbestuurlijk toezicht

134

5 Jaarrekening

136

5.1 Inleiding

136

5.2 Overzicht van baten en lasten

136

5.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten

138

5.4 Incidentele baten en lasten

145

5.5 Resultaatbepaling

148

5.6 Resultaatbepaling op basis van vermogensmutaties

149

5.7 Resultaatbestemming

149

5.8 WNT-verantwoording 2020 gemeente Gouda

150

6 Balans en toelichting

151

6.1 Inleiding

151

6.2 Balans per 31 december 2020: activa

152

6.3 Balans per 31 december 2020: passiva

153

6.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

154

6.5 Toelichting op de balans per 31 december 2020: activa

156

6.6 Toelichting op de balans per 31 december 2020: passiva

161

6.7 Niet uit de balans blijkende langlopende financiële verplichtingen

164

7 Taakvelden

166

8 Single information Single audit

169

Jaarstukken 2020

3

9 Besluit bij Jaarstukken 2020

174

10 Bijlagen

175

10.1 Investeringen

176

10.2 Reserves en voorzieningen

182

10.3 Toelichting wettelijke beleidsindicatoren

188

4

Jaarstukken 2020

1 Introductie 1.1 Inleiding Met de jaarstukken 2020 van de gemeente Gouda legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid, de geleverde prestaties en de besteding van middelen in 2020. Dit gebeurt aan de hand van de programmabegroting 2020-2023 die kaderstellend is geweest voor de activiteiten van het college. De wet schrijft voor dat de opbouw van de jaarstukken analoog moet zijn aan de programmabegroting. Dit komt de vergelijkbaarheid tussen beide documenten ten goede. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag met de beleidsverantwoording en de jaarrekening met de financiële verantwoording inclusief verplichte overzichten, het voorgestelde raadsbesluit en de bijlagen.

1.2 Leeswijzer Jaarstukken op hoofdlijnen Het jaarverslag start met een infographic, waarin kort en bondig wordt ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen in 2020. Programma's Daarna volgt de verantwoording van de programma's en van het onderdeel algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. De verantwoording gebeurt met de volgende vragen: ■ Wat heeft Gouda bereikt? ■ Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? ■ Wat heeft het gekost? Paragrafen In dit onderdeel worden onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Er is specifiek aandacht voor onderwerpen waar politieke of financiële risico’s aan verbonden zijn. Corona 2020 was een bijzonder jaar vanwege de coronapandemie. In de programma's en paragrafen zijn de gevolgen hiervan gegroepeerd in beeld gebracht. Rapportage interbestuurlijk toezicht (IBT) De rapportage IBT is opgenomen vanwege de bestuursovereenkomst interbestuurlijk toezicht met de provincie ZuidHolland. Hierin wordt verantwoording afgelegd over de naleving van wet- en regelgeving waar de bestuursovereenkomst betrekking op heeft. Jaarrekening Deze omvat de financiële verantwoording over 2020 met het zogenaamde overzicht van baten en lasten en de balans. Ook de overzichten Taakvelden en Single information Single audit maken hier deel van uit.

Besluit en bijlagen De jaarstukken worden gecompleteerd met het voorgestelde raadsbesluit en enkele bijlagen. Weergave van bedragen In de financiële tabellen worden de bedragen zo veel mogelijk in duizenden euro's weergegeven. Hierdoor ontstaan soms afrondingsverschillen. In de toelichting op de financiële tabellen en in de overige teksten worden de bedragen voluit geschreven. In financiële tabellen duiden de min-tekens (bijvoorbeeld - € 1.000) meestal op inkomsten of baten. Bij de verschillenanalyses betekenen de min-tekens nadelen of verliezen.

Jaarstukken 2020

5

2 Jaarverslag

6

Jaarstukken 2020

Jaarstukken 2020

7

8

Jaarstukken 2020

3.1 Economie, werk en onderwijs Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 17.960 Baten * € 1.000 6.757 Percentage van totale uitgaven 6%

Het programma Economie, werk en onderwijs draait om het versterken van de economie waarbij inwoners zoveel mogelijk meedoen. Dit vraagt om een stevige verbinding tussen de drie werkvelden economie, werk en onderwijs. Het programma draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat, aan innovatie en aan een goed functionerende arbeidsmarkt. Tevens draagt dit bij aan een goed onderwijsaanbod, adequate onderwijshuisvesting en een goede verbinding tussen onderwijs en het sociaal domein. Circulair produceren en consumeren geldt in dit kader als uitgangspunt.

Wat heeft Gouda bereikt? Campus Gouda en innovatieprojectenagenda Midden-Holland: In mei vond de (virtuele) lancering van Campus Gouda plaats. Kwartiermakers zijn aan de slag gegaan met de in het bidbook opgenomen campusthema’s bodemdaling en zorg en technologie. Dankzij ons lobbywerk, is besloten om de inhoudelijke reikwijdte van de Human Capital Agenda van de Economic Board Zuid-Holland en de provincie te verbreden met het thema Zorg. Hierdoor kon een van de kwartiermakerstrajecten met financiering van de provincie worden uitgevoerd. Begin 2021 leveren de kwartiermakers hun verkenning op en wordt samen met hogescholen vervolgstappen gezet. Het derde thema, Slimme Logistiek, wordt primair in het kader van de regionale innovatieprojectenagenda verder opgepakt. Deze agenda en de bijbehorende Economische Visie regio Midden-Holland is met bureau Blaauwberg tot stand gebracht. Onderwijs - Gelijke Kansen Alliantie en onderwijsformateur: In juli 2020 werd door schoolbestuurders, de gemeente en de ministers van OCW de Goudse Gelijke Kansen Alliantieagenda getekend. Ook is er een onderwijsformateur aangesteld, die samen met de schoolbesturen een onderwijsagenda op gaat stellen. Daarvoor zijn een aantal thema’s door de schoolbesturen benoemd, waaronder segregatie/burgerschap, doorlopende leerlijnen en taalontwikkeling.

Het aantal voortijdig schoolverlaters in de RMC-regio, waar Gouda trekker van is, is in 2020 verder gedaald. Deze regio zit in de Top 5 van Nederland met het laagste aantal voortijdig schoolverlaters. Ondernemers in coronatijd: Direct na het bekendmaken van de coronamaatregelen door de rijksoverheid heeft de gemeente in samenwerking met Gouda Onderneemt het coronaloket ingericht. Deze website biedt een overzicht van alle relevante informatie en biedt de mogelijkheid om in contact te komen met experts die getroffen ondernemers kunnen adviseren. Daarnaast is een periodiek corona-overleg geïnitieerd. Collegeleden hebben getroffen ondernemers op verschillende momenten bezocht. Waar mogelijk heeft de gemeente steunmaatregelen genomen. Onderwijshuisvesting: De gemeenteraad is in 2020 akkoord gegaan met het Uitvoeringsplan 1e tranche IHP 2020-2024, met de renovatie van De Goudse Waarden (Heemskerkstraat) en met het stichten van een kindcentrum in Westergouwe. Daarmee vindt de komende jaren op verschillende locaties in Gouda nieuwbouw, danwel renovatie en/of uitbreiding van onderwijshuisgebouwen plaats.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

1,54%

12,2%

Aantal voortijdig schoolverlaters is verder gedaald naar 1,54%.

Werkloosheid onder jongeren is als gevolg van corona gestegen met 12,2%. Jaarstukken 2020

9

3.1.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Verbeteren aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt en innovatie Om de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te versterken, werkte Gouda nauw samen met lokale en regionale partners in de arbeidsmarktregio en de Triple Helix samenwerking gericht op innovatie. Wat heeft de gemeente daarvoor gedaan? Campus Gouda In mei heeft de (door corona virtuele) lancering van Campus Gouda plaatsgevonden. Drie kwartiermakers zijn aan de slag gegaan met opdrachten rondom de in het bidbook verwoorde campusthema’s bodemdaling, living lab zorg en technologie en een Leven Lang Ontwikkelen (LLO) in Zorg en Technologie. Dankzij ons lobbywerk heeft de gedeputeerde besloten om de inhoudelijke reikwijdte van de provinciale Human Capital Agenda te verbreden met het thema zorg. De verkenning LLO Zorg en Technologie kon dan ook met steun van de Human Capital Agenda van de Provincie en Economic Board Zuid Holland worden uitgevoerd. Begin 2021 leveren de kwartiermakers hun verkenning op en worden samen met hogescholen de vervolgstappen gezet. Tevens is in 2020 de communicatie rond Campus Gouda stevig neergezet met een website, nieuwsbrief, Linkedin en Twitter. Daardoor heeft het project meer bekendheid gekregen en zijn veel nieuwe partners aangehaakt. Op www.campusgouda.nl en op de LinkedIn pagina is altijd actuele informatie te vinden over Campus Gouda.

Triple Helix innovatieprojectenagenda In 2020 is de economische visie Midden-Holland vastgesteld. Deze visie bevat een concept-innovatieprojectenagenda met 4 speerpunten. Er zit nauwe samenhang tussen deze innovatieprojecten en de ambities van Campus Gouda, die zich richt op verbinden van het hoger onderwijs aan de regionale projecten. Eind 2020 is een begin gemaakt met uitwerking van deze speerpunten en het voorbereiden van het opstarten van projecten. Gepoogd is om hiervoor een Mkb-deal met het Rijk te sluiten, maar dat is helaas niet gelukt. Nu de ambities wat verder zijn uitgewerkt werken we aan het afsluiten van een Mkbdeal met de provincie Zuid-Holland. Centra voor Innovatief vakmanschap De samenwerking met zowel het Centrum voor Innovatief Vakmanschap Smart Technology (CIV ST) als het Centrum voor Innovatief Vakmanschap Welzijn en Zorg (CIV WZ), gericht op innovatie en onderwijs-arbeidsmarkt aansluiting in het mbo, is in 2020 gecontinueerd. In 2020 zijn de voorbereidingen getroffen voor living labs rondom vraagstukken zorg en bodemdaling met als doel ook studenten mbo te koppelen aan de praktijk en innovatie rondom die vraagstukken. Deze zijn verbonden aan Campus Gouda en de regionale innovatieprojectenagenda (zie hierboven) en worden in 2021 gerealiseerd.

Tenslotte is met het CIV ST en De Goudse Waarden verkend hoe een startup omgeving voor ondernemende studenten te realiseren is. Kom binnen bij bedrijven ‘Kom Binnen bij Bedrijven’ is een jaarlijks terugkerend regionaal evenement. Bedrijven zetten gedurende één week hun deuren open voor werkzoekenden, scholieren en belangstellenden, die op zoek zijn naar een (nieuwe) baan, een stage- of leerwerkplek of vrijwilligerswerk. In 2020 kon het evenement helaas op het laatste moment niet doorgaan vanwege de coronamaatregelen. In totaal zouden in Gouda 51 bedrijven mee doen (in 2019: 58). Zo’n 270 bezoekers hadden zich al aangemeld, afkomstig uit verschillende dorpen en steden. De week wordt georganiseerd samen met de Bedrijvendag. Samen draagt dit bij aan de exposure van Goudse bedrijven als werkgever en de mogelijkheid om elkaar te leren kennen op een informele manier. Ook de Bedrijvendag kon door de afgekondigde coronamaatregelen niet georganiseerd worden. Versterken en evalueren arbeidsmarktpartijen In 2020 werd in regionaal verband, met inzet van ‘Perspectief op Werk’-middelen en ESF-middelen, nauw samengewerkt met de arbeidsmarktpartners aan het voorkomen en de bestrijding van werkloosheid. Het Werkgeversservicepunt werd gerevitaliseerd en er werd ingezet op scholing en begeleiding van met name leerlingen van het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs.

Arbeidsmarktpartijen werkten gezamenlijk aan het realiseren van garantiebanen. Als gevolg van corona was het lastiger om de groep arbeidsbeperkten naar werk te leiden en stroomde een relatief grote groep terug naar de gemeenten en het UWV. Als gevolg van deze ontwikkeling is het totale aantal garantiebanen in het afgelopen jaar gestegen met 5 (3e kwartaal 2020: 1513 tegen 3e kwartaal 2019: 1508). In 2021 wordt er middels een offensief extra inspanningen gedaan om deze doelgroep aan het werk te helpen. Daarnaast werd er gewerkt aan een sluitende aanpak kwetsbare jongeren (16-27 jaar), aan het realiseren van praktijkverklaringen en aan het toeleiden naar de arbeidsmarkt van werkzoekenden met psychiatrische problematiek via IPS-trajecten (in de pilotperiode 2018 tot 2020 hebben 9 deelnemers gebruik gemaakt van een IPS-traject). Corona heeft grote gevolgen gehad voor de arbeidsmarktactiviteiten. Eind 2020 werd, samen met alle arbeidsmarktpartners, gestart met een regionaal plan om de gevolgen van corona vanaf 2021 te bestrijden met inzet van ‘Het Steun- en Herstelpakket’. In dit kader wordt nauw samengewerkt met het UWV.

10

Jaarstukken 2020

Sluitende aanpak jeugdwerkloosheid Wat heeft de gemeente daarvoor gedaan? Door binnen de gemeente in toenemende mate integraal te werken en door een intensieve samenwerking met de partners in de regio werkte Gouda ook in 2020 aan een ‘sluitende aanpak jeugdwerkloosheid’. Gelet op de personele schommelingen, wijzigingen in de regelgeving en subsidiemogelijkheden, vergt dit onderwerp continue aandacht. Het doel: geen jongere tussen wal en schip. Corona heeft echter grote gevolgen op de werkloosheid onder jongeren. In 2020 heeft dit geleid tot een toename van de jeugdwerkloosheid in Gouda van 12,2% (van 311 naar 349 werkzoekende jongeren). Dit is minder dan de landelijke trend (+16%). Er was nog een doelgroep van jongeren ouder dan 23 jaar buiten beeld (niet ingeschreven als werkzoekend, zonder baan, geen schoolinschrijving e.d.). Het Ministerie van SZW stelt sinds 2020 periodiek een lijst met deze jongeren beschikbaar. Om met hen in contact te komen en te helpen bij de aansluiting met de onderwijs- en arbeidsmarkt heeft de gemeente Gouda, vanuit een ESF-subsidie, een jongerencoach aangesteld. In 2020 zijn 74 jongeren benaderd en werden er 17 actief begeleid. Daarnaast werden 15 jongeren zonder uitkering begeleid. Er werd gebruik gemaakt van een wekelijks inloopspreekuur en er is een e-mailadres waarop de jongerencoach te bereiken is.

School@work School@work ondersteunt, omdat het voorkomt dat jongeren langdurig werkloos worden. Jongeren die niet binnen het reguliere onderwijs passen, behalen binnen School@work een diploma op niveau 1 (of een Praktijkverklaring). Dit is een activiteit van mboRijnland en Promen. In juli 2020 hebben 7 jongeren een diploma behaald. In september zijn weer 10 leerlingen begonnen. In 2020 werd verkend of dit traject uitgebreid kon worden voor statushouders met extra aandacht voor taalonderwijs. Het bleek nu niet haalbaar. Wel was de conclusie dat het traject kansrijk is, nadat de ‘Nieuwe Wet Inburgering’ per 1 januari 2022 wordt ingevoerd. In 2021 wordt dit nader uitgewerkt. Praktijkverklaringen Gouda participeert sinds 2019, vanuit de rol als penvoerder namens de arbeidsmarktregio, in een landelijk ‘Pilot Praktijkverklaringen’. De pilot duurt twee jaar en het doel is om in deze regio 150 werkzoekenden, in overleg met de werkgever, om te scholen voor erkende deeldiploma’s. Hiermee draagt de pilot bij aan het terugdringen van de werkloosheid onder werkzoekenden zonder startkwalificatie en het invullen van werkgelegenheid. Als gevolg van corona zijn de doelstellingen niet gerealiseerd. Werkcoaches en werkgevers zijn geïnformeerd over dit nieuwe instrument en in totaal zijn 7 kandidaten uit de regio met een traject gestart.

In 2021 wordt door een projectleider extra ingezet om alsnog zoveel mogelijk werkzoekenden in deze pilot aan het werk te helpen. Met praktijkverklaringen wordt hun kans op duurzaam werk vergroot. Sluitende aanpak stage- en leerwerkplekken Samen met het Samenwerkingsverband Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) zet Gouda in op voldoende stage- en leerwerkplekken en het oplossen van knelpunten. Hiermee draagt Gouda bij aan het voorkomen dat jongeren hun opleiding vroegtijdig onderbreken. In samenwerking met het vacatureplatform Gouda Werkt is een stagemodule opgezet zodat jongeren en bedrijven dichtbij huis stages kunnen vinden en aanbieden, zie https://www.gouda-werkt.nl/stageplaatsen. Hiermee wordt het vraagstuk van voldoende stageplekken lokaal extra onder de aandacht gebracht. Versterken vestigingsklimaat in Gouda en de regio Gouda wil een aantrekkelijke stad zijn voor het midden- en kleinbedrijf en grote ondernemers. Samen met Gouda Onderneemt is opnieuw samengewerkt aan de uitvoering van economische agenda 2018 – 2020. Deze agenda kent negen thema’s. In de jaarrekening wordt op meerdere plaatsen over de voortgang van de projecten en activiteiten binnen deze thema’s gerapporteerd (onder andere bij Gouda 750, ‘Kom Binnen bij Bedrijven’, (zakelijk) toerisme, regionale Triple Helix samenwerking, duurzaamheid).

Eind 2020 is gestart met een evaluatie van de agenda, om in 2021 een nieuwe gezamenlijke agenda op te stellen. Om de circulaire economie vorm te geven, de energietransitie mogelijk te maken en uitvoering te geven aan de Triple Helix is waar nodig met andere gemeenten in de regio samengewerkt. Dit gebeurt aan de zogenaamde Triple Helix tafel, waar naast de aanwezigheid van regionale bestuurders ook het bedrijfsleven en het onderwijs vertegenwoordigd zijn. Wat heeft de gemeente daarvoor gedaan? De coronacrisis overheerste een groot deel van het jaar de Goudse economie. In samenwerking met Gouda Onderneemt is een coronaloket geopend waar voor ondernemers relevante informatie gedeeld wordt en verschillende experts ondernemers kunnen bijstaan. Ook zijn drie enquêtes bij ondernemers uitgezet om te achterhalen op welke manier de coronamaatregelen ondernemers beïnvloedden in hun bedrijfsvoering. Met vertegenwoordigers van ondernemers is periodiek overleg gevoerd met betrekking tot de coronamaatregelen. In de binnenstad werkte de gemeente samen met de SOG aan diverse acties zoals pakketbezorging tijdens de feestdagen nadat de niet-essentiële winkels hun deuren moesten sluiten. Daarnaast is uitstel van betaling van belastingen en heffingen verleend en zijn heffingen zoals de precariobelasting voor terrassen en uitstallingen en de toeristenbelasting voor 2020 en 2021 op nul gezet.

Horecaondernemers mochten hun terras in de zomer tijdelijk verruimen om gasten onderling voldoende afstand te laten houden.

Jaarstukken 2020

11

Het voltallige college bezocht in 2020 Van Ooijen Gouda B.V. en Houtman B.V. Daarnaast legden de wethouders economie 12 bedrijfsbezoeken af. Van deze bedrijfsbezoeken waren er vier gerelateerd aan de coronacrisis. De wethouders bezochten horeca-ondernemers, detaillisten in de binnenstad, de winkelcentra in Goverwelle en Bloemendaal en de Go Stores om te horen en te zien hoe het met deze ondernemers in coronatijd gaat. De gemeente werkte in 2020 aan een bedrijventerreinenvisie voor Gouda om bedrijventerreinen verder te ontwikkelen en te versterken. De bestuurlijke tafel Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt (de Triple Helix) in de regio Midden-Holland heeft in 2020 drie stukken vastgesteld: 1. Economische Visie Midden-Holland 2020 In deze economische visie wordt de koers voor de komende jaren bepaald en regionale speerpunten benoemd op het gebied van technisch vakmanschap, zorgtechnologie, bouwen in moeilijke bodemomstandigheden en transport, logistiek en distributie. Samen met het bedrijfsleven en het onderwijs worden deze stappen nu uitgewerkt in een uitvoeringsagenda. 2. Regionale bedrijventerreinenstrategie De regionale bedrijventerreinenstrategie: ‘Naar een bedrijventerreinenstrategie voor Midden-Holland deel I: Kwantitatieve verdieping van vraag en aanbod’ is opgesteld en aan de provincie aangeboden.

In 2021 wordt gewerkt aan de kwalitatieve verdiepingsslag van deze strategie. 3. Regionale detailhandelsstructuurvisie Midden-Holland 2020 Eind 2020 is de concept regionale detailhandelsstructuurvisie Midden-Holland 2020 opgeleverd. Afgesproken is om op basis van deze visie concrete afspraken te maken die het behoud en de ontwikkeling van de detailhandel in de regio bevorderen. De gemeente Bodegraven-Reeuwijk trekt dit proces. De visie zal in 2021 worden vastgesteld en ter informatie worden aangeboden aan de gemeenteraden in de regio. Ontwikkelstrategie Goudse Poort In 2020 is opnieuw gesproken met bedrijven, eigenaren van panden en de provincie Zuid-Holland, om tot clustering van PDV (perifere detailhandel) van de Goudkade op de Goudse Poort te komen. Het tempo van de ontwikkelingen wordt in sterke mate bepaald door de investeringsbeslissingen van de betrokken bedrijven. Er zijn voorbereidingen getroffen voor aanpassing van de Shell Entree en met de vereniging van eigenaren en gebruikers is een traject gestart met betrekking tot de ‘branding’ van het terrein. Versterken onderwijs en tegengaan schooluitval In 2020 heeft de gemeente met Goudse (voor)scholen gewerkt aan doorlopende leer- en ontwikkellijnen, de bestrijding van onderwijsachterstanden, passend onderwijs, reductie schooluitval en het bieden van kansen aan jongeren, die een startkwalificatie willen behalen.

Wat heeft de gemeente daarvoor gedaan? Gelijke Kansen Alliantie-agenda In februari trad Gouda toe tot de Gelijke Kansen Alliantie van OCW door ondertekening van de Goudse Gelijke Kansen Agenda. Het doel van de Gelijke Kansen Alliantie is het bevorderen van gelijke kansen voor alle kinderen en jongeren door het verbinden van school, thuis en omgeving. Ondertekenaars van de Goudse Gelijke Kansen Agenda waren wethouder Van Vugt en de Ministers Van Engelshoven en Slob. Er staan vier gelijke kansen-projecten op de Goudse Gelijke Kansen Agenda: 1. ‘Diploma ontwikkeling voor het vso’ (so/vso school De Ark van Stg. Klasse, mede namens andere vso scholen); 2. ’Pilot doorlopende leerlijn school-arbeidsmarkt voor vso-leerlingen, m.b.v. een vaste mentor’ (so/vso school De Ark van Stg. Klasse); 3. ’Taalkansen’ (CSG De Goudse Waarden en PCPO De Vier Windstreken); 4. ‘Ontwikkeling model loopbaanoriëntatie voor de leerlingen van de internationale schakelklas’ (Carmel College). Het ministerie van OCW biedt via het programma Gelijke Kansen Alliantie ondersteuning aan deze projecten door expertise, data, kennisdeling en subsidie. Onderwijsformateur Er is een onderwijsformateur aangesteld, die in 2021 samen met de schoolbesturen een onderwijsagenda op gaat stellen.

Daarvoor zijn een aantal thema’s door de schoolbesturen benoemd, waaronder segregatie/burgerschap, doorlopende leerlijnen en taalontwikkeling. Het doel is om gezamenlijk aan een goed onderwijsaanbod te werken en schooluitval tegen te gaan. Doorlopende leer- en ontwikkellijnen De overgang tussen voorschools onderwijs, basisonderwijs, voortgezet onderwijs e.v. is in 2020 doorontwikkeld. Het convenant doorlopende leerlijn voor- en vroegschoolse educatie is uitgevoerd. Doorlopende leerlijnen werd ook als thema voor de onderwijsagenda benoemd. Tevens is ingezet op een soepele overgang van vmbo naar mbo om uitval te

12

Jaarstukken 2020

voorkomen. Jongeren werden vanuit Techniekpunt Gouda onder andere vroegtijdig in aanraking gebracht met techniek en 21e eeuwse vaardigheden. De voorbereidingen rondom de realisatie van de techniekwerkplaats in de doorontwikkelde Chocoladefabriek zijn getroffen. Vanuit het vmbo is gestimuleerd om voor een technisch beroep te kiezen. Via het regionaal plan Sterk Techniekonderwijs, en de inzet van de door OCW hiervoor toegekende subsidie, kreeg vanaf 2020 het technisch vmbo, en de aansluiting met het bedrijfsleven c.q. de arbeidsmarkt, een impuls. De Goudse vmbo-scholen hebben gezamenlijk de film ‘Sterk Nieuw Techniekonderwijs in Gouda’ gemaakt en in december gelanceerd. In Gouda vond de aftrap plaats van de landelijke wereldrecordpoging Hologram bouwen. Zo werden de mogelijkheden gecreëerd voor een doorlopende leerlijn techniek in de Goudse regio. Gouda bleef participeren in het Centrum voor Innovatief Vakmanschap (CIV) Smart Technology. De inzet op dit thema sloot aan op de Triple Helix agenda zoals hierboven benoemd. Voor- en vroegschoolse educatie, onderwijsachterstandenbeleid en samenwerking Brede School en Weekendschool Gouda heeft ingezet op het bestrijden van onderwijsachterstanden, binnen de landelijke kaders, ingevuld met gemeentelijk beleid.

De rijksuitkering onderwijsachterstandenbeleid (OAB) werd via gemeentelijke subsidieregelingen doorgezet naar kinderopvangorganisaties, schoolbesturen, Brede School en Weekendschool. Uitbreiding Voorschoolse Educatie en Zomeracademie Voorschoolse educatie is wettelijk uitgebreid naar een aanbod van 960 uur in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar. Alle kinderopvangorganisaties met voorschoolse educatie hebben in overleg met de gemeente hun aanbod hierop aangepast. De subsidieregeling kindgebonden financiering peuteropvang en voorschoolse educatie is door de gemeente aangepast naar de 960 uur. Door voorschoolse educatie werd taal en de sociale ontwikkeling van doelgroepkinderen gestimuleerd. Het is een gemeentelijke taak om te zorgen dat er voldoende aanbod van kinderopvanglocaties is waar deze kinderen voorschoolse educatie kunnen ontvangen. Tijdens de lockdown waren er online programma’s, thuispakketten en videochats. De schakelklassen op de basisscholen en de activiteiten van de Brede School en de Weekendschool zijn uitgevoerd, tijdens de lockdown waren er online programma’s, thuispakketten en videochats. De uitvoerende organisaties werkten, waar mogelijk, wijkgericht samen aan een afgestemd en doorlopend OAB-aanbod voor de doelgroep.

De Brede School organiseerde vanwege de coronapandemie en de hierdoor ontstane onderwijsachterstanden in 2020 een extra stevige editie van de Zomeracademie. Liefst 116 leerlingen namen deel aan het twee weken durende programma. Passend Onderwijs en versterken samenhang jeugdhulp-onderwijs Gemeenten in Midden-Holland hebben in overleg met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs een nieuwe ontwikkelagenda passend onderwijs en jeugdhulp vastgesteld. Gouda is samen met de andere gemeenten in MiddenHolland met het thema onderwijszorgarrangementen, leerrecht en Kwaliteitszorg aan de slag gegaan. We hebben daarbij de ervaren kwaliteit van geleverde jeugdhulp op het onderwijs van de verschillende partners onderzocht. De aanbevelingen zijn verwerkt in de nieuw vastgestelde ontwikkelingsagenda. Tevens zijn er regionaal bijeenkomsten georganiseerd waar Leerplicht, jeugdhulp en het onderwijs bij aansloten om de samenwerking en kwaliteit van zorg rondom school te optimaliseren. Voor Gouda betrof dit vijf bijeenkomsten die digitaal plaatsvonden. In het kader van leerrecht en onderwijszorgarrangementen is de evaluatie van Jeugdhulp Op School (JOS) binnen het reguliere voortgezet onderwijs naar ieders tevredenheid afgerond. De conclusies zullen meegenomen worden in besluitvorming rondom financiering. Daarmee krijgt de verdere ontwikkeling binnen het jeugdhulpveld doorgang.

Ook brengen we in de regio in kaart welke middelen (onderwijs en jeugdhulp) op welke school worden ingezet, om daar gezamenlijk slimme combinaties op te zetten. Het onderwijs heeft ingezet op de realisatie van een cluster 4 onderwijsvoorziening in het primair onderwijs voor de regio Midden-Holland. Wij hebben dat krachtig ondersteund. Dit blijft een prioriteit voor 2021. In aanvulling op de behoefte van kinderen rondom passend onderwijs ontwikkelden we een aantal onderwijszorgarrangementen met het onderwijs. Reductie schooluitval en bieden van kansen aan jongeren die een startkwalificatie willen behalen Vanuit het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt Schoolverlaters (RMC) en door Leerplicht wordt voortdurend gewerkt aan het voorkomen van voortijdige schooluitval. Jongeren die niet terug naar school kunnen, worden toegeleid naar werk. Tevens wordt meer integraal gewerkt met het zorgdomein. Ook eerdere schoolverlaters worden zoveel mogelijk toegeleid naar werk en/of school. Ondanks corona zien we geen stijging van het aantal voortijdige schoolverlaters in 2020. Daardoor behoren we tot de top 5 van regio's met het laagste percentage voortijdig schoolverlaters. De meest recente cijfers laten zelfs een flinke daling naar 86 VSV’ers voor schooljaar 2019-2020. Dat komt neer op een VSV-percentage van 1,54%, ruim onder het streefcijfer van 1,75%.

Landelijk is het percentage VSV’ers 1,72% in schooljaar 2019-2020. 2020 begon nog met hoogconjunctuur, een van de speerpunten was daarom het tegengaan van ‘Groenpluk’: jongeren die hun mbo-opleiding afbreken en gaan werken. In januari zijn workshops verzorgd voor 12 jongeren die werken in de horeca, om hun loopbaanperspectief te versterken. Dat is voor alle jongeren gelukt, is in september 2020 gebleken, sommigen zijn een opleiding gaan volgen, anderen werken aan hun ontwikkeling binnen hun huidige baan (vaak niet meer in de horeca), weer anderen zijn een eigen zaak begonnen. Door corona hebben jongeren niet meer de neiging hun opleiding af te breken, we zien juist een omgekeerde beweging: jongeren verliezen hun baan en gaan weer een opleiding volgen. Daarom is er geen vervolg gegeven aan de actie rond groenpluk. Met de mbo’s zetten we in op extra c.q. flexibiliteit in instroommomenten. In plaats van de inzet op Groenpluk is de Matchtafel gestart, een initiatief om jongeren aan werk te helpen waar dat nog niet is gelukt. Dat kan gaan om een leerbaan tijdens de opleiding, het kan ook gaan om werk na de opleiding (met of zonder diploma). De matchtafel is een maandelijks casusoverleg waar de jongeren zelf aan meedoen. Met hulp van scholen, RMC

Jaarstukken 2020

13

en accounthouders bedrijven vanuit het Werkgeversservicepunt en gemeenten wordt geprobeerd alsnog de match naar werk te maken. Er is extra begeleiding voor jongeren en voor de werkgevers beschikbaar en de eerste succesvolle matches zijn in 2020 gemaakt. Door corona bleek er rond de zomer van 2020 een tekort aan leerbanen voor de vmbo’ers die in september een mbo opleiding wilden gaan doen. Het RMC heeft gedurende de zomer tientallen jongeren ondersteund in het vinden van een leerbaan. Een ander speerpunt voor 2020 was de overgang van Praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs naar het mbo. Hiervoor is per september 2020 een begeleider gestart die vroegtijdig contact zoekt met scholen en jongeren om de overstap zo succesvol mogelijk te laten lopen. Bemiddelen maatschappelijke stages Bemiddeling rond maatschappelijke stages is primair de verantwoordelijkheid van de vo-scholen. De gemeente faciliteerde in het kader van de maatschappelijke diensttijd (mbo / hbo) het netwerk ‘Samen voor Goud’. Aanpak laaggeletterdheid Gouda is voor de aanpak laaggeletterdheid (taal, rekenen en digitale vaardigheden) centrumgemeente voor de arbeidsmarktregio Midden-Holland. Samen met de regio hebben we in 2020 hard gewerkt aan een strategisch plan van aanpak voor de periode tot en met 2024. Dat is nu in de laatste fase voor afronding.

In dit plan beschrijven we verschillende maatregelen om de aanpak van laaggeletterdheid te versterken, en om vooral meer NT1-ers te bereiken. Enkele voorbeelden: • Het voorkomen van laaggeletterdheid en versterken van digivaardigheid onder inwoners moet een steviger onderdeel van gemeentelijk beleid worden; • Het netwerk moet sterker worden, onder meer door het sluiten van een nieuw taalakkoord; • Er moet meer aandacht komen binnen het sociale domein voor signaleren, ondersteunen en doorverwijzen van inwoners met een beperkte vaardigheid op het gebied van lezen, schrijven, rekenen of omgaan met de computer; • In de arbeidsmarktregio gaan we nog intensiever met werkgevers optrekken voor het bereiken van laaggeletterde werknemers. Er werd voor 2020 rekening gehouden met bijna 2.000 deelnemers aan formele en non-formele trajecten. De definitieve gegevens zijn op dit moment nog niet bekend. Veel organisaties zijn heel creatief zijn geweest in het vinden van oplossingen om ondanks corona toch trajecten te verzorgen. Daarom is de verwachting dat ongeveer 1.500-1.600 deelnemers hun vaardigheden hebben kunnen verbeteren. Taalhuis Gouda Gouda participeert in het programma Tel mee met Taal 2020-2024, dat door het Rijk wordt gefinancierd en geïnitieerd. In 2020 is gestart met het maken van nieuwe afspraken over het Taalakkoord en het versterken van het Taalhuis.

Het Taalhuis Gouda is een waardevolle partner in de aanpak laaggeletterdheid. Het is een laagdrempelige toegang voor laaggeletterden. Door het organiseren van verschillende activiteiten waarin op een onopvallende manier duidelijk wordt of mensen hulp kunnen gebruiken, bereiken zij veel laaggeletterden. Deze mensen worden doorgestuurd naar voor hen relevante trajecten. Zelfs in het afgelopen coronajaar zijn er nog 80 intakes gerealiseerd. Kostenefficiënte onderwijshuisvesting met duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen Uitgangspunt is een goede balans tussen kosten én duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen. Uitvoeringsplan 1e tranche IHP 2020-2024 In februari 2020 heeft de Raad het Uitvoeringsplan 1e tranche IHP 2020-2024 vastgesteld, dat samen met de Goudse schoolbesturen is opgesteld. Hiermee is de Raad akkoord gegaan met de zeven projecten die de komende jaren in Gouda worden gerealiseerd. De bouwvoorbereiding van de volgende projecten zijn in 2020 gestart: clustering in nieuwbouw van Auris Taalplein en De Triangel, de uitbreiding en renovatie van het Kesper College en de uitbreiding van de Johannes Calvijnschool. De strategische kaders onderwijshuisvesting zijn daarbij uitgangspunt, waaronder combinatiegebruik, clustering, participatie met de buurt, de 15% Groennorm en ambities op het terrein van duurzaamheid.

De andere projecten worden vanaf 2021 opgestart, waaronder de uitbreiding van Al Qalam en de nieuwbouw van de Livingstoneschool. Huisvestingsopgaven buiten het Uitvoeringsplan 1e tranche IHP 2020-2024 De Raad is in februari 2020 ook akkoord gegaan met de renovatie van De Goudse Waarden locatie Heemskerkstraat. Na het vastleggen van afspraken tussen gemeente en schoolbestuur, heeft de bouwheer (De Goudse Waarden) in december de bouwvoorbereidingsfase afgerond en is de aanbesteding gestart. Naar verwachting is het gerenoveerde pand in de zomer van 2022 gereed. In 2020 werden de verdere voorbereidingen getroffen voor de realisatie van een nieuw, permanent kindcentrum in Westergouwe samen met de schoolbesturen, woningcorporatie en Sport.Gouda. Inmiddels is het ministerie van OCW akkoord met de stichting van de nieuwe school. De ambitie om dit kindcentrum te combineren met woningen, binnensport, een sport- en ontmoetingsplek buiten en maatschappelijke voorzieningen krijgt steeds concreter vorm. Het streven is om dit voorzieningencluster in de zomer van 2025 in gebruik te nemen, de aanbesteding van de architect zal naar verwachting voor de zomer van 2021 worden afgerond.

14

Jaarstukken 2020

Verder hebben de bouwheren het afgelopen jaar het ontwerp voor de renovatie en uitbreiding van de nieuwe locatie van Ark-Gemiva aan de Clematislaan nader uitgewerkt en is de aanbesteding van dit project afgerond. In 2021 start de daadwerkelijke realisatie van het project, verachte oplevering is voorjaar 2022.

3.1.2 Corona Net als voor alle andere maatschappelijke sectoren zijn de coronamaatregelen voor bedrijven en onderwijs van grote impact geweest. De gevolgen voor de arbeidsmarkt zullen groot zijn hoewel dat op dit moment nog niet heel duidelijk is. Het onderwijs is wisselend open en gesloten geweest en de veiligheidsmaatregelen rond corona hebben er voor gezorgd dat de voortgang van het onderwijs onder druk heeft gestaan. Het algemene beeld is dat de Goudse scholen hier goed mee om zijn gegaan en als gemeente hebben we daarin intensief met hen opgetrokken en waar mogelijk ondersteund. Anderzijds zijn ook veel samenwerkingen en projecten gewoon doorgegaan, denk bijvoorbeeld aan Campus Gouda. Veel blijkt ook via de digitale weg goed voortgang te kunnen vinden.

3.1.3 Eigen indicatoren Taakveld

Omschrijving

3.3. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Aantal banen

Gouda

35.647 Behoud van aantal banen

Streefwaarde

Stand 2020 Ten opzichte van de nieuwste cijfers 2019, die na het vaststellen van de jaarstukken 2019 zijn ontvangen, is sprake van groei.

3.3. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Aantal bedrijfsvestigingen

6.804 Behoud van het aantal bedrijfsvestigingen

Ten opzichte van de nieuwste cijfers 2019, die na het vaststellen van de jaarstukken 2019 zijn ontvangen, is sprake van groei.

3.3. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Leegstand kantoren

4.3. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Afname aantal jongeren zonder werk tot en met 27 jaar

plek 11 (C&W, Plek buiten de top 10 januari 2018)

Cushman and Wakefield is gestopt met de monitor. In 2021 zal gemeente onderzoeken of een eigen monitoringsysteem ontwikkeld kan worden.

226 In de periode 2020 - 2023 Tot en met november 2020 een daling realiseren van 100 349 jongeren zonder werk, jongeren (van 326 naar 226) stijging van 23 jongeren.

3.1.4 Wettelijk voorgeschreven indicatoren Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van voorgeschreven beleidsindicatoren, die gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Veel kengetallen zijn echter niet van recente datum en sluiten vaak onvoldoende aan bij wat de gemeente zelf wil bereiken. Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Daarnaast zijn in onderstaande tabel in voorkomende gevallen relevante referentiewaarden van voorgaande jaren en/of eigen streefwaarden toegevoegd. Taakveld

Indicator

Meeteenheid

3. Economie

Functiemenging

%

Periode 2019

Gouda 52,1

Nederland Streefwaarde 53,2 Gouda stuurt niet op deze indicator

Realisatie

3. Economie

Vestigingen (van bedrijven)

per 1.000 inw.15 t/m 64jr

2019

134,4

151,6 Gouda stuurt niet op deze indicator

4. Onderwijs

Absoluut verzuim

per 1.000 leerlingen

2018

1,7

1,9 Gelijk blijven

meeteenheid in 2019 gewijzigd, geen vergelijk mogelijk

4. Onderwijs

Relatief verzuim

per 1.000 leerlingen

2019

60

26 Afname

meeteenheid in 2019 gewijzigd, geen vergelijk mogelijk

4. Onderwijs

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

%

2016

1,8

1,7 Afname naar 1,75 (100 jongeren)

Jaarstukken 2020

15

Toelichting 1. Het streefcijfer van 1,75% is gebaseerd op de landelijke gerealiseerde cijfers van schooljaar 2016-2017. Van alle vo- en mbo-leerlingen/studenten samen (tot 23 jaar) verliet in 2016-2017 1,75% het onderwijs zonder startkwalificatie. Aangezien de uitval landelijk sindsdien licht stijgt, is ingezet op 1,75% als streefcijfer. Die licht stijgende trend zet zich landelijk en ook in onze regio door. Daarom is het streefcijfer niet gehaald. Het is overigens lastig om de stijging precies te duiden. Het lijkt deels te maken te hebben met ‘groenpluk’; door de aantrekkende economie stoppen meer jongeren met hun opleiding om te gaan werken.

3.1.5 Wat heeft het gekost? 3.1.5.1 Overzicht exploitatie Exploitatie (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

Lasten

20.454

19.213

17.960

Baten

-8.007

-6.836

-6.757

1.253 -79

Saldo van baten en lasten

12.447

12.377

11.203

1.175

Toevoegingen aan reserves (lasten)

0

368

368

0

Onttrekkingen aan reserves (baten)

-303

-951

-753

-198

12.144

11.794

10.817

977

Gerealiseerd resultaat

3.1.5.2 Taakvelden De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld zijn de lasten, de baten en het saldo van lasten en baten weergegeven. Taakvelden (bedragen * € 1.000)

Begroting 2020 Begroting 2020 na 3e wijziging

Rekening 2020 Verschil rekening t.o.v. begroting na wijziging

2.4 Economische havens en waterwegen - Lasten

831

951

921

2.4 Economische havens en waterwegen - Baten

-1

0

0

0

829

951

921

30

Saldo

30

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur - Lasten

1.240

252

164

88

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur - Baten

-1.191

-205

-118

-88

Saldo

49

46

46

0

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen - Lasten

176

218

205

14

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen - Baten

-153

-138

-126

-11

23

81

78

2

2.759

2.400

2.220

179

Saldo 3.4 Economische promotie - Lasten 3.4 Economische promotie - Baten

-551

-365

-542

177

Saldo

2.208

2.035

1.678

357

4.2 Onderwijshuisvesting - Lasten

7.412

7.039

6.949

90 -13

4.2 Onderwijshuisvesting - Baten

-302

-353

-340

Saldo

7.110

6.686

6.609

77

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken - Lasten

8.037

8.353

7.500

853 -144

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken - Baten

-5.809

-5.775

-5.631

Saldo

2.227

2.578

1.869

709

Totaal saldo taakvelden

12.447

12.377

11.203

1.175

3.1.5.3 Verschillenverklaring exploitatie Omschrijving (bedragen * € 1.000) 2.4 Economische havens en waterwegen

Lasten 30

V/N

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

88

V

Grondexploitaties bedrijventerreinen: Het voordeel op de lasten wordt volledig gecompenseerd door het nadeel op de baten en heeft te maken met afwikkeling grondexploitaties. Beide posten waren niet begroot. Het wachten is op een eindvoorstel van de ontwikkelaars.

88

V

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

14

V

16

Jaarstukken 2020

I/S

Baten

V/N

I/S

V

I

88

N

88

N

11

N

I

Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Lasten

V/N

I/S

3.4 Economische promotie

179

V

Kenniscentrum Bodemdaling: De kosten die in 2020 geraamd waren voor dit kenniscentrum zijn, door vertraging in de uitvoering, voorzien voor 2021 en verder. De afstemming met betrokken partijen neemt meer tijd in beslag dan voorzien. Het beschikbaar gestelde budget is daardoor in 2020 niet besteed.

184

V

I

Economische Ontwikkeling: Het voordeel op de lasten wordt veroorzaakt doordat een aantal uitvoeringsmaatregelen door corona geen doorgang kon vinden Bij de baten was de ontvangst van de provinciale bijdrage Stimulering Samenwerking Binnenstad niet begroot.

30

V

Promotie Toerisme: VVV-cadeaukaarten: zowel de in- als de verkoop van deze kaarten was niet begroot.

58

VVV-arrangementen: De coronacrisis heeft ook zijn weerslag gehad op VVVarrangementen: zowel de inkoop hiervan als de verkoop bleef achter bij hetgeen begroot was. Stadsmarketing: zowel het saldo op de baten (nadeel) als het saldo op de lasten (voordeel) van CheeseValley worden via de exploitatie afgewikkeld.

V/N

I/S

177

V

I

17

V

I

N

I

59

V

I

43

V

I

36

N

I

49

N

I

70

V

I

32

V

I

35

V

I

13

N

13

N

Reclame Openbare Ruimte: De baten uit hoofde van reclame zijn hoger dan geraamd, aangezien bij het ramen de hoogte van de concessie niet exact bepaald kon worden als gevolg van de invloeden van corona. Overig

Baten

29

V

4.2 Onderwijshuisvesting

90

V

Het voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere kosten tijdelijke voorzieningen Westergouwe. De ontvangen factuur beslaat twee jaren: 2020 en 2021. In 2020 is het de eerste keer dat de factuur gesplitst is, de kosten van 2021 zijn ten laste gekomen van 2021. Dit levert eenmalig een voordeel op. Daarnaast zijn er meer kosten voor belastingen gemaakt, met name in verband met de OZB: er is sprake van waardvermeerdering van de gebouwen.

90

V

I

I

Overig

I

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

853

V

144

N

Leerplicht: In 2020 is er geen beslag gelegd op de flexibele schil voor personeel. Bij uitval is Gouda verplicht direct voor vervanging te zorgen van leerplichtambtenaren werkzaam voor Gouda, Krimpenerwaard en Waddinxveen.

157

V

I

3

N

I

Specifieke uitkeringen OAB, VSV en Educatie: Bij deze regelingen moeten eventuele positieve saldi op de ontvangen middelen beschikbaar blijven voor volgende jaren. Tegenover het voordeel van € 60.000 aan de lastenkant, staat een nadeel van € 60.000 aan de batenkant omdat dit deel van de (begrote) ontvangen middelen niet is benut en is overgeheveld naar het volgende jaar. Echter, de huidige afwijking op het saldo van baten en lasten ad € 45.000 (nadelig) wordt veroorzaakt door Educatie; dit bedrag moet terugbetaald worden aan het Rijk i.v.m. een correctie uit voorgaand jaar.

60

V

I

105

N

I

Specifieke uitkering Regionale meld- en coördinatiecentra voortijdig schoolverlaten (RMC): Bij deze regeling zijn de baten en lasten per saldo altijd neutraal, omdat restanten beschikbaar moeten blijven voor volgende jaren.

15

V

I

15

N

I

Kindgebonden financiering peuteropvang en VVE: De subsidieregeling kindgebonden financiering peuteropvang en VVE is mede bedoeld voor kinderopvangorganisaties om een kwaliteitsslag te maken in de Voorschoolse Educatie. De pilots die hiervoor gestart zouden moeten worden zijn echter, gezien de organisatorische complexiteit (administratief en qua personele bezetting), grotendeels nog niet gestart. De organisaties hebben echter wel begrotingen ingediend die daarop gebaseerd waren. De niet bestede bedragen over 2019 zijn daarom inmiddels teruggevorderd in 2020. Mede hierdoor is een onderschrijding op deze post te zien van € 617.000.

617

V

I

Triple Helix: Met de 2e begrotingswijziging 2020 is voor 2020 € 100.000 (en voor 2021 en 2022 € 200.000 per jaar) extra beschikbaar gesteld voor het realiseren van een campus; het tijdspad voor de realisatie van de campus loopt verder door in 2021 en voorgesteld wordt daarom het restant uit 2020 over te hevelen naar 2021.

80

V

I

Leerlingenvervoer: Door een tariefsaanpassing van de vervoerder voor het leerlingenvervoer (met terugwerkende kracht tot 2019) is een extra bedrag ten laste van 2020 gekomen.

89

N

I

Overig

13

V

I

21

N

I

Jaarstukken 2020

17

3.1.5.4 Verschillenverklaring reserves Omschrijving (bedragen * € 1.000) Reserve Cofinanciering regionale projecten - Kenniscentrum Bodemdaling: De kosten die in 2020 voorzien waren voor dit Kenniscentrum zijn door vertraging in de uitvoering, voorzien voor 2021 en verder. De afstemming met betrokken partijen neemt meer tijd in beslag dan voorzien. De hiervoor geraamde onttrekking aan de reserve Cofinanciering regionale projecten is niet nodig gebleken. Reserve Goudse Poort

Bedrag V/N

I/S

200

N

I

2

V

I

3.1.5.5 Investeringen Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)

Gepland

Werkelijk

Verschil

Onderwijshuisvesting - Eerste inrichting vier extra groepen Kesper College: de uitgaven worden in 2021 verwacht.

59

0

59

Totaal

59

0

59

3.1.6 Verbonden partijen Verbonden partijen dragen bij aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Verbonden partijen

Doel

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland

De Groenalliantie behartigt de bovengemeentelijke belangen van het beheer en de ontwikkeling van groengebieden zoals het behoud en de versterking van de groen- en recreatieve verbindingen, de landschappelijke kwaliteiten en de biodiversiteit binnen de groengebieden, evenals de bevordering van de leefbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht.

Bedrijvenschap Regio Gouda

Het Bedrijvenschap regio Gouda ontwikkelt in opdracht van de gemeenten Gouda, Waddinxveen en Zuidplas het regionale bedrijventerrein Gouwe Park.

Belastingsamenwerking GouweRijnland

De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het Hoogheemraadschap van Rijnland en tien gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland Een prettige woon- en leefomgeving voor medewerkers speelt voor bedrijven een belangrijke rol in de keuze voor een vestigingsplaats. Met haar historische binnenstad en aantrekkelijke omgeving met gevarieerde recreatieve mogelijkheden biedt Gouda deze prettige woon- en leefomgeving. De natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie Midden-Holland in Gouda en de bredere regio zijn hierin ook van groot belang. Deze gebieden zijn de afgelopen periode verder ontwikkeld, waarbij Groenalliantie inspeelt op verschillende doelgroepen: actieve recreatie, beleven en gebruiken. Op die manier voegen de natuur- en recreatiegebieden meerwaarde toe aan het grotere maatschappelijk en economische perspectief van Gouda. In 2020 zijn in verschillende natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie meerdere deelprojecten van de Kwaliteitsimpuls uitgevoerd. Deze kwaliteitsimpuls vergroot de waarde van de gebieden binnen het maatschappelijk en economische perspectief van Gouda. Bedrijvenschap Regio Gouda Het Bedrijvenschap Regio Gouda is een zelfstandige organisatie waarin de gemeenten Gouda, Waddinxveen en Zuidplas op gelijkwaardige basis samenwerken.

Het bedrijvenschap ontwikkelt het regionale bedrijventerrein Gouwe Park van 45 ha netto om zo ruimte te bieden voor de vestiging van bedrijven en daarmee werkgelegenheid te behouden of te verbeteren. Deze gemeenschappelijke regeling loopt tot 31 december 2022, dan is de gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap Regio Gouda afgerond. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de marktgelden en toeristenbelasting als algemeen dekkingsmiddel. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd. De aanslagen toeristenbelasting voor 2020 zijn niet opgelegd. De raad heeft in oktober 2020 besloten om dit tarief op € 0,00 vast te stellen voor 2020 en 2021. Daarmee kon een bijdrage worden verleend aan lastenverlichting voor de horeca-ondernemer.

18

Jaarstukken 2020

3.2 Energie en klimaat Waar staat het programma voor? Lasten * € 1.000 28.931 Baten * € 1.000 31.296 Percentage van totale uitgaven 10%

De gemeente handhaaft het ambitieuze doel om in 2040 CO2-neutraal te zijn. In aanvulling hierop wordt 2040 als streefdatum vastgesteld voor een gasvrije stad. Om dit te realiseren is een grootschalige energietransitie nodig met als doel om volledig over te gaan van de huidige milieubelastende energiebron naar een volledig duurzame en voor iedereen betaalbare energievoorziening. Op het gebied van klimaatadaptatie, bodemproblematiek, groen en water wil de gemeente werken aan een toekomstbestendige stad met droge voeten voor onze kinderen en kleinkinderen.

Wat heeft Gouda bereikt? Klimaatadaptatie: water en groen Van de vastgestelde klimaatadaptatiestrategie zijn in 2020 meerdere acties uitgevoerd. Een subsidie voor groenblauwe daken biedt de mogelijkheid voor meer waterberging en groen in de stad. Bij rioleringsprojecten is het meekoppelen van klimaat- en groenopgaven een uitgangspunt. De inzet op meer en kwalitatief beter groen draagt bij aan het tegengaan van overlast van water, hitte en droogte. Bodemdaling Gouda ligt in een gebied met sterke bodemdaling. De gemeente wil samen met partners werken aan een innovatieve aanpak. De vaststelling van het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad na een intensief participatietraject is een eerste stap in de bijdrage aan een toekomstbestendige stad. Energietransitie: gasloos bouwen en wonen Met diverse partners in de stad is gestart met een grootschalig traject voor de energietransitie in de gebouwde omgeving. Er wordt gewerkt aan de beleidskeuzes voor een aardgasvrije stad. Daarnaast is een campagne gestart om bewoners en ondernemers te inspireren en ondersteunen bij het aardgasvrij-ready maken van hun pand. De gemeente geeft zelf een goed voorbeeld: Lekkenburg 1 is verduurzaamd, buurtservicecentrum Van Noord heeft nu als eerste gemeentelijke pand gasloze installaties.

Wat zijn de belangrijkste indicatoren?

118 4 kg meer restafval per huishouden dan in 2019, maar 81 kg minder dan in 2016

8593 8.593 m2 openbaar groen erbij in de bestaande stad

16,4 16,4 kiloton minder CO2 uitstoot door de gebouwde omgeving

Jaarstukken 2020

19

3.2.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan? Klimaatadaptatie: water en groen 1. In 2020 zijn diverse acties van de vastgestelde klimaatadaptatiestrategie uitgevoerd. Zo is er een klimaatatlas ontwikkeld die duidelijk maakt in welke mate Gouda kwetsbaar is voor klimaateffecten. Ook is er toolbox opgesteld die iedereen kan vinden op www.maakgoudaduurzaam.nl. Inwoners kunnen hier ontdekken wat zij in hun eigen tuin kunnen doen voor een klimaatrobuuste en water- en natuurvriendelijke inrichting. Daarnaast is er een subsidieregeling voor groenblauwe daken opgesteld. Eind 2020 is het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad vastgesteld als resultaat van het project Stevige Stad. Daarin is de basis gelegd voor een klimaatadaptieve binnenstad. Ook heeft de gemeente Gouda het Convenant Klimaatadaptief Bouwen ondertekend. 2. In mei 2020 zijn de Structuurvisie Groen en Subsidieverordening Groenfonds voor het eerst geëvalueerd. Gezien de lange doorlooptijd van bouwplannen is een jaar te kort om aan te geven in hoeverre de doelen van de Structuurvisie Groen zijn gerealiseerd. Enkele dilemma’s in de uitvoering zijn zichtbaar geworden. Deze dilemma’s zijn in 2020 verder onderzocht en komen aan de orde bij de evaluatie in 2021. 3. Er is vanuit het Groenfonds begonnen met het vergroenen van locaties in de stad. Op de Sint Mariewal is 300m2 aan stenen verwijderd en groen teruggekomen.

Ook op de Jacob van Lennepkade en het Nonnenwater is vergroend. Bij twee basisscholen zijn stenen verwijderd en voedselbosjes aangelegd met een bijbehorend natuureducatietraject. Er zijn diverse Grijs-wordt-Groen-ideeën ingediend door bewoners van Korte Akkeren. Twee zijn er gerealiseerd. Andere ideeën voor Korte Akkeren worden meegenomen bij de komende rioleringswerkzaamheden. Ten slotte zijn er gerichte acties geweest van onder andere Gouda Bruist en de Tuinambassadeurs, zoals de actie ‘Tegel eruit, Plant erin’ en de aanleg van 50 nieuwe geveltuintjes. 4. In de Oostpolder is het Gouds geboortebos aangelegd. Eind 2020 zijn de eerste bomen geplant voor 9 Goudse baby’s. Als gevolg van de coronacrisis heeft er geen feestelijke opening plaatsgevonden. In plaats daarvan is er een video gemaakt van het plantmoment. Deze video is gedeeld met de (groot)ouders van de 9 baby’s en op sociale media. 5. Het jaarlijkse lidmaatschap van Stichting Steenbreek is in 2020 verlengd. Met hulp van de Tuinambassadeurs spoort de gemeente inwoners aan tegels te vervangen door groene beplanting. Daarnaast maken de Tuinambassadeurs door middel van activiteiten, voorlichting en persoonlijk tuinadvies inwoners van Gouda bewust van de mogelijkheden om hun tuin te vergroenen. 6.

Bij oplevering van woningen in gemeentelijke nieuwbouwprojecten en projecten van derden zorgt de gemeente zelf voor zwarte aarde in plaats van zand. Hierdoor is het voor inwoners makkelijker om hun tuin groen in te richten. Bodemdaling 1. Sinds 2014 werkt de gemeente Gouda samen met toonaangevende kennisinstellingen in de coalitie Stevige Stad aan een duurzame oplossing voor overlast door bodemdaling in de binnenstad. Het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad (KBB) is daarvan het resultaat. In het KBB staat het verlagen van het waterpeil in de lagergelegen delen van de binnenstad centraal. Eind 2020 is dit kaderplan vastgesteld door de gemeenteraad en de verenigde vergadering van het hoogheemraadschap van Rijnland. Voor de totstandkoming van het KBB heeft een intensief participatietraject plaatsgevonden met eigenaren in de binnenstad en vertegenwoordigers van belangenorganisaties. 2. De gemeente heeft een intensief communicatietraject opgezet rondom grondwater- en funderingsproblematiek in de wijken waar rioolprojecten worden voorbereid of uitgevoerd. De website is verduidelijkt op dit onderwerp en alle actuele grondwaterpeilen uit het gemeentelijk netwerk zijn voor iedereen in te zien. Daarnaast wordt het funderingsloket@gouda.nl veelvuldig gebruikt. 3. De deelname aan de pilot met het Fonds Duurzaam Funderingsherstel is medio 2020 beëindigd.

Er zijn tijdens de looptijd twee leningen verstrekt aan inwoners. Door de lage rente is er landelijk weinig animo voor het fonds. Het Ministerie van BZK wilde het beëindigen, maar het fonds mag nog steeds leningen verstrekken. De inzet van het funderingsloket@gouda.nl waar Goudse inwoners vragen kunnen stellen of ondersteuning bij het proces kunnen krijgen is voortgezet. Er wordt veel gebruik van gemaakt. 4. De deelname aan het Platform Slappe Bodem is gecontinueerd met inzet op extra middelen voor innovatie en wetenschappelijk onderzoek. 5. In 2020 is met verschillende organisaties (o.a. Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek en Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling) gestart met het onderzoeken van de haalbaarheid van een kenniscentrum bodemdaling in Gouda. Een fysiek centrum kan de verbinding tussen deze organisaties versterken. Ook kunnen zij elkaars mogelijkheden beter benutten. Een businesscase wordt in 2021 opgeleverd. Energietransitie: gasloos bouwen en wonen 1. Een bureau ondersteunt de gemeente bij het opstellen van de Transitievisie Warmte (TVW). In 2020 zijn de uitgangspunten voor de energietransitie vastgesteld en is een multicriteria-analyse opgesteld. Op basis daarvan is er

20

Jaarstukken 2020

een keuze gemaakt voor 5 verkenningsbuurten waar mogelijk het traject tot aardgasvrij maken kan starten. Het proces doorloopt de gemeente samen met de woningcorporaties, de netbeheerder en bedrijven en inwoners van Gouda. In 2021 moet dit resulteren in een TVW waarin de startbuurten en het mogelijke alternatief voor aardgas zijn benoemd. 2. Samen met de partners in de regio is het concept van de Regionale Energiestrategie Midden-Holland (RES) opgeleverd. Hierin staan de denkrichtingen voor de opwek van duurzame elektriciteit in de regio. Daarnaast zijn de eerste stappen gezet om te komen tot de RES 1.0 die in 2021 moet worden opgeleverd. 3. In 2020 is veel aandacht besteed aan het stimuleren van inwoners om te starten met energiebesparing, isolatie en eigen opwek van energie. Dankzij een rijksbijdrage vanuit de Regeling Reductie Energiegebruik is hier stevig op ingezet. Er was onder andere in februari een goed bezochte bijeenkomst in de schouwburg, er is een subsidieregeling gekomen voor particuliere eigenaren die hun woning verduurzamen en er zijn huis-aan-huis kortingsbonnen verspreid voor de aanschaf van duurzame producten bij de lokale bouwmarkten. Ook zijn er nieuwe energiecoaches opgeleid om eigenaren te adviseren en is Klimaatroute ingehuurd voor maatwerkadviezen. Daarnaast loopt de communicatiecampagne ‘Dit doen wij, wat doe jij?’.

In deze campagne laten inwoners zien wat zij hebben gedaan aan verduurzaming van hun woning. 4. De subsidieregeling Samen Aardgasvrij Gouda is in 2020 opgezet. Deze is specifiek voor inwoners die in hun buurt aan de slag willen met de energietransitie. Het doel is inwoners de ruimte te geven om zelf te bedenken hoe ze stappen willen zetten. De subsidie is voor proceskosten en onderzoek, als er minimaal 20 woningen zijn betrokken. In de eerste ronde hebben 9 buurten een aanvraag ingediend en gehonoreerd gekregen. In 2021 worden de resultaten verwacht. De lessen hieruit helpen bij het ontwerpen van een aanpak voor heel Gouda. Voor een eerste aardgasvrije buurt in 2025 wordt gekeken naar een aantal wooncomplexen die zich hier mogelijk voor lenen. Met ondersteuning van de subsidie Samen Aardgasvrij Gouda kan een buurtje zo de eerste stappen zetten. Voor grotere buurten sluit de gemeente aan bij de uitvoeringsmogelijkheden van het Klimaatakkoord, gericht op een eerste aardgasvrije buurt in 2030. 5. De gemeente werkte in 2020 aan de eerste fase van verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Deze fase ziet op 20% energiebesparing en 25% CO2-reductie. Per object is een maatregelenpakket samengesteld. Gekozen is voor de meest effectieve maatregelen. Dat betekent dat er gekeken is naar maatregelen met het hoogste rendement tegen de laagste kosten.

Van de vijf showcases zijn dit jaar Lekkenburg 1 en Cultuurhuis Garenspinnerij uitgevoerd. Buurtservicecentrum Van Noord aan Lekkenburg 1 is het eerste gasloze gemeentelijke gebouw. De overige showcases, De Goudse Schouwburg, de kinderboerderij en de Chocoladefabriek, worden in 2021 uitgevoerd. Bij de schouwburg is in 2020 wel al dakisolatie aangebracht. 6. Verder zijn in 2020 duurzaamheidsmaatregelen bij de brandweerkazerne uitgevoerd. Bij de overige 26 panden zijn opnames uitgevoerd. Hierbij is gericht gekeken naar de uitvoerbaarheid van de voorgenomen maatregelen en of het past binnen het budget en de duurzaamheidsgedachte. De gekozen maatregelen worden in de diverse panden in het eerste halfjaar van 2021 uitgevoerd, 7. Met de Regeling Erfgoed en Duurzaamheid 2020 heeft de gemeente de regels voor een vergunning voor het verduurzamen van monumenten en panden in de beschermde binnenstad soepeler gemaakt. Hiermee wordt het makkelijker en goedkoper een monument te verduurzamen.