Veiligheidsanalyse gemeente Gorinchem
Tekst van het document
Veiligheidsanalyse gemeente Gorinchem Rapportage ten behoeve van het prioriteren van de veiligheidsthema’s Integraal Veiligheidsplan 2027-2030 Versie 1.0 Datum 18-8-2026 Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................. 4 Doelstelling ...................................................................................................................... 4 Afbakening ...................................................................................................................... 4 Leeswijzer .......................................................................................................................... 5 Documentenanalyse .......................................................................................................... 5 Algemene conclusies ............................................................................................................ 6 De gemeentelijke veiligheidsthema’s ..................................................................................... 7 Veiligheidsveld 1. Veilige woon- en leefomgeving .................................................................... 8 Thema 1.1. Objectieve veiligheid ........................................................................................ 8 Thema 1.2.
Subjectieve veiligheid ..................................................................................... 10 Veiligheidsveld 2. Veilig ondernemen .................................................................................... 13 Thema 2.1. Veilig winkelgebied ......................................................................................... 13 Thema 2.2. Veilig bedrijventerrein ..................................................................................... 15 Thema 2.3. Veilig uitgaan ................................................................................................. 17 Thema 2.4. Veilige evenementen ....................................................................................... 18 Veiligheidsveld 3. Jeugd en veiligheid ................................................................................... 19 Thema 3.1. Jeugdoverlast ................................................................................................. 19 Thema 3.2. Jeugdcriminaliteit ........................................................................................... 20 Thema 3.3. Jeugd, alcohol en drugs ................................................................................... 22 Thema 3.4. Veilig in en om de school ................................................................................. 23 Veiligheidsveld 4.
Zorg en Veiligheid ..................................................................................... 24 Thema 4.1. Overlast personen met onbegrepen gedrag ........................................................ 24 Thema 4.2. Maatschappelijke onrust .................................................................................. 26 Thema 4.3. Polarisatie, radicalisering en extremisme ........................................................... 26 Thema 4.4. Huiselijk geweld ............................................................................................. 28 Veiligheidsveld 5. Fysieke veiligheid ...................................................................................... 30 Thema 5.1. Verkeersveiligheid .......................................................................................... 30 Thema 5.2. Brandveiligheid .............................................................................................. 32 Thema 5.3. Omgevingsveiligheid ....................................................................................... 32 Thema 5.4. Bevolkingszorg (crisisbeheersing) ..................................................................... 33 Veiligheidsveld 6. Georganiseerde criminaliteit en ondermijning ............................................... 35 Thema 6.1.
Drugscriminaliteit ........................................................................................... 35 Thema 6.2. Vastgoedcriminaliteit ....................................................................................... 36 Thema 6.3. Mensenhandel ................................................................................................ 37 Thema 6.4. Criminele samenwerkingsverbanden ................................................................. 37 Thema 6.5. Explosies bij woningen en bedrijven .................................................................. 37 Thema 6.6. Weerbare overheid ......................................................................................... 38 Veiligheidsveld 7. Digitale veiligheid ..................................................................................... 40 Thema 7.1. Eigen digitale systemen gemeente .................................................................... 40 Thema 7.2. Cyberincidenten en cybercrises ........................................................................ 40 Thema 7.3. Online criminaliteit .......................................................................................... 40 Thema 7.4. Online aangejaagde ordeverstoring ...................................................................
42 Inleiding Deze rapportage vormt de weerslag van de veiligheidsanalyse in het kader van de ontwikkeling van het Integraal Veiligheidsplan 2027-2030 van de gemeente Gorinchem. Het rapport dient als input voor het lokaal veiligheidsbeleid. Daarnaast vormt de veiligheidsanalyse een basis voor de uitwerking van het lokale veiligheidsbeleid. De opbouw van het document beantwoordt aan de methode kernbeleid veiligheid. In deze methode worden zeven veiligheidsvelden onderscheiden, namelijk: digitale veiligheid, veilig ondernemen, jeugd en veiligheid; zorg en veiligheid; fysieke veiligheid; georganiseerde criminaliteit en ondermijning en veilige woon - en leefomgeving. Binnen de veiligheidsvelden worden veiligheidsthema’s onderscheiden. De rapportage is gebaseerd op informatie verkregen via bestudering van documenten, gegevensregistraties en werkgroep sessies met interne en externe veiligheidspartners. Concepten van de r apportage zijn beoordeeld en aangevuld door de veiligheidspartners van de gemeente Gorinchem. Daar waar mogelijk wordt er een kwantitatieve onderbouwing of duiding gegeven. Echter zijn niet bij alle thema’s cijfers beschikbaar. Waar de cijfers niet beschikbaar zijn, is middels een kwalitatieve beschrijving en analyse het thema behandeld.
Doelstelling Op basis van de resultaten uit de veiligheidsanalyse wordt een voorstel gemaakt van prioriteiten voor het Integraal Veiligheidsplan 2027-2030 van de gemeente Gorinchem. Afbakening Gehanteerde rapportages, veiligheidscijfers en uitkomsten zijn gebaseerd op verschillende onderzoeksmethodieken waardoor cijfers niet in alle gevallen met elkaar kunnen worden vergeleken. Jaartallen van verschillende documentaties zijn verschillend waardoor jaartal 2022 fungeert als nulmeting. Onderzoek is beperkt tot documentenanalyse van beschikbare data, waardoor veroudering van bepaalde data niet kan worden uitgesloten. De genoemde veiligheidsvelden vormen een leidraad in de analyse, echter is dit geen uitgangspunt. Dit betekent dat tijdens de analyse wordt uitgegaan van feitelijkheden uit rapportages en een koppeling wordt gemaakt met de veiligheidsvelden daar waar mogelijk. Tot slot zijn er in de gebruikte rapportages verschillende onderzoeksmethodieken toegepast waardoor generalisatie en onderlinge koppeling niet altijd mogelijk is. Leeswijzer Documentenanalyse Voor het opstellen van deze rapportage zijn de volgende documenten gebruikt: Politiegegevens In de veiligheidsanalyse wordt teruggeblikt op cijfermatige politiegegevens. Te denken valt aan de cijfers uit: rapportage cameratoezicht, rapportage politiecijfers voor gemeenten en de AD - misdaadmeter.
Opgemerkt wordt dat de cijfermatige uitkomsten uit de rapportages met de nodige voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd. Vertekeningen kunnen ontstaan door de wijze van registratie, gebruikte definities, uiteenlopende referentiekaders, et cetera. De politie rapporteert over incidenten en misdrijven. Ee n incident is een in het bedrijfsprocessensysteem van de politie geregistreerde melding op basis van een vaste classificatie, de zogenaamde maatschappelijke klasse. Daarvan wordt als misdrijf gesteld een politieregistratie van een feit dat bij wet als misd rijf is aangeduid en waarbij in de registratie minimaal één persoon is opgenomen als aangever, slachtoffer of verdachte. De gebruikte cijfers voor het Gezamenlijke Veiligheidsbeeld komen overeen met de cijfers die gepubliceerd worden op www.data.politie.nl. Gezamenlijk veiligheidsbeeld (GVB) eenheid Rotterdam 2025 In de rapportage ‘Gezamenlijk veiligheidsbeeld eenheid Rotterdam 2025’ van de Veiligheids- Alliantie regio Rotterdam (VAR) worden objectieve cijfers over de veiligheidssituatie in eenheid Rotterdam op een rij gezet. De rapportage heeft betrekking op de jaren 2023, 2024 en 2025 (meetperiode 01-01- 2023 tot en m et 02 -01-2026).
De cijfers zijn afkomstig uit de politieregistratie (misdrijven en incidenten), Halt (verwijzingen), Stichting Jeugdteams Zuid -Holland Zuid (jeugdpreventie), Halt (verwijzingen), Veiligheidshuizen (persoonsgerichte aanpakken trajecten Veelp legers, Huiselijk Geweld, Jeugd en High Impact Crimes en Hitters) en het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) Rotterdam (ondermijning). Gezamenlijk veiligheidsbeeld (GVB) eenheid Rotterdam 2024 In de rapportage ‘Gezamenlijk veiligheidsbeeld eenheid Rotterdam 2022’ van de Veiligheids- Alliantie regio Rotterdam (VAR) worden objectieve cijfers over de veiligheidssituatie in eenheid Rotterdam op een rij gezet. De rapportage heeft betrekking op de jaren 2020, 2021 en 2022 (meetperiode 01-01- 2019 tot en m et 31 -12-2021). De cijfers zijn afkomstig uit de politieregistratie (misdrijven en incidenten), het Landelijk Overvallen en Ramkraken Systeem (LORS, overvallen), het OM (problematische jeugdgroepen), Halt (verwijzingen), Veiligheidshuizen (persoonsgerichte aanpakken trajecten Veelplegers, Huiselijk Geweld, Jeugd en High Impact Crimes en Hitters) en het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) Rotterdam (ondermijning).
Veiligheidsmonitor 2025 De Veiligheidsmonitor is een periodiek bevolkingsonderzoek naar leefbaarheid, veiligheid en slachtofferschap van criminaliteit, in samenwerking uitgevoerd door het ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal Bureau voor de Statistiek. Er wordt in gegaan op trends en verschillen tussen politieregio’s, (middel)grote gemeenten en bevolkingsgroepen. Digipanel: peiling veiligheid 2026 Voor de veiligheidsanalyse is in het kader van de participatie ook gebruikgemaakt van het digitale inwonerspanel van de gemeente Gorinchem. Het panel bestaat uit 569 panelleden. Dit zijn inwoners van de gemeente Gorinchem die zich hebben aangemeld voor deelname aan online onderzoeken van de gemeente. In totaal hebben 215 leden de vragenlijst ingevuld. De vragen stonden in het teken van wat de inwoners van Gorinchem belangrijk vinden om aan te pakken op het gebied van veiligheid en hoe zij geïnformeerd willen worden over de initiatieven en maatregelen die de gemeente op het gebied van veiligheid neemt. Algemene conclusies De algemene conclusies van de veiligheidsanalyse geven op hoofdlijnen inzicht in de verschuivende veiligheidsopgaven binnen Gorinchem. In de volgende hoofdstukken wordt deze informatie verder toegelicht en verdiept aan de hand van specifieke veiligheidsthema’s.
Verschuiving naar complexe maatschappelijke vraagstukken De veiligheidsopgaven verschuiven steeds meer van traditionele criminaliteit naar ingewikkelde maatschappelijke vraagstukken. Hierbij gaat het onder andere om jeugdoverlast, personen met onbegrepen gedrag, digitale criminaliteit, ondermijning, verkeersveiligheid en maatschappelijke weerbaarheid. Hoewel traditionele criminaliteit zoals woninginbraken over het algemeen stabiel blijft, is het totale aantal misdrijven in 2025 gestegen door een toename van gewelds- en vermogenscriminaliteit. Veiligheidsbeleving en ervaren problematiek De veiligheidsbeleving van inwoners blijft redelijk stabiel, maar het aantal mensen dat zich onveilig voelt is toegenomen in vergelijking met voorgaande jaren. De meest ervaren problemen in de woonomgeving zijn fysieke verloedering, verkeersoverlast en sociale overlast. Jeugdoverlast Jeugdoverlast is een steeds belangrijker veiligheidsthema. Sinds 2022 is het aantal meldingen aanzienlijk toegenomen, waarbij de problematiek zich vooral concentreert in de Binnenstad, Haarwijk en Lingewijk. Ook jeugdcriminaliteitscijfers laten een stijging zien. Personen met onbegrepen gedrag De problematiek rondom personen met onbegrepen gedrag neemt eveneens toe. Zowel het aantal meldingen als het aantal betrokken personen laat een stijgende trend zien.
Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid blijft een belangrijk aandachtspunt. Inwoners ervaren meer overlast door te hard rijden en agressief verkeersgedrag, terwijl het aantal verkeersmeldingen juist afneemt. Ondermijning Ondermijnende criminaliteit blijft een actueel risico voor Gorinchem. Vooral drugscriminaliteit is een belangrijke aanjager van andere vormen van georganiseerde criminaliteit. Digitale veiligheid Digitale veiligheid wordt steeds belangrijker. Online criminaliteit komt vaker voor en meer inwoners worden slachtoffer van digitale fraude, oplichting of hacken. Prioriteiten volgens het digipanel en veiligheidsmonitor Uit de resultaten van het digipanel en de veiligheidsmonitor blijkt een duidelijke voorkeur voor prioritering van de volgende veiligheidsthema’s: • Aanpakken van veelvoorkomende criminaliteit (zoals diefstal, vernieling en digitale fraude) • Sociale veiligheid in relatie tot personen met onbegrepen gedrag en jeugdoverlast • Verkeersveiligheid • Ondermijning • Crisisbeheersing De gemeentelijke veiligheidsthema’s De gemeentelijke veiligheidsthema’s van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vormen leidraad voor de veiligheidsanalyse in de gemeente Gorinchem. Deze liggen binnen zeven veiligheidsvelden. Binnen elk veiligheidsveld zijn meerdere veiligheidsthema’s te onderscheiden.
De zeven veiligheidsvelden zijn: Veiligheidsveld Veiligheidsthema’s Prioritering gemeenteraad huidig IVP 1. Veilige woon- en leefomgeving 1.1. Objectieve veiligheid 1.2. Subjectieve veiligheid - Veilige woon- en leefomgeving 2. Veilig ondernemen 2.1. Veilig winkelgebied 2.2. Veilig bedrijventerrein 2.3. Veilig uitgaan 2.4. Veilige evenementen - Veilig ondernemen - Horeca, evenementen en veilig uitgaan 3. Jeugd en Veiligheid 3.1. Jeugdoverlast 3.2. Jeugdcriminaliteit 3.3. Jeugd, alcohol en drugs 3.4. Veilig in en om de school - Voorkomen van jonge aanwas 4. Zorg en Veiligheid 4.1. Overlast personen met onbegrepen gedrag 4.2. Maatschappelijke onrust 4.3. Polarisatie, radicalisering en extremisme 4.4. Huiselijk geweld - Personen met onbegrepen gedrag - Huiselijk geweld en kindermishandeling - Maatschappelijk ongenoegen (sociale stabiliteit en polarisatie) 5. Fysieke veiligheid 5.1. Verkeersveiligheid 5.2. Brandveiligheid 5.3. Omgevingsveiligheid 5.4. Bevolkingszorg (crisisbeheersing) - Beheersen veiligheidsrisico’s 6. Georganiseerde criminaliteit en ondermijning 6.1. Drugscriminaliteit 6.2. Vastgoedcriminaliteit 6.3. Mensenhandel 6.4. Criminele samenwerkingsverbanden 6.5. Explosies bij woningen en bedrijven 6.6. Weerbare overheid - Ondermijning - Aanpak mensenhandel 7. Digitale veiligheid 7.1. Eigen digitale systemen gemeente 7.2. Cyberincidenten en cybercrises 7.3.
Online criminaliteit 7.4. Online aangejaagde ordeverstoring - Gedigitaliseerde criminaliteit en cybercriminaliteit De door de gemeenteraad geprioriteerde thema’s van het IVP 2023-2026 staan in de bovenstaande tabel gekoppeld aan de veiligheidsvelden van de VNG. De genoemde prioriteiten zijn ondergebracht binnen diverse veiligheidsthema’s en hebben in meerdere gevallen raakvlak met andere velden. Zo heeft Ondermijning bijvoorbeeld raakvlakken met Veilig ondernemen. Veiligheidsveld 1. Veilige woon- en leefomgeving Een veilige woon- en leefomgeving bieden is een van de belangrijkste taken van de lokale overheid. Iedereen verdient het om zich thuis en in de eigen buurt veilig te voelen. Dit vraagt om aandacht voor een prettige, goed onderhouden openbare ruimte en om effectieve maatregelen tegen inbraak, geweld en overlast. Een ander belangrijk thema binnen dit kernveld is weerbaarheid. Wijken die goed voorbereid zijn en waar bewoners elkaar steunen, zijn beter bestand tegen bedreigingen en crises. Thema 1.1. Objectieve veiligheid Bij dit thema gaat het om de diverse, veelvoorkomende vormen van criminaliteit in de buurt, wijk en gemeente. Soorten criminaliteit die in elk geval bepalend zijn voor een veilige woon- | en leefomgeving zijn veelvoorkomende vormen van criminaliteit, zoals vermogenscriminaliteit, high impact crimes en excessieve geweldsincidenten.
Cijfers misdrijven (GVB eenheid Rotterdam 2025) Het totaal aantal misdrijven in Gorinchem is | in 2025 gestegen (+14%) ten opzichte van 2024. Gemiddeld genomen bleef het aantal misdrijven in de eenheid Rotterdam ongeveer gelijk (-1%). De stijging wordt veroorzaakt door een toename van mishandelingen (+17%) en toename van vermogenscriminaliteit. In vergelijking met 2022 is het totaal aantal misdrijven in Gorinchem gestegen (+19%). High Impact Crime (HIC) en geweld Misdrijf | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Gemeente | Eenheid (HIC en geweld) | Gorinchem | Rotterdam Diefstal/inbraak | 35 | 42 | 38 | 39 | +3% | -9% woning Openlijk geweld tegen | 7 | 11 | 19 | 18 | -5% | +4% persoon Bedreiging | 34 | 50 | 56 | 62 | +11% | +12% Mishandeling | 101 | 83 | 82 | 96 | +17% | +9% Straatroof | 1 | 3 | 4 | 2 | -50% | -12% In vergelijking met 2022 zijn alle vormen van HIC-misdrijven in de gemeente met 21% gestegen. Door de jaren | valt er niet een duidelijke lokale of regionale trend te ontdekken qua HIC- | en geweldsmisdrijven. Waar het ene misdrijf lokaal stijgt, daalt deze in de regio en andersom. Wel is de totale omvang van misdrijven dat stijgt zorgelijk.
Vermogenscriminaliteit Vermogenscriminaliteit | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Gemeente | Eenheid Gorinchem | Rotterdam Diefstal uit/ vanaf | 82 | 61 | 45 | 105 | +133% | -18% motorvoertuigen Diefstal brom-, snor-, | 153 | 123 | 129 | 165 | +28% | -3% fietsen Vernieling/ | 146 | 137 | 125 | 137 | +10% | -7% zaakbeschadiging Diefstal/inbraak | 10 | 24 | 16 | 16 | = | -1% bedrijven en instellingen Winkeldiefstal | 80 | 98 | 86 | 99 | +15% | +5% In 2025 is er t.o.v. 2024 een substantiële toename van het aantal diefstal uit/vanuit motorvoertuigen (133%), diefstal brom -, snor- fietsen (+28%) en winkeldiefstal (+15%). Waar regionaal juist een dalende trend te zien is. Het aantal gevallen van zakkenrollerij neemt iets toe (van 8 naar 11) terwijl dit in de eenheid juist afneemt ( -33%). Het aantal gevallen van vernieling/zaakbeschadiging is toegenomen (+10%) ondanks een daling op regionaal niveau (-7%). In vergelijking met 2022 is het aantal diefstal uit/vanaf motorvoertuigen (+23 %), diefstal brom -, snor-, fietsen (+12 %), inbraak bedrijven (+6%) en winkeldiefstal (+19 %) gestegen. In totaal is het aantal vermogensmisdrijven ten opzichte van 2022 toegenomen (van 493 naar 557). Excessieve geweldsincidenten: In de periode 2022-2025 hebben zich in de gemeente Gorinchem een aantal excessieve geweldsincidenten voorgedaan. Dit betroffen zowel schiet- als steekincidenten en een explosie.
Hieronder worden de top 5 delicten in Gorinchem in de periode 2022 tot en met 2025 weergegeven. Een opvallend delict dat afgelopen jaren en met name in 2025 is gestegen, is diefstal uit/vanaf motorvoertuigen. Daarnaast is het delict bedreiging tussen 2022 -2025 relatief gezien het hardst gestegen. De overige top 5 delicten zijn de afgelopen jaren nagenoeg gelijk gebleven. Gezamenlijk veiligheidsbeeld eenheid Rotterdam Cijfers meldingen overlast Het totaal aantal overlastmeldingen is gestegen ten opzichte van 2022 (van 9 36 naar 1087). De stijging komt vooral doordat er vaker overlast is door personen met onbegrepen gedrag, jeugdoverlast, drugs/drankoverlast en burenruzies (zie thema 3.1. jeugdoverlast en thema 4.1 overlast personen met onbegrepen gedrag). Het aantal meldingen van ver keersoverlast is in 2025 ten opzichte van 2022 met circa 30% gedaald. Onderstaande grafiek geeft het aantal overlastincidenten per categorie in de gemeente Gorinchem weer.
Meldingen overlast in Gorinchem 2022-2025 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Drugs/drankoverlast | Verkeersoverlast Burengerucht | Persoon met onbegrepen gedrag Melding overlast jeugd Gezamenlijk veiligheidsbeeld eenheid Rotterdam Conclusie thema objectieve veiligheid De totale criminaliteit stijgt in 2025 sterk na een drietal stabiele jaren ervoor. Waar de klassieke criminaliteit (o.a. woninginbraken) stabiel laag blijft, neemt de | maatschappelijke overlast juist sterker toe. Dit is terug te zien in jeugdoverlast, overlast personen met onbegrepen gedrag en drank- /drugsoverlast. Het aantal meldingen van verkeersoverlast neemt structureel af, terwijl de ervaren verkeersoverlast sterk toeneemt (zie thema 5.1 Verkeersveiligheid). Thema 1.2. Subjectieve veiligheid Hier gaat het enerzijds om het ‘algemene veiligheidsgevoel’ van bewoners (hoe vaak voelt men zich onveilig, in hoeverre mijdt men bepaalde plekken in de gemeente e.d.) en anderzijds | om het veiligheidsgevoel van bewoners op bepaalde plekken binnen de gemeente (station, winkelgebied, uitgaansgebied, e.d.). Cijfers veiligheidsmonitor – subjectieve veiligheid Kijkend naar de resultaten veiligheidsmonitor 2025 is er geen verandering in het rapportcijfer | met betrekking tot de leefbaarheid van de woonbuurt ten opzichte van 2023 ( | rapportcijfer 7,6 voor beide jaren).
Daarentegen vinden inwoners in de politie-eenheid Rotterdam dat de buurt achteruitgegaan is in vergelijking met 2023 (+2,1%). Deze trend is niet in Gorinchem zichtbaar. | Wel is opvallend dat de tevredenheid over de aanpak leefbaarheid en veiligheid | in relatie tot het functioneren van de gemeente hierbij | achteruitgaat. | Inwoners van Gorinchem vinden de algehele leefbaarheid in de woonbuurt dus niet achteruitgaan terwijl | er met meer ontevredenheid naar het functioneren van de gemeente hierbij wordt gekeken. Wanneer | naar het rapportcijfer | veiligheid woonbuurt wordt gekeken | is deze nagenoeg hetzelfde gebleven | in Gorinchem. | Tegelijkertijd | is wel een toename te zien van mensen die zich | in het algemeen weleens onveilig voelen. In 2023 bedroeg dit 31,4% en in 2025 is dit gestegen naar 35,7% | . Onveiligheidsgevoelens in de buurt is nadrukkelijk minder hard gestegen | : 12,8% (+0,7%). Waar dit in de politie-eenheid Rotterdam met 1,9% is gestegen. Er is een lichte toename te zien in het aantal inwoners dat vindt dat criminaliteit de afgelopen jaren is toegenomen (van 6,7% naar 9,9% in 2025). Dit komt overeen met de stijging op landelijk niveau (+1,1%). In 2025 voelt 18,7% van de Gorcumse inwoners zi | ch weleens onveilig als zij ‘s avonds op straat lopen. Dit is ten opzichte van 2023 een stijging van +6,8%.
Ook landelijk zijn er meer inwoners die zich weleens onveilig voelen als zij ‘s nachts op straat lopen (van 16,9 naar 19,4%). 96,6% van de inwoners van Gorinchem geeft aan weleens overlast te ervaren in de buurt. Dit is een lichte | stijging | ten | opzichte | van | 2023 | (+1,2%). | Vooral | fysieke | verloedering | (86,6%) | en verkeersoverlast (84%) komt vaak voor onder respondenten, gevolgd door hondenpoep op straat (71,9%), rommel op straat (64%), sociale overlast (63,8%) en jeugdoverlast (43,3%). De beleving op deze onderwerpen komt overeen met de cijfers op landelijk niveau. De top 3 overlastproblemen in de buurt die worden voorgesteld om als eerste aan te pakken zijn: (1) te hard rijden – 22,5%, (2) parkeerproblemen – 21,4% en (3) hondenpoep – 13,6%. Dit komt dan ook overeen met de meest voorkomende vormen van ervaren overlast in Gorinchem. Wanneer er wordt gekeken naar landelijke cijfers dan laten de cijfers uit Gorinchem een positiever beeld zien. Namelijk: - | Van de inwoners van Nederland voelt 37% zich weleens onveilig in het algemeen. Dat is meer dan in 2023 (35 procent) en 2021 (33 procent). 3%voelt zich vaak onveilig; - | 17% van de mensen voelt zich weleens onveilig in de eigen buurt. Dat is meer dan in 2023 (15%) en 2021 (14%). Ruim 2% voelt zich vaak onveilig in de eigen buurt.
Verder valt in zijn algemeenheid het volgende op: - | De algemene onveiligheidsgevoelens zijn ten opzichte van 2005, het eerste vergelijkbare meetjaar, met 26% gedaald; - | Vrouwen voelen zich vaker onveilig dan mannen en jongeren vaker dan ouderen. Homoseksuele en biseksuele mannen voelen zich vaker onveilig dan heteroseksuele mannen, en biseksuele vrouwen vaker dan heteroseksuele vrouwen. Trends en conclusie thema subjectieve veiligheid De belangrijkste trends | uit de veiligheidsmonitor | tussen | 2023 – 2025 voor Gorinchem en ook in vergelijking met regionale en landelijke cijfers zijn als volgt: Positieve trends: - | Leefbaarheid blijft hoog scoren; - | Veiligheidsgevoel blijft goed; - | Participatie en betrokkenheid van inwoners blijven relatief hoog; - | Traditionele criminaliteit blijft beheersbaar. Negatieve trends: - Minder inwoners vinden dat de buurt vooruitgaat; - Overlast en fysieke verloedering blijven een aandachtspunt; - Het sentiment over de leefomgeving verslechtert sneller dan de feitelijke leefbaarheidscijfers doen vermoeden. Gorinchem blijft in 2025 goed scoren op leefbaarheid en veiligheidsbeleving. De rapportcijfers voor de woonbuurt en veiligheid liggen op of boven het niveau van Nederland en boven het gemiddelde van de politie -eenheid Rotterdam.
Tegelijk zijn er duidelijke aandachtspunten: minder inwoners ervaren vooruitgang in hun buurt, meer inwoners ervaren achteruitgang, en de tevredenheid over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes daalt. Daarmee zit een belangrijke opgave niet zozeer in een verslechterd veiligheidsgevoel, maar in de beleving van de kwaliteit en ontwikkeling van de directe woonomgeving. Veiligheidsveld 2. Veilig ondernemen Een veilig ondernemersklimaat ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om een gezamenlijke inzet en een gedeelde | ambitie, | waarbij | ondernemers, | gemeente | en | veiligheidspartners | elkaar | actief ondersteunen. Een veilige omgeving leidt tot meer omzet, een prettige werkomgeving en een aantrekkelijke sfeer voor zowel inwoners als bezoekers. In de periode 2022-2025 is veelvuldig ingezet | op het creëren en controleren van een veilig ondernemersklimaat. Vanuit het thema ondermijning zijn diverse initiatieven en acties opgestart. Zo is er geïnvesteerd in publiek-private samenwerkingen, | is parkmanagement bij verschillende bedrijventerreinen opgezet | en hebben er ook integrale controles plaatsgevonden. Deze controles hadden als doel om samen met partners zoals de Belastingdienst, Omgevingsdienst en Politie inzicht te krijgen in de bedrijfsvoering van de ondernemers en in hoeverre zij zich aan de geldende wet- en regelgeving houden.
Hieronder een overzicht van het aantal actiedagen van 2022-2025. Op deze dagen zijn meerdere integrale controles bij bedrijven uitgevoerd. Aantal actiedagen 2022 2023 2024 2025 0 | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 Thema 2.1. Veilig winkelgebied In een winkelgebied kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat bijvoorbeeld om winkeldiefstal en zakkenrollerij maar ook om jeugdoverlast, vernielingen, fietsen en bromfietsen in voetgangersgebied. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden. Bij dit thema is gekeken naar cijfers die vanuit de politie beschikbaar zijn. Wat betreft jeugd- en verkeersoverlast wordt dit in andere thema’s van deze veiligheidsanalyse meegenomen. Aangiften winkeldiefstal winkelgebieden Gorinchem 70 60 50 40 30 20 10 0 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Binnenstad | Hoog-Dalem | Koningin Wilhelminalaan | Piazza | Wiardi Beckmanplein Door de jaren heen is het aantal winkeldiefstallen bij de winkelgebieden ongeveer gelijk gebleven, met een paar uitschieters. Bijvoorbeeld in 2023 bij het Piazza center en in 2025 bij winkelcentrum Hoog-Dalem. Het is lastig te verklaren waardoor juist die uitschieters er waren. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met een verhoogde awareness bij medewerkers of het kan ook puur toeval zijn.
Naast cijfers over winkeldiefstallen zijn er ook cijfers bekend over zakkenrollerij. Zie het overzicht hieronder: Zakkenrollerij is in Gorinchem een minder voorkomend fenomeen. Waarbij ook vermeld moet worden dat de aangiftes van zakkenrollerij ook mensen betreffen welke vermoeden dat hun goed middels zakkenrollerij is weggenomen. Dat zakkenrollerij in dat geval feitelijk heeft plaatsgevonden is dan niet altijd bewezen. Het daadwerkelijke cijfer van zakkenrollerij ligt iets hoger dan bovenstaand figuur laat zien. Er is hier namelijk gekeken naar de winkelgebieden en niet naar het gehele grondgebied van Gorinchem. In 2025 zijn er namelijk 11 meldingen van zakkenrollerij gedaan. Conclusie thema veilig winkelgebied De cijfers laten een relatief stabiel beeld zien wat betreft winkeldiefstallen en zakkenrollerij. Door de jaren heen zit er af en toe een uitschieter qua meldingen, maar dit lijkt eerder een toevalligheid dan dat hier een trend uit op te maken is. 0 1 2 3 4 5 6 7 8 2022 2023 2024 2025 Aangiften zakkenrollerij winkelgebieden Gorinchem Binnenstad Hoog-Dalem Koningin Wilhelminalaan Piazza Wiardi Beckmanplein Thema 2.2. Veilig bedrijventerrein Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen en verkeersveiligheid.
Cijfers misdrijven bedrijventerreinen Gorinchem Binnen Gorinchem zijn er meerdere bedrijventerreinen. Te weten: Avelingen Oost, Avelingen West, Bedrijventerrein Noord (ten noorden van Newtonweg) , Bedrijventerrein Oost (nabij Evenementenhal), Papland en Schelluinsestraat. De politie is gevraagd om cijfers van misdrijven bij deze bedrijventerreinen aan te leveren. Het aantal misdrijven wordt hieronder weergegeven: 2023 Avelingen Oost Avelingen West Bedrijventerrein Noord Bedrijventerrein Oost Papland Schelluinsestraat Bezit harddrugs 0 1 0 0 0 0 Bezit softdrugs 2 1 0 0 0 0 Diefstal in/uit bedrijf/kantoor (niet gekwalificeerd) 0 2 0 0 2 1 Diefstal uit/vanaf personenauto 2 5 1 0 0 1 Gekwalificeerde diefstal in/uit bedrijf/kantoor 0 0 0 1 0 0 2024 Avelingen Oost Avelingen West Bedrijventerrein Noord Bedrijventerrein Oost Papland Schelluinsestraat Bezit harddrugs 0 0 0 2 0 0 Bezit softdrugs 1 0 0 0 1 0 Diefstal in/uit bedrijf/kantoor (niet gekwalificeerd) 1 1 0 0 0 0 Diefstal uit/vanaf personenauto 1 2 0 2 0 0 Gekwalificeerde diefstal in/uit bedrijf/kantoor 0 0 0 1 0 4 2022 Avelingen Oost Avelingen West Bedrijventerrein Noord Bedrijventerrein Oost Papland Schelluinsestraat Bezit harddrugs 1 0 0 1 0 0 Bezit softdrugs 0 1 0 1 0 0 Diefstal in/uit bedrijf/kantoor (niet gekwalificeerd) 0 0 0 0 0 0 Diefstal uit/vanaf personenauto 0 10 0 0 0 2 Gekwalificeerde diefstal in/uit
bedrijf/kantoor 0 0 0 1 0 0 2025 Avelingen Oost Avelingen West Bedrijventerrein Noord Bedrijventerrein Oost Papland Schelluinsestraat Bezit harddrugs 0 0 0 2 0 2 Bezit softdrugs 1 0 0 1 0 0 Diefstal in/uit bedrijf/kantoor (niet gekwalificeerd) 0 0 0 0 0 1 Diefstal uit/vanaf personenauto 5 5 1 2 0 2 Gekwalificeerde diefstal in/uit bedrijf/kantoor 1 0 0 2 2 0 In de getoonde tabellen is een selectie gemaakt van de categorie misdrijven die op de bedrijventerreinen hebben plaatsgevonden. Een aantal misdrijfcategorieën kwam zelden voor (bijvoorbeeld: afval drugslab kwam in de afgelopen vier jaar slechts 1 keer voor) en om die reden is er gekeken naar de meest voorkomende misdrijven. Verder wordt er onderscheid gemaakt in gekwalificeerde en niet -gekwalificeerde diefstal. Bij gekwalificeerde diefstal kan sprake zijn van braak, bedreiging/geweld en/of diefstal door meerdere personen. Bij niet-gekwalificeerde diefstal zijn al die verzwarende omstandigheden niet van toepassing. Kijkend naar de cijfers dan komt diefstal uit/vanaf personenauto door de jaren heen veruit het meeste voor. Doordat de cijfers bij andere misdrijfcategorieën relatief laag zijn, kan er in vergelijking met het ene jaar al snel een verdubbeling of halvering plaats hebben gevonden. Een specifieke duiding is dan ook lastig te geven.
Wel vallen Bedrijventerrein Noord en Papland in positieve zin op dat daar nauwelijks misdrijven plaatsvinden. Conclusie thema veilig bedrijventerrein De meeste mis drijfcategorieën laten geen structurele groei zien op de bedrijventerreinen. Daarbij blijven de absolute aantallen ook relatief beperkt. Wel blijven de bedrijventerreinen vanuit het oogpunt van ondermijning de aandacht krijgen. Zowel in de afgelopen periode als de komende periode. De afgelopen jaren is er ook geïnvesteerd in een publiek - en privaatrechtelijke samenwerking hetgeen mogelijk invloed heeft gehad op de positieve cijfers. Thema 2.3. Veilig uitgaan In de binnenstad van Gorinchem bevinden zich diverse horeca- en uitgaansgelegenheden waar wekelijks veel bezoekers op afkomen. Bij de politie zijn cijfers opgevraagd om in beeld te krijgen wat voor incident- en overlastmeldingen er in de binnenstad bij hen binnenkomen. Onderstaand overzicht geeft die meldingen weer: Op basis van bovenstaande cijfers moeten wel een aantal kanttekeningen gemaakt worden: - de relatie met de horeca is hier niet één-op-één uit te halen. Het gaat om incidenten in de gehele binnenstad; - de cijfers hebben betrekking tot incidenten gedurende elk moment van de dag.
De incidenten kunnen dus zowel in de nacht als in de dag zijn voorgevallen; - de cijfers kunnen hierdoor dus een vertekend beeld van de uitgaans- en horeca gerelateerde incidenten geven. Door de jaren heen vindt er geregeld een verschuiving van het aantal meldingen per categorie plaats. Het aantal eenvoudige mishandelingen (bij een eenvoudige mishandeling is er pijn voelbaar of licht letsel zichtbaar, bij een zware mishandeling is er sprake van ernstig letsel ) daalt sterk. Terwijl de overlast van jeugd en het aantal ruzies juist sterker toeneemt. Het aantal overlastmeldingen i.v.m. alcohol/drugs zijn in de binnenstad relatief laag ten opzichte van het totaal aantal meldingen in heel Gorinchem. In 2025 betrof het totaal aantal meldingen hiervan 194 terwijl dit in de binnenstad slechts 8 keer was. Een mogelijke verklaring zou kunnen zijn dat alcohol-/drugsoverlast in de binnenstad meer wordt geaccepteerd dan elders in Gorinchem. Conclusie thema veilig uitgaan Het aantal meldinge n verschilt soms sterk in de periode 2022 -2025. Het is lastig om hier een verklaring voor te geven, zeker gelet op de kanttekeningen die op basis van de politiemeldingen gemaakt moeten worden. Wel is er op basis van andere thema’s en gebieden in Gorinchem vanaf 2022 een stijgende trend te zien van jeugd- en drank-/drugsoverlast, waarbij dit in 2025 weer daalt.
0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 2022 2023 2024 2025 Meldingen Politie - binnenstad Gorinchem Eenvoudige mishandeling Overlast jeugd Overlast i.v.m. alcohol/drugs Ruzie Zware mishandeling Thema 2.4. Veilige evenementen Evenementen, zeker indien grootschalig, kunnen behoorlijke veiligheidsrisico’s opleveren. Eventuele risico’s | zijn | bijvoorbeeld | geweld, | overlast, | vernieling | en | brandgevaar. | De | gemeente, veiligheidspartners en de organisator van het evenement dragen met elkaar de zorg voor de veiligheid. In Gorinchem zijn er veel leuke (sport) evenementen en activiteiten gedurende het hele jaar, zoals de activiteiten vanuit Gorinchem Beweegt, het Hippiefestival, Waterpoort Festival, Totally Tribute en het Zomerfeest Gorinchem. Samen met vele vrijwilligers en professionals werkt de gemeente aan een gevarieerd evenementenaanbod voor de Gorcumse inwoner. De gemeente is eindverantwoordelijk voor het verlenen van een evenementenvergunning en tevens belast met de handhaving van openbare orde en het toezicht op openbare samenkomsten. Daarnaast heeft | de | gemeente | een | ondersteunende, | faciliterende | en | stimulerende | rol | binnen | het evenementenaanbod in Gorinchem. De Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid | (VRZHZ) en de politie adviseren over en ondersteunen de gemeente bij de veiligheid, ordehandhaving en hulpverlening tijdens een evenement.
In de regio Zuid-Holland Zuid werken gemeenten, hulpverleningsdiensten en organisatoren samen om de inzet van hulpverleningsdiensten en hun reguliere veiligheidstaken te kunnen waarborgen bij evenementen. Het is van belang dat de VRZHZ, politie, brandweer en geneeskundige diensten worden betrokken bij de advisering over de vergunningverlening. Na het indienen van een aanvraag door de organisator, stuurt de vergunningverlener de ingediende stukken ter beoordeling naar de ondersteunende diensten. Zij voeren een risicoscan uit en adviseren alvorens dat de vergunning voor een evenement wordt verleend. De burgemeester is bevoegd om aanvragen te weigeren wanneer dit in het belang is van o.a. de openbare orde en veiligheid, volksgezondheid of ter voorkoming van ernstige overlast. Evenementen die de classificatie krijgen als B- of C-evenement, worden altijd geëvalueerd na afloop. Uit de evaluatie van deze evenementen blijkt dat de evenementen in Gorinchem over het algemeen rustig verlopen met weinig (grootschalige) incidenten. Uit de cijfers van het totaal aantal verleende evenementenvergunningen blijkt dat het aantal evenementen | de afgelopen jaren | in Gorinchem ongeveer gelijk gebleven is: - | 2022: 55 - | 2023: 50 - | 2024: 47 - | 2025: 55 Verloop Zomerfeest Gorinchem 2022 | -2025 In 2022 werkten beide organisatoren voor het eerst met kaartverkoop.
De veiligheidspartners en hulpdiensten constateren dat er sinds de kaartverkoop weinig tot geen verstoringen van de openbare orde zijn. Uit een verdere analyse van de evaluatie zomerfeesten 2022 | -2025 vallen een aantal punten op. Allereerst valt op dat er de afgelopen jaren weinig openbare orde problematiek heeft gespeeld. Welzijnspartners hebben hier ook een rol in gehad | vanuit hun rol om te signaleren en aan te spreken om eventuele escalatie te voorkomen. | Eén keer heeft er een zware mishandeling plaatsgevonden. Daarnaast valt op dat alcohol en jeugd een terugkerend | probleem is. Extra inzet op leeftijdscontrole blijft hierbij van belang. | En tot slot is opvallend dat verkeersveiligheid rond het evenemententerrein en mobiliteitsmaatregelen een groter knelpunt beginnen te vormen dan de openbare orde tijdens het evenement. | Waarbij | vermeld | moet | worden | dat | er | steeds | meer | aandacht | komt | voor | het mobiliteitsplan in de binnenstad van Gorinchem. | Over het algemeen valt op dat ondanks de omvang van de zomerfeesten, het jaarlijks relatief rustig verloopt en het een | mooi evenement voor jong en oud is. Conclusie thema veilige evenementen In Gorinchem zijn er door het jaar heen vele leuke evenementen en activiteiten.
Er zijn duidelijke afspraken tussen de gemeente, organisatoren, ondernemers en veiligheidspartners waardoor wij gezamenlijk ervoor zorgen dat veiligheidsproblematiek beperkt bl | ijft. Er zijn tussen 2022 en 2025 geen evenementen | geweest | waarbij sprake is geweest van zeer ernstige openbare orde en veiligheidsverstoringen. Veiligheidsveld 3. Jeugd en veiligheid Jeugdoverlast en | -criminaliteit tasten de veiligheid, het veiligheidsgevoel en het woongenot van inwoners aan. Maar de gevolgen reiken verder: ook de jongeren zelf en hun gezinnen worden vaak zwaar getroffen. Deze jongeren zijn immers niet alleen dader | – ze zijn vaak ook slachtoffer, kwetsbaar door problemen thuis, op school, of door gedrags- of verslavingsproblematiek. In Gorinchem is eind 2024 gestart met het vormgeven en uitvoeren van ‘Preventie met Gezag.’ Ook al valt de gemeente onder de noemer ‘kleine’ gemeente, de laatste jaren werd steeds vaker door onder andere de politie gesignaleerd dat (beginnende) jeugdcriminaliteit | ook zichtbaar werd in Gorinchem. De aanpak ‘Preventie met Gezag’ | Gorinchem richt zich op het voorkomen van jonge aanwas, het bieden van perspectief aan deze jongeren anders dan criminaliteit. Daarnaast wordt ook het gezinssysteem ondersteund indien nodig. Thema 3.1. Jeugdoverlast Dit thema heeft betrekking op overlast van jongeren, vaak in groepsverband.
Het kan gaan om ‘mildere’ vormen van overlast (zgn. acceptabele en hinderlijke jeugdgroepen) maar ook om zwaardere vormen (overlastgevende groepen). Het uit zich bijvoorbeeld door geluidsoverlast, intimiderend aanwezig zijn, zwerfvuil achterlaten en soms ook om vernielingen en andere vormen van kleine criminaliteit. Kenmerkend voor de zogenaamde hinderlijke groepen is dat ze in principe goed aanspreekbaar/corrigeerbaar zijn door de omgeving. Bij zgn. overlastgevende groepen is er meer ‘eigen systeem’ (hiërarchie) in de groepen en zijn ze lastiger te corrigeren. Ook is er veelal (lichte) criminaliteit in het spel. In de gemeente zijn momenteel twee problematische jeugdgroepen die onder de groepsaanpak van de Beke-systematiek vallen. De politie monitort momenteel deze problematische jeugdgroepen en de samenstelling van de groep. Aantal meldingen jeugdoverlast in Gorinchem 2022-2025 300 | 271 250 200 | 198 200 | 170 150 100 50 0 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Geregistreerde overlast; soort overlast, wijk en buurt . (2026). Politie. Het aantal meldingen van jeugdoverlast is in 2025 met 101 meldingen gestegen (+59,4%) ten opzichte van 2022. De meeste meldingen van jeugdoverlast spelen zich in 2025 af in de wijken Binnenstad (44), Lingewijk (40) en Haarwijk (45). In 2025 is in de Lingewijk sprake geweest van overlast bij JP-Waale.
Hier is vanuit de gemeente op ingezet middels het oprichten van een buurtpreventie app. Ook is in 2025 een alternatieve verwijs- en hangplek gerealiseerd voor de jeugd in de Lingewijk. De politie en boa's geven aan dat sinds de inzet van deze maatregelen minder overlast wordt ervaren. | In de binnenstad zijn de meldingen mogelijk gerelateerd aan de uitgaansgelegenheden op de Grote Markt. Daarnaast is Buiten de Waterpoort bij gemeente en politie bekend als hotspotlocatie die regelmatig meegenomen wordt in surveillance. Tot slot is in de Haarwijk een grote toestroom van scholieren die van de i | -Campus richting het winkelgebied gaan en jongeren die er wonen en hangen. Ook is er in 2025 sprake geweest van meldingen op schoolpleinen bij de campus waar sprake was van jeugdoverlast. De politie heeft hierop geïnvesteerd en er is sinds heden geen sprake van overlast meer. Conclusie thema jeugdoverlast Ten opzichte van 2022 is het aantal meldingen van jeugdoverlast in Gorinchem gestegen. Er is vooral een stijging geweest in het aantal meldingen tussen 2024 en 2025. Dit is te verklaren doordat er in 2025 sprake was van (problematische) jeugdgroepen die rondhingen in de stad. Opvallend is dat de meeste meldingen van jeugdoverlast afspelen in de wijken Binnenstad, Haarwijk en Lingewijk.
Belangrijk om te vermelden is dat er in de meldingen geen verschil te maken valt tussen last en overlast. De partners concluderen dat op de bekende hotspots zoals Buiten de Wa terpoort en wijkpark ‘t Haagje de overlast vaak voorkomt. De plekken nemen ze mee in hun ambulante rondes. Tot slot is het onduidelijk hoeveel van de meldingen afkomstig zijn van unieke personen. Thema 3.2. Jeugdcriminaliteit Dit hoofdstuk heeft betrekking op individuele jongeren, waarbij er in sommige gevallen sprake is van meerdere antecedenten dan wel problematiek op meerdere leefgebieden waardoor een jongere (verder) dreigt af te glijden. De afgelopen twee jaar is gebouwd aan het vormgeven van een aanpak om jeugdcriminaliteit te bestrijden: Preventie met Gezag. Hierbij is ingezet op vroe gsignaleren (o.a. op scholen), integrale ambulante rondes in wijken te doen (politie, boa en jongerenwerk). Bij casussen wordt ingezet op perspectief bieden zoals scholing en/of arbeid en tegelijkertijd wordt ondersteuning geboden binnen het gezin om daadwerkelijk verandering aan te brengen. Tot nu toe lopen er 30 actieve casussen. Naast bovenstaand is er met middelen vanuit de Regio Deal Drechtsteden -Gorinchem Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid (IPTA) ingekocht. IPTA heeft als doel te voorkomen dat jongeren van 16 tot en met 27 jaar in een kwetsbare positie afglijden naar de criminaliteit.
Dit wordt bereikt door de jongeren via een intensief en persoonlijk coaching traject toe te leiden naar een opleiding of werk. Er is in december 2025 gestart met deze trajecten. Er zijn nu 8 trajecten ingezet, waar er 3 van afgerond zijn. In totaal kunnen er ongeveer 15 trajecten per jaar ingezet kunnen worden. Cijfers jeugdproblematiek Het aantal verdachten van misdrijven tot 23 jaar is in Gorinchem sinds 2022 gestegen (+ 33,3%). Opvallend is dat er afgelopen jaren een verschuiving is geweest in het type delicten die worden gepleegd. Geweldsmisdrijven en verkeersmisdrijven komen vaker voor, terwijl vermogensmisdrijven ten opzichte van 2022 afnemen.
Onderstaande grafiek geeft het aantal jeugdige verdachten in Gorinchem per misdrijf weer: CBS - Jeugdmonitor, verdachten van 12 tot 23 jaar; delictgroep, woonregio 0 20 40 60 80 100 2022 2023 2024 2025 Aantal jeugdige verdachten in Gorinchem 2022-2025 Totaal aantal verdachten Vermogensmisdrijven Vernieling en openbare orde Geweldsmisdrijven Verkeersmisdrijven Drugsmisdrijven (Vuur)wapenmisdrijven Halt-verwijzingen Verwijzende | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 instantie Boa | 0 | 2 | 5 | 2 Leerplichtambtenaar | 2 | 1 | 2 | 3 Officier van Justitie | 0 | 0 | 0 | 3 Politie | 15 | 16 | 15 | 16 Totalen | 17 | 19 | 22 | 24 Instroom per verwijzer per jaar (Gemeenterapportage Halt) Het aantal verwijzingen naar bureau Halt is de afgelopen jaren | geleidelijk gestegen. Opvallend is dat er drie verwijzingen zijn gedaan door de Officier van Justitie. | Dit kan erop wijzen dat | er vaker beoordeeld wordt of een taakstraf een meer passende | straf is voor een jongere, dan | dat die in een strafrechttraject geplaatst wordt. | De Boa’s en leerplichtambtenaar blijven achter met het aantal verwijzingen. Daarnaast wordt in Gorinchem wordt het jeugdpreventieteam ingezet als politie, gemeente of Halt signaleert dat een jeugdige een probleem heeft of veroorzaakt. Het doel van dergelijke trajecten is om jongeren op het rechte pas te houden, problemen op te lossen en, waar nodig, adequaat te verwijzen.
Conclusie thema jeugdcriminaliteit De afgelopen jaren is geïnvesteerd in het vormgeven van een aanpak tegen jeugdcriminaliteit. Hierbij hebben we met een (eenmalige) Rijksbijdrage de systematiek van Preventie met Gezag kunnen implementeren. Hierbij wordt samengewerkt met de politie, boa’s, Poort6, het Openbaar Ministerie, The Mall en stichting Boukie. Daarnaast vindt frequent afstemming plaats met het sociaal domein vanwege het feit dat vanuit dat domein prestatieafspraken zijn gemaakt met partners als The Mall. We zijn in de fase van bouwen en vertrouwen. Dat kost tijd. Om daadwerkelijk gezamenlijk de aanpak van | jeugdcriminaliteit | (en overlast) | verder | goed neer te zetten, is voor de komende jaren intensivering van de samenwerking nodig. Daarbij gaat het om beter inzetten van interventies als Halt en | het | jeugdpreventieteam | Zuid-Holland Zuid. | Tevens vraagt het coördineren van de samenwerking tijd. Naast de procesregisseur Jeugd zou de rol van een netwerkregisseur Jeugd die de coördinatie van het samenwerken begeleidt wenselijk zijn. Thema 3.3. Jeugd, alcohol en drugs Binnen dit thema gaat het om de overlast van alcohol - en drugsgebruik in de openbare ruimte en bijvoorbeeld in het uitgaansgebied/ -gelegenheden. Het drank- en drugsgebruik kan in verband staan met geweld, vernielingen en/of geluidsoverlast.
De beheersing daarvan is een belangrijke opgave van de gemeente. Een ander onveiligheidsaspect speelt daarbij ook een belangrijke rol: de gezondheidsrisico’s van (overmatig) alcohol - en drugsgebruik. Tot slot kan drugsgebruik een eventuele risico voor jongeren zijn om in de criminaliteit te raken of geronseld te worden voor criminele activiteiten (zie 2.3 veilig in en om de school). Cijfers middelengebruik Gorinchem Onderstaande tabel geeft de cijfers van middelengebruik onder jongeren weer in Gorinchem in vergelijking met de regio Zuid -Holland Zuid en de gemiddelde in Nederland. Opvallend is dat het aantal jongeren d at wekelijks rookt, vapet en wiet/hasj ooit heeft gebruikt in Gorinchem hoger is dan in de regio Zuid-Holland Zuid en het landelijke gemiddelde. Er zijn geen cijfers beschikbaar over het harddrugsgebruik van jongeren in Gorinchem. De partners geven aan dat zij de toenemende mate van middelengebruik onder jongeren herkennen. Vooral de intocht van alternatieve vormen van roken, zoals snus en vapes, komt vaker voor. Door deze alternatieve middelen is het laagdrempeliger geworden om voor jongeren te roken. Conclusie thema jeugd, alcohol en drugs De uitwerking en coördinatie van het voorko men van middelengebru ik onder jongeren ligt bij het sociaal domein.
Specifiek is deze aanpak uitgewerkt in het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2025-2029, die tevens gekoppeld is aan het Integrale Sociale Visie (ISV) van de gemeente Gorinchem. Het veiligheidsdomein zoekt de samenwerking hierin op om verdere escalatie van middelengebruik te voorkomen. Daarnaast is middelengebruik een eventuele risico voor jongeren om in de criminaliteit te raken of geronseld te worden voor criminele activiteiten (zie 3.4 veilig in en om de school). 0,00% 10,00% 20,00% 30,00% 40,00% 50,00% 60,00% Gorinchem Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ Nederland Middelengebruik onder jongeren in 2023 Alcohol (ooit) slokjes of heel glas 5/meer drankjes 1 gelegenh. Afg. 4 wkn. Roken wekelijks Vapen wekelijks Wiet/hasj ooit gebruikt Thema 3.4. Veilig in en om de school Onze jeugd kan zowel dader als slachtoffer van onveiligheid zijn – thuis, in de buurt, bij het stappen en óók op school. Mogelijke veiligheidsproblemen in en om scholen zijn pesten, geweldpleging, diefstal, overlast (voor omwonenden), vernielingen en/of verkeersonveiligheid. Iedere school heeft een veiligheidscoördinator en een veiligheidsplan. Sinds 202 5 heeft de gemeente, samen met middelbare scholen en politie, uitgesproken de noodzaak te zien om de veiligheid in en rondom scholen te waarborgen, tegen grensoverschrijdend, gewelddadig en/of crimineel gedrag.
In oktober wordt een convenant ondertekend tussen deze partijen waarin er afspraken worden gemaakt over de verantwoordelijkheden taken en overlegstructuur. Sociale veiligheid op de i_campus In maart en april 2026 is een enquête afgenomen om de sociale veiligheid op de i_campus in Gorinchem in kaart te brengen. Hierin hebben leerlingen vragen beantwoord met betrekking tot de sociale- en verkeersveiligheid op en rondom de i_campus. De resultaten laten zien dat 90% van de leerlingen zich veilig voelt. Slechts 10% van de leerlingen voelt zich (weleens) onveilig. Dit heeft vooral te maken met de interactie bij de uitgangen van de scholen. Daarnaast geven een aantal leerlingen aan dat de verkeersveiligheid rondom de campus aandacht behoeft (zie thema 5.1. verkeersveiligheid). Conclusie thema veilig in en om de school Eind 2026 wordt samen met de schooldirecteuren van het Voortgezet Onderwijs werkafspraken gemaakt om samen te werken aan een veilige school - en omgeving. Dit wordt in 2027 uitgevoerd. Met de geleerde lessen wordt voor het schooljaar 2027 -2028 bekeken wat verder nodig is voor de samenwerking (scholen, politie, welzijn en gemeente). Veiligheidsveld 4. Zorg en Veiligheid Het snijvlak van zorg en veiligheid is complex en veelomvattend. Inwoners die overlast veroorzaken en/of criminele feiten plegen, hebben vaak op meerdere vlakken problemen.
Denk daarbij aan een combinatie van schulden, verslaving en psychische problemen. Dat wordt ook wel multiproblematiek genoemd. Inwoners met multiproblematiek vormen een grote maatschappelijke opgave. Hierbij is een nauwe samenwerking tussen zorg, welzijn, onderwijs, politie en andere partners essentieel. Thema 4.1. Overlast personen met onbegrepen gedrag In vergelijking met 2022 is het aantal gevallen van overlast door personen met onbegrepen gedrag met 11% toegenomen. Landelijk ontving de politie in 2022 een recordaantal meldingen binnen van overlast door personen met onbegrepen gedrag. De precieze oorzaak hiervan is niet te duiden. Volgens de Nationale Politie zijn onrustige tijden, tekorten in de geestelijke gezondheidszorg, eenzaamheid en financiële problemen mogelijke factoren. GVB 2025 eenheid Rotterdam Kijkend naar de resultaten van de veiligheidsmonitor dan is er ook een stijgende trend te zien dat overlast door personen met onbegrepen gedrag wel eens voorkomt. Ten opzichte van eerdere jaren is dit met ruim 8% gestegen naar 25,2%. Daarnaast is het belangrijk om het aantal overlastmeldingen in een bredere context te beschouwen ten opzichte van het aantal unieke personen voortkomend uit de overlastmeldingen.
Op basis van gegevens van de GGD Zuid-Holland Zuid komen de volgende cijfers naar voren: 0 100 200 300 400 500 2022 2023 2024 2025 Overlastmeldingen personen met onbegrepen gedrag in Gorinchem Overlastmeldingen persoon met onbegrepen gedrag 0 50 100 150 200 2022 2023 2024 2025 Unieke personen overlastmeldingen persoon met onbegrepen gedrag in Gorinchem Unieke personen overlastmeldingen persoon met onbegrepen gedrag Hieruit blijkt dat het aantal overlastmeldingen steevast hoger ligt dan het aantal unieke personen die mogelijk tot overlast kunnen zorgen. Aannemelijk is daarbij | om te stellen | dat er meerdere personen zijn die voor meer overlast zorgen. Tegelijkertijd is ook hier zorgelijk dat het aantal unieke personen gemiddeld genomen een structurele toename laat zien door de jaren heen. Cijfers Zorg- en Veiligheidshuis Zuid-Holland Zuid Het Zorg- | en Veiligheidshuis Zuid-Holland Zuid (ZVHZHZ) richt zich op personen met complexe problematiek waarbij een reguliere aanpak in een afzonderlijke straf-, civiele-, bestuurlijke en zorgketen niet volstaat. In het ZVHZHZ wordt er gewerkt met een integrale persoonsgerichte aanpak op maat die enerzijds bestaat uit interventies met een repressief karakter en anderzijds gericht is op zorg- en hulpverlening.
Aantal personen per thema worden hieronder weergegeven: Gorinchem | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Totaal | Nieuwe | Totaal | Nieuwe | Totaal | Nieuwe | Totaal | Nieuwe instroom | instroom | instroom | instroom Jeugd Tafel | 7 | 6 | 6 | 3 | 3 | 1 | 1 | 0 Volwassen Tafel | 3 | 2 | 5 | 4 | 5 | 4 | 8 | 5 Huiselijk Geweld Tafel | 12 | 10 | 10 | 9 | 16 | 14 | 16 | 10 Totaal aantal aanpakken | 22 | 18 | 21 | 16 | 24 | 19 | 25 | 15 Unieke personen | 22 | 21 | 23 | 17 De verschillende overlegtafels behandelen de volgende personen: • | Aanpakken Jeugd: betreft zeer actieve veelplegers, stelselmatige daders, high impact targets, risico-jongeren, ernstige overlastplegers, overlastgevende- en criminele jeugdgroepen en nazorg (trajectberaad); • | Aanpakken Volwassenen: betreft zeer actieve veelplegers, stelselmatige daders, high impact targets, ernstige overlastplegers en complexe nazorg ex-gedetineerden; • | Aanpakken Huiselijk Geweld: betreft de aanpakken van het hele systeem, dus niet alleen de plegers/daders, maar ook het systeem (gezins)-leden. Het aantal persoonsgerichte aanpakken laat door de jaren heen een lichte stijging zien. Waarbij ook vermeld moet worden dat | een aantal persoonsgerichte aanpakken soms een lange doorlooptijd hebben (>1 jaar).
Wanneer het aantal overlastmeldingen wordt afgezet tegen het aantal personen dat op jaarbasis op verschillende overlegtafels is behandeld, dan kan er gesteld worden dat het aantal overlastmeldingen niet gelijk is aan het aantal personen met onbegrepen gedrag. Het is aannemelijk dat een aantal veelplegers | voor | veel | overlastmeldingen | zorgt. | Dit | kenmerkt | de | complexiteit | van | de multiproblematiek en een langere doorlooptijd dan gemiddeld bij een persoonsgerichte aanpak. Conclusie thema overlast personen met onbegrepen gedrag Zowel de overlastmeldingen | personen met onbegrepen gedrag, unieke personen | en het aantal persoonsgerichte aanpakken laten vanaf 2022 een stijgende lijn zien. Het is echter niet alleen een lokaal probleem. Ook regionaal en landelijk is een stijgende trend te zien wat betreft overlast rondom deze problematiek en ook een groeiend aantal personen met onbegrepen gedrag. Thema 4.2. Maatschappelijke onrust Maatschappelijke onrust wordt gedefinieerd als (zichtbare) collectieve gedragingen in situaties die voortkomen uit maatschappelijk ongenoegen. Deze ongenoegen komt voort uit een gevoel van angst, onzekerheid, onvrede, of miskenning ten gevolge van ongrijpb are fenomenen, zoals onder andere globalisering, klimaatverandering, migratie en ongelijkheid (NCTV, 2026). Er zijn verschillende vormen van maatschappelijk onrust.
Uiteenlopend van vreedzame en kleinschalige demonstraties tot radicale, strafbare en grootschalige acties. Om een beeld te schetsen wat voor mogelijk maatschappelijk ongenoegen er de afgelopen jaren in Gorinchem heeft gespeeld, kan er gekeken worden naar het aantal aangekondigde demonstraties. Deze demonstraties worden middels een kennisgeving op grond van de Wet openbare manifestaties (Wom-melding) kenbaar gemaakt. Jaar Totaal Soort melding Aantal 2022 2 Evangelisatie 1 Openbare kerkdienst 1 2023 1 Pride march 1 2024 9 Evangelisatie 5 Pro-Palestina 2 Pride march 1 Stille tocht 1 2025 16 Evangelisatie 11 FNV - Corbion 2 Beter CAO 1 Wij eisen de straat op 1 Pride march 1 Wat opvalt is dat van het totaalaantal Wom-meldingen (28 keer) een grote meerderheid evangelisaties (17 keer) betrof. Doorgaans betrof dit een kleine groepering die op dat vlak actief was. Een aantal andere demonstraties kreeg meer aandacht gekeken naar het aantal aanwezigen. Dit betrof onder andere de Pro-Palestina demonstratie en ook ‘Wij eisen straat op’. Conclusie thema maatschappelijke onrust Het overgrote deel van demonstraties in Gorinchem betreft een evangelisatie. Daarnaast wordt er een aantal keer per jaar demonstraties gehouden die vaak in lijn liggen met landelijke- en internationale gebeurtenissen/fenomenen. Thema 4.3.
Polarisatie, radicalisering en extremisme Polarisatie, radicalisering en extremisme vormen ontwikkelingen die de sociale stabiliteit en openbare orde kunnen beïnvloeden. Binnen dit thema gaat het om ideologische stromingen die zodanig kunnen radicaliseren dat zij een bedreiging vormen voor de demo cratische rechtsorde en de veiligheid. Hierbij kan onder meer worden gedacht aan rechts -extremisme, islamitisch extremisme, links - extremisme, dierenrechtenextremisme en anti-institutioneel extremisme. Polarisatie en radicalisering zijn nauw met elkaar verbonden. Toenemende maatschappelijke tegenstellingen kunnen leiden tot een sterker wij -zij-denken, waardoor spanningen tussen groepen oplopen en de bereidheid om democratische spelregels te accepteren afneemt. In sommige gevallen kan dit proces uiteindelijk leiden tot extremistisch gedrag of het gebruik van geweld. Meldingen van mogelijke radicalisering komen vaak eerst binnen bij het lokale Meld - en Adviespunt Radicalisering (MAR). Indien er sprake is van complexe of dreigende problematiek, schaalt het MAR de casus op naar de expertisetafels van het Zorg- en Veiligheidshuis Rotterdam-Rijnmond. Het ZVHRR coördineert de persoonsgerichte aanpak om radicalisering, extremisme en polarisatie in de regio Rotterdam-Rijnmond en Zuid-Holland Zuid tegen te gaan.
Binnen het ZVHRR werken partners uit de zorg, het sociale domein en de strafrechtketen samen om complexe casussen rondom radicaliserende personen vroegtijdig aan te pakken. Radicalisering Radicalisering is het proces waarbij personen of groepen steeds extremere ideologische opvattingen ontwikkelen en in toenemende mate bereid zijn deze uit te dragen of ernaar te handelen. Dit kan zich uiten in het verspreiden van extremistische denkbeelden, het afwijzen van de democratische rechtsorde of – in het uiterste geval – het legitimeren of gebruiken van geweld. De gemeente Gorinchem investeert, mede dankzij financiële ondersteuning van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), in het voorkomen van radicalisering. Daarbij ligt de nadruk op deskundigheidsbevordering van professionals, zodat signalen tijdig worden herkend en op de juiste wijze kunnen worden opgepakt. Daarnaast wordt geïnvesteerd in het vergroten van de weerbaarheid van jongeren en ouders en wordt, waar noodzakelijk, een Persoonsgerichte Aanpak (PGA) ingezet in samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis. Eind 2024 is, met ondersteuning vanuit de NCTV, het Handboek Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering (PGA-R) ontwikkeld.