Toelichting
Tekst van het document
Gemeente Gorinchem
Bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” Vastgesteld
Gorinchem, 26 maart 2024 NL.IMRO.0512.BP2023218-4001
Spijksedijk 8 4207 GN Gorinchem t 0183 - 821 497 w welmersburgstedenbouw.nl e info@welmersburg.nl
Gemeente Gorinchem
Bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” Vastgesteld
Toelichting
Gorinchem, 26 november 2024 NL.IMRO.0512.BP2023218-4001
4
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
Inhoud 1
Inleiding 9 1.1 Aanleiding 9 1.2 Ligging en begrenzing plangebied 9 1.3 Vigerend bestemmingsplan 10 1.4 Bij het plan behorende stukken 10 1.5 Leeswijzer 10
2
Analyse van de bestaande situatie 11 2.1 Historische ontwikkeling 11 2.2 Ruimtelijke en functionele structuur 12
3
Planontwikkeling 15 3.1 Planontwikkeling 15 3.2 Verkeer en parkeren 17 3.3 Inrichtingsplan buitenruimte 19
4
Beleidsaspecten 21 4.1 Rijksbeleid 21 4.1.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012) 21 4.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking 21 4.1.3 Nationale Omgevingsvisie (Novi) 21 4.1.4 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) 22 4.1.5 Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving 23 4.1.6 Crisis- en herstelwet 23 4.2 Provinciaal beleid 24 4.2.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland 24 4.2.2 Omgevingsverordening Zuid-Holland 26 4.3 Regionaal beleid 27 4.3.1 Regionale Structuurvisie 2030 27 4.4 Gemeentelijk beleid 28 4.4.1 Structuurvisie 2015 28 4.4.2 Visie van de stad 28 4.4.3 Transformatie- en woonvisie Gorinchem 28 4.4.4 Vigerend bestemmingsplan 30 5
Onderzoek en verantwoording 31 5.1 Cultuurhistorie en Archeologie 31 5.1.1 Cultuurhistorie 31 5.1.2 Archeologie 32 5.2 Bodem 33 5.3 Milieu 34 5.3.1 Flora en Fauna 34 5.3.2 Stikstofdepositie 36 5.3.3 Waterparagraaf 37 5.3.4 Wegverkeerslawaai 39 5.3.5 Bedrijven en Milieuzonering 40 5.3.6 Luchtkwaliteit 40 5.4 Externe Veiligheid 41 5.5 Kabels en leidingen 42 5.6 Vormvrije MER beoordeling 42
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
5
6
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
6
Juridische aspecten 43 6.1 Het juridisch plan 43 6.2 Beschrijving van de bestemmingen 43 6.2.1 Inleidende bepalingen 43 6.2.2 Bestemmingen 43 6.2.3 Algemene regels en slotbepalingen 44 7
Uitvoerbaarheid 45 7.1 Economische uitvoerbaarheid 45 7.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 45
Overzicht van bijlagen bij de toelichting 1. Verkennend bodemonderzoek, 11 augustus 2020, Bodem Portaal 2. Evaluatierapport grond- en grondwatersanering, 11 oktober 1991, Mourik Groot-Ammers bv 3. Omgevingsrapportage Bodem, 16 september 2020, Omgevingsdienst Zuid-Holland 4. Quickscan flora en fauna, versie 0, 3 november 2022, Tritium Advies 5. Aanvullend soortspecifiek onderzoek (vleermuizen), 8 december 2022, Florauna natuuradvies 6. Akoestisch onderzoek wegverkeers- en spoorweglawaai, versie A, 22 juni 2023, Tritium Advies 7. Quickscan Externe veiligheid, versie 0, 28 juli 2022, Tritium Advies 8. Parkeeronderzoek, versie C, 1 september 2023, Tritium Advies 9. Berekening Stikstofdepositie gebruiks en aanlegfase, versie A, 30 maart 2023, Tritium Advies 10. Verslag omgevingsdialoog, 25 januari 2023 11. Vorm-vrije m.e.r. beoordeling, 25 juni 2023 12. Nota van bestuurlijk vooroverleg 13. Inspraaknota Bijlage bij de regels 1. Inrichtingsplan Buitenruimte, 9 mei 2023, Studio Redd
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
7
8
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
1
Inleiding
1.1 Aanleiding en doelstelling Voorliggend bestemmingsplan betreft de locatie Gildenweg 64-68 te Gorinchem. De locatie is gelegen in de Gildenwijk, een woonwijk ten noord-westen van de binnenstad. De aanleiding voor het opstellen van het bestemmingsplan ‘Gildenweg 64-68’ is de voorgenomen herontwikkeling van de bedrijfslocatie naar een woonlocatie. Het bestaande bedrijfsgebouw en de garage-functie verdwijnen hier om plaats te maken voor een appartementengebouw met parkeervoorzieningen. Binnen het vigerend bestemmingsplan ‘Gildenwijk’ is hier de geldende bestemming ‘Bedrijf’. Om de nieuwe ontwikkeling met woningen mogelijk te maken is een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Het doel van voorliggend bestemmingsplan is het opstellen van een eenduidige en uniforme juridische regeling voor het toegestane gebruik en de toegestane bebouwing binnen het plangebied. Middels de regels behorend bij dit bestemmingsplan wordt de voorgenomen ontwikkeling mogelijk gemaakt. 1.2 Ligging en begrenzing plangebied De locatie is gelegen in de Gildenwijk (zie figuur 1.1). De locatie wordt begrensd door de Gildenweg en de Vleeshouwerstraat. Aan de overzijde is de Chirurgijnstraat gelegen en ten noorden ligt de Wijnkoperstraat en het Gijsbert van Andelpark. De locatie heeft een omvang van ca. 2.995 m2. De locatie is omgeven door overwegend grondgebonden woningen.
Aan de oostzijde is een groenstrook gelegen. Ten westen van de locatie, aan de overzijde van de Gildenweg, bevindt zich het winkelcentrum van de wijk en hoogbouw met woningen.
Figuur 1.1: Ligging plangebied, locatie rood omcirkeld Gijsbert van Andelpark
Winkelcentrum Gi
nw e
g
Ch
iru
rgi
jns tra
at
lde
Vleeshou werstraa t
Wijnk opers traat
Figuur 1.2: Ligging plangebied, locatie wit omlijnd Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
9
1.3 Vigerend bestemmingsplan Het vigerend bestemmingsplan voor het plangebied is bestemmingsplan ‘Gildenwijk’ (zie figuur 1.3). Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 27 juni 2013. In het vigerend bestemmingsplan heeft het plangebied de bestemming ‘Bedrijf’. Binnen de bestemming ‘Bedrijf’ is een functieaanduiding opgenomen: ‘specifieke vorm van bedrijf - autoservicebedrijf’. Er is binnen de bestemming een bouwvlak aangegeven waarbinnen de maximale bouwhoogte 8 meter bedraagt. Het gehele bouwvlak mag bebouwd worden. Het maximum bebouwingspercentage van het bouwvlak bedraagt 100%. Ten oosten van het perceel met de bestemming ‘Bedrijf’ is de bestemming ‘Groen’ van kracht. De voor ‘Groen’ aangewezen gronden zijn bestemd voor groenvoorzieningen, bermen en beplanting, alsmede voor speelvoorzieningen en voorzieningen voor de waterhuishouding. Naast de bovengenoemde geldende bestemmingen is ter plaatse eveneens een dubbelbestemming ‘WaardeArcheologische verwachting laag AP’ van toepassing. Deze dubbelbestemming is gericht op ‘bescherming, behoud en veiligstellen van archeologische waarden van de gronden.
Voor bouwwerkzaamheden met een oppervlakte groter dan of gelijk aan 10.000 m2 en waarvoor (grond)werkzaamheden dieper dan 30 cm noodzakelijk zijn moet, alvorens een omgevingsvergunning wordt verleend, door de aanvrager een rapport worden overlegd waarin de archeologische waarden van de gronden die blijkens de aanvraag zullen of kunnen worden verstoord in voldoende mate vastgesteld. Gezien de beperkte omvang van het plangebied is onderzoek in dit geval niet noodzakelijk.
Figuur 1.3: Verbeelding vigerend bestemmingsplan ‘Gildenwijk’, locatie rood omlijnd Op de locatie geldt ook het ‘Paraplubestemmingsplan Parkeren’, vastgesteld op 28 november 2019. In dit bestemmingsplan zijn de parkeernormen volgens het parkeerbeleid 2019 van de gemeente Gorinchem vastgelegd. Als de beleidsregels ten aanzien van parkeren wijzigen dan dient rekening te worden gehouden met die wijziging. 1.4 Bij het plan behorende stukken Dit bestemmingsplan bestaat uit drie delen: een verbeelding waarop onder meer de bestemmingen in het plangebied zijn aangegeven, regels waarin de bouw- en gebruiksmogelijkheden voor de op de verbeelding vermelde bestemmingen zijn opgenomen en een toelichting waarin de achtergronden van het bestemmingsplan zijn beschreven. De verbeelding vormt samen met de regels het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan. In de toelichting worden onder andere de keuzes die in het bestemmingsplan worden gemaakt nader gemotiveerd en verantwoord. Hierin staat ook beschreven wat het vigerende beleid inhoudt. 1.5 Leeswijzer De toelichting van dit bestemmingsplan is opgebouwd uit een zevental hoofdstukken en enkele bijlagen. Na dit inleidende hoofdstuk volgt in hoofdstuk 2 bevat een beschrijving van de historische en huidige ruimtelijke structuur en functionele structuur van het plangebied. In hoofdstuk 3 wordt de planontwikkeling toegelicht.
In hoofdstuk 4 is een beschrijving van het relevante nationale, provinciale en gemeentelijk beleid opgenomen. In hoofdstuk 5 worden de milieuhygiënische en planologische randvoorwaarden uiteengezet. De juridische opzet van het plan wordt toegelicht in hoofdstuk 6. In hoofdstuk 7 komt de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid aan de orde.
10
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
2
Analyse van de bestaande situatie
2.1 Historische ontwikkeling Gorinchem ontleent haar identiteit voor een belangrijk deel aan de militaire geschiedenis vanaf de Middeleeuwen. Tot na de Tweede Wereldoorlog heeft Gorinchem als garnizoensstad een militaire functie vervuld. Deze status heeft de stad lange tijd beperkt in haar groei. Tegelijkertijd heeft die beperking ook gezorgd voor een praktisch compleet en gaaf stelsel van vestingwallen, muren en bastions zoals dat nu nog aanwezig is. Omstreeks het jaar 1000 is Gorinchem ontstaan als vissersnederzetting rond de hoeve van Gorik op een oeverwal tussen de Merwede en de Linge. In een document uit 1224, waarin Floris IV de tolvrijdom van de Gorcumers in het gehele graafschap Holland bevestigt, wordt de naam Gorinchem voor het eerst genoemd. Het leven in Gorinchem werd bepaald door het water. Dankzij de rivier konden mensen leven van de visserij. De rivier bracht nog meer voordelen met zich mee, zowel voor handel als voor landbouw. De rivier zorgde ook voor wateroverlast. Daarom werden in de dertiende eeuw de eerste dijken aangelegd. De heren van Arkel kregen Gorinchem in hun bezit. Zij begonnen in 1267 met de bouw van een groot kasteel aan de oostzijde van de stad. In 1382 gaven zij de Gorinchem stadsrechten. Kort daarop werd de stad ommuurd. De aarden wallen en houten palissaden werden vervangen door stenen muren met enkele torens en poorten.
Daarbij werd ook de bovenstad ommuurd. De reformatie en de Tachtigjarige Oorlog leidden tot veranderingen. De Gorcumers begonnen de middeleeuwse vesting provisorisch te versterken tegen de Spanjaarden. Ondertussen werden verschillende ontwerpen gemaakt voor een moderner verdedigingsstelsel. Naar ontwerp van Adriaan Anthonisz werden tussen 1578 en 1609 de vestingwerken aangelegd, zoals deze nu nog bijna geheel intact zijn. Gorinchem bleek een sterke vesting- en garnizoensstad. In het jaar 1672 lukte het de Fransen niet om Gorinchem in te nemen, waar dat bij veel andere steden wel was gelukt. Inundatie (het onder water zetten van land) bleek een effectieve manier van verdedigen. Zo ontstond geleidelijk de Oude Hollandse Waterlinie, waarvan Gorinchem het zuidelijke punt vormde. Direct na de Franse Tijd werd begonnen met het verbeteren van de waterhuishouding rond Gorinchem. Er was regelmatig sprake van wateroverlast in de stad. In 1815 werd Wijdschild ingepolderd met de Dalemsedijk en in 1818 volgde de aanleg van het Kanaal van Steenenhoek naar Hardinxveld. Dit kanaal moest zorgen voor een betere afwatering van de Linge. In 1824-1825 werd het Zederikkanaal aangelegd, voorloper van het Merwedekanaal, en werd de Lingehaven met twee sluizen afgesloten, de Korenbrugsluis en de oude Merwedesluis.
Na de aanleg van het Merwedekanaal in 1883-1900 kwamen grootschalige industriële ontwikkelingen buiten de vesting op gang langs de Linge en aan de Wolpherensedijk. Na de eeuwwisseling werd de Kringenwet versoepeld en konden de eerste wijken buiten de stad worden gebouwd ten noordwesten van de stad. Vooral na de Tweede Wereldoorlog heeft de stad zich in die richting uitgebreid. Eerst met de Haarwijk en Lingewijk en later volgde de Gildenwijk. In oostelijke richting was uitbreiding van de stad pas mogelijk toen in 1959 de vestingfunctie definitief werd opgeheven. Vanaf de zeventiger jaren werd gestart met de bouw van Wijdschild aan de oostzijde van de stad. In 1978 werd de gemeente- en provinciegrens bijna een kilometer naar het oosten verlegd waardoor verdere expansie in oostelijke richting mogelijk werd. Bij het stedenbouwkundig ontwerp van de Gildenwijk is het onderliggende landschap en de slotenstructuur niet als basis gebruikt. Alleen de Schelluinsevliet is behouden gebleven. Deze ligt ten noorden van de locatie, deels grenzend aan het Gijsbert van Andelpark. De Gildenweg werd, samen met de Banneweg als hoofdontsluiting, de belangrijkste hoofdstructuur van de wijk. Rondom de Gildenweg werden in stempelvorm woningbouwblokken gerealiseerd, met ruimte aan de randen voor hoogbouw. In de bocht van de Gildenweg, tegenover de locatie, werd een winkelcentrum gerealiseerd.
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
11
1900
1960
1970 Figuur 2.1: Topografische kaartenreeks door de tijd
2020
2.2 Ruimtelijke en functionele structuur Het plangebied ligt in de Gildenwijk, een woonwijk ten noord-westen van de historische vesting. Aan de zuidzijde wordt de wijk begrensd door de spoorlijn Dordrecht - Gorinchem – Geldermalsen. In het westen wordt de Gildenwijk begrensd door de rijksweg A27 en aan de noordzijde door de Banneweg. De Banneweg is de belangrijkste ontsluitingsweg van het noordwestelijk deel van Gorinchem en vormt de grens met de Haarwijk en de Stalkaarsen. De belangrijkste ontsluitingsweg binnen de wijk zelf is de Gildenweg. Kenmerkend voor de ruimtelijke opzet van de Gildenwijk is de stempelverkaveling. De bestaande autogarage op de locatie is gebouwd in 1970 en doet niet mee met deze stempelverkaveling. In een zekere zin staat het gebouw dus als los element in de wijk. Het merendeel van de woningen rondom de planlocatie heeft een bouwhoogte van twee lagen met kap. Aan de westzijde grenst de autogarage aan woningen van 3 bouwlagen met een plat dak. Het oostelijke deel van de locatie is een openbare groenstrook, grenzend aan parkeerplaatsen, bereikbaar vanaf de Vleeshouwerstraat. Aan de noordzijde (achterzijde) grenst de planlocatie aan Vleeshouwerstraat. Dit is een woonstraat met rijwoningen van 2 bouwlagen met kap en parkeerplaatsen.
Aan de overzijde van de Gildenweg staan rijwoningen van twee bouwlagen met kap en een compact winkelcentrum met parkeervoorzieningen. Op sommige plekken in de wijk, met name in het westelijk deel (rondom het winkelcentrum) is ook hoogbouw te vinden. Het aandeel sociale huurwoningen in de Gildenwijk is hoog.
12
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
Figuur 2.2: Foto-impressies van de bestaande situatie met het garagebedrijf Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
13
aan de
n de Gildenwijk
bevindt zich
bestaande uit 2 Wijn kop erst raat
Gilde nweg
n de oostzijde
met
zijde bevinden
en met platte
eel bevindt
t een hoogte Schrijn werke rstraa t
het gebied
n de woon- en
Vlee sho uwe rstra at
orinchem
e
houden dient te
tmoeting en
esulteerd heeft
Ch iru rgi jns tra at
Gi lde nw eg
Sch rijnw erke rstra at
rg Stedenbouw
Vlees houwe rstraa t
siteit op deze
N Figuur 3.1: Ligging plangebied, bestaande situatie, geWoon architecten
-68 te Gorinchem
19.01.2023
Bestaande situatie
1:1000
Figuur 3.2: Luchtfoto waarop bebouwde omgeving met grotere bouwhoogtes zichtbaar is
14
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
geWOON architecten
3
Planontwikkeling
3.1
Planontwikkeling
Het plangebied bevindt zich centraal in de wijk en is gelegen aan de Gildenweg 64-68 op de hoek met de Vleeshouwersstraat. Het ligt midden in de woonwijk, nabij de winkelvoorzieningen en het Gijs van Andelpark. De showroom met werkplaats en parkeerterrein wordt op dit moment gebruikt door een autobedrijf en boven het bedrijfspand bevinden zich twee appartementen. Herontwikkeling locatie Het huidige garagebedrijf is één van de laatste bedrijven in een omgeving die verder overwegend uit woningen bestaat. Het perceel is volledig verhard. Het bebouwd oppervlak beslaat een groot deel van het perceel. Planologisch gezien mag het gehele perceel worden bebouwd met een maximale hoogte van 8 meter. Het voornemen voor de locatie is het beëindigen van het garagebedrijf en de sloop van het huidige bedrijfsgebouw en de twee appartementen. Op de vrijkomende gronden wordt aan de Gildenweg een nieuw appartementengebouw, met in totaal 33 appartementen, gerealiseerd. Op het achtergelegen deel van het terrein wordt voorzien in de parkeerbehoefte. Stedenbouwkundige uitgangspunten Met de herontwikkeling wordt een kwaliteitsimpuls gegeven aan de locatie en kan het woonbuurtje worden afgerond. Voor de ruimtelijke inpassing van het nieuwe woongebouw geldt een aantal ruimtelijk-stedenbouwkundige uitgangspunten: • Het nieuwe woongebouw dient zich te richten op de Gildenweg.
• Langs de Gildenweg wordt een groenstrook ingevoegd, voor een goede overgang van de Gildenweg naar de plint van het woongebouw. • Er wordt aangesloten op de gevellijn van het bouwblok ten westen van de locatie. Dit betekent dat de gevellijn wordt teruggelegd ten opzichte van de huidige situatie. • Er wordt zo veel mogelijk behoud van de bestaande bomen aan de Vleeshouwerstraat nagestreefd. En er worden nieuwe bomen toegevoegd. De bestaande groenzone, aangevuld met nieuwe bomen, verzorgt de overgang naar de bestaande grondgebonden woningen in de Vleeshouwerstraat. • De parkeerbehoefte wordt zo veel mogelijk op eigen terrein opgelost. Daarbij dient het parkeren groen ingepast te worden met hagen en beplanting. • Niet alleen de gevel aan de zijde van de Gildenweg maar ook de gevel aan de zijde van het parkeerterrein dient een wervende uitstraling te hebben met voldoende gevelopeningen. • De kop van het gebouw (hoek Gildenweg - Vleeshouwerstraat) vraagt om een bescheiden accent. De entree tot het woongebouw wordt bij voorkeur op deze hoek gesitueerd. • De overgang van de bestaande gekromde wand met woningen naar de nieuwbouw dient goed te worden vormgeven. Dit kan onder andere door enige afstand te bewaren en in de tussenruimte een 1-laags gebouwdeel in te voegen.
Nieuw woongebouw Voor het appartementengebouw wordt uitgegaan van 4 bouwlagen met een maximale bouwhoogte van 13 meter. Die hoogte is groter dan de hoogte van het bestaande gebouw (8 meter). Omdat in de omgeving niet alleen rijwoningen maar ook gebouwen met grotere bouwhoogtes voorkomen, past dit ruimtelijk goed in het bebouwingsbeeld. Ook de afstand van het nieuwe gebouw tot de bestaande woningen aan de Vleeshouwerstraat is ruim te noemen. Aan de oostzijde bedraagt deze afstand 25 tot 30 meter en aan de noordzijde ruim 40 meter. De nieuwbouw sluit aan op de bestaande gekromde wand met woningen aan de Gildenweg van 3 bouwlagen. De entree van de nieuwbouw bevindt zich op de hoek onder het gebouw. Alle appartementen richten zich met voorkanten en balkons naar zowel de Gildenweg als naar de Vleeshouwerstraat.
Bestaande woningen
Nieuwbouw
Groenstrook P
Weg
Bestaande woningen
Figuur 3.3: Principe massa-opbouw nieuwbouw: 4 bouwlagen Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
15
Principedoorsnedes
PLATDAK VOORZIEN VAN ZONNEPANELEN UITPANDIGE BALKONS BIJ BREED STRAATPROFIEL WONEN AAN KWALITATIEF OPENBAAR GROEN
woningen Gildenweg 107-119
stoep
parkeren bestaand
straat
stoep
NATUURINCLUSIEF ONTWERPEN DOOR TOEPASSEN NESTKASTEN, BIJENBAKSTENEN ETC
groenstrook
GROENDAKEN VERSTERKEN BIODIVERSITEIT
half verhard parkeren
groenstrook
straat
stoep
woningen Vleeshouwerstraat 40-52
INPANDIGE BALKONS BIJ SMAL STRAATPROFIEL MEER PRIVACY WONEN AAN KWALITATIEF OPENBAAR GROEN
AANSLUITEN OP BESTAANDE BENEDEN-BOVEN WONINGEN
woningen Vleeshouwerstraat 1-15
Figuur 3.4: Principedoorsnedes toekomstige situatie 04822 Herontwikkeling Gildenweg 64-68 te Gorinchem 13.04.2023
ontmoeten
Principedoorsnedes
1:200
geWOON architecten
Omgeving rond het nieuwe appartementengebouw Naast de nieuw te realiseren woonbebouwing is er ook aandacht voor een klimaatadaptieve inrichting van de buitenruimte. Door Studio Redd is een inrichtingsplan opgesteld, zie ook paragraaf 3.3. Het appartementengebouw is compact van opzet met ruimte voor nieuw groen aan de zijde van de Gildenweg. De bestaande groenstrook met bomen langs de Vleeshouwerstraat blijft behouden. Nu is het terrein van het garagebedrijf aan het zicht onttrokken door hoge hagen en beplanting aan de oost- en noordzijde. In de nieuwe situatie is het prettiger als de beplanting half-open wordt en er zicht op het nieuwe woongebouw kan ontstaan. Door het toevoegen van kwalitatief groen met de aanplant van lage heesters rondom het gebouw ontstaat er privacy voor de studio’s op de begane grond, maar blijft er een doorkijk naar de openbare ruimte. Aan de noordzijde van het gebouw is voldoende ruimte voor parkeren. De parkeerplaatsen worden groen ingericht met waterdoorlatende verharding. Het inrichtingsplan van Studio Redd is als bijlage aan dit bestemmingsplan toegevoegd en daarnaast is de realisatie en de instandhouding van het inrichtingsplan in de regels van dit bestemmingsplan gewaarborgd.
Woonprogramma Vanwege de ligging vlakbij het winkelcentrum wordt er vooral aan de doelgroepen starters en senioren gedacht, die hier samen in een nieuw appartementengebouw kunnen gaan wonen. Het nieuwe gebouw bestaat uit 33 appartementen, verdeeld over 4 bouwlagen. Het gebouw is zo ontworpen dat deze naar drie zijden is georiënteerd (noord, oost en zuid). De huidige achterkant-situatie met het garagebedrijf aan de Vleeshouwerstraat verdwijnt en wordt omgezet naar een voorzijde met woningen. Op de begane grond bevinden zich aan de zijde van de Gildenweg 3 kleine appartementen en een algemene fietsenberging. Daarnaast bevinden zich alle privé bergingen van de bovenliggende appartementen in het gebouw en zijn deze uit het straatbeeld onttrokken. Op de bovenliggende woonlagen bevinden zich op elke laag 10 appartementen met variërende gebruiksoppervlaktes. Alle woningen zijn zowel met een lift als met de trap te bereiken. De nieuwe appartementen hebben een flinke afstand tot de overliggende bebouwing aan de Gildenweg en de Vleeshouwerstraat. In de straatwand van het gebouw zijn de balkons uitwendig vormgegeven. In het hoekaccent op de kop van het gebouw aan de Vleeshouwersstraat zijn de balkons inpandig vormgegeven. Op deze manier ontstaat hier meer privacy voor zowel de bestaande bewoners van de Vleeshouwersstraat als de nieuwe bewoners van de appartementen in het hoekaccent.
Het programma bestaat uit 33 betaalbare koopappartementen. Daarbij wordt uitgegaan van de volgende prijs categorieën: • 3 goedkope koopappartementen (tot € 230.000) • 20 middeldure koopappartementen - laag (van € 230.000 tot € 300.000) • 10 middeldure koopappartementen - hoog (van € 300.000 tot de NHG-grens € 355.000, prijspeil 2022) De appartementen kunnen eventueel, na schriftelijke goedkeuring van de gemeente Gorinchem, worden omgezet naar huurappartementen in het middensegment.
16
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
Figuur 3.5: geWoon architecten: Impressie toekomstige situatie, vogelvlucht vanaf Vleeshouwerstraat Impressies Impressies Impressies Heldere lijnen van balkons lopen door inde de kozijnen. Heldere Heldere lijnen lijnen van van balkons balkons lopen lopen door door inin de kozijnen. kozijnen.
Impressies Horizontale banden van verticaal metselwerk tot een hoogte waardoor zicht naar buiten maximaal is.
Impressies
geWOON architecten
Figuur 3.6: Impressies toekomstige situatie 04822 Herontwikkeling Gildenweg 64-68 te Gorinchem
13.04.2023
Impressies
04822 04822 Herontwikkeling Herontwikkeling Gildenweg Gildenweg 64-68 64-68 tete Gorinchem Gorinchem
13.04.2023 13.04.2023
Impressies Impressies
04822 Herontwikkeling Gildenweg 64-68 te Gorinchem
geWOON architecten
geWOON geWOON architecten architecten
13.04.2023
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
17
Groene plint Een belangrijk uitgangspunt bij de totstandkoming van het ontwerp is dat de groenstrook aan de oostzijde van het plangebied doorgetrokken wordt naar de voorzijde van het plan aan de Gildenweg. Door de plint van het gebouw met een organische ronde vorm met dit groen mee te laten lopen, wordt de verbinding tussen de twee groenstroken versterkt. In de groenstrook is ook de hoofdentree van het appartementengebouw te vinden. Deze bevindt zich onder het uitkragende kopvolume van het gebouw, waardoor er een aangename, overdekte plaats voor ontmoeting ontstaat. Architectuur Het gebouw en zijn omgeving leent zich voor een eigentijdse en ingetogen architectuur. De aansluiting zal gezocht worden met het omliggende groen door te kiezen voor natuurlijke/aardse kleuren en materialen. Door de plint in een ander materiaal te ontwerpen dan de bovenliggende drie woonlagen (hout), verbindt deze zich op natuurlijke wijze met de groenstrook. 3.2
Verkeer en parkeren
Ontsluiting In de huidige situatie is het parkeerterrein van het garagebedrijf ontsloten vanaf de Gildenweg en de naastgelegen appartementen aan de Gildenweg 1-15 zijn ontsloten vanuit de achterzijde van het gebouw via de Vleeshouwerstraat. In de toekomstige situatie wordt het parkeerterrein van de nieuwbouw ontsloten vanuit de noordzijde van het plangebied via de Vleeshouwerstraat. De inrit voor auto’s aan de Gildenweg komt hiermee te vervallen, waardoor er een veiligere verkeerssituatie aan de drukke Gildenweg ontstaat. De bestaande groenzone aan de Vleeshouwerstraat wordt doorgetrokken naar de voorzijde van de nieuwbouw aan de Gildenweg. Verkeersgeneratie Er wordt voor het berekenen van de verkeersgeneratie uitgegaan van de meest actuele landelijke cijfers die zijn opgesteld door het Kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte, CROW (CROW publicatie 381). Deze cijfers kennen een minimum en een maximum normering. Voor Gorinchem gaan we uit van het gemiddelde. Volgens de typologie van stedelijkheidsgraad van het CBS is de gemeente Gorinchem gekwalificeerd als ‘sterk stedelijk’. Op basis van de richtlijnen van het CROW zijn voor de gemeente Gorinchem de stedelijke zones ‘centrum’, ‘schil’, ‘rest bebouwde kom’ en ‘buitengebied’ te onderscheiden. De locatie aan de Gildenweg is ‘rest bebouwde kom’.
Op basis van deze uitgangspunten is de verkeersgeneratie als volgt berekend: Met de komst van 33 woningen kunnen we aannemen dat er dagelijks sprake zal zijn van ruim 180 verkeersbewegingen. In de huidige situatie is ook sprake van een verkeersgeneratie als gevolg van de huidige functies (autobedrijf en twee bovenwoningen). De huidige verkeersgeneratie bedraagt ca. 50 mvt per etmaal. Ten opzichte van de huidige situatie zal er in de toekomstige situatie een toename van circa 135 verkeersbewegingen per etmaal zijn. In onderstaande figuur is de verkeersgeneratie berekend.
Nieuwe situatie goedkope koopappartementen middeldure koopappartementen Bestaande situatie Autobedrijf (bedrijf arbeidsextensief) 2 bovenwoningen (goedkope koop)
3 30
4,9 5,6
= =
14,7 168 182,7
900 m2 2
per 100 m2 4,4 4,9
= =
39,6 9,8 49,4
Toename verkeersgeneratie
133,3
Figuur 3.7: Berekening verkeersgeneratie De huidige verkeersintensiteiten op de Gildenweg liggen tussen 2.000 à 2.500 motorvoertuigbewegingen per etmaal. Daar komt met ca. 135 verkeersbewegingen dus ongeveer 7% bij. De Gildenweg is een erftoegangsweg en biedt voldoende ruimte voor een beperkte toename van autoverkeer. De route is gelegen nabij het winkelcentrum met veel verkeersbewegingen en de Gildenweg wordt ook gebruikt door doorgaand verkeer. Er is dus al sprake van een drukkere erftoegangsweg. Het profiel van de weg is voldoende breed voor het afwikkelen van het verkeer. Eventuele laad- en losactiviteiten (bij verhuizing) en ook de vuilophaal zal aan de zijde van de Vleeshouwerstraat via het parkeerterrein plaatsvinden.
18
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
In de huidige situatie is het aantal motorvoertuigen per etmaal in de Vleeshouwerstraat gemiddeld 328 motorvoertuigen per etmaal (maatgevende jaar 2033, bron: Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid). Het extra verkeer voor de Wijnkoperstraat en de Vleeshouwerstraat zal vanwege de eenrichtingverkeer-situatie uiteindelijk circa 68 mvt/e (135:2) bedragen. Als alle extra verkeersbewegingen via de Wijnkoperstraat en vervolgens via de Vleeshouwerstraat afgewikkeld zouden worden, dan zou er sprake zijn van een toename van het aantal verkeersbewegingen in de Vleeshouwerstraat met ca. 21% (68 mvt extra) tot gemiddeld circa 396 motorvoertuigen per etmaal. De Vleeshouwerstraat is een erftoegangsweg in 1-richting. Erftoegangswegen hebben een verblijfsfunctie, er is sprake van een menging van verkeerssoorten en de maximumsnelheid is 30 km/h. De capaciteit van dit type wegen wordt gebruikelijk gesteld op maximaal 4.000 mvt/etm. Ook met de toename van circa 68 motorvoertuigbewegingen per etmaal, als gevolg van het plan, voldoet de Vleeshouwerstraat nog ruim. Parkeren De gemeente Gorinchem heeft in juni 2019 haar parkeerbeleid vastgesteld. Het beleid bevat een systematiek om te bepalen of bij ontwikkelingen en nieuw- en verbouwplannen kan worden voorzien in voldoende parkeerplaatsen. De gemeente Gorinchem heeft geen eigen specifieke parkeernormen.
Er wordt voor het toepassen van de parkeernormen uitgegaan van de meest actuele landelijke parkeerkencijfers die zijn opgesteld door het Kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte, CROW (CROW publicatie 381). Deze parkeerkencijfers kennen een minimum en een maximum normering. De gemeente Gorinchem gaat hierbij uit van het gemiddelde tussen het minimum en maximum kencijfer, omdat in de gemeente Gorinchem geen sprake is van een uitzonderlijke situatie op grond waarvan een hoge of lage parkeerbehoefte verwacht mag worden. Volgens de typologie van stedelijkheidsgraad van het CBS is de gemeente Gorinchem gekwalificeerd als ‘sterk stedelijk’. Op basis van de richtlijnen van het CROW zijn voor de gemeente Gorinchem de stedelijke zones ‘centrum’, ‘schil’, ‘rest bebouwde kom’ en ‘buitengebied’ te onderscheiden. De locatie aan de Gildenweg is ‘rest bebouwde kom’. De parkeerbehoefte van een nieuwe ontwikkeling dient in beginsel op eigen terrein te worden voldaan. Indien dit niet mogelijk is dient inzichtelijk gemaakt te worden dat niet (volledig) in de parkeerbehoefte kan worden voorzien op eigen terrein. Hiervoor dient aangetoond te worden dat de parkeerdruk binnen de loopafstanden (wonen = 100m) in het openbare gebied lager is dan 85%. In dat geval mag tot 85% van de parkeercapaciteit aan de ontwikkeling worden toebedeeld.
Op basis van de parkeernormen uit de beleidsregel ‘Parkeernormen Gorinchem juni 2019’ blijkt dat voor de beoogde ontwikkeling met 33 appartementen 56 parkeerplaatsen benodigd zijn: Appartementen goedkoop Appartementen midden
3 stuks 30 stuks
norm 1,5* norm 1,7*
Totale parkeerbehoefte
4,5 parkeerplaatsen 51,0 parkeerplaatsen 55,5 (afgerond 56)
* parkeernorm per appartement inclusief bezoekersaandeel van 0,3
Aan de achterzijde van de nieuwbouw wordt een nieuw parkeerterrein gecreëerd met ruimte voor 46 parkeerplaatsen. De parkeerplaatsen worden groen ingericht en voorzien van halfopen, waterdoorlatende verharding en afgeschermd met groene hagen. Een deel van de parkeerplaatsen wordt onder het gebouw gesitueerd. Elk appartement heeft tenminste één parkeerplaats op eigen terrein. In het plan zijn 46 parkeerplaatsen op eigen terrein voorzien. Dit betekent dat er gebruik wordt gemaakt van de openbare ruimte voor de 10 aanvullend benodigde parkeerplaatsen. Dit betreft het bezoekersaandeel van de 33 appartementen (0,3 parkeerplaats per appartement) Van de openbare ruimte kan gebruik worden gemaakt wanneer de maximale bezettingsgraad van 85% van de openbare parkeerplaatsen niet wordt overschreden. Deze parkeerplaatsen moeten liggen binnen een maximale loopafstand van 100 meter. Er is door Tritium onderzocht of er in de openbare ruimte voldoende beschikbare parkeerplaatsen zijn om de benodigde parkeerbehoefte op te vangen. Daarvoor zijn tellingen op vier maatgevende momenten uitgevoerd. Uit de telmomenten is gebleken dat de hoogste bezettingsgraad 70,1% bedroeg. Indien de 10 benodigde parkeerplaatsen in verband met de beoogde ontwikkeling mee worden genomen levert dit een bezettingsgraad op van 75,6%. Dit ligt onder de gestelde eis van een maximale bezettingsgraad van 85%.
Hiermee kan worden gesteld dat er sprake is van een acceptabele parkeersituatie. Het bovenstaande in acht nemende, kan gesteld worden dat het aspect parkeren geen belemmeringen oplevert voor het beoogde planvoornemen. Voor een volledig inzicht in het aspect parkeren en uitkomsten van de tellingen wordt verwezen naar het parkeeronderzoek dat als bijlage bij dit bestemmingsplan is gevoegd. Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
19
ERAUT
3.3
Inrichtingsplan
Voor de directe omgeving van het nieuwe woongebouw is een inrichtingsplan opgesteld. Uitgangspunt voor dit plan is het nastreven van een zo groen mogelijk beeld. De bestaande groenstrook met bomen aan de oostzijde van de locatie wordt behouden en doorgetrokken langs de Gildenweg. Nieuwe bomen worden toegevoegd. Het parkeerterrein wordt ingericht met open verharding (grasbetontegels, waterdoorlatend) voor een zo groen BOMEN mogelijk beeld. De parkeerplaatsen worden met lage groene hagen omzoomd. In het hart van het parkeerterrein is een pergola opgenomen, een open constructie, begroeid met klimplanten. Het inrichtingsplan is als voorwaardelijke verplichting opgenomen in dit bestemmingsplan. Daarmee is verzekerd dat het beoogde groene beeld ook daadwerkelijk gerealiseerd en instand wordt gehouden.
Tc Ap
Ag Tc N.T.B
Ap Ps Tc
Ps
Ps
rker
stra
at
Ap
Sch ri
jnwe
Figuur 3.6: Inrichtingsplan buitenruimte (schetsplan van Studio Redd)
THEMAKAART
STUDIO REDD
SCHAAL FORMAAT DATUM
n dienen in het werk eerd te worden.
20
1:500 A3 09.05.2023
PROJECT№ TEKENING№ VERSIE
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
2515 S03
8
PROJECT PROJECTADRES ONDERDEEL
DE HERAUT GILDENWEG, GORICHEM
4
Beleidsaspecten
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het ruimtelijk beleid. Het betreft onder andere rijksbeleid, dat dient door te werken in dit bestemmingsplan. Achtereenvolgens wordt een beschrijving van de belangrijkste beleidsdocumenten op provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau voor zover relevant voor het plangebied gegeven. Als relevante ruimtelijke bovenlokale plannen moeten worden bezien: • Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (13 maart 2012) • Nationale Omgevingsvisie (2020) • Omgevingsvisie Zuid-Holland (2021) • Omgevingsverordening Zuid-Holland (2022) 4.1
Rijksbeleid
4.1.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012) Per 1 juli 2008 is de Wet ruimtelijke ordening (Wro) in werking getreden. Een van de centrale uitgangspunten is de scheiding tussen beleid en normstelling. Het beleid wordt in eerste aanzet vormgegeven in een structuurvisie en is juridisch alleen nog bindend voor de rijksoverheid. Naast integraal planologisch beleid, kunnen bij Algemene Maatregel van Bestuur regels worden gesteld omtrent onder andere bestemmingsplannen. De algemene regels bewerkstelligen dat nationale ruimtelijke belangen doorwerken tot op lokaal niveau. Dit betekent dat respectievelijk provinciale inpassingplannen en gemeentelijke bestemmingsplannen daarop moeten worden afgestemd. De kaders van het nieuwe rijksbeleid zijn opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) die op 13 maart 2012 door de Minister van I&M is vastgesteld. In een brief van 9 juli 2012 heeft de minister van Infrastructuur en Milieu bij de Eerste Kamercommissie aangegeven uitvoering aan de SVIR te willen geven. De SVIR vervangt de Nota Ruimte en heeft als streven “Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig” te maken.
In de SVIR zijn 13 nationale belangen gedefinieerd, waaronder het versterken van de mainportfuncties en het verbeteren van de rijksinfrastructuur, het behoud van erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde en ruimte voor een nationaal netwerk van natuur voor het overleven en ontwikkelen van flora en fauna. In het plangebied zijn geen nationale belangen in het geding. 4.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking: In de SVIR is de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ geïntroduceerd. Deze ladder is ingericht voor een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten, waardoor de ruimte in stedelijke gebieden optimaal benut wordt. De ladder voor duurzame verstedelijking is per 1 oktober 2012 verankerd in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro).
Per 1 juli 2017 is de nieuwe ladder in werking getreden, waar in de tekst van artikel 3.1.6 lid 2 van het Bro wordt terug gebracht naar de essentie: ‘De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.’ De Laddertoets dient te worden uitgevoerd wanneer er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Toetsend aan deze ladder dient allereerst te worden bepaald of er sprake is van een ‘stedelijke ontwikkeling’. Ingevolge artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, wordt in het Bro en de daarop berustende bepalingen onder een stedelijke ontwikkeling verstaan: ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Het begrip ‘woningbouwlocatie’, is niet nader gedefinieerd in het Bro. Onder verwijzing naar de uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State (ABRvS) van 28 juni 2017 de hoofdlijnen van haar jurisprudentie uiteengezet. De Afdeling werkt gestructureerd een aantal thema’s uit en doet dat aan de hand van jurisprudentie.
Zo benadrukt de Afdeling dat een voorziene ontwikkeling voldoende substantieel moet zijn om aangemerkt te kunnen worden als een stedelijke ontwikkeling. Als het plan voorziet in niet meer dan 11 woningen die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie kunnen worden aangemerkt, is die ontwikkeling in beginsel niet als een stedelijke ontwikkeling aan te merken. Bij het plan voor de Gildenweg is, met een omvang van 33 appartementen, sprake van een stedelijke ontwikkeling. De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. In het geval van de Gildenweg is het zo dat de locatie al bebouwd en in gebruik is
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
21
voor een autoservicebedrijf en twee bedrijfswoningen. Het maximale bebouwde oppervlak bedraagt conform het bestemmingsplan ‘Gildenwijk’ circa 1.050 m2 en de maximale bouwhoogte is 8 meter. In de nieuwe situatie wordt het bouwvlak terug gebracht naar circa 980 m2. De bouwhoogte wordt vergroot naar 13 meter. De bouwmogelijkheden wijzigen met de herziening van het vigerend bestemmingsplan. Het bouwvlak wordt verkleind en de bouwhoogte wordt vergroot. Daarnaast gaat het om een functiewijziging van autobedrijf naar wonen (toename van 31 woningen). Er is sprake van een naar aard en omvang zodanige functiewijziging, dat gesproken kan worden van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Tegelijkertijd is het zo dat de locatie in de huidige situatie al bebouwd is en in gebruik door een autobedrijf. Doorwerking in dit bestemmingsplan - toetsing aan de Ladder De onderhavige ruimtelijke ontwikkeling betreft het slopen van een autobedrijf met 2 bovenwoningen, en het terugbouwen van een gebouw met 33 appartementen. Hierdoor zal het woningaantal op deze locatie toenemen met 31 woningen en kan geconcludeerd worden dat de ontwikkeling is aan te merken als een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Deze stedelijke ontwikkeling is nodig om aan de woningbouwbehoefte voor de komende jaren in Gorinchem te kunnen voldoen.
De provincie Zuid-Holland heeft in het voorjaar 2019 een nieuwe woningbehoefteraming (WBR2019) opgesteld. Volgens de nieuwe raming zou de woningbehoefte voor de gemeente Gorinchem tussen 2017 en 2030 met een kleine 1.500 woningen groeien. Het plan voor de locatie aan de Gildenweg voorziet in de behoefte aan appartementen, in de goedkope en middeldure sector. Er is in het plan aandacht voor het huisvesten van kleine huishoudens, levensloopbestendige woningen en koop- of huurwoningen in het middensegment. De gemeente Gorinchem heeft op 26 oktober 2019 de ‘Woon- en transformatievisie Gorinchem: Een bruisende creatieve groene stad’ vastgesteld. In paragraaf 4.4.3 wordt de Woon- en transformatievisie nader beschreven. In de Woon- en transformatievisie is opgenomen dat transformatielocaties in of aan de rand van de wijken bij voorrang worden benut voor meer variatie in wijken. In de visie is ook aangegeven dat bij transformatie en nieuwbouw een accent moet liggen op woningen die nu nog onvoldoende voor Gorinchemse vraag aanwezig zijn: volgens eerdere onderzoeken koopappartementen (toegankelijke woningen voor o.a. ouderen), dure koopwoningen en vrije-sectorhuur / goedkope koop (tussen sociale huur en koop). Specifiek is voor de Gildenwijk in de Woon- en transformatievisie opgenomen dat het een wijk is met een groot aandeel sociale huur.
Het streven voor deze wijk is meer diversiteit door woningen in de koop en middenhuur toe te voegen. In 2016 is door de gemeente Gorinchem een woningmarktonderzoek uitgevoerd. Daaruit blijkt dat er een tekort is aan koopappartementen, middeldure en dure koopwoningen en aan vrije-sectorhuur. Er is volgens dat onderzoek een overschot aan goedkope koop en sociale huur. Echter is door de stijging van de woningprijzen de afgelopen jaren veel aanbod duurder geworden en zijn goedkope koopwoningen nog (zeer) beperkt beschikbaar. Binnen de gemeente Gorinchem zijn naast de herontwikkelingslocatie in de Haarwijk (Haarwijk-Oost) geen concrete plannen voor het toevoegen van woningen. Onderhavige plan voorziet in het herstructureren van een bedrijfslocatie. De ruimte wordt benut voor het toevoegen van 33 appartementen en voorziet daarmee voor een deel in de woningbehoefte. Er wordt voor verschillende doelgroepen gebouwd in de vorm van appartementen. Door het opheffen van het autobedrijf en de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit wordt bijgedragen aan het verbeteren van het woon- en leefklimaat in de omgeving. Het voornemen draagt bij aan de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte door het toevoegen van 31 woningen. Daarnaast is de locatie gelegen binnen het bestaande stedelijk gebied en betreft het dus geen nieuw ruimtebeslag.
Samenvattend kan gesteld worden dat het plangebied in bestaand stedelijk gebied ligt en voorziet in de behoefte aan betaalbare koop- of huurappartementen. Daarmee wordt voldaan aan de Ladder.
4.1.3
Nationale Omgevingsvisie
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) komt voort uit de Omgevingswet, die in januari 2024 in werking treedt. De NOVI is vastgesteld op 11 september 2020. De Nationale Omgevingsvisie biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Hiermee kan ingespeeld worden op de grote uitdagingen die er zijn. Allerlei trends en ontwikkelingen hebben invloed op onze leefomgeving. Veranderende en groeiende steden, de overgang naar een duurzame en circulaire economie en het aanpassen aan de gevolgen van de klimaatverandering vormen slechts een deel van de opgave.
22
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
Dit biedt kansen, maar vraagt wel om zorgvuldige keuzes. Want de ruimte, zowel boven-, als ondergronds, is een schaars goed. Het combineren van al die opgaven vraagt een nieuwe manier van werken. Niet van bovenaf opgelegd, maar in goede samenwerking tussen overheden, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en burgers. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI wordt een proces in gang gezet waarmee de keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden om te bouwen aan een mooier en sterker Nederland. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. Duurzaam economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonden steden en regio’s 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen.
Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI zoeken we naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Een uitgangspunt uit de NOVI is het bouwen van sterke, aantrekkelijke en gezonde steden en het verder ontwikkelen van het Stedelijk Netwerk Nederland. De grote actuele woningbehoefte vraagt tegelijkertijd om oplossingen op korte termijn.
Ontwikkelingen vinden plaats in lijn met de ambities van de integrale verstedelijkingsstrategie, zo veel mogelijk in bestaand stedelijk gebied, klimaatbestendig en natuurinclusief. Grote open ruimten tussen de steden houden hun groene karakter. Het aanbod en de kwaliteit van het groen in de stad worden versterkt en de aansluiting op het groene gebied buiten de stad wordt verbeterd. Doorwerking in het bestemmingsplan De onderhavige ruimtelijke ontwikkeling betreft een herontwikkeling van een bestaande bedrijfslocatie naar wonen. Er wordt geen nieuwe ruimtebeslag mogelijk gemaakt. Met de herontwikkeling wordt binnen het bestaande stedelijk gebied ingespeeld op de lokale woningbehoeftevraag. Ook wordt de Gildenwijk een gezondere, prettigere wijk door het wegnemen van het autobedrijf uit het woongebied. Geconcludeerd kan worden dat de beoogde ontwikkeling past binnen de kaders van de NOVI.
4.1.4
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
De wetgever heeft in de Wro, ter waarborging van de nationale of provinciale belangen, de besluitmogelijkheden van lagere overheden begrensd. Indien provinciale of nationale belangen dat met het oog op een goede ruimtelijke ordening noodzakelijk maken, kunnen bij of krachtens provinciale verordening respectievelijk bij of krachtens Algemene Maatregel van Bestuur regels worden gesteld omtrent de inhoud van bestemmingsplannen. Inhoudelijk gaat het om nationale belangen die samenhangen met het beschermen van ruimtelijke functies, zoals natuur in het Natuurnetwerk Zuid-Holland (de voormalige Ecologische Hoofdstructuur, EHS), of met het vrijwaren van functies. In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), beter bekend als de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Ruimte, zijn 13 nationale belangen opgenomen die juridische borging vereisen. Het Barro is op 30 december 2011 deels in werking getreden en met onderdelen aangevuld per 1 oktober 2012. Het besluit is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen. Doorwerking in het bestemmingsplan Het Barro spreekt zich niet uit over de locatie. Er zijn geen nationale belangen in het geding.
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
23
4.1.5
Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving
De Omgevingswet treedt in 2023 in werking en veel gemeenten en provincies bereiden zich voor op dit nieuwe proces van integrale belangenafweging. Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit is een van de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet. In dit kader heeft de Raad van Directeuren Publieke Gezondheid en de directie van GGD GHOR Nederland het document ‘Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving’ vastgesteld. Naast het kernwaardendocument zijn ook aparte documenten opgesteld (Woonomgeving, Mobiliteit, Gebouwen) met daarin de context en verantwoording, uitwerkingen van principes en maatregelen die bijdragen aan het realiseren van de kernwaarden en dienen als inspiratiebron. Het kernwaardendocument en de bijbehorende uitwerkingen bieden handvatten aan iedereen die betrokken is bij de inrichting van de leefomgeving en publieke gezondheid een warm hart toedraagt. De stukken zijn tevens bruikbaar bij het uitwerken van ander beleid met betrekking tot de leefomgeving en/of gezondheid. Aspecten die in de kernwaarden documenten worden besproken gaan onder ander in op: 1.
Woonomgeving: • Kinderen groeien op in een rookvrije omgeving; • Voor iedereen zijn er- dichtbij en toegankelijk - aantrekkelijke plekken; • De leefomgeving draagt bij aan een gezond gewicht; • Wonen en druk verkeer zijn gescheiden; • Functies (wonen, werken, voorzieningen) zijn goed gemengd, overlast gevende bedrijven staan op afstand. 2. Mobiliteit • Actief vervoer (lopen en fietsen is in beleid, ontwerp en gebruik de standaard); • Tussen kernen zijn goed (e-)fiets- en OV-verbindingen. 3. Gebouwen • Het binnenklimaat is prettig en gezond; • Minimaal één zijde (gevel) van een woning is aangenaam; • Er zijn voldoende betaalbare levensloopgeschikte woningen. De Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving zijn niet compleet, allesomvattend of vaststaand, en zijn zo ook niet bedoeld. De meest effectieve advisering wordt namelijk behaald door mee te denken, samen te werken met andere disciplines en organisaties en bovenal maatwerk te leveren. Dit kan ook betekenen dat de kernwaarden worden aangepast in een specifieke situatie, bijvoorbeeld in landelijk of stedelijk gebied. De verschillende kernwaarden hebben daarnaast onderlinge verwantschap, het wordt aangeraden deze verwantschap ook bij de uitwerking in concrete maatregelen te onderkennen.
Verder kunnen maatregelen in de fysieke ruimte en meer sociale initiatieven (organisatie van activiteiten, educatie, etc.) elkaar vaak versterken. Doorwerking in het bestemmingsplan Door de leefomgeving gezonder in te richten kan veel gezondheidswinst worden geboekt. Een gezonde inrichting van de leefomgeving beschermt tegen negatieve omgevingsinvloeden en bevordert de gezondheid. Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die bewoners als prettig ervaren, waar gezonde keuzes gemakkelijk en logisch zijn, en waar negatieve invloed op gezondheid zo klein mogelijk is. Belangrijke elementen voor een gezonde leefomgeving zijn uitnodigen tot bewegen (wandelen, fietsen, spelen), elkaar ontmoeten, ontspannen, een goede milieukwaliteit (lucht, geluid), klimaatbestendigheid (zoals meer groen voor tegengaan hitte- en wateroverlast) en een goede toegang tot voorzieningen. Met de ontwikkeling van het appartementengebouw wordt rekening gehouden met ‘De Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving’. Het plan voorziet in een herbestemming waarbij een bedrijf uit de woonwijk verdwijnt en er woningen voor in de plaats komen. Alle woningen worden levensloopbestendig uitgevoerd. Het plan betekent ook een vergroening van de locatie en ruimte voor bewoners om elkaar te ontmoeten, ontspannen, bewegen en gezond te genieten.
In de directe omgeving zijn aantrekkelijke plekken die toekomstige bewoners te voet kunnen bereiken. Niet alleen de winkelvoorzieningen maar ook het ziekenhuis en het Gijs van Andelpark liggen direct om de hoek. 4.1.6 Het bestemmingsplan, de Crisis- en herstelwet en de Omgevingswet Op 16 maart 2023 heeft de minister het Koninklijk Besluit getekend waarmee de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is vastgesteld. Deze wet zal alle wet- en regelgeving voor wonen, ruimte, infrastructuur, milieu en water vervangen. De invoering van de wet is een behoorlijke omslag, ook voor bewoners, ondernemers en organisaties. De gemeente Gorinchem is aan de slag met de voorbereidingen hiervoor. Plannen die voor 1 januari 2024 formeel in procedure worden gebracht en als ontwerp ter inzage worden gelegd worden nog afgehandeld volgens het ‘oude’ recht, oftewel de huidige wetgeving. In 2010 is de Crisis- en herstelwet (Chw) in werking getreden om de crisis te bestrijden. De wet zorgt voor een snellere uitvoering van ruimtelijke plannen en stimuleert vernieuwende en duurzame projecten. De looptijd van de Chw is inmiddels verlengd tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet en zal uiteindelijk in de Omgevingswet
24
Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
opgaan. De kern van deze wet is dat met nieuwe en/of aangepaste procedures doelgericht wordt gewerkt aan werkgelegenheid en duurzaamheid. De Crisis- en herstelwet omvat twee categorieën maatregelen: 1. Maatregelen voor afgebakende lijsten met projecten en bevoegdheden Deze maatregelen zijn uitgewerkt in de Chw en zijn alleen van toepassing op de op grond van de Chw aangewezen projecten. 2. Wijzigingen van bijzondere wetten Deze wijzigingen zijn uitgewerkt in de bijzondere wetten en zijn van toepassing op alle projecten waarvoor de bijzondere wetten gelden. Met de Chw zijn een aantal procedurele versnellingen geregeld. Deze versnellingen hebben vrijwel uitsluitend betrekking op de beroepsfase. Zo worden bijvoorbeeld de termijnen voor de bestuursrechter bekort en kunnen decentrale overheden niet meer in beroep tegen besluiten van de centrale overheid.
Deze versnellingen gelden voor specifieke projecten, namelijk: • de op basis van de in Bijlage I van de Chw bedoelde categorieën ruimtelijke en infrastructurele projecten; • specifieke projecten genoemd in Bijlage II van de Chw; • projecten op basis van Hoofdstuk 2 Chw: bestemmingsplannen en uitvoeringsbesluiten die nodig zijn voor projecten in per AMvB aangewezen ontwikkelingsgebieden (Afdeling 1 Ontwikkelingsgebieden, Hoofdstuk 2 Chw) en projectuitvoeringsbesluiten voor de versnelde uitvoering bouwprojecten (zie Afdeling 6 “Versnelde uitvoering van bouwprojecten”, Hoofdstuk 2 Chw). Doorwerking in het bestemmingsplan De gemeente Gorinchem streeft ernaar het bestemmingsplan ‘Gildenweg 64-68 Gorinchem’, voor 1 januari 2024 en dus voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet in procedure te brengen en als ontwerp ter inzage te leggen. Op basis van het algemene overgangsrecht onder de Omgevingsrecht wordt een procedure, die vóór 1 januari 2024 formeel is gestart, afgehandeld volgens het ‘oude’ recht, oftewel de huidige wetgeving. Daarmee kan ook gebruik worden gemaakt van de Crisis- en herstelwet (Chw). Het plan voor de Gildenweg 64-68 valt onder categorie 3 van Bijlage I van de Chw ‘gebiedsontwikkeling en werken van lokaal of regionaal belang’.
Het initiatief betreft de ontwikkeling van 33 appartementen die middels een herziening van het bestemmingsplan planologisch mogelijk worden gemaakt. De Crisis- en herstelwet (Chw) maakt een snellere procedure voor bouwprojecten van 12 tot 2000 woningen mogelijk. Het bevoegd gezag neemt dan een projectuitvoeringsbesluit. Dit is één integraal besluit, waaronder alle planologische en uitvoeringsbesluiten (zoals bestemmingsplanherziening en omgevingsvergunning) vallen. Door de vaststelling van het bestemmingsplan ‘Gildenweg 64-68 Gorinchem’ met toepassing van de Crisis- en herstelwet wordt op basis van artikel 1.6 lid 4 van de Chw de doorlooptijd van een eventuele beroepsprocedure verkort. De bestuursrechter dient dan binnen zes maanden na afloop van de beroepstermijn uitspraak te doen. Daarnaast behouden onderzoeken, die ten grondslag liggen aan het besluit van vaststelling van het bestemmingsplan, op basis van artikel 1.3 hun geldigheid. 4.2
Provinciaal beleid
4.2.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland Op 20 februari 2019 hebben de Provinciale staten van Zuid-Holland het Omgevingsbeleid vastgesteld. De Omgevingsvisie van Zuid-Holland biedt een strategische blik op de lange(re) termijn voor de gehele fysieke leefomgeving en bevat de hoofdzaken van het te voeren integrale beleid van de provincie ZuidHolland. De Omgevingsvisie vormt samen met de Omgevingsverordening en het Omgevingsprogramma het provinciale Omgevingsbeleid van de provincie Zuid-Holland. Het Omgevingsbeleid beschrijft hoe de provincie werkt aan een goede leefomgeving, welke plannen daarvoor zijn, welke regels daarbij gelden en welke inspanningen de provincie daarvoor levert. De laatste herziening van de Omgevingsvisie Zuid-Holland is op 1 april 2023 in werking getreden. De provincie heeft in de Omgevingsvisie zeven richtinggevende ambities geformuleerd. Deze ambities dienen als stip op de horizon: 1. Samen werken aan Zuid-Holland: inwoners, organisaties en bedrijven in een vroeg stadium betrekken bij besluiten. 2. Bereikbaar Zuid-Holland: efficiënt, veilig en duurzaam over weg, water en spoor. 3. Schone energie voor iedereen: op zoek naar schone energie, haalbaar en betaalbaar voor iedereen. 4. Een concurrerend Zuid-Holland: diversiteit, de economische kracht van Zuid-Holland. 5.
Versterken natuur in Zuid-Holland: een aantrekkelijk landelijk gebied draagt bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. 6. Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland: versnellen van de woningbouw met behoud van ruimtelijke en sociale kwaliteit. Vastgesteld bestemmingsplan “Gildenweg 64-68 Gorinchem” - 26 maart 2024
25
7. Gezond en veilig Zuid-Holland: beschermen en bevorderen van een gezonde, veilige leefomgeving. De provincie streeft naar een optimale wisselwerking tussen gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en een goede omgevingskwaliteit. Onder ‘omgevingskwaliteit’ wordt verstaan het geheel aan kwaliteiten die de waarde van de fysieke leefomgeving bepalen. Hierbij gaat het om een samenvoeging van ruimtelijke kwaliteit (belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde) en milieukwaliteit (gezondheid en veiligheid). Verstedelijking De provincie streeft naar een compact, samenhangend en kwalitatief hoogwaardig bebouwd gebied en wil de bebouwde ruimte daarom beter benutten. De provincie zet ten eerste in op verdichting, concentratie, diversiteit en specialisatie binnen het bestaand stads- en dorpsgebied, en ten tweede op een hiërarchie van complementaire knooppunten en centra met een goede onderlinge bereikbaarheid. Niet alle vraag naar wonen en werken kan en hoeft te worden opgevangen binnen bestaand stads- en dorpsgebied (BSD). Stedelijke ontwikkelingen die niet binnen bestaand stads- en dorpsgebied gerealiseerd kunnen worden en kleinschalige stedelijke ontwikkelingen, kunnen in het landelijk gebied plaatsvinden in aansluiting op bestaand stadsen dorpsgebied of in bebouwingslinten.
Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen buiten bestaand stadsen dorpsgebied (BSD) dient de Ladder voor duurzame verstedelijking te worden doorlopen en dient het plan te voldoen aan het provinciaal beleid voor ruimtelijke kwaliteit. Stedelijke ontwikkelingen groter dan 3 hectare buiten BSD dienen eerst door Provinciale Staten worden afgewogen en worden op de kaart ‘woningbouwlocaties, bedrijventerreinen en andere stedelijke ontwikkelingen’ (ook wel genoemd: ‘3 ha kaart’) gezet. Het plangebied valt binnen het bestaand stads- en dorpsgebied (BSD). Het plan sluit hiermee aan bij het provinciaal beleid om de verstedelijkingsopgave primair te realiseren binnen bestaand stedelijk gebied Ruimtelijke kwaliteit De provincie geeft richting en ruimte aan een optimale wisselwerking tussen ruimtelijke ontwikkelingen en gebiedskwaliteit : een evenwicht en samenspel van toekomstwaarde, gebruikswaarde en belevingswaarde. Ruimtelijke kwaliteit speelt op verschillende niveaus: veelal plek gebonden, maar ook op het niveau van de gehele provincie en soms daarbuiten. In de gehele provincie, zowel in het stedelijk gebied als in het landelijk gebied, beoogt het kwaliteitsbeleid een ‘ja, mits-beleid’: ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk, met behoud of versterking van de ruimtelijke kwaliteit (waarborg ruimtelijke kwaliteit).