Rapport evaluatie de Kracht van Sport 2017-2021.pdf
Tekst van het document
Evaluatierapport ‘de Kracht van Sport 2017-2021’ Februari 2021
Inhoudsopgave
1. Inleiding.............................................................................................................................................. 3 2. Samenvatting .................................................................................................................................... 4 3. Resultaten evaluatie sportbeleid .................................................................................................... 6 3.1 Kracht van Sport algemeen ...................................................................................................... 6 3.2. Werkwijze Gorinchem Beweegt .............................................................................................. 9 3.3. Pijler 1 Bewegend leren ......................................................................................................... 10 3.4. Pijler 2 Meedoen door beweging .......................................................................................... 13 3.5. Pijler 3 Sportieve ruimte ......................................................................................................... 17 3.6. Pijler 4 Sterke spelbepalers................................................................................................... 20 3.7. Pijler 5 Gorcum sportvesting .................................................................................................
23 3.8 Algemene conclusie................................................................................................................. 26 3.9. Overzicht aanbevelingen ....................................................................................................... 27
1. Inleiding In de gemeente Gorinchem hebben we het huidige sportbeleid; “De Kracht van Sport 2017-2021”. Dit beleidsplan is in 2016 opgesteld na een intensief participatietraject met de stad. Hierbij zijn niet alleen de samenwerkingspartners uit de sport betrokken, maar ook partners uit het onderwijs, de zorg, het bedrijfsleven, een aantal maatschappelijke partners en betrokken inwoners. Al deze partners noemen we in Gorinchem “Spelbepalers”. Het uiteindelijke resultaat is een gedragen beleidsplan van de stad, voor de stad. Een sterk product bestaande uit onderstaande 5 pijlers: 1. 2. 3. 4. 5.
Bewegend leren Meedoen door beweging Sportieve buitenruimte Sterke spelbepalers Gorcum sportvesting
Afgelopen jaren heeft Gorinchem Beweegt samen met de spelbepalers hard gewerkt aan de realisatie van de vastgestelde 39 ambities binnen deze pijlers. Nu het beleidsplan op 31-12 2021 afloopt is het tijd om dit plan te gaan evalueren. Als input voor de nieuwe beleidsnota en het inzichtelijk maken van de ontwikkelingen na vier jaar sportbeleid heeft de gemeente eind 2020 een beleidsevaluatie uitgevoerd. Hoofdvraag De hoofdvraag van dit onderzoek luidt: “In welke mate hebben de vijf pijlers (en 39 ambities) van het sportbeleid in Gorinchem “De Kracht van Sport 2017-2021” bijgedragen aan de missie “Alle Gorcumers een leven lang actief”?” Als deelvragen onderscheiden we: 1. In hoeverre vormen de vijf pijlers uit het huidige sportbeleid de juiste basis voor de komende jaren? 2. Zijn de vijf pijlers voldoende dekkend om hierop voort te borduren? Evaluatietraject Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van: 1. Een online enquête onder de spelbepalers in de gemeente; 2. Verdiepende interviews met spelbepalers in de gemeente. Enquête Onder 167 spelbepalers is een enquête uitgezet. Deze spelbepalers zijn de afgelopen jaren betrokken geweest bij de uitvoering van de Kracht van Sport. De enquête bestond uit een aantal vragen over de Kracht van Sport algemeen, de pijlers algemeen en de pijlers specifiek.
Onderzoeksbureau I&O Research heeft ondersteund in het opstellen van de enquête en de verwerking van de resultaten. Uiteindelijk vulden 45 spelbepalers de vragenlijst volledig in, een respons van 27 procent. De spelbepalers konden zelf bepalen over welke pijler(s) zij de vragen uit de enquête wilden beantwoorden. De respons verschilt daarom per pijler. Bij sommige pijlers geldt dat vanwege het aantal waarnemingen de kwantitatieve resultaten vooral indicatief van aard zijn. Wel is het onderzoek vanwege de combinatie met de interviews (zie hieronder) voldoende representatief, gezien alle ambities vanuit het beleidskader zijn besproken met meerdere spelbepalers vanuit de gemeente die inhoudelijk betrokkenen zijn. Interviews Na de enquête is met 12 van de 167 uitgenodigde spelbepalers via MS Teams een verdiepend interview gehouden om dieper in te gaan op de resultaten om meer context te geven aan deze bevindingen. Per pijler is bewust gekozen voor één of meerdere samenwerkingspartners. Zo hebben we waardevolle input gekregen voor alle vijf pijlers binnen de Kracht van Sport.
2. Samenvatting
3. Resultaten evaluatie sportbeleid In dit hoofdstuk staan de resultaten vanuit de interviews en enquête onder spelbepalers beschreven. Hierin wordt gestart met de resultaten over ‘de Kracht van Sport 2017-2021’ algemeen en de pijlers algemeen. Het gaat hierin om het fundament van het huidige sportbeleid. Daarna zijn per pijler de resultaten weergegeven. Aan de hand van de resultaten zijn conclusies getrokken, waarop aanbevelingen richting het nieuw te schrijven sportbeleid zijn gebaseerd.
3.1 Kracht van Sport algemeen Helft van de spelbepalers bekend met inhoud beleidsplan In Figuur 1 is te zien dat de bekendheid met de Kracht van Sport zeer uiteen loopt onder de spelbepalers. De titel ‘Kracht van Sport’ is bij de meesten bekend, de inhoud is bij ongeveer 50% nog niet bekend. Uit de vragenlijst en interviews blijkt dat veel spelbepalers specifiek bij een of meerdere pijlers betrokken zijn en daardoor niet de gehele ‘Kracht van Sport’ bekend is. Uit de interviews komt ook naar voren dat de visie te lang is. Hierdoor haken mensen af en lezen ze niet verder dan hun eigen pijler. Figuur 1: bekendheid ‘Kracht van Sport 2017-2021’ – ‘ben je bekend met ‘de Kracht van Sport 2017-2021’?
40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%
38% 29% 20% 13%
Ja, ik ben betrokken geweest bij de totstandkoming
Ja, ik ben bekend met Enigszins, ik ken de titel, Nee, ik ben niet bekend het document en weet maar niet de inhoud met ‘de Kracht van Sport (in hoofdlijnen) waar dit 2017-2021’ over gaat
Waar staat ‘de Kracht van Sport 2017-2021’ voor? ‘De Kracht van Sport’ staat voor velen voor samenwerking, sport inzetten als middel, gezonde(re) leefstijl, het in beweging krijgen van alle doelgroepen en ontwikkeling van de Gorcumse samenleving. Een greep uit de gegeven antwoorden: • • • • • • • •
“Door het project 'de Kracht van Sport' breng je sport dichter bij iedereen maak je iedereen fitter en gezonder.” “Het eerste wat bij mij opkomt, is het inzetten op beweging voor iedereen. Voornamelijk het preventief inzetten op meedoen en zorgen dat iedereen in beweging blijft, maar ook de verbinding tussen alle mensen.” “Het enthousiasme en de ambitie waarmee men iedereen aan het sporten wil brengen.” “In beweging komen van Gorcumse inwoners met brede ondersteuning van clubs, gemeente en bedrijfsleven.” “Integraal, bestendig onderdeel laten zijn van leven van de burgers van Gorinchem.” “Sport als middel tot een gezondere leefstijl, mooie samenwerkingen en ontwikkeling van de Gorcumse samenleving.” “Met heel veel partijen/mensen samenwerken aan het bevorderen van een gezonde leefstijl.” “Samen.”
Waar denk je aan bij sport & bewegen in Gorinchem? Deze vraag is gesteld aan de spelbepalers. Hieronder zijn de gegeven antwoorden weergegeven.. Figuur 2 Wordcloud
Wisselende bekendheid met de pijlers In Figuur 3 is de bekendheid van spelbepalers met de vijf pijlers weergegeven. Er is sprake van wisselende bekendheid met deze pijlers. Veel spelbepalers zijn specifiek bij een (of meerdere) pijler(s) betrokken, waardoor de andere pijlers niet altijd bekend zijn. Figuur 3: bekendheid pijlers – ‘Met welke van de volgende pijlers uit ‘de Kracht van Sport 2017-2021’ ben je bekend?’
Bewegend Leren
22%
31%
Meedoen door Beweging
20%
38%
Sportieve buitenruimte
42%
24%
Sterke spelbepalers
20%
Gorcum Sportvesting
22% 0%
Niet bekend
10%
4%
40% 44%
29%
36%
30%
Een beetje bekend
2%
42% 44%
20%
2%
40%
50%
Goed bekend
2%
29% 60%
70%
80%
4% 90%
Weet niet / geen mening
100%
Meerderheid van de spelbepalers vindt de titels (enigszins) duidelijk In Figuur 4 is te zien hoe duidelijk de pijlers, gekeken naar de titel, worden ervaren. Voor de grootste groep is het (enigszins) duidelijk waar de titels voor staan. Pijler 4 Sterke Spelbepalers en Pijler 5 Gorcum sportvesting zijn het minst duidelijk voor de spelbepalers. Uit de enquête en interviews blijkt dat de term ‘spelbepaler’ niet voor iedereen een helder begrip is, waardoor niet duidelijk is waar deze pijler precies voor staat. Doordat de term ‘spelbepaler’ niet voor iedereen duidelijk is, weten niet alle samenwerkingspartners dat zij spelbepaler genoemd worden. Volgens een aantal spelbepalers suggereert de titel Gorcum sportvesting dat het alleen om Gorinchem gaat, terwijl juist de regionale functie en samenwerking in de pijler benoemd staan. Figuur 4: duidelijkheid pijlers – ‘is het duidelijk waar de pijlers voor staan, als je alleen kijkt naar de titel?’
Bewegend Leren
76%
16% 4%4%
Meedoen door Beweging
76%
13% 7%4%
Sportieve buitenruimte
62%
Gorcum Sportvesting
51%
Sterke spelbepalers
20%
enigszins duidelijk
7%4%
38%
40% 0%
duidelijk
27%
36% 40%
60%
niet duidelijk
7%4%
20% 80%
4% 100%
Weet niet / geen mening
Grote meerderheid vindt de vijf pijlers (deels) dekkend In Figuur 5 is af te lezen dat de elementen uit de vijf pijlers voor twee op de drie spelbepalers (deels) dekkend zijn in het belang van sport en bewegen in Gorinchem. Voor 7 procent is dit niet het geval en een kwart (24%) weet het niet. De pijler die qua inhoud aanscherping vraagt volgens de spelbepalers, is Pijler 5 Gorcum sportvesting. Uit interviews komt naar voren dat de inhoud van deze pijler niet concreet genoeg is en de doelen te algemeen zijn. Figuur 5: dekking van de vijf pijlers – ‘hebben we voor jouw gevoel met deze vijf pijlers alle onderdelen die van belang zijn voor sport en bewegen in Gorinchem?’
24%
7%
56% 13%
ja
deels
nee
weet niet
Ruime meerderheid van de spelbepalers ziet de titels graag terug in nieuw beleid De ruime meerderheid (77-89%) kan zich vinden in de pijlers en ziet deze graag terug in het nieuwe beleid, zoals te zien in Figuur 6. Pijler 1 Bewegend leren scoort hierin het hoogst en Pijler 5 Gorcum sportvesting het laagst. Dit sluit aan op wat hiervoor al is genoemd, namelijk het inhoudelijk aanscherpen van Pijler 5 Gorcum sportvesting. Figuur 6: pijlers nieuw beleid – ‘welke pijlers kunnen we mee verder in het nieuwe beleid?’
3.2. Werkwijze Gorinchem Beweegt Hoge score voor de werkwijze van Gorinchem Beweegt De ruime meerderheid is positief over de werkwijze van Gorinchem Beweegt. Het gemiddelde rapportcijfer dat men geeft, is een 8,1. Driekwart (76%) van de spelbepalers geeft een 8 of hoger. De wijze van contact en flexibiliteit worden het hoogst gewaardeerd, dit is terug te zien in Figuur 7. Met name de korte lijntjes, het meedenken en het snel actie ondernemen worden hierbij veel genoemd. De zichtbaarheid scoort het laagst, al is nog steeds een ruime meerderheid hierover te spreken. Het gaat hierbij specifiek om de zichtbaarheid van Gorinchem Beweegt bij de sportverenigingen in de gemeente. Het is de wens van sommige sportverenigingen dat Gorinchem Beweegt vaker fysiek aanwezig is. Figuur 7: aspecten werkwijze Gorinchem Beweegt – ‘in hoeverre ben je tevreden over de volgende aspecten van de werkwijze van Gorinchem Beweegt?’
Quotes over de werkwijze van Gorinchem Beweegt – een greep uit de antwoorden: • • • • • •
“De manier waar op zij samenwerken, ondersteunen en informatie delen is goud waard.” “Gorinchem Beweegt is te veel gericht op projecten en te weinig "duurzaam" inzetbaar.” “Gorinchem Beweegt heeft echt een identiteit ontwikkeld binnen Gorinchem. Naar mijn idee kent iedereen ze en weten ze goed in te spelen op ontwikkelingen in de stad.” “Gorinchem Beweegt is wat mij betreft een van de beste initiatieven van de gemeente Gorinchem met veel impact op de burgers en sporters.” “Gorinchem Beweegt is zichtbaar en herkenbaar in Gorinchem als initiator van allerlei sport-/ bewegingsactiviteiten.” “Volgens mij is de huidige werkwijze passend om de beleidsdoelstellen te realiseren.”
3.3. Pijler 1 Bewegend leren In dit onderdeel wordt ingezoomd op Pijler 1 Bewegend leren. Per ambitie is gevraagd welk rapportcijfer de spelbepalers hiervoor geven. Daarnaast is gevraagd naar de mate van aandacht voor deze ambitie de afgelopen jaren: is deze voldoende geweest en vraagt deze nog aandacht in de toekomst? In Tabel 1 zijn de uitkomsten hiervan weergegeven. Wat hierin opvalt, is dat de ambities met een laag rapportcijfer ook de ambities zijn waar in de meeste gevallen ook onvoldoende aandacht wordt ervaren. Vooral bewegingsonderwijs verdient aandacht Uit de enquête en interviews blijkt dat het bewegingsonderwijs in Gorinchem als onvoldoende wordt ervaren. Spelbepalers noemen een aantal zaken die verbetering nodig hebben: motorische- en persoonlijke ontwikkeling, meer inzet op vakdocenten, inhoud van de gymlessen en de Sportpunten (aansluitend op trends en ontwikkelingen), samenwerking tussen sport en onderwijs: kennis delen (pedagogische kennis onderwijs – sportspecifieke kennis verenigingen). Vanuit de interviews werd de kans ‘Beweegcoach Onderwijs’ genoemd. Deze Beweegcoach kan een gezonde leefstijl hoger op de agenda van het onderwijs zetten en hierin ondersteunen. Tabel 1: rapportcijfer en aandacht ambities pijler 1
Ambitie Alle kinderen krijgen de kans om gezond en sportief op te groeien in een positieve en inspirerende leeromgeving We hebben in Gorinchem alleen maar gezonde scholen waarbij de leerlingen via bewegend leren betere leerprestaties halen We willen dat inactieve kinderen en jongeren structureel gaan bewegen, daarbij willen we het percentage inactieven in 2021 met 20% verlaagd hebben Op elke basisschool krijgen leerlingen 3 uur bewegingsonderwijs van een vakdocent Innovatief beweegaanbod op- en naschool, aansluitend op de actuele behoeften We willen de samenwerking tussen het onderwijs en sportaanbieders verder versterken Alle kinderen in Gorinchem behalen voor het verlaten van de basisschool hun zwemdiploma Maatschappelijke stages verbinden aan zowel de behoefte van de leerling als de vereniging Alle kinderen en jongeren komen via veilige verkeersroutes lopend of op de fiets naar school In de aandachtswijken willen we kwetsbare inwoners extra stimuleren tot een gezonde leefstijl Volwassenen in de leeftijd van 30 – 50 jaar blijven deelnemen aan sport en bewegen en nemen daarmee een voorbeeldfunctie in voor hun opgroeiende kinderen
Rapport cijfer 6,3
Aandacht voldoende 53%
Aandacht neutraal 20%
Aandacht onvoldoende 7%
Aandacht toekomst 33%
Weet niet 7%
5,1
27%
20%
7%
27%
20%
6,0
20%
13%
0%
47%
20%
4,0
7%
13%
13%
60%
20%
6,5
33%
7%
0%
53%
7%
5,5
27%
20%
0%
47%
7%
7,0
40%
13%
0%
53%
7%
6,5
20%
13%
13%
27%
27%
5,8
20%
20%
13%
40%
13%
6,6
13%
27%
7%
40%
20%
5,8
7%
27%
13%
40%
20%
Monitoring ambities Pijler 1 Bewegend leren In Tabel 2 is de voortgang van de ambities van het huidige sportbeleid te zien. Zo staat beschreven welke projecten per ambitie zijn ingezet, met welke partners is samengewerkt en wat de resultaten tot nu toe zijn geweest. Tabel 2: monitoring ambities pijler 1
Ambitie
Projecten
Alle kinderen krijgen de kans om gezond en sportief op te groeien in een positieve en inspirerende leeromgeving
Zie projecten bij de ambities hieronder
We hebben in Gorinchem alleen maar gezonde scholen waarbij de leerlingen via bewegend leren betere leerprestaties halen.
Gezonde school vignet
We willen dat inactieve kinderen en jongeren structureel gaan bewegen, daarbij willen we het percentage inactieven in 2021 met 20% verlaagd hebben
1. MQ scan 2. Sportpunten & SNS Street Soccer 3. Gorcum Sportmaand (Sjors Sportief) Bewegingsonderwijs
Op elke basisschool krijgen leerlingen 3 uur bewegingsonderwijs van een vakdocent
Samenwerkingspartners Zie partners bij de ambities hieronder
Primair Onderwijs (PO), Voortgezet Onderwijs (VO), Speciaal Onderwijs, GGD 1. PO, Fysio PP 2. Gorinchem Beweegt, sportAanbieders, SKG, PO, Jongerenwerk 3. Sportaanbieders PO, VO
Innovatief beweegaanbod op- en naschool, aansluitend op de actuele behoeften We willen de samenwerking tussen het onderwijs en sportaanbieders verder versterken
Vakwerkplan
PO, Fysio PP, sportaanbieders
1. Schoolsporttoernooien 2. Sportclinics op scholen 3. Koningsspelen
1, 2 & 3. PO, VO, sportaanbieders
Alle kinderen in Gorinchem behalen voor het verlaten van de basisschool hun zwemdiploma
Convenant zwemveilige school 2019-2022
Maatschappelijke stages verbinden aan zowel de behoefte van de leerling als de vereniging Alle kinderen en jongeren komen via veilige verkeersroutes lopend of op de fiets naar school
Stage coördinator binnen Gorinchem Beweegt Beweegroutes
SGS, PO, Stichting Leergeld, SKG, Kinderopvang De Kinderkamer VO, sportaanbieders
In de aandachtswijken willen we kwetsbare inwoners extra stimuleren tot een gezonde leefstijl
GIDS project
Integraal Sociaal Beleid, Fynes Fitness
Volwassenen in de leeftijd van 30 – 50 jaar blijven deelnemen aan sport en bewegen en nemen daarmee een voorbeeldfunctie in voor hun opgroeiende kinderen
Lokale Sportakkoord ‘de Kracht van Sportextra’, pijler Gezonde leefstijl.
Dit project is nog niet opgestart
Wijkpartners, stadsontwikkeling
Resultaten tot nu toe Dit is overkoepelend voor de gehele pijler. De projecten die genoemd staan bij de ambities hieronder, hebben een bijdrage geleverd aan deze ambitie. 6 gezonde schoollocaties. 8 schoollocaties starten in 2020/2021.
1. Pilot met 2 schoollocaties 2. 16 sportpunten en 450+ deelnemers per week 3. In 2020: 50 deelnemende sportverenigingen en 800 deelnemers. Doelstelling (nog) niet behaald. Niet iedere school heeft ingezet op een vakleerkracht en/of hanteert 3 uur bewegingsonderwijs. 8 schoollocaties PO werken met het vakwerkplan. 1. 18 toernooien, 2000 deelnemende leerlingen PO & VO per jaar 2 & 3. Het hele jaar door geven sportverenigingen diverse clinics op scholen, zoals tijdens Koningsspelen In schooljaar 2019-2020 heeft 100% van de leerlingen de basisschool verlaten met een zwemdiploma. Jaarlijks worden ± 50 stagiaires ingezet, waarvan 25 maatschappelijke stagiaires. Dit project is net opgestart en is opgenomen in het Lokale Sportakkoord ‘de Kracht van Sport-extra’. 600 bereikte personen 100-150 personen hebben intensief gebruik gemaakt van ondersteuningsmogelijkheden. Dit project is nog niet opgestart.
Welke ambities vind je het belangrijkst? Deze vraag is gesteld in de enquête om informatie voor het nieuwe beleid de verzamelen. Op deze manier wordt inzicht verkregen in welke onderdelen van deze pijler het meest belangrijk zijn voor de spelbepalers. Hieronder staat de top 5 van ambities die de spelbepalers de hoogste prioriteit geven. 1. Alle kinderen krijgen de kans om gezond en sportief op te groeien in een positieve en inspirerende leeromgeving. 2. In de aandachtswijken willen we kwetsbare inwoners extra stimuleren tot een gezonde leefstijl. 3. We willen dat inactieve kinderen en jongeren structureel gaan bewegen, daarbij willen we het percentage inactieven in 2021 met 20% verlaagd hebben. 4. Volwassenen in de leeftijd van 30 – 50 jaar blijven deelnemen aan sport en bewegen en nemen daarmee een voorbeeldfunctie in voor hun opgroeiende kinderen. 5. Op elke basisschool krijgen leerlingen 3 uur bewegingsonderwijs van een vakdocent. Projecten van de afgelopen jaren waar spelbepalers trots op zijn: • • • • • • • • • •
Sportclinics en Sportpunten Samenwerking naar de gezonde school Beweegmomenten binnen school Idee van Mystery Yellow Bricks Sjors Sportief Skill4life Sport BSO Gezamenlijk vakwerkplan Pilot MQ-scan Schoolsporttoernooien
Conclusie Er is de afgelopen vier jaar aandacht besteed aan de ambities binnen deze pijler. De spelbepalers hebben een aantal projecten van de afgelopen jaren genoemd waar zij trots op zijn. Deze hebben, naast de projecten uit Tabel 2, een positieve bijdrage geleverd aan de doelstelling van Pijler 1: ‘ontwikkelen, opgroeien en opvoeden met een gezonde leefstijl. We zetten met elkaar in op een gezonde, positieve leefstijl en leefomgeving voor alle inwoners’. Door het grote aantal ambities binnen deze pijler heeft niet iedere ambitie voldoende aandacht gekregen. Op een aantal onderdelen is ruimte voor verbetering, blijkt uit de enquête en interviews. Een aantal successen binnen deze pijler De afgelopen jaren is hard gewerkt aan een zwemveilige school. Het doel hiervan is dat 100% van de basisschoolleerlingen een zwemdiploma heeft voordat ze de school verlaten. In schooljaar 2019/2020 is dit doel bereikt. Ook is er een start gemaakt met een stedelijk vakwerkplan, wat zorgde voor een kwaliteitsimpuls van het bewegingsonderwijs. Er liggen kansen om dit verder uit te breiden op meerdere scholen. In 2020 is de overstap gemaakt van de Sportpas naar Sjors Sportief. Dit platform zorgt voor een gebundeld sport- en beweegaanbod in Gorinchem en is dé plek van inschrijven voor activiteiten tijdens de Gorcum Sportmaand.
In de Sportmaand van 2020 heeft dit gezorgd voor 800 inschrijvingen bij meer dan 50 verenigingen. Kansen Deze evaluatie laat zien dat het bewegingsonderwijs in Gorinchem extra aandacht verdient. Dit gaat over de inzet op motorische ontwikkeling, maar ook over een kwaliteitsimpuls van de gymlessen. Op de inzet van vakdocenten heeft de gemeente minder invloed, omdat deze keuzes gemaakt worden door de onderwijsinstellingen. • •
Aanbeveling: Inzetten op motorische ontwikkeling, zowel in bewegingsonderwijs als bij de sportvereniging. Aanbeveling: Inzetten op een kwaliteitsimpuls van bewegingsonderwijs.
Wat ook naar voren komt, is de behoefte aan een sterkere samenwerking tussen onderwijskinderopvang-sport. Hierbij wordt het delen en inzetten van elkaars kennis genoemd. •
Aanbeveling: Versterken samenwerking onderwijs-kinderopvang-sport.
Aangegeven wordt dat de ambitie ‘Volwassenen in de leeftijd van 30 – 50 jaar blijven deelnemen aan sport en bewegen en nemen daarmee een voorbeeldfunctie in voor hun opgroeiende kinderen’ te weinig aandacht heeft gekregen de afgelopen jaren. Vanuit de sportverenigingen komt terug dat dit een lastige doelgroep is om te bereiken, maar wel een waardevolle doelgroep om het goede voorbeeld te stellen voor de jeugd. •
Aanbeveling: Inzetten op het verhogen van de sportparticipatie van de doelgroep 30-50 jarigen. Dit is al meegenomen in het Lokale Sportakkoord ‘de Kracht van Sport-extra’ (vastgesteld in mei 2020).
Overzicht aanbevelingen • • • •
Inzetten op motorische ontwikkeling, zowel in bewegingsonderwijs als bij de sportvereniging. Inzetten op een kwaliteitsimpuls bewegingsonderwijs. Versterken samenwerking onderwijs-kinderopvang-sport. Inzetten op het verhogen van de sportparticipatie van de doelgroep 30-50 jarigen. Dit is al meegenomen in het Lokale Sportakkoord ‘de Kracht van Sport-extra’ (vastgesteld in mei 2020).
3.4. Pijler 2 Meedoen door beweging In dit onderdeel wordt ingezoomd op Pijler 2 Meedoen door beweging. Per ambitie is gevraagd welk rapportcijfer de spelbepalers hiervoor geven. Daarnaast is gevraagd naar de mate van aandacht voor deze ambitie de afgelopen jaren: is deze voldoende geweest en vraagt deze nog aandacht in de toekomst? In Tabel 3 zijn de uitkomsten hiervan weergegeven. Wat hierin opvalt, is dat de ambities met een laag rapportcijfer ook de ambities zijn waar in de meeste gevallen ook onvoldoende aandacht wordt ervaren. Persoonlijke aandacht, professionele kennis en laagdrempelig aanbod belangrijk voor kwetsbare doelgroep Uit de enquête en interviews blijkt dat de kwetsbare doelgroep een extra zetje nodig heeft. Persoonlijke aandacht, professionele kennis en laagdrempelig aanbod zijn hierbij belangrijk. Verenigingen zijn (nog) niet altijd toegerust op het ontvangen van deze kwetsbare doelgroep en kunnen hier ondersteuning in gebruiken. Hierbij kan gedacht worden aan gastheerschap, maar ook het professionaliseren van het kader. Drempels voor de kwetsbare doelgroep, die genoemd worden, zijn financiën, cultuur en onbekendheid met het aanbod. Ook komt naar voren dat er meer inzet nodig is in de wijken waar kinderen bewegen en een gezonde leefstijl niet vanuit huis meekrijgen. Belangrijk om hierbij de actuele problematieken in de wijk in de gaten te houden.
De Beweegcoach Zorg is een belangrijke factor gebleken voor zorginstellingen om meer in te zetten op een gezonde leefstijl van hun cliënten. Dit is een mooi voorbeeld, dat wellicht vertaald kan worden richting andere doelgroepen. Tabel 3: rapportcijfer en aandacht ambities pijler 2
Ambitie Alle Sportparticipatie van senioren verhogen Sportparticipatie van mensen die een beperking ervaren verhogen De afstand van werkzoekenden tot de arbeidsmarkt verkleinen De integratie van vluchtelingen en asielzoekers bevorderen Betaalbaar sportaanbod voor minima realiseren
Rapport cijfer 6,9
Aandacht voldoende 47%
Aandacht neutraal 24%
Aandacht onvoldoende 0%
Aandacht toekomst 24%
Weet niet 12%
7,0
35%
24%
6%
35%
0%
5,5
6%
35%
12%
18%
35%
6,0
6%
24%
12%
18%
47%
7,0
18%
12%
12%
24%
35%
Zorgen voor doorverwijzing naar beweegaanbod door zorgprofessionals en andersom Een sterk netwerk realiseren met zorgaanbieders Het verhogen van de kwaliteit van leven van inwoners van zorgcentra door middel van bewegingsgerichte zorg We zetten in op een gezonde leefstijl bij kwetsbare doelgroepen Positieve Gezondheid (nieuw in 2019)
6,0
6%
24%
0%
29%
41%
7,5
18%
29%
6%
24%
24%
7,3
24%
24%
6%
29%
18%
6,8
24%
29%
12%
47%
0%
Go-Fit – actief tegen Covid (nieuw in 2020)
8,3
6,7
Monitoring ambities Pijler 2 Meedoen door beweging In Tabel 4 is de voortgang van de ambities van het huidige sportbeleid te zien. Zo staat beschreven welke projecten per ambitie zijn ingezet, met welke partners is samengewerkt en wat de resultaten tot nu toe zijn geweest. Tabel 4: monitoring ambities pijler 2
Ambitie Alle Sportparticipatie van senioren verhogen
Projecten SeniorenFit
Samenwerkings-partners ± 25 partners uit de zorg, sport, cultuur, inwoners, bedrijfsleven en onderwijs
Sportparticipatie van mensen die een beperking ervaren verhogen
1.Bewegingsgeric hte zorg 2. Lokaal Sportakkoord ‘de Kracht van Sportextra’ 3. Paratriathlon
Syndion, ASVZ, De Hoop, Philadelphia, Yulius, Leger des Heils, sportaanbieders
De afstand van werkzoekenden tot de arbeidsmarkt verkleinen
Samenwerking met ‘Bewegen Werkt’ 1. Sportpunt/ stagiaires 2. Ondersteuning congres VerdraagSamen 3. Voorlichting op locatie over sport en vrijwilligerswerk Vindbaarheid minimaregelingen St. Leergeld en AVRES verbeteren 1.Bewegingsgeric hte Zorg 2. Korte lijnen ISB-WMO
Fynes Fitness, Natuurcentrum
De integratie van vluchtelingen en asielzoekers bevorderen
Betaalbaar sportaanbod voor minima realiseren
Zorgen voor doorverwijzing naar beweegaanbod door zorgprofessionals en andersom
AZC, COA, Vluchtelingenwerk, sportaanbieders
Resultaten tot nu toe Gildenwijk, Haarwijk/ Stalkaarsen. Fittest: 254 deelnemers, lid van Beweeg-je-Fit: groep: 79 personen. Totaal 326 activiteiten 6133 aantal deelnemingen. 1. 4 aangesloten zorgpartijen,: 200 cliënten en 50 zorgmedewerkers. Op dit moment in gesprek met 2 potentiële, nieuwe partners. 2. In voorbereiding. 3. 45 deelnemers per jaar Lokale partners aangesloten bij deze ambitie. 1. Diverse vluchtelingen op het sportpunt ingezet als stagiaires of extra hulp 2. 3 vluchtelingen hebben ondersteund tijdens het congres VerdraagSamen 3. 2x 25 vluchtelingen
Syndion, ASVZ, Philadelphia, De Hoop, St. Leergeld, Voedselbank, AVRES
Door middel van Beweegwijzer en persoonlijk contact. Bereik: ca. 50 zorgprofessionals.
Syndion, ASVZ, Philadelphia, De Hoop, Huisartsen, WMO zorg-adviseurs, Rivas, Yulius, Leger des Heils, Speciaal Onderwijs
Door middel van Beweegwijzer en persoonlijk contact. Bereik: ca. 75 zorgprofessionals.
Een sterk netwerk realiseren met zorgaanbieders
Structureel overleg
Het verhogen van de kwaliteit van leven van inwoners van zorgcentra d.m.v. bewegingsgerichte zorg We zetten in op een gezonde leefstijl bij kwetsbare doelgroepen
Bewegingsgericht e Zorg d.m.v. uitrol Positieve Gezondheid 1.Bewegingsgeric hte Zorg 2. SeniorenFit 3. GoFit – actief tegen Covid (nieuw in 2020)
Syndion, ASVZ, Philadelphia, De Hoop, Huisartsen, fysio’s, revalidatie Syndion, ASVZ, Philadelphia, De Hoop
1. Syndion, ASVZ, Philadelphia, De Hoop, Huisartsen, WMO zorgadviseurs, Rivas, Yulius, Leger des Heils, Speciaal Onderwijs 2. ± 25 partners 3. Yulius, Voedingsconsulenten, lekkere keuken/Gorkum TV, powerwalking club
Meer contact tussen 4 zorgpartners Bewegingsgerichte Zorg Diverse bijeenkomsten gehad met het Netwerk Positieve Gezondheid Gorinchem 1. Structureel sport/beweeg aanbod bij 5 verschillende dagbestedingen/woongroep en 2. Zie ambitie 1. 3. Informatie via website en media, stappenteller actie, proefles powerwalking, kennismaking voedingsconsulenten, Strava km challenge: 200+ deelnemers
Welke ambities vind je het belangrijkst? Deze vraag is gesteld in de enquête om informatie voor het nieuwe beleid de verzamelen. Op deze manier wordt inzicht verkregen in welke onderdelen van deze pijler het belangrijkst zijn voor de spelbepalers. Hieronder is de top 5 weergegeven, waaraan de spelbepalers prioriteit geven. 1. 2. 3. 4.
We zetten in op een gezonde leefstijl bij kwetsbare doelgroepen Sportparticipatie van senioren verhogen Sportparticipatie van mensen die een beperking ervaren verhogen Het verhogen van de kwaliteit van leven van inwoners van zorgcentra door middel van bewegingsgerichte zorg 5. Betaalbaar sportaanbod voor minima realiseren Projecten van de afgelopen jaren waar spelbepalers trots op zijn: • • • • • • • • • •
Aanloop in coronatijd, bij ASVZ Bewegingsgerichte zorg → sportinitiatief van het jaar 2018 Sponsorloop basisschool – Leger des Heils Paratriathlon (ook de coronaproof versie) Gehandicapten zwemmen Project Taalsnelweg i.c.m. Bewegen SeniorenFit GIDS project Positieve Gezondheid GoFit (o.a. kalender)
Conclusie Er is de afgelopen vier jaar aandacht besteed aan de ambities binnen deze pijler. De spelbepalers hebben een aantal projecten van de afgelopen jaren genoemd waar zij trots op zijn. Deze hebben, naast de projecten uit Tabel 4, een positieve bijdrage geleverd aan de doelstelling van Pijler 2: ‘sport en bewegen wordt ingezet als middel voor preventie, signalering, vitaliteit, participatie en het versterken van eigen kracht. Ons streven is dat iedereen kan meedoen’. Door het grote aantal ambities binnen deze pijler heeft niet iedere ambitie voldoende aandacht gekregen. Op een aantal onderdelen is ruimte voor verbetering, blijkt uit de enquête en interviews. Een aantal successen binnen deze pijler In 2018 is in Gorinchem de Beweegcoach Zorg aangesteld. Deze is in samenwerking met 4 zorgpartijen aan de slag gegaan om bewegen een onderdeel te laten zijn van het dagelijks leven van zorgcliënten. Op deze manier is een bijdrage geleverd aan diverse ambities binnen deze pijler. In september 2018 heeft de Beweegcoach Zorg de felbegeerde titel ‘Sportinitiatief van het jaar’
gewonnen. Het initiatief ontving de meeste stemmen van de publieksjury, die bestaat uit 75 collega’s van andere Nederlandse gemeenten. Zij noemden het een topvoorbeeld van een relatief simpel idee met grote (positieve) gevolgen. Het betreft een mooie en interessante combinatie tussen zorg en bewegen, waarbij ook aan de bewustwording van zorgspelers wordt gewerkt. De afgelopen jaren is één van onze ambities geweest om de sportparticipatie van senioren te verhogen. Daarom is in 2019 SeniorenFit opgestart in de Gildenwijk en inmiddels ook uitgerold in de Haarwijk/Stalkaarsen. De bedoeling is dat SeniorenFit ook in de andere Gorcumse wijken wordt uitgezet. Tot nu toe heeft SeniorenFit gezorgd voor 326 activiteiten en 6133 deelnemingen in totaal. De gemeente Gorinchem zet zich – vanuit de Kracht van Sport en het Integraal Sociaal Beleid – al langer in voor preventie, gezonde leefstijl, positieve gezondheid en kijken naar wat juist wel kan. Werken aan een goede weerstand is juist voor onze inwoners nu extra van belang, nu we te maken hebben met het coronavirus. In 2020 is daarom Go-Fit-actief tegen Covid opgezet. GoFit kent de thema’s gezonde voeding, mentale fitheid, zingeving en sporten & bewegen. Deze thema’s dragen bij aan het verhogen van je weerstand en je vitaliteit. Met deze thema’s geven we handvatten en inspireren we onze inwoners om aan de slag te gaan met hun gezondheid.
Kansen Vanuit de zorgpartners wordt aangegeven dat kwetsbare doelgroepen de stap naar een sportvereniging spannend vinden. Ook geven zij aan dat het gastheerschap en professionele kennis omtrent kwetsbare doelgroepen aandachtspunten zijn om de stap naar de sportvereniging kleiner te maken voor hun cliënten. •
Aanbeveling: zorgdragen voor ontwikkeling van gastheerschap en professioneel kader binnen sportverenigingen.
Daarnaast is laagdrempelig aanbod belangrijk voor de kwetsbare doelgroep. Een kansrijk idee hierin is het onderzoeken van de mogelijkheden voor een buddysysteem waarin begeleiding naar en op de sportvereniging plaatsvindt. Een sterkere samenwerking tussen sport en zorg is belangrijk om bovenstaande te realiseren. • • •
Aanbeveling: inzetten op laagdrempelig aanbod voor kwetsbare doelgroepen. Aanbeveling: onderzoek de mogelijkheden voor een buddysysteem voor kwetsbare doelgroepen. Aanbeveling: versterken van de samenwerking tussen sport en zorg.
In de enquête en interviews worden zorgen uitgesproken over kinderen in aandachtswijken. In deze aandachtswijken worden vaker overgewicht/ongezonde leefstijl gesignaleerd, maar ook vaker problemen achter de voordeur. De kinderen in deze wijken krijgen een gezonde leefstijl vaak niet vanuit huis mee. Daarom is extra aandacht in deze wijken nodig. •
Aanbeveling: aandacht hebben voor de kinderen in aandachtswijken.
Overzicht aanbevelingen • • • • •
Zorgdragen voor ontwikkeling van gastheerschap en professioneel kader binnen sportverenigingen. Aandacht hebben voor de kinderen in aandachtswijken. Inzetten op laagdrempelig aanbod voor kwetsbare doelgroepen. Onderzoek de mogelijkheden voor een buddysysteem voor kwetsbare doelgroepen. Versterken van de samenwerking tussen sport en zorg.
3.5. Pijler 3 Sportieve ruimte In dit onderdeel wordt ingezoomd op Pijler 3 Sportieve ruimte. Per ambitie is gevraagd welk rapportcijfer de spelbepalers hiervoor geven. Daarnaast is gevraagd naar de mate van aandacht voor deze ambitie de afgelopen jaren: is deze voldoende geweest en vraagt deze nog aandacht in de toekomst? In Tabel 5 zijn de uitkomsten hiervan weergegeven. Wat hierin opvalt, is dat de ambities met een laag rapportcijfer ook de ambities zijn waar in de meeste gevallen ook onvoldoende aandacht wordt ervaren. Gezien de hoogte van de respons op deze pijler geldt voor deze kwantitatieve resultaten dat deze indicatief van aard zijn. Toegankelijke ontmoetingsplekken voor alle doelgroepen belangrijk Uit de enquête en interviews blijkt dat de maatschappelijke inzet van verenigingen (accommodaties) meer aandacht vraagt. Op dit moment staan veel accommodaties overdag leeg en worden deze onvoldoende benut. Daarnaast wordt aanbevolen om oog te hebben voor alle doelgroepen. Dus niet alleen gaan voor standaard voetbalveldjes en indeling van sportzalen, maar juist inzetten op ontmoetingsplekken voor jong en oud. Toegankelijkheid is hierbij belangrijk. Tabel 5: rapportcijfer en aandacht ambities pijler 3
Ambitie Een uitdagende sportieve buitenruimte creëren met uitnodigende voorzieningen voor ontmoeting en beweging Buitenspelen wordt weer vanzelfsprekend en er zijn voor ieder kind aantrekkelijke voorzieningen in de wijk Voldoende en kwalitatief hoogwaardige sportaccommodaties Moderne en eigentijdse buitensportaccommodaties Multifunctionele en toegankelijke binnensportaccommodaties Openstelling van gymlokalen in de schoolvakanties Maatschappelijke inzet van sportaccommodaties
Rapport cijfer 7,7
Aandacht voldoende 0%
Aandacht neutraal 0%
Aandacht onvoldoende 0%
Aandacht toekomst 0%
Weet niet 0%
6,7
25%
13%
13%
25%
25%
6,5
38%
25%
13%
13%
13%
7,3
38%
25%
0%
25%
25%
6,0
25%
0%
25%
38%
13%
7,5
38%
25%
0%
38%
13%
5,3
13%
25%
25%
25%
13%
Monitoring ambities Pijler 3 Sportieve ruimte In Tabel 6 is de voortgang van de ambities van het huidige sportbeleid te zien. Zo staat beschreven welke projecten per ambitie zijn ingezet, met welke partners is samengewerkt en wat de resultaten tot nu toe zijn geweest. Tabel 6: monitoring ambities pijler 3
Ambitie
Projecten
Een uitdagende sportieve buitenruimte creëren met uitnodigende voorzieningen voor ontmoeting en beweging
1. Vernieuwing Cruyff Court 2. Sportspeelveld Snijderstraat 3. Basketbalveld G. van Lomstraat 4. Speelruimteplan 5. Park ’t Haagje Speelruimteplan
Buitenspelen wordt weer vanzelfsprekend en er zijn voor ieder kind aantrekkelijke voorzieningen in de wijk
Samenwerkingspartners Inwoners, scholen, wijkpartners
Resultaten tot nu toe
Inwoners, wijkpartners, scholen, SKG
Gorinchem-Oost is gerealiseerd, Haarwijk zit in de afrondende fase
1. Vernieuwing Cruyff Court 2. Realisatie sportspeelveld Snijderstraat 3. Realisatie basketbalveld G. van Lomstraat 4. Vaststelling speelruimteplan 5. Vernieuwing Park ‘t Haagje
Voldoende en kwalitatief hoogwaardige sportaccommodaties Moderne en eigentijdse buitensportaccommodaties
Nieuw hoofdveld SVW
SVW
Realisatie van nieuw hoofdveld SVW
1. Bikepark Gorinchem 2. LED verlichting voor elke buitensport-vereniging 3. Sporthal Fortes/OKK 4. Sportzaal Brede School Dalemplein
1. Jan van Arckel, Da Vinci College, jongeren uit de stad, Noordhoek 2. Alle buitensportverenigingen 3. Stichting OVO, Fortes en OKK 4.SKG, OVO, Logos, GHV Achilles en GOBA
1. Realisatie van het Bikepark, inclusief afspraken over onderhoud, etc. 2. Alle gemeentelijke buitensportaccommodaties worden voorzien van LEDverlichting. 3. Realisatie in 2021 4. Realisatie in 2021
Multifunctionele en toegankelijke binnensportaccommodaties
1. Digitaal sleutelsysteem 2. Verlaging tarieven binnensportaccommodaties
1. Realisatie staat gepland in Q1 2021 2. In 2020 gerealiseerd
Openstelling van gymlokalen in de schoolvakanties
Openstelling in zomervakantie 2020
1. Gebruikers gymzalen 2. Alle binnensportverenigin gen en SGS Alle aanbieders
Maatschappelijke inzet van sportaccommodaties
Fysio PP
Fysio PP, Unitas
Openstelling in zomervakantie 2020: Hiemstralaan, Elzenhof en de Rappardhal. Wordt meegenomen in het nieuw te realiseren accommodatiebeleid.
Welke ambities vind je het belangrijkst? Deze vraag is gesteld in de enquête om informatie voor het nieuwe beleid de verzamelen. Op deze manier wordt inzicht verkregen in welke onderdelen van deze pijler het belangrijkst zijn voor de spelbepalers. Hieronder is de top 5 weergegeven, waaraan de spelbepalers prioriteit geven. 1. Openstelling van gymlokalen in de schoolvakanties 2. Buitenspelen wordt weer vanzelfsprekend en er zijn voor ieder kind aantrekkelijke voorzieningen in de wijk 3. Moderne en eigentijdse buitensportaccommodaties 4. Voldoende en kwalitatief hoogwaardige sportaccommodaties 5. Een uitdagende sportieve buitenruimte creëren met uitnodigende voorzieningen voor ontmoeting en beweging Projecten van de afgelopen jaren waar spelbepalers trots op zijn: • • • • • • • •
Sport BSO bij Typhoon en GJS Speelveld Gildenplein Mountainbikebaan Vernieuwing Cruyff Court Basketbalveld G. van Lomstraat Realisatie sportspeelveld Snijderstraat Verduurzaming sportverenigingen Realisatie Park ‘t Haagje
Conclusie Er is de afgelopen vier jaar aandacht besteed aan de ambities binnen deze pijler. De spelbepalers hebben een aantal projecten van de afgelopen jaren genoemd waar zij trots op zijn. Deze hebben, naast de projecten uit Tabel 6, een positieve bijdrage geleverd aan de doelstelling van Pijler 3: ‘het creëren van een beweegvriendelijke buiten- en binnenruimte, die uitnodigt tot beweging en ontmoeting’. Op een aantal onderdelen is ruimte voor verbetering, blijkt uit de enquête en interviews.
Een aantal successen binnen deze pijler Park ’t Haagje is in 2019 op de schop gegaan. In samenwerking met buurtbewoners en basisscholen is het park vernieuwd. Hierbij is ‘natuurlijk buitenspelen’ de basis geweest. In de nieuwe versie van Park ’t Haagje is ruimte gemaakt voor een Jongeren Ontmoetings Plaats (JOP). Diverse wijkpartners en buurtbewoners hebben de behoefte aan deze ontmoetingsplaats uitgesproken en hebben meegedacht over de realisatie. Sinds het illegale mountainbikeparcours op de stadswallen bij de Vijfde uitgang in 2014 werd verboden, omdat de gemeente liever geen mountainbikers over het werelderfgoed ziet rijden, werd er gesproken over de aanleg van een parcours. Met de komst van het bikepark aan de Mollenburgseweg in 2020 geeft de gemeente gehoor aan de wens van veel jongeren in Gorinchem. Het bikepark is gerealiseerd in samenwerking met rennersclub Jan van Arckel, het Da Vinci College, de Noordhoek en jongeren uit de stad. Een ander mooi project is de realisatie van Sportzaal Brede School Hoog Dalem, die eind 2021 zal worden opgeleverd. Uniek hierin is de samenwerking met GHV Achilles en GOBA. Zij zullen gedeeltelijk het beheer van de sportzaal voor hun rekening nemen. Daarnaast zorgt deze nieuwe sportzaal voor een verplaatsing van de handbalsport van Gorinchem-West naar Gorinchem-Oost.
Deze verplaatsing wordt waardevol geacht, omdat dit zorg voor betere spreiding van het sportaanbod in Gorinchem. Ook zal de komst van deze nieuwe sportzaal zorgen voor meer ruimte voor het onderwijs overdag en verenigingen in de avonduren. Kansen Met name partners uit de zorg en het speciaal onderwijs geven aan dat er meer aandacht mag zijn voor kwetsbare doelgroepen bij de inrichting van sportieve buitenruimte. De wens is ontmoetingsplekken voor alle doelgroepen. Sommige spelbepalers vinden dat nog niet alle ontmoetingsplekken toegankelijk zijn voor alle doelgroepen. Bij de inrichting van de buitenruimte wordt ook de wens uitgesproken tot het toepassen van bewegend leren en in te zetten op innovatie. • •
Aanbeveling: innovatief en bewegend leren toepassen in de sportieve buitenruimte. Aanbeveling: aandacht hebben voor alle doelgroepen in de sportieve buitenruimte.
Een veelgenoemd punt is de maatschappelijke inzet van sportaccommodaties. Op dit moment staan vrij veel accommodaties overdag leeg, omdat de sportverenging er vaak alleen ’s avonds gebruik van maakt. •
Aanbeveling: onderzoek de mogelijkheden van maatschappelijke inzet van sportaccommodaties.
Bij bovenstaande punten is het van belang om de verbinding te zoeken en versterken met het speelruimteplan en accommodatiebeleid. •
Aanbeveling: zoek de verbinding met het speelruimteplan en accommodatiebeleid.
Overzicht aanbevelingen • • • •
Zoek de verbinding met het speelruimteplan en accommodatiebeleid. Innovatief en bewegend leren toepassen in de sportieve buitenruimte. Aandacht hebben voor alle doelgroepen in de sportieve buitenruimte. Onderzoek de mogelijkheden van maatschappelijke inzet van sportaccommodaties.
3.6. Pijler 4 Sterke spelbepalers In dit onderdeel wordt ingezoomd op Pijler 4 Sterke spelbepalers. Per ambitie is gevraagd welk rapportcijfer de spelbepalers hiervoor geven. Daarnaast is gevraagd naar de mate van aandacht voor deze ambitie de afgelopen jaren: is deze voldoende geweest en vraagt deze nog aandacht in de toekomst? In Tabel 7 zijn de uitkomsten hiervan weergegeven. Wat hierin opvalt, is dat de ambities met een laag rapportcijfer ook de ambities zijn waar in de meeste gevallen ook onvoldoende aandacht wordt ervaren. Spelbepalers hebben behoefte aan themagerichte sessies in kleine groep Uit de enquête en interviews komt naar voren dat spelbepalers vaker in contact met elkaar willen komen. Voorkeur hierin is om dit te doen in kleine groepjes en themagericht. Op deze wijze kan kennis en kunde met elkaar gedeeld worden. Binnen- en buitensportoverleggen zijn hier een voorbeeld van, worden gewaardeerd en het is daarom belangrijk deze in stand te houden. Wat ook veel genoemd wordt, is het gastheerschap en deskundigheid op de sportvereniging. Aanbevolen wordt om hier extra op in te zetten om zo te zorgen voor deskundige trainers/coaches bij iedere sportvereniging en om de sportvereniging toegankelijk te maken voor alle doelgroepen. Tabel 7: rapportcijfer en aandacht ambities pijler 4
Ambitie Innovatief en toekomstbestendig sportaanbod Een sterk netwerk van Spelbepalers Structurele samenwerking tussen zorg, onderwijs, welzijn, bedrijfsleven, cultuur en sport realiseren Een kwalitatief hoogwaardig pedagogisch klimaat op elke sportvereniging Duurzame sportverenigingen Deskundige trainers en coaches voor elke sporter in Gorinchem
Rapport cijfer 6,0
Aandacht voldoende 18%
Aandacht neutraal 41%
Aandacht onvoldoende 6%
Aandacht toekomst 18%
Weet niet 18%
6,7 6,2
41% 18%
18% 29%
18% 12%
35% 41%
6% 12%
5,2
6%
24%
18%
29%
35%
6,8 4,7
12% 0%
24% 24%
0% 18%
12% 24%
53% 41%
Monitoring ambities Pijler 4 Sterke spelbepalers In Tabel 8 is de voortgang van de ambities van het huidige sportbeleid te zien. Zo staat beschreven welke projecten per ambitie zijn ingezet, met welke partners is samengewerkt en wat de resultaten tot nu toe zijn geweest. Tabel 8: monitoring ambities pijler 4
Ambitie Innovatief en toekomstbestendig sportaanbod
Projecten 1. ASM veld 2. Beweegroutes
Een sterk netwerk van Spelbepalers
1. Binnen- en buitensportoverleg 2. Structureel overleg zorgpartners 3. Lokaal Sportakkoord de Kracht van Sportextra 4. Congres VerdraagSamen
Structurele samenwerking tussen zorg, onderwijs, welzijn, bedrijfsleven, cultuur en sport realiseren
1. SNS Gorcum Street Soccer 2. Merwede Triathlon
Samenwerkings-partners 1. Fysio PP 2. Wijkpartners, stadsontwikkeling 1. Sportverenigingen 2. Zorgpartners 3. Onderwijs, zorg, sport, cultuur, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties 4. vluchtelingenwerk, Maand van Respect, Positief Coachen Gorinchem, Gymnasium Camphusianum, Novel Monday, Rabobank, It Takes A Village, workshopaanbieders 1. SNS Bank 2. Typhoon, Caribabad, Da Vinci College, Dirk Kuyt
Resultaten tot nu toe 1. Start in 2021 2. Opstart gemaakt in 2021, uitrol in 2021 1. 20 aangesloten sportverenigingen 2. Structureel overleg 3. Lokaal Sportakkoord is in 2019 opgesteld i.s.m. spelbepalers uit diverse domeinen, getekend in maart 2020. 4. 269 deelnemers, 17 workshops, gemiddeld cijfer uit evaluatie 7,7.
1. 5 SNS Street Soccer punten per week, gemiddeld 125 deelnemers per week.
3. Groententuin 4. Cruyff Court kampioenschappen
Foundation, Extrarunning, RunAbit 3. Groententuin 4. Cruyff Foundation, Heroes of the Cruyff, Jongerenwerk
Een kwalitatief hoogwaardig pedagogisch klimaat op elke sportvereniging
Positief Coachen Gorinchem
Sportaanbieders, MOOOST Sportpsychologie, Stichting Positief Coachen
Duurzame sportverenigingen
1. Zonnepanelen bij verenigingen of accommodatie 2. LED-verlichting voor alle buitensportverenigingen 3. Unitas project duurzaamheid 4. Nieuwbouw
1. SVW, Unitas, Oosterbliek 2. Alle buitensportverenigingen 3. Unitas, Softs, Damen Shipyards 4. Typhoon, Rapid, Unitas, GKV, GJS
Deskundige trainers en coaches voor elke sporter in Gorinchem
Lokaal Sportakkoord ‘de Kracht van Sportextra’, pijler Gezond Vrijwilligersbestand
Sportaanbieders, Lokale Adviseur Sport, Positief Coachen Gorinchem, Vrijwilligerssteunpunt
SNS Street Soccer afsluitend evenement: gemiddeld 50 deelnemers. Oudjaarsdag evenement: gemiddeld 75 deelnemers. 2. 500 deelnemers per jaar, waarvan 45 paratriathlon 3. Groententuin: verenigingen kunnen tegen aangepast tarief fruit aanschaffen voor schoolsporttoernooien. 4. 200 deelnemers 6 aangesloten verenigingen, in 2020 start gemaakt met Gorcumse versie van Positief Coachen. Door corona veelal digitaal. 1. Er zijn 2 verenigingen met zonnepanelen. In 2021 gaan meerdere buitensportverenigingen ook aan de slag met zonnepanelen. 2. Vanaf 2021 gaan alle oude armaturen (bij de buitensportverenigingen) vervangen worden door ledverlichting. In 2024 is alles led. 3. Contract ondertekend met wethouder Kraaijeveld 4. Typhoon en Rapid hebben een nieuw en duurzaam clubgebouw gerealiseerd. Unitas, GKV en GJS gaan in 2021 aan de slag met nieuwbouw en aanpassingen op het gebied van duurzaamheid. In 2020 is een start gemaakt, waarbij behoeften en wensen omtrent deskundigheidsbevordering zijn opgehaald. In 2021 wordt gestart met een divers aanbod aan opleidingen/cursussen.
Welke ambities vind je het belangrijkst? Deze vraag is gesteld in de enquête om informatie voor het nieuwe beleid de verzamelen. Op deze manier wordt inzicht verkregen in welke onderdelen van deze pijler het belangrijkst zijn voor de spelbepalers. Hieronder is de top 5 weergegeven, waaraan de spelbepalers prioriteit geven. 1. Structurele samenwerking tussen zorg, onderwijs, welzijn, bedrijfsleven, cultuur en sport realiseren 2. Een sterk netwerk van Spelbepalers 3. Een kwalitatief hoogwaardig pedagogisch klimaat op elke sportvereniging 4. Innovatief en toekomstbestendig sportaanbod 5. Duurzame sportverenigingen Projecten van de afgelopen jaren waar spelbepalers trots op zijn: • • • • • • •
Congres VerdraagSamen (start van) Positief Coachen Gorinchem Binnen- en buitensportoverleg met gemeente Sportcafé Totstandkoming Kracht van Sport Totstandkoming Kracht van Sport-extra Cruyff Court kampioenschappen
Conclusie Er is de afgelopen vier jaar aandacht besteed aan de ambities binnen deze pijler. De spelbepalers hebben een aantal projecten van de afgelopen jaren genoemd waar zij trots op zijn. Deze hebben, naast de projecten uit Tabel 8, een positieve bijdrage geleverd aan de doelstelling van Pijler 4: ‘samenwerking tussen zorg, onderwijs, welzijn, bedrijfsleven, cultuur, sport en gemeente’. Op een aantal onderdelen is ruimte voor verbetering, blijkt uit de enquête en interviews. Successen In november 2019 is het Congres VerdraagSamen georganiseerd in samenwerking met de Maand van Respect, vluchtelingenwerk, Positief Coachen Gorinchem, Gymnasium Camphusianum, Rabobank, It Takes A Village To Raise A Child, 17 workshopaanbieders en Novel Monday. Het congres stond in het teken van respect, diversiteit en positief opvoeden. 269 deelnemers vanuit verschillende domeinen (maatschappelijke instellingen, belangenorganisaties, bedrijfsleven, sport, onderwijs en zorg) hebben het congres bezocht en gaven het een 7,7 bij de evaluatie. In 2018 is het binnen- en buitensportoverleg opgestart. Inmiddels nemen hier 20 verenigingen aan deel en worden diverse thema’s besproken. Hierbij kan gedacht worden aan thema’s als duurzaamheid, verdeling van de zaaluren, maar ook aan het delen van kennis, kunde en successen.
Een ander succesvol traject is de totstandkoming van het Lokaal Sportakkoord ‘de Kracht van Sportextra’ geweest. In 2019 is dit opgestart, in 2020 is het vastgesteld en zijn de eerste bijeenkomsten georganiseerd om met de pijlers aan de slag te gaan. Bij de totstandkoming en uitvoering zijn ± 50 spelbepalers betrokken. Kansen Uit de enquête en interviews blijkt dat een groot deel van de spelbepalers behoefte heeft aan themagerichte bijeenkomsten in kleine groepen om zo te werken aan concrete doelstellingen. Hierbij wordt aangegeven dat ruimte voor delen van kennis, kunde en successen van belang is voor een sterk onderling netwerk. •
Aanbeveling: inzetten op groepsgewijs en themagericht werken om concrete doelstellingen te realiseren.
Bij de kansen van Pijler 2 Meedoen door beweging is al benoemd dat de deskundigheid binnen sportverenigingen op het gebied van kwetsbare doelgroepen een aandachtspunt is. Door diverse sportverenigingen wordt de ontwikkeling van deskundigheid in het algemeen als belangrijk punt gezien. Hierbij wordt gedacht aan trainingen/cursussen voor bestuurders, technische commissies, trainers/coaches, barpersoneel en overige vrijwilligers. •
Aanbeveling: Inzetten op de deskundigheid binnen sportverenigingen.
Door diverse partners en collega’s wordt uitgesproken dat sport een prominentere plek mag krijgen in het sociaal domein. Sport kan namelijk als middel ingezet worden voor diverse doelstellingen uit het sociaal domein, bijvoorbeeld preventie, eenzaamheid en een gezonde leefstijl. Hierbij is met name van belang dat de samenwerking en afstemming tussen de diverse partners, in verschillende domeinen, wordt versterkt. •
Prominentere plek voor sport in het sociaal domein.
Overzicht aanbevelingen • • •
Inzetten op groepsgewijs en themagericht werken om concrete doelstellingen te realiseren. Prominentere plek voor sport in het sociaal domein. Inzetten op de deskundigheid binnen sportverenigingen.
3.7. Pijler 5 Gorcum sportvesting In dit onderdeel wordt ingezoomd op Pijler 5 Gorcum sportvesting. Per ambitie is gevraagd welk rapportcijfer de spelbepalers hiervoor geven. Daarnaast is gevraagd naar de mate van aandacht voor deze ambitie de afgelopen jaren: is deze voldoende geweest en vraagt deze nog aandacht in de toekomst? In Tabel 9 zijn de uitkomsten hiervan weergegeven. Wat hierin opvalt, is dat de ambities met een laag rapportcijfer ook de ambities zijn waar in de meeste gevallen ook onvoldoende aandacht wordt ervaren. Gezien de hoogte van de respons op deze pijler geldt voor deze kwantitatieve resultaten dat deze indicatief van aard zijn. Samenwerking (intern en extern) meest genoemde verbeterpunt In de enquête en interviews noemen veel spelbepalers dat de samenwerking tussen bedrijfsleven, sport en cultuur versterkt kan worden. Hierbij worden clinics, bedrijvencompetities en evenementen genoemd. Met de uitrol van het Lokaal Sportakkoord ‘de Kracht van Sport-extra’ wordt hier op ingezet in de pijler Vitale Medewerker. Naast de externe samenwerking, wordt ook de interne samenwerking genoemd. Er is meer verbinding te maken met andere beleidsvelden, bijvoorbeeld Integraal Sociaal Beleid en Cultuur & Citymarketing. Ook wordt de ontwikkeling van de pijler Gorcum sportvesting genoemd.
De titel en inhoud zijn lang niet bij iedereen bekend, communicatie hierover is daarom belangrijk. Tabel 9: rapportcijfer en aandacht ambities pijler 5
Ambitie Verbinding tussen bedrijfsleven en sport versterken Meer vitale medewerkers met binding met de stad De kracht van sport en cultuur benutten voor citymarketing We willen evenementen optimaal faciliteren Regionale samenwerking op het gebied van sport en bewegen Doorontwikkeling van de Gorcum sportvesting
Rapport cijfer 4,7
Aandacht voldoende 0%
Aandacht neutraal 17%
Aandacht onvoldoende 17%
Aandacht toekomst 50%
Weet niet 33%
5,3
0%
33%
0%
50%
17%
7,5
33%
0%
0%
50%
17%
6,3
17%
33%
0%
33%
33%
6,0
17%
17%
17%
17%
33%
5,8
0%
17%
17%
50%
17%
Monitoring ambities Pijler 5 Gorcum sportvesting In Tabel 10 is de voortgang van de ambities van het huidige sportbeleid te zien. Zo staat beschreven welke projecten per ambitie zijn ingezet, met welke partners is samengewerkt en wat de resultaten tot nu toe zijn geweest. Tabel 10: monitoring ambities pijler 4
Ambitie
Projecten
Verbinding tussen bedrijfsleven en sport versterken
Lokaal Sportakkoord ‘de Kracht van Sportextra’, pijlers Vitaliteit Medewerkers & Gezond Vrijwilligersbestand Lokaal Sportakkoord ‘de Kracht van Sportextra’, pijler Vitale Medewerker
Meer vitale medewerkers met binding met de stad
De kracht van sport en cultuur benutten voor citymarketing
1. Merwede (para)triathlon 2. Winterfestijn 3. Zomerfestival 4. Zomerprogramma 5. Gorcum Sportmaand
We willen evenementen optimaal faciliteren
1. Open Havendag 2. Koningsdag 3. Burendag 4. Merwede (para)triathlon 5. Gorcum Sportmaand 6. Winterfestijn 7. Zomerfestival
Regionale samenwerking op het gebied van sport en bewegen
1. Netwerkbijeenkomsten 2. Landelijk congres VSG, jaarlijks
Doorontwikkeling van de Gorcum sportvesting
Sportgemeente van het jaar verkiezing.
Samenwerkingspartners Sportaanbieders, betrokken inwoners, bedrijfsleven
Resultaten tot nu toe
Fysio PP, Dennis Dekker, Fitcoins
34 bedrijven hebben de enquête ingevuld. In 2020 is een startbijeenkomst geweest met 8 bedrijven. Uitrol volgt in 2021. 1. Gemiddeld 500 deelnemers per jaar, waarvan 45 paratriathlon. 2. 1000 kinderen per jaar op de schaatsbaan + culturele activiteit. ±80 stagiaires vanuit de onderwijsinstellingen. 3. 400+ bezoekers 4. 30+ sport- en cultuuraanbieders, 50+ activiteiten in de zomervakantie 5. 50+ verenigingen, 800 deelnemers in 2020
1. Typhoon, Caribabad, Da Vinci College, Dirk Kuyt Foundation, Fysio PP, Extrarunning, RunAbit 2. Rowena Lopulalan, afdeling cultuur, Da Vinci College, Windroos, Omnia college. 3. Sport- en cultuuraanbieders 4. Sport- en cultuuraanbieders 5. Sportaanbieders, scholen 1. Sport- en cultuuraanbieders, Riveer, Lingehaven, Marine 2. Sport- en cultuuraanbieders, stichting Koningsdag Gorcum 3. Wijkpartners 4, 5, 6 & 7: zie ambitie hierboven. VSG, VNG
VSG, andere gemeenten
In 2020 is een startbijeenkomst geweest met 8 bedrijven.
1. 1000+ bezoekers sporten cultuurveld 2. 400-500 bezoekers per jaar 3. 2 wijken, 500+ bezoekers totaal 4, 5, 6 & 7: zie ambitie hierboven.
1. Structureel overleg/samenwerking met andere beleidsmedewerkers sport van (regio)gemeenten 2. Kennisontwikkeling, netwerkversterking In 2018: 1e prijs landelijk sportinitiatief Beweegcoach Zorg + in 2019: 1e prijs sportgemeente van het jaar 2019 (verlengd in 2020)
Welke ambities vind je het belangrijkst? Deze vraag is gesteld in de enquête om informatie voor het nieuwe beleid de verzamelen. Op deze manier wordt inzicht verkregen in welke onderdelen van deze pijler het belangrijkst zijn voor de spelbepalers. Hieronder is de top 5 weergegeven, waaraan de spelbepalers prioriteit geven. 1. 2. 3. 4. 5.
Regionale samenwerking op het gebied van sport en bewegen Verbinding tussen bedrijfsleven en sport versterken Meer vitale medewerkers met binding met de stad Doorontwikkeling van de Gorcum sportvesting De kracht van sport en cultuur benutten voor citymarketing
Projecten van de afgelopen jaren waar spelbepalers trots op zijn: • • • • • • •
Sportgemeente van het jaar 2019 Merwede (para)triathlon Zomerprogramma Winterfestijn Zomerfestival Gorcum Sportmaand Sportinitiatief van het jaar 2018
Conclusie Er is de afgelopen vier jaar aandacht besteed aan de ambities binnen deze pijler. De spelbepalers hebben een aantal projecten van de afgelopen jaren genoemd waar zij trots op zijn. Deze hebben, naast de projecten uit Tabel 10, een positieve bijdrage geleverd aan de doelstelling van Pijler 5: ‘een stad waarin van alles te beleven is op het gebied van sport en cultuur’. Op een aantal onderdelen is ruimte voor verbetering, blijkt uit de enquête en interviews. Successen Sinds 2017 wordt ieder jaar de Merwede Triathlon georganiseerd. Deze Triathlon is tot stand gekomen in samenwerking met AV Typhoon, Caribabad, Da Vinci College, en Run2Day Gorinchem. Inmiddels zijn Fysio PP, Extrarunning, RunAbit en de Dirk Kuyt Foundation toegevoegd als samenwerkingspartners. In 2019 is de paratriathlon toegevoegd. Ieder jaar doen gemiddeld 500 deelnemers mee, waarvan 45 aan de paratriathlon. Jaarlijks wordt de Nationale Sportweek georganiseerd op initiatief van het Nationale Sport Platform. Door het enorme sport- en beweegaanbod in Gorinchem is in 2016 gekozen om de Nationale Sportweek om te dopen tot Gorcum Sportmaand. In deze maand kunnen de inwoners van Gorinchem (gratis) kennismaken met de Gorcumse sport- en beweegaanbieders. In 2020 is de Gorcum Sportmaand voor het eerst verlopen via Sjors Sportief: hét digitale sportplatform voor sport- en beweegaanbod in Gorinchem.
Dit heeft geresulteerd in ruim 800 aanmeldingen voor activiteiten bij 50+ verenigingen. Met het zomerprogrammapaspoort kunnen jong en oud een culturele en actieve reis maken door Gorinchem. Ze ontdekken wat Gorinchem te bieden heeft en elke dag in de zomervakantie is er weer een ander aanbod. Inmiddels werken ± 30 partners uit sport, cultuur en de lokale ondernemers intensief samen met de gemeente Gorinchem om dit initiatief mogelijk te maken. Het zomerprogramma wordt feestelijk afgesloten met het Zomerfestival in de binnenstad. Ieder jaar organiseert de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG), in samenwerking met Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en sportkoepel NOC*NSF, de verkiezing ‘Sportgemeente van het jaar’. In 2019 heeft Gorinchem deze felbegeerde titel in de wacht gesleept. ‘De kracht van samen’ is iets waar de gemeente zich sterk voor maakt en dat wordt ook in de praktijk gebracht. De lijnen zijn kort en partners weten elkaar makkelijk te vinden. Deze werkwijze heeft geleid tot deze titel, waar we als gemeente erg trots op zijn, en nemen we graag mee de komende jaren om op deze succesvolle manier uitvoering te blijven geven aan het sportbeleid. Kansen ‘De kracht van samen’ is de afgelopen jaren de werkwijze geweest.