Programma Vrijetijdseconomie 2035

Stichting Gorinchem Citymarketing wil bijdragen aan Figuur 6 Het logo van Mooi Gorinchem het welbevinden van de stad en haar inwoners door de herkenbaarheid en aantrekkelijkheid van Gorinchem op het gebied van wonen, leven en werken te vergroten. Dat doet de stichting door het ontwikkelen en beheren van het merkconcept voor Gorinchem, het initiëren en (laten) uitvoeren van marketing- en promotieactiviteiten en het regisseren van de marketing en promotionele afstemming en samenwerking. In het meerjarenprogramma 2021-2023 en het jaarverslag van 2023 staan vier centrale doelen:

PEOPLE-GROUP

Gorinchem is ook verbonden met de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Dit gebeurt via deelname aan het Pact van Loevestein. Dit is een regionaal samenwerkingsverband geïnitieerd door de provincie Gelderland. Binnen het Pact van Loevestein werken verschillende partijen samen aan het behoud, beheer, beleefbaar maken en het promoten van het linielandschap om de bekendheid en aantrekkelijkheid te vergroten. Voor Gorinchem richt deze samenwerking zich onder andere op de liniebrede marketing en positionering van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en op het bundelen van erfgoed- en vrijetijdsaanbod in arrangementen, routes en campagnes 6. Daarnaast werkt de gemeente Gorinchem samen met de gemeente Molenlanden en gemeente Vijfheerenlanden aan de spreiding van bezoekers (bezoekersmanagement) en de ontwikkeling van meerdaagse arrangementen in de regio.

Meer bezoekers naar Gorinchem trekken

USER-CLOCK

De bezoekduur verlengen

CAMERA-ALT

Groei in meerdaags bezoek stimuleren

COINS

De bestedingen verhogen

Figuur 7 De Vestingdriehoek in vogelvlucht (bron: Vestingdriehoek.nl) 6

44

© Mooi Gorinchem

Pact van Loevenstein, 2022

45

Economische en maatschappelijke betekenis Economische betekenis In de toekomstvisie (2017) wordt vermeld dat recreatie en toerisme voor gemeente Gorinchem één van de economische pijlers is. Met het label ‘Mooi Gorinchem’ wordt beoogd (inter)nationale bekendheid te creëren. Daarbij wordt aangesloten bij toeristische mogelijkheden in de omgeving (bijvoorbeeld Linge, Vestingdriehoek, Biesbosch, Hollandse Waterlinie) en de landelijke ‘metrolijnen’ voor het toerisme. Met slimme, gezamenlijke arrangementen en meer overnachtingsmogelijkheden moet meer geprofiteerd worden dan voorheen van verblijfsrecreatie. Hieronder wordt de economische betekenis van recreatie en toerisme voor de gemeente Gorinchem toegelicht.

sendam 380 banen, Papendrecht 520 banen, Sliedrecht 410 banen en Zwijndrecht 840 banen. De toeristisch-recreatieve sector vertegenwoordigt ongeveer 6,5% van de totale werkgelegenheid in Gorinchem in 2023 (zie figuur 8) . Dit ligt tussen het percentage in de provincie Zuid-Holland (5,8%) en het landelijk gemiddelde (7,3%). In vergelijking met omliggende gemeenten is het aandeel toeristisch-recreatieve banen in Gorinchem relatief hoog. In 2023 was het aandeel in de gemeente Dordrecht 5,3%, in Hardinxveld-Giessendam 3,9%, in Papendrecht 3,3%, in Sliedrecht 3,3% en in Zwijndrecht 4%. Bezoekers en bestedingen In 2022 verwelkomde Gorinchem ongeveer 343.000 unieke Nederlandse (dag)bezoekers 10, die gezamenlijk meer dan 1,24 miljoen bezoeken aflegden. Dit resulteerde in een economische waarde van meer dan 54 miljoen euro. De bezoekersfrequentie was 3,6 bezoeken. Van alle bezoekers kwam 36% uit de provincie Zuid-Holland. De meeste bezoekers kwamen voor één dag (94%), zo’n 6% verbleef langer dan één dag. 56% van de bezoekers is 50 jaar of ouder en komt vaak als stel, 13% zijn gezinnen met kinderen tussen de 6 en 17 jaar oud 11. In 2023 nam dit aantal toe met 24% tot 426.000 bezoekers, die samen ruim 1,23 miljoen

Vestigingen en banen In 2023 waren er in Gorinchem 340 toeristisch-recreatieve vestigingen, wat een groei van 17,2% betekent ten opzichte van 2019 (290 vestigingen). In 2023 waren er 1.260 toeristisch-recreatieve banen in deze sector, tegenover 1.120 in 2019 (zie figuur 12). Dit betekent dat gemiddeld een toeristisch-recreatief bedrijf in Gorinchem in 2023 ongeveer 3,7 banen per vestiging had. Dit is hoger dan het gemiddelde in de provincie Zuid-Holland (3,4) en in Nederland als geheel (3,6) . In vergelijking met naburige gemeenten heeft Gorinchem relatief veel toeristisch-recreatieve banen. Zo telde Dordrecht in 2023 3.090 van deze banen, Hardinxveld-Gies-

1300

8,0%

1250

7,5%

1200

7,0%

1150

6,5%

1100

6,0%

1050

5,5%

bezoeken maakten. De bezoekersfrequentie was dat jaar 2,9 bezoeken per persoon. Van de bezoekers kwam 43% één keer naar Gorinchem, 23% twee keer en 9% drie keer. Het merendeel van de bezoekers komt uit de provincie zelf (39%). In 2022 gaven bezoekers gemiddeld €45,20 uit. Dat is meer dan in Gouda, Harderwijk en Schiedam, maar minder dan het nationaal gemiddelde van €60,90. De grootste bestedingen vonden plaats in de horeca (39%) en winkels (38%). Passagiers van riviercruises en de eigen inwoners zijn hierbij niet meegeteld. In 2023 stegen de gemiddelde bestedingen per bezoeker naar €55,70 12. De belangrijkste redenen voor een bezoek aan Gorinchem zijn winkelen voor plezier (28%), lunchen of dineren (24%) en het maken van een stadswandeling (13%). Sinds juni 2024 is er in Gorinchem toeristenbelasting ingevoerd van € 2,30 per persoon per nacht. Dit tarief ligt lager dan het provinciaal gemiddelde van €3,22 per persoon per nacht. Gorinchem heeft momenteel geen cijfers over het aantal overnachtingen per jaar. Riviercruisevaart De riviercruisevaart is een groeiende markt voor Gorinchem. In 2023 deden rederijen zoals Viking Cruises de stad aan, gevolg in 2024 door Tauck en Riverside Luxury Cruises.

858

2025 2024

504

2023

516

2022

500 109

2021 39

2020

380

2019 1000

2019

2020

Banen R&T-sector Gorinchem

2021

2022

2023

5,0%

46

0

Percentage banen R&T-sector t.o.v. totaal aantal banen

Figuur 8 Ontwikkelingen in de toeristisch-recreatieve werkgelegenheid van gemeente Gorinchem (de oranje lijn geeft het aandeel banen in de toeristisch-recreatieve sector in het totaal aantal banen weer, in %) (bron: LISA, 2023) 10 Toeristisch bezoek aan steden, NBTC, 2023 11 De Stad Gorinchem, 2023

De riviercruisevaart sluit goed aan bij de kernwaarde ‘water’ en levert tegelijkertijd economische kansen op voor lokale ondernemers. Het kan ook bijdragen aan de toeristische productontwikkeling en het versterken van de kwaliteit zowel in Gorinchem als de omliggende regio. Elk cruiseschip heeft gemiddeld 100 tot 200 bezoekers aan boord die de binnenstad of de regio kunnen gaan verkennen. Naast de havengelden kunnen de bezoekers bestedingen doen in musea, winkels en horecagelegenheden in Gorinchem. In 2019 meerden in totaal 380 riviercruiseschepen aan bij de locatie Buiten de Waterpoort met gezamenlijk zo’n 60.000 passagiers 13. Tijdens de coronapandemie daalde dit aantal naar 39 riviercruiseschepen in 2020. In 2021 begon het herstel, al bleef het met 109 aanmeringen nog achter bij het niveau van vóór corona. In 2022 steeg het aantal riviercruiseschepen fors naar 500, gevolgd door een verdere toename van 26% in 2023 tot 516 schepen. Van deze 516 schepen bleven er 67 ook ’s nachts in Gorinchem liggen. In 2024 was er een lichte daling ten opzichte van het jaar ervoor, met in totaal 504 aanmeringen. Naar verwachting meren in 2025 ongeveer 858 riviercruises aan (zie figuur 9).

200

400

600

800

1000

Aantal aanmeringen

Figuur 9 Aantal aanmeeringen van riviercruiseboten (bron: Gemeente Gorinchem) 12 13

AD Gorinchem, 2024 Perspectiefnota 2022-2025

47

© Mooi Gorinchem

Waardering en gebruik van vrijetijdsvoorzieningen Om inzicht te krijgen in hoe inwoners aankijken tegen toerisme en recreatie en vrijetijdsvoorzieningen in de gemeente Gorinchem en hun wensen en behoeften is een bewonersenquête via de digitale tool ‘Swipocratie’ uitgezet Swipocratie is een enquêtetool waarbij respondenten al swipend hun mening kunnen geven. In de Swipocratie werden drie categorieën bevraagd:

Maatschappelijke betekenis Recreatie en toerisme hebben ook een belangrijke maatschappelijke betekenis voor Gorinchem. Door het medegebruik van voorzieningen door bezoekers, kunnen deze in stand gehouden worden of uitgebreid. Voorbeelden zijn winkels, openbaar vervoer en behoud en waardering van erfgoed. Ook voor eigen inwoners is de levendigheid en het aanbod in de gemeente aantrekkelijk en dragen zij bij aan de lokale economie, waardering van de leefomgeving en sociale verbondenheid. Voorzieningen en werkgelegenheid Bezoekers van Gorinchem geven geld uit aan een breed scala aan voorzieningen, waaronder winkels, horeca, culturele instellingen, parkeergelegenheden en openbaar vervoer. In 2022 bedroegen de totale bestedingen van bezoekers zo’n 54 miljoen euro. Deze uitgaven dragen niet alleen bij aan de lokale economie, maar versterken ook de diversiteit en draagvlak van het voorzieningenaanbod en de werkgelegenheid. Dit komt de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Gorinchem als woon-, werk-, en vestingplek voor bedrijven, inwoners en bezoekers ten goede. Ook de riviercruisevaart levert hieraan een bijdrage, met positieve effecten op winkels, horeca, musea, stadswandelingen en andere toeristische voorzieningen. De culturele sector speelt eveneens een belangrijke rol in het versterken van het leefklimaat en het toeristisch profiel van Gorinchem.

Culturele activiteiten en evenementen verhogen de belevingswaarde

van Gorinchem, in aanvulling op de historische binnenstad. Dit trekt niet alleen toeristen aan, maar vergroot ook de kans op herhaalbezoek én draagt bij aan het welzijn van de inwoners. De culturele dynamiek versterkt de identiteit van Gorinchem en bevordert lokale trots en betrokkenheid. Toerisme speelt bovendien een rol in het behoud en de promotie van het culturele erfgoed van Gorinchem. De erkenning van de Hollandse Waterlinies als UNESCO Werelderfgoed en de promotie daarvan hebben samen met de titel van ‘Mooiste vestingstad van Nederland’ in 2021 en het programma ‘Denkend aan Nederland’, de zichtbaarheid van Gorinchem als toeristische bestemming vergroot. Bezoekers komen af op de rijke geschiedenis, het erfgoed en de culturele activiteiten die georganiseerd worden. De gemeentelijke inkomsten uit toerisme, zoals toeristenbelasting, havengelden, toeristische overtochten via de veerdienst en parkeeropbrengsten, worden onder meer ingezet voor het behoud, beheer en onderhoud van cultureel erfgoed en historische monumenten. Erfgoed vormt niet alleen een belangrijke trekpleister voor recreatie en toerisme, maar versterkt ook de leefomgeving, het vestigingsklimaat en de vitaliteit van de vestingstad. Recreatie en toerisme heeft ook een sociaal maatschappelijke waarde. Het draagt bij aan sociale cohesie en aan ontspanning en welzijn van zowel inwoners als bezoekers.

Toeristisch-recreatieve activiteiten stimuleren ontmoetingen en sociale interactie, en de omgeving biedt mensen de gelegenheid om tot rust te komen. Daarmee bevorderen ze de gezondheid, het welzijn en het bewustzijn van de waarde van het natuurlijke en culturele landschap van Gorinchem.

1

Hoe ervaren respondenten Gorinchem nu?

2

Wat zouden respondenten in de toekomst graag willen zien in Gorinchem?

3

Dilemma’s: wat zouden respondenten liever zien in Gorinchem?

De Swipocratie was live van medio april tot eind mei. In totaal hebben 280 respondenten de Swipocratie ingevuld. Profiel van de respondenten De meeste respondenten zijn tussen de 36 en 65 jaar oud (60%). Jongvolwassenen (26-35 jaar) vormen (18%) van de groep en 15% is 65-plus. De respondenten wonen verspreid over Gorinchem: 31% woont in de binnenstad, 24% in Gorinchem-Oost, 16% in Gorinchem-West. Opvallend is dat ruim een kwart (28%) van de respondenten niet uit Gorinchem komt.

vaak te druk in Gorinchem en 19% stoort zich aan de drukte op het water. Het aanbod van voorzieningen wordt over het algemeen als positief beoordeeld. Zo mist 59% geen uitgaansgelegenheid, ervaart 73% voldoen-

Hoe respondenten Gorinchem nu ervaren De respondenten zijn trots op Gorinchem. Zo voelt 88% zich trots op de vestingstad en geeft 91% aan dat water onlosmakelijk verbonden is met Gorinchem. De binding met de stad is ook sterk. Zo hoopt bijna driekwart (73%) in 2035 nog steeds in Gorinchem te wonen. Hoewel 13% van de respondenten werkzaam is in de toeristische of recreatieve sector, zijn de meningen over de aantrekkelijkheid van Gorinchem als bestemming verdeeld. Slechts een derde vindt Gorinchem aantrekkelijk voor gezinnen (69%), jonge mensen (53%), terwijl 91% Gorinchem wel aantrekkelijk acht voor ouderen. Toch zegt een meerderheid dat er voldoende te doen is voor gezinnen (67%), jongeren (54%) en ouderen (64%). Wat betreft drukte ervaren de meeste inwoners de stad als relatief rustig. Slechts 26% vindt het Figuur 10 Flyer van de Swipocratie

48

49

de ruimte om de natuur in te gaan en vindt 54% dat er voldoende cultuuraanbod is. Ook over de horeca en recreatie zijn de meeste respondenten tevreden. 70% vindt dat er genoeg restaurants en cafés zijn, 66% geniet van plekken in of aan het water en 71% vindt het wandel- en fietspadennetwerk als toereikend. Veel respondenten maken ook actief gebruik van de stad. 74% wandelt vaak over de vestingwallen en 60% brengt in de vrije tijd regelmatig tijd door op of aan het water. Verder wordt parkeren in de binnenstad door 46% als probleemloos ervaren wandelt een ruimte meerderheid (74%) vaak over de vestingwallen en is vaak op het water in de vrije tijd (40%). Tot slot zegt vindt een kleine meerderheid van de inwoners parkeren 54% een probleem en voelt 69% zich veilig bij het wandelen en fietsen.

te willen zetten voor het behoud van Gorinchem, bijvoorbeeld als vrijwilliger of donateur. Concluderend is de betrokkenheid van de bewoners (en bezoekers) bij Gorinchem groot. Men waardeert het erfgoed en vindt het water een sterke kernwaarde. Bijna de helft van de respondenten geeft aan zich voor Gorinchem in te willen zetten als vrijwilliger. Het recreatief aanbod wordt door de bewoners als voldoende gewaardeerd. Zij schatten wel in dat het aanbod voor bezoekende gezinnen en de doelgroep in de leeftijd van 18-25, onder vertegenwoordigd is.

Dilemma’s De houding ten opzichte van toerisme is overwegend positief. Zo ziet 78% vooral de voordelen van toerisme, terwijl slechts 22% vooral nadelen ervaart. De meeste respondenten (79%) geven de voorkeur aan kleinschalige evenementen voor inwoners, in plaats van grote evenementen voor bezoekers van buitenaf. Over de ideale toerist zijn de meningen iets meer verdeeld, maar een kleine meerderheid (53%) ziet graag toeristen die komen voor water en toeristen, tegenover 47% die inzet op gezelligheid en activiteiten. De voorkeuren voor recreatie zijn eveneens verdeeld. 55% heeft liever rust aan het water, terwijl 45% juist meer waterrecreatie met bootjes wil. Ook als het gaat om het toeristisch aanbod in het algemeen, is er een lichte voorkeur zichtbaar voor meer dingen om te doen (55%) boven meer rust en ruimte (45%). Toerisme en recreatie in Gorinchem in 2035 De meeste respondenten (91%) vinden dat Gorinchem een toeristische bestemming moet blijven, en 65% verwacht dat het aantal toeristen in 2035 sterk zal toenemen. Tegelijkertijd vindt 81% het prima als er veel toeristen naar Gorinchem komen en 69% heeft geen probleem met meer toeristen. Een duidelijke minderheid geeft aan liever meer toerisme te hebben, ook als dit ten koste gaat van de winkels en horeca (19%).

Over de uitbreiding van overnachtingsmogelijkheden, zoals hotels in de binnenstad, zijn de meningen verdeeld: 42% van de respondenten is voor meer overnachtingsmogelijkheden, terwijl 58% hier geen voorstander van is. Tot slot geeft bijna de helft (48%) aan zich in

50

© Mooi Gorinchem

51

© Mooi Gorinchem

Bijlage 5 - Toekomstscenario’s recreatief-toeristisch Gorinchem Op basis van de SWOT-analyse zijn de pijlers zoals beschreven in hoofdstuk 3 opgesteld. Deze pijlers vormen de basis voor het ontwikkelen van een integraal programma dat aansluit bij de wensen en behoeften van de stakeholders en de Omgevingsvisie. Vanuit deze pijlers zijn vijf scenario’s opgesteld voor de duurzame ontwikkeling van toerisme en recreatie in Gorinchem. Deze scenario’s zijn bedoeld om gesprekken op gang te brengen om gezamenlijk te beslissen over het toekomstbeeld.

2

1

Gorinchem staat voor rustig wonen en werken

In 2035 heeft Gorinchem gekozen voor een rustige koers. De stad richt zich op de leefkwaliteit van haar inwoners. Bezoekers zijn welkom, maar de actieve stimulans via marketing, arrangementen of productontwikkeling is teruggeschroefd vanwege het beschikbare budget. De riviercruisevaart is stabiel gebleven op ongeveer 100 tot 150 schepen per jaar, met name in het toeristisch hoogseizoen. In het centrum is de detailhandel en horeca de afgelopen jaren afgenomen. Veel voormalige winkelpanden zijn omgevormd tot woningen of kleinschalige werkplekken. Wat gebleven is, zijn de dagelijkse voorzieningen zoals de bakker, slager, groenteboer, supermarkten en ambachtszaken. Plus- en minpunten:

52

+

-

Een rustig Gorinchem, meer ruimtes voor inwoners in het centrum, evenementen alleen voor inwoners, woonfunctie krijgt prioriteit over winkelfunctie in het centrum.

Weinig economische dynamiek, reuring van kleinschalige activiteiten, weinig impulsen voor lokale werkgelegenheid in horeca en vrijetijdsbesteding, minder variatie in het winkelaanbod, erfgoed en musea hebben moeite met bestaansrecht.

Gorinchem is een culturele en historische hotspot

In 2035 is Gorinchem uitgegroeid tot een levendige stad met een sterk historisch-cultureel profiel. Culturele instellingen, historische organisaties, musea, creatieve ondernemers en de vrijetijdssector hebben de handen ineen geslagen en werken intensief samen om de vestingstad op de kaart te zetten als plek waar cultuur, historie en erfgoed centraal staan. Jaarlijks worden er gezamenlijk thematische weken en evenementen georganiseerd, zoals re-enactment van Rampjaar 1672, die het Gorinchem van vroeger tot leven brengen. Hierdoor worden doelgroepen met een culturele voorkeur aangetrokken. Mondelinge geschiedenis (‘oral history’) krijgt een belangrijke plek: bewoners delen hun verhalen over Gorinchem via wandelroutes, luisterbanken en live vertelavonden. Culturele ondernemers maken samen programmering mogelijk op historische locaties zoals de Dalempoort, het Tolhuis, de vestingwallen of bij maritiem-industrieel erfgoed. Ondernemers haken aan met arrangementen, historische menu’s of etalages in stijl. Plus- en minpunten:

+

-

Veel te doen en bruisend cultureel leven met unieke evenementen, sterke lokale betrokkenheid van inwoners en samenwerking tussen cultuur, erfgoed en ondernemer, behoud en waardering van roerend en immaterieel cultureel erfgoed, nieuwe economische kansen voor onder andere gidsen, B&B’s, kunstenaars en culturele ondernemers, mogelijkheden voor re-enactment.

Drukker met doelgroepen die cultureel en historisch geïnteresseerd zijn (vnl inzichtzoekers en bij evenementen ook plezierzoekers), grootschalige evenementen, sterk gericht op cultuur, erfgoed en historie, concentratie bevindt zich in de vestingstad.

53

© Mooi Gorinchem

4

Gorinchem als onderdeel van de Vestingdriehoek

In 2035 heeft Gorinchem zich samen met andere regionale partners (zoals Dordrecht, Slot Loevestein, Fort Vurig) volop ingezet op een sterke positionering van de Vestingdriehoek. Dit heeft geleid tot een toename van het aantal internationale bezoekers en het aantal aanmeringen met riviercruiseschepen. De nadruk ligt minder op de eigen identiteit van Gorinchem maar meer op de Vestingdriehoek, waar ook de marketing en promotie zich op concentreert. Plus- en minpunten:

3

-

Grotere naamsbekendheid door internationale positionering, regionale samenwerking, professionalisering samengevoegde uitvoeringsorganisaties en meer slagkracht door samenwerking, meer bezoekers en hogere toeristische bestedingen.

Gorinchem verdwijnt als zelfstandige bestemming uit beeld, minder eigen zeggenschap, bezoekers komen het gehele jaar door, bezoekers verdelen hun aandacht over de regio waardoor er minder binding met de stad zelf is.

Gorinchem bruist en het water speelt de hoofdrol

In 2035 heeft Gorinchem vol ingezet op haar ligging aan het water. De stad presenteert zich als dé waterstad van Midden-Nederland, waar het maritieme verleden én het recreatieve heden samenkomen. De Boven-Merwede, Linge, en stadsgrachten vormen een blauw netwerk dat niet alleen historisch betekenisvol is, maar ook recreatief volop benut wordt. Gorinchem bruist van het waterplezier. Inwoners en bezoekers kunnen suppen, waterfietsen en meedoen aan aquabubbelen. In de zomer wordt er gezwommen bij de schoongehouden Boven de Waterpoort, stadsstranden en grachten. Het gehele jaar door kunnen inwoners en bezoekers zich laten vervoeren over het water met een schipper inclusief catering. Langs de oevers zijn recreatieve zones ingericht, met drijvende terrassen en waar kan worden aangelegd. Het Gorcums Museum heeft een vaste maritieme expositie geopend, waarin het 38 scheepvaartverleden van Gorinchem en de scheepsbouwindustrie wordt belicht. Hierbij wordt samenwerkt met bedrijven uit de maritieme sector. Plusen minpunten:

54

+

5

Gorinchem is dé toeristische vestingstad van Nederland

In 2035 is Gorinchem uitgegroeid tot dé toeristische vestingstad van Nederland. De landelijke titel ‘Mooiste vestingstad van Nederland’ en de tv-uitzending van ‘Denkend aan Holland’ met André van Duin en Janny van der Heijden waren het begin van een toeristische doorbraak. Door marketing en promotie, productontwikkeling en het uitbreiden van de overnachtingsmogelijkheden zijn er het gehele jaar door bezoekers in Gorinchem. Het centrum bruist en er is een diversiteit aan boutiquehotels, B&B’s, souvenirwinkels en restaurants. Het centrum biedt ook ruimte aan tijdelijke conceptstores en seizoensgebonden pop-up stores. Plus- en minpunten:

+

-

+

-

Gorinchem is druk en bruist van de activiteiten en bezoekers, nieuwe toeristische inkomsten met name uit watergebonden activiteiten, schonere grachten dragen bij aan duurzaamheid.

Het historische karakter van Gorinchem wordt overschaduwd door de nadruk op het water, toename van drukte op en rond het water, volle grachten en aanlegplaatsen, evenementen hebben een maritiem karakter wat minder aansluit bij bezoekers die voor cultuurhistorie komen.

Hoge toeristische inkomsten, sterke economische impuls voor horeca, cultuur en detailhandel, groot en gevarieerd aanbod aan voorzieningen, seizoensverlenging.

Parkeer- en bereikbaarheidsproblemen in en rond het centrum, continue toeristisch bezoek, cruisevaart verdubbeld, toenemende spanning tussen leefbaarheid voor inwoners en toeristisch gebruik van de vestingstad (druk en draagkracht).

55

Bijlage 6 - Leefstijlvinder

11%

12%

17%

12%

GROEP

Vier basis leefstijlen geven inzicht in drijfveren In de basis kent Nederland vier leefstijlen met ieder hun eigen manier van in het leven staan: creatief, harmonieus, controlerend en veilig. De leefstijlen baseren zich op het wetenschappelijke model BSR. Dit model ontrafelt de drijfveren van mensen en wat te doen om mensen in beweging te krijgen. Van oorsprong is het model gericht op marketing (welke boodschap, welke tone of voice en via welk kanaal zijn de groepen te bereiken), maar het wordt steeds vaker ook gebruikt voor productontwikkeling (welk aanbod sluit aan op de leefstijlen).

De basisleefstijlen onderscheiden zich van elkaar aan de hand van twee gedragsverklarende dimensies. De horizontale as is de sociologische as en maakt onderscheid tussen mensen die gericht zijn op de groep of omgeving (familie, vrienden, enzovoort.) of juist op de eigen persoon (ego). De verticale psychologische as maakt onderscheid tussen mensen die gemakkelijk hun emoties tonen en contact maken (extravert) en mensen die emoties eerder onderdrukken en meer op zichzelf zijn (introvert). Door deze dimensies met elkaar te kruisen, ontstaan vier kwadranten. Door te kijken naar de mate waarin iemand op de groep of ego is gericht en de mate waarin mensen meer ingetogen of meer uitgelaten zijn, kunnen we groepen selecteren die kenmerkend zijn voor vrijetijdsbesteding.

harmonie

EGO

Vrijetijdsgedrag verklaard in leefstijlen De leefstijlen voor recreatie & toerisme geven inzicht in de vrijetijdswensen- en behoeften van Nederlanders. Deze leefstijlen laten zien waar mensen in hun vrije tijd of op vakantie behoefte aan hebben. En wat de verschillen hierin zijn. Het ene 55+ koppel is het andere niet. De één wil namelijk rust en regelmaat, de ander juist drukte en sensatie. Leefstijlen gaan hiermee een stap verder dan de traditionele indeling van doelgroepen zoals oud, jong, gezinnen, koppels, veel te besteden, weinig te besteden enzovoort.

EXTRAVERT

vrijheid

Elke groep heeft eigen voorkeuren De figuur hiernaast geeft de zeven onderscheidende doelgroepen weer en hun basisbehoefte. Elke groep heeft eigen voorkeuren. Meer informatie vindt u op www.leefstijlvinder.nl

13%

16% 19%

controle

Stijlzoeker

56

Rustzoeker

Plezierzoeker

Avontuurzoeker

INTROVERT

Harmoniezoeker

Verbindingzoeker

veilig

Inzichtzoeker

57