Jaarstukken 2025

Jaarstukken 2025

Jaarstukken 2025

Inhoudsopgave 1

2

3

4

5

Inleiding

3

1.1 1.2 1.3

Beleidsmatige inleiding Financiële verantwoording Leeswijzer

3 5 12

Jaarverslag: Programmaverantwoording

15

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11

15 20 25 32 38 45 54 68 74 82 85

Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Programma 2 Veiligheid Programma 3 Verkeer en Vervoer Programma 4 Economie Programma 5 Onderwijs Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie Programma 7 Sociaal Domein Programma 8 Duurzaamheid Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing Algemene dekkingsmiddelen Overhead, Vennootschapsbelasting en Onvoorzien

Jaarverslag: Paragrafen

91

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8

91 101 110 113 128 129 149 155

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Openbaarheid Verbonden partijen Grondbeleid Lokale heffingen

Jaarrekening

161

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9

161 166 178 180 182 197 199 201 203

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Overzicht van baten en lasten Recapitulatie structureel begrotingsevenwicht Balans per 31 december 2025 Toelichting op de balans per 31 december 2025 Rechtmatigheidsverantwoording Wet Normering bezoldiging Topinkomens publieke en semipublieke sector (WNT) Totaaloverzicht baten en lasten per taakveld Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa)

Overige gegevens

212

1

Jaarstukken 2025 6

2

Jaarrekening - Bijlagen

213

6.1 6.2 6.3 6.4

213 225 227 234

Reserves Voorzieningen Investeringsoverzicht Vastgesteld beleid

Jaarstukken 2025

1

Inleiding

1.1

Beleidsmatige inleiding

De jaarstukken zijn het moment om in beeld te brengen wat de gemeente het afgelopen jaar heeft gedaan. Of de gestelde doelen zijn behaald en welke uitgaven en inkomsten daarbij horen. Daarmee legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad over welk beleid is gevoerd. Vanaf de start in 2022 hebben wij gewerkt aan een toekomstbestendig Gorinchem: een stad die toegankelijk, leefbaar en duurzaam is. Een stad waarin inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners de ruimte krijgen om mee te bouwen. In 2025 stond voor het college de afronding centraal van de ambities en speerpunten uit het collegeprogramma 2022–2026 Voor Gorinchem!. Bestuur, financiën en dienstverlening In 2025 lag de nadruk op het verder versterken van een stabiele en betrouwbare basis voor bestuur en dienstverlening. Organisatieprocessen zijn verbeterd waardoor kwaliteit en continuïteit van de gemeentelijke dienstverlening is verstevigd. De toetreding tot de gemeenschappelijke regeling Belasting Samenwerking Rivierenland (BSR) is daarvan een concreet voorbeeld. Daarnaast hebben we gewerkt aan het actualiseren van beleid en instrumenten die nodig zijn om ook in de komende jaren koersvast te blijven. Het subsidiebeleid is herijkt. De doorvoering van efficiencymaatregelen dragen eraan bij dat middelen doelmatig worden ingezet en zoveel mogelijk ten goede komen aan maatschappelijke opgaven in de stad.

Ruimtelijke ontwikkeling en wonen Wonen en ruimtelijke ontwikkeling zijn onverminderd belangrijke pijlers gebleven van ons beleid. In 2025 zijn verdere stappen gezet op het gebied van woningbouw en ontwikkeling van de stad zoals de Arkelsedijk en de Schelluinsestraat. Samen met woningcorporatie Poort6 is een belangrijke stap gezet in de vernieuwing van de Haarwijk. In deze wijk en op andere plekken in de stad wordt het woningaanbod uitgebreid met sociale huurwoningen en wordt gewerkt aan het versterken van de leefkwaliteit. Duurzaamheid en milieu In de Gildenwijk zijn opnieuw woningen aangesloten op het warmtenet. Het stadhuis is in 2025 volledig gasloos geworden. Het warmtestation aan de Bullekeslaan voorziet inmiddels circa 800 woningen en het stadhuis van duurzame warmte. In 2025 besloot provincie Zuid-Holland dat er geen windturbines meer komen op bedrijventerrein Avelingen. Op Gorinchem-Noord is verder gewerkt aan de ontwikkeling van een energiehub, waarmee duurzame energie uit zon en wind wordt ingezet voor het nieuwe bedrijventerrein. In de openbare ruimte is een grote stap gezet door conventionele verlichting te vervangen door LED-verlichting. Ook is gestart met de vervanging van de riolering in delen van de stad, waarbij nadrukkelijk rekening wordt gehouden met klimaatverandering. Daarnaast is ingezet op het vasthouden van water en het vergroenen van de stad.

De genomen en nog te nemen stappen laten zien dat Gorinchem werkt aan een andere duurzame manier van wonen, werken en inrichten van de stad.

3

Jaarstukken 2025 Buitenruimte en mobiliteit Op het gebied van mobiliteit en openbare ruimte is in 2025 een inhaalslag gemaakt in noodzakelijk onderhoud en vervanging. Veiligheid en bereikbaarheid stonden daarbij centraal. De aanpassing van de rotonde Eike’s Hof heeft geleid tot een duidelijkere verkeerssituatie en tot een afname van (bijna-)ongevallen. Daarnaast zijn belangrijke voorbereidingen getroffen voor de herinrichting van de Banneweg, de rotonde bij het stadhuis en de inrichting van het stadhuisplein. De herinrichting zorgt straks voor een betere doorstroming en draagt bij aan de verkeersveiligheid van deze belangrijke hoofdverkeersader. Sociaal domein, onderwijs en zorg In het sociaal domein is ook in 2025 stevig ingezet op ondersteuning, begeleiding en jeugdzorg. Aandacht voor preventie, passende zorg voor inwoners die dat nodig hebben en versterking van de samenwerking met maatschappelijke partners staat centraal. Vanuit het Integraal Huisvestingsplan (IHP) zijn voor meerdere locaties in het primair onderwijs besluiten voorbereid en uitgevoerd. De i_campus krijgt steeds meer vorm en inhoud. Het Omnia College is verhuisd naar het Da Vinci College, waar een mooie samenwerking tussen vmbo en mbo ontstaat. Het i_lab is een plek waar onderwijs, bedrijfsleven en innovatie samenkomen.

De realisatie van het Frenkie de Jong Cruijff Court zorgt op de i_campus letterlijk en figuurlijk voor de broodnodige beweging. In 2025 is de aanbesteding voor het nieuwe zwembad Aquabliek afgerond en kozen inwoners de naam van het nieuw te bouwen zwembad. De eerste paal is in 2026 geslagen. Bij de atletiekbaan zijn de sportvoorzieningen weer duurzaam en veilig gemaakt. Economie en cultuur Het versterken van de economie, cultuur en het toeristisch profiel van Gorinchem is een continu proces. Ondernemers zijn de drijvende kracht en werken dagelijks aan het versterken van de uitstraling van vestingstad Gorinchem in samenwerking met Mooi Gorinchem. Het opknappen van historische gevels in het kernwinkelgebied zorgt voor een aantrekkelijker en levendigere binnenstad met meer aandacht voor erfgoed in onze stad. De toename van het aantal riviercruiseschepen dat aanmeert, laat ziet dat Gorinchem een aantrekkelijke toeristische bestemming is. Het cultuurbeleid is geactualiseerd inclusief een integrale museumvisie. Ook is gewerkt aan de ontwikkeling van het Cultuurhuis. In 2026 volgt de verdere uitwerking. Veiligheid en samenwerking Veiligheid blijft een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente, partners en inwoners. Daarnaast zetten we in op regionale samenwerking en een efficiënte inzet van mensen en middelen.

Bestuurlijke reflectie Terugkijkend op 2025 constateren wij dat er keihard gewerkt is om de ambities uit deze bestuursperiode te realiseren of een stevige aanzet te geven. Wij zijn trots op wat we samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en regionale partners hebben bereikt. Voorgenomen beleid is uitgevoerd, er zijn duidelijke keuzes gemaakt én het college laat - ondanks dat er altijd financiële uitdagingen zullen zijn - een financieel gezonde en beheersbare huishouding achter. Zo kan ook de komende bestuursperiode verantwoord geïnvesteerd worden in Gorinchem. Het college van burgemeester en wethouders, 26 mei 2026

4

Jaarstukken 2025

1.2

Financiële verantwoording

In deze paragraaf wordt in hoofdlijnen ingegaan op de financiële ontwikkelingen over 2025. Hierbij worden de afwijkingen en het resultaat gepresenteerd ten opzichte van de "bijgestelde begroting". Dat is de begroting inclusief de door de gemeenteraad vastgestelde begrotingswijzigingen. Daarna wordt ingegaan op de mutaties in de algemene reserve, de belangrijkste oorzaken daarvan en de definitieve stand ultimo 2025. Tot slot is een korte toelichting gegeven op het verloop van de investeringen in 2025. Ontwikkeling resultaat Het resultaat 2025 na bestemming voor vastgesteld beleid is € 4,3 mln. positief. Het al bekende begrotingssaldo heeft hieraan met € 3,9 mln. de grootste bijdrage geleverd. Naast het begrotingssaldo hebben de kadegelden en de leges meer baten opgeleverd. Ook het vrijvallen van een deel van de voorziening van Groote Haar heeft een positief effect. Het programma overhead heeft ook een voordeel opgeleverd. De parkeerketen en het later dan gepland verkopen van gronden en panden hebben een negatief effect. Voor een uitgebreide toelichting op de verschillen tussen de bijgestelde begroting 2025 en de daadwerkelijke realisatie verwijzen we naar de toelichting in de verschillende programma’s. Een deel van de exploitatiebudgetten is niet volledig benut.

In een aantal gevallen wordt voorgesteld om deze onderuitputting via een bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 in 2026 beschikbaar te stellen om het voorgenomen beleid uit te voeren en/of af te ronden. Een nadere uitsplitsing van het resultaat voor bestemming en de voorstellen tot resultaatbestemming zijn opgenomen in onderstaande tabellen. Voor een uitgebreidere toelichting op de oorzaken van de verschillen verwijzen we naar de programmaverantwoording van het jaarverslag, onderdeel "wat heeft het gekost".

5

Jaarstukken 2025 Nr.

Ontwikkeling resultaat (bedragen x € 1.000)

1

Opheffing Regio-AV (Prog. 1)

100

V

2

Preventie aanpak jeugdcriminaliteit (Prog. 2)

177

V

3

Taakstelling parkeerregisseur (Prog. 3)

-102

N

4

Wegenbeheerplan (Prog. 3)

532

V

5

Kadegelden riviercruisevaart

296

V

6

Grondexploitaties bedrijventerreinen (Prog. 4)

460

V

7

Inhuizen Omnia College (Prog. 5)

300

V

8

Laaggeletterdheid (Prog. 5)

197

V

9

Huisvestingsvoorzieningen voor basisonderwijs aan asielzoekers (Prog. 5)

370

V

10

SPUK Sport (Prog 6.)

125

V

11

Natuur bij energieprojecten (Prog. 8)

798

V

12

Transformatie Arkelsedijk (Prog. 9)

-261

N

13

Leges bouwvergunningen (Prog. 9)

277

V

14

Realisatiestimulans Woningbouw (Prog. 9)

1.204

V

15

Verkopen gronden en panden (Prog. 9)

-929

N

16

Algemene uitkering (Prog. AD)

211

V

17

Opbrengsten parkeerketen (Prog. AD)

-178

N

18

Resultaat op programma overhead plus onvoorzien (Prog. OVO)

1.595

V

19

Begrotingssaldo

3.856

V

20

Overig

199

V

9.227

V

Totaal resultaat voor bestemming

6

Jaarstukken 2025 Voor de uitwerking en afronding van het beoogde beleid, stellen we voor om onderstaande (incidentele) restantbudgetten – in overeenstemming met de financiële verordening - via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 beschikbaar te stellen voor 2026. Nr.

Resultaatbestemming (bedragen x € 1.000) Resultaatbestemming ter uitvoering van vastgesteld beleid

4.952

1

Decembercirculaire 2025 (Prog. 2)

52

2

Preventie aanpak jeugdcriminaliteit (Prog. 2)

177

3

Onderhoud wegen (Prog. 3)

532

4

Huisvestingsvoorzieningen voor basisonderwijs aan asielzoekers (Prog. 5)

370

5

Inhuizen Omnia College (Prog. 5)

300

6

Middelen laaggeletterdheid (Prog. 5)

197

7

Decembercirculaire 2025 (Prog. 7)

105

8

Natuur bij energieprojecten (Prog. 8)

798

9

Decembercirculaire 2025 (Prog. 8)

21

10

Decembercirculaire 2025 (Prog. 9)

84

11

Verkoopkosten panden (Prog. 9)

41

12

Project BRP (Prog. OVO)

318

13

Decembercirculaire 2025 (Prog. OVO)

13

14

WOO (Prog. OVO)

209

15

E-Depot (Prog. OVO)

231

16

Softwarekosten (Prog. OVO)

17

Realisatiestimulans Woningbouw (vergoeding vanuit het Rijk tgv reserve)

18

Toevoeging voorziening MJOP Sportpark Molenvliet

60 1.204 240

Toevoeging aan reserves

2.750

19

Toevoeging Reserve Co-Financiering

1.000

20

Toevoeging Reserve Onderwijshuisvesting

1.000

21

Toevoeging Reserve Stedelijke Ontwikkeling

250

22

Toevoeging Reserve Duurzaamheid

250

23

Toevoeging Reserve Organisatieontwikkeling Totaal bestemmingsvoorstellen

250 7.702

1. Decembercirculaire 2025 (Prog. 2) Van het Rijk hebben wij middelen ontvangen om uitvoering te kunnen geven aan 'Veerkracht en Weerbaarheid". In totaal gaat het om een bijdrage van € 52.000. Omdat deze middelen pas laat beschikbaar zijn gesteld en daardoor in 2025 niet zijn besteed, stellen wij voor om deze extra middelen conform de oormerking mee te nemen naar 2026. 2. Preventie aanpak jeugdcriminaliteit (Prog. 2) Gorinchem heeft van het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) een bijdrage ontvangen voor de preventie aanpak van jeugdcriminaliteit ten behoeve van het voorkómen van jonge aanwas en doorgroeiers in de ondermijnende en georganiseerde criminaliteit. Gorinchem ontvangt in de periode 2025-2027 hiervoor een jaarlijkse bijdrage van € 500.000. Omdat de middelen pas halverwege het jaar beschikbaar zijn gesteld is later gestart met de preventie aanpak jeugdcriminaliteit en stellen we voor de in 2025 niet bestede gelden mee te nemen naar 2026.

7

Jaarstukken 2025 3. Onderhoud wegen (Prog. 3) Voor de uitvoering van het beheerplan Wegen 2025-2029 is het gelukt de opgave voor te bereiden, aan te besteden en voor een groot deel uit te voeren. Vanwege de beschikbare capaciteit bij de aannemer en de weersomstandigheden loopt een deel van de uitvoering door naar 2026 en wordt voorgesteld deze middelen mee te nemen naar 2026. 4. Huisvestingsvoorzieningen voor basisonderwijs aan asielzoekers (Prog. 5) Van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) hebben we voor onderwijshuisvesting voor basisonderwijs aan asielzoekers in 2025 € 393.000 ontvangen. Hiervan resteert € 370.000, dit restant is in 2026 benodigd voor de onderwijshuisvesting voor de Internationale Schakelklas (ISK) in het voormalige Omnia College. 5. Inhuizen Omnia College (Prog. 5) Voor het gereedmaken van de locatie nieuwbouw het Gilde en de verhuizing van de Gildenweg naar de campus Hoefslag zijn eenmalige middelen beschikbaar gesteld (PPN 2023). Ook om het pand van het DaVinci College en de directe schoolomgeving geschikt te maken voor het inhuizen van o.a. het Omnia College zijn eenmalige middelen beschikbaar gesteld. Van deze eenmalige middelen resteert in 2025 € 300.000. Voorgesteld wordt dit bedrag mee te nemen naar 2026. 6. Middelen Laaggeletterdheid (Prog.

5) Voor de uitvoering is in samenwerking met de gemeenten Molenlanden en Vijfheerenlanden het plan (Programma Basisvaardigheden, 2025–2029) opgesteld waarmee nu met veel energie wordt ingezet op taal en participatie. Inmiddels hebben we hiervoor voldoende gekwalificeerde docenten aan kunnen trekken. De resterende middelen zijn dan ook in 2026 nodig voor dee uitvoering van dit plan. 7. Decembercirculaire 2025 (Prog. 7 ) Van het Rijk hebben wij middelen ontvangen in verband met de vluchtelingen opvang en voor kinderopvang pleegouders. Omdat deze middelen pas laat beschikbaar zijn gesteld stellen wij voor om deze extra middelen conform de oormerking mee te nemen naar 2026. Voor nadere toelichting verwijzen wij u naar het raadsvoorstel over de decembercirculaire 2025. 8. Natuur bij energieprojecten (Prog. 8) Voor de RES zijn vanuit het Rijk middelen ontvangen voor Natuur bij Energieprojecten. In samenwerking met Molenlanden wordt een subsidieregeling ingericht voor dit doel en zijn deze middelen nodig in 2026. 9. & 10. Decembercirculaire 2025 (Prog. 8 en Prog. 9) Van het Rijk hebben wij middelen ontvangen voor energiearmoede en volkshuisvesting. Omdat deze middelen pas laat beschikbaar zijn gesteld stellen wij voor om deze extra middelen conform de oormerking mee te nemen naar 2026. Voor nadere toelichting verwijzen wij u naar het raadsvoorstel over de decembercirculaire 2025.

11 Verkoopkosten panden (Prog. 9) In 2025 is een incidenteel budget ter beschikking gesteld voor de verkoop van gronden en panden. De opdracht om panden en gronden te verkopen loopt nog door in 2026. Zodoende is het restant van deze middelen nodig in 2026.

8

Jaarstukken 2025 12. Project BRP (Prog. OVO) Dit project heeft geleid tot vervolgacties die nu ter hand worden genomen. Voorgesteld wordt om het resterende bedrag van € 318.000 beschikbaar te stellen voor 2026 om dit project verder uit te voeren. 13. Decembercirculaire (Prog. OVO) Voor verwerking van gegevens van inburgeraars hebben we in de decembercirculaire gekregen van het Rijk. Conform de oormerking wordt voorgesteld deze mee te nemen naar 2026. 14. WOO (Prog. OVO) Begin 2021 heeft de Tweede Kamer een initiatiefwet aangenomen om de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Hiervoor heeft het Rijk geld beschikbaar gesteld, waarvan eind 2025 nog € 209.000 resteert. Dit is in 2026 nodig voor de verder invulling van deze opdracht/ambitie. 15. E-Depot (Prog. OVO) De gemeenteraad heeft ingestemd met het plan Gorinchem Duurzaam Digitaal (GDD). Het plan heeft als doel het duurzaam toegankelijk en leesbaar houden van digitale documenten. Om dit doel te bereiken is het noodzakelijk om een e-depot (een digitaal archief) in te richten. Het restantbudget 2025 van € 231.000 is daarvoor benodigd in 2026. 16. Softwarekosten (Prog. OVO) Door een gewijzigde meer rechtmatige wijze van boeken van jaaroverstijgende facturen ontstaat er in 2025 een eenmalig voordeel op de budgetten voor onderhoud software, licenties en ondersteuning van ICT-pakketten.

Door deze wijziging is dit budget incidenteel benodigd in 2026. Daarom wordt voorgesteld om beschikbaar te stellen in 2026. 17. Toevoeging reserve Realisatiestimulans Woningbouw In het kader van de schaarste aan woningen heeft het Rijk de Realisatiestiumlans Woningbouw geintroduceerd. Hiervoor zal een nieuwe reserve worden geopend en zullen de middelen die we hiervoor krijgen worden toegevoegd. 18. Toevoeging voorziening MJOP Sportpark Molenvliet In 2025 hebben we te maken gehad met een tegenvaller bij het onderhoud van de atletiekbaan van atletiekvereniging Typhoon. Hierdoor is de voorziening niet langer toereikend voor toekomstig onderhoud en is het wenselijk om een extra dotatie van de voorziening te doen. 19. Toevoeging reserve Co-Financiering De afgelopen jaren zijn diverse grote subsidies zoals de WBI en WoKT voor woningbouw ontvangen. Deze subsidies zijn onder de voorwaarden van een eigen inbreng door de gemeente. Bij de Perspectiefnota 2026 is hiervoor een investeringsbudget van € 1 mln. in het investeringsplafond opgenomen. Binnen het investeringsplafond is onvoldoende ruimte om snelheid te maken voor het reserveren van de benodigde Co-Financiering en daarom wordt een nieuwe reserve voorgesteld zodat we ook jaarrekeningoverschotten kunnen gebruiken voor dit doel.

9

Jaarstukken 2025 20. Toevoeging reserve Onderwijshuisvesting In de Perspectiefnota 2024 is een spaarsysteem voor Onderwijshuisvesting geïntroduceerd, waarin is afgesproken dat 50% van het jaarrekeningresultaat na bestemming in de reserve Onderwijshuisvesting wordt gestort indien de weerstandsratio groter is dan 2. Op dit moment wordt niet aan dit vereiste voldaan, maar wordt toch voorgesteld om € 1,0 mln. toe te voegen aan deze reserve zodat er meer en sneller middelen beschikbaar zijn voor de IHP-opgave. 21. Toevoeging reserve Stedelijke Vernieuwing Tot en met 2024 werd deze reserve voornamelijk ingezet voor personele capaciteit (€ 200.000) per jaar. In 2025 is er voor de Lange Slagenstraat, Linge II Zuid en Smartdelta een beroep gedaan op deze reserve. De eventuele baten zullen op termijn terugvloeien naar deze reserve. Om ervoor te zorgen dat hier geen financieel knelpunt ontstaat wordt voorgesteld een extra toevoeging te doen. 22. Toevoeging reserve Duurzaamheid In de motie Sparen voor een toekomstbestendige stad is verzocht om het huidige spaarsysteem te actualiseren. Het college heeft aangegeven hier bij de Perspectiefnota 2027 op terug te komen. Vooruitlopend hierop wordt een extra toevoeging gedaan aan de reserve Duurzaamheid. 23.

Toevoeging reserve Organisatieontwikkeling Om de basis op orde te houden en tegelijkertijd het gebruik van AI en processen zoals subsidieverlening, de WOO en projectmatig werken verder te professionaliseren, zijn incidentele middelen noodzakelijk. Ook de verdere versterking van de sturing vraagt om aanvullende incidentele middelen. Het verloop van het Jaarrekeningresultaat 2025 ziet er als volgt uit: Verloop resultaat Jaarrekening 2025 (bedragen x € 1.000) Jaarrekeningresultaat 2025

9.227

Bestemmingsvoorstellen exploitatie 2025

-4.952

Toevoeging reserve Co-Financiering

-1.000

Toevoeging reserve Onderwijshuisvesting

-1.000

Toevoeging reserve Stedelijke Vernieuwing

-250

Toevoeging reserve Duurzaamheid

-250

Toevoeging reserve Organisatieontwikkeling

-250

Resultaat na bestemming

1.525

10

Jaarstukken 2025 Ontwikkeling algemene reserve Het verloop van de algemene reserve in 2025 ziet er als volgt uit: Saldo algemene reserve (bedragen in € x 1.000)

2025

Stand 1-1-2025

30.468

Jaarrekeningrekeningresultaat 2024

12.771

Bestemming jaarrekeningresultaat 2024

-10.292

Dekking investeringen PPN 2024-2027

-3.800

Dekking investeringen PPN 2025-2028

-1.100

Afroming reserve Sociaal Domein

1.100

Amendement Skatepark Saldo algemene reserve ultimo boekjaar

-102 29.045

De diverse mutaties zijn het gevolg van eerdere besluitvorming. Het saldo van de algemene reserve bedraagt ultimo 2025 € 29 mln. Hierin is het resultaat 2025 nog niet meegenomen. De algemene reserve is het belangrijkste onderdeel van het weerstandsvermogen. De weerstandsratio komt op basis van bovengenoemde cijfers uit op 1,43 hetgeen binnen de door de raad vastgestelde bandbreedte is. Ontwikkeling Investeringen In 2025 is ruim € 14 mln. uitgegeven aan investeringen. De vastgestelde jaarschijf 2025 bedroeg circa € 28 mln. Met name op onderwijs en mobiliteit zitten de grootste afwijkingen. Het bedrag aan totaal openstaande investeringen bedraagt eind 2025 € 75 mln. De nieuwe Lingebrug en de Banneweg maken circa 50% uit van bovenstaande € 75 mln. In 2025 is een beperkt aantal grote investeringen afgerond. Voorgesteld wordt de nog beschikbare investeringsruimte voor die investeringen die nog niet gereed zijn € 75 mln. beschikbaar te houden voor de verdere realisatie in de komende jaren. In de Perspectiefnota 2027 zal de planning van de investeringen worden geactualiseerd en worden de financiële consequenties hiervan verwerkt. Een nadere onderbouwing van de investeringen staat in de toelichting bij de diverse programma's.

11

Jaarstukken 2025

1.3

Leeswijzer

De jaarstukken bestaan uit een beleidsmatig en een financieel deel: respectievelijk het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag De jaarstukken 2025 volgen in opzet de begroting 2025. De financiële informatie is binnen de programma's op het niveau van taakvelden opgenomen. Deze taakvelden zijn voorgeschreven vanuit het besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Naast de negen beleidsprogramma's is er een 'programma' algemene dekkingsmiddelen en zijn er overzichten van overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien. Indicatoren en streefwaarden In lijn met de eerdergenoemde taakvelden is vanuit het BBV een basisset van 34 beleids- of prestatieindicatoren voorgeschreven, die gemeenten verplicht moeten opnemen in de begroting en jaarrekening. Deze indicatoren geven inzicht in (de vergelijkbaarheid tussen gemeenten van) de beleidsprestaties en zijn objectief meetbaar. De gegevens zijn beschikbaar via landelijke bronnen voor alle gemeenten en vragen dus niet om een eigen/nieuw registratiesysteem. Alle gegevens zijn te raadplegen via www.waarstaatjegemeente.nl en op peildatum 11mei 2026 zijn de gegevens overgenomen. De indicatoren bevatten voor het college en de gemeenteraad belangrijke informatie om te kunnen sturen. Per programma worden de verplichte indicatoren in een tabel, aangeduid met een 'B'.

De indicatoren worden vergeleken met gemeenten in dezelfde stedelijkheidsklasse. Naast de basisset indicatoren zijn op een aantal programma's facultatieve indicatoren opgenomen, aangeduid met een 'F'. Deze gegevens komen voornamelijk uit de Gorcumse burgerpeiling. De burgerpeiling is in 2025 gehouden. Als de realisatie aanzienlijk afwijkt van de streefwaarde, wordt dit nader toegelicht. Verklaringen afkorting: B = Basisset indicator, F = Facultatieve indicator, PI = Prestatie Indicator, ME = Maatschappelijk Effect. Programmaverantwoording De programmaverantwoording bestaat per programma uit de beantwoording van de zogenaamde ‘3 W-vragen’. De gebruikelijke 3 W-vragen zijn gehandhaafd, omdat dit een goede verdiepingsslag aanbrengt van abstract naar concreet niveau. 1. Wat hebben we bereikt? 2. Wat hebben we daarvoor gedaan? 3. Wat heeft dit gekost? Het doel van ieder programma is overgenomen uit de begroting 2025. Hierin worden de 'overige ontwikkelingen' in enkele programma's nader toegelicht. Wat we in 2025 hebben gedaan om het programmadoel te bereiken is verder uitgewerkt in het overzicht 'concrete voornemens', die voor het grootste deel afkomstig zijn uit het collegeprogramma, inclusief de daaraan gekoppelde planning. Deze voornemens waren opgenomen in de begroting 2025. In een aantal gevallen heeft in de tussentijdse rapportage een bijstelling van de actie plaatsgevonden.

Deze bijstelling is ook verwerkt in de jaarrekening, zodat de jaarrekening rapporteert ten opzichte van de stand van zaken bij de tussentijdse rapportage, het laatste moment waarop de begroting 2025 is gewijzigd.

12

Jaarstukken 2025 Er wordt gebruik gemaakt van het onderstaande kleurenmodel om de voortgang van de concrete voornemens inzichtelijk te maken: • Periode voorbereiding besluitvorming (Paars) • Periode plaatsvinden besluitvorming (Lichtblauw) • Periode actie na besluitvorming of actie zonder besluitvorming (Geel). Om de voortgang van de concrete voornemens uit de begroting 2025 eenvoudig te kunnen volgen, zijn de bolletjes uit de Tussentijdse rapportage 2025 één op één overgenomen in de tabel met concrete voornemens. Alleen de concrete voornemens waarvan de kleur afwijkt ten opzichte van de Tussentijdse rapportage 2025 worden nader toegelicht. Daarbij hanteren wij de onderstaande kleuren om de voortgang te duiden: • Loopt volgens plan (Groen); • Loopt niet volgens plan, maar kan worden bijgestuurd (Oranje); • Loopt niet volgens plan en kan niet worden bijgestuurd (Rood). Onder het kopje 'Wat heeft dit gekost' worden de baten en lasten per taakveld gepresenteerd. Bij afwijkingen van € 60.000 of groter op taakveldniveau (baten en lasten afzonderlijk) ten opzichte van de gewijzigde begroting worden deze toegelicht. Ook de aan het programma gerelateerde investeringen en subsidies worden onder het kopje ‘wat heeft het gekost’ gepresenteerd.

Investeringen met een budget groter dan € 500.000, afwijkingen boven de € 100.000 op investeringsniveau en politiek relevante investeringen worden nader toegelicht. In elk programma zijn de verbonden partijen opgenomen die hebben bijgedragen aan de realisatie van de doelstellingen van dat programma. Paragrafen Na de programmaverantwoording volgen de paragrafen. Deze geven een dwarsdoorsnede van de jaarstukken, bezien vanuit een bepaald beleidsterrein. Het gaat vooral om beheersmatige aspecten die grote (financiële) gevolgen hebben gehad en/of van belang zijn geweest voor het realiseren van de programma's. De jaarrekening Het financiële gedeelte gaat in op de grondslagen voor de jaarrekening. In dit hoofdstuk zijn verschillende financiële overzichten opgenomen, waaronder: - Overzicht van de baten en lasten; - Recapitulatie structureel begrotingsevenwicht; - Balans per 31 december 2025 en de toelichting; - Rechtmatigheidsverantwoording; - Wet Normering Topinkomens (WNT); - Totaaloverzicht van de baten en lasten per taakveld; - Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa). Bijlagen In de bijlagen zijn de meerjarige overzichten van reserves en voorzieningen, het investeringsoverzicht en een overzicht van de beleidskaders opgenomen. Een lijst met gehanteerde afkortingen maakt de jaarstukken compleet.

13

Jaarstukken 2025

Jaarstukken 2025 Jaarverslag: Programmaverantwoording

Jaarstukken 2025

2

Jaarverslag: Programmaverantwoording

2.1

Programma 1 Bestuur en Ondersteuning

Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

0.1

Bestuur

Attie Mager

0.2

Burgerzaken

Attie Mager

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

2.1.1

Marjo Molengraaf

Wat hebben we bereikt met het programma Bestuur en Ondersteuning?

Doel Uit het collegeprogramma: Iedereen ervaart de dienstverlening van de gemeente. Of je nu inwoner, ondernemer of maatschappelijke partner bent in onze stad. In de visie Gastvrij Gorinchem hebben we concrete acties beschreven die we uitvoeren. Dat is merkbaar in het gemak waarop je producten of diensten kunt regelen maar ook bij de ontvangst in het stadhuis. We werken aan toegankelijkheid van onze (digitale) diensten, ook voor mensen met een beperking. In deze periode maken we meer zichtbaar welke diensten we als gemeente allemaal verlenen. Om ons werk als gemeente goed te doen, moet onze eigen bedrijfsvoering op orde zijn. We professionaliseren onze bedrijfsvoering, bijvoorbeeld door meer projectmatig te werken bij grote projecten, slim samen te werken met specialistische bureaus of professionals en ons verder te ontwikkelen in digitaal en datagedreven werken. Waar mogelijk maken we in onze bedrijfsvoering gebruik van diensten van Gorcumse ondernemers en bedrijven. Als gemeente hebben we diverse gebouwen in bezit. Zoals gebouwen waarin we werken, onderwijsgebouwen en accommodaties om te kunnen sporten en bewegen. We vinden het van belang dat ons vastgoed bijdraagt aan het bereiken van maatschappelijke doelen. In deze periode gaan we volop aan het werk om de gebouwen en accommodaties die ons eigendom zijn te verduurzamen.

Om onze stad steviger op de kaart te zetten gaan we werken vanuit één sterk merk. Zodat het voor iedereen herkenbaar is waar de gemeente Gorinchem voor staat en wat ze doet. We zorgen dat ons werk zichtbaar is. We nodigen inwoners uit om mee te denken, te doen of te beslissen. Dat doen

15

Jaarstukken 2025 we niet alleen tijdens speciale participatiebijeenkomsten, maar ook via ons Digipanel en natuurlijk gewoon door met mensen in gesprek te gaan over wat hen bezighoudt. We zorgen dat inwoners weten waarover ze mee kunnen denken en op welke manier ze dit kunnen doen. Daarbij gaan we expliciet aan de slag om jongeren actief te betrekken. Maatschappelijke vraagstukken houden zich niet aan grenzen van gemeenten. Ze zijn gemeente overstijgend en vragen daarom om een stevige samenwerking. Daar zetten we vol op in. We versterken onze relaties in de regio en de verschillende overheden. We doen dat niet alleen, maar ook samen met het bedrijfsleven en maatschappelijke partners in onze stad. We werken onze regionale strategie uit, om zichtbaar te maken waar we op welke regionale schaal aan werken. En we gaan hard aan de slag om een nieuwe Regio Deal binnen te halen, samen met de regio Drechtsteden.

Maatschappelijke effecten Indicator

B/F Eenheid

Formatie

B

Fte per 1.000 inwoners PI

8,9

Bezetting

B

Fte per 1.000 inwoners PI

8,6

Apparaatskosten

B

Kosten per inwoner in € PI

807

Externe inhuur

B

%

PI

12,2 % 21 % 20,3 %

17 % 15,5 %

Overhead

B

% van totale lasten

PI

8,4 % 7,6 %

8,2 %

8,6 %

7,6 %

Waardering inwoners algehele dienstverlening

F

1-10

ME

x

x

7,0

6,8

2.1.2

Soort

2022 2023

2024

Streefwaarde 2025

2025

9,4

9,3

8,5

9,3

8,5

8,4

8,3

8,6

864

920

991

993

6,8

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Concrete voornemens Actie (T=Turap en R=Rekening) (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget)

'25

Vastgoed 1. We actualiseren ons vastgoedbeleid. Een nieuw vastgoedbeleid biedt de mogelijkheid om een bijdrage te leveren aan de stad op het gebied van maatschappelijke doelen, duurzaamheid en stedelijke ontwikkeling. 3. We maken een verduurzamingsplan voor onze gemeentelijke gebouwen en verduurzamen onze gebouwen volgens dit plan. Bedrijfsvoering en dienstverlening 1. We werken aan een divers personeelsbestand binnen de gemeente, door niemand uit te sluiten bij werving en selectie. We vinden diversiteit belangrijk en realiseren voorzieningen en regelingen die recht doen aan inclusie. 3. We ontwikkelen de kwaliteit van persoonlijke dienstverlening. Bijvoorbeeld door te investeren in middelen die controles van identiteitsdocumenten makkelijker maken. 5. We vernieuwen de inrichting van de publieke ruimte in het stadhuis op basis van de uitkomsten van het gezamenlijke dienstverleningsconcept 2024-2025.

16

RB

'26

'27

'28

T25 Inh

T25 Plan

T25 Bud

R25 Inh

R25 Plan

R25 Bud

Jaarstukken 2025 Actie (T=Turap en R=Rekening) (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget)

'25

6. We vernieuwen onze telefooncentrale, om de telefonische dienstverlening door te ontwikkelen.

CB

'26

'27

'28

T25 Inh

T25 Plan

T25 Bud

R25 Inh

R25 Plan

R25 Bud

7. We monitoren onze dienstverlening en meten de klanttevredenheid met een nieuwe tool, zodat we weten waar we bij moeten sturen. 8. We stellen een gemeentebreed ontwikkelplan op om als organisatie meer datagedreven te gaan werken, bijvoorbeeld in het sociaal domein of het beheer van de openbare ruimte. Datagedreven werken is daarbij geen doel op zichzelf, maar een middel om onze informatiepositie te verbeteren, zodat we daarmee beleidsdoelstellingen kunnen bereiken en publieke meerwaarde kunnen vergroten. 9. We verbeteren de leefbaarheid in wijken door te zorgen dat informatie in de Basisregistratie Personen klopt en we in beeld hebben wie waar woont, om illegale bewoning leegstaande locaties tegen te gaan. Communicatie en participatie 1. We stellen beleid en afspraken op over hoe inwoners en organisaties de gemeente uit kunnen dagen om taken over te nemen. We maken daarvoor een inventarisatie op welke onderwerpen taken overgenomen kunnen worden en nodigen inwoners uit om hierover mee te denken. 3. We stellen een merkenstrategie op om een sterk, gemeentelijk merk neer te zetten en te versterken. We laten daarmee zien wat de gemeente allemaal doet en zoeken actief de samenwerking op met andere partijen die het merk Gorinchem uitdragen.

CB

Regionale samenwerking en lobby 2. We werken onze regionale strategie bij. Daarin maken we zichtbaar welke vormen van regionale samenwerking het best aansluiten bij onze gemeentelijke doelstellingen, zodat onze inzet aansluit bij gemeentelijke doelen. Hierover gaan we met de gemeenteraad in gesprek. 3. We gebruiken de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen om de positie van de gemeenteraad te versterken, met de mogelijkheden die de wijziging van de wet hiervoor biedt. Dit betrekken we bij de noodzakelijke wijziging van gemeenschappelijke regelingen. 4. We stellen een lobbystrategie op, aan de hand van de ambities van onze gemeente. 5. We werken samen met andere gemeenten die dezelfde belangen hebben als wij aan lobbytrajecten. Dat doen we in de regio, of met gemeenten die om andere redenen op ons lijken, bijvoorbeeld andere middelgrote gemeenten. 6. We zetten in op het binnenhalen van provinciale, nationale en Europese subsidies. Toegekende subsidies worden beheerd. Nieuw vanaf de begroting 2025

17

Jaarstukken 2025 Actie (T=Turap en R=Rekening) (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget)

'25

'26

'27

'28

T25 Inh

T25 Plan

T25 Bud

R25 Inh

R25 Plan

R25 Bud

We gaan aan de slag met het herijken van het gemeentelijksubsidiebeleid waarbij we kritisch gaan kijken naar de inzet van alle subsidiegelden in relatie tot de gemeentelijke doelen en effectiviteit. Nr.

Toelichting voortgang

Communicatie en participatie 3.

Door beperkte personele capaciteit in 2025 is er nog geen strategie vastgesteld. De verwachting is dat het besluit in de eerste helft van 2026 wordt genomen.

2.1.3

Wat heeft dit gekost?

Exploitatie (bedragen x € 1.000) V = voordeel en N = nadeel

Jaarrekening 2024

Begroting primitief 2025

Begroting na wijziging 2025

Jaarrekening 2025

Verschil 2025

V/N

0.1 Bestuur

3.038

2.822

2.777

3.130

-353

N

0.2 Burgerzaken

2.203

1.701

1.941

1.837

104

V

673

704

690

690

0

V

5.914

5.227

5.409

5.658

-249

V

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Lasten Bestuur en Ondersteuning 0.1 Bestuur

173

3

3

7

4

V

0.2 Burgerzaken

900

743

864

938

74

V

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

563

670

620

581

-40

N

Baten Bestuur en Ondersteuning

1.636

1.416

1.487

1.526

39

V

Totaal saldo van baten en lasten

-4.278

3.811

3.921

4.132

-210

V

Stortingen aan reserves

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves

0

0

0

0

-4.278

3.811

3.921

Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)

4.132

-210

N

Verschil Verdeling tussen bedrag begroting na wijziging en jaarrekening

Toelichting

353 N

100 V

Het budget van de Regio AV is in 2025 in verband met de ontmanteling van de Regio AV niet gebruikt.

491N

De pensioenvoorziening is aangevuld, zodat er voldoende geld in de voorziening zit om aan toekomstige verplichtingen te kunnen voldoen.

18 N

In 2025 is er sprake geweest van een lichte stijging van het aantal aanvragen van reisdocumenten. Dat leidt niet alleen tot hogere inkomsten voor de gemeente (zie TV02 baten) maar ook tot een hogere afdracht aan het Rijk (nadeel € 33.000). Daarnaast zien we

Lasten 0.1 Bestuur

0.2 104 V Burgerzaken

18

Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil Verdeling tussen bedrag begroting na wijziging en jaarrekening

Toelichting

een afname van Verklaringen Omtrent Gedrag hetgeen ook leidt tot lagere afdrachten aan het Rijk (voordeel € 15.000). 37 V

Vanwege de val van het kabinet zijn in oktober vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer gehouden. Van het Rijk heeft Gorinchem € 128.000 gekregen ter compensatie van de kosten. De werkelijke kosten zijn lager uitgevallen (voordeel € 37.000).

85 V

Vanwege een latere start is het project Administratieve leegstand BRP nog niet afgerond. De raad wordt voorgesteld om het resterende bedrag van € 85.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 beschikbaar te stellen in 2026 om dit project af te ronden.

90 V

In 2025 is er sprake geweest van een lichte stijging van het aantal aanvragen van reisdocumenten. Dit leidt niet alleen tot hogere inkomsten voor de gemeente maar ook tot een stijging van de afdrachten aan het Rijk (zie TV02 lasten).

20 N

We zien een daling van aanvragen Verklaringen Omtrent Gedrag. Dit leidt ook tot lagere afdrachten aan het Rijk (Zie TV02 lasten).

Baten 0.2 74 V Burgerzaken

2.1.4

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

• GR Regio-AV

19

Jaarstukken 2025

2.2

Programma 2 Veiligheid

Nr.

Taakveld

1.1

Crisisbeheersing en Brandweer

Reinie Melissant

1.2

Openbare orde en Veiligheid

Reinie Melissant

2.2.1

Portefeuillehouder

Wat hebben we bereikt met het programma Veiligheid?

Doel Uit het collegeprogramma: Om prettig te wonen, werken en verblijven in de stad, is het van groot belang dat je je veilig voelt. Daarom zetten we in op de aanpak van ondermijning, de samenwerking met zorg- en veiligheidspartners, het vergroten van de digitale veiligheid en een veilige woon- en leefomgeving. We beheersen de veiligheidsrisico’s als het gaat om het uitgaansklimaat en evenementen in de stad. Dit alles doen we vanuit de juiste balans tussen preventie en handhaving.

20

Jaarstukken 2025

Maatschappelijke effecten Indicator

B/F

Eenheid

Soort

2022

2023

2024

Streefwaarde 2025

Realisatie 2025

Verwijzingen Halt

B

Aantal per 1.000 jongeren

PI

7

10

9

20

10

Winkeldiefstallen

B

Aantal per 1.000 inwoners

PI

2,1

2,6

2,2

2,1

2,6

Geweldsmisdrijven

B

Aantal per 1.000 inwoners

PI

4,4

4,3

4,7

4,5

4,9

Diefstallen uit woning

B

Aantal per 1.000 inwoners

PI

0,9

1,2

1,0

1,1

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

B

Aantal per 1.000 inwoners

PI

4,9

4,9

4,4

Aandeel dat zich veilig voelt in de buurt

F

% vanuit Gorcumse burgerpeiling

PI

x

86%

x

86%

84%

Mate van overlast van buurtbewoners Ten minste enige mate van overlast

F

% vanuit Gorcumse burgerpeiling

PI

x

12%

x

10%

16%

6,0

1,0 5,0

Indicator

Toelichting

Verwijzingen Halt

De streefwaarde 2025 van verwijzingen Halt is bewust hoger ingezet dan verwacht werd, mede omdat de gemeente het aantal Halt-verwijzingen de komende jaren wil stimuleren, o.a. door middel van de inzet van boa’s en politie tijdens de Zomerfeesten. Helaas heeft de inzet van afgelopen jaar niet geleid tot een aanzienlijke verhoging van het aantal Halt-verwijzingen. Dit komt o.a. door dat niet ieder strafbaar feit Halt-waardig is. De komende tijd wordt er door de gemeente, in samenwerking met de politie, beter regie gevoerd op casuïstiek om waar passend jongeren naar Halt te kunnen verwijzen.

Mate van overlast Bij de mate van overlast is uitgegaan van een streefwaarde gelijkwaardig aan de cijfers van van voorgaande jaren. De realisatie is hoger dan verwacht. Dit betekent dat inwoners de afgelopen buurtbewoners jaar meer overlast ervaren. Dit ondanks dat de gemeente en politie de afgelopen jaren hebben Ten minste enige geïnvesteerd in een lik-op-stuk beleid en persoonsgerichte aanpak bij inwoners die veelvoudig mate van overlast. voor overlast veroorzaken. Landelijk ziet de politie, en ook in onze regio, dat er meer overlast is van jeugd en van personen met onbegrepen gedrag. De politie zet hierom ook het thema Zorg en Veiligheid de komende tijd hoog op de agenda. Ook heeft dit thema bij de gemeente de aandacht. Het komend jaar zijn wij voornemens om te starten met een lokale Zorg- en Veiligheidskamer, waarin procesregie wordt gevoerd op complexe casuïstiek. Het afgelopen jaar is bij de gemeente bekend dat er een aantal overlastgevende personen zijn die veelvoudig overlast hebben veroorzaakt in onze gemeente. De gemeente heeft en blijft hier, samen met ketenpartners, op in zetten. Mogelijk kan dit een verklaring zijn van de toenemende mate van overlast die wordt ervaren door inwoners.

21

Jaarstukken 2025

2.2.2

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Concrete voornemens Actie (T=Turap en R=Rekening)

'25'

'26

'27

(I=Inhoud, P=Planning en B=Budget) Veiligheid 1. We geven uitvoering aan de ambities die zijn opgenomen in het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026. 1 a. Ondermijning.

1b. Zorg en Veiligheid.

1c. Digitale Veiligheid.

1d. Veilige woon- en leefomgeving.

1e. Beheersen van veiligheidsrisico's. 2. We organiseren activiteiten die bijdragen aan de bewustwording van medewerkers, inwoners en ondernemers op het gebied van ondermijning. 3. We nemen actief deel aan regionale overleggen over ondermijning. 4. We organiseren bijeenkomsten over het thema veiligheid voor de gemeenteraad. 5. De wijkboa’s werken wijkgericht en nemen deel aan wijkoverleggen.

22

RB

RB

RB

RB

RB

RB

'28

T25 Inh

T25 Plan

T25 Bud

R25 Inh

R25 Plan

R25 Bud

Jaarstukken 2025

2.2.3

Wat heeft dit gekost?

Exploitatie (bedragen x € 1.000) V = voordeel en N = nadeel

Jaarrekening 2024

Begroting primitief 2025

Begroting na wijziging 2025

Jaarrekening 2025

Verschil 2025

V/N

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

4.003

4.260

4.749

4.537

212

V

1.2 Openbare orde en veiligheid

1.849

2.039

1.983

2.015

-32

N

Lasten Veiligheid

5.852

6.299

6.732

6.552

180

N

84

84

0

V

219

271

51

V

1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Baten Veiligheid

110

0

164

210

274

210

303

354

51

V

Totaal saldo van baten en lasten

-5.578

6.089

6.429

6.198

231

N

Stortingen aan reserves

0

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves

4

4

4

4

0

-5.574

6.085

6.424

6.193

231

Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil Verdeling tussen bedrag begroting na wijziging en jaarrekening

V

Toelichting

Lasten 1.1 212 V Crisisbeheersing en brandweer

37 V

Het budget 'Veilige Publieke Taak' is bedoeld om preventieve maatregelen te treffen om geweld tegen bestuurders en ambtenaren van de gemeente Gorinchem te voorkomen. Er kan vooraf niet goed worden ingeschat hoeveel budget nodig is, aangezien dit afhankelijk is van het aantal incidenten en de ernst ervan.

177 V

Gorinchem heeft van het ministerie van Justitie en Veiligheid een bijdrage ontvangen voor de preventie aanpak van jeugdcriminaliteit ten behoeve van het voorkómen van jonge aanwas en doorgroeiers in de ondermijnende en georganiseerde criminaliteit. Gorinchem ontvangt in de periode 2025-2027 hiervoor een jaarlijkse bijdrage van € 500.000. Omdat de middelen pas halverwege het jaar beschikbaar zijn gesteld is later gestart met de preventie aanpak jeugdcriminaliteit. De raad wordt voorgesteld om het resterende bedrag van €177.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 beschikbaar te stellen in 2026 om deze aanpak verder vorm te geven.

23

Jaarstukken 2025 In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)

Budget

Realisatie t/m 2024

Realisatie 2025

Totaal realisatie

Verschil

Gereed

0

33

V

0

100

V Nee

Lasten Opel Combo Toezicht en Handhaving

33

Straatparkeren nieuwe modems

100

0

Aanschaf casemanagementsysteem

62

15

48

63

Totaal Lasten

195

15

48

63

132

V

Totaal investeringen

195

15

48

63

132

V

1 N

Ja Ja

In de onderstaande tabel worden de investeringen met een budget groter dan € 500.000, afwijkingen boven de € 100.000 en politiek relevante investeringen toegelicht. Investeringen

Toelichting

Straatparkeren nieuwe modems

Deze investering is nog niet gedaan omdat in overleg met de leverancier onderzocht wordt of een goedkoper alternatief mogelijk is.

In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Stichting Halt

20 20

2.2.4

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

• GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • MerwedeLingelijn Beheer B.V.

24

Jaarstukken 2025

2.3

Programma 3 Verkeer en Vervoer

Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

2.1

Verkeer en vervoer

Marjo Molengraaf

2.2

Parkeren

Marjo Molengraaf

2.3

Recreatieve havens

2.4

Economische havens en waterwegen

2.5

Openbaar vervoer

2.3.1

Fatih Polatli Fatih Polatli Marjo Molengraaf

Wat hebben we bereikt met het programma Verkeer en Vervoer?

Doel Uit het collegeprogramma: In de mobiliteitsvisie 2040 is vastgelegd hoe mobiliteit zich ontwikkelt in Gorinchem. Daarmee ligt er een goede basis waar we mee aan de slag te gaan. We maken keuzes in wat we de komende periode uitvoeren. Daarbij ligt de prioriteit bij het verbeteren en het veiliger maken van de routes voor de fietser en de voetganger. We hebben met name aandacht voor de Oost-West verbinding en de noordelijke infrastructuur in de stad. We kijken naar de mogelijkheden om de kwaliteit van het openbaar vervoer te verbeteren. En werken samen met andere overheden aan het zoveel mogelijk voorkomen van (verkeers)hinder op de A27 en A15.

Maatschappelijke effecten Indicator (x = onbekend)

B/F Eenheid

Soort 2022 2023 2024

Streefwaarde 2025

Realisatie 2025

Verkeersongevallen

F

Per 100.000 inwoners

ME

1.103 1.160 N.N.B.

927

N.N.B.

- Met uitsluitend materiele schade

In %

ME 89,2

86,8 N.N.B.

64,9

N.N.B.

- Met letsel ziekenhuis

10,4

13,2 N.N.B.

3,9

N.N.B.

- Met dodelijke afloop

0,5

x N.N.B.

0,14

N.N.B.

Geregistreerde ongevallen naar soort: F

25

Jaarstukken 2025

2.3.2

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Concrete voornemens Actie (T=Turap en R=Rekening) (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget)

'25

Mobiliteit 1. We onderzoeken de mogelijkheden voor een extra plek in het centrum om fietsen beveiligd te parkeren aangevuld met mogelijk andere faciliteiten zoals een openbaar toilet. 2. We verbeteren de fietsvoorziening langs de Nieuwe Hoven.

RB

3. We richten de Haarsekades fietsvriendelijk in. 5. We overleggen met de provincie en Qbuzz of zij aanvullende OV-lijnen kunnen exploiteren.

CB

6. We introduceren vervoer op afroep, zoals een Wijkhopper. 7. We stimuleren initiatieven die mensen oproepen om op andere manieren te reizen dan met de auto tijdens de spits. 8. De Mollenburgseweg richten we in als 30 km/u weg.

CB

9. Met de herinrichting van de Banneweg en omgeving, verbeteren we de verkeersveiligheid, oversteekbaarheid en doorstroming. 11. We werken samen met andere overheden langs de A27 aan het beperken van de overlast tijdens de werkzaamheden. We kijken met Rijkswaterstaat of we de veerdienst in kunnen zetten als alternatieve route tijdens de werkzaamheden aan de A27. 12. We lobbyen voor de realisatie van een OV Hub en met provincies en gemeenten langs de A15 voor het verbeteren van de doorstroming op deze weg. 13. We organiseren een pilot voor het stimuleren van kleine elektrische vrachtwagens voor het bevoorraden van de winkels in de binnenstad. 14. We evalueren de Mobiliteitsvisie 2040 en het uitvoeringsprogramma 2020-2023 en stellen een uitvoeringsprogramma voor de periode 2024-2027 op. Daarbij geven we prioriteit aan projecten uit de top 10 van fietsknelpunten en de grootste knelpunten voor voetgangers en fietsers in de binnenstad. Raadsagenda Raadsopdracht fietsveiligheid. Nieuw vanaf de begroting 2025 We stemmen de parkeertarieven beter af op de regio.

26

CB

CB

'26

'27

'28

T25 Inh

T25 Plan

T25 Bud

R25 Inh

R25 Plan

R25 Bud

Jaarstukken 2025 Actie (T=Turap en R=Rekening) (I=Inhoud, P=Planning en B=Budget)

'25

'26

'27

'28

T25 Inh

T25 Plan

T25 Bud

R25 Inh

R25 Plan

R25 Bud

We onderzoeken de mogelijkheden om parkeergarage Kweeklust en de omliggende openbare ruimte op te knappen. Nr.

Toelichting voortgang

Mobiliteit 2.

Door het wegvallen van cruciale personele bezetting heeft het project vertraging opgelopen. In het derde kwartaal van 2026 wordt de raad geïnformeerd. Dan wordt nader ingegaan over hoe de fietsvoorziening moet worden verbeterd en wat de randvoorwaarden zijn.

8.

Door het wegvallen van cruciale personele bezetting heeft het project vertraging opgelopen. Het collegebesluit zal worden genomen 2026.

2.3.3

Wat heeft dit gekost?

Exploitatie (bedragen x € 1.000) V = voordeel en N = nadeel

Jaarrekening 2024

Begroting primitief 2025

Begroting na wijziging 2025

Jaarrekening 2025

Verschil 2025

V/N

2.1 Verkeer en vervoer

6.379

8.252

8.153

7.558

596

V

2.2 Parkeren

1.301

1.118

1.085

1.227

-142

N

2.3 Recreatieve havens

777

748

714

712

2

V

2.4 Economische havens en waterwegen

29

29

26

34

-7

N

2.5 Openbaar vervoer

3.185

3.338

4.347

4.630

-283

N

Lasten Verkeer en Vervoer

11.670

13.486

14.326

14.161

166

N

2.1 Verkeer en vervoer

1.551

403

916

1.057

141

V

2.2 Parkeren

696

924

984

1.037

53

V

2.3 Recreatieve havens

124

196

131

121

-10

N

2.4 Economische havens en waterwegen

355

265

330

628

298

V

2.5 Openbaar vervoer

360

V

2.807

2.479

3.628

3.988

Baten Verkeer en Vervoer

5.533

4.267

5.990

6.832

842

N

Totaal saldo van baten en lasten

-6.137

9.219

8.336

7.329

1.008

N

Stortingen aan reserves

18.078

9.484

7.920

7.918

2

V

Onttrekkingen aan reserves

17.807

6.899

7.393

7.158

-234

N

Resultaat

-6.408

11.804

8.864

8.088

776

V

27

Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil Verdeling tussen bedrag begroting na wijziging en jaarrekening

Toelichting

596 V

500 V

In de tussentijds rapportage is voor de Banneweg/spoorwegovergang een budget opgenomen maar is nog niet besteed in 2025 en wordt daarom teruggestort in de reserve infrastructuur

532 V

Voor de uitvoering van het beheerplan Wegen 2025-2029 is het gelukt de opgave voor te bereiden, aan te besteden en voor een groot deel uit te voeren. Vanwege de beschikbare capaciteit bij de aannemer en de weersomstandigheden loopt een deel van de uitvoering door naar 2026. De raad wordt voorgesteld € 532 .000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 beschikbaar te stellen in 2026.

274 N

Sinds 2025 is, in overleg met de accountant, gekozen voor een reserve degeneratie in plaats van een voorziening. De kosten worden direct op de exploitatie geboekt, gevolgd door een onttrekking aan de reserve. Zowel de uitgaven als de onttrekking zijn niet geraamd, waardoor dit leidt tot een nadeel in de uitgaven. Dit levert echter voor hetzelfde bedrag een voordeel op. Zie Onttrekkingen aan reserves programma 3.

76 N

De werkzaamheden voor de aanleg van glasvezel zijn het afgelopen jaar voortgezet. De kosten zijn hoger dan oorspronkelijk begroot, maar worden gedekt door de bijdrage van de partij die de aanleg uitvoert. Zie ook baten TV 2.1.

95 N

De kosten voor onderhoud openbare verlichting zijn hoger dan begroot. De overschrijding wordt met name veroorzaakt door hogere energiekosten.

58 V

Als gevolg van de afrekening van de dienstverleningsovereenkomsten voor straatvegen, veegvuil en-slib en gladheidsbestrijding wordt respectievelijk € 105.000, € 3.000 en € 118.000 terugontvangen van Waardlanden. Ten opzichte van de bijgestelde ramingen in onze begroting, leidt deze restitutie tot een voordeel van € 58.000.

Lasten 2.1 Verkeer en vervoer

2.2 Parkeren

142 N

102 N

Dit betreft het niet realiseren van de taakstelling parkeerregisseur. Deze is in de Perspectiefnota 2026 structureel opgelost.

2.5 Openbaar vervoer

283 N

81 N

Door diverse ontwikkelingen, waaronder CAO-afspraken en extra inhuur in verband met langdurige ziekte zijn de salaris- en inhuurkosten, deels incidenteel, € 81.000 hoger dan geraamd.

361 N

Om de Gorinchem VIII in de vaart te houden, zijn eind 2025 de motoren vervangen. De lasten hiervan waren niet geraamd. Daarnaast is er aan de verschillende schepen meer onderhoud gepleegd dan geraamd. Ten opzichte van de raming is sprake van, vooral incidentele , hogere lasten van € 361.000.

129 V

Als gevolg van de geopolitieke ontwikkelingen en mondiale onrust op het gebied van olieprijzen is het lastig om de brandstof- en elektriciteitsbudgetten in te schatten. Op basis van de werkelijke uitgaven in 2024 zijn deze budgetten bij de tussenrapportage substantieel verhoogd. In 2025 is ten opzichte van deze ramingen respectievelijk € 86.000 voor diesel en € 43.000 voor elektriciteit minder uitgegeven.

51 N

In 2025 heeft er een ernstig ongeluk plaatsgevonden, waarbij de pont van Aalst fors beschadigd is geraakt. De schade bedroeg € 51.000, die uiteraard niet geraamd was. Deze schade is gecompenseerd door een schade-uitkering van € 51.000 van de verzekeraar van de veroorzaker

42 V

De gemeente Dordrecht neemt – als eigenaar van het schip – de verzekering van de pont Kop van ’t Land voor eigen rekening. Dit

28

Jaarstukken 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil Verdeling tussen bedrag begroting na wijziging en jaarrekening

Toelichting

zorgt voor lagere verzekeringskosten van € 32.000. Daarnaast vallen de overige verzekeringspremies ten opzichte van de raming € 10.000 lager uit. 50 V

Een eerder geraamde stelpost voor de kapitaallasten van de elektrische schepen, kan door de ingebruikname van de schepen en de verwerking van de kapitaallasten hiervoor, structureel komen te vervallen.

algemeen

De extra lasten worden op basis van de samenwerkingsovereenkomsten met de oevergemeenten gedeeld. (zie batenzijde).

76 V

De werkzaamheden voor de aanleg van glasvezel zijn het afgelopen jaar voortgezet. De kosten zijn hoger dan oorspronkelijk begroot, waardoor ook de bijdrage van de partij die de aanleg uitvoert hoger is.

42 V

Dit betreft een incidentele vrijval van een verplichting op de balans voor de afrekening DVO onkruidbestrijding 2023 van Waardlanden.

Baten 2.1 Verkeer en vervoer

141 V

2.4 Economische havens en waterwegen

298 V

296 V

2.5 Openbaar vervoer

360 V

304 V

De opbrengsten uit de veergelden, i.c. de kaartverkoop en abonnementen zijn substantieel hoger dan de raming, waarbij vooral de veerexploitatie Kop van ’t Land (+ € 126.000) er positief uitspringt.

51 V

Van de verzekeraar van de veroorzaker van de schade aan de veerpont Aalst is een schade-uitkering van € 51.000 ontvangen ter compensatie van de schade.

274 V

De kosten voor degeneratie worden onttrokken uit de reserve degeneratie. Aangezien zowel de kosten als de onttrekking niet geraamd waren, leidt dit tot een nadeel in de uitgaven voor de kosten en een voordeel voor de onttrekking. Zie ook toelichting Lasten TV21.

500 N

Door het nog niet bestede budget voor de Banneweg/ spoorwegovergang worden er minder middelen uit de reserve infrastructuur onttrokken. Zie ook de toelichting Lasten TV21.

Het aantal reserveringen voor de riviercruisevaart blijft substantieel groeien, hierdoor nemen de kadegelden en administratiekosten ten opzichte van de (voorzichtige) raming met € 296.000 toe.

Reserves Onttrekkingen aan reserves

234 N

In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)

Budget

Realisatie t/m 2024

Realisatie 2025

Totaal realisatie

Verschil

Gereed

Openbare verlichting 2024

78

50

27

77

1

V

Openbare verlichting 2025

59

0

7

7

52

V Nee

Verduurzamen openbare verlichting 2024

522

74

443

517

5

V

Ja

Verduurzamen openbare verlichting 2025

522

0

518

518

4

V

Ja

Fietsparkeren binnenstad 2019

200

48

48

152

V Nee

Vervangen brug Haagje

140

51

89

140

0

Ja

Voorzieningengebouw Kriekenmarkt

437

437

24

461

24 N

Ja

Havendienst verduurzaming

54

3

49

52

2

Ja

Lasten

V

Ja

29

Jaarstukken 2025 Investeringen (bedragen x € 1.000)

Budget

Realisatie t/m 2024

Havens geleidewerken 2019

136

107

Herinrichting Banneweg 2019

Realisatie 2025

Totaal realisatie

Verschil

Gereed

107

29

V Nee

1.202

1.188

V Nee

21

79

V Nee

213

313

41

V Nee

2.390

892

Infra aanpassingen ivm OV concessie

100

21

310

Mobiliteit 2020

354

100

Mobiiteit 2024

4.877

0

0

4.877

V Nee

Herinrichting Haarsekades

2.676

1.534

1.055

2.589

87

V Nee

Herinrichting Banneweg fase 2 infra

1.195

2.055

10.582

V Nee

0

180

12.637

860

Herinrinrichting Banneweg fase 2 grondverwerving

180

0

Fietsknelpunten 2024

71

71

42

113

42 N

Riviercruisevaarsteiger

550

88

44

132

418

Stroompunten electrische veerboten

448

418

23

441

7

Vervanging wegen 2025

1.847

0

789

789

1.058

V Nee

Nieuwe Lingebrug

21.340

53

87

140

21.200

V Nee

Herinrichting Arkelsedijk

2.684

15

32

47

2.637

V Nee

Hitachi 2023

35

0

0

35

V Nee

VW transporter 2023

65

0

64

64

1

V

Herinrichting schoolomgeving Hiemstralaan

475

0

0

475

V Nee

Vervangen brug Dreesstraat

113

0

13

13

100

V Nee

Vervangen brug Den Uylstraat

149

0

26

26

123

V Nee

Straatmeubilair 2025

95

0

95

95

0

Verkeersborden 2025

43

0

34

34

9

V

Ja

Top tien fietsknelpunten 2025

279

0

293

293

14 N

Ja

Top tien fietsknelpunten 2026

0

0

43

43

43 N Nee

Reconstructie fietspaden

708

0

627

627

81

V Nee

Openbare ruimte tbv I_lab

450

0

394

394

56

V Nee

Openbare ruimte infra gymzaal T Gilde

560

0

0

560

V Nee

Parkeermanagementsysteem parkeergarages

250

0

0

250

V Nee

55.524

4.822

6.536

11.358

44.166

Herinrichting Haarsekades

228

131

90

221

7 N Nee

Herinrichting Banneweg 2019

553

0

0

553 N Nee

Herinrichting Banneweg fase 2 infra

687

0

0

687 N Nee

Stroompunten electrische veerboten

197

197

197

Totaal lasten

V

Nee Ja

V Nee V

Ja

Ja

Ja

V

Baten

Vervanging wegen 2025

126

0

Nieuwe Lingebrug

4.720

17

Herinrichting Arkelsedijk

1.507

5

Totaal baten

8.018

350

Totaal investeringen

47.506

4.472

6.405

10.877

30

0

Ja

0

126 N Nee

47

4.673 N Nee

11

16

1.491 N Nee

131

481

7.537 N

30

36.629

V

Jaarstukken 2025 In de onderstaande tabel worden de investeringen met een budget groter dan € 500.000, afwijkingen boven de € 100.000 en politiek relevante investeringen toegelicht. Investeringen

Toelichting

Verduurzamen openbare verlichting 2024

Begin 2025 zijn de doorgeschoven werkzaamheden uit 2024 uitgevoerd. Dit budget wordt afgesloten.

Verduurzamen openbare verlichting 2025

In 2025 zijn de werkzaamheden volgens planning uitgevoerd. Dit budget wordt afgesloten.

Fietsparkeren binnenstad 2019

In 2025 is hier weinig voortgang geboekt mede als gevolg van een capaciteitstekort. De behoefte blijft echter aanwezig. In 2026 zal dit project verder worden opgepakt.

Banneweg

De herinrichting van de Banneweg is aanbesteed en de werkzaamheden zijn gestart. De planning is dat eind 2026/begin 2027 dit project is gerealiseerd.

Mobiliteit 2024

Dit betreft een investering die betrekking heeft op de Mobiliteitsvisie.

Herinrichting Haarsekades

De herinrichting van de Haarsekades is bijna afgerond op een paar restpunten na. Deze worden uitgevoerd in 2026.

Riviercruisevaarsteiger De geplande aanbesteding voor 2025 is niet gerealiseerd. De aanbesteding zal nu in 2026 plaatsvinden, met uitvoering in 2026/2027. Vervanging wegen 2025

Het project reconstructie Griendweg, Dalemse Zeiving en Laag Dalemseweg is in 2025 aanbesteed en gestart. De uitvoering loopt door tot het einde van het tweede kwartaal van 2026. Voor de vervangingsopgave van de wegen in 2025 is subsidie ontvangen. De werkzaamheden waarop deze subsidie betrekking heeft, zijn verschoven naar het tweede kwartaal van 2026. Hierdoor schuift de bijbehorende subsidie eveneens door naar 2026.

Nieuwe Lingebrug

In 2026 zal de aanbesteding starten voor een bouwpartner. De start van de civiele werkzaamheden wordt in 2027/2028 verwacht.

Herinrichting Arkelsedijk

Deze investering houdt verband met de Nieuwe Lingebrug.

Herinrichting schoolomgeving Hiemstralaan

Voor het bouwrijp maken van de grond na sloop en de herinrichting van de openbare ruimte, zoals de keerlus en een kiss and ride zone, voor de unilocatie voor sbo Beatrix de Burcht en De Regenboog op de locatie Retranchement, is een investeringsbudget van € 475.000 beschikbaar gesteld. De ontwerpfase voor dit project is gestart en het streven is een oplevering en ingebruikname in het schooljaar 2027/2028.

Vervangen brug Dreesstraat

De voorbereiding van dit project is in 2025 gestart. Naar verwachting vindt de aanbesteding in 2026 plaats, gevolgd door de uitvoering in 2026/2027.

Vervangen brug Den Uylstraat

De voorbereiding van dit project is in 2025 gestart. Naar verwachting vindt de aanbesteding in 2026 plaats, gevolgd door de uitvoering in 2026/2027.

Reconstructie fietspaden

De projecten zijn in 2025 aanbesteed en in uitvoering gegaan. De uitvoering van het werk aan het fietspad langs het Merwedekanaal loopt door tot medio Q1 2026.

Openbare ruimte infra Tegelijk met het beschikbaar stellen van middelen voor een sportaccommodatie gymzaal T Gilde op de scholencampus Gorinchem Noord, heeft de raad budget beschikbaar gesteld voor de infrastructuur en buiteninrichting van de campus. De ontwerpfase voor de sportaccommodatie is gestart. In 2026 vindt het ontwerp en de aanbesteding plaats. De uitvoering staat gepland in 2027 en daarna zal de openbare ruimte aangepakt worden. Parkeermanagement- In overleg met de leverancier is gestart met een onderzoek naar een goedkoper alternatief systeem om de huidige apparatuur te kunnen blijven gebruiken. Dit heeft de vervanging van dit parkeergarages systeem vertraagd