Jaarstukken 2024
Tekst van het document
31
Jaarstukken 2024
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Soort
2021
2022
2023 Streefwaarde Realisatie 2024 2024
Functiemenging B Verhouding tussen woningen en banen
in % 0=alleen woningen, 100= alleen banen
PI
58
58
58 57
58
Vestigingen van bedrijven
B
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar
PI
163
175
186 175
161
Overnachtingen op camperplaatsen
F
Aantal per jaar
PI
3.696
5.175
3.818 5.175
4.015
Indicator
Toelichting
Overnachtingen op camperplaatsen
Uit het evaluatiegesprek met Watersportvereniging De Merwede over de invoering toeristenbelasting blijkt dat het aantal camperbezoeken stagneert. De gerealiseerde aantallen 2024 liggen wel in lijn met 2023, maar blijven achter bij die van 2022. Het weer in het seizoen speelt natuurlijk een rol, maar ook de invoering van toeristenbelasting zou, gezien de opmerkingen van bezoekers op verschillende referentiewebsites hier debet aan kunnen zijn.
2.4.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Concrete voornemens Actie (planning)
2024 2025 2026 2027 Inhoud Planning Budget
Economie en arbeidsmarkt 1. We stellen een strategische agenda voor het bedrijfsleven op, met als doel het ondernemersklimaat en de samenwerking met het bedrijfsleven te verbeteren. We maken daarbij gebruik van accountmanagement en een vast aanspreekpunt voor bedrijven.
CB
2. We zetten het ondernemerschap en de maatschappelijke bijdrage van ondernemers centraal tijdens jubilea, openingen, de Dag van de Ondernemer en andere representatieve momenten. 3. We verlengen het project Kernwinkelgebied Binnenstad Gorinchem met stimuleringssubsidies in 2024. 4. We zetten het uitvoeringsplan Mooiste vesting in 2024 voort, met als doel een aantrekkelijke binnenstad voor bewoners en bezoekers. 5. We faciliteren de uitvoering van het concept Warenhuis Gorinchem van de ondernemersvereniging.
CB
6. We houden binnen diverse samenwerkingsverbanden nauw contact met ondernemers en vastgoedeigenaren en kijken samen naar wat er nodig is om de binnenstad aantrekkelijk te maken en te houden. 7. We verkennen de wens om een integrale binnenstadsvisie op te stellen. 8. We onderhouden meerdere keren per jaar contact met de wijkwinkelcentra waarbij we samenwerken aan de vitaliteit van deze gebieden. 9. We stellen gebiedsprofielen op voor bestaande, waaronder watergebonden, bedrijventerreinen. Per bedrijventerrein werken we aan
32
RB
Jaarstukken 2024 Actie (planning) 2024 2025 2026 2027 Inhoud Planning Budget een agenda voor de komende jaren. De ontwikkelrichting per bedrijventerrein vormt de basis voor een nieuw bedrijventerreinenbeleid. RB
10. We leveren een bijdrage aan de verbetering van de organisatiegraad van het bedrijfsleven op bedrijventerreinen. Samen met ondernemers verkennen we wat hiervoor nodig is. 11. We stimuleren ondernemers op de bedrijventerreinen om te verduurzamen, te vergroenen en elkaars energie te gebruiken. Toerisme en citymarketing 1. We voeren toeristenbelasting in.
RB
3. In samenwerking met GCM en partners in de stad, zoals culturele instellingen, vernieuwen we de marketingstrategie uit 2017. Na actualisatie neemt GCM de uitvoering op zich. 4. In samenwerking met GCM en andere partners in stad en regio, zoals de Vestingdriehoek en de Nieuwe Hollandse Waterlinie, stellen we een integraal toeristisch beleid op. Daarbij gaan we uit van bestaande faciliteiten en lopende ontwikkelingen, zoals de toenemende hoeveelheid riviercruiseschepen, en hebben we aandacht voor zowel inwoners als bezoekers. Nr.
RB
Toelichting voortgang
Economie en arbeidsmarkt 4.
Veel deelprojecten zijn gerealiseerd. Voortschrijdend inzicht maakt dat een aantal projecten inhoudelijk veranderd zijn (digitale infozuilen) of toegevoegd zijn (fietsparkeren binnenstad). Om toch alle projecten te kunnen afronden of een kickstart te geven is in kwartaal 4 van 2024 een externe kracht ingehuurd om de snelheid in de deelprojecten te houden. Deze werkzaamheden zijn naar verwachting in kwartaal 2 van 2025 afgerond.
5.
Het eigenaarschap en de uitvoering van het Warenhuis-project ligt bij de ondernemersvereniging Hartje Gorkum. In die zin bepaalt Hartje Gorkum ook het tempo en is de gemeente faciliterend. Zij hebben plannen gemaakt voor aanpassingen van de buitenruimte in het centrum. Hartje Gorkum bekijkt welke vorm dit moet krijgen. De erfgoedcommissie wordt tussentijds om advies gevraagd. Door deze zaken loopt het project wat achter op de eerder beoogde planning.
Toerisme en citymarketing 4.
In 2024 hebben we een subsidie aangevraagd bij provincie Zuid-Holland voor een visievormingstraject duurzaam toerisme. In februari 2025 starten we met de voorbereidingen voor het nieuwe integraal toeristisch beleid. Het raadsvoorstel hierover wordt in september 2025, in plaats van 2024, ter vaststelling aangeboden.
33
Jaarstukken 2024
2.4.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2023
Begroting primitief 2024
Begroting na wijziging 2024
Jaarrekening 2024
Verschil
TV31 Economische ontwikkeling
878
805
895
812
83 V
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
5.264
8.457
14.955
7.641
7.314 V
TV33 Bedrijfsloket en - regelingen
20
23
23
22
2V
TV34 Economische promotie
622
829
818
765
53 V
Lasten Economie
6.784
10.115
16.691
9.240
7.452 V
TV31 Economische ontwikkeling
15
0
0
0
0V
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.143
8.224
12.218
7.024
5.194 N
TV33 Bedrijfsloket en - regelingen
171
169
164
163
1N
1
0
175
178
3V
TV34 Economische promotie Baten Economie
3.331
8.393
12.557
7.365
5.192 N
Totaal saldo van baten en lasten
-3.454
-1.722
-4.135
-1.874
2.260 V
Stortingen reserves
71
0
0
0
0V
Onttrekkingen reserves
120
50
85
85
0V
-3.405
-1.672
-4.050
-1.790
2.260 V
Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening
Verdeling Toelichting bedrag
Lasten TV 31 Economische ontwikkeling
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
83 V
7.314 V
26 V
Door de beperkte ambtelijke capaciteit bij team Cultuur en Economie in 2024 is het niet gelukt om het volledige budget voor promotie en acquisitie te benutten.
36 V
In 2024 was er € 250.000 beschikbaar voor het project Verkleinen kernwinkelgebied. Vanwege verschillende redenen is € 36.000 niet uitgegeven.
18 V
In 2021 is de gemeente een overeenkomst aangegaan met platform Gorinchem Next. Hiervoor is een budget beschikbaar gesteld van € 200.000. Van dit budget is nog € 18.000 over. De raad wordt voorgesteld het restant in 2025 beschikbaar te stellen via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2024.
2.100 V
In de tussentijdse rapportage is aangegeven dat de voorziening voor Groote Haar verhoogd is met € 2,5 mln. in verband met een aanpassing van de rente voor de grondexploitaties. Door een aanpassing van de plannen is een deel van de waterbergingscapaciteit buiten de grondexploitatie komen te liggen. Hierdoor is het mogelijk om extra grond uit te geven wat een voordeel oplevert van circa € 1,7 mln. Grondexploitatie Oost II heeft een winstneming opgeleverd van circa 0,4 mln. Uitgaven in de grondexploitatie hebben ook een effect op de boekwaarde en daarmee de batenkant. Zodoende wordt dit TV als saldo van baten en lasten toegelicht. Het saldo bedraagt € 7,3 (lagere lasten) mln. minus € 5,2 mln. (minder baten) is 2,1 mln.
Baten TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
34
5.194 N
Zie lasten TV32
Jaarstukken 2024 In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2023
Welkom in de mooiste vesting
90
90
Het verhaal van de vesting
72
50 140
Realisatie 2024
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
90
0
V
3
53
19
V Nee
0
84
V Nee
3
143
103
V
12
12
12
V Nee
Lasten
Entrees Gorcums museum
84
Totaal Lasten
246
Ja
Baten Het verhaal van de vesting Totaal baten Totaal investeringen
-
-
12
12
12
V
246
140
-9
131
115
V
In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000)
Bedrag
Stichting BIZ Hartje Gorkum*
161
Stichting Hendrick Hamel Foundation
37
Stichting Slot Loevestein
10 208
*BIZ-bijdrage, subsidie wordt bekostigd uit de bijdrage die ondernemers in de BIZ-zone via de WOZ aanslag aan de gemeente betalen.
2.4.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• C.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Schelluinen (ROM-S), Beheer B.V. ROM-S • Stichting Binnenstadsmanagement Gorinchem (BSM) • GorkumNext (Stichting Economische Ontwikkeling Gorinchem, EOG)
35
Jaarstukken 2024
2.5
Programma 5 Onderwijs
Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
4.1
Openbaar basisonderwijs
Attie Mager
4.2
Onderwijshuisvesting
Attie Mager
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingen
Attie Mager
2.5.1
Wat hebben we bereikt met het programma Onderwijs?
De gemeente wil een maximaal innovatief, duurzaam en kansrijk onderwijsklimaat in Gorinchem faciliteren dat bijdraagt aan een meer inclusieve samenleving en de brede welvaart van de stad en de regio verhoogt.
Doel Uit het collegeprogramma: Gorinchem is een onderwijsstad met een grote regiofunctie. Meer dan 10.000 kinderen gaan in Gorinchem naar onze basisscholen en voortgezet onderwijs. Samen met (onderwijs)partners zorgen we met passend en meer inclusief onderwijs voor een kansrijk onderwijsklimaat. Dit doen we in innovatieve en duurzame onderwijsgebouwen waar ieder kind gelijke kansen heeft om zijn of haar talenten te ontplooien. Vanuit een lange termijnvisie concretiseren we onze plannen voor de komende vier jaar voor onderwijshuisvesting met een uitvoeringsplan. We zoeken naar subsidies die ons helpen onze plannen verder mogelijk te maken. We faciliteren doorlopende leerlijnen met onderwijs en bedrijfsleven en bevorderen een leven lang ontwikkelen. We sluiten daarbij zo goed mogelijk aan bij beleid(sontwikkelingen) van buurgemeenten en onszelf. Ook verbreden we de aanpak van laaggeletterdheid naar een aanpak die bijdraagt aan basisvaardigheden zoals lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden.
36
Jaarstukken 2024
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Gerealiseerd
Absoluut verzuim Leerplichtigen die niet staan ingeschreven op een school
B
Relatief verzuim Leerplichtigen die zijn ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSVers)
2.5.2
Soort
2021
2022
2023 Streefwaarde Realisatie 2024 2024
Aantal per 1.000 leerlingen
PI
1,1
1,5
1,1 1,5
1,1
B
Aantal per 1.000 leerlingen
PI
10
12
13 12
13
B
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
PI
2,4
2,4
2,4 2,4
2,4
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Concrete voornemens Actie (planning)
2024 2025 2026 2027 Inhoud Planning Budget
Onderwijs 1. Er is een nieuw integraal onderwijshuisvestingsplan (IHP) vastgesteld in 2023. We voeren de opgenomen projecten uit binnen het vorige en het nieuwe IHP. Per project leggen we een business plan voor aan de raad. 2. We hebben de nieuwbouw van het Gilde Vakcollege Techniek gerealiseerd. Het gebouw is begin 2025 in gebruik genomen en de opening was in maart 2025. 3. We onderzoeken in een continu proces passende subsidiemogelijkheden voor onze investeringen in onderwijs, zowel onderwijsinhoudelijk als voor huisvesting. 4. We blijven inzetten op de lobby richting de Rijksoverheid waarin we steeds aandacht vragen voor onze bijzondere en grote regionale onderwijsfunctie en de daarbij behorende kosten. 5. Samen met het bedrijfsleven en onderwijs ontwikkelen we i_lab verder als inspirerend centrum waar leren, werken en innoveren samenkomen. Zowel fysiek op de Beroepencampus en als aanjager in een groot regionaal netwerk. 6. We vergroten de regionale betekenis van i_lab met alle omliggende gemeenten die zich hebben verbonden aan i_lab, met het pact ‘Samen voor Elkaar’. 7. We verbreden, samen met het onderwijsveld en maatschappelijke partners, onze aanpak rondom laaggeletterdheid naar een aanpak rondom basisvaardigheden, zoals lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. We werken daarbij mee aan de monitor laaggeletterdheid van het CBS.
CB
8. We zetten in op toegankelijkheid van de communicatie met onze stad, onder meer via de campagne ‘Huh? Wat bedoelt u?’ en de Brievenwasserette.
37
Jaarstukken 2024 Nr.
Toelichting voortgang
Onderwijs 1
Voor een aantal IHP-projecten, zoals de unilocatie Retranchement en het uitbreiden van de capaciteit voor het bewegingsonderwijs, geldt dat vertraging in de uitvoering is ontstaan. De gemeenteraad heeft hier op basis van inhoud of financiële dekking in 2024 nog geen definitief besluit over genomen en ontvangt hierover in 2025 concrete voorstellen. Daarnaast is door de financiële situatie, w.o. het investeringsplafond, (nog) niet voor alle IHP-projecten binnen het uitvoeringsprogramma financiële ruimte in de begroting opgenomen.
7
Het voorstel over het Taalpact is in het eerste kwartaal van 2025 vastgesteld door het college. Daarnaast is er een raadsinformatiebrief verzonden. De vertraging in de planning is het resultaat van uitgestelde bijeenkomsten met partners over het Taalpact (programma Basisvaardigheden).
2.5.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2023
TV41 Openbaar basisonderwijs
Begroting primitief 2024
Begroting na wijziging 2024
Jaarrekening 2024
Verschil
328
314
314
319
6N
TV42 Onderwijshuisvesting
4.047
4.099
3.998
3.452
546 V
TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
9.204
6.339
8.121
8.508
387 N
Lasten Onderwijs
13.578
10.751
12.433
12.280
153 V
1
0
0
0
0V
TV41 Openbaar basisonderwijs TV42 Onderwijshuisvesting
127
162
233
195
38 N
TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
5.470
2.639
3.969
4.925
956 V
Baten Onderwijs
5.598
2.801
4.202
5.120
918 V
Totaal saldo van baten en lasten
-7.981
-7.950
-8.231
-7.160
1.071 V
Stortingen reserves
4.432
6.620
10.071
10.071
0V
Onttrekkingen reserves
4.524
4.043
6.290
6.103
187 N
Resultaat
-7.888
-10.527
-12.011
-11.127
885 V
Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening
Verdeling Toelichting bedrag
Lasten TV42 Onderwijshuisvesting
TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
38
546 V
387 N
187 V
De lasten voor de verbouwing van locatie Hoefslag 6 voor het i_lab zijn o.a. door vertraging in de renovatie, in 2024 € 187.000 lager, dan geraamd. Dit leidt tot eenzelfde lagere onttrekking van €187.000 aan de dekkingsreserve i_lab.
39 V
Van de projectsubsidie i_deal 2024 (uitvoering i_lab) van € 78.000 resteert € 39.000. Dit wordt in 2025 uitgegeven. Zie ook baten.
319 V
Voor o.a. de verhuiskosten en de opening van de nieuwe huisvesting voor het Gilde is een exploitatiebedrag van € 350.000 euro geraamd. Hiervan resteert nog € 319.000. Voorgesteld wordt om deze middelen via een bestemming van het jaarrekeningresultaat 2024 beschikbaar te stellen in 2025.
84 V
Leerlingenvervoer is een openeinderegeling. In 2024 is minder vaak een beroep gedaan op de regeling. Daarnaast wordt vanaf 2024 gewerkt met een verantwoording per kalenderjaar in plaats van per schooljaar. Dit heeft een eenmalige lagere last van € 20.000 tot gevolg. In 2024 resteert van de raming van € 333.000 een bedrag van € 84.000.
87 V
Het restant van € 87.000 van het budget voor aanpassingen aan schoolgebouwen voor passend en inclusief onderwijs, is in 2025 e.v.
Jaarstukken 2024 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening
Verdeling Toelichting bedrag
nog noodzakelijk. Voorgesteld wordt om dit via de bestemming van het resultaat 2024 in 2025 beschikbaar te stellen. 53 V
Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) is een meerjarige subsidie. De Rijksbijdrage 2024 was, inclusief het restant van 2023, € 1,9 mln., waarvan bijna € 1,7 mln. is uitgegeven. De niet bestede middelen ad. €171.000 blijven beschikbaar voor inzet in latere jaren. Ten opzichte van de oorspronkelijke raming is sprake van een verschil van € 53.000 bij zowel de lasten als de baten. Dit geeft per saldo geen resultaat.
71 V
Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is een specifieke uitkering corona die tot eind juli 2025 uitgegeven mag worden. De niet bestede middelen 2024 ad. € 71.000 blijven beschikbaar tot eind juli 2025. Het verschil voor zowel de lasten als de baten van € 71.000 geeft per saldo geen resultaat.
1.193 N
De kosten voor de brand in het pand van de Gomarus Scholengemeenschap bedragen in 2024 € 1,2 mln. Deze worden gecompenseerd door de (nog te) ontvangen uitkering van de verzekeringsbedragen.
107 V
De exploitatiekosten, m.n. energiekosten en onderhoud, voor de multifunctionele (onderwijs)accommodaties en gemeentelijke gymzalen zijn in 2024 incidenteel € 80.000 lager dan geraamd. Ook zijn in 2024 nauwelijks schade-uitkeringen aan schoolbesturen uitgekeerd, een incidentele meevaller van € 27.000.
242 V
Gorinchem ontvangt als 'penvoerder' de middelen voor de Arbeidsmarktregio. Deze middelen voor de Arbeidsmarktregio mogen meerjarig worden besteed. Het restant van 2024 ad. € 242.000 wordt besteed in 2025 e.v. Dit geldt ook voor de baten. Per saldo geeft dit geen resultaat.
59 V
Van de middelen uit de specifieke uitkering voor Educatie 2024, inclusief het restant van 2023 ad. € 611.000 is in 2024 € 509.000 uitgekeerd aan subsidies en opdrachten in het kader van taalcursussen en - opleidingen en volwasseneducatie. Het restant van € 102.000 blijft beschikbaar voor 2025 e.v. Het verschil van € 59.000 ten opzichte van de geraamde lasten en baten zorgt per saldo niet voor een resultaat.
121 N
De ESF-subsdie van het Rijk voor arbeidstoeleiding PRO-vso 2024-2025 van € 121.000 is laat (december) ontvangen en zal worden overgemaakt aan de vso praktijkschool De Noordhoek en Stichting OVO die deze regeling uitvoeren. Per saldo geeft dit geen resultaat.
190 V
Voor de uitvoering van het regionale programma basisvaardigheden 2025 (verlenging Taalpact) is het restantbudget van de decentralisatieuitkering Laaggeletterdheid 2022-2024 benodigd. Daarom wordt voorgesteld om dit bedrag van € 190.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2024 beschikbaar te stellen voor 2025.
53 N
Onderwijsachterstandenbeleid: zie lasten.
Baten TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
956 V
71 N
NPO: zie lasten.
1.193 V
Brand Gomarus Scholengemeenschap: zie lasten.
242 N
Arbeidsmarktregio: zie lasten.
59 N
Educatie 2024: zie lasten.
121 V
ESF-subsdie PRO-vso 2024-2025: zie lasten.
39
Jaarstukken 2024 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening
Onttrekkingen reserves
187 N
Verdeling Toelichting bedrag
29 V
De huurbaten als gevolg van het gebruik van de gemeentelijke gymnastiekzalen door onderwijsorganisaties en derden zijn per saldo € 29.000 hoger dan de raming (€ 248.000).
187 N
Door de lagere kosten in 2024 voor de verbouwing van locatie Hoefslag 6 voor het i_lab wordt € 187.000 minder aan de dekkingsreserve i_lab onttrokken dan geraamd.
In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2023
Realisatie 2024
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
Lasten Ihp po huisvesting J.P. Waaleschool
1.288
2
45
47
1.241
V Nee
Yulius renovatie Dr. Hiemstralaan 24-24a
2.064
1.138
476
1.614
450
V Nee
Verbouwing V Robbeweg 27
3.341
0
0
3.341
V Nee
188
188
1.397
0
IHP 2020 binnenklimaat Gildenplein, verduurzaming Schuttersplein verduurzaming Renovatie gymzaal J van Egmond
17
188
0
Ja
17
1.380
V Nee
0
1
8
9
9 N Nee
500
24
527
551
51 N Nee
Ihp 2017 uitbreiding Retranchement
6.687
10
8
18
6.669
V Nee
Vervangende nieuwbouw Gilde CVO-AV
18.610
9.653
8.050
17.703
907
V Nee
Gymzaal het Gilde
2.622
0
0
2.622
V Nee
Verbouwing Hoefslag 6 tbv I_lab
2.576
66
Inrichting Hoefslag 6 tbv I_lab
125
0
Openbare ruimte tbv I_lab Totaal lasten
2.137
450
0
39.848
11.082
114
114
1.900
66
1.369
11.268
2203
373
V Nee
0
125
V Nee V Nee
0
450
22.350
17.498
114
0
V
Baten Yulius renovatie Dr. Hiemstralaan 24-24a Verbouwing Hoefslag 6 tbv I_lab
1.435
Totaal baten
2.014
180
1.369
1.549
Totaal investeringen
37.834
10.902
9.899
20.801
Nee
465 N Nee 465 N 17.033
V
IHP po huisvesting J.P. Waaleschool Na gesprekken tussen de gemeente en schoolbestuur OVO over de renovatie van het schoolgebouw is een technische visie van de gemeente voorgesteld. De voorbereidingen voor de aanbesteding zijn in 2024 afgerond en de renovatie kan in 2025 plaatsvinden. Yulius renovatie Dr. Hiemstralaan 24-24a De locatie Hiemstralaan 24/24a is opgeleverd en in gebruik genomen door Beatrix/De Burcht-school voor speciaal basisonderwijs. Het restant van het investeringsbudget wordt voor € 395.000 ingezet voor de aanpassing van de openbare ruimte voor de locatie Retranchement 3 (besluit Begroting 2025). Verbouwing Vries Robbeweg 27 In de raadsvergadering van 28 november 2024 is ingestemd met het inhuizen van het Omnia College in het gebouw van het Da Vinci College. Hierdoor komt het schoolgebouw van het huidige Omnia College vrij voor
40
Jaarstukken 2024 andere gebruikers/scholen, zoals de ISK po, ISK vo en Yulius Lingewaal College. De raad heeft hiermee ingestemd. Verduurzaming Gildenplein Voor de verduurzaming van het pand van de brede school Gildenplein is de aanbesteding van het dak en de zonnepanelen onlangs afgerond en gegund aan de aannemers. De uitvoering van de werkzaamheden vindt plaats vanaf half maart tot eind mei 2025. De aansluiting van het pand op het warmtenet is in voorbereiding en wordt naar verwachting, afhankelijk van HVC, gerealiseerd in de zomer 2026. Renovatie gymzaal J van Egmond De werkzaamheden zijn afgerond en de gymzaal is vanaf half oktober 2024 weer beschikbaar gesteld. De renovatie zorgt ervoor dat de gymzaal voldoet aan de noodzakelijke richtlijnen voor bewegingsonderwijs. Daarnaast zijn ook de nodige verduurzamingsmaatregelen genomen. Na de definitieve afrekening wordt het investeringsbudget in 2025 afgesloten. IHP 2017 uitbreiding Retranchement Het raadsvoorstel over de nieuwbouw voor de basisschool De Regenboogschool en de speciale school voor basisonderwijs Beatrix de Burcht is in mei 2025 aangenomen. De investeringsbudgetten blijven ongewijzigd. Vervangende nieuwbouw Gilde CVO-AV De nieuwe school voor het Gilde is opgeleverd en vanaf 1 januari 2025 in gebruik genomen. Het investeringsbudget wordt in 2025 afgesloten.
Gymzaal het Gilde Met de komst van het Gilde Vakcollege Techniek en van het Omnia College in het Da Vinci College is er een extra vraag naar gymcapaciteit ontstaan op de Beroepencampus. De gemeente is wettelijk verplicht om te zorgen voor voldoende capaciteit voor het bewegingsonderwijs. In mei 2025 heeft de raad het besluit genomen over het faciliteren van voldoende gymnastiekcapaciteit. Verbouwing/inrichting/openbare ruimte Hoefslag 6 tbv i_lab Voor de realisatie van het i_lab heeft de gemeenteraad een bedrag van € 6,65 mln. beschikbaar gesteld, waarvan € 1,9 mln. afkomstig is uit de regiodeal. De verbouwing en de inrichting van de Hoefslag 6 voor het i_lab is in 2024 voortvarend ter hand genomen. Sinds 1 januari 2025 heeft het i_lab het pand in gebruik. Nog niet alle aanpassingen/verbouwingen aan het pand zijn gerealiseerd vanwege ecologische factoren. De werkzaamheden en inrichting dienen binnen de beschikbaar gestelde middelen uitgevoerd te worden. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Da Vinci College (volwasseneneducatie)
Bedrag 220
Procreate, volwasseneducatie
24
Stichting Kindercentra Gorinchem
396
Stichting Prago
48
Stichting Club- en Buurthuiswerk Jeugdhaven
29 717
2.5.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR DG&J
41
Jaarstukken 2024 • GR AVRES • Coöperatie i_lab
42
Jaarstukken 2024
2.6
Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie
Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
5.1
Sportbeleid en activering
Fatih Polatli
5.2
Sportaccommodaties
Fatih Polatli
5.3
Cultuurpres. productie en participatie
Fatih Polatli
5.4
Musea
Fatih Polatli
5.5
Cultureel erfgoed
Eva Dansen
5.6
Media
Fatih Polatli
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Fatih Polatli
2.6.1
Wat hebben we bereikt met het programma Sport, Cultuur en Recreatie?
Doel Uit het collegeprogramma: Kunst, cultuur en sport moeten voor iedereen in Gorinchem mogelijk zijn. Dit zijn voorzieningen in onze stad die ervoor zorgen dat het hier goed wonen is. Cultuur en sport maken geen onderscheid tussen mensen, maar dragen bij aan ontmoeting en verbinding en welzijn. We werken daarom aan toegankelijke en laagdrempelige mogelijkheden om deel te nemen aan kunst, cultuur en sport. Dit draagt bij aan een gezonde leefstijl. We voeren onze ingezette cultuur- en sportvisie verder uit. En we creëren duidelijkheid in twee onderwerpen waar al lang over wordt gesproken, namelijk de toekomst van De Nieuwe Doelen en de bibliotheek. Erfgoed bestaat uit het verhaal van het verleden en de fysieke overblijfselen in de stad. Het erfgoed is daarmee het DNA van onze stad. Onze vesting is een belangrijk onderdeel van het werelderfgoed van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Op ons erfgoed moeten we heel zuinig zijn. Dit willen we tenslotte voor de toekomstige generaties behouden. Bij onze maatschappelijke en ruimtelijke opgaven heeft het erfgoed steeds meer impact. Erfgoed vormt daarbij steeds meer een ontwikkelpotentieel en aanjager van ruimtelijke planvorming en ontwikkeling. Dit maken we dus een belangrijk onderdeel van onze omgevingsvisie en in de toekomst op te stellen omgevingsplannen.
Overige ontwikkelingen: Aan de hand van het besluit eind 2023 van de gemeenteraad is het afgelopen jaar de aanbesteding voor een Design & Build van het nieuwe zwembad voorbereid en doorlopen. Dit heeft eind 2024 geleid tot drie geldende inschrijvingen. Deze zijn begin 2025 beoordeeld, waarna het winnende ontwerp bekend is gemaakt.
43
Jaarstukken 2024
Maatschappelijke effecten Indicator (x =onbekend)
B/F
Gerealiseerd
Soort
2021
2022
2023 Streefwaarde Realisatie 2024 2024
Niet-sporters B 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet
in %
PI
x
46
x 50
50
Sporters In georganiseerd verband In niet georganiseerd verband
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
1562
x
1359 1664
*Niet beschikbaar
Actieve deelname verenigingsleven afgelopen 12 maanden
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
45
x
51 50
*Niet beschikbaar
* De meest recente burgerpeiling werd afgenomen in 2023, waardoor de realisatie over 2024 niet beschikbaar is. De eerstvolgende burgerpeiling wordt in 2025 afgenomen.
2.6.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Concrete voornemens Actie (planning)
2024 2025 2026 2027 Inhoud Planning Budget
Erfgoed RB
1. Samen met alle betrokkenen in de stad stellen wij een integraal erfgoedbeleid op. 2. Samen met de kerkbesturen, erfgoedstakeholders, inwoners en andere belanghebbenden stellen wij een kerkenvisie op. Het gaat hier om een visie op de toekomst van alle kerkgebouwen in Gorinchem, monumentaal en niet monumentaal.
RB
3. We zetten de lopende aanwijzingen voor gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden voort en onderzoeken daarbij de mogelijkheid van een subsidieregeling voor gemeentelijke monumenten. 4. We actualiseren en verruimen het beleid voor zonnepanelen op woningen, vooral voor de historische binnenstad en monumentale panden.
RB
CB
5. We onderzoeken de subsidiemogelijkheden voor erfgoed bij provincie, Rijksoverheid en andere mogelijke subsidiebronnen. 6. We voeren het Vestingplan uit, stimuleren nieuwe projecten en houden de kansen voor subsidies in de gaten. 7. We gaan aan de slag met de acties uit het Vestingplan die op korte termijn zijn uit te voeren en reserveren hiervoor de benodigde middelen. Kunst, cultuur en sport 2. We actualiseren het cultuurbeleid. Daarbij doen we een aanzet voor een cultuurfonds voor culturele projecten en activiteiten en leggen we vast hoe kunst in de openbare ruimte meer aandacht kan krijgen. 3. We realiseren een multifunctionele voorziening met een groot podium en een middelgrote zaal in de binnenstad. We verkennen of we daarbij combinaties kunnen maken, zoals met de bibliotheek. We houden
44
RB
RB
Jaarstukken 2024 Actie (planning) 2024 2025 2026 2027 Inhoud Planning Budget rekening met uitgangspunten in het beleid voor het kernwinkelgebied en het te versterken deelgebied horeca & cultuur. 4. We realiseren samen met de bibliotheek de randvoorwaarden voor een toekomstbestendige bibliotheek, met ruimte voor de uitvoering van wettelijke taken en activiteiten in de wijken.
RB
5. We stellen een museumvisie op, waarin erfgoed, hedendaagse kunst en activiteiten samenkomen. Het uitgangspunt is dat het Gorcums Museum zich met verhalen over vroeger en nu écht verbindt met de stad.
RB
6. We hebben extra aandacht voor bewegen voor specifieke doelgroepen. Hiervoor versterken en verbreden we de SeniorenFit aanpak in alle wijken. 7. We werken lokaal en regionaal samen om inclusief sporten te bevorderen. 8. We faciliteren sportverenigingen bij de werving van vrijwilligers.
Overige acties 1. Uitvoering raadsbesluit 2023 inzake het zwembad.
Raadsagenda 1. De Nieuwe Doelen en bibliotheek, zie ook nr. 2 en 3 van Kunst, cultuur en sport.
Nr.
RB
Toelichting voortgang
Erfgoed 1.
Het erfgoedbeleid is in december 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
45
Jaarstukken 2024
2.6.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2023
Begroting primitief 2024
Begroting na wijziging 2024
Jaarrekening 2024
Verschil
TV51 Sportbeleid en activering
1.756
1.316
1.310
1.300
9V
TV52 Sportaccommodaties
4.647
3.840
3.953
3.970
17 N
TV53 Cultuurpres. productie en participatie
2.562
1.988
2.040
1.876
163 V
TV54 Musea
1.684
1.693
1.652
1.617
35 V
TV55 Cultureel erfgoed
686
835
862
830
32 V
TV56 Media
723
750
1.004
1.028
24 N
TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
3.765
3.895
4.109
4.072
38 V
Lasten Sport, cultuur en recreatie
15.823
14.316
14.930
14.693
236 V
931
272
694
679
16 N
TV51 Sportbeleid en activering TV52 Sportaccommodaties
3.126
1.561
1.477
1.429
49 N
TV53 Cultuurpres. productie en participatie
185
119
153
137
16 N
TV54 Musea
165
132
132
168
36 V
TV55 Cultureel erfgoed
136
142
142
178
36 V
TV56 Media
147
111
331
367
36 V
TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
149
119
145
140
6N
Baten Sport, cultuur en recreatie
4.838
2.456
3.075
3.097
22 V
Totaal saldo van baten en lasten
-10.985
-11.860
-11.855
-11.596
259 V
958
1.428
1.653
1.653
0V
Onttrekkingen reserves
2.338
1.471
1.831
1.867
37 V
Resultaat
-9.605
-11.817
-11.677
-11.382
295 V
Stortingen reserves
Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening
Verdeling Toelichting bedrag
Lasten TV53 Cultuurpres. productie en participatie
46
163 V
47 V
Door de beperkte ambtelijke capaciteit bij team Cultuur en Economie in 2024 is het niet gelukt om het volledige budget voor cultuureducatie te benutten. Daarnaast is rekening gehouden met een cofinanciering. Dit bleek uiteindelijk niet nodig.
86 V
In 2024 is er eenmalig € 100.000 beschikbaar gesteld voor het aanpassen van de begane grond van het Gorcums Museum. Na een lange aanloop zijn de werkzaamheden eind 2024 gestart. De raad wordt voorgesteld het restant in 2025 beschikbaar te stellen via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2024.
Jaarstukken 2024 In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2023
Realisatie 2024
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
Vestingplan 2020 bastion VIII
250
0
20
20
230
V Nee
Ravelijn Oostgracht
50
0
0
50
V Nee
Meekoppelkans Ravelijn
311
59
264
47
V Nee
Meekoppelkans Woelsewaard parkeren
68
0
0
68
V Nee
Meekoppelkans Woelsewaard struinpad
36
0
0
36
V Nee
Openbare ruimte Gorcumse martelaren
220
0
0
220
V Nee
Kwaliteitsimpuls recreatiegebied Buiten de Waterpoort
284
34
25
59
225
2
2
Speelruimteplan 2023
120
59
42
101
19
V Nee
Speelruimteplan 2024
229
0
53
53
176
V Nee
Speelveld Hoog Dalem
260
53
194
247
13
V Nee
Faciliteren cultuur in museum
150
0
9
9
141
V Nee
Nieuwbouw Caribabad
0
28
150
178
Vervangen volkstuinbrug
47
17
-17
0
47
V
Ja
Lasten
Verduurzaming oude Stadhuis
205
V
Nee
2 N Nee
178 N Nee
Vervangen VW transporter 1 2022
55
0
42
42
13
V
Ja
Kademuren J Bloempad en Krabsteeg
260
239
31
270
10 N
Ja
Bruggen en visssteigers
242
240
2
242
0
Ja
Cultuurhuis 2019
5.600
79
164
243
5.357
V Nee
Cultuurhuis inrichting 2019
1.400
0
0
1.400
V Nee
Vervanging kade Paardewater 21
355
44
337
381
26 N Nee
Keerwanden Den Uylstraat
605
0
80
80
525
V Nee
Kade Stationsweg
389
0
33
33
356
V Nee
Kades Mollenburgseweg/Valkeniersweg
392
0
21
21
371
V Nee
Maaiarm heggensnoeier 2022
28
0
0
28
V Nee
VW transporter 2023
55
0
0
55
V Nee
VW transporter 2024
55
0
42
13
V
John Deere motormaaier 2024
68
0
0
68
V Nee
Ontstopper 2023
59
0
0
59
V Nee
Hitachi 2023
27
0
Waterbus buitendienst
58
0
VW transporter 2023
55
0
New Holland tractor T45 2026
46
42
Ja
0
27
V Nee
43
43
15
V
0
55
V Nee
0
46
46
0
Ja
11.774
852
1.524
2.376
9.398
Vestingplan 2020 bastion VIII
100
0
0
100 N Nee
Openbare ruimte Gorcumse martelaren
50
0
0
50 N Nee
Kwaliteitsimpuls recreatiegebied Buiten de Waterpoort
144
11
20
31
113
10
10
10
V Nee
2
2
V Nee
43
251 N
Totaal lasten
Ja
V
Baten
Speelveld Hoog Dalem Speelruimteplan 2023 Totaal baten
0
2
294
13
30
N
Nee
47
Jaarstukken 2024 Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2023
Realisatie 2024
Totaal realisatie
Verschil
Totaal investeringen
11.480
839
1.494
2.333
9.147
Gereed V
Vestingplan 2020 bastion VIII De voorbereiding van dit project is in 2024 gestart. De aanbesteding vindt begin 2025 plaats. De uitvoering volgt later dat jaar. Openbare ruimte Gorcumse martelaren De complexiteit van deze investering is groter in verband met de inrichting en eigendomsverhoudingen in de openbare ruimte. In 2025 wordt dit project vervolgd. Kwaliteitsimpuls recreatiegebied Buiten de Waterpoort Door substantieel hogere kosten dan geraamd is de aanbesteding voor dit project ingetrokken. In 2025 wordt in overleg met de provincie Zuid-Holland, als subsidiërende partij, gekeken of en hoe dit project eventueel vorm kan krijgen. Speelruimteplan 2024 De werkzaamheden in het kader van het Speelruimteplan zijn in kwartaal 1 van 2025 afgerond en het investeringsbudget wordt geheel benut. Faciliteren cultuur in museum Voor de aanpassing van de begane grond van het Gorcums Museum is een investeringsbudget van € 150.000 beschikbaar. Het project is eind 2024 gestart en wordt in 2025 voortgezet. Nieuwbouw Caribabad De aanbesteding heeft plaatsgevonden. De opdracht is definitief gegund en het project verloopt volgens planning en binnen de (financiële) kaders, zoals gesteld door de raad. Cultuurhuis 2019/Cultuurhuis inrichting 2019 In de raadsvergadering van 7 november 2024 heeft de raad besloten tot realisatie van Cultuurhuis de Nieuwe Doelen.
De lasten worden gedekt binnen de beschikbare investeringsbudgetten Cultuurhuis 2019 (oorspronkelijk € 5.6 mln., na bijstelling en indexering € 6, 8 mln.) en Cultuurhuis inrichting 2019 (€ 1,4 mln.). Momenteel wordt het programma van eisen uitgewerkt naar een definitief ontwerp, wordt de aanbesteding voor de bouw voorbereid en het beheersmodel verder uitgewerkt. Keerwanden Den Uylstraat De voorbereiding van dit project is in 2024 gestart. Eind 2025 wordt het aanbesteed en de uitvoering vindt plaats in 2025/2026. Kade Stationsweg De voorbereiding van dit project is in 2024 gestart. Eind 2025 wordt het aanbesteed en de uitvoering vindt plaats in 2025/2026. Kades Mollenburgseweg/Valkeniersweg De voorbereiding van dit project is in 2024 gestart. Begin 2025 wordt het project aanbesteed en de uitvoering vindt plaats in 2025/2026. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt.
48
Jaarstukken 2024 Subsidies (bedragen x € 1.000)
Bedrag
Diverse sportverenigingen, jeugdsportsubsidies
56
Diverse sportverenigingen, subsidies gehandicapten en 55+
6
St. Gorcumse Zaalvoetbal Cup St.Gorinchemse Sportaccommodaties COC Rotterdam Stichting Bibliotheek AanZet
3 1710 6 1024
Stichting Studio Peer
25
Stg. Centraal Theater 't Pand
50
Cultuureducatie, diverse
53
St. de Spreekkamer
50
Stichting Boukie
65
St. IFFG
50
Amateurkunst, diverse verenigingen
53
overige culturele evenementen
128 3279
2.6.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Regio AV
49
Jaarstukken 2024
2.7
Programma 7 Sociaal Domein
Nr.
Taakveld
Portefeuillehouder
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
Eva Dansen
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Eva Dansen
6.3
Inkomensregelingen
Marjo Molengraaf
6.4
WSW en beschut werk
Marjo Molengraaf
6.5
Arbeidsparticipatie
Marjo Molengraaf
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
Eva Dansen
6.71A
Hulp bij het huishouden (WMO)
Eva Dansen
6.71B
Begeleiding (WMO)
Eva Dansen
6.71C
Dagbesteding (WMO)
Eva Dansen
6.71D
Overige Maatwerkarrangementen (WMO)
Eva Dansen
6.72A
Jeugdhulp begeleiding
Eva Dansen
6.72B
Jeugdhulp behandeling
Eva Dansen
6.72C
Jeugdhulp dagbesteding
Eva Dansen
6.72D
Jeugdhulp zonder verblijf overig
Eva Dansen
6.73A
Pleegzorg
Eva Dansen
6.73B
Gezinsgericht
Eva Dansen
6.73C
Jeugdhulp met verblijf overig
Eva Dansen
6.74A
Jeugdhulp behandeling GGZ zond verblijf
Eva Dansen
6.74B
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
Eva Dansen
6.74C
Gesloten plaatsing
Eva Dansen
6.81A
Beschermd wonen (WMO)
Eva Dansen
6.81B
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
Eva Dansen
6.82A
Jeugdbescherming
Eva Dansen
6.82B
Jeugdreclassering
Eva Dansen
7.1
Volksgezondheid
Eva Dansen
50
Jaarstukken 2024
2.7.1
Wat hebben we bereikt met het programma Sociaal Domein?
Doel Uit het collegeprogramma: Elke inwoner krijgt de zorg en ondersteuning die hij of zij nodig heeft. Daarbij werken we samen met het sociale netwerk rondom de inwoner. Professionele ondersteuning is laagdrempelig en dichtbij maar ook zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. Ondersteuning moet eenvoudig te vinden zijn daarom richten we een centraal loket in. We werken we met zorg en welzijnspartners aan een preventieve aanpak zodat inwoners zo lang mogelijk gezond blijven. En zo houden we zorg en ondersteuning betaalbaar en toekomstbestendig. Alle kinderen en jongeren in Gorinchem moeten gezond en veilig kunnen opgroeien in onze stad. De stad moet een thuis zijn. Zorg of ondersteuning bieden we zo licht en dichtbij als mogelijk. Zo bieden we met alle zorgpartners in de regio zorg en ondersteuning in alle fases van het volwassen worden. Bij de inzet van zorg en ondersteuning gaan we uit van zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. We kijken daarbij naar het hele gezin, de omgeving en het kind. We zetten in op gezondheid van kinderen en het voorkomen van zorg. Dat doen we samen met onze partners waaronder de GGD en het jongerenwerk. Ook bij jeugdzorgaanbieders zien we wachttijden voor zorg. Het terugdringen van deze wachtlijsten ligt bij de aanbieders zelf.
Als gemeente zetten we in op een sterke Sociale Basis en een Stevig Sociaal team dat meer vrij toegankelijke zorg kan bieden om verwijzingingen naar aanbieders te verminderen We werken aan zorg dichtbij huis. Dat doen we onder andere samen met huisartsen en met onze lobby voor het behoud van de spoedeisende hulp. We zetten ons in voor de zorg dichtbij maar ook voor behoud en verbeteren van de kwaliteit van de zorg. Het leven van een gezonde leefstijl draagt bij aan het voorkomen van zorg. Samen met onze inwoners werken we hieraan. We beginnen hier al mee op scholen. En we geven voorlichting wat mensen zelf kunnen doen. De stad maken we met elkaar. Inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente zoeken allemaal het beste voor de stad. Daarom willen we meer samenwerken met en werken vanuit de wijk. De wijken zijn sterke knooppunten met maatschappelijke partners en inwoners, jong en oud. Vanuit de wijken kunnen we dichtbij en met kennis van de wijk problemen aanpakken en wijken verder verbeteren. We zorgen dat we snel aan de slag kunnen met verbeteringen die vanuit de wijken worden aangedragen. We behouden de ontmoetingsplaatsen in de wijken. Zo verbinden we verschillende groepen met elkaar en versterken we de sociale kracht van de wijk. Extra aandacht hebben we voor onze jongeren in de wijk. We zetten erop in dat zoveel mogelijk mensen aan het werk kunnen.
Werk is niet alleen een manier om geld te verdienen. Werk geeft voldoening, biedt gelegenheid om andere mensen te ontmoeten en een bijdrage te leveren aan de maatschappij. Dat geldt niet alleen voor betaald werk, maar ook voor het vele vrijwilligerswerk dat gebeurt. We willen een sluitende aanpak voor armoede en schulden. Dit betekent dat we zoveel mogelijk inwoners helpen met het oplossen van schuldenproblemen en het voorkomen van armoede. Een zorgelijke financiële situatie verstoort het vermogen mentaal fit aan het werk te gaan. Die cirkel willen we doorbreken. Daarom pakken we armoede aan. We bieden mensen die door oorlogen en rampen van huis zijn verdreven een veilige plek in Gorinchem. We willen dat zij zich thuis voelen in onze stad. Dat geldt zowel voor mensen die zijn gevlucht vanwege de oorlog in Oekraïne als voor mensen uit andere delen van de wereld. Daarom zorgen we voor goede opvang voor vluchtelingen met draagvlak in de samenleving. Opvang van vluchtelingen gaat niet alleen over huisvesting. Ook het onderwijs, de zorg of andere voorzieningen moeten gewaarborgd zijn, we gaan daarbij uit van de draagkracht van de stad. We werken hierbij samen met de regio en de provincie.
51
Jaarstukken 2024 Overige ontwikkelingen: In september 2024 is het lokale plan van aanpak Hervormingsagenda Jeugd gemeente Gorinchem vastgesteld. Het plan bevat, analoog aan de landelijke agenda, een aantal lokale maatregelen. Met deze maatregelen geven we uitvoering aan de landelijke opgave te komen tot het verbeteren van de jeugdzorg en het creëren van een financieel houdbaar stelsel. Daarnaast geven we lokaal en regionaal uitvoering aan het landelijk programma Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Dat programma gaat uit van een integrale aanpak bij kinderen, gezinnen en huishoudens waar sprake is van onveiligheid, waaronder ook ontwikkelingsbedreiging. In beide programma’s staat het hebben van een stevig lokaal team centraal.
Maatschappelijke effecten Indicator (x=onbekend) B/FGerealiseerd
Soort
2021
2022
2023 Streefwaarde Realisatie 2024 2024
PI
926
964
964 970
N.N.B.
Jongeren met een delict B % 12 t/m 21 jarigen voor de rechter
PI
1
1
1 1
N.N.B.
Kinderen in uitkeringsgezinnen
B % kinderen tot 18 jaar
PI
6
5
5
6 N.N.B.
Melding kindermishandeling
B per 100.000 inwoners
PI
247
243
251 400
530
Netto Participatiegraad
B % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
PI
71
73
74 73
74
Werkloze jongeren
B % 16 t/m 22 jarigen
PI
2
2
2 1
N.N.B.
Personen met een bijstandsuitkering
B Aantal per 10.000 inwoners
PI
425
376
357 350
345
Personen met een lopend reintegratietraject
B Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar
PI
196
220
x 220
303
Jongeren met jeugdhulp B % jongeren tot 18 jaar
PI
13
14
15 13
11
Jongeren met jeugdbescherming
B % jongeren tot 18 jaar
PI
1,4
1,2
1,1 1
1
Jongeren met jeugdreclassering
B % jongeren in de leeftijd van 12-23 jaar
PI
0,3
0,3
0,2 0,2
0,2
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
B Aantal per 10.000 inwoners
PI
730
750
770 715
740
ME
7,6
7,6 7,6
*niet beschikbaar
Banen
B Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar
Waardering algehele F persoonlijke gezondheid
Score 1-10
* De meest recente burgerpeiling werd afgenomen in 2023, waardoor de realisatie over 2024 niet beschikbaar is. De eerstvolgende burgerpeiling wordt in 2025 afgenomen.
52
Jaarstukken 2024 Indicator
Toelichting
Melding kindermishandeling
Het opgenomen streefcijfer van 400 meldingen kindermishandeling bij de begroting 2024 was gebaseerd op “het aantal meldingen per 100.000 inwoners (bron CBS”). De eerder opgenomen cijfers komen uit ons eigen regiodashboard Veilig Thuis. Op “Waarstaatjegemeente.nl” zien we dat “het aantal meldingen kindermishandeling per 100.000 inwoners” over 2024 op 530 meldingen staat. Het aantal meldingen is daarmee gestegen ten opzichte van 2023.
Personen met een lopend reintegratietraject
In 2024 zijn er meer vervoersvoorzieningen aan de bijstandsgerechtigden en werknemers binnen het beschutte werk en WSW verstrekt. De vervoersvoorziening wordt ingezet voor werknemers met een arbeidsbeperking die niet zelfstandig met eigen vervoer of openbaar vervoer naar hun werk kunnen komen. Ook is meer ingezet op trainingen, cursussen en opleidingen. Het inzetten van trainingen, cursussen en opleidingen heeft als doel om de toegang tot de arbeidsmarkt te bevorderen. Dit zijn twee positieve ontwikkelingen die helpen om inwoners meer te laten meedoen in de maatschappij.
2.7.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Concrete voornemens Actie (planning)
2024 2025 2026 2027 Inhoud Planning Budget
Wijkgericht werken 1. We leggen voor iedereen vast in een werkwijzer hoe we wijkgericht werken.
CB
2. Om de verschillende groepen met elkaar te verbinden en de sociale kracht van de wijk te versterken maken we een programma per wijk per jaar. Dit doen we samen met maatschappelijke partners en inwoners. 3. Om inwoners beter te voorzien van informatie en zo beter te kunnen participeren, evalueren we onze informatievoorziening over de activiteiten in de wijk. Op basis hiervan verbeteren we de informatie voor de wijk.
CB
4. We versterken de samenwerking tussen professionals, inwoners en de gemeente in de wijken om te komen tot een goedwerkend netwerk per wijk. Armoede en werk 2. Vanuit het ambitiefonds van Avres zetten we in op nieuwe innovatieve en duurzame oplossingen. Dit doen we om participatiemogelijkheden te bevorderen, instroom in de bijstand te beperken en uitstroom uit de bijstand te bevorderen. 3. We zetten blijvend in op het breed tegengaan van energiearmoede. 4. We onderzoeken de mogelijkheden van invoering van een minimapas. We zetten hierbij in op een pas die breder te gebruiken is. Daarbij onderzoeken we expliciet mogelijkheden voor samenwerking met culturele activiteiten.
RB
Vluchtelingen 1. We hebben samen met het COA een nieuwe opvanglocatie gerealiseerd zoals vastgesteld in de startnotitie 'kleinschalige opvang'.
RB
2. We werken samen met de regio en de provincie aan de uitvoering van de nieuwe Asielwet uit. 3. We voeren ons deel van de regionale opgave voor de opvang van de Oekraïense vluchtelingen in onze stad uit.
53
Jaarstukken 2024 Actie (planning)
2024 2025 2026 2027 Inhoud Planning Budget
Zorg en ondersteuning 1. We realiseren één centrale toegang voor de Wmo, het sociaal team, Avres en het welzijnspunt, zodat een inwoner zich maar één keer hoeft aan te melden en de ondersteuning krijgt die nodig is.
CB
2. We ontwikkelen het welzijnspunt (inclusief leefstijl) door tot een volwaardig onderdeel van de centrale toegang. 3. We zetten in op een gecombineerde welzijnsvoorziening met partners zoals Gorinchem Beweegt, Jongerenwerk en buurthuizen. 5. Binnen de doelen van het Integraal Sociaal Beleid leggen we de nadruk de komende jaren extra op basisvaardigheden, mentale gezondheid, bestaanszekerheid, welzijn en betrokken Gorinchem. RB 6. We maken een vernieuwd Integraal Sociaal Beleid 2025 e.v. Jeugd 1. We zetten binnen ons Integraal Sociaal Beleid in op gelijke kansen voor alle kinderen in Gorinchem en breiden dit uit tot 18 jaar.
RB
2. We maken afspraken met de Dienst Gezondheid en Jeugd en met Avres over de monitoring van ontwikkelingen in het sociaal domein. 3. We willen de zorg en ondersteuning voor jongeren verbeteren door deze zorg en ondersteuning tijdig in te zetten en dichterbij te brengen. Daarom zetten we in op meer lichte vormen van preventie, ondersteuning en zorg en een goed functionerend netwerk rondom het kind wat er voor zorgt dat het kind goed en veilig kan opgroeien en kan leren. We streven hierbij naar een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel.
RB
4. We werken aan een effectievere en slimmere (jeugd)beschermingsketen, waarbij we uitgaan van 0-100 jaar. Volksgezondheid 2. We continueren het bestuurlijk overleg met de huisartsen en het sociaal team. 4. We voeren een blijvende lobby richting de Rijksoverheid voor het behoud van de Spoedeisende hulp in Gorinchem. 5. Vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) werken we aan een breed gedragen regionale agenda. Vanuit deze documenten en het Integraal Sociaal Beleid zetten we in op preventie, algemene voorzieningen en inzet van lokale, laagdrempelige ondersteuning, in samenwerking met partners zoals zorgverzekeraars en -aanbieders. Overige acties 1. We geven regionaal en lokaal vorm aan de gemaakte afspraken in de Hervormingsagenda Jeugd. 2. We werken regionaal en lokaal aan het concretiseren en realiseren van het in het Toekomscenario kind- en gezinsbescherming. Raadsagenda
54
RB
Jaarstukken 2024 Actie (planning)
2024 2025 2026 2027 Inhoud Planning Budget
We werken aan een samenwerkingsverband naar aanleiding van het initiatiefvoorstel over Jeugd- en Jongerenproblematiek, met als doel de ontwikkeling van een Pedagogisch Educatief Ecosysteem. Nr.
CB
Toelichting voortgang
Armoede en werk 4
Door tijds- en capaciteitsbeperkingen is het niet gelukt om een verkenningsrapport in 2024 aan de raad aan voor te leggen. Begin 2025 heeft u het verkenningsrapport ontvangen.
Volksgezondheid 5
We werken regionaal samen aan een transformatieplan. Maar dit nog onder de voorwaarde dat aan eisen uit de landelijke resolutie wordt voldaan. Voorwaarden zijn: • Bestuurlijke en financiële gelijkwaardigheid: • Ruimte voor regionale regie: • Financiële stabiliteit voor gemeenten: Landelijk worden onderhandelingen gevoerd.
2.7.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel) TV61 Samenkracht en burgerparticipatie
Jaarrekening 2023
Begroting primitief 2024
Begroting na wijziging 2024
Jaarrekening 2024
Verschil
8.595
10.656
13.424
10.448
2.976 V
TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
5.507
6.174
6.408
6.027
380 V
TV63 Inkomensregelingen
23.788
20.248
22.461
23.125
664 N
TV64 WSW en beschut werk
8.286
7.579
8.827
8.797
30 V
TV65 Arbeidsparticipatie
2.881
3.069
3.540
3.035
506 V
TV66 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.864
1.666
1.684
1.905
220 N
TV671A Huishoudelijke hulp (WMO)
4.202
3.892
3.897
4.212
315 N
TV671B Begeleiding (WMO)
2.104
1.886
2.436
2.493
57 N
TV671C Dagbesteding (WMO)
786
792
982
1.014
32 N
TV671D Overige maatwerkarrangementen (WMO)
109
295
180
174
6V
TV672A Jeugdhulp begeleiding
1.986
2.270
2.532
2.606
74 N
TV672B Jeugdhulp behandeling
290
300
317
300
17 V
TV672C Jeugdhulp dagbesteding
919
1.243
1.298
1.243
55 V
TV672D Jeugdhulp zonder verblijf overig
215
17
18
44
26 N
TV673A Pleegzorg
807
833
882
833
48 V
TV673B Gezinsgericht
380
392
415
392
23 V
TV673C Jeugdhulp met verblijf overig
1.535
1.564
1.655
1.564
91 V
TV674A Jeugdhulp behandeling GGZ zond verblijf
2.326
2.093
2.820
3.174
354 N
TV674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
1.022
1.056
1.117
1.056
61 V
154
131
139
131
8V
0
-9
0
0
0V
TV681A Beschermd wonen (WMO)
498
487
473
217
255 V
TV681B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
552
649
586
476
110 V
TV682A Jeugdbescherming
1.410
1.363
1.413
1.363
50 V
TV682B Jeugdreclassering
67
67
71
67
4V
TV674C Gesloten plaatsing TV681 Geëscaleerde zorg 18+
55
Jaarstukken 2024 Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2023
Begroting primitief 2024
Begroting na wijziging 2024
Jaarrekening 2024
Verschil
TV71 Volksgezondheid
1.739
1.854
1.922
1.903
19 V
Lasten Sociaal domein
72.025
70.569
79.497
76.601
2.896 V
TV61 Samenkracht en burgerparticipatie
8.349
6.519
9.283
8.866
417 N
TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen TV63 Inkomensregelingen TV66 Maatwerkvoorzieningen (WMO) TV672A Jeugdhulp begeleiding TV673C Jeugdhulp met verblijf overig TV681A Beschermd wonen (WMO) TV681B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
733
265
519
764
244 V
15.373
13.632
16.102
17.459
1.357 V
292
225
325
333
8V
0
0
200
228
28 V
0
0
388
389
1V
1.315
857
857
1.958
1.101 V
0
0
0
78
78 V
TV71 Volksgezondheid
191
218
250
251
2V
Baten Sociaal domein
26.254
21.715
27.924
30.327
2.403 V
Totaal saldo van baten en lasten
-45.771
-48.853
-51.573
-46.274
5.299 V
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening
321
0
40
40
0V
1.799
4.663
5.095
5.095
0V
-44.292
-44.190
-46.518
-41.219
5.299 V
Verdeling Toelichting bedrag
Lasten TV61 Samenkracht en burgerparticipatie
56
2.976 V
41 V
In 2024 zijn er in het kader van Bliek in Actie 25 aanvragen binnengekomen. Omdat het aanvragen betrof die een relatief lage investering vroegen, zoals bijvoorbeeld voor geveltuintjes, resteert er een flink deel van het budget.
2.393.V
Gorinchem heeft in 2024 aan een groot aantal vluchtelingen uit Oekraïne opvang geboden. De opvang aan de Kleine Schelluinsekade is later gerealiseerd dan was gepland waardoor bewoners van de woningen van Poort6 later dan gepland zijn verhuisd naar de Kleine Schelluinsekade. Hierdoor zijn er minder uitgaven geweest op het gebied van huisvesting, beveiliging, exploitatie en leefgeld. De opvanglocatie aan de Kleine Schelluinsekade is een tijdelijke opvanglocatie die op termijn weer in oorspronkelijke staat moet worden gebracht (ontmanteling). Om dit mogelijk te maken stellen wij de raad voor om hiervoor een bedrag van € 1.000.000 te reserveren.
390 V
TV61 omvat veel budgetten, die leiden tot een voordeel van € 278.000. Dit voordeel ontstaat op de budgetten Wijkgericht werken € 62.000, Mantelzorg € 44.000, netwerkversterking kwetsbare inwoners € 68.000, bijdragen centra jeugd en gezin € 45.000, collectief vraagafhankelijk vervoer (€ 65.000), samenkracht en burgerparticipatie (€ 47.000) en Statushouders € 59.000.
355 V
Jaarlijks ontvangt Gorinchem van het Rijk een uitkering voor het aanbieden van inburgeringsvoorzieningen. Deze bijdrage wordt volledig toegevoegd aan het budget Inburgering. De Rijksvergoeding is in 2024 niet volledig besteed aan inburgeringstrajecten.
256 N
In 2024 heeft met één subsidiepartij een verrekening plaatsgevonden van een te hoog vastgestelde subsidie in 2023. Omdat de gemeenten Vijfheerenlanden en Molenlanden hebben meebetaald aan deze subsidie is hun aandeel van de verrekende subsidie terugbetaald (zie ook TV61 baten).
Jaarstukken 2024 Taakveld (bedrag x € 1.000)
TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
TV63 Inkomensregelingen
Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening 380 V
664 N
Verdeling Toelichting bedrag
175 V
We hebben de ambitie om één centrale toegang te realiseren voor de Wmo, het sociaal team, Avres en het welzijnspunt, zodat een inwoner zich maar één keer hoeft aan te melden en de ondersteuning krijgt die nodig is. De planning is bijgesteld waardoor acties zijn doorgeschoven naar 2025 en volgende jaren. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 175.000.
81 V
We hebben optimaal gebruik gemaakt van incidentele middelen die door het Rijk in 2024 beschikbaar zijn gesteld. Ook zijn in het kader van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) mogelijkheden benut om ambtelijke uren en directe zorgkosten te financieren vanuit de incidentele IZA middelen. Hierdoor hebben we minder gemeentelijk geld uitgegeven en daarnaast ook extra gelden binnengehaald.
70 V
Voor het project "passend zorglandschap" (het creëren van kleinschalige voorzieningen) is in 2024 minder budget nodig gebleken. Het creëren van een kleinschalige voorziening kost meer tijd. Daarnaast zijn de kosten van het Expertteam Passende Zorg op een ander TV verantwoord..
57 V
Medewerkersl van de gemeente Gorinchem zijn regionaal ingezet bij Dordrecht voor het opstellen van een Integraal Zorg Akkoord. De gemeentelijke personeelskosten zijn door de regio gecompenseerd. Hierdoor ontstaat er op TV62 een voordeel op de doorbelasting van de personeelskosten,
1.236 N
De rijksvergoeding die wordt ontvangen voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet (BUIG) wordt rechtstreeks beschikbaar gesteld aan Avres, die deze werkzaamheden in een Gemeenschappelijke Regeling voor o.a. Gorinchem uitvoert. De definitieve vaststelling van de BUIGvergoeding leidt enerzijds tot hogere lasten van € 1,3 mln. en anderzijds dus ook tot hogere baten van € 1,3 mln. (zie TV63 baten). Daarnaast is van het Rijk nog een afrekening ontvangen van € 90.000 (voordeel) van de TOZO-regelingen 2023.
384 V
De kosten van het minimabeleid zijn € 384.000 lager dan begroot, Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat inwoners minder beroep hebben gedaan op de minimaregelingen en door een extra bijdrage van het Rijk voor verstrekking van bijzondere bijstand.
87 V
In 2024 is er minder kwijtschelding verleend aan de inwoners dan verwacht. Dit komt met name door een procesaanpassing bij het automatisch verlenen van kwijtschelding.
90 V
Van het Rijk zijn extra middelen ontvangen voor betere dienstverlening op het gebied van armoede en schulden. Deze middelen zijn niet volledig ingezet.
TV65 Arbeidsparticipatie
506 V
471V
Van het Rijk is extra geld ontvangen voor de financiering van de loonkostensubsidies. Dit geld is in 2024 niet volledig ingezet.
TV66 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
220 N
205 N
Er is een overschrijding van bijna € 99.000 op het budget scootmobielen. Dit hangt o.a. samen met een toename van de vraag naar scootmobielen als gevolg van vergrijzing. Het gebruik van losse wmo voorzieningen (nadeel € 41.000) en overige verplichte middelen (nadeel € 65.000) is ook toegenomen als gevolg van vergrijzing.
TV671A Huishoudelijke hulp (WMO)
315 N
280 N
Het aantal aanvragen voor Huishoudelijke Ondersteuning neemt verder toe. Dit geldt met name bij zorg in natura. De inkomensafhankelijke eigen bijdrage is opnieuw uitgesteld, waardoor er geen rem zit op de groei. Ook was er in 2024 maar beperkt sprake van wachtlijsten. Daarnaast zijn de afgesproken indexeringsgrondslagen hoger dan de bedragen waarmee de budgetten zijn geïndexeerd.
57
Jaarstukken 2024 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening
TV672A Jeugdhulp begeleiding
74 N
Verdeling Toelichting bedrag
231 V
Van het Rijk is een extra compensatie ontvangen voor loon-en prijsstijgingen in de jeugdzorg.
305 N
De eindafrekening van de Sociale Verzekeringsbank volgt vaak pas na de jaarrekening. De eindafrekening PGB 2023 leidt tot een nadeel van € 305.000.
TV673C Jeugdhulp met verblijf overig
91 V
91 V
In de raadsvergadering van 26 september heeft de raad onder andere ingestemd met de verwerking van de financiële gevolgen van de 1e bestuursrapportage van de DG&J. Verwerking heeft op diverse taakvelden plaatsgevonden. De feitelijke afrekening is verantwoord op TV674A.
TV674A Jeugdhulp behandeling GGZ zond verblijf
354 N
354 N
De totale kosten voor de geïndiceerde jeugdzorg zijn met ruim € 600.000 gestegen. Dit is niet het gevolg van een toename van het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van jeugdzorg maar door onder andere inflatie en een toename van de gemiddelde kosten. Deze kostenstijging wordt onder andere veroorzaakt door een tariefswijziging bij de Jeugdbescherming/Jeugdreclassering en door een tariefwijziging op het segment Wonen i.v.m. kleinschalige woonvoorzieningen. Daarnaast zien we een stijging van gemiddelde kosten bij hoog specialistische zorg. Daar staat tegenover dat we in 2024 voor ruim € 300.000 zijn gecompenseerd door het Rijk voor bijzondere jeugdzorgkosten. (Zie ook TV673C en TV674B).
TV674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf
61 V
61 V
In de raadsvergadering van 26 september heeft de raad onder andere ingestemd met de verwerking van de financiële gevolgen van de 1e bestuursrapportage van de DG&J. Verwerking heeft op diverse taakvelden plaatsgevonden. De feitelijke afrekening is verantwoord op TV 674A.
TV681A Beschermd wonen (WMO)
255 V
255 V
In 2024 zijn minder subsidieverzoeken ontvangen vanuit de ketenpartners waardoor er een overschot van € 255.000 resteert op de budgetten Beschermd wonen.
TV681B Maatschappelijkeen vrouwenopvang (WMO)
110 V V
78 V
Gorinchem heeft in 2024 optimaal gebruik gemaakt van (nog) beschikbaar regionaal budget, waardoor de lokale uitgaven beperkt zijn gebleven.
417 N
454 N
De opvanglocatie Kleine Schelluinse Kade (KSK) is later gerealiseerd. Hierdoor ontvangen we minder geld vanuit het Rijk (zie ook lasten TV61).
346 N
Leefgeld voor Oekraïense vluchtelingen dat wij als gemeente verstrekken, wordt volledig gecompenseerd door het Rijk. In 2024 heeft Gorinchem minder leefgeld uitgekeerd aan Oekraïense vluchtelingen. Hierdoor is de compensatie van het Rijk lager uitgevallen (zie ook TV61 lasten).
467 V
In 2024 heeft met één subsidiepartij een verrekening plaatsgevonden van een te hoog vastgestelde subsidie in 2023 (zie ook TV61 lasten).
105 N
Elk jaar krijgen de gemeenten een uitkering voor het aanbieden van inburgeringsvoorzieningen, Een deel van dit geld is gereserveerd voor 2025.
Baten TV61 Samenkracht en brugerparticipatie
TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
244 V
214 V
Gorinchem ontvangt van het Rijk een vergoeding voor brede ondersteuning aan (mogelijk) gedupeerden van de toeslagenaffaire.
TV63 Inkomensvoorzieningen
1.333 V
1.326 V
De rijksvergoeding die wordt ontvangen voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet (BUIG) wordt rechtstreeks beschikbaar gesteld aan Avres, die deze werkzaamheden in een Gemeenschappelijke Regeling voor o.a. Gorinchem uitvoert. De definitieve vaststelling van de BUIG-
58
Jaarstukken 2024 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verschil tussen begroting na wijziging en jaarrekening
Verdeling Toelichting bedrag
vergoeding leidt enerzijds tot hogere baten van € 1,3 mln. en anderzijds dus ook tot hogere lasten van € 1,3 mln. (zie TV63 lasten). TV681A Beschermd wonen (WMO)
TV681B Maatschappelijkeen vrouwenopvang (WMO) Reserve Sociaal Domein
1.101 V
78 V
837 V
De jaarrekening Beschermd Wonen en Opvang (BWenO) 2023 van de centrumgemeente is positiever afgesloten dan verwacht. Hierdoor hebben de aangesloten gemeenten een hogere bijdrage ontvangen. Ook heeft Gorinchem een extra bijdrage ontvangen voor de huisvesting van kwetsbare groepen (HKG).