Concept verslag raadsvergadering Gorinchem 30 mei 2024

Helaas, zou ik willen zeggen, het gaat ook echt van ons wel wat vergen, maar ik denk dat we die moeite er ook met elkaar moeten willen insteken, om het opkomstpercentage te verhogen, maar ook het gesprek nog beter met elkaar te kunnen gaan voeren. Dat betekent ook dat we onze inwoners zullen moeten bereiken en dat zij met ons het gesprek moeten willen voeren, en niet alleen als het in de achtertuin gebeurt. Wij zijn heel blij dat het voorstel er ligt, vanuit mijn beide petten, en we hopen dat we de komende jaren hiermee een goede stap voorwaarts kunnen zetten. Natuurlijk moeten we het evalueren, mevrouw Alba Heijdenrijk, dat doen we natuurlijk graag, maar we verwachten dat dat met onze eigen inzet ook goed gaat komen. De voorzitter: Dank aan uw beide petten. Dan is het woord aan mevrouw De Groot, Partij van de Arbeid. Mevrouw De Groot: Dank, voorzitter. Al langere tijd leeft bij de Partij van de Arbeid twijfel over de noodzaak van een raadscommunicatieadviseur. Inmiddels hebben we deze twijfel omgezet in een definitief standpunt. Wij steunen dit raadsvoorstel niet en graag licht ik toe waarom.

E - 19

Laat ik vooropstellen dat wij, net als iedereen hier, het belangrijk vinden om inwoners te betrekken bij de lokale politiek. Echter, wij zijn van mening dat de voorgestelde aanpak, die zich voornamelijk richt op eenzijdige communicatie in de vorm van zenden, niet de juiste is voor het verkleinen van de afstand tussen de politiek en de inwoners. Wij geloven dat het luisteren naar de behoefte en zorgen van de inwoners centraal moet staan. Wij zien veel meer waarde in actie in de wijken waar we als raad bewoners opzoeken en face to face contact hebben. Dit directe contact is naar onze mening veel effectiever in het versterken van de band tussen de politiek en de inwoners. Het stelt ons in staat om te luisteren naar de zorgen en wensen van de mensen en om samen te werken aan oplossingen die echt het verschil maken in hun dagelijks leven. Daar ligt volgens ons de key in het verkleinen van de kloof. Daarbij zijn we ook van mening dat het geld dat nu voorgesteld wordt voor een raadscommunicatieadviseur op andere manieren effectiever kan worden ingezet om die kloof te verkleinen. Dank, voorzitter. De voorzitter: U ook bedankt. De heer De Pagter, ChristenUnie/SGP. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. Alles aanhorende denk ik dat we zowel de voors als tegens gehoord hebben en daar ben ik ook mee aan het stoeien.

Allereerst het statement dat mevrouw Hamann van iemand had gehoord: het interesseert niemand een lor wat hier gebeurt. Dat gaat mij aan het hart en dat zou ons allemaal aan het hart moeten gaan, want we staan hier wel voor alle inwoners. Ik hoor een heleboel goede initiatieven, maar welke partij gaat hier volgende week de straat op, welke partij gaat hier volgende week de wijk in, welke partij staat er volgende week op de markt? Dat doen we in bepaalde tijden, bij verkiezingen, en het is volgens mij de taak van ieder raadslid om inwoners op te zoeken , te luisteren en dan wellicht eerst met je achterban of een wildvreemde, desnoods een mede-inwoner, in gesprek te gaan en daar een goed gesprek mee te houden. Ook hebben we hier – de heer Van Willigen en de heer Oostrum deden dat en anderen waarschijnlijk meer – informatieavonden, sessies, voor klassen voor burgerschap, voor maatschappijleer. Ik ben eigenlijk wel voorstander van de communicatie naar onze stad. We moeten ook vindbaar zijn en niet alleen maar in deze vesting zitten. De voorzitter: De heer Van willigen. De heer Van Willigen: Die informatiebijeenkomsten voor scholen zijn er al, ze gaan misschien voorbij aan raadsteden, maar ze zijn er al wel. De heer De Pagter: Dat klopt en die willen we gebruiken als krachtig punt, meneer Van Willigen.

De heer Van Willigen: Dat u niet denkt dat het niet gebeurt! De heer De Pagter: Nee, nee, we hebben er juist heel veel respect voor dat het gebeurt, want het is belangrijk, dat zien we. Doordat we niet vindbaar zijn, is het heel makkelijk om gepolariseerd te raken, is het heel makkelijk om verschillen tegenover elkaar uit te weiden en te verdiepen, terwijl we volgens mij als raad moeten samenwerken en daarmee bezig moeten zijn. Dus de communicatie van de raadscommunicatieadviseur kan niet E - 20

neutraal zijn. Dat is onze boodschap als raad naar buiten en de inwoners kunnen in een krant of video lezen en zien wat wij gaan doen. Daar moet het volgens mij om gaan. Dus dat zijn wat mij betreft punten om ermee in te stemmen. Twijfels heb ik bij de financiële uitdaging die er ligt. Gezien de financiële uitdaging die wij hebben, kun je daar inderdaad het jouwe van denken, of het zijne, maar ik denk dat we daar het onze van moeten denken, hoe we hiermee om willen gaan. Ik ben er nog niet helemaal uit. Ik hang nog steeds in een twijfel van ‘gaan we het doen, of gaan we het niet doen?’ Ik vind het namelijk wel een investering waard, als we dat doen, om buiten deze muren iedereen, of in ieder geval een groter aantal mensen, te interesseren voor wat hier gebeurt. Want het is niet alleen maar de raad die dingen besluit. Wij zijn vertegenwoordigers van inwoners, dus inwoners moeten ons benaderen, moeten ons ook kunnen vinden en we moeten hiermee aan de slag gaan. Voor het overige kan ik me aansluiten bij wat de heer Van Santen zei over de financiële vormgeving. Je zou zo denken dat het binnen de formatie van de afdeling communicatie kan worden ingevuld. Als dat kan, graag, want de communicatie hebben we, denk ik, hard nodig. De voorzitter: De heer Van Andel, SP. De heer Van Andel: Ik wil een vraag stellen aan de heer De Pagter.

Als u zou moeten kiezen tussen een raadscommunicatieadviseur en bijvoorbeeld armoedebeleid, dat uw partij heel hoog in het vaandel heeft staan, zoals meerdere partijen hier, waar zou dan uw voorkeur naar uitgaan? De heer De Pagter: Dat is een gewetensvraag, meneer Van Andel! De heer Van Andel: Ik vind dit soort zaken ook een gewetensvraag. Wij zitten hier namens de bevolking en ik moet dadelijk aan inwoners uitleggen waarom bepaalde dingen wellicht – we wachten af – niet meer kunnen, maar waarom wij wel, ik rond het even af naar boven, € 200.000 kunnen uitgeven aan raadscommunicatie, een communicatieadviseur en alle zaken die daarmee te maken hebben. Ik denk dat ik het niet kan, dus ik hoor van u graag zaken die ik dan kan vertellen. De heer De Pagter: Volgens mij heb ik die net genoemd. Het gaat er niet alleen om dat wij als raad besluiten nemen, maar dat we mensen ook daadwerkelijk betrekken. Uw vraag over de keuze tussen armoedebeleid of de communicatieadviseur vind ik een hele lastige, want armoedebeleid gaat ons zeker aan het hart en is zeker ook een punt van onze partij. De financiële uitdaging daarin zoeken om te zeggen wat er niet meer kan of wat wel kan, ik ben benieuwd in hoeverre hiervoor ruimte is, of dat er helemaal geen ruimte voor is, of dat er ergens anders ruimte voor gemaakt moet worden.

Ik bedoel: regelmatig hebben we hier ook andere financiële uitdagingen en daar kijken we ook naar hoe we dat op kunnen lossen. Volgens mij zijn we met z’n allen creatief genoeg om een andere oplossing te vinden, om te kijken hoe je dit op een alternatieve wijze eventueel zou kunnen financieren. Maar ik heb niet alle inzichten in de financiën, dus daar ben ik ook nog steeds benieuwd naar. Ik ben het met u eens dat het een aanzienlijk bedrag is, maar de andere kant van het verhaal is dat het misschien ook wel een heleboel geld kost omdat mensen niet meer betrokken zijn. E - 21

De voorzitter: Dank voor uw bijdrage. Tot slot is het woord aan mevrouw Pellikaan namens Democraten Gorinchem. Mevrouw Pellikaan: Dank u wel, voorzitter. Ik wil allereerst de griffie en ook de werkgeverscommissie bedanken voor het opstellen van dit toch wel buitengewoon heldere raadsvoorstel. In deze bewoordingen zien we ze zelden in deze raadzaal, dus ik wil daarvoor mijn dank uitspreken, evenals voor het enthousiasmeren van volgens mij velen in deze raad voor dit belangrijke onderwerp: zowel de aandacht die eraan is geschonken in de Q-sessies alsook de degelijke voorbereidingen voor deze avond, en ook de heer Krol voor zijn mooie aftrap van het onderwerp ter opening van het debat. Wij vinden raadscommunicatie een hartstikke belangrijk onderwerp. Dat vonden wij al vanaf de eerste Q-sessie, omdat wij vinden dat wij met raadscommunicatie een paar belangrijke doelstellingen kunnen behalen. Ten eerste de verbinding tussen de stad en de politiek die je daarmee kunt verkleinen. Want wat je gaat doen met raadscommunicatie is: je gaat mensen actief informeren over onze beleidskeuzes en over onze besluitvorming, je gaat zichtbaarheid creëren, interesse bij mensen en je geeft ook mensen de gelegenheid om mee te denken over ons beleid en je kunt ze daartoe uitnodigen.

Het is brengen en halen, en niet alleen bij de doelgroepen die wij misschien in onze achterban of via de krant, waar we nu ook al informatie in opnemen, normaliter bereiken, maar juist dat je raadscommunicatie ook kunt enten op doelgroepen die misschien iets minder vaak van nature in aanmerking komen met de politiek, of daar een aversie tegen hebben ontwikkeld. Dus raadscommunicatie kun je ook doelgericht inzetten. Als laatste draagt het bij aan het vertrouwen in de politiek, juist doordat je via raadscommunicatie echt ‘outreachend’ in de stad bezig kunt zijn, maar ook transparantie biedt over je beleid en besluitvormingskeuzes. Het stond ook treffend verwoord in het raadsvoorstel zelf: meer kennis en invloed op besluitvorming sterkt het vertrouwen, het onderschrijft de waarde van de lokale democratie. Raadscommunicatie moet daarmee absoluut niet worden onderschat en ik vind het eigenlijk ook gek dat we het nog niet doen. Als ik kijk naar de toekomst, en wat voor raad we willen zijn, en hoe ik een gemeenteraad voor mij zie in de stad, dan vind ik raadscommunicatie een verweven onderdeel daarvan. En je kunt er ook hartstikke toffe dingen mee doen, als je kijkt hoe het middel in andere gemeenten wordt ingezet, bijvoorbeeld door een maandelijks raadscafé te organiseren, of de website veel ‘begrijpbaarder’ te maken, informatie op andere manieren naar de inwoners te brengen. . .

Mevrouw Hamann: Voorzitter. . . De voorzitter: Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Mevrouw Pellikaan heeft het over vertrouwen en verbinden. Is zij het niet met ons eens dat de inwoners veel liever concrete zaken zien, zoals bijvoorbeeld geïnitieerd in ‘Buurt bestuurt’, of ideeënmarkt, dat je direct met inwoners bespreekt waar zij mee zitten en wat zij willen en wat wij dan mogelijk kunnen doen of niet kunnen doen? Daar zitten toch veel meer mogelijkheden? De mensen zitten toch helemaal niet te wachten op nog meer informatie?

E - 22

Mevrouw Pellikaan: Ik vind zeker dat het één het ander niet uitsluit. Ik vind zeker dat we met dezelfde motivatie moeten blijven investeren in allerlei vormen van burgerparticipatie, maar ik denk dat onze burgerparticipatie veel efficiënter kan op het moment dat mensen minder een drempel ervaren tot de gemeenteraad en ik denk dat raadscommunicatie daarbij erg kan helpen. Dus het één kan zelfs het ander versterken. Mevrouw Hamann: Ja, maar dat is toch gewoon een taak van de gemeente? Daarvoor hebben wij toch al een afdeling communicatie? Mevrouw Pellikaan: Dat kan uw opvatting zijn, ik zal daar mijn spreektijd niet verder aan wijden. Als je iets van plan bent, mag het ook best iets kosten en wij vinden dit een te belangrijk onderwerp om er niét in te investeren. Als je doet wat je altijd gedaan hebt, krijg je ook wat je altijd gekregen hebt. De motie ‘Overbrug de kloof’ is destijds ingediend. Mooie woorden, voorzitter, van eenieder in de raad die daar toen over gesproken zijn, maar laten we het alstublieft ook niet alleen bij mooie woorden laten. Dank u wel. De heer Van Andel: Voorzitter. . . De voorzitter: De heer Van Andel, SP. De heer Van Andel: Ik wil mevrouw Pellikaan graag het volgende vragen. U hebt over doelgroepen benaderen.

Hoe ziet u dat voor u? Ik ben van origine direct marketeer, zoals dat heel mooi klinkt, en sinds er een wet-AVG is aangenomen, kunt u niet zomaar mensen aanschrijven, even ervan uitgaande dat u mensen zou willen aanschrijven van ‘jij als vijfentwintigjarige’, want dan zegt die persoon: hoe weet u dat? Met andere woorden, je zult altijd met grote doelgroepen moeten gaan werken en dan maar hopen dat je raak schiet. Dus ik had even de vraag: hoe gaat u dat doen? Want als u scholieren wilt benaderen, dan hebt u daar nu ook mogelijkheden voor; meneer Van Willigen noemde die al. Mevrouw Pellikaan: Dank u wel voor uw goede vraag. Ik kijk daar toch iets anders naar als ik het heb over het bereiken van andere doelgroepen. Wij communiceren nu bijvoorbeeld over onze raadsvergadering via de reguliere pers, dus via de papieren krant. Dan bereik je automatisch een doelgroep die over een goede leesvaardigheid beschikt. Wij weten dat niet iedere inwoner van onze stad die heeft, dus zal er op een andere manier gecommuniceerd moeten worden, bijvoorbeeld door middel van filmpjes, of door begrijpelijker taalgebruik. Dan ga je dus ook andere mensen bereiken. De heer Krol: Voorzitter. . . De voorzitter: Meneer Krol. De heer Krol: Ik verzoek u om een schorsing en in die schorsing zou ik graag de woordvoerders even bij elkaar willen hebben. De voorzitter: Akkoord.

Hoe lang denkt u daarvoor nodig te hebben?

E - 23

De heer Krol: Tien minuten. De voorzitter: Goed. De vergadering is tien minuten geschorst (20.58 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (21.16 uur). Tot de mensen thuis zou ik willen opmerken dat er dingen zijn waarop de wisseling van de voorzitter geen invloed heeft in Gorinchem, en een van die dingen is de duur van de schorsing, zoals u hebt gemerkt! Maar laten we hopen dat tijdens de schorsing een goede bespreking is gevoerd. Om de uitkomst daarvan te delen, geef ik graag de heer Krol het woord namens de werkgeverscommissie voor de griffie. De heer Krol: Dank u wel, voorzitter. We hebben elkaar stevig de nieren geproefd achter de coulissen. We hebben vastgesteld dat er best wel dingen zijn waar we gemeenschappelijk in staan, namelijk dat we allemaal de wens hebben om de kloof tussen ons als raad, maar misschien gewoon als gemeentebestuur, en inwoners te verkleinen. De manier waarop, daar zitten best wat nuances in, hoe we daartegen aankijken. Dat is ook in de eerste termijn wel gebleken.

De vraag is opgekomen, en dat was een gezamenlijke vraag vanuit alle fracties aan het college en daarop zou ik mevrouw Mager graag een reactie willen vragen, namelijk welke ruimte er is om ook vanuit de huidige communicatieafdeling van de gemeente Gorinchem formatie apart te zetten voor het communicatiewerk van de gemeenteraad, dan wel dat het in ieder geval wat meer prioriteit krijgt dan nu ervaren wordt. Dat is de vraag die ik aan de wethouder wil stellen. Verder hecht ik er als voorzitter van de werkgeverscommissie aan ook enige feedback terug te geven aan de raad. We hebben hier, zeg maar, de apotheose van een lang traject, beginnende vorig najaar met een eerste sessie over het onderwerp raadscommunicatie. We hebben er begin dit jaar nog een keer over gesproken met elkaar en het is in het fractievoorzittersoverleg meerdere keren langs geweest. Het was handiger geweest voor de werkgeverscommissie als er wellicht eerder signalen afgegeven zouden zijn over hoe de verschillende fracties daarin staan, want ik vind het een vrij ongemakkelijke exercitie als voorzitter van de werkgeverscommissie vanuit uw raad, maar goed, volgende keer gaat dat vast beter. Dank u wel. De voorzitter: U ook bedankt. Er is een vraag aan het college gesteld. Het lijkt mij ordentelijk nu eerst het college het woord te geven voor een reactie, daarna vervolgen we in tweede termijn.

Mevrouw Mager heeft het woord. Wethouder mevrouw Mager: Voorzitter, dank u wel. Ik moet zeggen dat ik het heel netjes vind van de voorzitter van de werkgeverscommissie om het op deze manier voor te leggen. Ik ben ook wel enigszins verrast, omdat het beslissen over een communicatieadviseur voor en van de raad natuurlijk ook aan de raad is. In die zin heb ik uw discussie met belangstelling gevolgd. De vraag is gesteld in hoeverre een en ander inpasbaar is. U kunt zich voorstellen dat ik daar niet zo uit mijn hoofd qua fte e.d. antwoord op kan geven. Uit de zojuist gevoerde discussie heb ik wel begrepen dat partijen ook wel zien dat een totale communicatie E - 24

vanuit dit huis ook van toegevoegde waarde is voor de raad. In die zin zie ik het maar even als een verzoek om uit te zoeken wat de mogelijkheden zijn. Dat verzoek neem ik graag mee en ik kom er zo snel mogelijk op terug. Ik weet even niet zo gauw op wat voor manier u dat dan graag teruggekoppeld zou willen zien, maar ik kan daarmee wel aan de slag gaan. De voorzitter: De heer Krol. De heer Krol: Daar wil ik wel even op reageren. Ik denk dat het goed is dit onderwerp binnenkort op de agenda te plaatsen voor het fractievoorzittersoverleg, waarin dan ook de reactie van het college besproken kan worden voor een eerste duiding door de verschillende fracties. Dat lijkt me de beste en handigste route. Wethouder mevrouw Mager: Het lijkt ook mij praktisch het op die manier te doen. Ik weet niet wanneer dat is, maar dat is ongetwijfeld te achterhalen. En mochten er verduidelijkingsvragen gesteld moeten worden, kunnen we dan bij u terecht? De heer Krol: Ja hoor, u mag mij contacten als aanspreekpunt voor de werkgeverscommissie. Wethouder mevrouw Mager: Prima. De heer Krol: Mag ik gelijk aan het woord blijven, voorzitter? De voorzitter: Zeker, want ik had meteen een vraag aan u en kunt zich waarschijnlijk wel indenken welke vraag dat is. De heer Krol: Ja, want we moeten toch ook tot een afronding komen van dit agendapunt.

Er staat voor het komende halfjaar veel op de rol, we zijn bezig met het organiseren van de Ideeënmarkt, de Dag van de lokale democratie en ik denk dat er nog initiatieven komen om als raadsleden nog meer en georganiseerd de wijk in te gaan. Kortom, er staat veel te gebeuren en ik denk dat het goed is om met elkaar ook te volgen: hoe gaat dat, missen we daar iets in, gaan we constateren dat misschien in de toekomst de raadscommunicatie dat gaat verstevigen, of niet? Voor nu hebben we besloten – dat hebben we net eigenlijk in afstemming met alle fracties gedaan – het voorstel in te trekken. De voorzitter: Dank u wel. Met de afspraak die zojuist is gemaakt, begrijp ik dat het voorstel vanuit de werkgeverscommissie wordt ingetrokken. Heeft iemand naar aanleiding daarvan nog een opmerking, of toevoeging? Dat is niet het geval en zien we het vervolg tegemoet in het fractievoorzittersoverleg, zoals zojuist is besproken. De datum daarvoor zal, naar ik aanneem, door de griffie met uw raad worden gedeeld. 8. Overzicht begrotingswijzigingen mei 2024 (2024-909431)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9. Sluiting

De voorzitter sluit te 21.23 uur de vergadering. E - 25

E - 26

Sprekersindex:

Alba Heijdenrijk, mw. W.T.J., 7, 8, 9, 10, 13, 16, 17 Andel, P. van, 15, 16, 21, 23 Geest, J.P. van der, 19 Groot, mw. P. de, 5, 20 Hamann, mw. E.W.H., 13, 22, 23 Klein, J., 17 Krol, A., 11, 12, 13, 16, 24, 25 Mager, mw. A., 9, 10, 25 Molengraaf, mw. M.J., 3, 4, 6 Pagter, M. de, 8, 9, 13, 20, 21 Pellikaan, mw. L.P.W., 22, 23 Polatli, F., 5 Santen, N. van, 12, 18 Schefferlie, P.C.J., 2, 4, 13 Willigen, C. van, 20, 21

E - 27