Concept verslag raadsvergadering Gorinchem 30 mei 2024

Nr. 5

Zitting van donderdag 30 mei 2024 Voorzitter: de heer I. Tekir, plv voorzitter. Aanwezig zijn de leden: mevrouw W. Alba Heijdenrijk, de heren P. van Andel, B.C.S. Bahlmann, A. Boutachkourt, D.R.E. van Gammeren en J.P. van der Geest, mevrouw P. de Groot, de heer M.A. Hachhouch, mevrouw E.W.H. Hamann, de heren A.C. van Houwelingen, J. Klein, A. Koçak, en A. Krol, de dames G. Metz en J. van Oversteeg, de heer M. de Pagter, mevrouw L.P.W. Pellikaan, de heren N. van Santen, P.C.J. Schefferlie, I. Tekir en D. van Veen en de dames M. Veldheer-Vink en T. van ’t Westende-de Bijl en de heer C. van Willigen. Griffier: de heer H. Sepers. Tevens aanwezig de heer M. de Boer, de dames E.L. Dansen, A. Mager en M.J. Molengraaf en de heer F. Polatli (wethouders), alsmede mevrouw H. Kromkamp (gemeentesecretaris). Afwezig met kennisgeving de heer J. Roeland.

1. Opening (19.30) ........................................................................................................................................................2 2. Ingekomen stukken ....................................................................................................................................................2 3. Vaststellen agenda ......................................................................................................................................................2 4. Vaststelling notulen voorgaande raadsvergadering en parallelsessies .......................................................................2 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college .............................................................................................2 6. Hamerstukken.............................................................................................................................................................7 6a. Wijziging tekst GR natuur en recreatieschap Lingegebied (2024-913165) ............................................................7 6b. Wijzigingsvoorstel GR Avres n.a.v. de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regeling (2024913165 .....................................................................................................................................................................7 6c.

Zienswijze financiering ten behoeve van uitvoering en begeleiding kandidaten met loonkostensubsidie Avres (2024-908231) ...............................................................................................................................................7 6d. Bestemmingsplan Gildenweg 64-68 Gorinchem (2024-911827) ............................................................................7 6e. Mandaat griffier (2024-908059) ..............................................................................................................................7 6f. Actualisatie Meerjarenperspectief Grondexploitaties (2024-917764) ....................................................................7 6g. Tiny houses aan de Waaldijk in Dalem (2024-897913) ..........................................................................................7 6h. Invoering opkoopbescherming (2024-917753) .......................................................................................................7 7. Bespreekstukken.........................................................................................................................................................8 7a. Actualiseren verordening bezwaarschriften gemeente Gorinchem 2019 (2024-764256) .......................................8 7.b.

Raadscommunicatie (2024-764265) ......................................................................................................................10 8. Overzicht begrotingswijzigingen mei 2024 (2024-909431) ....................................................................................25 9. Sluiting .....................................................................................................................................................................25

E-1

1. Opening (19.30)

De voorzitter: Ik open de vergadering. Welkom raadsleden, welkom college, ambtelijke ondersteuning en alle aanwezigen in de raadzaal en natuurlijk ook alle mensen thuis die deze vergadering via de livestream volgen. Zoals u ziet, is de burgemeester, mevrouw Melissant, afwezig. Ik zit de vergadering als vicevoorzitter vanavond voor. Ik heb vandaag even contact gehad met mevrouw Melissant en ik kan u melden dat haar herstel voorspoedig verloopt en dat ze hoopt volgende week haar werkzaamheden weer op te pakken. Namens de raad zijn haar wederom bloemetjes bezorgd. Dan hebben we een scheidend raadslid, de heer Kuijten. Mevrouw Van Oversteeg is namelijk weer terug. Ik verzoek de heer Kuijten even naar voren te komen om de bloemen in ontvangst te nemen die alle raadsleden bij hun afscheid ontvangen. (Applaus) Ten slotte deel ik u mede dat bericht van verhindering is ontvangen van de heer Roeland. 2. Ingekomen stukken

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform de door de agendacommissie voorgestelde wijze van afdoening besloten. 3. Vaststellen agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. Vaststelling notulen voorgaande raadsvergadering en parallelsessies

De notulen van de raadsvergadering van 8 mei 2024 en de verslagen van de parallelsessies 20240321 I&O Flexwonen, 20240321 I&O Sport, 20240321, I&O Uitgangspunten zonneenergie, 20240404 I&O Themasessie woonzorgvisie met partners, 20240404 I&O Uitgangspunten zonne-energie, 20240404 I&O Verhogen organisatiegraad bedrijfsleven, 20240411 I&O VTH-beleid, 20240411 B&A Flexwonen, 20240508 I&O Initiatiefvoorstel Ideeënmarkt, 20240508 I&O Invoering opkoopbescherming, 20240508 I&O Pedagogisch educatief systeem, worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming ongewijzigd vastgesteld. 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college

De voorzitter: Voor het vragenuurtje hebben zich twee fracties gemeld, voorts is er een mededeling vanuit het college. Het woord is allereerst aan de heer Schefferlie van Democraten Gorinchem met vragen betreffende de afbouw van opvang in het belastingkantoor in relatie tot de Spreidingswet. De heer Schefferlie: Voorzitter, dank u wel. Er zijn twee aanleidingen waarom wij graag een update krijgen vanuit het college over de stand van zaken rond asielzoekerscentra, zou ik haast zeggen, in Gorinchem. Wij waren overigens al heel lang voorstander van de Spreidingswet, nog lang voordat het op die manier genoemd werd. Het zou fijn zijn als alle gemeenten een steentje bijdragen, zoals wij dat ook al heel lang doen. Waar wij bezorgd over zijn, is dat, nu de Spreidingswet ingetrokken lijkt te worden, het risico E-2

bestaat dat een hoop gemeenten zullen denken: nou, dat is mooi, we stoppen met die voorbereidingen, en wat gebeurt er dan met alle opgaven die het COA heeft? Wij vinden eigenlijk niet dat Gorinchem als gevolg daarvan het risico moet gaan lopen dat er straks twee asielzoekerscentra zijn, of dat er een overlappingsperiode komt waarin dat gebeurt. Wij zijn benieuwd hoe het college daarover denkt, of het die zorg deelt en zich ervoor wil inzetten om dat te voorkomen. Een tweede vraag die we stellen heeft te maken met een ontwikkeling die zich in Dordrecht heeft voorgedaan, waar een aantal omwonenden van een daar te realiseren AZC een hogere vergoeding heeft gekregen voor hang- en sluitwerk. Wij denken dat dat een stigmatiserend effect heeft, dat daardoor bij voorbaat een zorg wordt gecreëerd die tegelijkertijd iets doet, zeg maar, bij onze inwoners in Gorinchem-Oost, die zich daardoor zullen afvragen of dat dan nodig is geweest. Worden dat soort maatregelen eigenlijk afgestemd in regionaal verband en hoe zit het eigenlijk met de contacten van de gemeente met de omwonenden daar als het gaat over de voorbereiding en de komst van het AZC ter plekke? Mensen vragen zich ook af of bij de omgevingsvergunning rekening is gehouden met dieren die er zitten en zo. Ik weet niet of dat zo’n punt is, maar ik weet dat het ook speelt.

In elk geval is het voor ons fijn om goed op de hoogte gehouden te blijven worden van hoe de interacties zijn tussen de gemeente en de omwonenden op weg naar het daar te realiseren AZC. Dank u wel. De voorzitter: U ook bedankt. Het woord is aan wethouder Molengraaf om daarop te reageren. Wethouder mevrouw Molengraaf: Voorzitter, dank u wel, en dank voor de vragen. Ik denk dat die bij meer mensen leven in de stad, dus het is goed om het daarover te hebben. De voortgang van de afbouw in het belastingkantoor is gaande. U weet dat we een tijdje terug bang waren dat er mensen in een hotel gezet zouden worden. Daarvan hebben we toen gezegd dat er in het belastingkantoor nog ruimte was, maar daar is tot op heden geen gebruik van gemaakt, dus er zitten nog steeds evenveel mensen als voor dat hele verhaal. Met het COA zijn afspraken gemaakt voor de afbouw, want 28 december van dit jaar vervalt de opvangvergunning en dan krijgt het pand weer zijn kantoorbestemming terug, dus dan moeten de mensen eruit zijn. Het COA is gehouden aan de afspraak om dat op een natuurlijke wijze te doen, dus voor mensen die weggaan worden geen nieuwe mensen geplaatst. En die periode wordt nu natuurlijk best actueel. De informatie daarover hebt u gekregen in de RIB inzake aankoop Vroedschapsstraat 15, die eind maart naar u is verzonden.

Tegelijkertijd is het COA begonnen met meer zichtbare werkzaamheden aan de Buys Ballotstraat. Er zijn nu hekken geplaatst, er wordt een trafostation geplaatst, en dat mag het COA doen. Ondanks alle ingediende bezwaren die nog behandeld moeten worden, mag het COA daar aan de slag volgens de Algemene wet bestuursrecht, zij het wel op eigen risico. Op 28 mei hebben we zowel omwonenden als ondernemers over een en ander geïnformeerd in een brief, die ook naar de griffie is gestuurd en in het Weekbericht zal komen, of is misschien al doorgezet. Ik deel uw mening over de Spreidingswet. Als we in Nederland als gemeenten niet solidair zijn, gaat het niet goed. Ik deel ook uw zorg over het risico dat nu gemeentes achterover gaan leunen, waardoor de gemeenten die gewoon doen wat van hen verwacht E-3

mag worden wellicht meer aangekeken zullen worden. Regionaal gaan we gewoon doen wat we afgesproken hebben en ook Gorinchem gaat gewoon doen wat afgesproken is. De Spreidingswet is ook nog niet zomaar ingetrokken. Daarvoor zijn de Tweede én de Eerste Kamer nodig en dat betekent dat we in ieder geval dit jaar nog te maken zullen hebben met een geldende wet. Zoals iemand vanmiddag zei: je kunt nu ook niet alvast 130 gaan rijden en verwachten dat je dan niet beboet zult worden omdat in het hoofdlijnenakkoord staat dat we weer 130 km mogen gaan rijden. Wij gaan gewoon door met de voorbereidingen en ook de provinciale en regionale regietafels hebben uitgesproken dat ze daarmee door willen gaan. Onze inspanningen zijn erop gericht om tijdig het nieuwe AZC klaar te hebben, en dan is de opvang vanaf 29 december dit jaar dáár en niet meer aan de Vroedschapsstraat. Over de regeling hang- en sluitwerk in Dordrecht, zoals ik het maar even noem, heeft geen regionale afstemming plaatsgevonden en met u heb ook ik daar wel even de wenkbrauwen over gefronst, want hiermee wordt een beeld neergezet alsof er allemaal criminelen in de buurt komen wonen, en dat vind ik niet zo’n goede zaak. Regionaal is het niet afgestemd en door Gorinchem wordt het ook niet overwogen. Wij vinden dat elke inwoner in de stad gelijk behandeld moet worden, dus ook onze nieuwe inwoners.

Het zijn gewoon Gorcumers en die worden gewoon behandeld zoals iedereen. De vraag is gesteld hoe wij in dialoog zijn met de omwonenden van de Buys Ballotstraat. Sinds november ‘23 bestaat een klankbordgroep voor de nieuwe AZC-locatie, bestaande uit 30 mensen, die een meedenkende rol heeft en daar wordt ook goed gebruik van gemaakt; er zijn al een aantal vergaderingen geweest. Het plan voor de inrichting van het terrein is uitgebreid met de klankbordgroep besproken, die er ook suggesties voor heeft gedaan, welke gedeeltelijk ook zijn overgenomen. Dus met wensen en ideeën wordt zeker rekening gehouden. U noemde ook dieren, dat is voor mij nieuw, maar als dat ter sprake komt, zal daar, neem ik aan, ook onderzoek naar plaatsvinden. Met de klankbordgroep is ook gesproken over veiligheid, en daar zijn medewerkers van de gemeente, wijkagenten van de Gildenwijk, Gorinchem-Oost en medewerkers van het COA bij geweest. Daar is besproken hoe het nou in de Gildenwijk gaat en hoe wij dat straks willen inrichten. Ook over de inrichting van de openbare ruimte rondom het nieuwe AZC wordt met de klankbordgroep gesproken. Voor de zomervakantie komen ze nog een keer bij elkaar en we willen proberen na de zomer, ergens in september, een soort kijkdag te organiseren voor omwonenden en geïnteresseerden op het nieuwe terrein. Dus op die manier zijn we goed in gesprek.

De heer Schefferlie: Voorzitter, mag ik een korte, aanvullende vraag stellen? De voorzitter: De heer Schefferlie. De heer Schefferlie: Bedankt voor de beantwoording. Ik zei al dat er zorgen zijn over de manier waarop dat in Dordrecht gaat met hang- en sluitwerk. Weet u eigenlijk of er op basis van de ervaringen die we hebben in de Gildenwijk überhaupt aanleiding is om dat soort maatregelen te nemen? Wethouder mevrouw Molengraaf: Voor zover ik weet is daar geen enkele aanleiding voor.

E-4

De voorzitter: U ook bedankt. Dan zijn we aangekomen bij de tweede set mondelinge vragen. Het woord is aan mevrouw De Groot die namens PvdA en Stadsbelang vragen wil stellen over de zomerabonnementen bij het Caribabad. Mevrouw De Groot: Dank, voorzitter. Bij de Partij van de Arbeid en Stadsbelang zijn signalen binnengekomen dat het Caribabad per dit jaar geen zomerabonnementen meer verkoopt. Wij vinden het essentieel dat zwemmen voor iedereen toegankelijk blijft, vooral voor gezinnen die bijvoorbeeld niet op vakantie kunnen doordat zij minder geld te besteden hebben. Zwemmen is niet alleen goed voor de gezondheid, maar biedt ook ontspanning en plezier. Een 10-badenkaart kost nu € 67,50. Voor veel gezinnen is dit een hoog bedrag, zeker als er meerdere kinderen zijn. Doordat het zomerabonnement niet meer beschikbaar is worden frequente bezoeken aan het zwembad duurder, wat vooral in de zomermaanden een gemis is. We zijn bezorgd dat dit gezinnen ontmoedigt om het zwembad te bezoeken, waardoor kinderen een belangrijke vrijetijdsbesteding mislopen. Daarom stellen wij de volgende vragen.

Is het college ervan op de hoogte dat per dit jaar het Caribabad geen zomerabonnementen meer verkoopt? Is het college op de hoogte van de redenen die het Caribabad heeft aangegeven voor het stoppen met de verkoop van zomerabonnementen? Weet het college hoeveel zomerabonnementen er in de afgelopen jaren zijn verstrekt? Is het college het met ons eens dat het verdwijnen van zomerabonnement voor gebruikers zoals minima of mensen die net boven de minimuminkomensgrens vallen, het zwemmen voor hen ontoegankelijker maakt? En is het college bereid om samen met SGS te kijken naar de mogelijkheden om een zomerabonnement terug te brengen, of te behouden voor het Caribabad? Indien dit niet mogelijk is, hoe gaat het college er dan voor zorgen dat zwemmen in de zomer toegankelijk blijft voor iedereen? Dank, voorzitter. De voorzitter: U ook bedankt. Het woord is namens het college aan wethouder Polatli. Wethouder Polatli: Dank u wel, voorzitter. Het college is ervan op de hoogte dat er geen zomerabonnementen meer verstrekt of verkocht zullen worden. Het zomerabonnement is ooit bedacht om gezinnen die niet op vakantie konden een alternatief te bieden. In de praktijk blijkt dat deze abonnementen worden gebruikt door de doelgroep banenzwemmers en dat de doelgroep waarvoor het abonnement in het leven is geroepen er maar weinig gebruik van maakt.

Daarbij komt dat in de afgelopen jaren om veiligheidsredenen een maximum is gesteld aan het aantal bezoekers dat in het zwembad wordt toegelaten en dat het op drukke dagen, als het zwembad vol is, bij bezoekers die in de rij staan om binnengelaten te worden tot frustratie en irritatie kan leiden wanneer mensen met een abonnement voorrang krijgen. In antwoord op de tweede vraag kan ik mededelen dat sinds de Stichting Leergeld bestaat, in al die jaren nog geen tien zomerabonnementen zijn verkocht via Leergeld. Omdat er ook een 10- of 25-badenkaart voor vrije zwemmers gekocht kan worden, wordt daar eerder voor gekozen. De praktijk wijst namelijk uit dat het abonnement er niet altijd uit wordt gehaald door mensen, omdat ze maar een paar keer per jaar naar het zwembad zijn geweest. Los van de Stichting Leergeld zijn in de afgelopen jaren gemiddeld rond 70 zomerabonnementen verkocht, waarvan circa 90% aan banenzwemmers. E-5

Dat gebruikmaking van het zwembad ontoegankelijk zou kunnen worden voor de minima is natuurlijk een terechte zorg. De prijs voor het recreatieve ticket in Gorinchem, dus in het Caribabad, is echter laag in vergelijking met soortgelijke faciliteiten in de regio, die toch al moeilijk te vinden zijn. Ook voor doelgroepen als aquasport, banenzwemmen en leszwemmen is de ticketprijs laag ten opzichte van de regio-zwembaden. Kortom, wij zijn van mening dat we gezamenlijk met SGS het zwembad toegankelijk houden, maar vooruitlopend op uw laatste vraag zullen wij wel met SGS in gesprek gaan om te kijken of er toch nog een alternatief bedacht kan worden voor het zomerabonnement, want de toegankelijkheid is inderdaad wel belangrijk. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: U ook bedankt. Informatie vanuit het college De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Molengraaf voor een mededeling met betrekking tot de jaarstukken. Wethouder mevrouw Molengraaf: Voorzitter. Vandaag heeft het college de raad de jaarstukken voor 2023 toegestuurd, een dik pakket, waarin wordt teruggeblikt op het afgelopen jaar. De komende tijd zullen we hierover met elkaar in gesprek gaan en we zijn benieuwd hoe de raad terugkijkt op het vorig jaar. De reden voor de mededeling deze avond, is dat ik alvast een eerste aankondiging wil doen over het volgende P&C-document, de perspectiefnota.

In de afgelopen tijd hebt u de berichtgeving vanuit de VNG kunnen volgen over de financiële positie van gemeenten. De VNG laat daarin duidelijk zien dat deze financiële positie onder druk staat. Het wordt voor een groot deel veroorzaakt door tekortschietende middelen vanuit de rijksoverheid en de VNG voert al langere tijd lobby om aandacht te vragen voor wat zij onverantwoorde bezuinigingen op gemeenten noemt en de noodzaak om meer financiële middelen voor gemeenten te genereren. Tot nu toe wordt dat probleem niet opgelost. Sterker nog: met de voorjaarsnota maakt het rijk de problematiek voor 2025 eigenlijk nog groter. Afgelopen vrijdag was ik bij de extra ALV van de VNG, die ingelast was om het hierover te hebben en om de inzet van de VNG richting het rijk – het nieuwe kabinet – met elkaar te bespreken, want voor veel gemeenten geldt dat we vooruit kijken naar zwaar weer. Helaas is onze gemeente daarop geen uitzondering. We zijn als college nog hard bezig, samen met de organisatie, met het opstellen van de perspectiefnota. Afgelopen maandag kwam de meicirculaire binnen, die we aan het doorrekenen zijn.

We kunnen echter al wel laten weten dat ook in onze perspectiefnota maatregelen opgenomen moeten worden om onze begroting voor 2025 en de jaren daarna sluitend te krijgen, deels veroorzaakt door de keuze van de rijksoverheid, deels door onvoorziene tegenvallers in de afgelopen jaren. Het wordt dus een stevige perspectiefnota. Daarover praten we natuurlijk graag met u door de komende tijd, als we de perspectiefnota behandelen. Deze ontvangt u op 13 juni en op 27 juni volgt dan de I&O-sessie. Ik had vandaag ook het persgesprek over de jaarstukken, en daar zit eigenlijk de link waarom ik ook vandaag deze mededeling doe. Daar is het toekomstperspectief ook naar voren gekomen en voordat dat in de krant komt en u het uit de krant moet lezen, vind ik het belangrijk deze mededeling, dit signaal, vandaag met u te delen. E-6

De voorzitter: Dank u wel. 6. Hamerstukken 6a. Wijziging tekst GR natuur en recreatieschap Lingegebied (2024-913165)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6b. Wijzigingsvoorstel GR Avres n.a.v. de gemeenschappelijke regeling (2024-913165

wijziging

van

de

Wet

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6c. Zienswijze financiering ten behoeve van uitvoering en begeleiding kandidaten met loonkostensubsidie Avres (2024-908231)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6d. Bestemmingsplan Gildenweg 64-68 Gorinchem (2024-911827)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6e. Mandaat griffier (2024-908059)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6f. Actualisatie Meerjarenperspectief Grondexploitaties (2024-917764)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6g. Tiny houses aan de Waaldijk in Dalem (2024-897913)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6h. Invoering opkoopbescherming (2024-917753)

De voorzitter: Voor een stemverklaring is het woord aan mevrouw Alba Heijdenrijk van D66. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Dank u wel, voorzitter. Namens D66 wil ik aangeven dat we erg blij zijn dat de motie die in 2021 is ingediend, in september om precies te zijn, nu navolging krijgt en bestendigd gaat worden. Zonder hoofdelijke stemming hierna wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten.

E-7

7. Bespreekstukken 7a. Actualiseren verordening bezwaarschriften gemeente Gorinchem 2019 (2024764256)

De voorzitter: Voor de behandeling van dit agendapunt heeft zich een aantal sprekers aangemeld. Ik begin bij mevrouw Albert Heidenrijk van D66. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Dank u wel, voorzitter. Naar aanleiding van de voorliggende verordening hebben wij binnen D66 vastgesteld dat we een stukje missen in deze bezwaarprocedure, een stukje dat gaat over de evaluatie. Dat heeft te maken met het feit dat in de verordening een nieuw stuk wordt meegenomen, namelijk het ambtelijk horen, waarbij in het stuk zelf wordt aangegeven dat het aan het college is om te bepalen of een bezwaarprocedure via ambtelijk horen gaat plaatsvinden, of via een externe bezwaarcommissie. Om er zeker van te zijn dat de kloof tussen de burgers en de ambtenaren niet veel groter wordt, denken wij dat het goed is om over een jaar deze manier om eigenlijk veel meer bezwaren in goede banen te kunnen leiden, te evalueren. Dat is de reden waarom wij ter zake een motie indienen. Dank u wel. Motie M1: Wie wil horen, moet ook luisteren Wij vragen het college om: De bezwaarprocedure, inclusief ambtelijk horen, over een jaar te evalueren; dit om te zorgen dat inwoners van Gorinchem zich gehoord voelen in de aangepaste procedure van bezwaar. Waardoor de procedure waar nodig geoptimaliseerd kan worden. Motivatie: De gemeenteraad werkt aan het verkleinen van de afstand tussen inwoners en de gemeente.

D66 vraagt zich af of ambtelijk horen deze afstand juist kan vergroten en dat onduidelijkheid kan ontstaan bij inwoners over de procedure. Bijvoorbeeld over wanneer inwoners naar de externe commissie worden gewezen en wanneer het ambtelijk horen van toepassing is. Dit is voor inwoners die niet thuis zijn in het ambtelijk reilen en zeilen onbegrijpelijk. We stellen voor om de nieuwe werkwijze met het ambtelijk horen daarom te evalueren, zowel met aandacht voor de beoogde snellere afhandeling als de ervaringen van inwoners. Hierbij merken we graag op dat ‘zich gehoord voelen’ niet automatisch betekent dat iemand gelijk krijgt in zijn of haar bezwaar, maar dat ontslaat ons niet van de verplichting om ons oor te luister te leggen en te zoeken naar verbetermogelijkheden.

De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer De Pagter, ChristenUnie/SGP. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. We hebben de motie van D66 gezien, ik heb ook de stukken doorgenomen en naar de vragen van D66 gekeken. Voor zover ik in de stukken kon zien, wordt daadwerkelijk wel een evaluatie gedaan op jaarbasis en worden verbeterpunten geregistreerd en goede punten meegenomen. Ik zou eigenlijk ook verwachten dat datzelfde gaat gelden voor een wijziging die in de verordening doorgevoerd zal worden. Voor nu is het alleen niet officieel geformaliseerd in het stuk. Dat zou de motie van D66 dan aanvullen. Ik wacht hierin even de reactie van de wethouder af. Ik ben erg benieuwd hoe dat in zijn werk gaat. Dank u wel. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Als kleine aanvulling. . . De voorzitter: U wilt interrumperen? Mevrouw Alba Heijdenrijk: Ja, sorry. . . E-8

De voorzitter: Ga uw gang. Mevrouw Alba Heijdenrijk: In de beantwoording van de technische vragen staat inderdaad dat er geen vast evaluatiemoment is, maar dat door het secretariaat van de bezwarencommissie regelmatig contact is met de bezwaarmakers. Dat is iets anders dan waar wij op doelen, t.w. het feit dat een nieuwe procedure wordt toegevoegd, namelijk ambtelijk horen, en om te kijken of dat je dat over een jaar in goede banen hebt geleid. Dus in die zin is het wel iets anders. De heer De Pagter: Dat is inderdaad iets anders. In de beantwoording van de vragen staat ook dat er jaarlijks een jaarverslag is, waarin het functioneren van de commissie wordt geëvalueerd. In een jaarverslag geef je over het algemeen terug wat je hebt gedaan in een jaar en welke verbeterpunten, welke positieve punten, er waren. Dus in die zin scharen wij het principe daaronder. Maar ik wacht even op de reactie van de wethouder. Dank u wel. De voorzitter: U ook bedankt. Ik kijk even rond of er in de eerste termijn nog meer sprekers zijn. Dat is niet het geval, dan is het woord aan het college. Wethouder Mager heeft het woord. Wethouder mevrouw Mager: Dank u wel, voorzitter. Ik ga graag in op de motie, zoals ook de bedoeling is in een raadsvergadering.

Daarbij wil ik opmerken dat het in Gorinchem een goede gewoonte is dat de ambtelijke organisatie een nieuwe werkwijze evalueert, om daar leermomenten uit op te halen, zo u wilt verbeterpunten te noteren. Sowieso worden onze bedrijfsprocessen continu gemonitord, met als doel een optimalisatie, en ook met het oog op een nog beter contact met onze inwoners. Naar aanleiding van de motie heb ik zelf nog even op de website gekeken, en daar is de procedure van de bezwaarschriftencommissie duidelijk omschreven. Daarnaast heeft de commissie ook een hele duidelijke informatiefolder, waarin op schematische wijze en in heldere bewoordingen wordt uitgelegd hoe de procedure werkt. Dat is werkelijk een heel mooie folder. Het jaarverslag van de bezwaarschriftencommissie wordt op onze website gepubliceerd; dat is een helder en transparant verhaal. Bij mijn weten geeft de griffie, als extra attentiewaarde, de link naar dit jaarverslag door en binnenkort kunt u het jaarverslag over 2023 verwachten. De ambtelijke contacten met onze inwoners, ook indien zij bezwaar maken, zijn vriendelijk, faciliterend en professioneel. Dat hebben we in het klantcontactonderzoek ook weer gezien. Ik stel vanaf deze plek voor, ook omdat daar door ChristenUnie/SGP om wordt gevraagd, de resultaten van de nieuwe werkwijze binnen onze ambtelijke organisatie ook mee te nemen in het jaarverslag van volgend jaar.

Mevrouw Alba Heijdenrijk: Voorzitter. . . De voorzitter: Mevrouw Alba Heijdenrijk. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Ik begrijp wat u zegt en ik heb er meer dan genoeg vertrouwen in dat de procedure ‘an sich’ in het ambtelijk apparaat geëvalueerd wordt. Waar het in de motie met name om gaat, is om te checken bij de bewoners hoe zij het verschil tussen ambtelijk horen en een externe bezwaarprocedure ervaren, dus niet zozeer E-9

intern, want daar heb ik echt alle vertrouwen in. Ik heb zelf nog nooit een bezwaarprocedure ingezet, maar ik kan me wel voorstellen – taal doet daar, denk ik, ook wat in – dat ambtelijk horen een soort van valt onder ‘minder’, ‘anders’, ‘niet belangrijk genoeg’ – ik weet het niet, ik geef er ook maar woorden aan – , en om te voorkomen dat mensen zich afgescheept voelen, niet serieus genomen, ook omdat er geen bezwaarschriften worden opgediend en al dat soort dingen, is het pleidooi om juist bij de inwoners die evaluatie op te halen, dus niet over de ambtelijke procedure, maar echt over hoe het wordt ervaren bij de inwoners van Gorinchem. Daar zit wat mij betreft het verschil. Wethouder mevrouw Mager: Ik denk dat die manier van evalueren ook is opgenomen in deze nieuwe werkwijze, want wij zijn er ons terdege van bewust – ook als college, want het raadsvoorstel is eerst langs het college geweest –, dat deze nieuwe manier van werken voor alle partijen wennen is, dus dan is het ook bij een evaluatie te doen gebruikelijk dat je ook alle partijen, waarschijnlijk dus ook de bezwaar- en beroepschriftencommissie zelf, die natuurlijk ook wat gaat merken van deze nieuwe werkwijze –betrekt in deze evaluatie; dus je zou die doelgroepen hebben waarbij je in de evaluatie je oor te luisteren laat leggen. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Voorzitter. . .

De voorzitter: Mevrouw Albert Heijdenrijk, en daarna sluiten we de eerste ronde. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Als de wethouder daarmee toezegt om de evaluatie met bewoners daarin op te nemen, is het wat ons betreft oké. Wethouder mevrouw Mager: Dat is heel fijn; die toezegging wil ik bij dezen doen. De voorzitter: Dat is dan genoteerd. Even in het kader van de efficiency: kunnen we dit zó vertalen, dat u na deze toezegging de motie intrekt? Mevrouw Alba Heijdenrijk: Ja. De voorzitter: Oké, dat is dan formeel gebeurd. Ik dank ook de wethouder en stel vast dat er geen behoefte bestaat aan een tweede termijn, zodat we kunnen overgaan tot stemming. Het voorstel van burgemeester en wethouders wordt in stemming gebracht en met algemene stemmen aanvaard. 7.b Raadscommunicatie (2024-764265)

De voorzitter: Dames en heren. Een vermeldenswaardige bijzonderheid ten aanzien van dit voorstel is dat dit niet zoals gebruikelijk afkomstig is van het college, maar van de werkgeverscommissie. Dat is ook meteen de reden dat de bespreking afgetrapt zal worden door de voorzitter van de werkgeverscommissie, de heer Krol. Dat doet hij dus niet namens de fractie ChristenUnie/SGP, maar namens genoemde commissie. De heer Krol heeft het woord.

E - 10

De heer Krol: Dank u wel, voorzitter. Dit brengt ons zomaar bij het klapstuk van deze avond. Geachte collega-raadsleden, geacht college, geachte toehoorders. Democratie is kwetsbaar. ‘Democratie’ bestaat uit twee woorden: demos, dat betekent volk – een volk kan afhaken, de rug toekeren naar elkaar, of naar de overheid – en het wordt kratos, dat betekent macht, en macht kan worden misbruikt. De volgende vraag houdt mij dan bezig wanneer het over ons stadsbestuur gaat, allereerst: heeft de representatieve democratie waar de samenstelling van onze raad een uiting van is, nog wel genoeg zeggingskracht wanneer een stemmende minderheid indirect besluit voor een zwijgende meerderheid, want dat punt hebben we bijna bereikt. Een andere vraag is: is er genoeg bewustzijn en erkenning in onze samenleving, dat wij als raad het hoogste bestuursorgaan zijn binnen de gemeente en dat wij handelen namens en voor alle inwoners? De afgelopen jaren zijn er meerdere alarmbellen afgegaan over de staat van onze democratie en de mate waarin inwoners zich betrokken weten bij het openbaar bestuur. Kijk alleen al naar de opkomst bij verkiezingen.

In het gunstigste geval winden nietstemmers zich nog wel op over wat men in de eigen omgeving en in het eigen leven ziet aan overheidshandelen, maar in veel situaties heerst er een matte gelatenheid, waarbij mensen alles wat met overheid of met samenleving te maken heeft, bezien als een parallel universum. Ik sta hier als voorzitter van de werkgeverscommissie van de griffie en de griffieorganisatie, die vanuit de gemeenteraad is ingesteld. Samen met collega’s Van der Geest en Tekir hebben wij met de griffieorganisatie opgetrokken om tot dit voorstel voor inzet van raadscommunicatie te komen. Maar ik sta hier vooral als één van ons 25’en, met een grote ‘drive’ om naast een meer politiek gedreven invulling van het werk vooral te benadrukken dat we met elkaar zijn gekozen door onze inwoners om met elkaar het goede te doen voor onze stad. En dat is helaas niet alleen maar instemmen met leuke dingen, maar ook met elkaar keuzes maken, gegeven schaarste, of het nou gaat om tijd, gebrek aan ruimte, of gebrek aan geld. En soms moeten we lastige keuzes uitleggen en mensen of organisaties of bedrijven teleurstellen, al staat – eerlijk is eerlijk – het college dan vaak in de frontlinie om de klap op te vangen. Als raad hebben we een grote taak om inwoners mee te nemen in onze overwegingen en om ons te voeden met dat wat er leeft in de stad.

Recent heeft ook de landelijke ombudsman dat weer verwoord in het jaarverslag 2023. Het is de plicht van de overheid om burgers op te zoeken, te luisteren en te doen wat nodig is, en dat geldt zeker ook voor de gemeenteraad. Het voorstel voor inzet van raadscommunicatie beoogt versterking van de communicatie, of eigenlijk breder: versterken van de betrokkenheid – want dat woord draagt nog wat sterker de wederkerigheid in zich – tussen de gemeenteraad en inwoners. In het voorstel kunt u de intenties lezen, de onderbouwing, inclusief een voorzet van beoogde effecten. In twee Q-sessies hebben we hierover al met elkaar gesproken. Er is samenhang met diverse initiatieven, onder andere vanuit de moties ‘We overbruggen de kloof’ en ‘De motiemarkt’, en diverse initiatieven zijn onderweg, onder andere invulling geven aan de dag van de lokale democratie in september. Inzet van raadscommunicatie kan ook dit verder versterken, uitbouwen en bestendigen. Mijns inziens het hard nodig om hier betaalde en deskundige inzet op te plegen. Immers, velen van ons doen dit raadswerk naast een betaalde baan, velen hebben een relatie en gezin, er zijn zelfs mensen die

E - 11

binnenkort gaan trouwen en veel mensen wensen die relatie ook te behouden; we hebben daar net nog wat over gehoord. Velen van ons ervaren dan ook dat je eigenlijk veel meer zou willen doen dan waarvoor je tijd en energie hebt. Er zijn zelfs nog mensen die andere hobby's hebben. Laten we de initiatieven die met en naast elkaar beogen om de verbinding tussen overheid en inwoners te versterken, maar eens gaan zien als een speerpunt in onze raadsagenda. Dat hebben we nog helemaal niet zo benoemd, maar wellicht is dat juist een garantie voor succes: met elkaar gaan voor prachtige resultaten, met inzet van beperkte middelen. Wanneer je het zo bekijkt, is de inzet van hulptroepen voor de raad niet snel overdadig. Nogmaals, we spreken hier over het functioneren van het hoogste bestuursorgaan binnen onze gemeente en over een kwetsbare democratie. En, tja, als ik dan terugblik op het proces om te komen tot dit voorstel, dan kan ik maar één conclusie trekken: besluiten over een nieuw zwembad is eenvoudiger. In de bijlage bij de vergaderstukken kunt u wat teruglezen over de afstemming tussen initiatiefnemers en college over de financiële dekking voor dit zeer bescheiden voorstel. Eerlijk is eerlijk, soms voelde dat als een gebrek aan afstemming.

Uiteraard is er alle begrip dat we financiële uitdagingen voor ons hebben als gemeente en ongetwijfeld zal dat centraal staan in de komende behandeling van de perspectiefnota; dan hebben we ons als raad uit te spreken – het is ook al aangekondigd door mevrouw Molengraaf. Maar dit voorstel is ontstaan in een tijdsbestek waarin we nog de tekorten voor 2025 zouden laten zien, nota bene op advies van de VNG, en kan het niet zo zijn dat zelfs in tijden van financiële krapte toch uitgaven gedaan moeten worden? Wat de indieners van dit voorstel betreft, gaat het hier om een stukje investeren in hoogst noodzakelijk onderhoud aan onze lokale democratie en zeker niet om overbodige luxe. Ik heb getwijfeld of ik het volgende zou zeggen, maar volgens mij heeft geen van de indieners partijpolitieke belangen bij dit voorstel. Sterker nog, het zou zelfs zomaar kunnen zijn dat de vier politieke partijen die we vertegenwoordigen het minst profiteren van een versterkt commitment van inwoners naar de raad en andersom. Maar wanneer dat zo uitpakt, dan is dat u gegund. Ik hoop van harte dat we dit voorstel met een grote meerderheid gaan omarmen. Er zou niet teveel gedoe moeten zijn over het versterken van onze eigen hulptroepen. Dank u wel. De voorzitter: U ook bedankt. De heer Van Santen? De heer Van Santen: Mag ik een verduidelijkingsvraag stellen? De voorzitter: Ga uw gang.

De heer Van Santen: Ik was even op zoek waar het pleidooi nu precies naartoe ging. U zegt dat er vier partijen zijn gebonden aan de commissie en dat u denkt dat die het minst profiteren. Waar maakt u dat uit op, of waar baseert u dat op? De heer Krol: Ik zei al dat ik betwijfelde of ik dat zou moeten uitspreken. Ik wil vooral voor onze eigen achterban spreken. Ik denk dat wij als ChristenUnie/SGP overwegend een redelijk trouwe achterban hebben. Als we er als gemeenteraad in slagen om een heleboel inwoners te laten aanhaken bij onze samenleving, maar ook bij ons bestuur, dan E - 12

denk ik dat er verhoudingsgewijs niet zo heel veel onze kant op rolt. Ik wilde er vooral mee aangeven dat het geen persoonlijk belang is, geen partijpolitiek belang. Het kan zelfs zo zijn dat mijn collega De Pagter hier heel anders over denk. Zo bedoelde ik dat. De voorzitter: De heer Schefferlie, Democraten Gorinchem. De heer Schefferlie: Dank u wel, voorzitter. Ik zou u toch ook wat vertrouwen in willen boezemen. Het feit dat u een trouwe achterban hebt wil natuurlijk niet zeggen dat u geen nieuwe mensen kunt verleiden. De heer Krol: Dank u wel, die bemoediging had ik nodig! De heer De Pagter: Daar zit dan wel een verbod op reclame bij! De voorzitter: Goed, dat was dan inderdaad richting de fractie. Ik dank de heer Krol voor zijn bijdrage vanuit de werkgeverscommissie. Mevrouw Alba Heijdenrijk heeft nog een vraag, begrijp ik? Mevrouw Alba Heijdenrijk: Ja. Wat ik me nog wel even afvraag is of de raadscommunicatie dan ook bedoeld is vanuit het communiceren van wat hier in het huis besloten wordt in de breedste context, dus in die zin ook wel neutraal, dat als er moties, amendementen, tegenstemmen komen, ook dat gecommuniceerd wordt, dus dat het niet alleen gaat over de meeste stemmen gelden, dat dat naar buiten wordt gebracht, maar dat ook de minderheid hierin een stem krijgt. De heer Krol: Zeker, ja. Het is echt communicatie vanuit de raad als geheel wat besproken wordt.

Het gaat ons om een a-politieke verwoording, informatie, van een politieke omgeving. Daar kunnen heel veel vormen aan gegeven worden, dat hebben we niet ingevuld, want dat zal, als we daarvoor kiezen, samen met een professional ingevuld moeten worden. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat u in de loop van de vergadering uiteraard ook nog in het debat vanuit de commissie kunt reageren en uw bijdrage kunt leveren. We gaan nu door met de lijst van insprekers, dus de fracties, en bovenaan mijn lijst staat mevrouw Hamann van Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Zoals meneer Krol zei: de democratie staat als systeem onder druk. Er bestaat een groeiende kloof tussen inwoners en bestuurders in het algemeen en ook plaatselijk hier in Gorinchem. Daar willen we iets aan doen, en dat is op zich een goed streven. Raadscommunicatie zou helpen om die kloof te verkleinen. Althans, dat is het doel van dit voorstel, onder het mom ‘onbekend maakt onbemind’. Gorcum Actief heeft hier wel grote twijfels bij. Waarom? Om te beginnen: wat wordt de taak van deze persoon? Ten eerste berichten over wat de raad doet, welke agendapunten aan bod komen e.d. Wij vinden dat deze reguliere berichtgeving eigenlijk thuishoort bij de afdeling communicatie die de gemeente al heeft. Maar we zien daar eigenlijk bar weinig van terug in de lokale media. Dat is wel een probleem.

Er worden daarnaast ook participatietrajecten genoemd, en ook die taak ligt wat ons betreft gewoon bij de gemeente. De 0,6 extra fte voor alleen raadscommunicatie zou echter tevens in het veld

E - 13

van de journalistiek gaan zitten. Daar hebben wij, Gorcum Actief, grote problemen mee. Immers, democratie en vrije, onafhankelijke journalistiek kunnen niet zonder elkaar, hebben elkaar nodig en versterken elkaar. Wij hebben diverse informatiebronnen met deze gemeenteraad en college van B&W gedeeld, waarin dit allemaal wordt uitgelegd: het belang van vrije pers voor democratie, en dus voor ons allen, en de constatering dat de vrije pers eveneens onder druk staat, onvoldoende kans ziet te volgen wat de gemeenteraad zoal allemaal doet. De lokale pers moet zelf ook prioriteiten stellen en keuzes maken en wat blijkt dan: de lokale politiek geniet helemaal geen voorkeur. Een bekende journalist van AD Rivierenland vertelde mij onlangs nog: het interesseert de mensen in de stad geen ene lor wat jullie daar doen en laten. Gelukkig is er dan nog een columnist. Maar onbekend maakt toch onbemind? Moeten we het als gemeenteraad dan allemaal maar zelf gaan doen: de slager keurt zijn eigen vlees, op kosten van de gemeenschap een veer in eigen kont steken? Is dat dan wel zuiver? Wij vinden van niet. Dat neigt namelijk al heel gauw naar reclame voor onszelf, en daar zijn wij faliekant tegen. De raadscommunicatie zou zich verder nog richten op ontmoeting en op contact met inwoners of groepen uit de stad.

Dat is goed werk, Maar dat hoort toch echt wel bij het veldwerk dat bij volksvertegenwoordiging hoort. Iedere partij moet zelf contacten onderhouden in de stad. Dat is gewoon simpelweg ons werk. Wij, politici, kunnen zelf uitdragen waar we mee bezig zijn en wat wij belangrijk vinden en proberen inwoners te bereiken en vooral naar hen te luisteren. Want laten we eerlijk zijn: de meeste inwoners zitten inderdaad helemaal niet te wachten op nog meer informatie van de gemeente, nog meer zenden; zolang het niet over hun eigen woonomgeving of eigen belangen gaat, ontbreekt het veelal aan interesse. En het is ook nog verwarrend. Voor inwoners zijn wij allemaal gewoon de gemeente. Hoe ingewikkeld kan het dan worden als er berichten komen van de gemeente en separaat ook nog eens een keertje van de gemeenteraad? In grotere steden, zoals Lelystad en Breda, werkt dat misschien, maar in een kleine stad als Gorinchem zijn de lijntjes veel korter. De mensen staan gewoon wel eens bij me op de stoep, voor de deur: zo kort zijn die lijntjes. Twee communicatielijnen vanuit de gemeente werkt alleen maar verwarrend en daardoor averechts. Het zal de kloof tussen inwoners en bestuurders helemaal niet verkleinen.

En als er dan financiële middelen moeten worden vrijgemaakt voor berichtgeving, dan ziet Gorcum Actief eigenlijk veel meer heil in een mediafonds waarmee onafhankelijke journalistiek ondersteund kan worden. De provincie heeft daar zelfs een subsidie voor. In een voorgaande periode hebben voorstellen hiervoor van Gorcum Actief het in deze gemeenteraad niet gehaald, want men vond het niet zuiver dat de overheid zelf berichtgeving gaat betalen. Dat snappen wij en daarom zouden wij dan ook een voorstander zijn van bijvoorbeeld het Leidse model – jullie hebben allemaal een e mail ontvangen waarin dat uitgelegd wordt –, waarbij een onafhankelijke stichting bepaalt waarvoor middelen kunnen worden ingezet en die ook journalistieke kwaliteit bewaakt. Gemeente en provincie subsidiëren die stichting, maar bemoeien er zich niet inhoudelijk mee. Het is beter en waarschijnlijk de enige weg om onafhankelijke journalistiek te bevorderen. Het zou onze stad goed doen, maar Gorcum Actief dient hiervoor nu geen motie in. Als het namelijk om financiële middelen gaat, hoort die discussie thuis bij de perspectiefnota, vinden wij.

E - 14

Het zal duidelijk zijn dat wij tegen dit raadsvoorstel gaan stemmen. Dit middel draagt niet bij aan het verkleinen van de kloof tussen inwoners en burgers. De politieke partijen hebben zelf een taak als volksvertegenwoordiger en wij wachten liever even af wat de financiële situatie voor onze gemeente wordt nu de nieuwe regering een bezuiniging van 10% op het gemeentefonds heeft aangekondigd. Wij wachten het dus allemaal even af. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: U ook bedankt. Dan is het woord aan de heer Van Andel, SP. De heer Van Andel: Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt het voorstel om het verkleinen van de kloof tussen de gemeenteraad en de inwoners van Gorinchem handen en voeten te geven. Daarvoor wordt door de werkgeverscommissie van de griffie, bestaande uit een aantal collega-raadsleden, naast een plan van aanpak ook een financieringsvoorstel toegevoegd. Voorzitter, allereerst het plan van aanpak. Kent u het nummer ‘The Sound of silence’? Bij velen bekend in de uitvoering van Simon en Garfunkel, bij jongeren veelal bekend in de uitvoering van de heavy metalband Disturbed – ik kan het u aanraden – of de bekende DJ Sero – kan ik u ook aanraden. Dit nummer gaat over communiceren van mensen. Nou ja, communiceren: ze spreken met elkaar zonder iets te zeggen. En ze horen elkaar wel, maar ze luisteren niet.

Gevolg, veel lawaai, maar geen communicatie, de bekende Sound of silence. In de song – en ik ga echt niet de hele song behandelen –hoort u: People are talking without speaking en People are hearing without listening. Let op: dit nummer is al uit de jaren ‘60. We hebben het namelijk over een probleem van mis- of géén communicatie, een probleem dat al bestaat sinds het ontstaan van de mensheid. Daarom mijn vraag: zou een raadscommunicatieadviseur deze communicatiekloof – want daar hebben we het over – tussen de inwoners van Gorinchem en ons als raadsleden kunnen verkleinen? Mogelijk voor even, met adviezen, want naar de mening van de SP moet de oplossing vanuit ons, als raadsleden, komen. Wij moeten nog vaker de mening van onze inwoners vragen. Wij zijn hun vertegenwoordigers in deze raad. Wij moeten nog meer en nog vaker op pad, de inwoners opzoeken, een kopje koffie of thee drinken, of een pilsje, of een wijntje, of een cognac, of een whisky – ze laten praten, uitpraten en horen wat er leeft. Wij, als raadsleden, moeten zelf over de kloof springen, zelf initiatief nemen. En hoe zit het nou met de SP zelf? Want het is natuurlijk erg makkelijk om over ‘de raadsleden’ te spreken. De SP heeft op dit gebied naar mijn mening ook steken laten vallen. Wij zijn niet meer zo zichtbaar in de straten en op pleinen en cafés van Gorinchem, zoals in de beginjaren van deze eeuw.

Dat zien we dan ook terug in het lagere aantal gemeenteraadsleden. Ik nodig de inwoners van Gorinchem dan ook uit: trek ons aan onze jas, spreek u uit: wat kan anders en wat kan beter in onze geliefde stad? Pas dan gaan de inwoners ons mogelijk als serieuze gesprekspartner zien en dan wordt de kloof mogelijk voor even gedicht. De SP-fractie zal in het najaar, net als we eerder deden, weer met onze nieuwe marktkraam, volledig opgeknapt door onze fractievoorzitter, de wijken ingaan om te luisteren en te spreken met onze inwoners over van alles, maar bij voorkeur over Gorcumse zaken. . . De heer Krol: Voorzitter, bij wijze van interruptie. . . De voorzitter: De heer Krol. E - 15

De heer Krol: De heer Van Andel heeft een vlammend betoog en gaat heel erg in op de vraag hoe zijn politieke partij hierin staat, maar ik ben wel benieuwd hoe de heer Van Andel aankijkt tegen het gegeven, dat ik ook geprobeerd heb over te brengen, dat we naast dat we politieke fracties zijn, ook met elkaar staan opgesteld voor een opdracht. De heer Van Andel: Ik kom daarop terug. Volgens mij heb ik nog een klein minuutje en ik wil daar in ieder geval nog iets over zeggen. De voorzitter: Ik wil wel van de gelegenheid gebruikmaken om u te vragen u wat minder op de communicatieaanpak van de SP te richten en wat meer op het voorstel. De heer Van Andel: Oké. Ik zal er nog één ding over zeggen: de SP komt liever zelf in actie, dat is nuttiger en goedkoper! Voorzitter, de financiën. De SP-fractie is het dit keer volledig eens met het college dat momenteel, gezien alle nog te nemen financiële hobbels die zeer binnenkort aan de orde komen, vooralsnog geen extra geld kan worden uitgetrokken om de kloof op de door collega-raadsleden voorgestelde manier te dichten met gemeenschapsgeld. De SP dankt de werkgeverscommissie en de griffie voor al hun werk. De conclusie, Er is een kloof tussen de gemeenteraad en de inwoners van Gorinchem. Daar zijn wij het helemaal mee eens.

Met de gekozen oplossing, een raadscommunicatieadviseur, en de daarbij gevraagde financiële bijdrage, zijn we minder tevreden. Voor alle duidelijkheid: uiteraard zullen we een democratisch genomen beslissing, die mogelijk niet onze oplossing in financiering in zich heeft, wel voor de volle honderd procent accepteren. Ik hoop, meneer Krol, daarmee u antwoord te hebben gegeven op de vraag of wij als raadsleden met elkaar voor dit probleem gaan staan. Dank u wel. De voorzitter: U ook bedankt. Dan is het woord aan mevrouw Alba Heijdenrijk, D66. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Dank u wel, voorzitter. Ik heb het idee dat het woordje ‘evaluatie’ deze avond iets te vaak in mijn mond komt te liggen, mijn excuus daarvoor, maar zoals ik het voorstel lees, zie ik het als een pilot en vanuit dat principe denk ik dat het goed is om te kijken naar de mogelijkheden die er wel zijn om de kloof te dichten, want ik hoor ook wat de SP aangeeft: het is een taak van ons, vanuit de fracties ‘an sich’, om in gesprek te gaan met de inwoners. Tegelijkertijd is de kloof nog nooit zo groot geweest en is het risico daarin ook dat je op persoonlijke titel vanuit je persoonlijke fractie eenzijdig een bepaald punt belicht. Ik denk dat dat de voorkeur is met een raads- . . .

, zo, ben ik opeens het woord kwijt! De voorzitter: Raadscommunicatieadviseur! Mevrouw Alba Heijdenrijk: Een leuk galgje-woordje, raadscommunicatieadviseur! Nou ja, we kunnen er grappig over doen, maar ik denk dat het goed is om te kijken welke mogelijkheden er zijn om die kloof wel te dichten. Nogmaals, de afgelopen jaren hebben niet getoond dat je als fractie ‘an sich’ dat voor elkaar gaat krijgen, dus ik denk dat we moeten kijken welke mogelijkheden er wel zijn en laten we dat evalueren. Als het wel werkt, is het mooi meegenomen en als het niet werkt, is dat ook wat het is. E - 16

Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Klein van Stadsbelang. De heer Klein: Bedankt, voorzitter. Na diverse sessies die we hier als raad over hebben gehad, denk ik dat we het er allemaal wel in een vorm over eens kunnen zijn dat de raadscommunicatie een stuk beter kan zijn. Immers, zoals al veel vaker genoemd: er is een kloof tussen wat wij hier doen en de inwoners van Gorinchem. Dus in de basis is het voorliggende voorstel eigenlijk helemaal niet zo vreemd: zorg voor neutrale informatie vanuit de raad en betrek waar mogelijk inwoners zoveel mogelijk bij wat we doen. Topplan, eenvoudig plan. Maar zoals volgens mij ook al werd aangegeven door een voorgaande spreker, doen we dit ook al op heel veel vlakken, gewoon vanuit de organisatie hier als gemeente Gorinchem. En dan roept het hele plan wel een paar vragen op en die hopen wij vanavond in dit debat in ieder geval beantwoord te krijgen.

Want wat is nou namelijk het concrete plan? Ik heb een paar omschrijvende woorden gehoord die aangeven waar we heen willen, maar hoe gaan we dit middel nou precies inzetten? Een raadscommissieadviseur, dat snap ik, maar krijgt deze adviseur dan carte blanche om te gaan doen waar die zin in heeft, of hebben we al nagedacht over: oké, we willen ‘deze’ stappen gaan ondernemen en we willen daar ‘deze’ doelen mee bereiken? Ja, er zijn wat doelen omschreven, maar die zijn wat ons betreft nog een beetje vaag. Alsook de vraag hoe de werkgeverscommissie kijkt naar de reactie van het college. Ja, ik heb ook gezien dat daar de bevinding op gekomen is, maar als je de reacties hoort, ook van het college op dit moment – ‘de middelen zijn schaars’ –, en vervolgens besluiten wij als raad om geld uit te gaan geven aan onszelf, dan vragen wij ons af: wat voor signaal geven wij dan af naar diezelfde stad waar wij zo graag de kloof mee willen overbruggen? Kortom, hoe kunnen wij naar de stad volgens de werkgeverscommissie het geld verantwoorden dat we uit een ander project gaan halen, een project zo simpel als een speeltuin die niet gerealiseerd wordt, een stoep die niet gemaakt gaat worden? Zo simpel wil ik eigenlijk het vergelijk trekken. En dan tot slot, voorzitter, om het niet te lang te maken vanavond.

Wat wij missen is: waarom wordt er eigenlijk niet gezocht binnen de bestaande middelen van het stadhuis? Waarom hebben we niet gekeken of we de communicatieafdeling op een andere manier kunnen inrichten, zodat daar de fte’s vandaan komen, zelfde kosten, een andere focus vanuit het stadhuis hier? Want uiteindelijk, en volgens mij refereerde mevrouw Hamann daar ook al aan: voor de inwoners is het allemaal één pot nat. Het is de gemeente, de gemeente en nogmaals de gemeente. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: U ook bedankt. Dan is het woord aan de heer Van Santen, VVD. De heer Van Santen: Dank u, voorzitter. Raadscommunicatie, waarbij de raad de zender is om duidelijk te maken wat de rol van de raad is, wie de raad is en wat hij besluit. Nou, mooie kern, maar nog steeds heel breed, waarbij de vraag blijft wat we hiermee eigenlijk willen bereiken: de ‘smart’-doelstellingen, die inmiddels wel iets zijn verrijkt in het voorstel, maar nog niet super-smart. Wij denken overigens niet dat het beeld dat mensen van de raad hebben – want veel inwoners, dat ben ik met de heer Klein eens, zien niet zozeer het verschil tussen raad, college en stadhuis – snel zal gaan veranderen. Maar als E - 17

dat het doel is, meten we dat graag. De VVD-Gorinchem vindt het dan vooral belangrijk dat we een goed beeld hebben van waar we op inzetten, ook qua uitvoering. Wat we toch merken, is dat er heel veel verschillende ideeën leven over wat we precies gaan doen. De één heeft het over een aparte website – laten we dat vooral niet doen –, de ander over video's opnemen en nog weer een ander over persartikelen insturen, en misschien is het wel allemaal, of allemaal niet. Maar feit blijft dat naast de visie ook de uitvoering nog vaag is. Een aantal collega’s zegt dan dat we dat juist aan de eventueel nieuwe communicatiespecialist moeten overlaten, omdat je dan de beste visie en uitvoering van ideeën krijgt. Daar wil ik ook graag in geloven, maar feit blijft ook dat we zelf nog steeds niet honderd procent weten wat we nu willen gaan doen of bereiken. Verder denken wij dat de werkgeverscommissie haar werk heeft gedaan en ook qua uitbreiding een goed vergelijk heeft gemaakt. Vaststaat dat er geen additionele capaciteit nodig is in het algemeen, maar wel als we willen inzetten op die raadscommunicatie. Rest nog een drietal argumenten die voor ons zwaar wegen in ons besluit. 1. Wij zien graag de samenwerking met onze afdeling communicatie op het stadhuis intensiveren in plaats van de status aparte.

Voor ons is echt onduidelijk waarom de afdeling communicatie niet ook deels raadscommunicatie voor haar rekening kan, of zou moeten, nemen, los van de capaciteitsvraag. Dat moet je toch juist centraal willen oppakken qua kennis, kunde, afstemming middelen, noem maar op. 2. We lezen de zienswijze van het college: het geld is er nu niet. Dan moeten we dus op zoek gaan. Je kunt ook niet echt zeggen dat het een pilot is. Het is een tweejarig project en niet een hele kleine investering. Als VVD-Gorinchem zetten we het geld liever in op andere prioriteiten die er meer zijn voor stad en inwoners, niet zozeer voor de raad zelf, maar dat is een politieke keuze vanavond. 3. Bovenal is het concept wat ons betreft gewoon te vaag. Wij kunnen er ons slecht een beeld bij vormen, maar dat ligt dan misschien deels aan ons. Mocht dit aangenomen worden, dan laten we ons graag verrassen door een goede visie en uitvoeringsideeën van de specialisten. En dan zullen we ook de eerste zijn om te zeggen dat het misschien toch wel een goed idee was en dat we dat niet voorzien hadden. In dat kader lijkt een evaluatie na bijvoorbeeld een jaar ook zeker op zijn plaats en we hopen dat de collega’s hier ook zo over denken. Maar hoe dan ook: wij zullen actief meedoen waar nodig of mogelijk, mocht dit voorstel toch worden aangenomen.

We gunnen alle collega’s, en zeker ook de griffie, daarin het beste, maar op basis van de drie zojuist genoemde bezwaren kan de VVD-Gorinchem hiermee nu niet instemmen. Dank u wel. De voorzitter: U ook bedankt. Dan is het woord aan de heer Van der Geest, CDA. De heer Van der Geest: Dank, voorzitter. Ik zal in ieder geval vanuit mijn eigen fractie wat punten naar voren brengen en in overleg met onze voorzitter ook proberen wat punten die net al gevraagd zijn mee te nemen . Volgens mij is al genoeg benoemd vanavond dat de verhouding tussen politiek en inwoners aan het veranderen is. We zien het ook aan de opkomst tijdens de afgelopen twee raadsverkiezingen in Gorinchem: tussen 51 en 52% schommelt die, dat is nou niet echt iets om trots op te zijn. Volgens mij krijgen we allemaal, terecht of onterecht, dan het verwijt: we zien jullie alleen één keer in die vier jaar, en wat we hier aan het doen E - 18

zijn, mevrouw Hamann gaf al een kwalificatie van een ander: dat interesseert niemand een lor. Dat is fijn als je al de derde of vierde avond bezig bent deze week, maar ik zal het thuis ook doorgeven, want daar interesseert het ze gelukkig af en toe nog wel. En wij geven als raad ook een paar keer het voorbeeld met moties als ‘Overbrug de kloof’ en ‘De motiemarkt’, nou, dat zijn dingen die we de afgelopen twintig jaar misschien ook niet deden als raad, maar we zien nu wel de noodzaak met elkaar om de dingen anders te gaan doen en dan moet je af en toe ook boter bij de vis doen. De heer Van Andel gaf iets aan over de jaren ’60, dat is een beetje het decennium van mijn ouders, toen was het CDA nog niet eens gevormd, maar wel heel groot; dat waren mooie tijden. Maar toen hadden ze, denk ik, ook een andere manier van politiek bedrijven en werden inwoners ook anders bereikt. Terecht zegt een aantal, waaronder de heer Van Andel, ook: het is niet dat wij als raad niet iets anders moeten gaan doen. Volgens mij proberen we dat ook allemaal op onze eigen manier invulling te geven via de mogelijkheden en onmogelijkheden die we hebben, maar het vergt ook iets anders te doen. En communicatie is ook een vak apart geworden.

Ik heb niet de indruk dat ik daar alle kennis en expertise voor heb, dat zien we ook in onze eigen ambtelijke organisatie, waar het gewoon een aparte afdeling is en dat het ook werkt om goed te communiceren, dat het ook bijdraagt. Als werkgeverscommissie hebben we in de gesprekken, ook tijdens Q-sessies, aangegeven dat wij van mening waren, en dat leek in ieder geval een meerderheid te hebben, dat het handiger is om iemand apart te hebben van de gemeentelijke organisatie, omdat wij als gemeenteraad toch echt een ander gremium zijn, maar ook dat in de waan van de dag soms de belangen van de gemeenteraad naar achter kunnen gaan ten opzichte van de organisatie, wat heel logisch is, maar wat niet helpt als je iets structureel goed met elkaar wilt neerzetten. We zien om ons heen ook best wel goede voorbeelden. We zien een podcast in Vijfheerenlanden, we zien video’s bij Molenlanden of Altena en we zien berichten van raadsleden in de nieuwsbrieven van Dordrecht en Zwijndrecht bijvoorbeeld. Dat betekent niet dat wij als raadsleden nu gewoon rustig achterover kunnen gaan leunen omdat die communicatieadviseur het op drie dagen in de week allemaal maar gaat regelen.