Bijlage - Gemeente Gorinchem ACV concept gemeenteraad
Tekst van het document
Prestatielevering van de zorg is deels intern vastgesteld Het college heeft in 2023 zelf aantoonbaar de prestatielevering vastgesteld van de zorg die is ingekocht bij de zorgaanbieders die voor minder dan EUR 125.000 aan zorg hebben geleverd voor uw gemeente. Voor de zorgverleners die een totale productie leveren van meer dan EUR 125.000 bent u nog steeds afhankelijk van de productieverantwoording voorzien van een accountantsverklaring waaruit blijkt dat de zorg daadwerkelijk geleverd is. Wij adviseren om ook voor deze zorgverleners de afhankelijk van derde partijen te verminderen door zelf de levering van de zorgprestaties vast te stellen. Hierdoor heeft u gedurende het jaar eerder inzicht of uw inwoners de juist zorg krijgen op het juiste moment.
Ondanks dat de (voorlopige) jaarrekening van de serviceorganisatie is ontvangen, ontbreekt de controleverklaring bij deze jaarrekening. Hierdoor hebben we nog geen zekerheid over de prestatielevering van de zorg. Op basis van de rapportages van de accountant van de serviceorganisatie over 2021 en 2022 hebben wij vastgesteld dat de organisatie zelf de prestatielevering van de zorg vaststelt. De onzekerheden over beide jaren zijn niet materieel geweest voor de jaarrekening. Op basis van die bevindingen achten wij het risico gering dat er een materiële onzekerheid aanwezig is ten aanzien van de prestatielevering van de jeugdzorg.
Overigens zijn er geen fouten of onzekerheden geconstateerd naar aanleiding van de controle op de prestatielevering van de zorg.
Gezien de relevantie van de jaarrekening van Serviceorganisatie Zuid Holland Zuid voor uw eigen jaarrekening, raden wij u aan om de organisatie te verzoeken om haar jaarrekening aan te leveren binnen de wettelijke termijn die is opgenomen in de Wet Gemeenschappelijke Regelingen.
Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2023 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting Nog te betalen zorgkosten
Oordeel Evenwichtig
26 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Wij hebben een analyse uitgevoerd van de kosten van uw sociaal domein. Hierbij hebben wij onderscheid gemaakt in de aard van de kosten en deze vergeleken met de primaire en bijgestelde begroting, alsmede met de werkelijke kosten over vorig jaar. Werkelijke kosten iets hoger dan in de bijgestelde begroting In de grafiek op de volgende pagina hebben wij de opbouw en ontwikkeling van de totale kosten in het sociaal domein opgenomen. De primaire begroting van het sociaal domein ging uit van EUR 59,6 miljoen aan totale kosten. In de tussentijdse rapportages is dit bijgesteld naar EUR 75,4 miljoen. De bijstelling geeft een indicatie dat de totale kosten in het sociaal domein bij de primaire begroting niet helemaal inzichtelijk waren, maar ook dat niet alle feiten en omstandigheden bekend waren op het moment dat de primaire begroting werd opgesteld. Dit heeft de organisatie echter proactief gesignaleerd en gecorrigeerd in de eerste tussenrapportage 2023. De toename van de verwachte kosten heeft vooral plaatsgevonden bij het deelgebied participatie.
Op hoofdlijnen kan de aangepaste begroting als volgt worden gespecificeerd: • Opvanglocatie Kleine Schelluinsekade (EUR 3,5 miljoen) • Exploitatiekosten opvang ontheemden Oekraïne (EUR 5,0 miljoen) • Autonome stijging zorgkosten (EUR 1,5 miljoen) • Indexatie bijstandsbudgetten (EUR 1,5 miljoen)
Wij merken op dat de aanpassingen voor een belangrijk deel worden gecompenseerd door hogere Rijksbijdragen. Het nettoresultaat van de aanpassingen bedraagt EUR 1,4 miljoen en is verrekend met de Reserve Sociaal Domein.
De werkelijke kosten van het sociaal domein over 2023 zijn EUR 5,1 miljoen (6,8%) lager dan in de bijgestelde begroting werd verwacht. Dit komt vooral omdat de Opvanglocatie Kleine Schelluinsekade alsnog is uitgesteld. Een meer gedetailleerde analyse is opgenomen in programma 7. Opvang ontheemden heeft minder gekost dan verwacht De kosten van het sociaal domein over 2023 zijn met EUR 3,5 miljoen (5,3%) toegenomen ten opzichte van 2022. De belangrijkste reden hiervoor betreft de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Dit wordt gecompenseerd met hogere rijksbijdragen. Wat wel een negatief effect heeft op het resultaat ten opzichte van 2022 is de autonome kostenstijging van zorgkosten. Deze zijn in toegenomen van EUR 20,1 miljoen in 2022 tot EUR 21,2 miljoen in 2023. Dit betreft vooral een toename van de kosten Wmo vanwege een hoger aantal aanvragen.
27 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein
28 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Uw kosten in het sociaal domein verder geanalyseerd We hebben de ontwikkeling van de kosten binnen het sociaal domein in beeld gebracht over de afgelopen vijf jaar, alsmede een doorkijk gegeven naar de primaire begroting 2024. Ook hebben wij deze kosten afgezet tegen de kosten van andere gemeenten met uw omvang, de provincie Zuid-Holland, de gemeenten in uw regio en met Nederland als geheel. Dit hebben wij langs twee invalshoeken gedaan, namelijk de kosten per inwoner en als percentage van uw totale begroting. Het totale bedrag per inwoner dat uw gemeente betaald aan het sociaal domein over 2023 bedraagt EUR 1.826. Dit is gelijk aan 41,6% van de totale lasten. In 2022 was dit bedrag EUR 1.774 per inwoner ofwel 38,7% van de lasten. Hiermee gaf u per inwoner meer uit aan het sociaal domein dan andere gemeenten. Zo gaf de gemiddelde gemeente in Nederland n 2022 EUR 1.679 (37,2% van de begroting) uit per inwoner en andere gemeenten in uw omvangklasse EUR 1.338 (37,4% van de begroting). Hetzelfde beeld is te zien als we de vergelijking maken met de gemeenten in de provincie. De gemeenten om u heen geven zelfs maar EUR 955 per inwoner uit aan het sociaal domein. Dit is 37,9% van hun begroting. Opvallend is dat u relatief gezien net zoveel uitgeeft aan het sociaal domein als andere gemeenten.
De kosten per inwoner in het sociaal domein zijn sinds 2019 toegenomen met bijna 33%. Hiermee stijgen de kosten iets meer dan de rest van de uitgaven van de gemeente. In 2023 werd zoals hiervoor al gemeld 41,6% van de totale begroting uitgegeven aan het sociaal domein. In 2019 was dit 38,1%. Dit blijkt ook uit de grafiek hiernaast.
29 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld. Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2023 aanvaardbaar zijn. Schattingen binnen het domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2023 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht.
Interne beheersing Managementschatting
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Veel reserves en voorzieningen met beperkte omvang In de jaarrekening 2023 zijn een aantal reserves en voorzieningen verantwoord die beperkt zijn in omvang en waar nagenoeg geen mutaties op plaatsvinden. Voorbeelden hiervan zijn: • Reserve Stegen binnenstad • Voorziening Reparatie WW Wij raden u aan om de nut en noodzaak van deze reserves en voorzieningen kritisch tegen het licht te houden. Indien deze geen toegevoegde waarde meer hebben, dan raden wij u aan om de betreffende reserves en voorzieningen vrij te geven. Waardering voorziening ingegane pensioenen aangepast In uw jaarrekening heeft u een voorziening gevormd voor pensioentegoeden van (voormalig) bestuurders. Een deel hiervan is voor reeds ingegane pensioenen. Wij hebben geconstateerd dat dit deel van de voorziening de laatste jaren niet op actuariële grondslagen is gewaardeerd en jaarlijks op deze wijze wordt herzien. Op ons verzoek heeft het college een herberekening uit laten voeren van de voorziening. Op basis van deze herberekening heeft een eenmalige dotatie plaatsgevonden van EUR 0,4 miljoen. Wij hebben begrepen dat indexatie vanaf heden jaarlijks zal plaatsvinden.
Oordeel
Waardering financiële vaste activa
Evenwichtig
Waardering kortlopende vorderingen
Evenwichtig
Waardering pensioenvoorziening wethouders
Evenwichtig
Waardering voorziening spaarverlof
Evenwichtig
Voorziening wachtgelden mogelijk te hoog verantwoord U heeft een voorziening gevormd voor het risico dat u wachtgelden dient te betalen aan gewezen bestuurders. Bij de berekening van deze voorziening wordt geen rekening gehouden met de kans dat een gewezen wethouder elders een nieuwe dienstbetrekking aangaat. Hierdoor is de voorziening mogelijk te hoog verantwoord. De herrekening op basis van de situatie in 2023 heeft geleid tot een vrijval van EUR 0,6 miljoen.
30 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Uw overhead nader geanalyseerd In de grafieken aan de rechterzijde van deze pagina hebben wij de ontwikkeling van uw overheadkosten in beeld gebracht over de afgelopen vijf jaar, alsmede een doorkijk gegeven naar de primaire begroting 2024. Ook hebben wij deze kosten afgezet tegen de overheadkosten van andere gemeenten met uw omvang, de provincie Zuid-Holland, de gemeenten in uw regio en met Nederland als geheel. Dit hebben wij langs twee invalshoeken gedaan, namelijk de overheadkosten per inwoner en als percentage van uw totale begroting. Beide invalshoeken geven eenzelfde beeld. In de periode 2019-2022 zijn de kosten op het taakveld overhead bij uw gemeente stabiel gebleven op een bedrag per inwoner van EUR 340-350. In 2023 en in de begroting 2024 is een toename waar te nemen naar EUR 370-390 per inwoner. Als percentage van de totale kosten neemt de overhead toe van 7% naar 8%. Vergelijkend met andere gemeenten was uw overhead in 2022 lager, behalve ten opzichte van de gemeenten om u heen. De andere gemeenten in Zuidoost Zuid-Holland betalen gemiddeld EUR 234 aan overhead per inwoner. Bij die gemeenten is dit echter gelijk aan 9,3% van de totale lasten (gelijk aan het landelijk gemiddelde), terwijl dit bij uw gemeente ‘slechts 7,4% is.
Een belangrijke oorzaak hiervan is dat de gemeenten om u heen meer primaire processen hebben uitbesteed. Hierbij benadrukken wij dat de toedeling van de kosten aan het taakveld Overhead subjectieve elementen kent en bij iedere gemeente anders kan zijn. Het trekken van conclusies op basis van deze benchmark is daarom niet altijd goed mogelijk.
31 Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Uw personeelskosten nader geanalyseerd Net als voor de overhead, hebben wij een nadere analyse uitgevoerd op de kosten van uw personeel. Hierbij hebben wij onderscheid gemaakt in medewerkers die bij u in dienst zijn en medewerkers die u extern inhuurt. We hebben de ontwikkeling van deze kosten in beeld gebracht over de afgelopen vijf jaar, alsmede een doorkijk gegeven naar de primaire begroting 2024. Ook hebben wij deze kosten afgezet tegen de personeelskosten van andere gemeenten met uw omvang, de provincie Zuid-Holland, de gemeenten in uw regio en met Nederland als geheel. Dit hebben wij langs twee invalshoeken gedaan, namelijk de kosten per inwoner en als percentage van uw totale begroting.
Opbouw en ontwikkeling van de personeelskosten In de grafieken aan de rechterzijde van deze pagina hebben wij de opbouw en ontwikkeling van de totale personeelskosten opgenomen. Hieruit blijkt dat het bedrag dat u per inwoner aan personeel betaald vanaf 2019 is toegenomen van EUR 699 naar EUR 880. Ten opzichte van de begroting is dit een toename van 19,2% van de totale begroting naar 20,1%. De belangrijkste reden hiervoor zijn de extra taken die vanuit de Rijksoverheid aan de gemeenten zijn overgedragen. De totale personeelskosten uitgedrukt als percentage van de totale begroting, liggen hoger dan bij andere gemeenten met uw omvang en de andere gemeenten in de regio. Afgezet tegen andere gemeenten in de provincie Zuid-Holland betaald u iets minder aan medewerkers.
Belangrijkste boodschappen
32
Ons beeld van het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
In dit onderdeel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van (de kwaliteit van) het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening. Over het algemeen zijn wij tevreden met de wijze waarop het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen. Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten voor het grootste deel beschikbaar, waardoor we een goede start hebben kunnen maken met onze controlewerkzaamheden. Desalniettemin zien wij ruimte voor verbetering bij de dossiervorming en onderbouwing van de voorzieningen en Sisa-regelingen. Van de 56 schriftelijke vragen die wij tijdens de controle hebben gesteld ging meer dan de helft over deze twee onderwerpen. Beperkt aantal correcties naar aanleiding van onze controle Een indicatie voor de kwaliteit van het afsluitproces is het aantal correcties dat voorkomt uit onze controle. Wij hebben vijf correcties met een materieel effect voorgesteld, die vooral betrekking hadden op de classificatie van posten in de balans. Hiervan zijn drie fouten gecorrigeerd. De niet gecorrigeerde fouten hebben wij voor uw samengevat bij de onderbouwing van ons oordeel. Wij hebben bij het doorlopen van de eerste versie van de jaarrekening kleine onjuistheden geconstateerd in de toelichtingen. Deze zijn allemaal gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.
Belangrijkste boodschappen
33
Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (zoals opgenomen in de boardletter) Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Naar onze mening is de kwaliteit van de interne beheersing binnen uw gemeente als geheel om tot een getrouwe jaarrekening en rechtmatigheidsverantwoording te komen nog niet toereikend. Dit kritische oordeel over de kwaliteit van de interne beheersing wil echter niet zeggen dat wij niet tot een goedkeurende controleverklaring zijn gekomen of dat het college geen rechtmatigheidsverantwoording heeft afgegeven. Wel geeft het aan dat er veel gegevensgerichte detailwerkzaamheden nodig waren door de 3e lijn en ons om dit te realiseren. Maar belangrijker, het geeft de noodzaak aan om op korte termijn verbeteringen door te voeren om de kwaliteit van de interne beheersing op het gewenste niveau te krijgen. In onze boardletter voor uw raad zijn diverse bevindingen en aanbevelingen opgenomen die u hierbij kunnen ondersteunen.
Uit onze werkzaamheden is duidelijk naar voren gekomen dat het college en de ambtelijke leiding onze mening delen. Zij zijn zich al langer bewust van het feit dat verbetering noodzakelijk is. Dit was een belangrijk uitgangspunt bij de keuze om over te stappen naar een nieuw financieel systeem.
Op de volgende pagina hebben wij voor de belangrijkste processen onze visie gegeven op de kwaliteit van de interne beheersing in het kader van de jaarrekening en de rechtmatigheidsverantwoording.
Belangrijkste boodschappen
34
Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (zoals opgenomen in de boardletter) Jaarrekening Proces
Status
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
Debiteuren en verkoopfacturatie
Veel handmatige werkzaamheden; hoge foutgevoeligheid
Omgevingsvergunningen
Geen koppeling tussen Powerbrowser en financieel systeem
Ontvangen subsidies
Geen subsidieregister; volledigheid en prestatielevering niet gewaarborgd
Huren en pachten
Grotendeels handmatig proces; contracten toetsen aan Wet Markt & Overheid
Treasury
Dynamische planning ontbreekt, beperkte aansluiting met investeringsagenda
Inkopen en factuurverwerking
Prestatielevering niet gewaarborgd en niet altijd aantoonbaar
Betalingsorganisatie
Aanbestedingen
Veel bevindingen in spendanalyse; inkoop onvoldoende betrokken door teams
Personeel- en salarisadministratie
Veel personeelswisselingen; interne controles niet tijdig uitgevoerd
Wmo
Jeugd (uitbesteed)
Verstrekte subsidies
Geen eenduidig subsidieproces; maatschappelijk effect is niet altijd inzichtelijk
Belastingopbrengsten
Kwetsbaar team; veel bevindingen vanuit de 3e lijn; risico implementatie diftar
Participatiewet (uitbesteed)
VIC
Memoriaalboekingen
Geen functiescheiding tussen initiëren en uitvoeren boekingen
Risicomanagement en fraude
Risicomanagement
(Fraude)risicomanagement niet geborgd in de organisatie
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen
IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Legenda
Betekenis
Urgente bevindingen in het proces; materiële bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
Belangrijke bevindingen in het proces; geen bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
Geen belangrijke bevindingen in het proces
Belangrijkste boodschappen
35
Ons beeld van en onze samenwerking met de VIC Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Wij zijn blij over de kwaliteit van en samenwerking met de 3de lijn. Desalniettemin zien wij op basis van onze bevindingen uit de tussentijdse controle en onze ervaring bij andere gemeenten mogelijkheden om de 3e lijn en haar controleplan verder door te ontwikkelen. Wij hebben onze adviezen hierover met de ambtelijke organisatie gedeeld. Bij onze controle hebben wij gebruik gemaakt van de 3e lijnwerkzaamheden die op dat moment gereed waren. Een punt van aandacht is dat bij de start van onze tussentijdse controle er een beperkt aantal processen door de 3e lijn waren vrijgegeven. De oorzaak hiervan is dat de planning van de interne controles is ingericht op het proces met de voormalige accountant. Om tijdig inzicht te krijgen in de bevindingen vanuit de processen, tijdig een indicatie te kunnen geven ten aanzien van de getrouwheid van jaarrekening en rechtmatigheidsverantwoording en piekbelasting bij de eindejaarscontrole te voorkomen, hebben wij aangeraden om de 3e lijn werkzaamheden beter over het jaar te spreiden. Een positieve aspect dat wij wel gesignaleerd hebben, is dat de interne controles zoveel mogelijk door de teams in de eerste en tweede lijn worden uitgevoerd, onder supervisie van de 3e lijn (derde lijn).
Dit zorgt ervoor dat teams betrokkenheid hebben bij de controles, waardoor ze eerder bereid zullen zijn om eventuele bevindingen te vertalen in verbetermogelijkheden. Daarnaast hebben wij geconstateerd dat de conclusievorming goed is vormgegeven.
Belangrijkste boodschappen
36
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Risicomanagement is in ontwikkeling Ondanks dat het instrumentarium aanwezig is, vormt risicomanagement nog onvoldoende een onderdeel van de normale bedrijfsvoering. Het risicomanagementproces, waaronder het denken en handelen vanuit risico’s, wordt nog niet integraal beleefd en toegepast in de organisatie. Op dit moment worden risico’s uit de organisatie gehaald en geëvalueerd als gevolg van de door het BBV afgedwongen actualisatie bij de begroting en jaarrekening, en nog niet een gestructureerd proces om het risicoprofiel van de gemeente te beheersen. Hierdoor is het risico aanwezig dat risico’s niet volledig inzichtelijk zijn en/of niet integraal worden beheerst, waardoor de gemeente onwenselijke financiële risico’s loopt. Verantwoordelijkheid voor fraude ligt bij de raad en het college De primaire verantwoordelijkheid voor de preventie en detectie van fraude ligt bij zowel de raad als het college van burgemeester en wethouders. Het is onze verantwoordelijkheid als accountants om door planning en uitvoering van de controle een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de financiële overzichten als geheel vrij zijn van een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude (of van fouten).
Frauderisico’s niet expliciet opgenomen in werkzaamheden 3e lijn In 2023 is de interne frauderisicoanalyse in concept gereed gekomen. Op dit moment worden de gewenste beheersmaatregelen beschreven. Het proces heeft echter vertraging opgelopen vanwege andere prioriteiten binnen de organisatie. Hierdoor worden frauderisico’s nog niet integraal beheerst, waardoor de gemeente onwenselijke frauderisico’s kan lopen. Wij hebben het college aangeraden om het beschrijven van de interne beheersingsmaatregelen meer prioriteit te geven en de totale analyse bestuurlijk vast te laten stellen. Tevens hebben wij aangeraden om de toetsing van de interne beheersingsmaatregelen in de frauderisicoanalyse te borgen in het IC-plan. Fraude in de controleverklaring Wij zijn verplicht om in onze controleverklaring een aparte sectie op te nemen over fraude. Hierin staat welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om frauderisico’s te onderkennen die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang en om deze risico’s te mitigeren. In de verklaring zullen wij ook opnemen wat de belangrijkste waarnemingen en uitkomsten zijn van deze werkzaamheden.
Belangrijkste boodschappen
37
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Frauderisico’s in onze controle Naast het betrekken van de concept interne frauderisicoanalyse moeten wij op basis van onze beroepsregels de volgende aanvullende werkzaamheden uitvoeren in het kader van fraude: • Het uitvoeren van een eigen risicoanalyse per proces waarin de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid worden afgezet tegen de kans en de impact; • Frauderisico’s bespreken met de gemeenteraad, het college en de gemeentesecretaris; • Beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot een verhoogd risico; • Beoordelen of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties; • Integrale analyse van de financiële administratie op ongebruikelijke boekingen, zoals onverwachte verschuivingen tussen budgetten en/of kredieten; • Controle van het gunningsproces van inkoop- en aanbestedingstransacties; • Controle van de prestatielevering in het inkoopproces; • Nadere werkzaamheden uitvoeren van een proces/transactie in het kader van onvoorspelbaarheid.
Uit bovenstaande werkzaamheden zijn tot op heden geen bijzonderheden voortgekomen.
Er is geen overkoepelend M&O beleid Binnen de gemeente is geen overkoepelend M&O-beleid vastgesteld, waardoor geen algemene uitgangspunten, kaders, beheersmaatregelen en risicogebieden op dit gebied inzichtelijk zijn. Het beschikken over een overkoepelend M&O-beleid is aan te bevelen omdat de visie en kaders van de gemeenteraad ten aanzien van misbruik en oneigenlijk gebruik hiermee expliciet naar voren komen. Noodzakelijk is het echter niet. Relevant is dat de in verordeningen en nadere besluiten die daaruit voortkomen voldoende preventieve en repressieve maatregelen zijn opgenomen, alsmede dat de toetsing op deze maatregelen is opgenomen in de interne beheersingsorganisatie. Wij hebben geconstateerd dat dit het geval is via de interne frauderisicoanalyse. Geen belangrijke signalen voor integriteitschendingen Op basis van de informatie verkregen van de vertrouwenspersoon van uw gemeente hebben wij gesignaleerd dat er geen belangrijke signalen zijn ontvangen met betrekking tot Integriteitschendingen van eigen medewerkers.
Belangrijkste boodschappen
38
Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC
Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Algemeen Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hadden wij gepland om een IT-audit naar de opzet en het bestaan van de algemene ITbeheersmaatregelen uit te voeren. Dit zijn de beheersmaatregelen die uw organisatie heeft getroffen om ervoor te zorgen dat de ITsystemen betrouwbaar en integer zijn.
Onze IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel om te komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als geheel, maar zijn uitsluitend gericht geweest op het verkrijgen van voldoende zekerheid ten aanzien van de continue, betrouwbare werking van de IT-omgeving en beheersing van de betreffende processen met behulp van uw systemen en data voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening. Vanuit de rapportage van uw vorige accountant en de medewerkers van uw organisatie hebben wij vernomen dat de IT-omgeving nog niet het gewenste volwassenheidsniveau heeft, maar dat de organisatie stappen aan het zetten is om dit niveau binnen afzienbare tijd te realiseren. Dit leidt er onder andere toe dat de ITomgeving in beweging is. Wij hebben reeds afspraken gemaakt om in de zomer van 2024 een beoordeling te doen op de IT-omgeving op dat moment.
De belangrijkste applicatie voor onze controle is het financiële systeem Decade. Dit systeem zal per 1 januari 2025 worden vervangen. Ons is bevestigd dat de IT-beheersmaatregelen rondom deze applicaties vooralsnog niet toereikend zijn om op te kunnen steunen voor de controle van de jaarrekening.
Gegeven de omstandigheden zoals beschreven in de vorige paragrafen, hebben wij na overleg met uw medewerkers de afweging gemaakt om geen IT-audit op uw IT-omgeving uit te voeren. Daarom hebben wij de controle volledig gegevensgericht uitgevoerd. Tijdens onze gegevensgerichte werkzaamheden hebben wij geen indicatie gekregen dat er in het kader van de jaarrekening een acute bedreiging bestaat voor de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.
39 Belangrijkste boodschappen
De speerpunten die u als raad aan ons hebt meegegeven hebben wij voor u uitgewerkt Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bij de uitvoering van de controle heeft de gemeenteraad de mogelijkheid gekregen om ons speerpunten mee te geven. Dit zijn aspecten van de organisatie, bedrijfsvoering of jaarrekening die in het verlengde van onze reguliere controle liggen, maar waarover wij met meer aandacht en diepgang zullen rapporteren in ons accountantsverslag.
Voor 2023 heeft de raad ons de volgende specifieke speerpunten meegegeven: • Status en voortgang van de implementatie van het nieuwe financiële systeem; • Wijze waarop managementschattingen worden gemaakt bij het doorrekenen van grondexploitaties, specifiek voor de Groote Haar • Interne beheersing op de activiteiten bij Hoog Dalem C.V. • Restwaarde bij afschrijvingen • Omvang en risico’s van het investeringsplafond Tijdens onze controle hebben wij specifieke aandacht besteed aan deze speerpunten. Onze bevindingen bij de laatste twee speerpunten hebben wij opgenomen in onze Boardletter. De managementschattingen die het college heeft toegepast bij de grondexploitaties hebben wij aan u gerapporteerd bij onze bevindingen ten aanzien van het fysiek domein. De overige speerpunten hebben we hierna voor u uitgewerkt.
Status en voortgang implementatie nieuwe financiële systeem De Europese aanbesteding van het nieuwe financiële systeem is in 2024 afgerond. Het college heeft de keuze gemaakt om met ingang van 1 januari 2025 gebruik te maken van de applicatie Key2Financiën van Centric. Dit is een financiële applicatie die ook door veel andere gemeenten wordt gebruikt. Het voordeel van de applicatie is dat veel functionaliteiten standaard worden meegeleverd, waardoor er naar verwachting beperkt maatwerk noodzakelijk is. Hierdoor wordt de complexiteit en doorlooptijd van de implementatie minder. Op basis van haar ervaringen heeft Centric aangegeven dat de implementatie naar verwachting negen maanden in beslag zal nemen. Dit is voldoende om de applicatie op 1 januari 2025 in gebruik te nemen. Het project bevindt zich in de voorbereidingsfase. De overeenkomst met Centric is ondertekend en de projectorganisatie is opgezet, onder leiding van een externe projectleider. Tevens zijn verschillende werkgroepen geformeerd, waarin ook de gebruikersorganisatie is opgenomen. Vanuit het oogpunt van de interne beheersing van het project is echter nog niets te zeggen, omdat het project hiervoor niet ver genoeg is. In onze Boardletter 2024 zullen wij daarom terugkomen op dit onderwerp.
40 Belangrijkste boodschappen
De speerpunten die u als raad aan ons hebt meegegeven hebben wij voor u uitgewerkt Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Interne beheersing op activiteiten Hoog Dalem C.V. Voor het realiseren van de gebiedsontwikkeling Hoog Dalem participeert uw gemeente voor 50% in de grondexploitatie Hoog Dalem. De grondexploitatie wordt samen met twee marktpartijen uitgevoerd in Hoog Dalem C.V. In de jaarstukken wordt op diverse plekken ingegaan op deze organisatie, waaronder in de paragrafen Weerstandsvermogen, Verbonden partijen en Grondbeleid. Naar onze mening is de interne beheersing binnen de gemeente op de activiteiten van Hoog Dalem B.V. van een goed niveau. De voornaamste risico’s zijn duidelijk in beeld bij de organisatie. Daarnaast vindt er regelmatig overleg plaats met de andere deelnemers in de verbonden partij over actuele ontwikkelingen, aanwezige risico’s en behaalde resultaten. De specifieke aandachtspunten en financiële risico’s voor de gemeente zijn bekend en worden waar mogelijk adequaat beheerst. Tevens signaleren wij een balans binnen de exploitatie die we vaker zien binnen publiekprivate samenwerkingen. De marktpartijen hebben primair aandacht voor het rendement van de exploitatie, de nadruk van de gemeente ligt op het realiseren van de gewenste maatschappelijke effecten. Hierdoor ontstaat een evenwicht dat zorgt voor een balans in de interne beheersing en tussen de kwaliteit en kosten van het project.
Naast het verkrijgen van een indruk van de wijze waarop de gemeente de activiteiten binnen Hoog Dalem C.V. beheerst, hebben wij een beoordeling uitgevoerd van de actualisatie van de grondexploitatie. Van de senior planeconoom van uw gemeente die betrokken is bij de grondexploitatie, hebben wij begrepen dat de grondexploitatie bijna is afgerond. Dit wordt bevestigd door de financiële herziening van de grondexploitatie. Op basis van de totale exploitatie hebben wij de volgende tabel opgesteld:
Categorie
Totaal
Gerealiseerd
Nog te realiseren
Opbrengsten
131.625.589
115.368.170
16.257.419
Kosten
131.437.167
120.035.096
11.402.070
Resultaat
188.422
(4.666.926)
4.855.349
Uit deze tabel blijkt dat dat de totale opbrengsten EUR 131,6 miljoen bedragen, waarvan EUR 115,4 miljoen al is gerealiseerd. Er moeten derhalve nog gronden met een totale waarde van EUR 16,3 miljoen verkocht worden. Dit is 12,4% van het totaal. De nog te verwachten kosten zijn berekend op EUR 11,4 miljoen van in totaal EUR 131,4 miljoen. Dit is gelijk aan 8,7%. Meer dan de helft van deze kosten heeft betrekking op het woonrijp maken van het plangebied. Wij hebben echter ook geconstateerd dat in de exploitatie een bedrag aan nog te verwachten overige kosten begroot is van bijna EUR 2,0 miljoen. Wij hebben begrepen dat hiervan ongeveer EUR 1,8 miljoen aangehouden wordt als buffer voor risico’s en onvoorziene kosten. Deze buffer is gelijk aan 16% van de nog te realiseren kosten en 11% van de nog te realiseren opbrengstem. Gezien de status en voortgang van de exploitatie, alsmede het feit dat de risico’s goed inzichtelijk zijn, lijken deze percentages aan de hoge kant te zijn. Dit zou kunnen inhouden dat het positieve resultaat van Hoog Dalem C.V. hoger uitvalt dan de op dit moment begrote EUR 0,2 miljoen. 50% van deze hogere winst komt ten goede aan uw gemeente. De herziene grondexploitatie is nog niet door de directie van de vennootschap vastgesteld. Wij hebben begrepen dat dit naar verwachting begin juni zal plaatsvinden.
Belangrijkste boodschappen
41
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
In april 2024 heeft de Rijksoverheid met provincies en gemeenten afspraken gemaakt over hun financiën. Hieronder hebben wij de belangrijkste afspraken op een rijtje gezet. Opschalingskorting definitief afgeschaft Een van de afspraken is dat vanaf 2026 de opschalingskorting definitief wordt geschrapt. Daardoor krijgen gemeenten EUR 675 miljoen extra.
Nieuwe financieringssystematiek eerder ingevoerd Tevens is besloten om de nieuwe financieringssystematiek (bbpsystematiek) al vanaf 2024 in te voeren, zodat de financiering vanuit de Rijksoverheid stabieler wordt. Deze overgang heeft, met uitzondering van het jaar 2025, geen financiële gevolgen voor gemeenten. In 2025 wordt echter, eenmalig, een lagere uitkering uit het gemeentefonds verwacht. Streven naar minder specifieke uitkeringen Om in de toekomst verantwoordingslasten te beperken en bestedingsvrijheid te bevorderen wordt, naast de lopende inspanningen om de financiële verhoudingswet aan te passen, een plan uitgewerkt om te komen tot een vermindering van het aantal (nieuwe) specifieke uitkeringen.
Financiering Wmo wijzigt Een andere afspraak die gemaakt is, is om gezamenlijk te werken om de beheersbaarheid van de uitgaven in relatie tot de wettelijke zorgtaken van de Wmo 2015 te borgen. Het Rijk en gemeenten gaan zich samen inspannen om het openeinde-deel van de regeling te beëindigen. Afgesproken is dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van de) Wmo 2015 niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende, geobjectiveerde indexering ontwikkeld die rekening houdt met de kostenontwikkeling en demografie en vergrijzing. In juni 2024 wordt een voorstel besproken op welke wijze die uitgangspunten verder worden uitgewerkt, ook in samenhang met het al lopende houdbaarheidsonderzoek. Ook op het fysiek domein zijn er ontwikkelingen In het fysiek domein spelen een aantal fundamentele ontwikkelingen die veel van gemeenten vragen. Erkend is dat er onderzoek nodig is naar de vraag of de bbp-systematiek evenredig meebeweegt met de ontwikkeling van de kosten op de beleidsterreinen openbaar vervoer, infrastructuur en natuur. Ook hierbij gaat het om de balans tussen ambitie, taken, middelen en uitvoeringskracht. Voor deze drie beleidsterreinen zal tot een verdere concretisering van de handelingsperspectieven en oplossingsrichtingen worden gekomen.
Belangrijkste boodschappen
42
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Duurzaamheidsrapportage komt eraan Als onderdeel van de Europese Green Deal heeft de Europese Commissie de nieuwe Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) gepubliceerd. De CSRD is op dit moment alleen van toepassing op de B.V. en N.V. en op organisaties van openbaar belang. Door grote OOB’s met meer dan 500 werknemers moet de CSRD voor het eerst worden toegepast voor verslagen die in 2025 worden gepubliceerd, betrekking hebbend op boekjaar 2024. Het is nog onduidelijk of en wanneer gemeenten ook verplicht zullen worden een duurzaamheidsverslag op te stellen. Dit hangt af van de manier waarop de Nederlandse wetgever de CSRD zal gaan implementeren. De Nederlandse wetgever kan bijvoorbeeld het toepassingsbereik uitbreiden door onder andere gemeenten te verplichten een duurzaamheidsverslag op te stellen. Wij verwachten echter dat decentrale overheden hun maatschappelijke verantwoordelijkheid zullen nemen en niet achter kunnen blijven in het opstellen en openbaar maken van duurzaamheidsrapportages. Ondanks dat er nu nog geen verplichting is voor uw gemeente, kan ESG (Environment (Milieu), Social (Sociaal) en Governance (Bestuur)) toch een relevant thema zijn. Het kan voorkomen dat organisatie binnen uw gemeente of leveranciers aan de CSRD/ESG eisen moeten voldoen. Zij kunnen dan informatie bij uw gemeente opvragen voor onder meer hun eigen ESG-rapportage.
Indien dit het geval is, raden wij u aan om in een vroeg stadium met deze partijen te overleggen, zodat u weet wat er aan de te verstrekken informatie wordt verwacht.
De ESRS vereisen rapportering over een breed scala aan ESGonderwerpen, zowel voor de eigen activiteiten van uw gemeente als met betrekking tot de waardeketen. Om als gemeente aan de eventuele ESG-regelgeving te kunnen voldoen, vergt dit de nodige voorbereiding. De hoeveelheid voorbereiding zal mede afhangen van de parameters die voor gemeenten zullen gaan gelden. Assurance met een beperkte mate van zekerheid door een onafhankelijke assurance-dienstverlener zal verplicht zijn. Wij bevelen uw gemeente aan de ontwikkelingen nauwlettend te volgen, inclusief de gevolgen daarvan voor de adequate betrokkenheid van uw gemeenteraad. Rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit Uw gemeente heeft meer dan 100 medewerkers. Daarom bent u vanaf 1 juli 2024 verplicht te rapporteren over het zakelijke verkeer en het woon-werkverkeer van uw medewerkers. Uiterlijk 30 juni 2025 stuurt u de gevraagde gegevens over 2024 in. Waarover u moet rapporteren en welke gegevens u hiervoor nodig heeft, staat in de handreiking 'Gegevensverzameling werkgebonden personenmobiliteit’. Zo dient u bijvoorbeeld te rapporteren over: • Het totaal aantal kilometers dat uw werknemers in een kalenderjaar hebben afgelegd voor zakelijk en woonwerkverkeer.
• Jaartotaal aan kilometers verdeeld in soort vervoermiddel en brandstoftype De handreiking 'Gegevensverzameling werkgebonden personenmobiliteit’ kunt u hier vinden.
Belangrijkste boodschappen
43
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2023.
Financiële positie
Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota verwachtingen accountantscontrole zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de jaarrekening.
Bevindingen controle
Sisacode
Specifieke uitkering
JenV A16
De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • EUR 12.500 indien de omvangsbasis kleiner of gelijk is aan EUR 125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan EUR 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan EUR 1.000.000; • EUR 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan EUR 1.000.000.
De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. Hierna hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C32
Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C41B
Specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C55
Aanpak energie armoede
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
44
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C75B
Regiodeals 3e tranche (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Bevindingen controle
BZK C94
Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Interne beheersing
BZK C95
Regeling specifieke uitkering regionale structuur Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D8
Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D10
Volwasseneneducatie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D14
Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D19
Specifieke uitkering tijdelijke onderwijs huisvesting Oekraïne
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
IenW E104
Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Sisacode
Specifieke uitkering
BZK C62
Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
45
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
IenW E21
Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2020 – 2022
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
IenW E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
EZK F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-.en energiebeleid (CDOKE)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G2A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2022
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G3A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2022
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G4A
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2022
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
46
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G12A
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2022
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G13
Onderwijsroute _ deel gemeente 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H4
Specifieke uitkering stimulering sport
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H8
Specifieke uitkering Regeling Sportakkoord 2020-2022
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H12
Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H30
Specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H32
Specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
VWS H35B Specifieke uitkering IZA
Belangrijkste boodschappen
47
De belangrijkste bevindingen uit de controle van de WNT-verantwoording Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de WNTverantwoording in uw jaarstukken.
Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)
Aantal topfunctionarissen
Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl Controleverklaring bevat paragraaf inzake overige aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT Met ingang van 2018 geldt een WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2023 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht.
Aard dienstverband
Betaling ontslagvergoeding
U heeft twee topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening. Beide functionarissen hebben hun functie het gehele jaar vervuld.
Beide topfunctionarissen zijn gedurende 2023 in loondienst bij de gemeente geweest.
U heeft in 2023 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd.
Belangrijkste boodschappen
48
Wij zijn gedurende de gehele controle onafhankelijk geweest van uw gemeente Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Een belangrijke kernwaarde van onze beroepsgroep is dat wij onafhankelijk zijn van het orgaan dat de jaarrekening opstelt. Bij uw gemeente is dit gewaarborgd omdat de gemeenteraad onze opdrachtgever is en het college verantwoordelijk is voor het opstellen van de jaarrekening.
Wij hebben de naleving bewaakt van externe standaarden, het onafhankelijkheidsbeleid van ETL Assurance & Overheidsaccountants en de onafhankelijkheidsafspraken met uw gemeente. Wij bevestigen dat we aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen. Om onze onafhankelijkheid bij de controle van de jaarrekening te waarborgen hebben wij geen werkzaamheden uitgevoerd die buiten de kaders van onze overeenkomst vallen. Een andere maatregel die wij genomen hebben is dat alle teamleden die betrokken zijn bij de controle van uw gemeente, persoonlijk hebben verklaard dat ze onafhankelijk zijn van uw gemeente. Deze verklaring is in ons controledossier opgenomen.
Belangrijkste boodschappen
49
Belangrijke onderwerpen en aandachtspunten die wij met u hebben gecommuniceerd Jaarrekening Als ETL Assurance & Overheidsaccountants vinden wij het belangrijk om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste onderwerpen en aandachtspunten van de controle aan u hebben gerapporteerd. Dit hebben we opgenomen in onderstaande tabel.
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Vereiste communicatie grond van controlestandaarden
Controleplan
Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant.
Bevestiging van onze onafhankelijkheid
Boardletter
Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
Niet-naleven van wet- en regelgeving
Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Ons standpunt over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college
Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces
Niet gecorrigeerde afwijkingen
Actuele ontwikkelingen
Sisa
Accountantsverslag
Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de gemeente Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s.
Belangrijkste boodschappen
50
Onze urenbesteding in verband met de controle van de jaarrekening van uw gemeente Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Onze urenbesteding is in overeenstemming met onze verwachtingen De controle van de jaarrekening vereist voldoende tijd en aandacht van het controleteam. Hierbij beogen we een passende verdeling binnen het team ten aanzien van de onderwerpen, kennis en betrokkenheid. Ingevolge de maatregelen “In het Publiek belang” binnen de accountancysector rapporteren wij over onze urenbesteding ten aanzien van de jaarrekeningcontrole. Teamlid
Bevindingen controle
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Begrote uren
Partner
96
Manager
154
Controleleider
102
Beginnend controleleider
160
Assistent accountant
136
Totaal uren
648
Werkelijke uren
Zoals uit bovenstaande tabel blijkt wijkt onze werkelijke inspanning bijna niet af van de verwachte inspanning. [ACTUALISEREN]
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
Sisa WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Bedankt voor de fijne samenwerking