Document · PDF

Begroting 2025

Raadsvergadering 7 november 2024, gemeente GorinchemBij agendapunt: Vanaf 22.30 h Afronding en besluitvorming Begroting 202531.869 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Begroting 2025 Actie (planning) 2025 2026 2027 2028 diverse lokale culturele en maatschappelijke partijen en instellingen. We houden hierbij rekening met uitganspunten in het beleid voor het kernwinkelgebied en het te versterken deelgebied Horeca & Cultuur. 4. We realiseren samen met de bibliotheek de randvoorwaarden voor een toekomstbestendige bibliotheek, met ruimte voor de uitvoering van wettelijke taken en activiteiten in de wijken.

5. We stellen een museumvisie op, waarin erfgoed, hedendaagse kunst en activiteiten samenkomen. Het uitgangspunt is dat het Gorcums Museum zich met verhalen over vroeger en nu écht verbindt met de stad.

6. We hebben extra aandacht voor bewegen voor specifieke doelgroepen. Hiervoor versterken en verbreden we de SeniorenFit aanpak in alle wijken. 7. We werken lokaal en regionaal samen om inclusief sporten te bevorderen.

8. We faciliteren sportverenigingen bij de werving van vrijwilligers.

Overige acties 1. Uitvoering raadsbesluit 2023 inzake het zwembad.

Raadsagenda De Nieuwe Doelen en bibliotheek, zie ook nr. 2 en 3 van Kunst, cultuur en sport.

Nieuw begroting 2025 We brengen het beheerniveau van het openbaar groen terug van niveau A naar niveau B.

2.6.3

Wat gaat dit kosten?

Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

TV51 Sportbeleid en activering

1.756

1.316

1.301

1.284

1.306

1.304

TV52 Sportaccommodaties

4.647

3.840

3.359

3.438

3.363

3.210

TV53 Cultuurpres. productie en participatie

2.562

1.988

1.729

1.552

1.386

1.741

TV54 Musea

1.684

1.693

1.667

1.679

1.659

686

835

900

694

693

648

TV55 Cultureel erfgoed TV56 Media

723

750

748

TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

3.765

3.895

4.167

4.332

4.335

4.334

Lasten Sport, cultuur en recreatie

15.823

14.316

13.872

13.728

13.509

13.645

931

272

708

277

TV51 Sportbeleid en activering TV52 Sportaccommodaties

3.126

1.561

1.488

TV53 Cultuurpres. productie en participatie

185

119

104

TV54 Musea

165

132

482

132

TV55 Cultureel erfgoed

136

142

292

126

Begroting 2025 Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

TV56 Media

147

111

TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

149

119

Baten Sport, cultuur en recreatie

4.838

2.456

2.954

2.693

2.095

Totaal saldo van baten en lasten

-10.985

-11.860

-10.917

-11.035

-11.414

-11.550

Mutaties reserves

1.380

-1.759

-199

432

Resultaat

-9.605

-11.817

-12.676

-11.235

-11.613

-11.118

Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2024 en 2025

Verdeling Toelichting bedrag

Lasten TV52 Sportaccommodaties

480 V

360 V

De reguliere indexering van de toegangsbewijzen voor het Caribabad met 3% en een additionele verhoging van € 2 per ticket, levert de Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties (SGS) vanaf 2025 extra baten op van € 360.000. Deze wordt verrekend met de gemeente Gorinchem.

122 V

De bijstelling van de exploitatiebijdrage aan de SGS als gevolg van de hernieuwde samenwerkingsovereenkomst zorgt voor een structurele verlaging.

TV53 Cultuurpres. productie en participatie

259 V

247 V

Subsidies zullen in 2025 niet worden geïndexeerd voor gestegen prijzen waardoor een besparing wordt gerealiseerd van € 80.000. Daarnaast kijken we naar de inzet van alle subsidiegelden in relatie tot de gemeentelijke doelen en effectiviteit. Dit zorgt voor een besparing van € 167.000 in 2025.

TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

272 N

219 N

De tijdelijke formatie-uitbreiding voor 2025 in verband met de Stadsconciërge en de tijdelijke inzet van voormalige werknemers van de Camera Uitleesruimte voor het beheer van het openbaar groen, leiden tot een toename van de doorbelasting personeelskosten ten opzichte van 2024.

TV51 Sportbeleid en activering

437 V

Door de specifieke uitkering voor versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis (w.o. Combinatiefuncties en Leefomgeving) en de specifieke uitkering Sport (btw compensatie) ontvangen we in 2025 € 437.000 meer dan in 2024.

TV55 Cultureel erfgoed

150 V

De verkoop van een pand zorgt voor een incidenteel voordeel.

1.802 N

2.700 N

Als gevolg van het raadsvoorstel 'Toekomstvisie Caribabad' is € 2,7 mln. gestort in een afschrijvingsreserve ten laste van het begrotingssaldo 2025.

840 V

Dit betreft de onttrekking aan de reserve energielasten SGS ten behoeve van de indexering van het investeringsbudget van het nieuwe zwembad.

Baten

Mutaties reserves

Begroting 2025 Investeringen In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen. Met deze begroting 2025 worden de investeringen 2025 ook vastgesteld. Investeringen (bedrag x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Speelruimteplan

200

183

200

Verduurzaming Oosterbliek

130 7.518

7.633

Verduurzaming Oude Stadhuis

375

Nieuwbouw Caribabad

5.652

De Nieuwe Doelen

1.228

Keerwand den Uijlstraat

2.302

Kade Stationsweg

2.479

Vervangen voertuigen en materieel Totaal investeringen

290

100

258

12.281

7.799

8.308

458

Nieuwbouw Caribabad Als gevolg van het raadsvoorstel 'Toekomstvisie Caribabad' heeft de gemeenteraad middelen beschikbaar gesteld voor de nieuwbouw van het Caribabad. Voor 2025 staat hiervoor € 5,7 mln. in de begroting. De Nieuwe Doelen Vooruitlopend op de uitkomsten van de onderzoeken naar het toekomstperspectief Nieuwe Doelen is in de jaarschijf 2025 een aanvullend investeringsbudget van € 1 mln. beschikbaar gesteld en toegevoegd aan de al beschikbare middelen (€ 7 mln.). Keerwand den Uijlstraat Voor de vervanging van de keerwand Dr. J.M. den Uylstraat/ Dr. W. Dreesstraat is in 2025 een vervangingsbudget van € 2,3 mln. beschikbaar gesteld. Kade stationsweg De kade langs de stationsweg waar de woonboten liggen aangemeerd heeft de technische levensduur bereikt. Voor de vervanging is € 2,5 mln. beschikbaar gesteld.

Begroting 2025

2.7

Programma 7 Sociaal domein

Taakvelden Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Eva Dansen

6.21

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

Eva Dansen

6.22

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

Eva Dansen

6.23

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

Eva Dansen

6.3

Inkomensregelingen

Marjo Molengraaf

6.4

WSW en beschut werk

Marjo Molengraaf

6.5

Arbeidsparticipatie

Marjo Molengraaf

6.60

Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

Eva Dansen

6.714

Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

Eva Dansen

6.751

Jeugdhulp ambulant lokaal

Eva Dansen

6.752

Jeugdhulp ambulant regionaal

Eva Dansen

6.753

Jeugdhulp ambulant landelijk

Eva Dansen

6.761

Jeugdhulp met verblijf lokaal

Eva Dansen

6.762

Jeugdhulp met verblijf regionaal

Eva Dansen

6.763

Jeugdhulp met verblijf landelijk

Eva Dansen

6.791

PBG Wmo

Eva Dansen

6.792

PGB Jeugd

Eva Dansen

6.811

Beschermd wonen (Wmo)

Eva Dansen

6.812

Maatschappelijke - en vrouwenopvang (Wmo)

Eva Dansen

6.821

Jeugdbescherming

Eva Dansen

6.822

Jeugdreclassering

Eva Dansen

6.91

Coördinatie en beleid Wmo

Eva Dansen

6.92

Coördinatie en beleid jeugd

Eva Dansen

7.1

Volksgezondheid

Eva Dansen

Begroting 2025

2.7.1

Wat willen we bereiken?

Doel Uit het collegeprogramma: Elke inwoner krijgt de zorg en ondersteuning die hij of zij nodig heeft. Daarbij werken we samen met het sociale netwerk rondom de inwoner. Professionele ondersteuning is laagdrempelig en dichtbij maar ook zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. Ondersteuning moet eenvoudig te vinden zijn daarom richten we een centraal loket in. We werken we met zorg en welzijnspartners aan een preventieve aanpak zodat inwoners zo lang mogelijk gezond blijven. En zo houden we zorg en ondersteuning betaalbaar en toekomstbestendig. Alle kinderen en jongeren in Gorinchem moeten gezond en veilig kunnen opgroeien in onze stad. De stad moet een thuis zijn. Zorg of ondersteuning bieden we zo licht en dichtbij als mogelijk. Zo bieden we met alle zorgpartners in de regio zorg en ondersteuning in alle fases van het volwassen worden. Bij de inzet van zorg en ondersteuning gaan we uit van zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. We kijken daarbij naar het hele gezin, de omgeving en het kind. We zetten in op gezondheid van kinderen en het voorkomen van zorg. Dat doen we samen met onze partners waaronder de GGD en het jongerenwerk. Ook bij jeugdzorg zien we toenemende wachttijden voor zorg. We werken deze periode hard aan het terugdringen van de wachtlijsten. We werken aan zorg dichtbij huis.

Dat doen we onder andere samen met huisartsen en met onze lobby voor het behoud van de spoedeisende hulp. We zetten ons in voor de zorg dichtbij maar ook voor behoud en verbeteren van de kwaliteit van de zorg. Het leven van een gezonde leefstijl draagt bij aan het voorkomen van zorg. Samen met onze inwoners werken we hieraan. We beginnen hier al mee op scholen. En we geven voorlichting wat mensen zelf kunnen doen. De stad maken we met elkaar. Inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente zoeken allemaal het beste voor de stad. Daarom willen we meer samenwerken met en werken vanuit de wijk. De wijken zijn sterke knooppunten met maatschappelijke partners en inwoners, jong en oud. Vanuit de wijken kunnen we dichtbij en met kennis van de wijk problemen aanpakken en wijken verder verbeteren. We zorgen dat we snel aan de slag kunnen met verbeteringen die vanuit de wijken worden aangedragen. We behouden de ontmoetingsplaatsen in de wijken. Zo verbinden we verschillende groepen met elkaar en versterken we de sociale kracht van de wijk. Extra aandacht hebben we voor onze jongeren in de wijk. We zetten erop in dat zoveel mogelijk mensen aan het werk kunnen. Werk is niet alleen een manier om geld te verdienen. Werk geeft voldoening, biedt gelegenheid om andere mensen te ontmoeten en een bijdrage te leveren aan de maatschappij.

Dat geldt niet alleen voor betaald werk, maar ook voor het vele vrijwilligerswerk dat gebeurt. We willen een sluitende aanpak voor armoede en schulden. Dit betekent dat we zoveel mogelijk inwoners helpen met het oplossen van schuldenproblemen en het voorkomen van armoede. Een zorgelijke financiële situatie verstoort het vermogen mentaal fit aan het werk te gaan. Die cirkel willen we doorbreken. Daarom pakken we armoede aan. We bieden mensen die door oorlogen en rampen van huis zijn verdreven een veilige plek in Gorinchem. We willen dat zij zich thuis voelen in onze stad. Dat geldt zowel voor mensen die zijn gevlucht vanwege de oorlog in Oekraïne als voor mensen uit andere delen van de wereld. Daarom zorgen we voor goede opvang voor vluchtelingen met draagvlak in de samenleving. Opvang van vluchtelingen gaat niet alleen over huisvesting. Ook het onderwijs, de zorg of andere voorzieningen moeten gewaarborgd zijn, we gaan daarbij uit van de draagkracht van de stad. We werken hierbij samen met de regio en de provincie.

Begroting 2025 Overige ontwikkelingen: De landelijke Hervormingsagenda Jeugd is definitief vastgesteld. Het bevat een groot pakket afspraken om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. De betrokken partijen, waaronder de gemeenten moeten nu aan de slag met de uitvoering van alle afspraken. Het lokale plan van aanpak voor de Hervormingsagenda jeugd is in de periode augustus/september in de raad besproken. Het landelijke Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, dat uitgaat van een integrale aanpak bij kinderen, gezinnen en huishoudens waar sprake is van onveiligheid, waaronder ook ontwikkelingsbedreiging, moet in 2026 staan.

Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator

B/F

Eenheid

Banen

Aantal per 1.000 inwoners (15-64 jaar)

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12-21- jarigen

Kinderen in uitkeringsgezinnen

% kinderen tot 18 jaar

Netto Participatiegraad

Het percentage werkzame beroepsbevolking t.o.v. de (potentiële) beroepsbevolking

70,7

70,6

Werkloze jongeren

% werkloze jongeren 16-22 jaar

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

474,3

425

375,7 356,9

357

Personen met een lopend reintegratietraject

Aantal reïntegratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar

193,6

196

219,7 243,7

173

Jongeren met jeugdhulp

% jongeren tot 18 jaar

12,9

13,9

14,9

13,5

Jongeren met jeugdbescherming

% jongeren tot 18 jaar

1,4

1,2

1,1

Jongeren met jeugdreclassering

% jongeren (12-23 jaar)

0,3

0,2

Cliënten met een B maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

720

730

750

765

780

Waardering algehele persoonlijke gezondheid (x = onbekend)

Score 1-10

7,6

Soort

2020

2021

2022

2023

933,8 926,2 964,4 694,1

7,6

Streefwaarde 2025 964

Begroting 2025

2.7.2

Wat gaan we daarvoor doen?

Concrete voornemens Actie (planning)

2025 2026 2027 2028

Wijkgericht werken 1. We leggen voor iedereen vast in een werkwijzer hoe we wijkgericht werken. 2. Om de verschillende groepen met elkaar te verbinden en de sociale kracht van de wijk te versterken maken we een programma per wijk per jaar. Dit doen we samen met maatschappelijke partners en inwoners. 3. Om inwoners beter te voorzien van informatie en zo beter te kunnen participeren, evalueren we onze informatievoorziening over de activiteiten in de wijk. Op basis hiervan verbeteren we de informatie voor de wijk. 4. We versterken de samenwerking tussen professionals, inwoners en de gemeente in de wijken om te komen tot een goedwerkend netwerk per wijk. Armoede en werk 2. Vanuit het ambitiefonds van Avres zetten we in op nieuwe innovatieve en duurzame oplossingen. Dit doen we om participatiemogelijkheden te bevorderen, instroom in de bijstand te beperken en uitstroom uit de bijstand te bevorderen. 3. We zetten blijvend in op het breed tegengaan van energiearmoede. 4. We onderzoeken de mogelijkheden van invoering van een minimapas. We zetten hierbij in op een pas die breder te gebruiken is. Daarbij onderzoeken we expliciet mogelijkheden voor samenwerking met culturele activiteiten.

Vluchtelingen 1. We zoeken samen met het COA naar een nieuwe opvanglocatie zoals vastgesteld in de startnotitie ‘kleinschalige opvang’. 2. We werken samen met de regio en de provincie aan de uitvoering van de nieuwe Asielwet.

3. We voeren ons deel van de regionale opgave voor de opvang van de Oekraïense vluchtelingen in onze stad uit. Zorg en ondersteuning 1. We realiseren één centrale toegang voor de Wmo, het sociaal team, Avres en het welzijnspunt, zodat een inwoner zich maar één keer hoeft aan te melden en de ondersteuning krijgt die nodig is.

2. We ontwikkelen het welzijnspunt (inclusief leefstijl) door tot een volwaardig onderdeel van de centrale toegang. 3. We zetten in op een gecombineerde welzijnsvoorziening met partners zoals Gorinchem Beweegt, Jongerenwerk en buurthuizen. 5. Binnen de doelen van het Integraal Sociaal Beleid1,1 Kennen we vier grote opgaven te weten: Gezonde leefstijl, Betrokken Gorinchem, Mee doen en Passende ondersteuning en zorg. RB 6. We maken een vernieuwd Integraal Sociaal Beleid 2025 e.v.

Begroting 2025 Actie (planning)

2025 2026 2027 2028

Jeugd 1. We zetten binnen ons Integraal Sociaal Beleid in op gelijke kansen voor alle kinderen in Gorinchem en breiden dit uit tot 18 jaar.

2. We maken afspraken met de Dienst Gezondheid en Jeugd en met Avres over de monitoring van ontwikkelingen in het sociaal domein. 3. We willen de zorg en ondersteuning voor jongeren verbeteren door deze zorg en ondersteuning tijdig in te zetten en dichterbij te brengen. Daarom zetten we in op meer lichte vormen van preventie, ondersteuning en zorg en een goed functionerend netwerk rondom het kind wat er voor zorgt dat het kind goed en veilig kan opgroeien en kan leren. We streven hierbij naar een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. 4. We werken aan een effectievere en slimmere (jeugd)beschermingsketen, waarbij we uitgaan van 0-100 jaar. Volksgezondheid 2. We continueren het bestuurlijk overleg met de huisartsen en het sociaal team.

4. We voeren een blijvende lobby richting de Rijksoverheid voor het behoud van de Spoedeisende hulp in Gorinchem. 5. Vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) werken we aan een breed gedragen regionale agenda. Vanuit deze documenten en het Integraal Sociaal Beleid zetten we in op preventie, algemene voorzieningen en inzet van lokale, laagdrempelige ondersteuning, in samenwerking met partners zoals zorgverzekeraars en -aanbieders. Overige acties 1. We geven regionaal en lokaal vorm aan de gemaakte afspraken in de Hervormingsagenda Jeugd.

2. We werken regionaal en lokaal aan het concretiseren en realiseren van het in het Toekomscenario kind- en gezinsbescherming. Raadsagenda We werken aan een samenwerkingsverband naar aanleiding van het initiatiefvoorstel over Jeugd- en Jongerenproblematiek, met als doel de ontwikkeling van een Pedagogisch Educatief Ecosysteem. Nieuw begroting 2025 We kijken naar de mogelijkheden om binnen het Sociaal domein besparingen te realiseren.

Begroting 2025

2.7.3

Wat gaat dit kosten?

Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

TV61 Samenkracht en burgerparticipatie

8.595

10.656

11.571

4.829

4.637

4.771

TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

5.507

6.174

TV621 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

2.105

2.079

2.439

1.800

TV622 Toegang en eerstelijnsvoorz. jeugd

2.859

2.517

TV623 Toegang en eerstelijnsvoorz. integraal

1.026

1.064

1.074

937

TV63 Inkomensregelingen

23.788

20.248

20.222

20.217

20.233

TV64 WSW en beschut werk

8.286

7.579

8.836

8.767

8.726

8.374

TV65 Arbeidsparticipatie

2.881

3.069

3.446

3.460

3.525

3.496

TV66 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.864

1.666

6.620

6.603

6.584

6.579

TV660 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) TV671A Huishoudelijke hulp (WMO)

4.202

3.892

TV671B Begeleiding (WMO)

2.104

1.886

TV671C Dagbesteding (WMO)

786

792

TV671D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

109

295

TV672A Jeugdhulp begeleiding

1.986

2.270

TV672B Jeugdhulp behandeling

290

300

TV672C Jeugdhulp dagbesteding

919

1.243

TV672D Jeugdhulp zonder verblijf overig

215

TV673A Pleegzorg

807

833

TV673B Gezinsgericht

380

392

TV673C Jeugdhulp met verblijf overig

1.535

1.564

TV674A Jeugdhulp behandeling GGZ zond verblijf

2.326

2.093

TV674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf

1.022

1.056

TV674C Gesloten plaatsing

154

131

TV6752 Jeugdhulp ambulant regionaal

5.504

4.036

3.936

3.937

TV6753 Jeugdhulp ambulant landelijk

781

TV6762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

3.604

TV6763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

204

TV6791 PGB Wmo

2.183

2.282

2.407

2.537

TV6792 PGB jeugd

525

TV681 Geëscaleerde zorg 18+

-9

TV6811 Beschermd wonen (Wmo)

375

698

Begroting 2025 Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

1.016

TV681A Beschermd wonen (WMO)

498

487

TV681B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

552

649

TV6812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

TV6821 Jeugdbescherming

127

TV682A Jeugdbescherming

1.410

1.363

TV682B Jeugdreclassering

TV691 Coordinatie en beleid Wmo

1.293

944

974

TV692 Coordinatie en beleid jeugd

871

873

TV71 Volksgezondheid

1.739

1.854

1.878

1.816

1.654

Lasten Sociaal domein

72.025

70.569

75.044

66.783

66.829

65.635

TV61 Samenkracht en burgerparticipatie

8.349

6.519

7.235

487

304

TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

733

265

TV621 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

179

TV622 Toegang en eerstelijnsvoorz. jeugd

151

TV623 Toegang en eerstelijnsvoorz. integraal

15.373

13.632

292

225

TV660 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

122

543

534

539

TV6811 Beschermd wonen (Wmo)

857

TV681A Beschermd wonen (WMO)

TV63 Inkomensregelingen TV66 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.315

857

TV71 Volksgezondheid

191

218

226

163

Baten Sociaal domein

26.254

21.715

22.472

16.082

15.727

15.410

Totaal saldo van baten en lasten

-45.771

-48.853

-52.572

-50.701

-51.102

-50.225

1.478

4.663

1.159

403

-44.292

-44.190

-51.413

-50.648

-50.700

-50.223

Mutaties reserves Resultaat

Algemeen Vanaf 2023 geldt voor gemeenten een verfijnde Iv3-indeling voor Jeugd en Wmo. Deze heeft tot knelpunten geleid bij veel gemeenten, vooral op het terrein van Jeugd. Daarom hebben de ministeries van VWS, BZK en de VNG gewerkt aan een aangepaste indeling Jeugd en Wmo per 2025, waarbij er vooral voor Jeugd wijzigingen zijn. Dit heeft geleid tot verschuiving van budgetten binnen nieuwe en bestaande taakvelden. Deze verschuiving is budgettair neutraal verlopen. Deze uitwerking is gedaan in samenspraak met CBS en gemeenten en afgestemd met de VNG. De verfijning van de Iv3 ondersteunt de informatiebehoefte van gemeenten en Rijk in het sociaal domein en is ook dienstbaar aan de doelstellingen van de hervormingsagenda Jeugd. In de onderstaande tabel zijn de nieuwe taakvelden in kolom 'wordt taakveld' opgenomen. Alleen de taakvelden met een afwijking boven de € 100.000, ten opzichte van de primitieve begroting 2024, worden nader toegelicht.

Begroting 2025 Taakveld (bedrag x Wordt taakveld € 1.000)

Verschil Verdeling Toelichting tussen bedrag 2024 en 2025

Lasten TV61 Samenkracht en burgerparticipatie

TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen TV682B Jeugdreclassering

915 N

1. TV621 Toegang 251 V en eerstelijnsvoorzieningen Wmo. 2. TV622 Toegang en eerstelijnsvoorz. jeugd 3. TV623 Toegang en eerstelijnsvoorz. integraal

530 N

Gemeenten hebben een opvangtaak voor vluchtelingen en maken kosten voor o.a. huisvesting, beveiliging, exploitatie en leefgeld. Deze kosten stijgen omdat er meer opvangplekken zijn gerealiseerd. De kosten worden door het Rijk vergoed op basis van de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne. Dit verloopt budgettair neutraal (zie ook baten TV61).

85 N

Budgetten voor uitvoering van GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) zijn overgeheveld van TV62 naar TV61. Dit levert voor dit taakveld een nadeel op, maar is per saldo budgettair neutraal (zie ook TV62 lasten en TV61 baten).

222 N

Hogere gemeentelijke bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid en Jeugd als gevolg van loon- en prijsstijgingen en beleidsintensiveringen. De raad is hier eerder over geïnformeerd door middel van het raadsvoorstel Zienswijzen gemeenschappelijke regelingen (4 juli 2024).

700 V

In de PPN 2025 is vanaf 2025 een taakstelling voor het Sociaal Domein opgenomen. Het bedrag van de taakstelling is opgenomen in de begroting 2025. De invulling van de taakstelling wordt verwerkt in de 1e begrotingswijziging 2025. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen u naar deze wijziging.

85 V

Budgetten voor uitvoering van GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) zijn overgeheveld van TV62 naar TV61. Dit levert voor dit taakveld een voordeel op, maar is per saldo budgettair neutraal. (zie ook TV62 lasten en TV61 baten).

489 N

Eind 2023 is de opdracht lokaal sociaal team 0-100+ gegund aan de combinatie Stichting Jeugdteams ZHZ/stichting De Sociale Basis voor een periode van maximaal 4 jaar. Door het ontbreken van voldoende middelen in de meerjarenbegroting 2024-2027 is een taakstelling opgelegd. Deze taakstelling is gerealiseerd langs 2 lijnen. Enerzijds door het vinden van ruimte binnen bestaande budgetten (€ 168.000), anderzijds door beschikbare extra inkomsten (€ 321.000) te benutten vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA).

TV64 Begeleide participatie

1.257 N

1.257 N Als gevolg van loon- en prijsstijgingen zijn de kosten voor de uitvoering van de WSW en beschut werk aanzienlijk gestegen. Deze stijging wordt gecompenseerd door een hogere bijdragen van het Rijk uit het gemeentefonds.

TV65 Arbeidsparticipatie

377 N

90 N

Hogere gemeentelijke bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Avres als gevolg van loon- en prijsstijgingen. De raad is hier eerder over geïnformeerd door middel van het raadsvoorstel Zienswijzen gemeenschappelijke regelingen (4 juli 2024).

281 N

De loonkostensubsidies zijn gestegen. Deze stijging wordt gecompenseerd door een hogere bijdrage van het rijk uit het gemeentefonds.

101 N

Het gebruik Wmo voorzieningen voor o.a. woon- en vervoersvoorzieningen neemt toe als gevolg van toenemende vergrijzing.

TV66 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

1. TV660 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

1.057 N

Begroting 2025 Taakveld (bedrag x Wordt taakveld € 1.000)

Verschil Verdeling Toelichting tussen bedrag 2024 en 2025

2. TV691 Coördinatie en beleid Wmo (ged.) TV671A Huishoudelijke ondersteuning

1. TV660 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 2. TV691 Coördinatie en beleid Wmo (ged.)

143 N

Het aantal Wmo cliënten voor huishoudelijke ondersteuning stijgt jaarlijks. Daarnaast hebben we te maken met prijsstijgingen als gevolg van inflatie en CAO afspraken. Dit leidt tot stijging van de kosten.

TV671B Begeleiding 1. TV6791 PGB (WMO) Wmo 2. TV691 Coördinatie en beleid Wmo (ged.)

653 N

Het aantal Wmo cliënten voor individuele begeleiding stijgt jaarlijks als gevolg van extramuralisering en doordecentralisatie Beschermd Wonen (BW). Daarnaast hebben we te maken met prijsstijgingen als gevolg van inflatie en CAO afspraken.

TV671C Dagbesteding (WMO)

157 N

Het aantal Wmo cliënten voor dagbesteding stijgt jaarlijks door een toenemende vergrijzing. Daarnaast hebben we te maken met prijsstijgingen als gevolg van inflatie en CAO afspraken.

1. TV660 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 2. TV691 Coördinatie en beleid Wmo (ged.)

TV672A tot en met 1. TV6752 1.476 N TV 6774 C Gesloten Jeugdhulp ambulant plaatsing en TV regionaal 682A 2, TV6753 Jeugdhulp ambulant landelijk 3. TV6761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 4. TV6762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 5. TV6763 Coördinatie en beleid jeugd 6. TV6792 PGB Jeugd 7. TV692 Coördinatie en beleid jeugd

1.282 N Hogere gemeentelijke bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid en Jeugd (SOJ) als gevolg van loon- en prijsstijgingen en voor verlaging van de werkdruk in de uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering. De raad is hier eerder over geïnformeerd door middel van het raadsvoorstel Zienswijzen gemeenschappelijke regelingen (4 juli 2024). Een deel van deze kostenstijging (€ 87.000+ € 142.000) wordt gecompenseerd door een hogere bijdrage van het rijk uit het gemeentefonds.

Baten TV61 Samenkracht en burgerparticipatie

TV62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen en TV66 Maatwerkvoorzieningen

716 V

1. TV621 Toegang 32 V en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 2. TV622 Toegang en eerstelijnsvoorz.

530 V

Hogere rijksbijdrage voor Opvang van Vluchtelingen uit Oekraïne (zie lasten TV61). Het e.e.a. is per saldo budgettair neutraal.

90 V

Hogere bijdrage opvang vluchtelingen.

85 V

SPUK middelen voor het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) zijn overgeheveld van TV62 naar TV61. Dit levert voor dit taakveld een nadeel op, maar is per saldo budgettair neutraal (zie ook TV62 lasten en TV61 baten).

321 V

We ontvangen extra middelen vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Deze middelen worden ingezet om de taakstelling op het Sociaal Team op te lossen (zie ook toelichting lasten TV62).

Begroting 2025 Taakveld (bedrag x Wordt taakveld € 1.000)

Verschil Verdeling Toelichting tussen bedrag 2024 en 2025

jeugd 3. TV623 Toegang en eerstelijnsvoorz. integraal TV660 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

85 N

SPUK middelen voor het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) zijn overgeheveld van TV62 naar TV61. Dit levert voor dit taakveld een voordeel op, maar is per saldo budgettair neutraal (zie ook TV62 lasten en TV61 baten).

203 N

Betreft een correctie van de compensatie van de eigen bijdrage huishoudelijke hulp van het Rijk uit de meicirculaire 2023.

3.504 N

In 2024 is ruim € 4 mln. uit de reserve Sociaal Domein gehaald om onder meer investeringen mogelijk te maken. Voor de uitsplitsing van de reserve Sociaal Domein verwijzen wij naar het onderdeel Reserves in deze begroting.

Mutaties reserves 3.504 N

2.7.4

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

• GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid • GR Avres

Begroting 2025

2.8

Programma 8 Duurzaamheid

Taakvelden Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

7.2

Riolering

Mark de Boer

7.3

Afval

Mark de boer

7.4

Milieubeheer

Mark de Boer

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

Fatih Polatli

2.8.1

Wat willen we bereiken?

Doel Uit het collegeprogramma: We zetten ons maximaal in voor het realiseren van onze en regionale klimaatambities. Dit is belangrijk voor ons allemaal. We zetten onze schouders eronder en werken zowel aan de energietransitie als aan het verminderen van CO2-uitstoot. We vinden het belangrijk om dat te doen met draagvlak in de samenleving. Daarom willen we de lusten en lasten eerlijk verdelen. De acties die we inzetten zijn breed. We werken aan energiezuinig wonen en duurzame opwek van energie, zoveel mogelijk in lokaal eigendom. We betrekken inwoners en bedrijven om zo samen te werken aan een toekomstbestendige, duurzame stad. We hebben het nieuwe afval- en grondstoffenbeleid per 1 januari 2024 ingevoerd. Daarmee houden we grip op de lokale lasten en voorkomen we een forse stijging van afvalstoffenheffing. Het betekent dat we allemaal aan de slag moeten om onder de 100 kg restafval per persoon te komen. Ook is er een aanpak om bijplaatsingen naast de afvalcontainers te voorkomen. Samen met bedrijven en inwoners verbeteren we de luchtkwaliteit en werken we aan een schone lucht. Het zorgt voor een fijne woonomgeving. Maatschappelijke vraagstukken houden zich niet aan grenzen van gemeenten. Ze zijn gemeente overstijgend en vragen daarom om een stevige samenwerking. Daar zetten we vol op in. We versterken onze relaties in de regio en de verschillende overheden.

We doen dat niet alleen, maar ook samen met het bedrijfsleven en maatschappelijke partners in onze stad. We werken onze regionale strategie uit, om zichtbaar te maken waar we op welke regionale schaal aan werken.

Begroting 2025

Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator

B/F

Eenheid

Omvang huishoudelijk restafval

De hoeveelheid restafval per bewoner per jaar in kg

238

240

226

186

133

Hernieuwbare elektriciteit (x = onbekend)

% Hernieuwbare elektriciteit van totaal verbruikte elektriciteit

5,1

7,1

10,8

2.8.2

Soort

2020

2021

2022

2023

Streefwaarde 2025

Wat gaan we daarvoor doen?

Concrete voornemens Actie (planning)

2025 2026 2027 2028

Duurzaamheid 1. We zetten in op een zo optimaal mogelijk windpark op Gorinchem noord, als alternatief voor Avelingen. 2. Uitvoering RES 1.0 4. We streven ernaar dat de omgeving (stad en regio) maximaal profiteert van nieuwe energieprojecten. Dat gaan we borgen in beleid. 5. We brengen de knelpunten rondom en kansen van de energietransitie in beeld, zoals netcapaciteit, de verhouding tussen verduurzaming en ecologie en de mogelijkheden van energieopslag. 6. We helpen bedrijven die aan de slag willen met waterstof. We ondersteunen een werkgroep met koplopers. 7. We komen met een lokale aanpak energiebesparing met de nadruk op bewustwording rondom energiegebruik en isolatiemaatregelen. We sluiten ons hiervoor aan bij het landelijke isolatieprogramma. 8. We stellen een Warmteprogramma op. Uiterlijk 2026 willen we deze gereed hebben. En werken die nader uit in uitvoeringsplannen per wijk. 9. We sluiten het stadhuis aan op het warmtenet.

10. We werken toe naar en uitbreiding van het warmtenet in fase 2, mede ondersteund vanuit het nationaal Groeifonds. 11. Samen met de Omgevingsdienst voeren we toezicht en handhaving uit op de verduurzamingsplicht van bedrijven, zoals het voldoen aan energielabel C. Milieu 2. We zetten extra in op communicatie en voorlichting over het nieuwe afvalsysteem.

Begroting 2025 Actie (planning)

2025 2026 2027 2028

3. We zetten extra in op het voorkomen van bijplaatsingen en focussen ons op de hotspots.

4. We werken aan een circulaire economie en geven zelf het goede voorbeeld. Door in te zetten op circulair inkopen, een circulair afvalsysteem en meer aandacht voor circulariteit in de bouw. 5. We stellen samen met de Omgevingsdienst beleid op voor externe veiligheid.

6. In de omgevingsvisie en (later in) het omgevingsplan nemen we afspraken op over een betere luchtkwaliteit.

2.8.3

Wat gaat dit kosten?

Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

TV72 Riolering

3.396

3.345

3.353

3.437

3.474

3.532

TV73 Afval

6.205

5.604

6.358

TV74 Milieubeheer

2.868

2.543

2.744

2.047

1.937

TV75 Begraafplaatsen en crematoria

465

480

489

505

511

Lasten Duurzaamheid

12.934

11.972

12.944

12.347

12.281

12.337

TV72 Riolering

3.934

3.909

3.965

TV73 Afval

5.839

5.934

6.628

6.664

888

698

704

TV74 Milieubeheer TV75 Begraafplaatsen en crematoria

331

517

Baten Duurzaamheid

10.991

11.058

11.814

11.113

11.148

Totaal saldo van baten en lasten

-1.943

-915

-1.130

-1.234

-1.132

-1.189

Mutaties reserves Resultaat

639

-303

-328

-389

-1.304

-909

-1.433

-1.562

-1.522

-1.578

Begroting 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2024 en 2025

Verdeling bedrag

Toelichting

754 N

1.000 N

Door de financiële en beleidsinhoudelijke actualisatie van de begroting 2025 Waardlanden nemen de bedrijfsvoeringslasten (inzameling) voor Gorinchem toe, zoals opgenomen in zienswijzestukken die eerder dit jaar aan de raad zijn aangeboden.

348 V

Het meer gescheiden aanbieden van de diverse afvalstromen, leidt tot lagere verwerkingskosten.

98 N

De bijdrage aan Waardlanden voor het legen van de prullenbakken in de stad nemen toe, zoals in zienswijzestukken die eerder dit jaar aan de raad zijn aangeboden

201 N

160 N

Dit betreft lasten voor de RES. Deze zijn in 2025 op een andere manier opgenomen in de begroting.

694 V

De hogere kosten voor afvalinzameling en afvalverwerking worden via het tarief Afvalstoffenheffing doorberekend aan de burgers van Gorinchem. Dit leidt tot hogere baten.

308 N

285 N

Dit betreft de storting van de energiebesparing die is begroot vanuit het verduurzamen van het vastgoed en de openbare verlichting in de reserve duurzaamheid.

Lasten TV73 Afval

TV74 Milieubeheer Baten TV73 Afval

Mutaties reserves

Investeringen In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen. Met deze begroting 2025 worden de investeringen 2025 ook vastgesteld. Investeringen (bedrag x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

GRP Lasten

1.045

1.130

Baten

-1.045

-1.130

109

655

973

960

1.048

655

973

960

Beschoeiing begraafplaats Lingewijk

280

Beschoeiing Vestdijkplein / Du Perronplein

270

Beschoeiing Van Andel Spruytlaan

389

Beschoeiingen Totaal investeringen

GRP Voor de uitvoering van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) zijn jaarlijkse investeringsbedragen opgenomen. De lasten worden rechtstreeks gedekt uit een bijdrage uit de vervangingsvoorziening Riolering. Beschoeiingen Voor de vervanging van de beschoeiingen die hun technische levensduur hebben bereikt, is in 2025 € 1,1 mln. beschikbaar gesteld. De investeringsbudgetten voor 2026 tot en met 2028 betreffen de vervanging van houten beschoeiingen.

Begroting 2025

2.8.4

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

• GR Dienst Gezondheid & Jeugd • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • GR Reinigingsdienst Waardlanden

Begroting 2025

2.9

Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing

Taakvelden Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

8.1

Ruimtelijke Ordening

Mark de Boer / Attie Mager

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerrein)

Marjo Molengraaf

8.3

Wonen en bouwen

Eva Dansen

2.9.1

Wat willen we bereiken?

Doel Uit het collegeprogramma: We ontwikkelen Gorinchem met oog op de toekomst. We doen dat met behulp van onze nieuwe omgevingsvisie. Daarin maken we afspraken hoe we met onze ruimte om gaan. Met de invoering van de Omgevingswet leggen we ook vast hoe we hier met de stad en onze partners in samenwerken. Als we bouwen of de stad onderhouden gebeurt dat klimaatbewust en toekomstgericht. Je ziet dat de stad groener wordt en dat er ruimte is voor biodiversiteit. Maar het betekent ook dat we de aanpak van vandaag zoveel mogelijk rekening houden met de ruimtevraag of ontwikkelingen die we op ons af zien komen. Denk hierbij niet alleen aan ruimte voor groen maar ook ontwikkelingen als nieuwe ruimtevragers: uitbreiding energienetwerk, nieuwe vormen van energie, een warmtenet of elektrisch vervoer De ruimte in onze stad is schaars. Tegelijkertijd hebben we genoeg ambities om ruimte te ontwikkelen voor wonen en werken in onze stad. We willen en moeten slim met de ruimte om gaan. We realiseren het bedrijventerrein Groote Haar. Hier ontwikkelen we een plaats waar bedrijven zich kunnen vestigen. Om ruimte te krijgen om meer woningen te bouwen, veranderen we het bedrijvengebied aan de Arkelsedijk, het Stationsgebied en de Schelluinsestraat naar een gebied waar ook woningen kunnen worden gerealiseerd. De verschillende projecten zijn afhankelijk van elkaar.

Daarom zorgen we voor een goede routekaart: wanneer gaan we wat waar doen. De routekaart biedt een slimme aanpak met een realistische planning. Dit noemen we ook wel stedelijk programmeren. We werken daarin samen met inwoners en ondernemers en met onze regio. We ontwikkelen tenslotte niet alleen voor onze eigen stad, maar doen dat in relatie met onze omgeving. We werken aan een woning voor iedereen en aan een stad waar het prettig wonen is. Het betekent dat we woningen willen voor al onze inwoners, die allemaal verschillende woonbehoeften hebben. Van betaalbare woningen tot woningen in het duurdere segment. We houden daarbij rekening met de meest kwetsbare inwoners. Om dit te realiseren zetten we stevig in op doorstroming op de woningmarkt, met aandacht voor

Begroting 2025 doelgroepen als ouderen en jongeren. Daarbij willen we diversiteit in woningen om vitale en krachtige wijken te realiseren. We werken met Poort6, ontwikkelaars en initiatiefnemers samen aan de uitbreidingsopgave, de beschikbaarheid van woningen en de betaalbaarheid van deze huizen. Ook werken we aan het verduurzamen van de woningen. Ook in de buitenruimte werken we vanuit de doelstellingen van duurzaamheid. We richten ons op de toekomst en daarbij een aanpak die bijdraagt aan ons klimaat. De kwaliteit van de buitenruimte houden we op niveau. Zodat onze stad schoon, heel en veilig is en toegankelijk is, ook voor mensen met een mobiliteitsbeperking. We willen de grootste irritaties van inwoners aanpakken. Hierbij zoeken we ook naar het vernieuwen en verbeteren van de aanpak; wijkgericht, slimmer (digitaal en datagedreven) en duurzamer. We laten de inwoners (weer) trots zijn op onze stad omdat het prettig is om hier te wonen en te verblijven.

Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator

B/F Eenheid

Gemiddelde WOZ-waarde

B De gemiddelde WOZ-waarde van woningen (bedragen € 1.000)

225

243

261

312

n.v.t.

Nieuw gebouwde woningen

B Aantal per 1.000 woningen

7,5

10,3 11,2

8.6

n.v.t.

Demografische druk

B Het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar

68,5 68,1 67,9 68,4

n.v.t.

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

B Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar

668

696

797

880

n.v.t.

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

B Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar

768

801

905

995

n.v.t.

2.9.2

Soort 2020 2021 2022 2023 Streefwaarde 2025

Wat gaan we daarvoor doen?

Concrete voornemens Actie (planning)

2025 2026 2027 2028

Ruimtelijke ordening 1. We maken een ruimtelijke visie voor Gorinchem, een zogeheten omgevingsvisie. Er komt al snel een eerste visie, die we deze periode verder door ontwikkelen. 2. We stellen een lokale klimaatadaptatiestrategie op en nemen concrete maatregelen tegen hittestress, droogte en wateroverlast. 3. We willen de biodiversiteit versterken en stellen daarom een stadsecoloog aan die ons gaat adviseren. 4. We gaan duurzaamheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit, circulariteit en waterveiligheid beter borgen in de ruimtelijke ontwikkeling. We starten met een toetsingskader. 5. We gaan extra bomen planten. We streven naar een toename van 1% van het aantal bomen per jaar. Dat zijn ongeveer 180 bomen per jaar. Zo leveren we een substantiële bijdrage aan het terugdringen van onze CO2-uitstoot. 6. We anticiperen op de toekomstige ruimtevraag voor de energietransitie en komen hiervoor met een plan van aanpak.

Begroting 2025 Actie (planning)

2025 2026 2027 2028

7. Participatie is onder de Omgevingswet een verantwoordelijkheid van de bouwer/ontwikkelaar. We verplichten die participatie en verbinden hier heldere voorwaarden aan. Stedelijke ontwikkeling 1. We gaan stedelijk programmeren: We maken een plan op hoofdlijnen voor de ontwikkeling van onze stad, waarin zichtbaar wordt welke ontwikkeling wanneer en waar plaatsvindt en welke rol de gemeente daar in heeft. Ontwikkelingen zoals de Arkelsedijk, het Stationsgebied, Linge II Zuid en de Schelluinsestraat krijgen hierin een plek, zodat duidelijkheid ontstaat over wanneer wat gaat gebeuren in deze gebieden. Hiervoor maken we eerst een vlekkenplan met wat waar gaat gebeuren. De planning hiervan heeft een relatie met de planning van het opstellen van de omgevingsvisie. 10. Samen met de Omgevingsdienst voeren we toezicht en handhaving uit op de verduurzamingsplicht van bedrijven, zoals het voldoen aan energielabel C. 2. We realiseren de openbare ruimte en infrastructuur op het nieuwe bedrijventerrein Groote Haar. 3. We stellen een actueel ambitiedocument op voor Groote Haar, met aandacht voor economie en duurzaamheid en aandacht voor de ‘schuifruimte’ om op andere plekken in de stad woningen te kunnen (her)ontwikkelen. 4. We stellen een nieuw uitgiftebeleid en -protocol op voor de verkoop van grond op Groote Haar. 5.

We zetten in op (her)ontwikkeling van de Schelluinsestraat om zo bedrijven te laten groeien en in de toekomst in een deel van het gebied wonen mogelijk te maken. Vanuit de ondertekende samenwerkingsovereenkomst met vastgoedeigenaar en ontwikkelaar CTP werken wij naar een masterplan voor dit gebied. Wonen en volkshuisvesting 1. We zetten de starterslening voort.

2. We doen een voorstel voor de inzet van instrumenten op de woningmarkt. 3. We zetten in het kader van de Nationale Woon- en bouwagenda en de Regionale Realisatieagenda in op het versnellen van de woningbouw, de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen en op doorstroming. Onderdeel hiervan wordt om naar verwachting voor 1 januari 2026 (verplicht) een volkshuisvestingprogramma op te stellen. 4. We stellen een woon-zorgagvisie op. 5. We geven invulling aan de nieuwe taken en bevoegdheden naar aanleiding van de invoering van de Wet Goed Verhuurderschap 6. We werken met Poort6 en HP6 aan het uitvoeren van de prestatieafspraken en maken jaarlijks een nieuwe jaarschijf met afspraken voor dat jaar. 7. We bieden medewerking aan de meerjarige afspraken ‘woonproducten psychisch kwetsbare doelgroepen’ in de regionale Agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen 2023-2030. 8. We herzien de urgentieverordening Regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden

Begroting 2025 Actie (planning)

2025 2026 2027 2028

9. We stimuleren inwoners hun woning te verduurzamen, door middel van campagnes, energiebesparingsacties en de inzet van energiecoaches. Leefbaarheid en buitenruimte 1. We gaan aan de slag met de benodigde onderhoudsinhaalslag voor verhardingen zoals fiets- en voetpaden, zodat onze stad schoon, heel en veilig is. 2. We introduceren een stadsconciërge voor een frisse, schone en gastvrije stad, die de grootste irritaties direct kan oppakken. 3. We vervangen onze buitenverlichting met LED-lampen, zo verminderen we het energieverbruik met 78% en nemen onderhoudskosten af. Dit doen we gebiedsgewijs. 5. We werken met partners aan oplossingen om het plaatsen van oplaadvoorzieningen in de openbare ruimte te versnellen. Daarnaast actualiseren we het laadpalenbeleid, waarbij we kijken naar de gehele opgave op gebied van laadinfrastructuur en onderzoeken we hoe we willen omgaan met voorzieningen voor snel laden en verlengde private aansluitingen. 6. We vernieuwen elk jaar een wijk op het gebied van speeltuinen en spelen, in samenwerking met bewoners en met aandacht voor vernieuwing en verduurzaming. 7. We gaan, in samenwerking met Waardlanden, alledaagse ergernissen tegen door uitvoering te geven aan de prioriteiten van het Vergunningverlening-, toezicht-, en handhavingsbeleid (VTH-beleid). We herzien het VTH-beleid en stellen een nieuw beleid op. 8.

We stellen de Woelse Waard open voor onze inwoners en maken met de betrokken Rijkspartners en eigenaren goede beheerafspraken. 9. We zorgen in overleg met buurtbewoners de komende jaren voor extra ontmoetings bankjes in de openbare ruimte. CB 10. We stellen een plan van aanpak voor dierenwelzijn op. Raadsagenda RB Starterswoningen

Begroting 2025

2.9.3

Wat gaat dit kosten?

Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

TV81 Ruimtelijke Ordening

1.251

1.399

1.411

1.425

1.228

TV82 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein)

2.108

578

205

199

TV83 Wonen en bouwen

2.959

2.567

3.062

2.539

2.521

2.520

Lasten VROSV

6.317

4.544

4.678

4.163

3.948

TV81 Ruimtelijke Ordening

163

TV82 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein)

2.555

1.064

437

168

TV83 Wonen en bouwen

2.391

1.346

4.821

2.516

1.466

Baten VROSV

5.109

2.418

5.267

2.693

1.643

Totaal saldo van baten en lasten

-1.208

-2.126

588

-1.471

-2.306

-2.305

-942

-574

-2.026

209

-2.151

-2.700

-1.438

-1.262

-2.297

-2.296

Verschil tussen 2024 en 2025

Verdeling bedrag

Toelichting

376 V

231 V

Dit wordt veroorzaakt door het op een ander taakveld administreren van de rentelasten van de grondexploitaties en is per saldo budget neutraal.

157 V

Dit betreft lagere lasten in 2025 als gevolg van de het bereiken van de eindfase van grondexploitatie Mollenburg.

495 N

440 N

De hogere lasten worden met name veroorzaakt door het verlagen van de boekwaarde panden en gronden als gevolg van de geplande verkopen.

627 N

514 N

De verwachting is de opbrengsten van CV Hoog Dalem afnemen in verband met aanpassing van de fasering van het project.

157 N

Dit is het gevolg van een lagere aanpassing van de boekwaarde als gevolg van de lagere lasten voor grondexploitatie Mollenburg in 2025 ten opzichte van 2024.

3.250 V

Dit betreft de opbrengsten van verkopen van panden en gronden.

100 V

De bouwleges hebben zich in 2024 hersteld. De verwachte baten zijn verhoogd.

193 V

Vrijval van een onderhoudsvoorziening van een pand dat wordt verkocht.

514 V

Dit betreft de lagere storting in de reserve Infrastructuur als gevolg van de lagere opbrengsten van CV Hoog Dalem

1.950 N

Dit betreft de vorming van een afschrijvingsreserve voor de nieuwe Lingebrug.

Mutaties reserves Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000) Lasten TV82 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein)

TV83 Wonen en bouwen Baten TV82 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein)

TV 83 Wonen en bouwen

3.475 V

Mutaties reserves 1.452 N

Begroting 2025

2.9.4

Met welke verbonden partijen doen we dit samen?

• GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • Hoog Dalem C.V.

Begroting 2025

2.10

Algemene dekkingsmiddelen

Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

0.11

Resultaat van de rekening baten & lasten

Marjo Molengraaf

0.5

Treasury

Marjo Molengraaf

0.61

OZB woningen

Marjo Molengraaf

0.62

OZB- niet woningen

Marjo Molengraaf

0.63

Parkeerbelasting

Marjo Molengraaf

0.64

Belasting Overig

Marjo Molengraaf

0.7

Alg. uitkering en uitk. Gemeentefonds

Marjo Molengraaf

0.8

Overige baten en lasten

Marjo Molengraaf

Doel Uit het collegeprogramma: We vinden het belangrijk dat onze gemeente financieel gezond is en blijft. We voeren daarom een financieel solide beleid, om onze begroting reëel en structureel sluitend te houden. We houden de lastendruk beperkt, met oog voor de draagkracht van inwoners. We houden vast aan het afgesproken investeringsplafond. Dat doen we niet als doel op zichzelf. Het investeringsplafond zorgt ervoor dat we de lasten van onze gemeente beheersbaar houden. Door het investeringsplafond bouwen we namelijk op termijn onze gemeentelijke schulden af. En daardoor kunnen we de rentelasten die we moeten betalen dragen. We komen met voorstellen hoe we kunnen sparen voor toekomstige investeringen. Daarbij werken we nauw samen met de gemeenteraad en helpen de raad om meer inzicht te krijgen in de gemeentefinanciën. Concrete voornemens Actie (planning)

2025 2026 2027 2028

2. We toetsen elk investeringsvoorstel aan de ingezette lijn van schuldenafbouw, in het bijzonder in de Perspectiefnota. 3. We gaan met de gemeenteraad in gesprek over de wenselijkheid en de planning van investeringen. 4. We gaan op informele wijze in gesprek met de gemeenteraad over welke informatie de raad nodig heeft om zijn kaderstellende en controlerende rol goed in te vullen. Nieuw begroting 2025 Digitalisering en uitbreiding reclamemasten

Begroting 2025 Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

TV011 Resultaat van de rekening baten & lasten

7.923

TV05 Treasury

-462

-211

-16

416

709

837

TV061 OZB woningen

369

295

643

897

TV062 OZB- niet woningen

106

104

TV063 Parkeerbelasting

227

290

277

281

280

TV064 Belasting Overig

231

332

TV08 Overige baten en lasten

284

139

-58

-56

-55

Lasten Overzicht algemene dekkingsmiddelen

8.678

816

1.121

1.359

1.652

2.034

TV05 Treasury

578

294

260

255

TV061 OZB woningen

4.802

5.315

5.771

TV062 OZB- niet woningen

5.287

5.739

6.229

TV063 Parkeerbelasting

1.768

1.915

2.704

TV064 Belasting Overig

203

218

TV07 Alg. uitkering en uitk. Gemeentefonds

92.661

93.580

100.044

95.215

95.227

95.112

168

Baten Overzicht algemene dekkingsmiddelen

TV08 Overige baten en lasten

105.469

107.072

115.236

110.407

110.420

110.300

Totaal saldo van baten en lasten

96.791

106.256

114.116

109.048

108.768

108.266

Mutaties reserves

3.195

-4.124

-1.204

-1.477

-503

-148

Resultaat

99.986

102.132

112.911

107.572

108.264

108.118

Verschil tussen 2024 en 2025

Verdeling bedrag

TV05 Treasury

195 N

De begrote rentelasten zijn hoger dan de lasten in 2024 als gevolg van de toenemende schuldpositie.

TV061 OZB-woningen

348 N

130 V

Voor de extra inzet op het actualiseren van de Basisregistratie Adressen Gebouwen is in 2024 incidenteel beschikbaar gesteld.

593 N

In de raadsvergadering van 4 juli 2024 is het raadsvoorstel voor de toetreding tot de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) vastgesteld. De bestaande budgetten zijn opnieuw verdeeld, wat uiteindelijk een voordeel oplevert van € 144.000 in 2025. Dit voordeel is verspreid over verschillende budgetten in de begroting. Op TV061 wordt het budget geraamd voor de reguliere kosten van de BSR.

67 V

Met de toetreding tot de BSR worden de belastingwerkzaamheden uitbesteed, wat leidt tot lagere salariskosten. Daarom is het budget overgeheveld naar het budget voor de reguliere kosten BSR binnen ditzelfde taakveld.

37 V

De activiteiten van TV062 worden overgedragen aan de BSR, waardoor het bijbehorende budget is overgeheveld naar TV061.

Taakveld (bedrag x € 1.000)

Toelichting

Lasten

TV062 OZB-niet woningen

104 V

Begroting 2025

Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2024 en 2025

Verdeling bedrag

Toelichting

67 V

Met de toetreding tot de BSR worden de belastingwerkzaamheden uitbesteed, wat leidt tot lagere salariskosten. Het budget is daarom overgeheveld naar TV061 voor de kosten van de BSR

254 V

235 V

Zie toelichting hierboven.

TV061 OZB-woningen

456 V

Naast de reguliere indexering worden de OZB-tarieven met 5% extra verhoogd conform de Perspectiefnota 2025.

TV62 OZB- niet woningen

490 V

Zie toelichting hierboven.

TV063 Parkeerbelasting

789 V

Dit betreft de hogere baten van straatparkeren en vergunningen met name als gevolg van de hogere tarieven.

TV07 Alg. uitkering en uitk. Gemeentefonds

6.464 V

5.605 V

Via het gemeentefonds krijgt Gorinchem geld van de rijksoverheid. Deze algemene uitkering is incidenteel in 2025 aanzienlijk hoger dan in 2024. De belangrijkste ontwikkelingen van het gemeentefonds worden gepubliceerd in de mei- en septembercirculaire. Wij informeren de raad periodiek over de uitkomsten van deze circulaires.

819 V

Dit betreft middelen uit het gemeentefonds die zijn bestemd voor uitkeringen. Deze middelen worden doorbetaald aan Avres.

4.100 V

Dit verschil wordt veroorzaakt door de afroming van de reserve Sociaal Domein conform de Perspectiefnota 2024.

1.180 N

Dit betreft de storting in de aflossingsreserve voor het verwerken van het renteresultaat.

TV064 Belasting Overig Baten

Mutaties reserves 2.920 V

Begroting 2025

2.11

Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

0.4

Overhead

Attie Mager/Marjo Molengraaf

Actie (planning)

2025

2026

2027

2028

Efficiency organisatie

Overhead Kosten van overhead zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Overheadkosten worden integraal opgenomen in het "overzicht overhead" en niet verdeeld naar de verschillende beleidsterreinen in de programma's. De uitzondering hierop is het deel van overhead dat bij investeringen en grondexploitaties hoort. Dit deel wordt wel toegerekend. Het overheadtarief wordt berekend door de totale overheadlasten van het taakveld overhead te delen door de totale directe personeelskosten. De omvang van de doorbelasting blijkt uit de onderstaande tabel. Toegerekende overhead (bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Toegerekend aan investeringen en grondexploitaties

1.248

1.265

1.266

De baten en de lasten van de overhead zijn in onderstaande tabel meerjarig weergegeven. Hierop zijn de lasten voor investeringen en grondexploitaties in mindering gebracht. De baten betreffen huuropbrengsten van gebouwen, bijdragen van derden en overige inkomsten. Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

TV04 Overhead

14.216

14.843

15.740

14.458

14.477

14.352

Lasten Overzicht overhead

14.216

14.843

15.740

14.458

14.477

14.352

TV04 Overhead

653

408

432

Baten Overzicht overhead

653

408

432

-13.563

-14.435

-15.309

-14.026

-14.045

-13.920

Totaal saldo van baten en lasten Mutaties reserves Resultaat

108

692

-13.456

-14.420

-14.617

-13.949

-13.969

-13.869

Begroting 2025 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2024 en 2025

Verdeling Toelichting bedrag

Lasten TV04 Overhead

897 N

667 N

Dit zijn eenmalige kosten om het stadhuis aan de sluiten op het warmtenet.

196 N

De kapitaallasten (rente en afschrijving) van de investeringen met betrekking tot informatisering en automatisering.

1.098 N

Door de indexering van 3,9 % over de totale loonsom (organisatie en B&W).

329 V

De doorbelasting van salarissen naar de diverse taakvelden.

400 V

Dit is de taakstelling m.b.t. de efficiency van de organisatie vanuit de PPN 2025.

325 V

Het algemene budget overhead is opnieuw verdeeld en wordt onder andere deels ingezet voor de Belastingsamenwerking Rivierenland. Dit zorgt voor een voordeel op TV04 en een nadeel op TV061.

677 N

Dit wordt veroorzaakt door de aansluiting op het warmtenet.

Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten Overzicht heffing vennootschapsbelasting

Baten Overzicht heffing vennootschapsbelasting

Totaal saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat

Mutaties reserves

Onvoorzien De post Onvoorzien in de begroting dient ter dekking van lasten waarvoor geen budget in de begroting is opgenomen. In de begroting wordt ieder jaar een bedrag van € 100.000 voor onvoorziene uitgaven meegenomen. Voor het aanwenden van de post Onvoorzien (algemeen) als dekkingsmiddel gelden drie toetsingscriteria te weten: onvoorzienbaar, onvermijdbaar en onuitstelbaar. Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

TV99 Onvoorzien

100

Lasten Overzicht onvoorzien

100

Baten Overzicht onvoorzien

Totaal saldo van baten en lasten

-100

Mutaties reserves

Resultaat

-100

Investeringen In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen en met deze begroting 2025, ook worden vastgesteld.

Begroting 2025 Investeringen (bedrag x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Vervangingsplan inventaris

150

103

106

Hard- en software

397

361

371

Totaal investeringen

547

464

477

Begroting 2025

Begroting 2025 Beleidsbegroting: Paragrafen

Begroting 2025

Beleidsbegroting: Paragrafen

De begroting bestaat uit een beleidsmatig en een financieel gedeelte. De paragrafen vallen onder het beleidsmatige gedeelte. Zij geven een dwarsdoorsnede van de begroting, bezien vanuit een bepaald beleidsterrein.

3.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

3.1.1

Inleiding

Deze paragraaf gaat in op de vraag in welke mate de financiële positie van gemeente Gorinchem toereikend is om de financiële gevolgen van risico’s die zij loopt, op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit: 1. De beschikbare weerstandscapaciteit: alle middelen en mogelijkheden om onvoorziene gebeurtenissen op te vangen. 2. De benodigde weerstandscapaciteit: De risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen (zoals voorzieningen) die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie van de gemeente.

3.1.2

Beschikbare weerstandscapaciteit

In onderstaande tabel is weergegeven hoe de beschikbare weerstandscapaciteit is opgebouwd. Beschikbare weerstandscapaciteit (bedragen x € 1 miljoen)

Jaarstukken 2023

Begroting 2025

Algemene reserve

28,4

30,5

Onbenutte belastingcapaciteit

1,8

1,1

Post onvoorzien

0,1

Meerjarige begrotingssaldi

-1,6

1,3

Totale weerstandscapaciteit

28,7

32,9

• De algemene reserve is als gevolg van de resultaatbestemming 2023 hoger dan de jaarrekening 2023. • De onbenutte belastingcapaciteit wordt berekend door een vergelijking te maken tussen de Gorinchemse OZB-tarieven en de "artikel-12-tarieven". Dit zijn de tarieven die een gemeente minimaal moet heffen om in aanmerking te komen voor financiële steun vanuit het Rijk (via het gemeentefonds). De onbenutte capaciteit wordt incidenteel meegenomen in de weerstandscapaciteit, omdat deze in de praktijk niet snel wordt ingezet. Door de extra verhoging van de OZB-tarieven is een deel van de onbenutte belastingcapaciteit benut. • Ook de post onvoorzien, die ieder jaar in de begroting staat, wordt slechts incidenteel meegenomen in de weerstandscapaciteit. Er zal namelijk in het eerstvolgende jaar weer een nieuwe post voor onvoorziene zaken in de begroting worden opgenomen. • De meerjarige begrotingsaldo betreft de optelling van de begrotingssaldi 2025 t/m 2028.

Begroting 2025

3.1.3

Benodigde weerstandscapaciteit

Om de benodigde weerstandscapaciteit te berekenen, zijn allereerst de risico's geïdentificeerd. Vervolgens is gekeken naar de kans van optreden van het risico: zeer onwaarschijnlijk, onwaarschijnlijk, waarschijnlijk of zeer waarschijnlijk. Deze kansen zijn uitgedrukt in procenten en vermenigvuldigd met de financiële grondslag voor de berekening van het risico (kolom bedrag). Als het risico meerjarige financiële effecten heeft, wordt het risico voor maximaal vier jaar meegenomen in de benodigde weerstandscapaciteit. Jaar 1 voor 100%, jaar 2 voor 75%, jaar 3 voor 50% en jaar 4 voor 25%. Dat betekent dat vanaf het jaar van optreden van een risico de gemeente maximaal vier jaar de tijd heeft om het financiële effect voor 100% in de begroting op te vangen. In deze paragraaf staan eerst de risico's met een incidenteel financieel effect beschreven. Vervolgens vermelden we de risico's met een structureel financieel effect, als laatste duiden we de risico's waarvoor geen rekening wordt gehouden met een financieel effect voor de benodigde weerstandscapaciteit.

Benodigde weerstandscapaciteit (bedragen x € 1 miljoen)

Jaarrekening 2023

Kans

Bedrag

2025

2026

2027

2028

Huidig

Incidenteel financieel effect 1. Gemeentelijke grondexploitaties

4,00

3,60

2. Hoog Dalem

0,13

3. Waarborgen en garanties

2,88

12,5%

23,00

2,88

4. Uitgegeven geldleningen

0,09

12,5%

0,75

0,09

5. Bouwkostenstijging investeringen

3,85

62,5%

4,40

2,75

6 Co-financiering Regiodeal en WoningBouwImpuls

2,81

62,5%

7,50

4,69

Totaal Incidenteel

13,76

39,38

14,14

Structureel financieel effect 7. Verbonden Partijen

3,13

62,5%

2,00

1,25

0,94

0,63

0,31

3,13

8. Gemeentefonds

1,47

62,5%

1,00

0,63

0,47

0,31

0,16

1,57

9. Leegstand panden

0,42

62,5%

0,19

0,12

0,09

0,06

0,03

0,30

10. Stijging rentekosten

1,88

62,5%

0,13

0,42

0,77

1,11

2,43

Totaal Structureel Totaal benodigde weerstandscapaciteit

6,89

3,19

2,13

1,91

1,77

1,61

7,42

20,65

42,57

2,13

1,91

1,77

1,61

21,55

Risico's met een incidenteel financieel effect 1. Gemeentelijke grondexploitaties De risico's rondom de gemeentelijke grondexploitaties zijn ingeschat op € 3,6 mln (was € 2,0 mln in de begroting 2023). Deze stijging houdt verband met de stijgende rente en de wijzigingen in de BBV notitie rente en heeft effect op de voorziening van Groote Haar. De risico's van de netcongestie zijn reeds verwerkt in de omvang van de voorziening. Omdat de risico's individueel gewogen zijn (conform de voorgeschreven methodiek), is er geen percentage opgenomen in de tabel.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Gorinchem&id=7684bf32-da90-4306-98ae-40c02b8037cb