Agendabundel

Bundel - Parallelsessie raadzaal van 4 december 2025 Agenda bijlagen 20251113 Verslag parallelsessie I&O Cultuurhuis 1 Opening 2 I&O /B&A Exploitatie Cultuurhuis Een nadere toelichting over de u reeds gezonden uitwerking van het participatietraject, het gebruikers programma van eisen, de governance structuur en de exploitatiebegroting van het toekomstige Cultuurhuis. 2025-1002307 Rvs Programma van eisen en governance Cultuurhuis De Nieuwe Doelen Aandachtspunten vervolgtraject juridische en financiele uitwerking Cultuurhuis De Nieuwe Doelen bijlage 1 consultatietraject - Z25799054 - D-1002307 Bijlage 2 - Gebruiks Programma van Eisen Cultuurhuis - Z25799054 - D-1002307 bijlage 3 Governance Cultuurhuis - Z25799054 - D-1002307 Exploitatiebegroting Cultuurhuis De Nieuwe Doelen - Z25799054 - D-1002307 2.a Beantwoording schriftelijke vragen Cultuurhuis De per mail ontvangen (wo 3-12-2025 12:20) beantwoording van de vragen van de fracties en bijbehorende stukken betreffende het Cultuurhuis als agendapunt 2a toegevoegd.

20251127 Beantwoording vragen Cultuurhuis DG 20251201 Beantwoording vragen Cultuurhuis PvdA 20251201 Beantwoording vragen Cultuurhuis CU-SGP 20251201 Beantwoording vragen Cultuurhuis GA 20251201 Beantwoording vragen Cultuurhuis D66 20251201 Beantwoording vragen Cultuurhuis SP Exploitatiebegroting Stichting Cultuurhuis de Nieuwe Doelen Uitleg begroting Cultuurhuis de Nieuwe Doelen - December '25 3 Sluiting Afsluiting sessie en vervolgafspraken

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 13 november 2025 Cultuurhuis Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang:

de heer A. Boutachkourt mevrouw J. den Uyl mevrouw J.M. Kiep-de Jongh

Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

de heer D. van Gammeren de heer J. Klein de heer P. Schefferlie de heer A. Koçak de heer N. van Santen de heer A. Krol mevrouw E. Hamann de heer I. Tekir mevrouw J. van Oversteeg de heer P. van Andel

Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning: Gasten:

de heer F. Polatli de heer J. Ris en de heer A. van Bolhuis de heer J. Boonekamp (interim bestuurder Peeriscoop)

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Kwartiermaker mevrouw Flik is vanwege vakantie afwezig en wordt vervangen door de heer Van Bolhuis. Cultuurhuis Ter voorbereiding van het raadsvoorstel presenteren wij de huidige stand van zaken rond de ontwikkeling van het Cultuurhuis de Nieuwe Doelen Wethouder Polatli geeft aan dat hij met veel trots en plezier vanavond de ontwikkeling van het Cultuurhuis presenteert. Sinds het besluit van 4 november 2024 is intensief opgetrokken met culturele partners in de stad en Bibliotheek AanZet om van De Nieuwe Doelen een plek te maken die klopt met de tijd: open, uitnodigend en van betekenis voor alle Gorinchemers. Gezamenlijk is een breed programma van eisen opgesteld dat duidelijk maakt hoe het toekomstige Cultuurhuis eruit moet zien en hoe het gebruikt gaat worden. In afstemming met de kwartiermaker en de Bibliotheek is een governance-model ontwikkeld waarin de samenwerking stevig en transparant is verankerd. Op dit moment wordt gewerkt aan een integrale exploitatiebegroting zodat de culturele en maatschappelijke ambities passen bij het krediet dat de raad eerder beschikbaar heeft gesteld. De bouwkundige en technische uitwerking gaat ondertussen door. Het integrale programma van eisen vormt straks de basis voor het definitieve ontwerp. Er wordt uitgekeken naar de reacties en vragen van de raad.

De heer Ris verzorgt een presentatie. Hij schetst de opgave van november 2024 van het gemeenschappelijk door de Bibliotheek en de culturele/maatschappelijk partijen om een model te ontwikkelen waarbij samengewerkt wordt in het nieuwe Cultuurhuis. Deze samenwerking gaat plaatsvinden in een bestaand gebouw en daarbij hoort een programma

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

van eisen wat wordt vertaald in inrichting en techniek, een financiële exploitatie binnen bestaande krediet en samenwerking en eigenaarschap tussen de partijen. De kwartiermaker heeft samen met de lokale partners aan een integraal plan gewerkt hoe gebruik te maken van de bestaande en nieuw vorm te geven inrichting van het Cultuurhuis. Er is een kopgroep samengesteld (sheet 4) waarna een programma van eisen, een governance-model en exploitatiekader zijn opgesteld. De heer Tekir vraagt of het programma van eisen is doorgerekend. De heer Ris antwoordt dat dit het geval is. Er is steeds gekeken naar de consequenties voor de inrichting en de technische installaties. De heer Tekir verzoekt de opzet van de stichtingskosten beschikbaar te stellen aan de raad. De heer Ris reageert dat deze bij het raadsvoorstel gevoegd wordt. De heer Schefferlie informeert of dit overzicht nu al onderdeel kan uitmaken van deze sessie. De heer Ris herhaalt dat het overzicht later aangeboden wordt. De heer Schefferlie reageert dat dit betekent dat de B&A sessie die volgt op deze I&O sessie een gecombineerde sessie zal moeten worden zodat de raad nog vragen kan stellen over dit onderdeel. De heer Tekir vult aan dat wanneer een programma van eisen wordt doorgerekend een raming van de stichtingskosten bekend moet zijn en verzoekt deze te delen.

De heer Ris herhaalt dat dit straks wordt gedeeld in een totale exploitatiebegroting waarin ook de financiële consequenties van het programma van eisen zijn opgenomen. De heer Tekir benadrukt dat wanneer een akkoord gegeven moet worden op een programma van eisen beoordeeld moet kunnen worden of dit haalbaar is. De heer Ris vervolgt de presentatie en gaat nader in op het programma van eisen (sheet 5). Een open en transparant cultuurhuis waarin functies in elkaar overlopen. Een uitnodigende plek. Bij het raadsvoorstel wordt een uitgebreid vlekkenplan gepresenteerd, het vlekkenplan van november 2024 is nog leidend, maar er zijn wel enkele aanpassingen doorgevoerd (sheet 6, 7 en 8). De heer Van Bolhuis vervolgt met het governance-model. In dit model kan het Cultuurhuis autonoom functioneren maar het belang van de gemeente is geborgd waardoor de culturele en maatschappelijke partijen van de stad ook aan bod komen. De Bibliotheek is een grote partij naast een organisatie die het beheer, de exploitatie en het parellelgebruik van ruimten verzorgt en coördineert (sheet 9 en 10). Er komt een overlegstructuur hoe het Cultuurhuis het best gebruikt kan worden. Een programmaraad gaat over het ontwikkelen van de activiteiten. De gemeente, de Bibliotheek en de stichting vormen de stuurgroep. De heer Tekir vraagt welke instanties het pand straks huren van de gemeente.

De heer Van Bolhuis antwoordt dat er vier categorieën potentiële huurders zijn. Structurele huurders die met regelmaat gebruik maken van, incidentele huurders zoals festivals en potentiële commerciële verhuur voor bedrijven en instellingen. De heer Tekir begrijpt dat er straks allerlei losse huurcontracten ontstaan vanuit de gemeente.

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

De heer Van Bolhuis antwoordt dat de gemeente straks twee huurcontracten heeft (met de Bibliotheek en met de stichting voor het Cultuurhuis). De stichting verhuurt de ruimten in het Cultuurhuis aan andere partijen. De heer Tekir vervolgt dat de stichting verantwoordelijk is voor het beheer van het volledige pand. De Bibliotheek huurt een groot deel, de stichting huurt een kleiner deel van de gemeente, waarbij de Bibliotheek niet verantwoordelijk is voor het beheer. De heer Van Bolhuis geeft aan dat het aantal vierkante meters ongeveer fiftyfifty verdeeld is. De stichting zorgt voor het beheer van het gebouw, maar dat neemt niet weg dat de Bibliotheek op een aantal onderdelen een eigen beheer heeft, bijvoorbeeld de infrastructuur. De heer Koçak vraagt wie verantwoordelijk is als het misgaat met de exploitatie. In het plan staat dat er periodieke gesprekken volgen vanwege het verleden omdat de raad toen jaarlijks een financiële bijdrage verstrekte. Hij vraagt hoe dit wordt verankerd in het plan. De heer Van Bolhuis antwoordt dat de stichting in principe een autonome organisatie is met een bestuur en een eigen verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de exploitatie sluitend is. Binnen de exploitatie zijn mogelijkheden om bij te stellen als deze niet het gewenste resultaat heeft, bijvoorbeeld bij minder huur voorzien in een lager kostenniveau.

De heer Ris vult aan dat dit nader uitgewerkt wordt in het exploitatiemodel. De stichting verhuurt zalen aan partijen en dat genereert inkomsten. Hier hoort een programmeur bij die zaken regelt, reclame maakt, reserveringen opneemt. Het grootste verlies dat daarin geleden kan worden is altijd kleiner dan de uitgaven die de stichting moet doen om de culturele/maatschappelijke exploitatie te beheren. Er zijn altijd mogelijkheden om de organisatie aan te passen aan de inkomsten. Mensen worden op uurbasis ingehuurd om flexibiliteit te behouden. Als er minder vaak verhuurd wordt, vervallen bepaalde lasten (organisatie, schoonmaak, energie). Mevrouw Van Oversteeg vraagt wie bepaalt hoe de stichting wordt vormgegeven en hoe de aansprakelijkheid voorzien wordt. Het antwoord dat zojuist gegeven is roept heel veel vragen op en daarom uit zij haar onvrede over het ontbreken van de financiële gegevens. Wethouder Polatli reageert dat het financiële stuk wordt uitgewerkt vanuit de participatie tot een programma van eisen in een exploitatiemodel en vervolgens wordt berekend wat dit betekent. Na vanavond weet de raad heel veel en hij is ervan overtuigd dat het allemaal binnen de meegegeven kaders gaat lukken. Mevrouw Oversteeg merkt op dat zij iets anders vroeg.

Het gaat om de samenstelling van de stichting, hoe wordt dit voorzien in de oprichtingsfase en in de verdere uitrol en hoe de aansprakelijkheid is geregeld. De heer Van Bolhuis antwoordt dat dit nog niet bepaald is, maar het is niet ongebruikelijk dat een stichting die voor een maatschappelijk doel wordt opgericht allereerst door de gemeente van een bestuur wordt voorzien dat namens de gemeente opereert in een eerste fase tot het moment dat het Cultuurhuis functioneel is. De stichting moet uiteindelijk wel een autonoom bestuur krijgen. Aangaande aansprakelijkheid geeft hij aan dat deze primair bij de stichting ligt. Er is geen aansprakelijkheid voor tekorten. Via de stuurgroep heeft de gemeente de mogelijkheid om daar richting aan te geven en tijdig sturing te geven als een tekort dreigt te ontstaan. De heer Boonekamp benadrukt naar aanleiding van zijn inbreng in de voorgaande sessie dat Peeriscoop niet tegen een Cultuurhuis is. De wethouder koppelde zijn reactie op vragen over de Wet markt en overheid en verdringing alleen aan het Cultuurhuis, maar het gaat over het complete culturele veld. Het gaat om flinke stichtingskosten. Hij vraagt of de

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

Stichting Cultuurhuis i.o. marktconforme tarieven gaat betalen en of de stichtingskosten worden doorberekend aan de gebruikers/huurders. De heer Ris antwoordt dat de stichtingskosten, inkomsten en uitgaven straks duidelijk worden gemaakt in het exploitatiemodel. Alle kosten worden doorberekend aan de huurders naast een marktconforme huur. Er wordt niet meer uitgegeven dan het beschikbaar gestelde krediet. Wethouder Polatli reageert dat de gemeente ook maatschappelijk vastgoed heeft waar wellicht een maatschappelijke prijs gevraagd kan worden. De exploitatiebegroting zal antwoord geven op de vragen. De heer Tekir vermoedt dat de gemeente in de gevarenzone komt met de Wet markt en overheid als een publiek gefinancierd Cultuurhuis wordt verhuurd tegen marktconforme tarieven omdat daarmee onmiddellijk concurrentie wordt toegestaan en roept de wethouder op daar nogmaals naar te kijken. Dat is de verdringing waar inspreker op wees. Wethouder Polatli vervolgt dat dit terugkomt bij de exploitatiebegroting. De Nieuwe Doelen was jaren geleden onbetaalbaar voor schoolvoorstellingen. De gemeente wil dit mogelijk maken maar dat moet nog verder uitgewerkt worden. De heer Tekir merkt op dat wanneer de gemeente andere tarieven wil hanteren zij de subsidie voor stichtingen moet verhogen en stelt voor daar de discussie over te voeren.

De stichting moet straks wel marktconforme tarieven hanteren. De heer Van Santen wijst op complementaire positionering, met het programma wil het Cultuurhuis expliciet aanvullend zijn op het bestaande cultuuraanbod. Het is nog onzeker welke vorm het filmfestival krijgt in de toekomst, maar tegelijkertijd wordt voorgesteld om niet te concurreren met bestaande film- en theaterpodia. Hij informeert hoe deze structurele afstemming gaat plaatsvinden en welke criteria worden meegegeven aan partners waarbij complementair blijven en niet concurreren gewaarborgd blijven. De heer Van Bolhuis begrijpt het belang om daar kaders voor te stellen, maar heeft geen direct antwoord op de vraag. Hij kan zich voorstellen dat schoolvoorstellingen onder een ander kader vallen dan festivals. De heer Van Santen vervolgt dat de raad verschillende podia heeft bezocht en daarbij werd gewezen op het aantal stoelen voor bepaalde artiesten of voorstellingen. Hij is benieuwd naar de criteria. De heer Klein begrijpt dat de exploitatie bij tegenvallers bijgesteld kan worden en dat wordt gewerkt met een flexibele schil en vraagt of er wat scenario’s uitgewerkt kunnen worden. (Deze suggestie wordt meegenomen). De heer Krol refereert aan de financiële en juridische aspecten. De exploitatiebegroting hangt nauw samen met allerlei juridische vraagstukken.

Marktconforme tarieven wordt genoemd versus zaken die tot de publieke taak behoren. Hij verzoekt een juridische notitie met advies te verstrekken om inzicht te krijgen welke activiteiten als commercieel worden aangemerkt die raken aan verdringing en concurrentie en welke activiteiten onder de publieke taak vallen en hoe dit wordt afgedekt in de exploitatie en de governance-structuur. Wethouder Polatli zegt dit niet toe, maar komt hier op terug. Onder governance vallen een exploitatiemodel en een stichting die juridische risico’s draagt. De heer Krol vervolgt dat hij inzicht wil in hoe alle kosten die worden geïnvesteerd terugkomen in de verhuurtarieven en waar dan de risico’s liggen. Het feit dat er een niet

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

professioneel theater wordt nagestreefd zonder een enorm personeelsbestand maakt dat het financieel al redelijk overzichtelijk is, maar hij wil wel alle risico’s kunnen uitsluiten. Wethouder Polatli komt hier schriftelijk op terug. De heer Koçak begrijpt dat de stichting besluitvormend is en verantwoording aflegt aan de gemeente via een stuurgroep. Hij roept op de periodieke verantwoording vanuit de gemeente robuust te verankeren zodat er geen mismanagement kan ontstaan. Wethouder Polatli reageert dat de gemeente deel uitmaakt van de stuurgroep en geeft aan dat het goedkomt. Mevrouw Van Oversteeg zou in de volgende sessie graag wat meer duiding krijgen vanuit de Bibliotheek over haar rol in het Cultuurhuis en in hoeverre dit past bij de huidige financiële stromen. De heer Schefferlie merkt op dat Peeriscoop prominent aanwezig is geweest tijdens de participatie, maar uitgerekend vanuit Peeriscoop volgt een vrij zorglijke bijdrage. Hij informeert hoe de heer Boonekamp de participatie heeft ervaren en of daarin de oorsprong van de zorgen ligt. De heer Boonekamp antwoordt dat deze zorgen pas in de laatste fase zijn ontstaan toen het programma van eisen werd opgeleverd door de kwartiermaker. Er zijn vervolgens open vragen gesteld, maar daar zijn niet bevredigende antwoorden op gekomen. In het culturele veld werd zelfs opgemerkt dat Peeriscoop tegen een Cultuurhuis is.

Hij herhaalt nogmaals dat dit niet het geval is. Peeriscoop is voor een gelijk speelgeld dat aan de voorkant goed verankerd en geregeld is. Als partijen gesteund worden in hun exploitatie blijft de politieke uitspraak dat er geen verleden en dus ook geen toekomst is met Peeriscoop wel rondzingen. De exploitatie van het Cultuurhuis is niet transparant voor de cultuursector en dat maakt het ingewikkeld. De heer Tekir refereert aan sheet 11 van de presentatie waar staat de financiële gegevens worden verwerkt in een prognose van de integrale gebruiksexploitatie en verzoekt om verduidelijking. De heer Ris antwoordt dat het beschikbare krediet wordt verrekend in een huurprijs (de stichtingskosten gedeeld door het aantal vierkante meters). In het raadsbesluit is 20% voor de cultureel/maatschappelijke exploitatie. De integrale exploitatiebegroting laat zien welke huur door welke partij wordt betaald, welke servicekosten en facilitaire kosten worden berekend, welke huursubsidie wordt verleend en de gemeentelijke bijdrage aan de cultureel/maatschappelijke activiteit. De heer Tekir vraagt of de gemeentelijke bijdrage nog uitgewerkt moet worden. De heer Ris vervolgt dat alles vastligt in het raadsbesluit dat in november 2024 is genomen. De Bibliotheek ontvangt nu een subsidie voor de Groenmarkt.

De bijdrage vanuit de gemeente wordt voortgezet en verrekend in een totale exploitatiebegroting. Desgevraagd geeft hij aan dat de verdeling straks in beeld gebracht wordt. De voorzitter constateert dat vanwege het ontbreken van financieel inzicht nog behoefte is aan het kunnen stellen van technische vragen voor de B&A sessie. De heer Tekir benadrukt dat het om een forse investering gaat en daarom is er behoefte om te kunnen bepalen dat één en ander straks financieel haalbaar is. In het programma van eisen zijn zelfs de stroompunten voor de stofzuiger uitgewerkt, maar iets cruciaals als een exploitatiebegroting is nog niet voorgelegd. Dat is de reden waarom er herhaaldelijk vragen worden gesteld waarop het antwoord uitblijft.

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

De voorzitter geeft aan dat de agendacommissie verzocht wordt om in de bespreking van 4 december eerst gelegenheid te bieden om vragen te stellen om vervolgens tot het B&A gedeelte over te gaan. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor de inbreng en sluit de vergadering. Toezeggingen: • Reageren op het verzoek om scenario’s uit te werken om een tegenvallende exploitatie te kunnen opvangen • Vraag over het afdekken in de exploitatie en governance-structuur van commerciële activiteiten en activiteiten schriftelijk beantwoorden

Parallelsessie I&O Cultuurhuis, 13 november 2025

Raadsvoorstel: Z/25/799054/D-1002307 Onderwerp: Programma van eisen en governance Cultuurhuis De Nieuwe Doelen

Datum: 25 november 2025 Portefeuillehouder: Fatih Polatli I&O: 13 november 2025 B&A/ Raadsvergadering: 4 en 16 december Opsteller: Team Cultuur en Economie Geeft voorstel begrotingswijziging: Nee

Onderwerp: Programma van eisen en governance Cultuurhuis De Nieuwe Doelen Voorstel: Wij stellen u voor: 1. Het ruimtelijk-functioneel programma van eisen (D-1000149) voor Cultuurhuis De Nieuwe Doelen vast te stellen; 2. De uitgangspunten governance voor Cultuurhuis De Nieuwe Doelen (D-1000148) vast te stellen; 3. De bijgesloten exploitatiebegroting voor het Cultuurhuis De Nieuwe Doelen (D-1003791) op basis van de eerdere besluitvorming in de raadsvergadering van 7 november 2024 vast te stellen; 4. De financiële gevolgen van de definitieve besluitvorming medio 2026 te verwerken in een begrotingswijziging. Aanleiding: Op 7 november 2024 nam de gemeenteraad het besluit om over te gaan tot realisatie van het Cultuurhuis De Nieuwe Doelen. In de periode daarvoor waren verschillende varianten onderzocht en overwogen. In november 2024 werd de variant gekozen waarbij de bibliotheek verhuist naar de Haarstraat 64, de huidige zaal wordt behouden en het cultuurhuis geschikt wordt gemaakt voor maatschappelijke culturele programmering, zoals beschreven in het ruimtelijk ontwerp. In november 2024 heeft u besloten tot realisatie van het nieuwe cultuurhuis. Tegelijkertijd bevatte het voorstel van vorig jaar nog verschillende zaken die verder uitgewerkt moesten worden. Hier is in het afgelopen jaar samen met betrokken partners uit de stad aan gewerkt.

Dat heeft geleid tot de stukken die bij dit voorstel horen, namelijk het ruimtelijk-functioneel programma van eisen en de uitgangspunten voor de governance van het nieuwe cultuurhuis. Op basis van de consultatie van betrokken partijen en het uitgewerkte programma van eisen is ook exploitatiebegroting uitgewerkt, met een prognose van de gebruiksexploitatie. Ook deze begroting vindt u als bijlage bij dit raadsvoorstel. Beoogd effect: Met dit voorstel zetten we weer een volgende stap richting de realisatie van het nieuwe cultuurhuis. Besluitvorming over dit voorstel geeft duidelijkheid over hoe het nieuwe cultuurhuis zal worden ontwikkeld en op welke manier de governance van gebruikers en de gemeente als eigenaar van het cultuurhuis wordt vormgegeven. Na besluitvorming is het mogelijk om de laatste zaken uit te werken, om vervolgens daadwerkelijk over te gaan tot realisatie van het nieuwe cultuurhuis. Argumenten: 1.1 Het programma van eisen geeft aan hoe het nieuwe cultuurhuis wordt vormgegeven. Met het programma van eisen willen we zo duidelijk mogelijk, zowel inhoudelijk als technisch, richting geven aan het ontwerpproces. Tijdens de verdere uitwerking kan de definitieve inrichting nog worden aangescherpt Stadhuisplein 1 Postbus 108 4200AC Gorinchem

T 140183 F 0183-630540

E gemeente@gorinchem.nl I www.gorinchem.nl

op basis van de uitgangspunten. Het programma van eisen geeft invulling aan de vormgeving van De Nieuwe Doelen als cultuurhuis waar ook de bibliotheek een plek heeft, in plaats van een klassieke schouwburg. 1.2 Het programma van eisen is opgesteld op basis van het participatie & consultatieproces. Met de kopgroep en op basis van alle gesprekken die gevoerd zijn is het Ruimtelijk Functioneel Programma van Eisen opgesteld. In nauwe samenwerking met de Bibliotheek AanZet ligt er nu een samenhangend plan waarin professionele instellingen, amateurkunst, educatie en maatschappelijke functies elkaar versterken. Zo zijn in het vlekkenplan significante wijzigingen doorgevoerd ten opzichte van eerdere versies, om concurrentie met andere theaters te voorkomen en een gebouw te realiseren dat past bij de wensen van gebruikers. 2.1 De governance biedt duidelijkheid over de rollen van de gemeente, bibliotheek en andere gebruikers. Het cultuurhuis kent verschillende betrokkenen. De gemeente is eigenaar en verhuurder van het gebouw. Het cultuurhuis wordt zowel gebruikt door de bibliotheek als door de op te richten stichting die verantwoordelijk is voor de culturele programmering. Om duidelijke afspraken te maken tussen deze verschillende betrokkenen, is een governance-model ontwikkeld.

2.2 De governance wordt in de komende tijd verder uitgewerkt Op dit moment liggen de uitgangspunten voor de governance voor, waaronder het voorstel om te werken met een stichting die verantwoordelijk is voor het dagelijks beheer, de gebruiksexploitatie en de programmering van het cultuurhuis. De governance-afspraken moeten nog verder worden uitgewerkt. Dit zal bij de volgende stap in de besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Risico’s: 2.1 Een aantal aandachtspunten vraagt om nadere juridische uitwerking. In het vervolgtraject van de realisatie en ingebruikname van het Cultuurhuis De Nieuwe Doelen wordt een aantal aandachtspunten nader uitgewerkt. Deze punten volgen uit de juridische analyse rondom aanbestedingsrecht, staatssteun, marktverhoudingen en governance, en zijn van belang voor een rechtmatige en transparante vormgeving van de relatie tussen gemeente, Bibliotheek AanZet en de op te richten Stichting Cultuurhuis. Deze aandachtspunten zijn opgenomen in de bijlage “Aandachtspunten vervolgtraject juridische en financiële uitwerking Cultuurhuis De Nieuwe Doelen”. 3.1 De exploitatie van het cultuurhuis is stuurbaar. De exploitatie van het cultuurhuis kent variabelen, met name in de inkomsten uit zaalverhuur en activiteiten. Bij tegenvallende verhuur worden de inkomsten lager.

Dit vangen we op doordat de personele lasten grotendeels flexibel zijn: de inzet kan worden aangepast aan het daadwerkelijk gerealiseerde activiteitenvolume. Hierdoor kan het uitgavenniveau worden aangepast bij lagere opbrengsten. Door de begroting, die gebaseerd is op de cijfers welke zijn vastgesteld in de raadsvergadering van 7 november 2024, nu vast te stellen geven we de stichting in oprichting een kader mee om de exploitatie verder uit te werken. Tegelijk is het Cultuurhuis nog in ontwikkeling en moeten voor de begroting nog enkele zaken verder worden uitgewerkt. Financiën: De gepresenteerde exploitatiebegroting is opgesteld op basis van de financiële uitgangspunten zoals vastgesteld in het raadsbesluit van november 2024. De investeringskosten van het Cultuurhuis zijn verrekend in de verhuur door de gemeente aan respectievelijk de Bibliotheek AanZet en de Stichting Cultuurhuis De Nieuwe Doelen. De huisvestingskosten van zowel de Bibliotheek als de Stichting worden door de gemeente gecompenseerd via huursubsidie. De gebruikersexploitatielasten van de Bibliotheek AanZet zijn volledig voor rekening van de bibliotheekorganisatie zelf. Deze lasten passen grotendeels binnen de huidige exploitatiebegroting van de bibliotheek voor de locatie Groenmarkt.

Op basis van de bijgesloten exploitatiebegroting zijn de extra lasten voor de nieuwe huisvesting aan de Haarstraat circa € 15.000. Voor de Stichting worden de

huisvestingsexploitatielasten, volgens het raadsbesluit van 7 november 2024, gesubsidieerd door de gemeente, maar de exploitatie van de cultureel-maatschappelijke programmering wordt onafhankelijk door de Stichting georganiseerd en gefinancierd, zonder structurele gemeentelijke bijdrage. De exploitatiebegroting van de Stichting is flexibel van opzet: bij tegenvallende verhuuropbrengsten kunnen de uitgaven worden bijgestuurd, met name op het gebied van personele lasten en variabele exploitatielasten, die direct samenhangen met het gebruiksniveau van het gebouw. Hiermee wordt gestuurd op een sluitende exploitatie binnen de eerder vastgestelde kaders. Participatie: Het programma van eisen, de uitgangspunten voor de governance en het exploitatiemodel zijn uitgewerkt met verschillende partners. Er is een cultuurspreekuur ingesteld in het Cultuurhuis als laagdrempelige plek waar verenigingen, makers, instellingen en inwoners hun vragen en ideeën konden delen. Deze gesprekken leverden waardevolle input op over het gebruik van het gebouw, de samenwerking tussen partijen en de gewenste functies binnen het toekomstige cultuurhuis. Een kopgroep bestaande uit Peeriscoop, ’t Pand, het IFFG, Koen Koch, Mikka | Korner Producties, Theaterhuis Gorinchem en BreakSquad is verder direct betrokken bij het uitwerken van de plannen.

Daarnaast vond uiteraard een nauwe samenwerking met Bibliotheek AanZet plaats. Dit heeft geleid tot een samenhangend pakket waarin professionele instellingen, amateurkunst, educatie en maatschappelijke functies elkaar versterken. Een nadere toelichting op het consultatietraject is te vinden in het consultatieverslag. Communicatie: Het communicatie- en participatieplan voor het Cultuurhuis De Nieuwe Doelen is gericht op het verder opbouwen van draagvlak, vertrouwen en betrokkenheid bij inwoners, culturele partners, huurders en andere stakeholders. Het plan stimuleert actieve participatie bij de inhoudelijke en programmatische ontwikkeling van het cultuurhuis, met ruimte voor co-creatie en mede-eigenaarschap. Door middel van formats als “Mijn Nieuwe Doelen” en participatiebijeenkomsten worden inwoners en organisaties uitgenodigd om mee te denken, mee te doen en zich verbonden te voelen met het toekomstige gebruik van het gebouw. De communicatie is transparant, laagdrempelig en gericht op herkenning, met als doel dat het cultuurhuis wordt ervaren als een gezamenlijk project van en voor Gorinchem. Evaluatie vindt plaats op basis van betrokkenheid en periodieke feedback met ruimte voor bijsturing. Duurzaamheid: In het programma van eisen is opgenomen dat de nieuwbouw en de ingrepen aan bestaande bouwdelen moeten passen binnen het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Gorinchem.

Hiermee borgen we dat het nieuwe cultuurhuis volgens de huidige duurzaamheidseisen wordt gerealiseerd. Vervolgproces: Na besluitvorming over dit voorstel wordt een definitief ontwerp van het nieuwe cultuurhuis, de definitieve bouwkostenbegroting en een nadere uitwerking van de governance opgesteld, inclusief het maken van afspraken over de verwachte sponsoring en bijgestelde exploitatiebegroting, binnen de kaders. De uitkomsten hiervan worden in 2026 aan de gemeenteraad voorgelegd, als laatste stap in de besluitvorming. Daarna kan de aanbesteding voor realisatie van het nieuwe cultuurhuis plaatsvinden. Bijlagen: • • • •

D-1000150: Consultatieverslag D-1000149: Ruimtelijk-functioneel programma van eisen Cultuurhuis De Nieuwe Doelen D-1000148: Uitgangspunten governance cultuurhuis D-1003791: Exploitatiebegroting Cultuurhuis De Nieuwe Doelen

•

D-1003792: Aandachtspunten vervolgtraject juridische en financiële uitwerking Cultuurhuis De Nieuwe Doelen

Raadsbesluit De gemeenteraad van Gorinchem, Gelet op het raadsvoorstel van het college d.d. 25 november 2025 Gelet op de wettelijke bepalingen

Besluit: 1. Het ruimtelijk-functioneel programma van eisen (D-1000149) voor Cultuurhuis De Nieuwe Doelen vast te stellen; 2. De uitgangspunten governance voor Cultuurhuis De Nieuwe Doelen (D-1000148) vast te stellen; 3. De bijgesloten exploitatiebegroting voor het Cultuurhuis De Nieuwe Doelen (D-1003791) op basis van de eerdere besluitvorming in de raadsvergadering van 7 november 2024 vast te stellen; 4. De financiële gevolgen van de definitieve besluitvorming medio 2026 te verwerken in een begrotingswijziging. Aldus besloten in de raadsvergadering van 16 december 2025

Griffier,

{{esl:Signer1:signature:size(200,50)}}

Voorzitter,

{{esl:Signer2:signature:size(200,50)}}

Aandachtspunten vervolgtraject juridische en financiële uitwerking Cultuurhuis De Nieuwe Doelen In het vervolgtraject van de realisatie en ingebruikname van het Cultuurhuis De Nieuwe Doelen worden de onderstaande aandachtspunten nader uitgewerkt. Deze punten volgen uit de juridische analyse rondom aanbestedingsrecht, staatssteun, marktverhoudingen en governance, en zijn van belang voor een rechtmatige en transparante vormgeving van de relatie tussen gemeente, Bibliotheek AanZet en de op te richten Stichting Cultuurhuis. 1. Aard van de overeenkomst: overheidsopdracht of niet • Zolang géén sprake is van een contractuele, wederkerige prestatie, is er formeel géén sprake van een overheidsopdracht. • In de praktijk worden in samenwerkingsovereenkomsten echter vaak wederkerige verplichtingen opgenomen, wat alsnog kan leiden tot kwalificatie als overheidsopdracht. • In het vervolgtraject wordt daarom onderzocht: o of een samenwerkingsovereenkomst, exploitatieovereenkomst of hybride constructie gewenst is; o en of dit binnen of buiten de aanbestedingsplicht valt. 2.

Toetsing aan het regime van quasi-inbesteden • Indien wordt gekozen voor een exploitatieovereenkomst, kan een beroep worden gedaan op de uitzondering voor quasi-inbesteden, mits: o de gemeente toezicht uitoefent als op een eigen dienst; o meer dan 80% van de werkzaamheden voor de gemeente wordt verricht; o en er geen sprake is van extern privaat kapitaal of winstdoelstelling. • Deze voorwaarden worden nader juridisch getoetst bij uitwerking van de governancestructuur. 3. Staatssteun en Wet markt en overheid • De (gedeeltelijke) ingebruikgeving van het Cultuurhuis om niet aan de Stichting vertegenwoordigt een economische waarde. o In het vervolg wordt beoordeeld: o of dit kwalificeert als (geoorloofde) staatssteun; o of de waarde onder de de-minimusgrens blijft; o en of een formeel Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB)besluit door de raad noodzakelijk is om hiervan te kunnen afwijken. • Indien geen sprake is van staatssteun, moet worden voldaan aan het integrale kostprijsbeginsel van de Wet markt en overheid. 4. Didam-arrest en motivering ingebruikgeving • De ingebruikgeving van het Cultuurhuis aan de Stichting moet in beginsel openbaar, transparant en niet-discriminatoir plaatsvinden. • In het vervolgtraject wordt gemotiveerd waarom – onder verwijzing naar het exploitatierecht via quasi-inbesteden – sprake is van slechts één serieuze gegadigde.

Hiermee wordt voldaan aan de eisen uit het Didam-arrest. 5. Kostenverdeling en marktverhoudingen • De Stichting draagt uitsluitend de gebruiksgerelateerde exploitatielasten, niet de kapitaallasten. • Er bestaat daardoor een risico op marktverstoring ten opzichte van andere culturele instellingen die wél hun volledige huisvestingslasten moeten doorbelasten. • In het vervolgtraject wordt onderzocht: o of en hoe de Stichting verplicht moet worden tot kostendekkende doorbelasting aan onderhuurders; o welke tariefstructuur gehanteerd moet worden om marktverstorende effecten te beperken;

o

en hoe dit wordt geborgd in governance en exploitatieafspraken.

Conclusie Voor een zorgvuldig en rechtmatig vervolg wordt bovenstaande set aandachtspunten nader uitgewerkt in juridische, financiële en bestuurlijke zin. Deze worden verwerkt in het definitieve voorstel voor governance, exploitatie en ingebruikgeving van het Cultuurhuis De Nieuwe Doelen.

Consultatie Cultuurhuis De Nieuwe Doelen In 2024 zijn verschillende gespreksrondes met gebruikers en instellingen gehouden. Na het raadsbesluit in november 2024 heeft de participatie in 2025 een nieuwe impuls gekregen door het aanstellen van een kwartiermaker, die heeft ingezet op continuïteit en verdieping. De aanpak bouwde voort op het draagvlak dat tijdens de coronaperiode al zichtbaar werd. In die jaren vonden talloze organisaties tijdelijk onderdak in De Nieuwe Doelen: van Theater Peeriscoop en ’t Pand tot het Internationaal Film Festival Gorinchem (IFFG), BreakSquad Redo, Theaterhuis Gorinchem, Gorcum Danst, Balletschool Papillon, Humanitas, basisscholen en koren. In totaal gebruikten meer dan tachtig organisaties het pand, goed voor ruim duizend dagen van repetities, voorstellingen, cursussen en bijeenkomsten. Laagdrempeligheid De kwartiermaker heeft makers, verenigingen, instellingen gemaild om haar komst aan te kondigen met de uitnodiging om kennis te maken en mee te denken. Haar boodschap was dat inclusie en gastvrijheid een uitgangspunt is. En dat iedereen zich thuis moet kunnen voelen in het Cultuurhuis. Ook via de media is opgeroepen om mee te denken. Er is een cultuurspreekuur ingesteld in het Cultuurhuis als laagdrempelige plek waar verenigingen, makers, instellingen en inwoners hun vragen en ideeën konden delen.

Deze gesprekken leverden waardevolle input op over het gebruik van het gebouw, de samenwerking tussen partijen en de gewenste functies binnen het toekomstige cultuurhuis. Kopgroep Op 12 juni 2025 vond een rondleiding plaats voor culturele stakeholders in het gebouw. Vervolgens kwamen zij op 10 juli voor het eerst bijeen om het Programma van Uitgangspunten (PvU) te bespreken, dat dient als basis voor een gezamenlijk Programma van Eisen (PvE). De kopgroep denkt en dacht in verschillende bijeenkomsten actief mee en deelt kennis en ervaringen. Zij hebben zich bereid getoond in eigen tijd deze tijdsinvestering te plegen. De betrokken partners zijn Peeriscoop, ’t Pand, het IFFG, Koen Koch, Mikka | Korner Producties, Theaterhuis Gorinchem en BreakSquad. Programma van Eisen Met het Programma van Eisen voor gebruikers wordt zo duidelijk mogelijk zowel inhoudelijk als technisch richting gegeven aan het ontwerpproces. Tijdens de verdere uitwerking zal telkens weer stap voor stap iteratief getoetst worden aan haalbaarheid, kosten en alternatieven. Uitkomst consultatie Met de kopgroep en op basis van alle gesprekken die gevoerd zijn heeft de kwartiermaker gewerkt aan het Programma van Eisen, de governance en het exploitatiemodel.

In nauwe samenwerking met de Bibliotheek AanZet ligt er nu een samenhangend plan waarin professionele instellingen, amateurkunst, educatie en maatschappelijke functies elkaar versterken. De kopgroep heeft een waardevolle bijdrage geleverd als klankbord. Bij gebruik, verhuur en in sturing of zeggenschap staan zij echter op gelijke voet met andere huidige en toekomstige betrokkenen. Concept Cultuurhuis De uitkomst van dit traject uitgevoerd door de kwartiermaker is daarmee een breed gedragen initiatief van en voor de stad zelf. Amateurkunstenaars, scholen, verenigingen en inwoners zien De Nieuwe Doelen als hún huis: een plek waar leren, maken, ontmoeten en presenteren vanzelfsprekend samengaan. Zo kan De Nieuwe Doelen opnieuw worden tot wat het altijd al was – het culturele hart van Gorinchem – maar dan met de blik vooruit: een huis van de stad, voor de stad en door de stad.

Ruimtelijk - Functioneel Gebruiks Programma van Eisen Cultuurhuis de Nieuwe Doelen ! "#$"%&' ()(*

-1-

Inhoudsopgave Colofon...................................................................................................................................................... . - 5 Inleiding....................................................................................................................................... - 6 Context en ambitie ............................................................................................................................. - 6 Van schouwburg naar cultuurhuis ...................................................................................................... - 6 Toekomst en scenario’s ...................................................................................................................... - 6 Deel 1. Functioneel...................................................................................................................... - 7 Hoe hebben we de behoeftes opgehaald? ......................................................................................... - 7 Behoeftes per gebruiker .............................................................................................................. - 7 Bibliotheek ..........................................................................................................................................

- 7 Theater- en cultuurmakers, verenigingen en organisaties ................................................................. - 8 Horeca, ontvangst en service: de Barie .............................................................................................. - 8 Overige functies en voorzieningen ..................................................................................................... - 8 Werkconcept en indeling............................................................................................................. - 9 Uitgangspunten .................................................................................................................................. - 9 DEEL II – TECHNISCH PROGRAMMA VAN EISEN .......................................................................... - 9 Functionele, ruimtelijke en financiële grenzen................................................................................... - 9 Projectdefinitie.......................................................................................................................... - 11 Locatie .............................................................................................................................................. - 11 Duurzaamheid en Milieu ..................................................................................................................

- 11 Kadergegevens .......................................................................................................................... - 12 Budget............................................................................................................................................... - 12 Eigendom en beheer......................................................................................................................... - 12 Wet- en regelgeving.......................................................................................................................... - 12 Gebruikersprofiel .............................................................................................................................. - 12 Gebruiksvriendelijk en flexibel inzetbaar ......................................................................................... - 12 Slimme en veilige gebouwindeling ................................................................................................... - 13 Kwaliteitsniveau................................................................................................................................ - 13 Toekomstbestendigheid ................................................................................................................... - 13 Podium technische- en bioscoopinstallaties.

............................................................................. - 13 Algemene functionele eisen/eisen bedrijfsvoering.................................................................... - 13 Gevels. .............................................................................................................................................. - 13 Binnenwanden .................................................................................................................................. - 13 Buitenwandopeningen ..................................................................................................................... - 14 Binnenwandopeningen..................................................................................................................... - 14 Vloerafwerking ................................................................................................................................. - 14 Plafondafwerking.............................................................................................................................. - 15 Laden en lossen ................................................................................................................................ - 15 Logistiek ............................................................................................................................................

- 16 Afvalstromen .................................................................................................................................... - 16 Toegankelijkheid ............................................................................................................................... - 16 Sociale veiligheid .............................................................................................................................. - 16 Inbraakveiligheid .............................................................................................................................. - 16 Brandveiligheid ................................................................................................................................. - 17 EHBO ................................................................................................................................................. - 17 -

-2-

Schoonmaakonderhoud.................................................................................................................... . - 17 Sanitaire ruimtes............................................................................................................................... - 18 Oriëntatie en bewegwijzering........................................................................................................... - 19 Zonering/compartimentering ........................................................................................................... - 19 Akoestiek, behagelijkheid, compartimentering ......................................................................... - 19 Akoestiek .......................................................................................................................................... - 19 Achtergrondgeluidniveau: ................................................................................................................ - 20 Nagalmtijden .................................................................................................................................... - 20 Bouwfysica en behagelijkheid ..........................................................................................................

- 20 Luchtkwaliteit ................................................................................................................................... - 20 Advies brandveiligheid...................................................................................................................... - 21 Bouwkundige eisen ................................................................................................................... - 21 Constructie........................................................................................................................................ - 21 Bouwkundige maatregelen flexibiliteit ............................................................................................. - 22 Gevels ............................................................................................................................................... - 23 Dak .................................................................................................................................................... - 23 Vloeren ............................................................................................................................................. - 23 Binnenwanden ..................................................................................................................................

- 24 Plafonds ............................................................................................................................................ - 24 Maatvoeringen ................................................................................................................................. - 25 Werktuigkundige installaties ..................................................................................................... - 25 Installatieopzet ................................................................................................................................. - 25 Klimaatinstallatie .............................................................................................................................. - 25 Brandblusinstallaties......................................................................................................................... - 27 Afvoerinstallaties .............................................................................................................................. - 27 Legionellabestrijding......................................................................................................................... - 28 Regelinstallatie W-installaties ...................................................................................................

- 28 Algemeen .......................................................................................................................................... - 28 Elektrotechnische installaties .................................................................................................... - 29 Installatieopzet ................................................................................................................................. - 29 Aansluiting op nutsvoorzieningen .................................................................................................... - 30 Hoofdaansluiting en verdeelinrichtingen ......................................................................................... - 30 Aansluitvoorzieningen ...................................................................................................................... - 32 Schakelingen, storingen en sturingen............................................................................................... - 33 Krachtinstallatie ................................................................................................................................ - 34 Brandmeld-/ontruimingsinstallatie ..................................................................................................

- 34 Veiligheidsaarding ............................................................................................................................ - 35 Bliksembeveiliging ............................................................................................................................ - 35 Toegangscontrolesysteem ................................................................................................................ - 35 Inbraakbeveiliging............................................................................................................................. - 35 Telefoon-/datanetwerkinstallatie..................................................................................................... - 36 Deurintercominstallatie. ................................................................................................................... - 36 Omroep- en achtergrondmuziekinstallatie....................................................................................... - 37 Beeldschermen ................................................................................................................................. - 37 Liften ................................................................................................................................................. - 37 Bijlage I Eisen gebruik ruimten.

................................................................................................. - 38 Entree / Barie (Varkensmarkt) .......................................................................................................... - 38 -

-3-

Keuken & horeca-opslag................................................................................................................... . - 38 Sanitair (publiek & medewerkers) .................................................................................................... - 38 Werkomgeving.................................................................................................................................. - 38 Theaterzaal en faciliteiten ................................................................................................................ - 38 Ondersteunende en logistieke functies ............................................................................................ - 39 Buitenruimte..................................................................................................................................... - 39 Technische randvoorwaarden .......................................................................................................... - 39 Bijlagen: I. II.

Eisen gebruik ruimten. Vlekkenplan

-4-

B

2

,

-

,

4

<

,

>

(

,

)

=

,

<

:

9

5

J

,

4

6

7

J

4

/

,

I

2

8

9

2

,

7

8

6

I

.

)

?

+

,

*

I

-

,

+

;

,

7

J

4

;

)

2

,

;

)

:

2

8

9

8

*

*

8

6

7

4

6

5

+

)

<

Met dank aan: IFFG, Bibliotheek AanZet, Theaterhuis Gorinchem, Theater ’t Pand, Korner Producties, Breaksquad, Peeriscoop, Mirjam Flik en andere betrokkenen. De kopgroep heeft een waardevolle bijdrage geleverd als klankbord. Bij gebruik, verhuur en in iedere vorm van sturing of zeggenschap staan zij echter op gelijke voet met andere huidige en toekomstige betrokkenen. Koen Koch Podiumbouwadvies

-5-

Inleiding De toekomst van De Nieuwe Doelen houdt Gorinchem al geruime tijd bezig. Op 12 juni 2025 vond een rondleiding plaats voor culturele stakeholders. Vervolgens kwamen zij op 10 juli bijeen om het Programma van Uitgangspunten (PvU) te bespreken, dat dient als basis voor een gezamenlijk Programma van Eisen (PvE). Aanleiding hiervoor is het besluit van de gemeenteraad van oktober 2024 om het gebouw te herontwikkelen tot cultuurhuis met daarin de herhuisvesting van de bibliotheek en het behoud van de theaterzaal. Met dit PvE willen we zo duidelijk mogelijk, zowel inhoudelijk als technisch, richting geven aan het ontwerpproces. Tijdens de verdere uitwerking zal stap voor stap blijken welke mogelijkheden het gebouw biedt. Het PvE maakt deel uit van een iteratief proces: een cyclische werkwijze waarin stappen herhaaldelijk worden doorlopen en telkens worden getoetst op kosten, haalbaarheid en alternatieven. De uitdaging ligt niet alleen in het vertalen van de ambities naar het gebouw, maar ook in het realiseren daarvan binnen het beschikbare budget. Dit “definitief concept” PvE wordt aan het einde van de VO-fase bijgesteld aan de reële mogelijkheden en vervolgens vastgesteld. Context en ambitie Gorinchem kent een divers cultureel leven, maar mist een centrale plek die oefenruimte, podium en ontmoetingsplaats combineert.

Het nieuwe Cultuurhuis De Nieuwe Doelen wil die rol vervullen: een huis waar jongeren hun talent ontwikkelen, koren en toneelgezelschappen optreden, en inwoners elkaar vinden. Het sluit aan bij de cultuurvisie van de gemeente waarin cultuur wordt gezien als middel voor verbinding, inclusie en aantrekkingskracht. Bibliotheek AanZet en Stichting in oprichting Cultuurhuis De Nieuwe Doelen vormen samen het fundament en backbone. De bibliotheek biedt dagelijks programma’s rond lezen, leren en digitale vaardigheden; de nieuwe Stichting in oprichting neemt verantwoordelijkheid voor beheer, exploitatie en programmering. Samen zorgen zij voor een dynamisch en duurzaam cultuurhuis dat ruimte biedt aan experiment, ontmoeting en gedeeld eigenaarschap. Binnen de culturele infrastructuur werkt het cultuurhuis samen met onder meer partners als het Gorcums Museum, Syndion, Symposium, Deelstof, Peeriscoop, Syndion Toltheater, ’t Pand, Gorinchem Inspireert! ULO en het IFFG. Zo ontstaat een netwerk dat elkaar versterkt. Van schouwburg naar cultuurhuis De Nieuwe Doelen kent een rijke geschiedenis: van de eerste Doelenzaal (1844) tot de opening van de nieuwe schouwburg aan de Haarstraat in 1961. Het gebouw groeide uit tot cultureel hart van de stad, maar moest in 2018 sluiten door financiële problemen.

Tijdens de coronaperiode kreeg het tijdelijk nieuw leven, wat het belang voor stad en makers opnieuw aantoonde. Met de keuze in 2024 voor een cultuurhuis in plaats van een klassieke schouwburg krijgt het gebouw een nieuwe toekomst. Een investering van 8 miljoen euro maakt renovatie en herinrichting mogelijk. Waar het vroeger draaide om voorstellingen voor grote publieksgroepen, wordt het straks wordt het straks een veelzijdige plek die overdag leren en ontmoeten centraal staat en ’s avonds ruimte biedt aan amateurkunst, debat, film en talentontwikkeling. Daarmee wordt het Cultuurhuis een:

1. Veelzijdige voorziening: overdag gericht op leren en ontmoeten, ’s avonds op amateurkunst, debat, film en talentontwikkeling al zal dat niet strikt gescheiden zijn in dagdelen. 2. Het cultuurhuis biedt filmaanbod dat niet concurreert met bestaande film- en theaterpodia. 3. Complementaire positionering: met het programma wil het Cultuurhuis expliciet aanvullend zijn op het bestaande culturele aanbod.

-6-

4. Structurele afstemming: duurzame samenwerking en coördinatie met bestaande culturele voorzieningen, zoals Peeriscoop, Theaterhuis, ’t Pand, IFFG en vele anderen spreekt voor zich.

Toekomst en scenario’s De Nieuwe Doelen wordt geen terugblik, maar een transformatie. Het gebouw krijgt een flexibele inrichting die meerdere activiteiten naast elkaar mogelijk maakt: van repetities in de theaterzaal tot workshops, leesclubs of muzieklessen elders.

-7-

Het Programma van Eisen richt zich op een solide basis die de bibliotheek, amateurkunst en maatschappelijke partners optimaal faciliteert. De voorzieningen zijn bewust niet bedoeld voor rondreizende gezelschappen uit het schouwburgcircuit, maar voor lokale gezelschappen en kleinschalige optredens. Tegelijkertijd wordt rekening gehouden met toekomstige groei: een flexibel huis dat kan meebewegen met nieuwe vormen van cultuurparticipatie. De Nieuwe Doelen verbindt verleden en toekomst. Het wordt een cultuurhuis mét statuur dat het culturele hart van Gorinchem opnieuw laat kloppen.

Deel 1. Functioneel Hoe hebben we de behoeftes opgehaald? De afgelopen jaren is op verschillende momenten informatie verzameld over de wensen en behoeften van gebruikers van De Nieuwe Doelen. -

In 2020 organiseerde de gemeente een brede uitvraag. Projectleiders Jan Willem Ris en Anneke Jenniskens spraken in drie rondes met gebruikers en inventariseerden hun wensen. Tijdens de coronaperiode werkte Stichting Podium Pandemonium samen met aanbieders in het gebouw; deze ervaringen zijn gedeeld met de projectleiders en kwartiermaker Mirjam Flik. Vanuit de afdeling Kunst & Cultuur zijn aanvullende inzichten opgehaald. Kwartiermaker Flik heeft van medio 2025 gesprekken met potentiële gebruikers. De inmiddels gevormde ‘kopgroep PvE’ denkt actief mee en deelt kennis en ervaringen.

Behoeftes per gebruiker Bibliotheek De bibliotheek is naast een nieuwe Stichting in oprichting De Nieuwe Doelen hoofdhuurder met een duidelijke maatschappelijke rol. Ze heeft behoefte aan uitleen- en studieruimtes, flexplekken, educatieve zalen en publieksactiviteiten. De ambitie is een moderne, open bibliotheek, met de inzet vrijwilligers voor langere openingstijden. -8-

Theater- en cultuurmakers, verenigingen en organisaties Verschillende verenigingen vragen om een groot podium, foyers, repetitieruimtes en voldoende opslagruimte. Gelijktijdig gebruik vergt strakke planning. De betrokkenheid van culturele initiatiefnemers en bewoners is groot: velen zien De Nieuwe Doelen als “hun” huis. Horeca, ontvangst en service: de Barie De horeca vormt zowel de ontmoetingsplek als een belangrijke basis voor de exploitatie. Centraal staat de ‘Barie’: een combinatie van balie, pantry en bar waar je een kaartje koopt, koffie haalt of bestelt en een boek inlevert. In het vlekkenplan is een “Bariegebied” aangegeven, het uitdrukkelijk niet de bedoeling dat de bezoeker op een wat massieve frontale servicewand afloopt zoals in een gemeentehuis. Het moet vooral transparant en toegankelijk zijn, niet zakelijk. De Barie is geheel open, de medewerker moet op een eenvoudige manier kunnen in- en uitlopen waardoor interactie tussen klant en medewerker mogelijk wordt. De medewerker kan hierdoor op een eenvoudige manier even meelopen met de klant. De Barie moet compact maar toch herkenbaar zijn. Ook is de Barie het uitgiftepunt bij grote activiteiten en bijbehorende publiekstoeloop.

Dan is er behoefte aan een uitgifte Barie waarbij horecamedewerkers een wand met aanbod, servies en apparatuur in de rug hebben en de aansluiting met faciliteiten als koelingen, was unit, voorraad en opslag noodzakelijk is. De Barie moet voorzien zijn van de nodige ICT-voorzieningen, deze mogen echter nooit tussen klant en medewerker instaan. Er zal door de ontwerper dan ook op een creatieve manier gekeken moeten worden naar de integratiemogelijkheden. Bij het inleverpunt van de bibliotheek moet een RFID-plaat ingebouwd worden en is er sprake van een kinderhoogte en een volwassenhoogte. Informatievoorzieningen dienen ook toegankelijk te zijn als de balie gesloten is, hierbij te denken aan foldermateriaal en/of (interactieve) informatieschermen. Op de verdieping komen 3 aanvullende horeca uitgiftepunten om te kunnen voorzien in een snelle uitreiking van versnaperingen in geval van een goed bezochte voorstelling. De horeca kan voorzien in een kleine hap of snack en de nazit van een voorstelling faciliteren. Afhankelijk van de functionaliteit zijn daarvoor aansluitingen (Voeding, data, water en afvoer) voorzien in zowel de beneden foyer als het foyergebied op de eerste verdieping. Twee van de drie mobiele horeca uitgiftepunten kunnen functioneren als verplaatsbare pantry Daarnaast zijn er voorzieningen voor artiesten en medewerkers.

Het beheer en de exploitatie wordt gedragen door de nieuwe Stichting in oprichting De Nieuwe Doelen met een eenvoudige, duurzame kaart en een warme, huiselijke inrichting.