Agendabundel

Overige ontwikkelingen: Eind 2023 is besloten een nieuw zwembad te bouwen en het huidige Caribabad te slopen, omdat de technische en economische levensduur is verstreken. In de tweede helft van 2024 is het project via een Design & Buildprocedure aanbesteed. Dit leidde in februari 2025 tot gunning. Het winnend voorlopig ontwerp wordt in 2025 uitgewerkt tot een uitvoeringsgereed ontwerp. De bouw start naar verwachting begin 2026. Medio 2027 opent het nieuwe zwembad de deuren, waarna het oude zwembad wordt gesloopt en het terrein opnieuw wordt ingericht. De totale oplevering staat gepland voor medio 2028.

34

Begroting 2026

Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator

B/F Eenheid

Soort 2021 2022 2023 2024 Streefwaarde 2026

Niet- sporters 19 jaar en ouder dat niet minstens 1 keer per week aan sport doet

B

in %

PI

NB 45,6

NB 45,3

42

Sporters In georganiseerd verband

F

% vanuit Gorcumse burgerpeiling

ME

15

13

14

In niet georganiseerd verband Actieve deelname verenigingsleven (sport) afgelopen 12 maanden (x = onbekend)

2.6.2

60 F

% vanuit Gorcumse burgerpeiling

ME

45

51

51

Wat gaan we daarvoor doen?

Concrete voornemens Actie (planning)

2026 2027 2028 2029

Erfgoed We voeren ons erfgoedbeleid uit. Samen met de kerkbesturen, erfgoedstakeholders, inwoners en andere belanghebbenden stellen wij een kerkenvisie op. Het gaat hier om een visie op de toekomst van alle kerkgebouwen in Gorinchem, monumentaal en niet monumentaal.

CB

RB

We zetten de lopende aanwijzingen voor gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden voort en onderzoeken daarbij de mogelijkheid van een subsidieregeling voor gemeentelijke monumenten. We onderzoeken de subsidiemogelijkheden voor erfgoed bij provincie, Rijksoverheid en andere mogelijke subsidiebronnen. We gaan aan de slag met de acties uit het Vestingplan die op korte termijn zijn uit te voeren en reserveren hiervoor de benodigde middelen.

RB

Kunst, cultuur en sport We voeren het nieuwe programma cultuur uit. Besluitvorming over het programma cultuur is gepland voor eind 2025. In het programma cultuur heeft ook de museumvisie een plek. We realiseren een Cultuurhuis met als uitgangspunt de combinatie van de bibliotheek en culturele voorzieningen. We leggen het definitief ontwerp en exploitatieplan aan de gemeenteraad voor. We geven hiermee ook uitvoering aan de raadsopdracht vanuit de raadsagenda.

RB

We realiseren samen met de bibliotheek de randvoorwaarden voor een toekomstbestendige bibliotheek, met ruimte voor de uitvoering van wettelijke taken en activiteiten in de wijken. Hiermee geven we uitvoering aan de zorgplicht van de gemeente voor de bibliotheek.

RB

We hebben extra aandacht voor bewegen voor specifieke doelgroepen. Hiervoor versterken en verbreden we de SeniorenFit aanpak in alle wijken. We werken lokaal en regionaal samen om inclusief sporten te bevorderen.

35

Begroting 2026 Actie (planning)

2026 2027 2028 2029

We faciliteren sportverenigingen bij de werving van vrijwilligers, zodat verenigingen ook op lange termijn vitaal blijven. We realiseren de nieuwbouw van het zwembad.

2.6.3

Wat gaat dit kosten?

Sport, Cultuur en Recreatie - bedragen x € 1.000

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

5.1 Sportbeleid en activering

1.300

1.301

1.299

1.342

1.341

1.339

5.2 Sportaccommodaties

3.970

3.359

3.803

3.357

3.227

3.206

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

1.876

1.729

1.868

1.717

2.072

2.028

5.4 Musea

1.617

1.667

1.791

1.810

1.760

1.760

5.5 Cultureel erfgoed

830

900

731

701

658

657

5.6 Media

1.028

748

870

797

797

927

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

4.072

4.167

4.329

4.634

4.645

4.680

Lasten

14.693

13.872

14.692

14.357

14.501

14.597

679

708

268

30

30

30

5.2 Sportaccommodaties

1.429

1.488

1.488

1.488

1.488

1.488

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

137

104

122

122

122

90

5.4 Musea

168

132

482

132

132

132

5.5 Cultureel erfgoed

178

292

126

126

126

126

5.6 Media

367

111

111

154

154

754

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

140

119

119

119

119

119

5.1 Sportbeleid en activering

Baten

3.097

2.954

2.716

2.171

2.171

2.738

Totaal saldo van baten en lasten

-11.596

-10.918

-11.976

-12.186

-12.329

-11.859

Toevoegingen reserves

1.653

6.050

420

375

0

0

Onttrekkingen reserves

1.867

4.291

501

599

435

435

-11.382

-12.676

-11.895

-11.962

-11.894

-11.424

Resultaat

36

Begroting 2026 Taakveld (bedrag x € 1.000)

Verschil tussen 2025 en 2026

Verdeling Toelichting bedrag

Lasten TV5.2 Sportaccommodaties

444 N

400 N

Voor de compensatie van de hoge energielasten voor de accommodaties van de Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties (SGS) wordt voor 2026 € 400.000 geraamd. Zie ook reserves.

TV5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

139 N

240 N

In de primitieve begroting 2025 is een taakstelling op subsidies opgenomen van € 247.000 in 2025. Deze taakstelling is in de loop van 2025 grotendeels ingevuld. Voor 2026 is de taakstelling ook zo goed als opgelost, conform de perspectiefnota 2026. Het invullen van de taakstelling betekent dat een negatieve last wordt weggestreept. Dit leidt boekhoudkundig tot een negatieve afwijking.

53 V

Het budget talentontwikkeling jongeren wordt overgeheveld van TV5.3 naar TV6.23. Deze overheveling verloopt budgetneutraal, Zie ook toelichting op TV6.23.

45 N

Ten opzichte van 2025 zijn er in 2026 extra lasten voor de doorbelasting van personeelskosten door interne verschuiving.

30 N

In de perspectiefnota 2026 is voor 2026 een bedrag opgenomen als activiteitenbudget voor het Gorcums Museum, bedoeld voor wisselende content. Dit staat niet in de begroting 2025.

TV5.4 Musea

124 N

TV5.5 Cultureel erfgoed

169 V

108 V

De tijdelijke formatie die in de begroting 2023 was opgenomen, wordt afgebouwd. Dit leidt tot een lagere doorbelasting van personeelskosten.

TV5.6 Media

122 N

114 N

Met de septembercirculaire 2024 heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel in 2025 en 2026. Deze middelen worden als subsidie aan de bibliotheek verstrekt en waren in de primitieve begroting 2025 nog niet verwerkt.

TV5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

162 N

103 N

Ten opzichte van 2025 zijn er in 2026 extra lasten voor de doorbelasting van personeelskosten door interne wijziging.

440 N

391 N

In het kader van de specifieke uitkering Stimulering Sport is voor 2025 € 393.000 aan terug te ontvangen btw in het kader van sport geraamd. Voor 2026 is het nog niet zeker dat deze restitutie ook zal plaatsvinden.

Baten TV5.1 Sportbeleid en activering

TV5.4 Musea

350 V

350 V

In 2026 is incidenteel een baat opgenomen voor de verkoop van een pand.

TV5.5 Cultureel erfgoed

166 N

150 N

In de perspectiefnota 2025 zijn baten opgenomen voor de verkoop van gronden en panden. Het betreft een incidentele opbrengst in 2025 die in 2026 niet meer van toepassing is.

Toevoeging aan de reserves

5.630 V

6.050 V

In de begroting 2025 zijn nieuwe afschrijvingsreserves gevormd voor in totaal € 6 mln., namelijk voor het Caribabad, de verduurzaming van de Oosterbliek, de keerwand aan de Den Uylstraat en de Nieuwe Doelen. Dit is in de begroting 2026 niet aan de orde.

420 N

In 2026 wordt € 420.000 toegevoegd aan de reserve Energielasten SGS.

Onttrekking aan de reserves

3.790 N

3.220 N

In de begroting 2025 is € 3.2 mln. aan de algemene reserve onttrokken ten behoeve van de afschrijvingsreserves keerwand den Uylstraat en de Nieuwe Doelen.

400 N

In de begroting 2025 is € 840.000 onttrokken aan de reserve Energielasten SGS voor de naar voren gehaalde indexering van het investeringsbudget Nieuwe Zwembad. In 2026 wordt € 400.000 onttrokken aan de reserve Energielasten SGS ter compensatie van de hoge energielasten voor de vier sportaccommodaties SGS.

130 N

In de begroting 2025 is € 130.000 onttrokken aan de reserve Duurzaamheid programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie voor de afschrijvingsreserve Sporthal Oosterbliek.

Reserves

37

Begroting 2026 In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen. Met deze begroting 2026 worden de investeringen 2026 ook vastgesteld. Investeringen (bedrag x € 1.000)

2026

2027

Nieuwbouw Caribabad

7.518

7.633

Indexering Nieuwe Doelen

2028

2029

200

200

200

256

Verduurzaming oude Stadhuis

375

Speelruimteplan

183

Indexering vervangen kade Stationsweg

79

Indexering keerwand Den Uylstraat

90

Voertuigen en materieel

195

159

158

62

Totaal investeringen

8.321

8.367

358

262

Nieuwbouw Caribabad Als gevolg van het raadsvoorstel 'Toekomstvisie Caribabad' heeft de gemeenteraad middelen beschikbaar gesteld voor de nieuwbouw van het Caribabad. Voor de jaarschijf 2026 staat hiervoor € 7,5 mln. in de begroting. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000)

Bedrag

Subsidie Jeugdsport*

61

Subsidie inclusief sporten, gezonde leefstijl en 55+*

11

Stichting Gorinchemse sportaccommodaties COC Rotterdam

1.797 7

Stichting Openbare Bibliotheek AanZet

877

Culturele evenementen en voorstellingen*

158

Cultuureducatie en participatie*

45

Stichting Kindercentra Gorinchem

16

Stichting Internationaal Film Festival Gorinchem

51

Amateurkunst*

66

Professionele Podiumkunsten Gorinchem*

98

Stichting Hendrick Hamel Foundation Totaal

*subsidie gebaseerd op nadere regels.

38

36 3.223

Begroting 2026

2.7

Programma 7 Sociaal domein

Taakvelden Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Eva Dansen

6.21

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo

Eva Dansen

6.22

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

Eva Dansen

6.23

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

Eva Dansen

6.3

Inkomensregelingen

Marjo Molengraaf

6.4

WSW en beschut werk

Marjo Molengraaf

6.5

Arbeidsparticipatie

Marjo Molengraaf

6.60

Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

Eva Dansen

671A

Huishoudelijke hulp (Wmo)

Eva Dansen

671B

Begeleiding (Wmo)

Eva Dansen

671C

Dagbesteding (Wmo)

Eva Dansen

671D

Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

Eva Dansen

672A

Jeugdhulp begeleiding

Eva Dansen

672B

eugdhulp behandeling

Eva Dansen

672C

Jeugdhulp dagbesteding

Eva Dansen

672D

Jeugdhulp zonder verblijf overig

Eva Dansen

673A

Pleegzorg

Eva Dansen

673B

Gezinsgericht

Eva Dansen

674A

Jeugdhulp behandeling GGZ zond verblijf

Eva Dansen

674B

Jeugdhulp crisis/LTA/ GGZverblijf

Eva Dansen

674C

Gesloten plaatsing

Eva Dansen

6.752

Jeugdhulp ambulant regionaal

Eva Dansen

6.753

Jeugdhulp ambulant landelijk

Eva Dansen

6.762

Jeugdhulp met verblijf regionaal

Eva Dansen

6.763

Jeugdhulp met verblijf landelijk

Eva Dansen

6.791

PBG Wmo

Eva Dansen

6.792

PGB Jeugd

Eva Dansen

6.811

Beschermd wonen (Wmo)

Eva Dansen

6.812

Maatschappelijke - en vrouwenopvang (Wmo)

Eva Dansen

6.821

Jeugdbescherming

Eva Dansen

6.822

Jeugdreclassering

Eva Dansen

6.91

Coördinatie en beleid Wmo

Eva Dansen

6.92

Coördinatie en beleid jeugd

Eva Dansen

7.1

Volksgezondheid

Eva Dansen

39

Begroting 2026

2.7.1

Wat willen we bereiken?

Doel Uit het collegeprogramma: Elke inwoner krijgt de zorg en ondersteuning die hij of zij nodig heeft. Daarbij werken we samen met het sociale netwerk rondom de inwoner. Professionele ondersteuning is laagdrempelig en dichtbij maar ook zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. Ondersteuning moet eenvoudig te vinden zijn daarom richten we een centraal loket in. We werken we met zorg en welzijnspartners aan een preventieve aanpak zodat inwoners zo lang mogelijk gezond blijven. En zo houden we zorg en ondersteuning betaalbaar en toekomstbestendig. Alle kinderen en jongeren in Gorinchem moeten gezond en veilig kunnen opgroeien in onze stad. De stad moet een thuis zijn. Zorg of ondersteuning bieden we zo licht en dichtbij als mogelijk. Zo bieden we met alle zorgpartners in de regio zorg en ondersteuning in alle fases van het volwassen worden. Bij de inzet van zorg en ondersteuning gaan we uit van zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. We kijken daarbij naar het hele gezin, de omgeving en het kind. We zetten in op gezondheid van kinderen en het voorkomen van zorg. Dat doen we samen met onze partners waaronder de GGD en het jongerenwerk. Ook bij jeugdzorg zien we toenemende wachttijden voor zorg. We werken deze periode hard aan het terugdringen van de wachtlijsten. We werken aan zorg dichtbij huis.

Dat doen we onder andere samen met huisartsen en met onze lobby voor het behoud van de spoedeisende hulp. We zetten ons in voor de zorg dichtbij maar ook voor behoud en verbeteren van de kwaliteit van de zorg. Het leven van een gezonde leefstijl draagt bij aan het voorkomen van zorg. Samen met onze inwoners werken we hieraan. We beginnen hier al mee op scholen. En we geven voorlichting wat mensen zelf kunnen doen. De stad maken we met elkaar. Inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente zoeken allemaal het beste voor de stad. Daarom willen we meer samenwerken met en werken vanuit de wijk. De wijken zijn sterke knooppunten met maatschappelijke partners en inwoners, jong en oud. Vanuit de wijken kunnen we dichtbij en met kennis van de wijk problemen aanpakken en wijken verder verbeteren. We zorgen dat we snel aan de slag kunnen met verbeteringen die vanuit de wijken worden aangedragen. We behouden de ontmoetingsplaatsen in de wijken. Zo verbinden we verschillende groepen met elkaar en versterken we de sociale kracht van de wijk. Extra aandacht hebben we voor onze jongeren in de wijk. We zetten erop in dat zoveel mogelijk mensen aan het werk kunnen. Werk is niet alleen een manier om geld te verdienen. Werk geeft voldoening, biedt gelegenheid om andere mensen te ontmoeten en een bijdrage te leveren aan de maatschappij.

Dat geldt niet alleen voor betaald werk, maar ook voor het vele vrijwilligerswerk dat gebeurt. We willen een sluitende aanpak voor armoede en schulden. Dit betekent dat we zoveel mogelijk inwoners helpen met het oplossen van schuldenproblemen en het voorkomen van armoede. Een zorgelijke financiële situatie verstoort het vermogen mentaal fit aan het werk te gaan. Die cirkel willen we doorbreken. Daarom pakken we armoede aan. We bieden mensen die door oorlogen en rampen van huis zijn verdreven een veilige plek in Gorinchem. We willen dat zij zich thuis voelen in onze stad. Dat geldt zowel voor mensen die zijn gevlucht vanwege de oorlog in Oekraïne als voor mensen uit andere delen van de wereld. Daarom zorgen we voor goede opvang voor vluchtelingen met draagvlak in de samenleving. Opvang van vluchtelingen gaat niet alleen over huisvesting. Ook het onderwijs, de zorg of andere voorzieningen moeten gewaarborgd zijn, we gaan daarbij uit van de draagkracht van de stad. We werken hierbij samen met de regio en de provincie.

40

Begroting 2026 Overige ontwikkelingen: De Landelijke Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Alle betrokken partijen, waaronder de gemeenten, hebben zich gecommitteerd aan de doelstellingen en gewenste vernieuwing. In 2024 is het Lokale plan van aanpak Hervormingsagenda Jeugd voor de gemeente Gorinchem vastgesteld. Ook in 2026 zal hier nog uitvoering aangegeven worden. De door het Rijk aangekondigde daling in de gemeentelijke bijdrage, als gevolg van verwachte structurele besparingen, is mede dankzij de uitspraak van de deskundigencommissie Van Ark verschoven naar 2028. Tot die tijd worden gemeenten financieel gecompenseerd om uitvoering te kunnen geven aan diverse maatregelen. En om een stevige sociale basis te creëren. Het landelijke Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, dat uitgaat van een integrale aanpak bij kinderen, gezinnen en huishoudens waar sprake is van onveiligheid, waaronder ook ontwikkelingsbedreiging, moet in 2030 staan. Dit vraagt om een fundamenteel andere werkwijze bij volwassenen en kinderen waar veiligheidsvraagtukken spelen. We werken toe naar integrale ondersteuning van gezinnen en huishoudens, met een centrale rol voor stevige lokale teams met oog voor veiligheid en een kwalitatief sterk Regionaal Veiligheidsteam.

41