Agendabundel

scheppen. Wij gaan ons niet onderscheiden in Gorinchem ten opzichte van Tiel, Oosterhout, of wat grotere steden, waar mensen echt naartoe uitgaan, met een groot theater, wij willen desalniettemin zelf gewoon voor onze eigen amateurkunsten, maar die kleine theaters brengen ons, zeg maar, anders naar boven met al die krachten en alle maatschappelijke activiteiten die daar ook gebeuren, bijvoorbeeld op woensdag, zo’n gehaktdag voor mensen die aan eenzaamheid lijden. Er zijn echt veel zorgen over, van ‘goh, gaan we dit nou te grabbel gooien?’ Dus laten we gewoon lekker duidelijkheid geven: mensen, deze dingen, dat gaat ook helemaal niet om veel geld, echt niet, zeker niet in verhouding, bijvoorbeeld de € 25.000 voor een van die stichtingen, laten we daar nou alsjeblieft duidelijk over zijn. De voorzitter: Dank u wel. De heer Koçak. De heer Koçak: Dank u wel, voorzitter. De heer Van Santen gaf aan dat hij de intentie begrijpt en ook steunt. Anderzijds hoor ik de heer Schefferlie zeggen dat de strekking van de motie is: handen af van de kleine podia. Dus dat is de strekking en dat betekent dat u als VVD de motie kunt steunen. Met andere woorden: het college kan de motie gewoon overnemen op grond van in ieder geval de strekking van de motie. De heer Van Santen: Bedankt voor het advies, meneer Koçak.

Wij steunen die intentie vooral, maar ik zit nog heel erg te dubben over de precieze formulering van de motie. Ik hoorde net al iets zeggen over aanpassen of iets dergelijks, en daar ben ik benieuwd naar… De heer Schefferlie: Nee, we gaan de motie echt niet aanpassen hoor, want er staat niet gespecificeerd of de subsidie is voor een stichting of een locatie. Het gaat er gewoon om dat het geld dat wij investeren om het leven in de brouwerij te houden op die locaties, om daar de handen van af te houden. Laten we het niet ingewikkelder maken. U wilt die duidelijkheid geven in de stad, of niet. De voorzitter: De heer Klein. De heer Klein: Voorzitter. Het wordt heel erg een woordendiscussie, maar volgens mij moet de motie sowieso anders verwoord worden, want nu staat er letterlijk: ‘door het beperken of afschaffen van subsidies, of het verkopen van bijbehorend onroerend goed’. Dat staat er vrij letterlijk, dus dan lees ik toch echt: de subsidies van Peeriscoop, ‘t Pand en het Zevende huis, of door het verkopen van ‘t Pand. Met de intentie ben ik het helemaal eens, maar niet met de manier waarop het hier opgeschreven staat. Het staat er echt zo, meneer Schefferlie. De heer Schefferlie: Voorzitter, dat is een interpretatie. Er staat niet achter waar de subsidies over gaan. Met de podia wordt bedoeld de plek waar dat gebeurt.

Nou, ja, weet je: als je het niet wilt begrijpen, hartstikke goed. Ik denk dat de stad het hartstikke goed begrijpt. We horen wel hoe de stemming uitvalt. De voorzitter: Dank u wel. Nog een reactie van de heer Van Santen en dan is er volgens mij voldoende over uitgewisseld.

De heer Van Santen: De reactie is eigenlijk al door de heer Klein gegeven. De intentie begrijpen we echt wel, daar gaat het niet om. Het gaat vooral om de technische uitleg erachter, maar ik ben benieuwd wat er nog vanuit het college zal worden gezegd. Ik was nog niet helemaal klaar, ik had nog een heel kort dingetje, maar laat dat verder ook maar. Wij blijven in ieder geval graag denken in mogelijkheden en kijken uit naar die verdere uitwerking. De voorzitter: Dank u wel. De heer Oostrum, PvdA. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. Als Partij van de Arbeid zijn we uiteraard voor een bruisende oase van cultuur en andere maatschappelijke activiteiten in de stad, in De Nieuwe Doelen straks. We hebben ook een grote voorkeur, inhoudelijk, voor variant B, dat moge duidelijk zijn. De Partij van de Arbeid staat bekend om haar bereidheid geld aan maatschappelijke doelen uit te geven, zelfs het investeringsplafond is daarbij niet heilig, maar we willen ook wel weten hoeveel geld dan van tevoren. Dat is bij ons de essentie van het amendement, zoals ik net via een interruptie heb getracht duidelijk te maken. Het verschil tussen het raadsvoorstel en het amendement, zoals wij het in ieder geval lezen, is dat er een verschillende manier is van het uitwerken van variant B en variant 0.

De reden waarom wij het amendement mede hebben ingediend en nog steeds steunen, is dat het verschillend in het raadsvoorstel staat en wij willen het gelijkwaardig uitgewerkt hebben. Ik hoor de heer Klein, de heer De Pagter en de heer Van Andel eigenlijk alle drie zeggen dat ze verwáchten dat het gelijkwaardig wordt uitgewerkt, maar ik lees het daar niet. Dat kan aan mij liggen, maar ik ben in ieder geval niet dyslectisch! We lezen het dus kennelijk verschillend. Voorzitter. Wat ons betreft dus eerst financieel uitzoeken, dan de participatie en gelijkwaardig financieel uitzoeken. De voorzitter: Dank u wel. De heer De Pagter. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. De moties en het amendement vinden wij voorbarig, omdat we nog niet over financiën een besluit nemen; dat doen we bij de perspectiefnota, zodra deze is uitgewerkt en ook in de meerjarenbegroting verder uitwerking is gegeven. Het raadsvoorstel zullen wij steunen, want er wordt helder en transparant gecommuniceerd over een variantenkeuze, om deze verder uit te werken. Er wordt openheid gegeven over het proces en hoe dit verder moet lopen en wordt uitgewerkt. Ik ben alleen nog benieuwd naar het volgende. Ik heb de wethouder volgens mij horen zeggen dat variant 0 en variant B gelijkwaardig uitgewerkt zullen worden. Ik verzoek de wethouder daarover nog even duidelijkheid te geven.

Het staat nu op verschillende punten met een aantal woorden in het raadsvoorstel, maar het zou helder zijn als de wethouder hier een antwoord op geeft, zodat het voor iedereen duidelijk is. De verdere uitwerking zien we met vertrouwen tegemoet. Bij de perspectiefnota zullen we er financieel over kunnen besluiten en dan ook het besluit kunnen nemen. Een laatste toevoeging. Als het variant 0 wordt, vinden we ook wel dat de bibliotheek hierin zeker meegenomen moet worden en dat er helderheid komt voor de bibliotheek, zodat zij niet in het ongewisse wordt gelaten. Dat vinden we zeer belangrijk en ik wil graag weten of de wethouder dat kan bevestigen.

De heer Schefferlie: Wat dat betreft zou de heer De Pagter ook het amendement kunnen steunen, want daar nemen we het uitdrukkelijk in op. De heer De Pagter: Maar het amendement gaat nu over culturele instellingen en culturele instellingen zijn zo groot. U vraagt nu voor drie kleine podia... De heer Schefferlie: Nee nee, nee, ik heb het over het amendement en u praat nu over de motie. Ons amendement roept ook op om juist in variant 0 ook de bibliotheek een eigenstandige uitwerking te geven. De heer De Pagter: Volgens mij staat het ook in het raadsvoorstel en ik vraag nu of de wethouder daarover duidelijkheid kan geven. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Ik stel voor dat we eerst weer even een minuut of zes, zeven schorsen, want daar lijkt behoefte aan te zijn. Laten we afspreken dat we om half twaalf weer verder gaan. De vergadering is geschorst (23.23 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (23.35 uur). Aan de orde is het raadsvoorstel variantenkeuze toekomstperspectief De Nieuwe Doelen. De raad heeft in tweede termijnen gesproken en het woord is nu wederom aan wethouder Polatli. Wethouder Polatli: Voorzitter, dank u wel. Allereerst de vraag van de heer Tekir in welke context dit is. Dat was ik eventjes kwijt; dank dat ik de ruimte heb gekregen om de zin te zoeken die ik niet in mijn hoofd had.

Het staat onder het kopje ‘Financiën’ van het raadsvoorstel, en daaruit citeer ik: “Om u alvast enig gevoel te geven, presenteren wij u hier een aantal denkrichtingen welke het college de komende tijd zal meenemen in haar uitwerking.” Dit is nadrukkelijk indicatief en daar staat ook niet alleen dekking zoeken binnen de kaders van het huidige cultuurbudget, maar nog een aantal andere voorbeelden van indicatieve denkrichtingen. Dat is het antwoord daarop. De heer Tekir: Voorzitter. Dit was volgens mij het voorlezen van wat in het voorstel staat. Mijn vraag was een andere. De wethouder gaf in eerste termijn aan dat dekking gezocht zou worden binnen de volledige begroting, en dat is wat anders dan wat hier staat, namelijk dat de dekking wordt gezocht binnen het huidige cultuurbudget. Die twee kunnen niet alle twee waar zijn. Dus waar mogen we van uitgaan? Wethouder Polatli: De gehele begroting, en daar valt punt 4 ook onder, dus ze zijn wel allebei waar. De heer Tekir: Voorzitter, dit is een woordenspel. De begroting bevat meerdere programma’s dan alleen het programma cultuur. Wethouder Polatli: We kijken naar de totale begroting, had ik ook al gezegd. De heer Tekir: Oké, maar dan zou ik in de woorden van de heer Klein willen zeggen: dan is dit voorstel onjuist.

Wethouder Polatli: Het is een denkrichting. De heer Tekir: U zegt nu iets anders dan wat in het voorstel staat, dus nogmaals, om de woorden van de heer Klein te memoreren: het voorstel is dan gewoon onjuist. Wethouder Polatli: Nou, ‘woordspeling’.., het is indicatief, om u alvast een gevoel te geven. We kijken naar de gehele begroting. De heer Tekir: Nogmaals: wat u zegt is strijdig met het voorstel. U zegt ‘we kijken naar de hele begroting als mogelijke dekkingsbronnen’ en onder 4 staat dat we alleen dekking zoeken binnen de kaders van het huidige cultuurbudget. U trekt het nu breder zegt: nee, we gaan binnen de hele begroting kijken. De vrees die hier op tafel ligt is dat we gaan schrappen in het cultuurbudget. Daarom hebben we samen met Democraten Gorinchem een motie ingediend, om dat te voorkomen. Wethouder Polatli: Ik kan het nog een keer herhalen: we gaan kijken naar de complete begroting. De heer Tekir: Dat is prima, maar dan is het voorstel onjuist. Wethouder Polatli: De heer Schefferlie luistert even niet mee, anders had hij waarschijnlijk gezegd dat dat dat spijkers op laagwater zoeken is. De voorzitter: Ik constateer dat er verschil van mening is tussen datgene wat de wethouder zegt en wat de heer Tekir zegt. Gaat u verder. Wethouder Polatli: Ik had al in mijn eerste termijn aangegeven dat we de varianten gelijkwaardig gaan uitwerken.

De heer De Pagter vroeg om een bevestiging daarvan. Welnu, bij dezen. Ten aanzien van de kleine podia heb ik al enkele malen verzekerd – maar ik ben een aantal keren geïnterrumpeerd door de heer Schefferlie, waardoor het misschien niet duidelijk was –dat wij net als u niet willen dat de kleine podia lijden aan de gevolgen van De Nieuwe Doelen. Alleen, de motie zegt ook meer dan dat en meer garantie geven dan een jaarlijkse subsidie die op dit moment wordt gegeven, ik weet dan ook werkelijk niet wat voor garantie u zou willen hebben. De heer Schefferlie: Het gaat om subsidies die gekoppeld zijn aan de locaties, het leven in de brouwerij; dat is eigenlijk waar het om gaat. Voor één locatie geldt volgens mij dat het eigendom van de gemeente is, vandaar dat de suggestie wordt gedaan om dat pand niet te verkopen. Dat dat hebben we opgeschreven, omdat u als bron ook aangaf ‘misschien kunnen we activiteiten centraliseren’. Daar hoeft op zich niets mis mee te zijn, als bepaalde activiteitenspelers het goed vinden, maar voor deze drie geldt dat ze het graag op hun eigen plek willen blijven doen, vandaar. Maar het klinkt alsof u de motie ondersteunt en daar zou ik in ieder geval heel blij mee zijn, want dan creëert u duidelijkheid zonder dat het u iets kost, want we gaan niets anders doen dan we nu al doen. We zeggen alleen: handjes af van de kleine theaters.

Wethouder Polatli: Dan is nog de vraag gesteld, ik weet niet meer door wie: wat doen we hier vanavond? We zijn vandaag van vier varianten naar twee varianten aan het gaan,

die we beide evenredig willen uitwerken. We willen ze beide gelijkwaardig uitwerken. Ik had al aangegeven dat het misschien wat onhandig in het raadsvoorstel staat. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dames en heren. We hebben nu twee termijnen gehad waarin we het raadsvoorstel en een amendement en twee moties hebben besproken, dus het lijkt me goed om nu tot stemming over te gaan. Volgens het reglement van orde gaan we eerst stemmen over het amendement, vervolgens over de moties en daarna over het voorstel. Ik begin dus met het amendement en dat heeft als titel ‘Varianten groot podium / bibliotheek’. Wenst iemand hierover nog een stemverklaring af te leggen? Dat is niet het geval. De stemming over het amendement is geopend. Het amendement wordt in stemming gebracht en met 14 tegen 10 stemmen verworpen. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Van der Geest, mw. De Groot, Koçak, Kuijten, Oostrum, mw. Pellikaan, Schefferlie en Tekir. Tegen hebben gestemd de leden Van Andel, Bahlmann, Van Gammeren, mw. Hamann, Van Houwelingen, Klein, Krol, mw. Metz, De Pagter, Roeland, Van Santen, Van Veen, mw. VeldheerVink en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Aan de orde is motie M01 van Democraten Gorinchem en andere, getiteld ‘Kleine podia, groot bezit’.

Wens iemand hierover een stemverklaring af te leggen? De heer Klein: Voorzitter, het mag waarschijnlijk allemaal niet meer, maar ik ben er voorstander van om flexibel met regels om te gaan en daarom wil ik nog een laatste ‘zalvingspoging’ doen om toch als raad tot elkaar te komen op het moment dat we bereid zijn om achter het Zevende huis een punt te zetten en daarbij dan niet specifiek te praten over subsidies, al dan niet het verkopen... De voorzitter: Wat u nu doet, kan echt niet meer. U kunt alleen een stemverklaring afleggen. De heer Klein: Oké dan niet; het was een poging. De voorzitter: Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Een korte stemverklaring. Gorcum Actief vindt dat breed draagvlak nodig is om deze plannen tot ontwikkeling te brengen. De kleine podia zijn kwetsbaar, dat zien we heel goed in. Wij zoeken juist ook met hen de samenwerking en kunnen ons vinden in de toezegging van de wethouder dat zo te doen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Andel. De heer Van Andel: Voorzitter. Ik vind het jammer dat de heer Schefferlie geen enkel druppeltje water bij de wijn wil doen. Ik zal op dat punt hetzelfde commentaar geven als mevrouw Hamann.

De voorzitter: Anderen nog? De heer Klein: Voorzitter, nu dan in de vorm van een stemverklaring. Wij sluiten ons aan bij voorgaande sprekers. Het is geenszins onze intentie om dit ten koste te laten gaan van kleinere podia, maar vanwege de inhoud van de motie zullen we tegenstemmen. De voorzitter: De heer Schefferlie. De heer Schefferlie: Dank u, voorzitter. De motie is klip-en-klaar, en daar kun je eigenlijk alleen maar voor zijn als je van Gorinchem houdt. Dank u wel. De voorzitter: De heer de Pagter. De heer De Pagter: Dank u wel, voorzitter. We zullen tegen de motie stemmen omdat die een precedentwerking heeft op subsidies die zijn vastgesteld. Subsidies worden jaarlijks vastgesteld en een precedentwerking kan ertoe leiden dat andere culturele instellingen ook gaan eisen dat hun subsidies onaangeroerd worden. Subsidies vragen we per jaar aan en daar leg je verslaglegging over uit en daar geef je verantwoording over, dus in die zin stemmen we tegen de motie. De voorzitter: De heer Van Santen. De heer Van Santen: Heel kort. Wij sluiten ons aan bij de woorden van de heer De Pagter, dus wij zullen ook tegen de motie stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dan open ik nu de stemming over de motie. De motie wordt in stemming gebracht en met 14 tegen 10 stemmen verworpen. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Van der Geest, mw.

De Groot, Koçak, Kuijten, Oostrum, mw. Pellikaan, Schefferlie en Tekir. Tegen hebben gestemd de leden Van Andel, Bahlmann, Van Gammeren, mw. Hamann, Van Houwelingen, Klein, Krol, mw. Metz, De Pagter, Roeland, Van Santen, Van Veen, mw. VeldheerVink en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Dan gaan wij naar motie M02, getiteld ‘Betaalbaarheid bibliotheek en groot podium’. Niemand wenst een stemverklaring af te leggen, stel ik vast, zodat we meteen tot stemming kunnen overgaan. De motie wordt in stemming gebracht en met 14 tegen 10 stemmen verworpen. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Boutachkourt, Van der Geest, mw. De Groot, Koçak, Kuijten, Oostrum, mw. Pellikaan, Schefferlie en Tekir. Tegen hebben gestemd de leden Van Andel, Bahlmann, Van Gammeren, mw. Hamann, Van Houwelingen, Klein, Krol, mw. Metz, De Pagter, Roeland, Van Santen, Van Veen, mw. VeldheerVink en mw. Van 't Westende-de Bijl. De voorzitter: Ten slotte is het raadsvoorstel aan de orde. Wenst iemand hierover een stemverklaring af te leggen? De heer Van der Geest.

De heer Van der Geest: Voorzitter. Wij zullen uiteindelijk toch voor het voorstel stemmen, vooral vanwege de bibliotheek, maar wij zullen dezelfde houding als het college en de coalitie aannemen ten opzichte van het zoeken van de dekking. U hoeft bij ons niet aan te kloppen om het te zoeken in de investeringen en het kapot bezuinigen in de exploitatie. Ik wil bij dezen ook nog wel een opmerking maken aan het adres van de heer Klein. Het schoot mij in het verkeerde keelgat dat er de hele avond allerlei verwijten zijn gemaakt om vervolgens om twee minuten voor twaalf binnen te komen met een aanpassing van de motie en dan zeggen dat de heer Scheffer niet meebeweegt. Kijkt u deze avond maar eens terug. Het was een financiële kloof die gedicht moest worden, maar de kloof hier in de raad heeft u vandaag met uw vrolijkheid of enthousiasme wel dieper geslagen. We zullen alsnog met belangstelling volgen wat het college de komende tijd gaat doen en voor stemmen, maar dat is vooral voor de bibliotheek, zoals gezegd. De voorzitter: Dank u wel. De heer Oostrum. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. Wij zullen voor het raadsvoorstel stemmen, nu de wethouder heeft toegezegd dat hij een gelijkwaardige uitwerking van de varianten 0 en B zal presenteren, zodat wij bij de uiteindelijke stemming onze voorkeur kunnen bepalen aan de hand van onder andere de financiële dekking.

Inhoudelijk is onze voorkeur variant B. De voorzitter: De heer Schefferlie. De heer Schefferlie: Voorzitter. Wij stemmen voor, al spreken we zelf absoluut geen voorkeur uit, maar we willen niet de indruk wekken dat we de nadere uitwerking willen tegenhouden. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tekie. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Zoals ik in mijn bijdrage al aangaf, zitten we nu in een proces dat nog niet is afgerond, maar wel een uitvoering is van het initiatiefvoorstel dat we als raad hebben genomen. Dat proces zal linksom of rechtsom afgemaakt moeten worden en om optimaal recht te doen aan het initiatiefvoorstel kunnen wij nu ook niet anders dan akkoord gaan. Tegelijkertijd baart het rookgordijn dat nu alsnog bestaat ten aanzien van de dekking ons zorgen. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt nu bij het college en we zien graag bij de perspectiefnota tegemoet wat daarvan terecht is gekomen en welke keuzes voor zullen liggen. Dank u wel. De voorzitter: Geen andere stemverklaringen, stel ik vast. Dan open ik de stemming over het raadsvoorstel. Het raadsvoorstel wordt in stemming gebracht en met algemene stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Van Andel, Bahlmann, Boutachkourt, Van Gammeren, Van der Geest, mw. De Groot, mw. Hamann, Van Houwelingen, Klein, Koçak, Krol, Kuijten, mw. Metz, Oostrum, De Pagter, mw.

Pellikaan, Roeland, Van Santen, Schefferlie, Tekir, Van Veen, mw. Veldheer-Vink en mw. Van 't Westende-de Bijl.

10. Overzicht begrotingswijzigingen februari 2024 (2024-903130)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 11. Motie vreemd aan de orde van de dag.

De voorzitter: Het woord is aan de heer Van Houwelingen van de SP. Ik heb met hem afgesproken dat hij het, gezien het late tijdstip, zeer kort zal houden. Daarna zal ik een voorstel doen. De heer Van Houwelingen: Dank u wel, voorzitter. Ik probeer het zeker kort te houden, het is immers vijf voor twaalf, in dit geval bijna letterlijk wat betreft de begroting. We zijn raadslid geworden omdat we het allerbeste willen voor onze gemeente en niet om de gemeente kapot te bezuinigen. Deze zin uit het manifest ‘Raden in verzet’ trok mijn aandacht. Als de rijksoverheid vanaf 2026 haar plannen niet aanpast, zullen we net als driehonderd andere gemeenten worden gedwongen om bovenop al enorme opgaven ook te bezuinigen, of de begroting niet sluitend in te dienen. Er is minder geld, daar kunnen we niet omheen. Ik ben ervan overtuigd dat al deze raadsleden het beste willen voor onze inwoners en dat alle raadsleden in deze zaal, ieder vanuit hun eigen invalshoek, zich hard maken voor deze gemeente, onze stad. Als raadsleden willen wij ons werk doen. Wij willen veel betekenen voor onze inwoners en dat kan niet zonder geld. Daarom is het van groot belang dat wij als gemeente Gorinchem samen met andere gemeenten blijven benadrukken dat wij ook geld nodig hebben om onze lokale taken en grote opgaven goed en voldoende uit te voeren.

Wij willen het college vragen om onze zorgen onder de aandacht te brengen op alle plekken in Nederland die van toepassing zijn, te beginnen bij de informateur en de formerende partijen. Het is heel belangrijk dat wij als gemeenteraad van Gorinchem – en ik hoop dat de hele raad dit steunt; de PvdA heeft al laten weten de motie mede te willen indienen – de onderhandelende partijen laten zien dat het heel belangrijk is om de gemeentes niet te vergeten. Ze hebben het daar over de euro’s, maar hier gebeurt het, hier wordt het uitgevoerd. Ik zal heel trots zijn op deze gemeenteraad wanneer deze in verzet gaat tegen de plannen van het rijk vanaf 2026. We moeten voldoende geld hebben om het beste te kunnen uitvoeren voor onze inwoners. Dat is de strekking van de motie.

Motie M03: Raden in verzet – zonder geld geen gemeenten De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 29 februari 2024; roept het nieuw te vormen kabinet op in het regeerakkoord te regelen dat: • gemeenten de belangrijke maatschappelijke opgaven kunnen realiseren door hiervoor voldoende geld beschikbaar te stellen; • gemeenten structureel over voldoende middelen beschikken via het gemeentefonds door bijvoorbeeld afschaffing van de opschalingskorting, voortzetten van de bestaande financieringssystematiek en indexering van de fondsen passend bij echte (stijgende) kosten op wettelijke (zorg)taken; • gemeenten sturingsmogelijkheden en bevoegdheden krijgen die bij hun taken en verantwoordelijkheden passen; • gemeenten nooit meer in een situatie terecht kunnen komen waarbij wel de taken, maar niet de benodigde middelen bij de gemeenten terechtkomen; • de interbestuurlijke (financiële) verhoudingen op basis van gelijkwaardigheid en samenwerking worden hersteld en verankerd; vraagt het college om:

• deze motie ter kennis te brengen van de informateur en onderhandelende par�jen namens de gemeente Gorinchem; • deze mo�e ter kennis te brengen van de vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken; • deze motie in kopie te sturen aan het actiecomité Raden in Verzet via radeninverzet@gmail.com en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter: Dank u wel. Deze motie gaat over een problematiek die ons allen zeer bekend is en waarop ook de VNG volop op actief is. De vraag is even – ik kijk rond, want u gaat erover –: wilt u daar nog een uitgebreid debat met elkaar over voeren, of wilt u een kort statement maken, om daarna tot stemming over te gaan, met eventueel een stemverklaring? De heer Schefferlie: Een kort statement alstublieft. De voorzitter: De heer Schefferlie. De heer Schefferlie: Voorzitter. Wij steunen het voorstel van harte. Wij vinden dat de landelijke politiek de gemeenten als eerste en dichtstbijzijnde overheid enorm in de steek laat. We vinden het wel wat wonderlijk dat juist de urgentie die u hiermee uitdrukt zo makkelijk parallel loopt aan de discussie die we hiervoor hebben gehad, waarbij het geen enkel probleem was om zoveel miljoenen exploitatietekort op de koop toe te gaan nemen. Maar goed, dat is uw consistentie. We steunen in ieder geval deze mooie motie. De voorzitter: De heer Tekir. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Ik kan er ook niet omheen dat de motie in ieder geval al steun verdient omdat erin staat dat er geen taken terecht mogen komen zonder de benodigde middelen te regelen. Dat is inderdaad een les die we onszelf ook mogen vastknopen. Wat ik mij in alle eerlijkheid wel afvroeg bij deze motie is het volgende.

We zitten in een M50- lobbyverband met middelgrote gemeenten. Nu komt het initiatief van ‘Raden in verzet’. Ik vind het allemaal prima en de motie kan zeker ook wel gesteund worden, maar ik heb wel altijd geleerd dat een lobbystrategie, en hoe je je stappen daarbij inzet, wel heel erg bepalend is bij, nou ja, bijvoorbeeld een kabinet, of een onderhandelend gezelschap waar je indruk wil maken. Dus ik zou het college ook graag willen meegeven om de motie binnen de lobbystrategie M50, dan wel via de VNG, door te geleiden, zodat het de meeste indruk en effect heeft. Dank u wel. De voorzitter: Dat is een advies dat u het college meegeeft, hè? Want de motie spreekt natuurlijk wel iets anders uit. Maar ik begrijp het volledig. Anderen nog? Dat is niet het geval. Kan ik het zo afconcluderen dat u allen instemt met deze motie en daarmee het college opdracht geeft om hiermee aan de slag te gaan? Dat is het geval. Aldus besloten. Dan dank ik u van harte voor uw bijdragen tijdens al deze debatten. 12. Sluiting

De voorzitter sluit te 23.56 uur de vergadering.

Sprekersindex: Andel, P. van, 23, 24, 25, 44, 45, 46, 49, 56 Bahlmann, B.C.S, 10 Boutachkourt, A., 12 Dansen, mw. E.L., 6, 7 Geest, J.P. van der, 18, 26, 33, 39, 41, 57 Hamann, mw. E.W.H., 25, 26, 46, 56 Houwelingen, A.C. van, 2, 9, 14, 59 Klein, J., 3, 16, 22, 26, 27, 28, 38, 39, 40, 42, 43, 47, 48, 49, 52, 56 Koçak, E.A., 5, 46, 52 Loderus, mw. W., 4 Mager, mw. A., 13 Oostrum, J.C., 6, 7, 11, 14, 29, 47, 48, 52, 58 Pagter, M. de, 12, 31, 35, 36, 43, 44, 53, 54, 57 Polatli, F., 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 54, 55 Santen, N. van, 28, 49, 50, 51, 52, 57 Schefferlie, P.C.J., 15, 16, 17, 27, 28, 37, 38, 39, 40, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 55, 56, 58, 60 Tekir, I., 13, 21, 22, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 42, 43, 44, 46, 51, 54, 55, 58, 60 Veen, D. van, 10

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 7 maart 2024 Toelichting onderzoek Verwey-Jonker Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang:

de heer A. Boutachkourt mevrouw E. van Bekhoven mevrouw R. Leeuwenburgh Vendrig

Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

de heer J. Roeland mevrouw G. Metz ----mevrouw M. van Gorkom de heer A. de Jong de heer B. Bahlmann mevrouw W. Alba Heijdenrijk de heer P. Kuijten de heer P. van Andel

Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning:

mevrouw E. Dansen mevrouw J. Rijks

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Toelichting onderzoek Verwey-Jonker De I en O van 11 januari was nog niet volledig afgerond. De raadsleden worden geïnformeerd over de wetenschappelijke achtergrond waar het Gelijke kansenbeleid op gebaseerd is en waar het Ecosysteem bij aansluit. Mevrouw Rijks geeft een presentatie (beschikbaar op iBabs). Zij verwijst naar de vorige bijeenkomst toen min of meer halverwege de presentatie is gestopt. Zij noemt het pedagogisch educatief ecosysteem. Er zijn in Gorinchem 3500 12+ jongeren; van de 3500 zouden 500 een risico lopen om in de criminele aanwas terecht te komen. Hierover is in de Radar sessies gesproken. Zij verwijst naar het verzoek van de raad om aandacht voor de 12+ groep. Er is subsidie ontvangen voor de Rijke Ontwikkeldag Gorinchem. Hier zit een theoretische wetenschap onder. Zij verwijst naar de raadsinformatiebrief en het onderzoek van Verwey-Jonker. Zij licht de theorie nader toe aan de hand van de presentatie. Als het in de thuisomgeving moeizaam gaat met een jongere, wordt dit op school dikwijls herkend. Zij licht toe hoe de jongere dan in het ecosysteem komt. Als de kinderen in het onderwijs behouden worden is dat financieel beter. Op dit moment heeft een op de zeven kinderen een vorm van jeugdzorg en in de toekomst wordt dat een op de vier.

Het pedagogisch educatief ecosysteem wordt geschetst en toegelicht. Onderzocht wordt of het jongerenwerk uit de aanbesteding gehaald kan worden. Boukie wil ook graag met jongerenwerkers gaan werken. Boukie en The Mall kunnen heel goed samenwerken. Er is al een ecosysteem voor 12-; voor 12+ zijn er geen middelen want het geld gaat rechtstreeks naar de scholen. Een ecosysteem voor 12+ bouwen is ingewikkeld maar er is tijd voor.

Parallelsessie I&O Toelichting onderzoek Verwey-Jonker, 7 maart 2024

Het initiatiefvoorstel wordt getoond en toegelicht. Op 8 mei is de startnotitie beschikbaar en dan zal mevrouw Ottenheymer dit toelichten. Er wordt hard aan gewerkt om te bereiken dat in het vervolg geen aanbesteding meer nodig is voor het jongerenwerk. Het is de bedoeling een Gorinchems model te maken. Mevrouw Rijks toont het overzicht van 30 factoren die zijn onderzocht. Als daar een interventie op gedaan wordt zal het succesvol zijn. Op al deze factoren worden subsidies gegeven. Er wordt samengewerkt met de verschillende teams. Enkele voorbeelden worden toegelicht. Het is belangrijk om verbindingen te onderhouden en een andersoortige organisatie te realiseren waardoor het niet versnipperd is. De voorzitter bedankt voor de presentatie en geeft gelegenheid voor het stellen van vragen. Mevrouw Van Gorkom informeert naar de plannen om het jongerenwerk uit te aanbesteding te halen. Mevrouw Rijks zegt dat dit in een aantal steden al is gebeurd; dit wordt meegenomen in de flow van het ecosysteem maar het is nog niet duidelijk of het mogelijk is. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het heel goed zou zijn maar er is tijd en ambtelijke capaciteit voor nodig. De heer Van Andel noemt de 3500 12-plussers en de 500 risico-gevallen en vraagt op welke manier dit met de 30 factoren wordt aangepakt. Mevrouw Rijks antwoordt dat de Gorinchemse kinderen in beeld zijn.

Het is met scholen besproken. Het is al de moeite waard om voor enkele kinderen te bereiken dat zij niet het verkeerde pad op gaan. Mevrouw Alba Heijdenrijk zegt dat de kinderen in het voortgezet onderwijs graag weg blijven bij problematieken. Hoe zorgen we ervoor dat zij aangesloten blijven? Mevrouw Rijks licht toe hoe dit besproken wordt met de inspectie en met scholen. Er zijn grote verschillen tussen de scholen en schoolbesturen. Het is heel succesvol als jongerenwerkers actief zijn bij de scholen. De interventies hebben veel effect. Het gaat altijd om maatwerk rondom de jongere. De heer De Jong zegt het een ingewikkeld onderwerp te vinden. Hij ziet uit naar de startnotitie. Hij vraagt het stroomschema bij een volgende gelegenheid weer toe te lichten. Er wordt geen outputmonitoring vastgesteld; dat is lastig. Hij is benieuwd hoe een en ander onderbouwd wordt in de startnotitie. Gorinchem is uniek; is dat ook op het gebied van de genoemde 500 12-plussers die een risico lopen? Mevrouw Rijks zegt dat Gorinchem het goed doet maar ook op één staat waar het gaat om dit risico. Je moet het wel in perspectief zien. Een van de wijken wordt in een onderzoek omschreven als gevaarlijk maar zij herkent dat niet. Als alle partijen in dit kader met elkaar verbonden zijn aan de voorkant op een of andere manier, dan is de kans groot dat er minder inzet nodig is aan de achterkant.

Het is belangrijk om het in te bedden in het onderwijs curriculum. Overigens worden in het ecosysteem de harde indicatoren wel gevolgd. De heer Roeland vraagt of er van de 30 factoren een prioriteitenlijst opgesteld kan worden. Mevrouw Rijks zegt dat al deze factoren invloed hebben op de jongeren. Kinderen die naar de BSO gaan krijgen bijvoorbeeld meer activiteiten dan kinderen die niet naar de BSO gaan. De heer Roeland zegt dat het wel verontrustend is dat straks een op de vier jongeren gebruik maakt van jeugdzorg.

Parallelsessie I&O Toelichting onderzoek Verwey-Jonker, 7 maart 2024

Mevrouw Rijks zegt dat in Gorinchem op dit moment geen enkel kind in een gesloten instelling verblijft; het gaat hier om een landelijk onderzoek en een landelijke verwachting voor als we in oude systemen blijven werken. Mevrouw Van Gorkom begrijpt dat het voornamelijk een project is voor Gorinchem en dat 80% van de leerlingen van buiten Gorinchem komen. Hoe kunnen we er dan voor zorgen dat interventies niet tot ongelijkheid in het onderwijs leiden? Mevrouw Rijks zegt dat ze allemaal op dezelfde school zitten; er moet wel met de regio’s opgetrokken worden want begonnen wordt met het Gorinchems model. In de Regiodeal is het ecosysteem ook genoemd. Mevrouw Alba Heijdenrijk zegt dat uit omliggende dorpen best wel wat risicojeugd naar Gorinchem komt. Is het dan niet een wat te afwachtende houding om te wachten wat de dorpen gaan doen als er toch al wat kwetsbare jongeren zijn? De peergroepen gaan over de grenzen van Gorinchem heen. Mevrouw Rijks zegt dit te herkennen. Het ecosysteem wordt in de komende jaren gebouwd. De startnotitie is eigenlijk een procesplan. Zij noemt ook cofinanciering met het onderwijs en andere gemeenten. Dit wordt zeker meegenomen. De onderwijsbesturen hebben ook inzichtelijk gemaakt waar hun leerlingen vandaan komen. Er wordt nog werk gemaakt om een subsidie te verwerven gericht op de jonge aanwas.

Al werkend in het ecosysteem kunnen ook doeluitkeringen ingezet worden. Mevrouw Alba Heijdenrijk zegt dat zij ook ingefluisterd wordt door Democraten Gorinchem die de stream volgen. Zij vraagt aandacht voor Gorinchemse jongeren die ook gebruik maken van onderwijs buiten Gorinchem en vraagt hoe dat gevolgd wordt. Mevrouw Rijks zegt dat niet te weten. Er wordt nog gekeken waar de kaders gelegd moeten worden. De lerende voorgroep geeft aan dat er ergens een grens gesteld moet worden. Ook moet worden nagegaan om welke reden Gorinchemse kinderen buiten Gorinchem onderwijs volgen. Zij geeft aan dat de raad regelmatig geïnformeerd zal worden de komende tijd gaande het proces. De voorzitter stelt vast dat er geen vragen meer zijn. Hij bedankt mevrouw Rijks voor de presentatie en toelichting. Op 8 mei wordt de startnotitie gepresenteerd en toegelicht door mevrouw Ottenheymer. Er zijn vanavond geen toezeggingen gedaan. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering. Toezeggingen: Geen

Parallelsessie I&O Toelichting onderzoek Verwey-Jonker, 7 maart 2024

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 7 maart 2024 Programma energietransitie woningen, uitvoeringsplan 2024 en projectplan Energiearmoede Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist:

de heer I. Tekir mevrouw J. den Uyl mevrouw J.M. Kiep-de Jongh

Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP:

de heer J. Roeland mevrouw L. Pellikaan de heer J. Oostrum mevrouw T. van ’t Westende de heer M. de Pagter mevrouw E. Hamann de heer R. Le Noble de heer P. Kuijten de heer A. van Houwelingen

Portefeuillehouders: Ambtelijke ondersteuning:

de heer M. de Boer en mevrouw M. Molengraaf de heren B. den Toom, R. Mourik, D. Rumpff en mevrouw E. van Wijngaarden

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Programma energietransitie woningen, uitvoeringsplan 2024 en projectplan Energiearmoede Doel is het informeren van de raad over de uitgewerkte aanpak met een Powerpoint presentatie. We willen de raad op de hoogte stellen van de aanpak van de energietransitie door onze burgers, waarbij de gemeente informeert, faciliteert en ondersteunt. Wethouder De Boer leidt het onderwerp in. Er wordt op allerlei manieren gewerkt aan de energietransitie; duurzame opwek RES, uitbouw warmtenet, versnelling verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Ook inwoners werken aan de verduurzaming van hun woningen met isolatie, zonnepanelen en warmtepompen. Sommige inwoners hebben daarbij vragen, sommige inwoners moeten gestimuleerd worden. Vandaag wordt getoond welke aanpak gehanteerd wordt en hoe wordt omgegaan met specifieke doelgroepen. Hij hoopt dat de aanwezigen net zo enthousiast worden van de aanpak als het college. De heer Den Toom verzorgt een presentatie. 70% van de woningen heeft label C of beter, 88% van de woningen heeft een gasaansluiting en 34% van de woningen heeft zonnepanelen. Hij wijst op de aanleiding voor de energietransitie en veronderstelt dat de urgentie bekend is. De labels E, F en G van huurwoningen worden tot 2030 zo veel mogelijk uitgefaseerd.

De Wgiw (Wet gemeentelijke instrumenten warmtevoorziening) biedt de gemeente instrumenten om bijvoorbeeld een deel van een wijk al aardgas vrij te maken. De raad heeft in 2021 de Transitievisie Warmte aangenomen. Hierin is per wijk opgenomen wat de meest voorliggende warmtevoorziening is. Hiervoor wordt een update verzorgd. De Parallelsessie I&O Programma energietransitie woningen, uitvoeringsplan 2024 en projectplan Energiearmoede, 7 maart 2024

belangrijke speerpunten zijn opgenomen in het collegeprogramma. De inwoners worden centraal gesteld. Iedereen moet op zijn eigen niveau mee kunnen. Een consistent beleid is belangrijk. Subsidies worden ingezet binnen het beleid. De gemeente heeft een voorbeeldfunctie. Het gaat om besparen, omschakelen, duurzaam opwekken. De energietransitie bestaat voor 70% uit communicatie. Alle stakeholders hebben invloed op het programma. De aanpak valt uiteen in drie sporen: een generieke aanpak, een specifieke wijkaanpak en de aanpak van energiearmoede. Elke bewoner staat ergens in het traject. Alle doelgroepen worden begeleid naar uiteindelijk aardgasvrij eventueel met hulp van energiecoaches. Mevrouw Pellikaan merkt op dat inwoners in de verbeelding niet worden vermeld bij meedenken, meewerken of meebepalen en informeert of er wellicht voordeel te behalen is als inwoners worden uitgenodigd om mee te denken of mee te doen. De heer Den Toom antwoordt dat de inwoner centraal staat, wat heeft de inwoner nodig in de energietransitie en dat is de beweging die ontwikkeld dient te worden. Hij vervolgt zijn presentatie en gaat nader in op het genereren van financiële middelen om stappen te kunnen zetten (subsidies, warmtefonds). De heer Van Houwelingen denkt dat het aandeel van labels D, E, F en G ernstig onderschat wordt met name omdat maar 67% geregistreerd is.

Hij wijst op de aanwijsbevoegdheid, als een bepaalde wijk wordt afgesloten is er voor de bewoners geen sprake meer van een vrij moment. Hij vraagt afsluitend wat er wordt bedoeld met veiligheidsrisico’s bij het weghalen van gasleidingen in woningen. De heer Mourik antwoordt dat de informatie over de energie labels is opgehaald uit de landelijke data. Dit is aangevuld met geschatte labels op basis van bouwjaar, locatie en gegevens van de woningen. Het label is nodig bij het bepalen van het recht op subsidie. Als een woning twee slechte bouwdelen heeft is er ook recht op subsidie. Daarnaast kan een woning met een slecht label binnen een jaar omgebouwd worden naar een woning met een A+ label, terwijl deze niet zo geregistreerd staat. De heer Van Houwelingen begrijpt dat het registratiesysteem als basis is genomen aangevuld met de kenmerken van de woningen. Dit wordt bevestigd. De heer Den Toom vervolgt dat de Wgiw instrumenten biedt om een deel van een wijk aardgasvrij te maken. In gesprekken met bewoners wordt de urgentie soms gemist. Als er een einddatum wordt gesteld, ontstaat het besef dat er daadwerkelijk iets moet veranderen. De gemeente moet een goed en betaalbaar warmtealternatief bieden en dat vergt een zorgvuldig traject. Als mensen niet hierbij aanhaken, moeten zij zelf iets organiseren.

De heer Van Houwelingen benadrukt dat het een behoorlijke kapitaalvernietiging inhoudt voor inwoners die hebben geïnvesteerd in een hybride systeem waardoor het een hard instrument is om in te zetten. De heer Den Toom vervolgt dat bij veiligheidsrisico’s wordt gedacht aan giftige gassen van de aanwezige CV ketel en brandgevaar door onveilig koken. De heer Le Noble begrijpt dat 88% van de huishoudens nog een gasaansluiting heeft. Hij vraagt hoeveel woningen van de resterende 12% gasvrij zijn gebouwd en individueel of als project gasvrij zijn gemaakt. De heer Mourik antwoordt dat er momenteel 500 woningen op het warmtenet zijn aangesloten (3%). In Gorinchem oost zijn de woningen gasvrij gebouwd. Hij denkt dat ongeveer 3% van de woningen zelf van het gas is gegaan.

Parallelsessie I&O Programma energietransitie woningen, uitvoeringsplan 2024 en projectplan Energiearmoede, 7 maart 2024

De heer De Pagter verzoekt om nadere toelichting met betrekking tot de specifieke doelgroepen. Een warmtepomp verbruikt behoorlijk wat energie. Hij informeert of het netwerk, zeker in de oudere delen van Gorinchem, hiervoor geschikt is. De heer Den Toom antwoordt dat het netwerk in Gorinchem onder druk staat met de komst van allerlei warmtepomp-oplossingen. Dit wordt momenteel samen met Stedin geïnventariseerd. Per wijk wordt een plan opgesteld om de energietransitie zo effectief mogelijk vorm te geven en zo weinig mogelijk netcongestie te veroorzaken. Hiervoor zullen veel trafohuisjes (circa 106) gerealiseerd moeten worden, afhankelijk van de oplossing die voor een wijk wordt gekozen. De heer De Pagter vervolgt dat inwoners stroom opwekken met zonnepanelen op mooie dagen die niet helemaal opgebruikt wordt en vraagt of er met Stedin wordt nagedacht over batterijen naast de trafohuisjes zodat energie tijdelijk opgeslagen kan worden. De heer Den Toom antwoordt dat dit nog niet specifiek aan de orde is geweest. Het is te vroeg om daar nu al uitspraken over te doen, maar dit heeft wel de aandacht. Aangaande doelgroepen geeft hij aan dat deze allen om een andere aanpak vragen (nieuwbouwwijken, oudbouwwijken, kopers, huurders, verhuurders). De gemeente is niet in staat om overal een oplossing te bieden, maar bekijkt hoe dit gezamenlijk vormgegeven kan worden.

Mevrouw Van ’t Westende vraagt hoe wordt omgegaan met de evaluatie van de klantreis gedurende de trajecten. De heer Den Toom antwoordt dat er continu gemonitord wordt. De energiecoach of energieadviseur kijkt wat nodig is in de betreffende woning. Deze data wordt met toestemming van de bewoner verzameld. Er is veel denkkracht nodig om te bepalen wat de bewoners uiteindelijk nodig hebben. De heer Mourik vervolgt met het uitvoeringsplan conform de drie sporen. De eerste stap in het generieke spoor is bewustwording. Hij wijst in dit kader op het Energieloket. De energiecoach stelt een intakeformulier op om informatie over de woning op te halen. Geprobeerd wordt de isolatieopgave te realiseren en ook de biodiversiteit in stand te houden. Voor de Gildenwijk geldt een gebiedsontheffing op de Wet natuurbescherming en hiervoor zijn mitigerende maatregelen opgesteld om natuurvriendelijk te isoleren. Inmiddels zijn 500 woningen van Poort6 van het aardgas af. HVC heeft een groeifondssubsidie ontvangen waardoor een uitbreiding mogelijk wordt naar Stalkaarsen en de Haarwijk. De eerste stappen voor de bouw van een warmtestation zijn gezet om het warmtenet uiteindelijk duurzaam te laten zijn. Hij wijst op een burgerinitiatief in de Dalemse Donken omdat daar gezien de leeftijd van de woningen voor de vervanging van de CV ketels wordt gekeken naar een elektrische oplossing.

De aanpak voor Energiearmoede is bedoeld ter ondersteuning van inwoners met een hoge energierekening ten opzichte van hun inkomen. De energiecoach geeft advies over mogelijkheden om te besparen. De Fixbrigade brengt kleine isolerende maatregelen aan (tochtstrippen, kitten, brievenbusborstels). Ondersteuning van inwoners bij grote isolerende maatregelen (faciliterend en financieel) wordt nog nader ontwikkeld. De heer Oostrum merkt op dat ook langs de Zwaanswal en in De Tuinen de CV ketels aan vervanging toe zijn en denkt dat ook hier ondersteuning van de Vve vanuit de gemeente behulpzaam zou kunnen zijn. Landelijk wordt nagedacht over energie delen. Op veel appartementen zijn zonnepanelen op het dak mogelijk, maar deze komen er niet vanwege praktische bezwaren. De gemeente zou via een gemeentelijk energiebedrijf de energie van zonnepanelen kunnen inkopen en terugverkopen aan eigenaren van appartementen. Hij informeert of de gemeente bereid is om hierover na te denken. Op dit moment is er een tijdelijk noodfonds energie voor huishoudens met een laag inkomen en hoge energielasten

Parallelsessie I&O Programma energietransitie woningen, uitvoeringsplan 2024 en projectplan Energiearmoede, 7 maart 2024

waar nog tot 31 maart een aanvraag voor ingediend kan worden. Hij vraagt of de gemeente bereid is om een campagne te starten om inwoners hierop te wijzen. Wethouder De Boer antwoordt dat initiatiefnemers op ondersteuning kunnen rekenen. De vraag over een gemeentelijk energiebedrijf is van een heel andere orde. Hij wil dit gesprek graag voeren in het kader van de RES. De heer Oostrum komt graag langs. Wethouder Molengraaf neemt de oproep om te communiceren over de einddatum van het Noodfonds Energie mee. Veel minima maken nog geen gebruik van de diensten van Avres. Zij kunnen worden gevonden via de Fixbrigade. De heer De Pagter vraagt of er belemmeringen worden gezien in de grote isolatieopgaven waar de raad input op kan leveren. De heer Mourik antwoordt dat het Nationaal Isolatie Programma (NIP) is bedoeld voor woningen met een laag label of twee slechte bouwdelen en een lagere WOZ waarde. In de komende weken wordt gekeken hoe het budget ingezet kan worden met wellicht extra ondersteuning voor de groep met energiearmoede. Mevrouw Pellikaan informeert naar het vervolg na de sessie van vanavond en welke documenten de raad hierbij gaat vaststellen. Zij vraagt of er stimuleringsfondsen zijn om bijvoorbeeld sedumdaken aan te leggen. Zij vraagt voorts of de minima een pas krijgen om bij de bouwmarkt te besteden zoals dit eerder onderdeel van de aanpak was.

Wethouder De Boer antwoordt dat het Waterschap een subsidie heeft voor sedumdaken. Mevrouw Van Wijngaarden vult aan dat voor de doelgroep met energiearmoede de maatregelen worden verstrekt door de Fixbrigade. Hieraan zijn geen kosten verbonden. Ook vanuit het NIP zullen de maatregelen voor deze doelgroep grotendeels vergoed worden. Mogelijk wordt hierin een doe-het-zelf aanpak uitgewerkt. De heer Van Houwelingen wijst op tweeverdieners die nu vanwege tariefstijgingen tot de risicogroep behoren en vraagt of deze mensen al in beeld zijn. Hij veronderstelt dat energiecoaches gemotiveerde groene mensen zijn die wellicht anders denken dan mensen die zich zorgen maken hoe zij de volgende dag moeten doorkomen. Hij stelt voor om ervaringsdeskundigen om advies te vragen om te voorkomen dat adviezen als een drempel worden gezien. Mevrouw Van Wijngaarden antwoordt dat er geen inkomensgrens van 130% is gesteld zodat tweeverdieners hiervoor ook in aanmerking kunnen komen. De nieuwe aanpak is bij de sociale partners in de stad bekend gemaakt. De heer Kuijten merkt op dat er heel veel kennis is bij de mensen zelf en roept op dit niet te vergeten. Bij het Warmtenet heeft hij discussie gevoerd over het wel of niet aansluiten van het gemeentehuis. Hij vindt het jammer dat het gemeentehuis niet wordt aangesloten, vooral vanwege de CO² uitstoot en vraagt waarom deze keuze is gemaakt.

Hij vraagt of er een arrangement aan mensen met energiearmoede aangeboden kan worden. De heer Den Toom antwoordt dat het stadhuis in het eerste kwartaal van 2025 aangesloten wordt vanwege de ligging aan het einde van de lijn. Dit is ook nodig als basislast. Wethouder Molengraaf antwoordt dat de enorm gestegen energieprijzen juist geholpen hebben om mensen met energiearmoede die voor hulp in aanmerking komen te vinden. Zij herhaalt dat er geen harde inkomensgrens is gesteld. Er zijn geen arrangementen, maar

Parallelsessie I&O Programma energietransitie woningen, uitvoeringsplan 2024 en projectplan Energiearmoede, 7 maart 2024

mensen zijn steeds beter op de hoogte en daarnaast is er samenwerking met Avres, energiecoaches, Poort6 en energiemaatschappijen. Mevrouw Hamann vraagt of er participatie volgt voor het plaatsen van de trafohuisjes en roept het verzet bij de plaatsing van ondergrondse containers in herinnering. Wethouder De Boer antwoordt dat het exacte aantal nog geïnventariseerd wordt. Ingeschat wordt dat het aantal trafohuisjes in de gebouwde omgeving verdubbeld moet worden. Dit heeft een behoorlijke impact maar is van vitaal belang om alles in de huizen draaiend te kunnen houden. Desgevraagd geeft hij aan dat inwoners hierbij betrokken worden, maar hij merkt daarbij op dat er voldoende voorbeelden zijn van eindeloze procedures tegen de komst van trafohuisjes waar inwoners zelf veel belang bij hebben. Een apart participatietraject voor elk trafohuisjes is simpelweg niet mogelijk. Er zal waarschijnlijk een totaalpakket volgen voor de aanpak en met duiding hoe de inwoners hierin meegenomen worden. Sluiting De voorzitter constateert dat het gesprek over deze onderwerpen nog niet klaar is, maar vanwege de tijd moet de sessie van vanavond afgesloten worden. Er komt geen vervolg, maar de raad wordt over de voortgang van het traject geïnformeerd. Hij bedankt de aanwezigen voor hun bijdrage en sluit de vergadering. Toezeggingen: Geen.

Parallelsessie I&O Programma energietransitie woningen, uitvoeringsplan 2024 en projectplan Energiearmoede, 7 maart 2024

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 7 maart 2024 Jongerenwerk Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Notulist: Raadsleden/ fractieassistenten: Stadsbelang: Democraten Gorinchem: PvdA: VVD: ChristenUnie/SGP: Gorcum Actief: D66: CDA: SP: Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning: Gasten:

de heer A. Boutachkourt mevrouw E. van Bekhoven mevrouw R. Leeuwenburgh Vendrig

mevrouw G. Metz de heer A. Kocak mevrouw M.Veldheer-Vink de heer A. Krol de heer B. Bahlmann mevrouw W. Alba Heijdenrijk de heer J. van der Geest de heer P. van Andel mevrouw E. Dansen de heer M. Nijst vertegenwoordigers van The Mall: R. de Bonte, Karim Hassan, Jamie Hoekwater, Katelynn, Pascale Mol, Bo Stevens

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Jongerenwerk Met deze sessie wordt de raad geïnformeerd over het werk van The Mall in 2023. Aan het einde van deze sessie moet de raad op de hoogte zijn van de huidige ontwikkelingen binnen The Mall en het werk wat ze hebben geleverd in 2023. Dit wordt verteld door verschillende mensen die werkzaam zijn binnen The Mall, maar ook partners waarmee samengewerkt wordt en jongeren uit de stad. Wethouder Dansen leidt de bespreking in en zegt het altijd leuk te vinden om The Mall te zien optreden. Zij verheugt zich erop. De heer Nijst geeft een presentatie (beschikbaar op iBabs) getiteld: Gelijke kansen voor alle jongeren in de stad. De gemeenschap kan hier een belangrijke rol in spelen. Hij verwijst naar het Gelijke Kansenbeleid dat in 2020 is vastgesteld. The Mall zal ook een terugblik op 2023 en een vooruitblik op 2024 geven. De gemeente speelt een belangrijke rol bij het verbinden van de verschillende partners. Het gelijke kansenbeleid tot 12 jaar verloopt goed in Gorinchem. De raad heeft gevraagd om ook de 12-plus doelgroep te stimuleren. Hiervoor is extra geld vrijgemaakt. Na deze sessie komt er nog een sessie over het pedagogische ecosysteem. De heer De Bonte vervolgt de presentatie en zegt blij te zijn dat er gelegenheid is voor deze bijeenkomst.

Hij toont de brede school Dalemplein en licht toe welke activiteiten er plaatsvinden, zoals de jongereninloop van The Mall op een vrijdagavond. Wekelijks komen er ongeveer 38 jongeren. Vanaf 2019 was er geen jongerencentrum in Oost en dat was

Parallelsessie I&O Jongerenwerk, 7 maart 2024

hard nodig. Oost is het snelst groeiende deel van Gorinchem. Het jongerenwerk vormt de schakel tussen de verschillende partijen die in het gebouw huizen. Hij licht dit nader toe. Er worden verschillende activiteiten georganiseerd, zoals een oudejaarsevent. Jongerenwerkers smeden allianties tussen de verschillende samenwerkingspartners. Dit is de kracht van het jongerenwerk. Er worden enkele beelden getoond. Het belang van jongerenwerk wordt steeds groter in deze tijd waarin er veel op de jongeren afkomt, de bestaanszekerheid onder druk staat en de publieke voorzieningen zijn afgebouwd. Er zijn grote spanningen in de samenleving en polarisatie. Het jongerenwerk geeft jongeren de kans om boven zichzelf uit te stijgen. Er wordt een overzicht gegeven van het aanbod van het jongerenwerk: outreachend werk, jongerencentra, meidenwerk, coaching, projecten, schooljongerenwerk en The Mall Music. Sommige mensen hebben nog steeds een vertekend beeld van jongerenwerk en denken dat jongerenwerkers een soort van activiteitenbegeleiders zijn. Het gaat hier om een musisch agogische methodiek; sport en spel worden ingezet als middel. Het werk van het jongerenwerk moet niet onderschat worden. Ze spelen in feite de Champions League en kunnen het verschil maken in de levens van jongeren. Stabiliteit geven, praktisch ondersteunen en hun horizon verbreden.

De heer De Bonte zet vervolgens een aantal aanwezige jongerenwerkers in het zonnetje. Hij is trots op de jongerenwerkers. De afgelopen twee jaar heeft The Mall niet stilgezeten. Er waren knelpunten en er moesten keuzes gemaakt worden. Afgelopen jaar is The Mall los gegaan van de landelijke stichting Youth for Christ. Dat was geen makkelijk besluit. The Mall staat nu als lokale stichting op eigen benen. Deze stap is niet zonder risico. De personeelskosten zijn nu veel hoger vanwege de cao. Er zijn nog meer uitdagingen. Desondanks is men vol vertrouwen, in de samenwerking met de gemeente en in de vrijwilligers, supporters en donateurs en het pedagogisch educatief ecosysteem. Zo wil men van betekenis zijn voor de jongeren die het het hardst nodig hebben. Karim Hassan vervolgt de presentatie en licht toe dat hij stage loopt bij The Mall. Hij heeft veel geleerd over het jongerenwerk. Hij heeft veel in het centrum gewerkt en licht zijn ervaringen toe. Muziek is universeel en kan iedereen aanspreken. Hij heeft veel jongeren bij elkaar zien komen en de passie voor muziek zien delen. The Mall Music heeft een positieve invloed op de jongeren. De heer Van Andel merkt op dat hij op de website een video heeft gezien die hij geweldig mooi vond.

Complimenten daarvoor! De heer Koçak vraagt als een jongere tijdens de activiteit muziek aangeeft een probleem te hebben hoe het dan verder gaat bijvoorbeeld doorverwijzing. De heer Hassan antwoordt dat dit wordt besproken in het team en dat de jongere eventueel doorverwezen wordt. De heer Krol vraagt wat de heer Hassan zal nalaten als de stage afgerond is. Geantwoord wordt dat hij een afstudeeronderzoek zal doen en een positieve indruk wil achterlaten bij de jongeren. Katelynn maakt muziek bij The Mall en heeft een spoken word gemaakt met de stadsdichter over mentale gezondheid. Zij brengt dit ten gehore. Het is een ontroerend optreden. De heer Koçak zegt dat hij het een erg moedig optreden vond en geeft aan dat zij niet bang voor het leven hoeft te zijn. De heer De Bonte noemt Marg van Santen die jongeren in de studio begeleidt samen met jongerenwerkers. Inge Mosterd houdt zich vooral bezig met social media kanalen en het schooljongerenwerk. Zij interviewt Bo. Bo stelt zich voor; zij houdt van kickboksen en van dieren. Zij heeft een

Parallelsessie I&O Jongerenwerk, 7 maart 2024

hond genaamd Storm. In het interview licht zij toe wat er allemaal gedaan wordt als The Mall op school is. Zij vindt de jongerenwerkers erg leuk en heeft zelfvertrouwen aangeleerd en met emoties leren omgaan. Zij leert dit door gesprekken met bijvoorbeeld Inge. Zij zou wel graag een dartboard willen in het jongerencentrum. Zij gaat ook naar de MeidenMall en op vrijdag naar de inloop. Bo vindt het heel fijn dat zij de jongerenwerkers ook buiten de schoolomgeving ziet want op die manier krijgt zij meer een band met de jongerenwerkers. The Mall betekent voor Bo alles! De heer Koçak bedankt Bo namens de aanwezigen. Hij vraagt wat voor Bo de aanleiding was om Inge vertrouwen te geven. Bo antwoordt dat dit komt door hoe Inge is. Mevrouw Metz complimenteert Bo met haar optreden. Zij vraagt of de activiteiten van The Mall haar direct aantrokken en vraagt of zij dit ook wel eens aan anderen aanbeveelt. Bo bevestigt dit. De voorzitter bedankt beide dames voor hun optreden. De heer De Bonte licht toe dat het schooljongerenwerk deel uitmaakt van de Rijke Ontwikkeldag Gorinchem waarover straks nog meer verteld zal worden. Vanuit de rijksoverheid wordt hiervoor subsidie ontvangen. Het schooljongerenwerk staat los van de aanbestedingssubsidie. Tot slot wordt een video getoond over het schooljongerenwerk. De voorzitter informeert of er vragen zijn naar aanleiding van de presentatie.

Mevrouw Alba Heijdenrijk vraagt met betrekking tot de doelgroepen in hoeverre The Mall zicht heeft op de leeftijdsgroep 15 tot 21 jaar. De heer De Bonte zegt dat de brede doelgroep de groep tussen de 10 en 23 jaar is. Eerder was er een aanbesteding en toen was er contact met de oudere doelgroep. Het makkelijkst wordt een band opgebouwd met de basisschool leeftijd. De doelgroep groeit als het ware mee. Sinds het schooljongerenwerk is er makkelijker contact met 15-jarigen. Er zijn ook jongerenwerkers die er al langer werken die makkelijker contact met de oudere jongeren krijgen. De heer Van der Geest bedankt voor de presentatie en noemt de ontroering die dit geeft. Dit soort werk zou eigenlijk geen onderwerp van aanbesteding moeten zijn; hij hoopt dat het op een andere manier georganiseerd kan worden. Wethouder Dansen zegt dat zij vreest dat men aan de aanbestedingen vastzit. Er zijn wellicht wel mogelijkheden om het voor een langere periode dan vier jaar te laten duren. Zij vraagt de raad hier over na te denken. De heer Krol complimenteert de vertegenwoordigers voor de mooie presentatie en sluit zich aan bij de woorden van de heer Van der Geest. Hij is benieuwd hoe jongerenwerkers ook in de thuissituatie bij jongeren komen. Het losgaan van Youth for Christ geeft hem een wat dubbel gevoel maar hij begrijpt de situatie. Hij is wel benieuwd wat hieruit meegenomen wordt.

Over de samenwerking met de Stichting Boukie vraagt hij hoe dit werkt en of er sprake is van een geografische verdeling of dat er andere accenten zijn. De heer De Bonte zegt dat het soms voorkomt dat een jongerenwerker even meegaat naar huis met een jongerenwerker, bijvoorbeeld na een incident. Een van de jongerenwerkers, Nick, licht toe dat zij ook wel samen met het sociaal team optrekken voor een interventie. Als zij zich zorgen maken om een jongere zoeken zij ook wel eens contact met de ouders. Mevrouw Alba Heijdenrijk vraagt hoe zij omgaan met de AVG in dit kader.

Parallelsessie I&O Jongerenwerk, 7 maart 2024

Geantwoord wordt dat elke hulpverlener op de hoogte is van de AVG wetgeving. Als het gesprek aangegaan wordt en er sprake is van een gedeelde zorg is er veel meer mogelijk. Per nieuw signaal is er toestemming nodig van de jongere. Nick licht toe dat er ook vragen vanuit pleegzorg kunnen komen of vanuit de school. Als er iemand naar het jongerenwerk komt met een vraag dan wordt dat opgepakt door een van de medewerkers die daarin expertise heeft. Er liggen flink wat uitdagingen. De heer Koçak zegt dat Nick de juiste attitude heeft voor het werk. Mevrouw Veldheer vraagt hoe zij iemand in contact kan brengen met jongerenwerk. Nick verwijst naar de flyer en noemt de mogelijkheid om met jongerenwerkers te appen. De heer De Bonte zegt dat er door de verzelfstandiging weinig verandert. The Mall was al geen evangeliserende organisatie. Daar moet gemeenschapsgeld ook niet voor gebruikt worden. Ze krijgen wel geld van kerken. Dat staat los van de aanbesteding en van de subsidie van de gemeente. Er zijn goede herinneringen aan Youth for Christ maar het werk is veranderd. Een groot deel van het team is overigens ook christelijk. Men bezint zich ook over de vormgeving van de identiteit en gaat meer naar een waarden gedreven personeelsbeleid. Met betrekking tot de samenwerking met het Centraal Punt zegt hij dat dit ook geografisch vormgegeven is.