Agendabundel

Daarnaast zullen de parkeertarieven voor straatparkeren en parkeergarages beter worden afgestemd op de regio door deze, naast de reguliere indexatie van 10%, met 30% te verhogen. 14. en 15. Rente Conform het gestelde in het Treasurybeleid worden jaarlijks bij de Perspectiefnota de diverse rentepercentages bepaald. Voorgesteld wordt de rekenrente op 1,4% te stellen. Aan de grondexploitaties dient de werkelijke rente te worden toegerekend. Deze rente wordt bepaald op de verhouding vreemd vermogen en totaal vermogen en het gemiddelde rentepercentage van de leningenportefeuille. De rente voor de grondexploitatie is 1,4%. De targetrente wordt niet gebruikt.

2

Beantwoording openstaande technische vragen Perspectiefnota 2025

1

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2025

Nr.

Vraag

Antwoord

Fractie

1

Ruimtevragers nr. 2 Eind 2023 bedroeg de reserve € 521.000. In de bestemming CDA Een overzicht en de planning van de van het jaarrekeningresultaat 2023 is een toevoeging aan reserve onderwijshuisvesting. de reserve Onderwijshuisvesting opgenomen van € 257.000 (Lange Slagenstraat). In de PPN 2025-2028 wordt een bedrag van per saldo € 625.000 onttrokken aan de reserve voor de dekking van de sloopkosten voor het Gilde, omdat het instand houden van deze locatie via, bijvoorbeeld antikraak, relatief duur is. Ook wordt een deel van de incidentele lasten voor het Omnia gdekt uit deze reserve. In 2025/2026 wordt nog € 260.000 toegevoegd als gevolg van voordelen uit kapitaallasten door temporiseren of onderuitputting van onderwijsinvesteringen.

2

Ruimtevragers nr. 6 We verwachten dat het aantal cliënten met een indicatie CUBegeleiding individueel en Individuele Begeleiding (IB) en Dagbesteding (DB) de SGP dagbesteding: komende jaren verder toeneemt. Hoeveel inwoners/cliënten kunnen Op dit moment hebben we 378 cliënten IB en 127 clienten we bedienen met het extra budget dat die gebruik maken van DB. Uitgaande van 4% jaarlijkse wordt aangevraagd? toename van IB klanten en 7% jaarlijkse toename van DB houden we rekening met 440 cliënten IB en 165 cliënten DB in 2028. Deze prognose ligt ten grondslag aan het extra gevraagd budget.

3

Ruimtevragers algemeen: Zie hiervoor de aangeleverde bijlage. Dit is de lijst met SB Een lijst van de onderwerpen die niet potentiële ruimtevragers die door het college is behandeld en zijn opgenomen in de PPN. bij het opstellen van de PPN. In het overzicht is aangegeven DG om welke reden posten eventueel niet zijn opgenomen in de PPN. We vinden het van belang om de kanttekening te maken dat sommige bedragen indicatief waren.

4

Ruimtegevers nr. 12 Woonurgenties: Hoe kunnen we geld besparen door inwoners verplicht een aanmeldformulier in te laten vullen t.o.v. hoe het nu is geregeld?

De behandeling van urgentieaanvragen is zeer D66 arbeidsintensief en maakt een wezenlijk onderdeel uit van het werk van het team Wmo (ca.500 uur/jaar). Op de website van de gemeente staat een schema waarmee een inwoner kan zien of hij/zij kans maakt op woonurgentie. Doorlopen van dit schema is vrijblijvend. Ondanks een negatief advies o.b.v. het schema, doen inwoners nu toch nog vaak een aanvraag voor woonurgentie. In 2023 is 13% van het aantal aanvragen voor woonurgentie toegekend. Het verplicht invullen van een aanmeldformulier zorgt er voor dat aanvragen met een lage kans van slagen de organisatie niet nodeloos belasten. Minder aanvragen leidt tot een besparing in de uitvoeringskosten doordat minder externe inhuur nodig is voor de afhandeling.

1

Beantwoording openstaande technische vragen Perspectiefnota 2025 Nr.

Vraag

Antwoord

Fractie

5

Ruimtegevers nr. 20 Bij de bouw van de Brede Scholen zijn, conform onze Betere inzet Brede Scholen: intenties om de scholen voor meerdere maatschappelijke Welke concrete bezuinigingen stelt doeleinden in te zettem, afspraken gemaakt met alle het college voor om deze besparing te gebruikers voor een betere inzet van het gebouw. behalen? Op dit moment kunnen we nog geen concrete cijfers benoemen op het gebied van efficiëntie en hogere (huur)baten. Er wordt ingezet op het vaker en langer verhuren van de ruimtes in de brede scholen, waarbij we m.n. kijken naar (semi)commerciële partijen die geen subsidie ontvangen. Aan de maatschappelijke partijen die gebruik maken van de ruimtes wordt nu geen of een lage huur gevraagd.

6

Reserve sloopkosten: In het tijdens de B&A aangekondigde raadsvoorstel zullen CDA Wordt er rekening gehouden met dat door ons college aan u de kaders worden voorgelegd welke de sloop van de locatie Lange na besluitvorming zullen worden gebruikt voor de integrale Slagenstraat niet doorgaat? herontwikkeling van de locatie. Aansluitend zal het plan in Tijdens de B&A-sessie is namelijk de markt worden gezet met een uitvraag voor een aangegeven dat het college nog met herontwikkelingsplan, met als uitgangspunt dat de een raadsvoorstel komt. ontwikkelaar alle benodigde werkzaamheden en bijbehorende kosten om te komen tot de realisatie van het gekozen plan voor zijn rekening neemt.

D66

Vanuit financieel technisch perspectief kan de reserve dan ook worden opgeheven. 7

Investeringen Parkeergarage Kweeklust: Welke kosten (bijv. onderzoekskosten) zijn er tot nu toe gemaakt?

De volgende kosten zijn er tot nu toe gemaakt: Haalbaarheidsstudie ABT € 21.645 Raap Archeologisch advies € 3.650 Herhaling parkeeronderzoek centrum € 7.900 Advieswerkzaamheden Hekkelman € 3.075 Interne uren € 133.073 Totaal € 169.343

D66

8

Uitgangspunten: Waarom is de OZB-verhoging niet opgenomen in de uitgangspunten?

Dit uitgangspunt was helaas niet opgenomen in de uitgangspunten maar dit is aangepast. De griffie zal deze aanpassing aan Ibabs toevoegen.

DG

9

Het college stelt voor om de L&Pindex voor Waardlanden door te berekenen in de afvalstoffenheffing (530.000 euro structureel). Met welk bedrag stijgt hierdoor de afvalstoffen voor inwoners (p. 5)?

De tarieven afvalinzameling en afvalverwerking in de D66 conceptbegroting 2025 van Waardlanden leiden tot extra kosten voor Gorinchem van € 530.000. Dit heeft een effect van € 29 per aansluiting. De komende maanden zal er meer duidelijkheid ontstaan wat het effect hiervan zal zijn voor de inwoners.

10

Het college stelt voor om alleen Hier is geen separate berekening voor gemaakt. Het budget D66 investeringen van meer dan 1 miljoen dat hiervoor nodig zou zijn wordt geschat op € 175.000 per euro te indexeren. Welk budget zou jaar. nodig zijn om ook alle investeringen onder de 1 miljoen te indexeren (p. 7)?

2

Beantwoording openstaande technische vragen Perspectiefnota 2025 Nr.

Vraag

Antwoord

Fractie

11

Het college stelt voor om de activiteiten van Gorinchem Beweegt te versoberen, om welke activiteiten gaat dat concreet (p. 13)?

Wij streven naar het in stand houden van alle projecten en D66 activiteiten van Gorinchem Beweegt. Wat vaststaat is dat het 'afromen' van de exploitatiebudgetten met € 10.000 leiden tot een versobering van de activiteiten en projecten..

12

Het college stelt voor om Dit betreft alle reguliere exploitatiebudgetten prijsgevoelige budgetten niet te indexeren, welke budgetten betreft dit (p. 14)?

13

Het college stelt dat er een nieuw ontwikkelplan ligt voor de locatie Lange Slagenstraat/Van Neercasselstraat, kunt u ons deze doen toekomen (p. 20)?

14

Gemeentefonds: De algemene uitkering heet zo, omdat het geld hoort tot de GA Zijn er nieuwe taken aan de gemeente algemene middelen van een gemeente. Binnen de wettelijke opgedragen waarvoor gelden uit het kaders kan de gemeente zelf de afweging maken hoe de fonds besteed moeten worden?? algemene uitkering wordt besteed.

D66

Zoals besproken in de B&A van 13 juni volgt er een D66 raadsvoorstel waarin over de herontwikkeling door de raad zal worden besloten.

Daar waar wij als gemeente (extra) geld krijgen voor de uitvoering van specifieke doeleinden en taken worden deze middelen hier ook concreet voor ingezet (gereserveerd). Voor een uitgebreide specificatie verwijzen wij u naar het raadsvoorstel Meicirculaire gemeentefonds 2024. 15

Gebouw C huuropbrengsten: worden Nee er worden wel huurinkomsten verwacht maar de GA er de komende 4 jaar geen verwachte huurinkomsten zijn door de gedeeltelijke opbrengsten verwacht en waarom leegstand en door de verwachte lagere markthuur als gevolg niet? van de veroudering van het pand verlaagd.

16

Voor welke turbines worden er in 2026 Dit betreft de reeds vergunde turbines. Hiervoor waren GA opbrengsten verwacht? En is dat incidentele en structurele baten opgenomen. Gezien de realistisch? De vergunde turbines zijn onzekerheid zijn deze structureel verlaagd zodat eventueel o.i. nu niet meer rendabel, dus dat uitstel een minder grote impact heeft op de begroting. gaat zonder wijzigingen langer duren.

17

Begeleiding individueel en dagbesteding: Is hier geen dekking voor bijvoorbeeld uit het sociaal domein?

Binnen het Sociaal Domein is vooralsnog géén structurele financiële ruimte gevonden om de gestegen kosten voor begeleiding individueel en dagbesteding op te kunnen vangen. Wel gaan we, zoals aangegeven in de PPN 2025, kijken naar mogelijkheden om binnen het Sociaal Domein besparingen te realiseren.

18

Kunt u een lijst toevoegen van straatnamen van wegen die in 2025 en 2026 met spoed onderhouden moeten worden?

Naar aanleiding van de I&O sessie over het wegbeheer van GA 23 mei 2024, is aan de gemeenteraad een kaart met de opgave van het wegbeheer voor de periode 2025-2027 verstrekt. Dit inclusief een tekstuele duidding van een aantal grotere opgaven die de hoogste prioriteit krijgen voor 2025. De opgave van 2025 richt zich voornamelijk op de aanpak van asfaltverhardingen. Het onderhoud van bestratingen kent eveneens grote prioriteiten, maar hebben een langere

GA

3

Beantwoording openstaande technische vragen Perspectiefnota 2025 Nr.

Vraag

Antwoord

Fractie

voorbereidingstijd nodig. De voorbereiding hiervan start in 2025, met uitvoering in 2026-2027. U treft de kaart nogmaals als bijlage bij de beantwoording van de vragen bij de PPN. 19

Wat worden de indexeringen voor de SGS is de huurder van het zwembad. De huur wordt jaarlijks GA huurders van het zwembad? verhoogd met de consumentenprijsindex (CPI) alle huishoudens. Het is op voorhand niet aan te geven hoe hoog of laag deze is.

20

Wat is de indexatie voor de subsidie Deze zal conform de uitgangspunten in de Perspectiefnota van de huurders van het zwembad? worden verhoogd (3,9% loonindex, 0% prijsindex).

21

Voorstel 4-5-6: Beschoeiingen, Beschoeiingen en kades GA kades, wegen en fietspaden: totaal Over de afgelopen vijf jaar (2020 t/m 2024) was er 6.0 miljoen in 2025 daarna +/gemiddeld een investeringsbudget van € 650.000 per jaar 2.5 miljoen jaarlijks . U schets voor het vervangen van beschoeiingen en kades, en het financieel een beeld van zwaar omvormen naar natuurvriendelijke oevers. Dit was op basis achterstallig onderhoud. Zover wij van het meerjaren-investeringsplan en incidentele weten heeft Gorinchem al jaren aan aanvragen. Mede door de vervanging van twee grote breakdown onderhoud gedaan. Kunt kademuren is er echter meer investeringsbudget nodig. u ons de cijfers van de afgelopen 5 Daarnaast was er gemiddeld per jaar een exploitatiebudget jaar verstrekken van de van € 30.000 voor kleine herstelwerkzaamheden om de onderhoudskosten? beschoeiingen veilig te houden tot aan het moment van de daadwerkelijke vervanging. Onderhoud wegen Over de afgelopen vijf jaar (2020 t/m 2024) was er een gemiddeld onderhoudsbudget van € 920.000 per jaar. Dit onderhoudsbudget wordt de laatste jaren grotendeels besteed aan het uitvoeren van lokale reparaties van bestrating en tijdelijk herstel van asfaltverhardingen.

22

Bent u het met ons eens dat De piek van de opgave van wegbeheer ligt vanwege de GA onderhoud niet in een keer op te achterstalligheid in de jaren 2025-2026. Het oplossen van lossen is omdat de kosten dan als een deze situatie is financieel en organisatorisch gezien niet klap weer terugkomen nadat het realistisch in dit korte tijdsbestek. Om deze reden wordt de verval weer heeft toegeslagen. Het opgave uitgespreid over een periode van 5 jaar. Spreiden oplossen van deze situatie dient om over een nog langer aantal jaren, wat zou inhouden dat een financiële redenen geleidelijk en nog groter aandeel aan benodigd onderhoud wordt uitgesmeerd over jaren te worden uitgesteld, wordt met het oog op de veiligheid, aangepakt. begaanbaarheid en kapitaalvernietiging (bij asfaltverhardingen) ten zeerste ontraden. Voor een Wilt u met dit voorstel overgaan tot toelichting op de ernst en omvang van de opgave, verwijzen een ander type onderhoud of we u naar het presentatiedocument over het wegbeheer verwacht u zoveel slechte wegen zoals aan u toegelicht in de I&O sessie van 23 mei 2024. paden en andere zaken? Met de implementatie van integraal en planmatig wegbeheer en de toekenning van structureel toereikend budget zoals via de PPN is aangevraagd, wordt structureel op het juiste moment de juiste onderhouds-/ vervangingsmaatregel gerealiseerd en is herhaling van verval niet aan de orde.

4

GA

Beantwoording openstaande technische vragen Perspectiefnota 2025 Nr.

Vraag

Antwoord

Fractie

23

Voorstel 15: Verkoop panden en gronden: Welke panden en gronden?

In verband met het niet voortijdig vrij willen geven van GA marktinformatie, zal deze vraag niet openbaar beantwoord worden. Indien wenselijk kan via de griffie vertrouwelijk inzicht gegeven worden in de beoogde locaties voor het jaar 2025. Voor deze periode kunnen we meegeven dat het allemaal locaties zijn waar geen maatschappelijke partijen in gehuisvest zijn. Met de huurder van één van de locaties vinden al gesprekken plaats. Verkoop van dit pand zal op een dusdanige manier plaatsvinden, zodat de huurder nog minimaal 10 jaar huurzekerheid heeft op deze locatie. Voor het jaar 2026 wil het college eerst met een verkoopplan komen alvorens hierover in openbaarheid te treden. Voor enkele van deze locaties geldt namelijk dat er eerst ruimtelijke kaders opgesteld moeten worden, voordat tot verkoop over gegaan kan worden. Hierover wordt de raad, binnen de kaders van de Omgevingswet, te zijner tijd over geïnformeerd, dan wel betrokken.

24

Voorstel 16: In de PPN wordt geen melding gemaakt dat Kweeklust wordt GA Kweeklust: geschrapt vanwege de zware onderhoudsinvestering. In de Het voorstel om de investering PPN staat de volgende reden vermeld om Kweeklust te Kweeklust te schrappen wordt schrappen: “Om binnen het investeringsplafond te blijven en veroorzaakt door de zware daarmee de gemeentelijke schuldenlast beheersbaar te onderhoudsinvestering. De houden, is het noodzakelijk om keuzes te maken binnen de onderbouwing voor extra onderhoud geplande en voorgenomen investeringen. Om die reden moet nog gemaakt worden en door de wordt voorgesteld om de geplande investering voor raad goedgekeurd worden. Zijn deze uitbreiding van parkeergarage Kweeklust te schrappen. Dit drastische maatregelen niet wat levert een investeringsbesparing van € 3 mln. op”. voorbarig?

25

Kunt u bij alle verhogingen aangeven De voorgestelde verhogingen zijn opgenomen in de wat de definitieve relatieve verhoging uitgangspunten van de Perspectiefnota. Deze zijn als een (percentage) is? percentage opgenomen.

GA

26

Tenslotte de OZB. Uit eerdere De OZB verhoging betreft zowel Woningen als Nietstukken en mededelingen bleek dat Woningen. de extra verhoging alleen om Wonen ging, niet om Niet-Wonen. In de I&O (27 juni) is meegedeeld alle OZB, dus Wonen én Niet-Wonen. Klopt dit?

GA

5

Beantwoording openstaande technische vragen Perspectiefnota 2025

6

VERLOOP RESERVE SOCIAAL DOMEIN

Stand 1-1-2023 stortingen jaarrekeningsaldo 2022 Jeugd PPN 2022

5.465.876

3.901.000 271.164 4.172.164 9.638.040

onttrekkingen Subsidie De Gezel Integraal Sociaal Beleid Zomernota 2022 Avres Subsidie Odensehuis Turap 2023

-57.620 -241.000 -133.584 -40.000 -1.327.229 -1.799.433 7.838.607

Stand 31-12-2023 stortingen (jaarrekening 2023)

2.706.000 2.706.000

onttrekkingen Subsidie De Gezel Integraal Sociaal Beleid Turap 2023 Eén centrale toegang WMO naar Algemene Exploitatie Reserve Subsidie Odensehuis

-28.380 -241.000 -59.000 -175.000 -4.100.000 -60.000 -4.663.380 5.881.227

Stand 31-12-2024 stortingen

0 0

onttrekkingen Eén centrale toegang WMO

-75.000 -75.000 5.806.227

Stand 31-12-2025 stortingen

0 0

onttrekkingen Eén centrale toegang WMO

-50.000 -50.000 5.756.227

Stand 31-12-2026 stortingen

0 0

onttrekkingen Eén centrale toegang WMO

-400.000 -400.000 5.356.227

Stand 31-12-2027 stortingen

0 0

onttrekkingen Stand 31-12-2028

0 0 5.356.227

Bandbreedte Bijstelling Sociaal Domein 5.356.227 € 4.250.000,00 1.106.227

PPN 2025-2028 Nr. Team

Onderwerp

Opgenomen in PPN

Indicatie kosten exploitatie 2026 2027

2025

2028

1 Veerdienst

Uitbreidingsplannen Kop van 't land JA (verrekend via participatie andere gemeenten)

2 O&L

JA

3 O&L

IHP Retranchement Regenboog/Beatrix de Burcht IHP Van Goudoeverstraat Samen Onderweg

4 O&L 5 O&L 6 O&L 7 O&L 8 O&L 9 O&L 10 O&L

IHP Ganzenwei Anne Frankschool IHP Uilenhof Beroepencampus VO-school Da Vinci College Renovatie Herman de Ruijterstraat 30 Noodlokalen Yulius Lingewaal College Uitbreiden gymcapaciteit beroepencampus

NEE NEE NEE JA JA JA NEE

11 O&L 12 O&L 13 Samenleving 14 Samenleving

ISK in Omnia College onderzoekskosten Uitvoering Jeugdwet Hervormingsgenda Jeugd - maatregelen + datagedreven werken Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming indexatie Zorgbudgetten Programma 7 zijn niet Cao Zorg conform Formatie sociaal Beheerder Skaeve Huse Check investeringskosten Skaeve Huse Formatie projectleider Skaeve Formatie Welzijn op Recept Begeleiding Individueel Dagbesteding Vervoer dagbesteding Eigen bijdrage Wmo

JA JA JA NEE

NEE NEE NEE NEE JA JA NEE NEE

90.000

90.000

90.000

90.000

109.522 160.000 400.000 185.000 35.000 118.000

109.522 160.000 475.000 230.000 40.000 428.000

109.522 160.000 550.000 280.000 48.000 414.000

109.522 160.000 625.000 335.000 55.000 414.000

Nieuw financieel systeem Modernisering telefonie Webdienstverlening en klantopvolging Continuïteit en beveiliging Wetten zoals Wmebv, AI-act, Wdo, digitoegankelijk Digitale vaardigheden en datagedreven werken Toename SAAS, marktkrapte Vervangen beschoeiing begraafplaats Lingewijk Vervangen beschoeiing Vestdijkplantsoen en Du Perronplein Vervangen beschoeiing van Andel Spruijtlaan

JA NEE NEE NEE JA

119.000 10.000 15.000 5.000 20.000

71.000 15.000 20.000 10.000 15.000

71.000 10.000 15.000 5.000 10.000

71.000 10.000 15.000 5.000 10.000

JA

10.000

10.000

10.000

10.000

JA JA

20.000

15.000

15.000

15.000

15 Samenleving 16 Samenleving 17 Samenleving 18 Samenleving 19 Samenleving 20 Samenleving 21 samenleving 22 samenleving 23 samenleving 24 samenleving 25 I&O 26 I&O 27 I&O 28 I&O 29 I&O 30 I&O 31 I&O 32 Stadsbeheer 33 Stadsbeheer 34 Stadsbeheer

Vervangen kade Stationsweg 35 Stadsbeheer Vervangen brug Dreesstraat 36 Stadsbeheer Vervangen brug De Uylstraat 37 Stadsbeheer Areaal verkeersborden 38 Stadsbeheer Areaal straatmeubilair 39 Stadsbeheer Areaal uitbreiding openbaar groen 40 Stadsbeheer Onkruidbeheersing op verhardingen 41 Stadsbeheer Onderhoud en vervanging wegen 42 Stadsbeheer Wagenparkbeheer 43 Stadsbeheer 44 Stadsbeheer/V Ventilatie Theater 't Pand astgoed 45 Stadsbeheer/v juridische ondersteuning astgoed 46 Stadsbeheer/V afsluitbaar maken openbaar toilet astgoed Kazerneplein 47 Stadsbeheer/V legionella astgoed 48 Stadsbeheer/V Sloop Gilde Vakcollege astgoed 49 Stadsbeheer/V schoonmaak toiletten museum astgoed 50 Stadsbeheer/V verkoop gronden en panden astgoed Windturbines Groote Haar (onderdeel 51 financiën Stadsontwikkeling) Huuropbrengst gebouw C (onderdeel 52 financiën Stadsbeheer) Verzekeringen 53 financiën Formatie-uitbreiding werkzaamheden 54 financiën verzekeringen 55 Stadsontwikkel Erfgoedbeleid ing Garageparkeren 56 Stadsontwikkeling Straatparkeren 57 Stadsontwikkeling Fiets top 10 herbeoordeling projecten 58 Stadsontwikkeling Actualisatie uitvoeringsprogramma 59 Stadsontwikkeling Mobliteitsvisie Verkleinen KWG / Erfgoed 60 C&E Omgevingsdienst 61 Stadsontwikkeling 62 Dienstverlening Verkiezingen

175.000

50.000

2025

Indicatie kosten investering 2026 2027

Toelichting als niet opgenomen in PPN 2028

475.000

NEE

2.800.000 Nog geen businesscase.

14.000.000 100.000 590.000

270.000

270.000

4.600.000 Nog geen businesscase Nog geen businesscase Gezien de financiele positie niet opgenomen

270.000 350.000

60.000

100.000 1.332.000 85.427

100.000 1.394.000 85.427

100.000 1.394.000 85.427

1.000.000

Nog geen businesscase

1.000.000

Onderdeel van bestemming resultaat 2023

1.394.000 85.427

Gezien de financiele positie niet opgenomen

NEE

Gezien de financiele positie niet opgenomen

NEE

In PPN gerekend met 3,9% CAO-stijging. Zorg CAO kan later positief of negatief afwijken. Gezien de financiele positie niet opgenomen Gezien de financiele positie niet opgenomen Gezien de financiele positie niet opgenomen Gezien de financiele positie niet opgenomen

Betreft verwachte groei die nog onzeker is. Betreft mogelijk lagere eigen bijdrage WMO die nog onzeker is. Binnen bestaande budgetten oplossen. Binnen bestaande budgetten oplossen. Binnen bestaande budgetten oplossen.

280.000

JA

270.000

JA

389.000

JA JA JA NEE NEE NEE JA JA JA NEE

2.479.000 113.000 149.000 909 1.991

909 1.991

909 1.991

1.720.814

1.720.814

1.720.814

76.069 134.000 2.682.797 25.000

76.069 134.000 2.682.797 25.000

76.069 67.000 2.682.797 25.000

76.069 67.000 1.804.646 25.000

100.000

NEE

30.000

NEE

10.000

30.000

30.000

Gezien de financiele positie niet opgenomen

30.000

Binnen juridische zaken oplossen Binnen bestaande budgetten oplossen

JA

175.000

JA

465.000

NEE

10.000

10.000

10.000

10.000

JA

Binnen budgetten museum oplossen -200.000

JA

180.000

90.000

JA

263.600

263.600

NEE NEE

22.500 60.670

NEE

25.000

JA JA JA NEE NEE JA JA

909 Binnen bestaande budgetten oplossen. 1.991 Binnen bestaande budgetten oplossen. Binnen bestaande budgetten oplossen. Structureel €134.000 opgenomen in PPN 1.720.814

90.000

90.000

22.500 60.670

22.500 60.670

22.500 60.670

40.000

57.500

50.000

25.000 10.000

25.000 10.000

25.000 10.000

Onderdeel raming verkoop gronden en panden

Binnen bestaande budgetten op te lossen Via raadsvoorstel outsourcing BSR opgelost 75.000

Gezien de financiele positie niet opgenomen en om niet vooruit te lopen op erfgoedbeleid

250.000 100.000 -350.000 Prioriteit voor uitvoering mobiliteitsvisie 1.0.

100.000 50.000 -61.174

100.000 50.000 38.827

Gezien de financiele positie niet opgenomen 50.000 114.827

50.000 -60.174

Voorzitter. De perspectiefnota oftewel PPN is altijd een belangrijk moment in het jaar. Het geeft ons een mooi inzicht in de plannen voor de komende jaren. Belangrijker nog, het geeft ons ook inzicht in de uitdagingen. Want er zijn zoals blijkt uit de voorliggende PPN voldoende uitdagingen. MAAR laat ik beginnen met een compliment! Want voor iemand zoals ik is het toch prettig dat hij uit slechts 27 pagina’s bestaat. En dan tel ik de inhoudsopgave en bijlage mee… Terug naar de inhoud… En laat ik dan gelijk nog maar een compliment geven, Want het college heeft het toch maar voor elkaar gekregen om de PPN sluitend te maken. Sluitend zonder veel ambities over boord te gooien. Iets wat toch een zeldzaamheid schijnt te zijn en lang niet alle gemeenten lukt. Misschien het braafste jongetje van de klas, maar wat ons betreft een compliment waard. Maar het sluitend maken gaat zeker niet zonder slag of stoot… Want zoals al gezegd staan ons genoeg uitdagingen te wachten. Zo wordt de OZB naast indexatie ook nog verder verhoogd, Stijgen de leges voor de horeca, kortom het hapje en drankje wordt duurder, Gaat naast het parkeerkaartje ook het zwembadkaartje in prijs omhoog, En worden er bezuinigingen aangekondigd op de subsidies. Zomaar een greep uit wat er allemaal staat te gebeuren. Voorzitter. Dit zijn dus allemaal zaken die onze inwoners direct of indirect gaan voelen.

En ook al is alles uit te leggen…. Het gaat in grote of kleine maten impact hebben. Natuurlijk zijn wij ook niet naïef… Voor niets gaat de zon op, en voor een mooie en prettige gemeente moet er geld zijn. Tja, een mooie en prettige gemeente… Sorry voorzitter, ik word nu misschien een beetje zuur, maar het moet er even uit… We hebben hier in de raad, maar ook in dit huis een dienende rol. En voor een mooie en prettige gemeente hebben we diezelfde inwoners nodig En als die inwoners om hulp vragen moeten we die hulp bieden. Zeker als het ‘nogmaals om verklaarbare redenen’ allemaal duurder wordt

Voorzitter. Waar wij ons dan toch zorgen om maken is het straatbeeld. En dan specifiek op het vlak van bijplaatsingen en zwerfvoertuigen. Voertuigen omdat het inmiddels niet meer bij fietsen blijft. Maar inmiddels ook om aanhangers, schaarliften en sloopauto’s… Deze voorvallen worden allemaal netjes gemeld via het platform Fixi Maar worden in het geval van zwerfvoertuigen keer op keer slechts op de status “in behandeling” gezet. Spijtig, want juist op dit platform zou je kort op de bal moeten zitten. Het betreft hier natuurlijk ook voor een groot deel aso-gedrag Maar wij zouden toch graag een perspectief geboden krijgen vanuit het college. Waardlanden heeft immers 4 BOA’s in dienst De vuilniswagens rijden dagelijks door de wijken En bij grote verhuizingen van Poort6 kunnen we proactief handelen Als ook dat het bij een zwerfvoertuig een kleine moeite is om bij de rondes door de gemeente Langs deze voertuigen te rijden, te labelen en de inwoner terugkoppeling te geven. Hier gaat het nog om het signaal dat we afgeven naar inwoners, Zeker nu de lasten voor deze inwoners zullen gaan stijgen. Voorzitter, Het gaat hier nog om inwoners die de gemeente willen helpen Maar er zijn ook daadwerkelijke hulpkreten vanuit inwoners. Zo is Stadsbelang al sinds 2019 bezig met een poging de inwoners van de Haarwijk te helpen.

Helpen omdat men daar stapelgek wordt van het vrachtverkeer door de wijk. Mensen trillen werkelijk waar van de bank En zien de scheuren in de muur springen. En dat allemaal door vrachtverkeer zonder bestemming in de wijk. Misschien zijn we al die jaren te makkelijk tevreden geweest met zoethoudertjes, Maar het mag nu wel eens opgelost worden. De beantwoording van de schriftelijke vragen stellen ons maar ook de inwoners teleur. Er wordt verwezen naar een paar controledagen een smiley-bord en hoe lastig het zou zijn. Weet u wat lastig is voorzitter? Om in een huis te wonen dat trilt en waar scheuren in de muur springen. Stop met het bagatelliseren van deze mensen hun hulpkreet en onderneem actie. Stel gewoon een algeheel vrachtwagenverbod in voor de Haarwijk. Alleen nog maar bestemmingsverkeer met een ontheffing. En daarbij kijk ik ook direct naar de andere volksvertegenwoordigers in deze zaal. Want ik kan me niet voorstellen dat iemand hier deze mensen geen rust gunt. En daarom dienen wij de motie “geen ongewenst vrachtverkeer in de Haarwijk” in.

En nu het toch over moties gaat voorzitter, Zouden wij ook wat uitgebreider meegenomen worden in de raadsbreed aangenomen motie rondom het Piazza Center. Ja, er wordt aangegeven dat er acties ondernomen zijn en er een parkeeronderzoek is geweest. Maar inmiddels zijn we dus een jaar verder En zijn er nog steeds problemen en dan met name de parkeervoorzieningen. Dus ook hier, wat voor signaal geven we daarmee af? Voorzitter… Misschien klinken deze punten allemaal basaal en simpel Zeker als je kijkt naar de bezuinigingen en beleidskeuzes die nu voor liggen. Maar als je deze bezuinigingen en beleidskeuzes wilt doorvoeren Moet, met nadruk op MOET, je op andere vlakken gaan verbeteren. Want laten we hier niet vergeten voor wie we het allemaal doen. Misschien basaal en simpel, maar wel iets waar wij verantwoordelijk voor zijn. Is het dan alleen maar kommer en kwel? Nee, natuurlijk niet. Er gaat ook waarde toegevoegd worden aan de gemeente. Waarden die direct door de inwoners ervaren zullen worden. De wegen en beschoeiingen worden weer op niveau gebracht En we zijn druk in ontwikkeling voor het realiseren van het IHP Heel mooi nieuws dat we dus werk maken van de toekomst. Het nadeel is wel dat het hier bijna allemaal om spreekwoordelijke lijken uit de kast gaat.

Het is natuurlijk geweldig dat we met een 4 jarig herstelplan De Gorinchemse wegen weer op niveau gaan brengen Dit is immers van dagelijks belang voor alle inwoners, ondernemers als ook bezoekers. Dus zoals ik al zei dit gaat waarde toevoegen voor onze inwoners. Maar hoe kan het toch dat we daar nu ineens achter komen? Dit is toch een ontwikkeling wat al jaren loopt. Zo ook het IHP… Geweldig natuurlijk dat we z’n ambitieus plan hebben voor de scholen in Gorinchem. De bouw van het nieuwe Gilde op dit moment misschien wel voorop. Complimenten, echt waar. Maar ook iedere PPN en Begroting zien we extra kosten voor het IHP Zijn we ons hier als college wel bewust van? Of zijn we al voorbij het punt dat we niet meer terug kunnen? Wij maken ons in ieder geval zorgen over de haalbaarheid…

Voorzitter, Tot slot hebben we nog wel een kleine suggestie om extra middelen te realiseren. Het gaat de tekorten niet oplossen, Maar alle kleine beetje helpen… Breng het snippergroen opnieuw onder de aandacht bij onze inwoners. Onder aan de streep hebben we dan direct inkomsten als ook op de lange termijn minder onderhoudskosten. Lang verhaal kort, voorzitter. We zijn positief gestemd dat het college een sluitende PPN heeft opgesteld Maar zijn wel kritisch over de bezuinigingen en beleidskeuzes Als ook wat onze inwoners daar voor terug krijgen. We gaan de gemeente mooier maken… Maar het voelt niet als het halen van een 9 of 10, meer als een 5,5… Net over, maar niet iets waar je heel trots op bent. Bedankt voorzitter.

Perspectiefnota Dank voorzitter. Het is een bijzonder moment voor mij om voor het eerst te spreken over de perspectiefnota, en het is direct een belangrijke: een uitdagende gelegenheid, gezien de noodzaak tot bezuinigingen. Het stemt ons echter ook kritisch. Willen we kritisch zijn? Liever niet natuurlijk. Moet het? Helaas ontkomen we er niet aan. Laten we echter beginnen met wat positieve punten. Als PvdA kunnen wij ons vinden in de voorstellen over de OZB-verhoging. Dit is een van de instrumenten om onze inkomsten te verhogen, en in de huidige tijden is het noodzakelijk. Tegelijkertijd begrijpen we dat dit voor veel mensen, vooral voor de huiseigenaren met middeninkomens, een lastige maatregel kan zijn. De woonlasten stijgen, en we realiseren ons dat dit druk kan leggen op de financiën van deze huishoudens. Het is nooit onze intentie om de lasten onnodig te verzwaren, maar de realiteit dwingt ons tot moeilijke keuzes. Ook de verhoging van de parkeerkosten zien wij als een noodzakelijke maatregel. Hiermee hopen we niet alleen extra inkomsten te genereren, maar ook meer mensen te overtuigen om de fiets te nemen, te wandelen of gebruik te maken van het openbaar vervoer als zij naar onze mooiste vestigingsstad komen. Echter, voorzitter, er zijn vele zorgen die ons bezighouden. De huidige maatschappelijke situatie baart ons grote zorgen.

We zien een toenemende polarisatie in de samenleving. Dit werd recent weer benadrukt in het regeringsdebat. Als lokale politici hebben wij de kans om een ander voorbeeld te stellen, naast elkaar staan in plaats van tegenover elkaar. Laten we hier de komende jaren nog meer op inzetten. Vooral in de tijden van bezuinigingen. Hoewel politieke partijen verschillende visies kunnen hebben, moeten we altijd handelen in het belang van Gorinchem en onze inwoners. En over onze inwoners gesproken. Wij hebben zorgen over verschillende, negatieve, ontwikkelingen in de samenleving. Laten we beginnen met armoede. Te veel gezinnen worstelen om de eindjes aan elkaar te knopen. De stijgende inflatie maakt het voor velen nog moeilijker om de dagelijkse boodschappen te betalen. En dan hebben we het nog niet eens over de blijvende gevolgen van de Russische invasie in Oekraïne, die de energieprijzen de pan uit heeft doen rijzen. Nog steeds zien huishoudens dat hun energierekening verdubbeld is ten opzichte van een paar jaar geleden. Ondanks de inspanningen met energiecoaches en andere ondersteunende maatregelen, blijft dit voor ons een aandachtspunt. Wat doet het college voor die mensen die blijvend hun energierekening niet kunnen betalen? En niet alleen voor huishoudens is dit een uitdaging; de vraag geldt ook voor buurthuizen en verenigingsgebouwen.

Ook als we kijken naar de verhoging van de zwembadkaartjes. Laatst hebben we samen met Stadsbelang hier vragen over gesteld. De wethouder gaf aan dat hij in gesprek zou gaan om te kijken wat we voor minima, of gezinnen die hier net boven vallen, kunnen doen om het betaalbaar te houden voor gezinnen. Heeft de wethouder deze gesprekken al gevoerd? Is de wethouder bereid om meer communicatie te voeren over Stichting Leergeld, met name gericht op gezinnen die nu nog meer moeite hebben met de kosten van zwembadkaartjes? Daarnaast vinden we het pijnlijk om te zien dat mensen met een handicap nu moeten betalen voor een parkeerkaart. Juist in tijden van bezuinigingen moeten we ervoor zorgen dat we onze meest kwetsbare inwoners niet uit het oog verliezen. We vinden het belangrijk om als gemeente inclusiviteit te waarborgen, zonder extra financiële druk te leggen op onze meest kwetsbare inwoners. Daarom dienen wij, samen met het CDA, Democraten Gorinchem en D66, een

amendement in om dit niet door te voeren. Er is ruimte binnen de perspectiefnota om het niet innen van deze €5.000 op te vangen. Een andere zorg is de toenemende eenzaamheid, vooral onder jongeren. Uit de jaarstukken 2023 bleek dat steeds meer jongeren zich eenzaam voelen en kampen met zware gevoelens. Het beeld voor het stadhuis herinnert ons aan de ernst van dit probleem. Jongeren, maar ook volwassenen, zien soms het leven niet meer zitten. Dit is een zorgelijke ontwikkeling die onze aandacht heeft en actie vereist. Zij hebben de juiste hulp en de juiste mensen om zich heen nodig. Wat voor acties gaat het college ondernemen om deze ontwikkeling tegen te gaan? En met al deze zorgen moeten we ook nog bezuinigen op het sociaal domein. Dit is het domein dat juist onze meest kwetsbare inwoners ondersteunt. En hoewel het goed is om te horen dat er niet wordt gekort op inkomensondersteuning, zijn wij wel benieuwd hoe het college op de bedrijfsvoering gaat bezuinigen. Hebben zij al een plan van aanpak? En kunnen zij garanderen dat inwoners hier niet de dupe van gaan worden? En bovenop de structurele bezuiniging stelt het college ook nog voor om 1.1 miljoen uit de reserve sociaal domein te onttrekken. Hier zijn wij pertinent tegen en daarom dienen wij een amendement in om dit te voorkomen. Laat het geld wat bedoeld is voor het sociale domein ten goede komen voor het sociale domein.

Problematiek wordt steeds complexer. De afgelopen jaren zijn de kosten met betrekking tot het sociale domein al flink gestegen. Kunnen we tegenvallers dan nog opvangen? De hervormingsagenda is een mooie landelijke ontwikkeling, die kan bijdragen aan kostenbesparing, maar wel één met uitdagingen. In de perspectiefnota staat dat wij vanaf 2025 al kostenbesparingen kunnen realiseren. Hoe realistisch is dit? Hoe gaat het met het implementeren van de maatregelen? Wat zijn de consequenties voor het budget van het sociaal domein als deze verwachte kostenbesparingen niet worden behaald? Voor ons te veel onzekerheden en genoeg reden om het amendement in te dienen. We maken ons echter niet alleen zorgen over inhoudelijke aspecten. We staan namelijk ook kritisch tegenover de planningsvaardigheden van het college. Dit was het moment om duidelijke keuzes te maken over de voortgang van de nieuwe doelen. Het feit dat we nu meerdere financieel onhaalbare varianten hebben uitgewerkt, roept vragen op over de effectiviteit van ons beleid. Nu is er besloten om een nieuwe variant uit te werken waarvan we wederom niet weten of dit financieel haalbaar is. Een integrale afweging op dit moment had ons wellicht een andere positie kunnen geven. Maar nu hangt dit als zwaard van Damocles boven ons. En dan zijn er nog de ambitieuze plannen op het gebied van onderwijs.

Hoewel we de ambitie van het college waarderen, moeten we ook realistisch blijven. Het lijkt erop dat de plannen verre van haalbaar zijn. Het blijft de vraag hoe we aan al die miljoenen gaan komen om de plannen te realiseren. Voorzitter, om af te sluiten. We staan op een kruispunt. Hoe wilt het college herinnerd worden? Als een college dat ondanks de uitdagingen de menselijke maat niet uit het oog verloor en zich bleef inzetten voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen, zowel financieel als sociaal? Of als een college dat ten onder ging aan haar eigen ambities? Dank voorzitter.

Perspectiefnota 2025-2028 Code Oranje Dat is het deze week al een paar keer geweest. Niet alleen met het voetbal, het weer of in onze RES-samenwerking met Molenlanden. Maar zo ook vandaag in onze Perspectiefnota. Het weer is veranderlijk, maar dat er in financiële zin zwaar weer op komst is, dat is duidelijk. Met het ravijnjaar in het zicht en met de forse opgaven die we als gemeente hebben ligt er dan ook een strenge nota voor ons; bezuinigingen over de hele linie, het schrappen van plannen en het verhogen van belastingen. Leuker kunnen we het niet maken. En dat over de hele linie. In dat kader begrijpt VVD ook dat we met elkaar water bij de wijn zullen moeten doen. Geen uitzondering daarin – anders doorbreek je de linie met alle gevolgen van dien. Niet omdat het zo leuk is, maar omdat het moet. Tenzij we nog een keer met elkaar willen debatteren deze week over het verliezen van regie aan de provincie. Dat lijkt me voor niemand wenselijk. Wel heeft onze fractie dan nog een aantal aandachtspunten. Die wil ik graag toelichten aan de hand van 3 thema’s; financiële aandachtspunten, handhaving en bereikbaarheid. Financiële aandachtspunten Dat we als stad steeds meer op de kaart staan is mooi. We groeien met citymarketing en in het toerisme. Dit heeft een positief effect op economie en stad. Maar we zijn net van start met de toeristenbelasting of hij moet alweer omhoog.

Hoe gastvrij zijn wij dan als stad voor toerisme en onze inwoners? Het is een retorische vraag. Ditzelfde geldt voor de OZB. Maar wat wij daarbij fundamenteel onjuist vinden is om onze inwoners en bedrijven maar als sluitpost te gebruiken. We gaan 5% verhogen bovenop de indexering! Dat is nogal fors en niet in proportie wat ons betreft. Mensen moeten ook gewoon hun boodschappen kunnen blijven betalen en wat te denken van de koopkracht in onze stad. Daarom hebben wij een motie opgesteld met de titel: OZB is geen sluitpost. Op die manier nemen we nu grote verantwoordelijkheid, maar sturen we aan op betere beleidskeuzes volgend jaar. Wij dienen deze in met de collega’s van Stadsbelang, CU/SGP en Gorcum Actief. Het verhogen van de parkeertarieven vinden we ook een pijnpunt. En het is ook niet zo dat onze inwoners of winkelpubliek er een mooie parkeergarage voor terugkrijgen. Tegelijkertijd begrijpen we dat je e.e.a. in perspectief moet plaatsen van andere vergelijkbare gemeente. Over die parkeergarage Kweeklust – de passage, het punt waar mensen de ingang nog aan konden herleiden, is al enige tijd geleden afgebroken. Het voorliggende terrein is ingericht met wat parkeerplaatsen opgevuld. Het is niet bepaald een visitekaartje voor de stad.

En ook zijn er veel synergiekansen waar de stad behoefte aan heeft; denk aan een overdekt zonnelaadplein en/of een (betaalde) parkeerplek voor - elektrische - fietsen. Als gemeente kan je er dan ook nog voor kiezen om die te verhuren voor exploitatie. Om die reden hebben wij daar een motie opgesteld; Maak van Kweeklust weer een visitekaartje.

Perspectiefnota 2025-2028

Nog een laatste punt aangaande de financiën; de ICT-kosten lopen alsmaar op. De kosten zullen vast gestegen zijn. Dat geloven we best. Maar het blijft ondoorzichtig. We hebben meer geld nodig voor meer maatregelen. Maar welke zijn dat dan precies en hoe kan de raad hier ook meer besluitvaardig mee om gaan? We lijken er weinig grip op te hebben. Vraag aan het college. Handhaving We begrijpen ook dat politiecapaciteit elders in de regio wellicht hard nodig is. Gorinchem kent nu eenmaal niet de problematiek van grote steden als Rotterdam. Maar wat voor problemen kent Gorinchem dan wel; hardrijden, loslopende honden, foutparkeren. Ook daar moeten we gewoon op handhaven lijkt ons. Toch voelen veel van onze inwoners die aanwezigheid niet? Een concreet voorbeeld in onze stad zijn fatbikes die als de bliksem voorbij scheuren door onze straten en in ons winkelgebied. In Den Haag zijn er voorstellen in de maak om fatbikes onder de categorie brommer te scharen om dit probleem te tackelen. Tot die tijd racen we door. En ook pollers hebben het vaak begeven. Auto’s kunnen zo doorrijden en parkeren vaak midden in de winkelstraten. Concreet is de vraag; hebben we wel genoeg capaciteit om te handhaven? En hoe zorgen we ervoor dat we ook deze problemen in Gorinchem niet uit het oog verliezen? Vragen aan het college. Bereikbaarheid Het wegenonderhoud is helder. Pleisters plakken helpt niet meer.

Wat ons betreft ook geen discussie; de bereikbaarheid van onze stad staat op het spel. Maar het is, net als het zwembad vorig jaar, weer een sombere wolk die ineens invliegt. Aanpakken dus met het oog op lange termijn wat ons betreft. Waar we ook voor moeten blijven waken is het onderhoud aan de snelwegen. Het met elkaar ervoor zorgen dat onze stad, bedrijven en het ziekenhuis bereikbaar blijven op het moment dat er onderhoud plaatsvindt aan de A15 of de A27. En laten we ook de fietsknelpunten niet uit het oog verliezen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de fietsveiligheid in het gebied rondom de scholencampus. Is de Haarsekade gereed als de scholen straks weer open gaan? En hoe zit het eigenlijk met de motie Fietssnelweg, omtrent de noordkant van de A15 van vorig jaar - wanneer zien we daar iets van terug? Vragen aan het college. Dan wil ik graag afsluiten met wat lichtstralen die al op ons afkomen; allereerst fijn om te lezen rond de recente berichtgeving dat er een stevige stap voorwaarts wordt gemaakt rond het Ondernemersfonds. Wij kijken uit naar de verdere invulling. En ook dat we met elkaar hebben uitgesproken wat te gaan doen aan de duurzaamheidsopgave. We zien dat er diverse stappen gemaakt worden op dit vlak in onze stad. Te denken valt aan meer zon op daken en meer aanpak van verrommeling.

En VVD-Gorinchem ziet dat we in deze stad, ook op financieel gebied, alle ballen hoog aan het houden zijn. En dat is best knap. Het is bijzonder om te zien op hoeveel vlakken we actief zijn en dat kunnen blijven doen als gemeente. Keuzes maken hoort daarbij, hoe pijnlijk ook. Ik vind die houding en inzet een compliment naar alle collega’s. We gaan zwaar weer tegemoet, maar ik heb er vertrouwen in dat wij de storm met elkaar gaan doorstaan.

Behandeling Perspectiefnota 2025 – 2028

Onder embargo tot 11/07/24 18 uur, of zoveel eerder de inbreng in 1e termijn is afgerond.

Inbreng Anselm Krol namens fractie ChristenUnie - SGP Gorinchem 11 juli 2024,

Geachte voorzitter, (beschouwing PPN Algemeen) Gemeenten in Nederland waren de afgelopen maanden druk met het ‘rondkrijgen’ van het financiële meerjarenperspectief. We hoorden van pijnlijke keuzes elders. Ook in Gorinchem waren college en ambtelijke organisatie druk om tot de PPN te komen die vandaag ter bespreking en stemming voorligt. Onze conclusie is dat de pijn van bezuinigen, ombuigen en lastenverzwaring evenwichtig is verdeeld. Dankzij een budgetbijstelling via de mei-circulaire, die een plus van enkele miljoenen laat zien, blijft het pakket ‘behapbaar’. Wij hechten groot belang aan een financieel gezonde stad en danken allen voor de inspanning die is gedaan en het sluitende resultaat dat is behaald! De scepticus zal nu zeggen dat de PPN niet de hele werkelijkheid laat zien. Dat er uitdagingen voor ons liggen op onder meer onderwijshuisvesting en revitalisering van de Nieuwe Doelen. Hierover het volgende. (De nieuwe Doelen) Als ChristenUnie-SGP hebben we er vrede mee dat een traditionele invulling van de theaterfunctie van tafel lijkt te gaan. We zijn zelfs positief gestemd over de optie om het bestaande gebouw om te vormen tot bibliotheek, maar met behoud van de voormalige theaterzaal als een toekomstig cultureel hart van de stad.

Met een focus op lokale producties en voorstellingen, aangevuld met een aantal landelijke producties, voor zover dit binnen de beperkingen van de zaal past. We zien de mogelijkheden voor kruisbestuiving met bibliotheek en andere culturele partners in de stad. De investeringsruimte van ruim 8 mln. die nu in de PPN meegaat zou ook echt taakstellend moeten zijn voor deze revitalisering van de DND (als gebouw). En onder aan de streep mag de exploitatie van een dergelijk cultuurhuis straks ook best wat kosten aan publiek geld. Dat klinkt ons beter in de oren dan het bijleggen van vele tonnen op de exploitatie van een traditioneel theater. Naar wij menen past deze ontwikkeling zelfs prima binnen de bedoeling van zowel coalitie-akkoord, collegeprogramma als

raadsopdracht. De grote woorden die rondgingen dat DND ‘niet haalbaar’ is, zijn prematuur en getuigen van weinig creativiteit. Go for it, College!

(Onderwijshuisvesting) Wat betreft scholenhuisvesting zijn er uitdagingen in beeld die nog niet financieel gedekt zijn. Ook op het gebied van stadontwikkeling en infrastructuur zijn nog niet alle ambities rondgeschreven in businesscases en in de tijd weggezet. En er is niets nieuw onder de zon: het vorige college had in haar nalatenschap ook nog geen budgetoplossingen voor een nieuw zwembad, huisvesting van de bibliotheek, een volgende fase in de aanpak Banneweg, achterstallig onderhoud aan wegen, etc. En daar zijn wel oplossingen voor gekomen! Ook binnen het IHP zijn de afgelopen tijd al mooie stappen gezet. Het is -zeker op dit punt- goed te beseffen dat we in een uitermate voorspoedig land leven. Waar we ons druk kúnnen maken over de hoogste ventilatienormen voor scholen… Dit terwijl in steden in Oekraïne kinderen leskrijgen in geïmproviseerde lokalen in de metrostations, diep onder de grond. En veel kinderen in Gaza al helemaal van onderwijs zijn verstoken. (Schone Lucht Akkoord) Ik noemde al, het belang van gezonde financiën. Gezondheid op verschillende vlakken wil ik als rode draad nemen in het verdere van deze bijdrage. Onze fractie vroeg 2 jaar terug aandacht voor een gezondere lucht in Gorinchem, om de vele inwoners met longfunctieproblemen erkenning te geven en hun situatie te verbeteren.

Het college gaf toen aan dat oriëntatie op toetreding tot het schone lucht akkoord wellicht in 2023 of 2024 mogelijk zou zijn. Graag een reactie vanuit het College wat de stand van zaken is. (Schone Lucht/ milieuzone/ veiligheid) Aanvullend wil ik graag de suggestie doen om als Gorinchem in te zetten op een verbetering van doorstroming rond Knooppunt Gorinchem. Bijvoorbeeld door instelling van een 80 km-zone, zoals je ook elders langs grote steden ziet als milieu-zone. Naast vermindering van concentratie fijnstof, leidt dit ongetwijfeld tot een vermindering van het aantal ongelukken rond het Klaverblad. De afgelopen jaren zagen we regelmatig zware ongelukken die samenhangen met in- en uitvoegen en plotselinge filevorming. Soms moet je in het leven wat vertragen om ergens sneller te zijn… Is het college bereid om een lobby te starten voor een snelheidsbeperking rond knooppunt Gorinchem? (achterliggende doelen: verbeterde doorstroming/ minder ongelukken/ minder fijnstof) (Zorgdomein)

De voortdurende stijging van de uitgaven aan WMO en jeugdzorg roept veel vragen op, zoals: benutten we de mogelijkheden van preventie wel voldoende? Hebben we wellicht teveel mogelijkheden geboden binnen het formele aanbod? En hebben we daarmee de vanzelfsprekendheid uitgedoofd om het zelfherstellend vermogen van personen en van samenlevingen aan te spreken? Gaan we wel goed om met kinderen die niet door een standaardhoepeltje kunnen? Kunnen we nog wel omgaan met tegenslagen in ons leven? Hebben we echt altijd professionals nodig om staande te blijven? Of kunnen we daar wat tegenover zetten en het als samenleving opbrengen om weer wat meer oprechte interesse te hebben in hoe het met een ander gaat? (vaak een krachtig medicijn!) (Zorg: het kan, moet anders) Wij zijn enthousiast over de activiteiten van herstelacademie Peerpoint in Gorinchem en de ruimte die zij krijgen om heel binnenkort op een eigen locatie (hier tegenover het stadhuis) nog meer programma’s te bieden aan onze inwoners om met inzet van ervaringsdeskundigen en lotgenotencontact, inwoners van Gorinchem te helpen op eigen benen te staan. Dit is echt de beweging die we moeten maken! Een herstelplaats (zoals Peerpoint) zou vaker voorliggend moeten zijn aan formele zorg , of op zijn minst moeten leiden tot het eerder afschalen van formele zorg.

Is het college bereid om het werk van Peerpoint nadrukkelijk onder de aandacht te brengen in relevante netwerken? (huisartsen, sociale teams, inloopcentra, etc.). De preventieve inzet van jongerenwerk is enorm van belang in onze stad. Heeft het college al een besluit genomen om de bevoegdheid in te zetten de gunning van het jeugdwerk aan the Mall met 2 jaar te verlengen? Afhankelijk van de reactie van het college willen we -mede namens het CDA- een motie in stemming brengen op dit punt. Tot slot wil ik op 2 voorstellen uit de PPN ingaan, die voor ons lastig zijn. In een poging om deze van de scherpste kanten te ontdoen. Ook deze 2 onderwerpen hebben volop met gezondheid te maken… (Gezonde relaties) Allereerst: uitbreiding van inkomsten door het plaatsen van een extra reclamezuil. Naast de lichtvervuiling, biedt dit ook nog meer gelegenheid tot het projecteren van aanstootgevende ‘reclame’. Onze fractie heeft zeer veel moeite met de promotie van vreemd gaan binnen onze stadgrenzen. Naast een verloedering van de moraal, waarbij de suggestie wordt gewekt dat het

bedonderen van je partner een acceptabel avontuur is, is de schade enorm: kinderen in de kreukels, psychische nood, extra druk op de woningmarkt, extra druk op uitkeringen. Als overheid dienen we een ‘schild te zijn voor de zwakken’. En gegeven het reclamesucces van dit soort diensten als ‘second love’, zijn er blijkbaar veel zwakkeren onder ons… En dat is niets nieuws.. de Bijbel verhaalt al dat de geest wel gewillig is het goede te doen, maar het vlees zwak is… Onlangs buitelden de verschillende fracties van uw raad over elkaar heen om aan te tonen dat ze allemaal gezinspartijen zijn. Het lijkt mij dat er daarmee ook breed draagvlak is om dit soort reclameuitingen tegen te gaan, toch? Wij dienen hiertoe de motie ‘overspel buitenspel!’ in. Onze dank gaat uit naar een dappere stadsgenote, die begin vorige maand op dit punt haar zorg met ons deelde op de zeepkist! (openbaar groen) Tot slot, eerder hebben wij gepleit voor kwalitatief goed openbaar groen dat bijdraagt aan biodiversiteit (o.a. motie bee happy). In de PPN staat een bezuiniging op groenonderhoud. Anders dan bij de informatiesessie over de PPN werd aangegeven worden heesters verwijderd en wordt er ‘geasfalteerd’ met gras. Dit klinkt niet als een verrijking… op dit punt de volgende vraag aan het college: het lijkt erop dat in de middenberm van de Banneweg alle heesters zijn verwijderd.

Ik zie daar nu vooral grasstroken. Blijft onze Gorcumse Champs-Elyssees deze sobere uitstraling houden? Of krijgt de middenberm van de Banneweg na vernieuwing in de volgende fase weer een wow-factor? Omdat ook wij pijnlijke punten in de PPN moeten slikken, gaan wij niet op voorhand inzetten om deze bezuiniging terug te draaien. Maar ik wil wel een suggestie doen: kunnen wij deze besparing niet anders realiseren, namelijk door een beroep te doen op inwoners in de straat om bij te dragen aan onderhoud van openbaar groen? Wellicht is er een groep inwoners die het onderhoud wel willen overnemen, in plaats van dat de gemeente heesters verwijderd? Mogelijk staan er mensen op, wanneer zij weten dat perkjes met heesters uit hun straat worden gerooid. Net zoals we helden in de stad hebben die frequent zwerfvuil verwijderen omdat ze verantwoordelijkheid willen pakken voor hun leefomgeving. Hiertoe dienen wij de motie: ‘behoud van kwalitatief groen: a right to challenge!’ in.

Voorzitter, wij wensen als fractie uw raad, het college en de ambtelijke organisatie Gods zegen toe in de besluitvorming en uitvoering van beleid.

PPN Raad alg.beschouwingen Gorcum Actief 11 juli 2024 Dank u voorzitter, We beslissen vandaag over een Perspectiefnota die me doet denken aan de eerste in een reeks met bezuinigingen van een jaar of vijftien geleden, die Alle Hens Aan Dek heetten; AHAD 1, 2 en 3. Bij 3 stopten algemeen sociaal cultureel werk Staerk, de gemeenschappelijke Muziekschool en ging de Nieuwe Doelen dicht. Het was de eerste jaren minder zichtbaar dat ook op het onderhoud aan wegen en beschoeiingen werd bezuinigd. Dat alles breekt ons nu op. Daar kom ik straks op terug. Toentertijd werd gezegd: ‘Gorcum heeft geen vet meer op de botten’. Dat vet is sindsdien nooit meer teruggekomen, wel torenhoge schulden. En daarbovenop nu dan een landelijk ravijnjaar een jaar eerder dan verwacht: De nieuwe regering en bezuiniging op het gemeentefonds, hogere loonkosten die niet volledig worden gecompenseerd en stijgende rente. Alles bij elkaar doet het ons de das om en hoe deal je daar dan mee? De afdeling financiën heeft spitsuren gedraaid, dat is zeker en daar wil ik de medewerkers voor bedanken. Er ligt nu een PPN voor waarmee we vooruit kunnen; de grote investeringen als zwembad en Nieuwe Doelen blijven staan, het college-programma wordt grotendeels uitgevoerd, het extra sociaal beleid wordt overeind gehouden. Al met al in deze tijd geen sinecure; complimenten daarvoor.

Toch hebben wij, Gorcum Actief, moeite met deze PPN. Naast al de financiële pijnpunten die ik net genoemd heb, komt er nu weer een ander gemeen konijn uit de hoge hoed. Vorig jaar was dat het zwembad, nu het onderhoud aan wegen en beschoeiingen. Wij hebben de extra kosten opgeteld: maar liefst 6 miljoen volgend jaar en de jaren daarna telkens 2.5 miljoen per jaar; alles bij elkaar 14 miljoen in 4 jaar tijd! Me dunkt dat de gemeenteraad daarover gaat en dat de gemeenteraad een gedegen Plan van Aanpak mag verwachten, waarbij er kansen zijn om te prioriteren en te temporiseren. Want dit is een te grote onverwachte kostenpost om zomaar alleen administratief te verwerken. We hebben over het wegonderhoud eind mei alleen één I&O gehad…. Wij, Gorcum Actief, hebben er moeite mee dat dit debacle volledig wordt afgewenteld naar onze inwoners, bedrijven en bezoekers door middel van allerlei kostenstijgingen en bezuinigingen om dit achterstallige onderhoud mogelijk te maken. Dat is een politieke keus. Wij gaan door met onze plannen en leggen de rekening in de stad. Ook subsidies aan bijvoorbeeld verenigingen worden gekort, zonder dat we daarbij de consequenties goed kunnen overzien. Ik noem een voorbeeld: de binnensporten betalen huur aan SGS. De verenigingen krijgen minder subsidie. SGS voert huurverhogingen door en krijgt extra loonkosten gecompenseerd.

Verenigingen krijgen de bezuiniging voor de kiezen, maar moeten wel de huur blijven betalen. In het verleden is zwemvereniging PCG daardoor bijna failliet gegaan. Wij weten niet hoe deze nieuwe maatregelen nu gaan uitpakken voor sport, cultuur en sociaal culturele activiteiten. Daar hebben wij moeite mee.

Dan de extreme verhoging van de OZB, bij elkaar 8 procent. Wij dienen samen met VVD de motie in om ervoor te zorgen dat dit de komende jaren niet elke keer gaat gebeuren. Aanvankelijk zou de OZB voor bedrijven niet extra verhoogd worden, want dat was in het verleden al eens gebeurd. Nu zien we dat al het ‘niet-wonen’ die extra 5 procent krijgt, voor het Ondernemersfonds? Hoe zit dat dan? En hoe zit het dan voor de winkeliers in de binnenstad die ook al een eigen BIZ betalen? Moeten zij straks voor twee Bizzen inleggen? Voorzitter; het Investeringsplafond. Dat was 5 miljoen per jaar, door indexeren nu 5.8 miljoen. Het plafond is cumulatief, dwz voor lange termijn elk jaar ca 5.8 miljoen. Maar we gaan waarschijnlijk fors meer uitgeven. Voor komend jaar vinden we dekking uit lastenverhogingen en bezuinigingen. ‘Het kan, want we blijven komend jaar binnen het plafond’ vinden wij te kort door de bocht. We kunnen op langere termijn immers niet door blijven gaan met lastenverhogingen en extra investeringen. En we hebben enkele groterisico-dossiers: zwembad, Nieuwe Doelen en Infrastructuur. Voor de komende 4 jaar wordt er nu niet verantwoord, alleen voor 2025. Nu zeilen nu op het randje, maar kunnen dat niet blijven doen.

Voorzitter, Gorcum Actief kijkt dus kritisch naar de keuzes die nu gemaakt worden, we stemmen onder voorbehoud in met deze PPN, en verwachting richting begroting meer duidelijkheid. Voorzitter, Wij benoemen tenslotte nu enkele zaken die voor ons belangrijk zijn: 1- De OZB wordt nu eenmalig extra verhoogd, daarna niet meer. 2- Wij verwachten een Plan van Aanpak mbt wegenonderhoud en beschoeiingen zodat we weten waar we aan toe zijn. 3- Veilige infrastructuur van en naar de Beroepencampus krijgt prioriteit. 4- Gorcum Actief dient samen met Stadsbelang een motie in om ongewenst vrachtverkeer uit de Haarwijk te mijden. 5- Bij onderhoud bestratingen vragen wij directe aandacht voor de stadwallen; hèt stadspark voor alle inwoners en hèt visitekaartje van onze stad en ook nog eens Unesco Werelderfgoed dat we goed moeten onderhouden. Dank u wel.

Algemene beschouwingen D66 Perspectiefnota 2025-2028 “Een redelijk alternatief” Raadsvergadering 11 juli 2024 Voorzitter, Het tij kan keren. Daar waar de wethouder Financien vorig jaar nog het woord ‘bezuinigingen’ niet in de mond wilde nemen, ligt er nu een perspectiefnota met een waslijst aan bezuinigingen en lastenverhogingen. En natuurlijk weten we dat de rijksinkomsten teruglopen, maar laten we eerlijk zijn: dat weten we al dik 2 jaar. En in plaats van daar tijdig op te anticiperen, heeft het college ervoor gekozen om nog meer ambities op te stapelen. Een trend die zelfs de accountant niet is ontgaan, die – in diplomatieke bewoordingen – spreekt van een ‘ad hoc bestuurscultuur’ in Gorinchem. En de goede lezer begrijpt dat door die ad hoc cultuur niet alleen de begroting onder druk komt, maar ook de ambtelijke organisatie. Beide zijn zeer onwenselijk. Bovendien: niet alleen de accountant, maar ook hier in de raad hebben we continu gewezen op de financiële risico’s. En ik vraag me af: hoeveel van die rode vlaggen hadden we nog moeten tevoorschijn moeten halen? Het is oprecht spijtig, voorzitter, dat tot nu toe al onze waarschuwingen van tafel zijn geveegd, met als gevolg dat een groot deel van de rekening nu bij onze inwoners ligt.

En nu we hier staan, met al deze bezuinigingen in het vooruitzicht, kunnen wij ons niet aan de indruk onttrekken dat het urgentiebesef vrij laat is neergedaald bij het college. Ik zou hier graag een reflectie op willen vanuit het college. Wat we in dit traject overigens hebben gemist is het samen optrekken met de raad. Kijk, dat er pijnlijke keuzes gemaakt moeten worden, dat kan. Maar we hebben hadden in Gorinchem een goed gebruik om bij ingrijpende keuzes als raad en college samen op te trekken. Denk bijvoorbeeld aan de ‘Alle Hens Aan Dek’ trajecten uit het verleden. Op die manier kon de raad vooraf haar voorkeuren geven, waardoor bezuinigingen als die bijvoorbeeld in de zorg misschien voorkomen konden worden. Er is nu helaas niet gekozen voor die weg van ‘gezamenlijkheid’, waardoor de perspectiefnota nu wordt gepresenteerd krijgen als een voldongen feit. Daarom nodigen we het college uit om dit voortaan anders te doen, want dat is ook de komende jaren nog broodnodig. Voorzitter, het zou dan voor mijn fractie natuurlijk makkelijk zijn om alleen maar te roepen: “Daar gaan we niet in mee”. Nee, We vinden dat je dan ook moet laten zien hoe het wel kan, hoe het anders kan. En daarom heeft de fractie van D66 gewerkt aan een alternatief perspectief. Of zoals wij hem zelf noemen: “Een redelijk perspectief”.

In die alternatieve perspectiefnota maakt D66 keuzes in het licht van de financiële situatie, maar wel vanuit heldere uitgangspunten die richtinggevend zijn in de keuzes. Ook dat voorkomt namelijk ad hoc besluitvorming. Die uitgangspunten zijn eigenlijk helemaal niet zo vreemd. En worden hopelijk breed gedragen in uw raad. Het zijn er vier en ik licht ze toe met de bijbehorende voorstellen: 1. Het eerste uitgangspunt is dat de breedste schouders, de zwaarste lasten dragen. Oftewel: we ontzien de meest kwetsbare inwoners. Dat begint met voorstellen om de leges voor gehandicaptenparkeerplaatsen terug te draaien en in diezelfde logica het afschaffen van de leges voor woonurgenties. Die laatste komt overigens voort uit een onderzoek dat de gemeente zelf heeft laten uitvoeren, maar waar nog steeds geen opvolging aan is gegeven. Een ander voorstel dat voortkomt uit dit uitgangspunt is het gedeeltelijk terugdraaien van de voorgenomen bezuiniging in het sociaal domein. Voorzitter, een structurele bezuiniging van 7 ton is echt ongekend. Wij kunnen ons niet