Agendabundel

We weten dat de bomen, de wortels van de platanen, telkens weer zorgen voor een onveilige situatie voor fietsers. Het lijkt wel een soort maanlandschap waarover senioren op hun elektrische fietsen soms halsbrekende hindernissen moeten nemen. Als we praten over

fietsveiligheid, dan is de Nieuwe Hoven zeker aan de beurt, maar een bedrag van 2 miljoen is veel te veel. We stellen daarom voor dat bedrag te halveren, de fietspaden op te knappen en te praten met de bewoners over die platanen. We dienen hiervoor een amendement in. Voorzitter, ik kom tot een afronding van ons betoog. We hebben nu de Week van Respect. Uitgerekend in deze week, en midden in de voorbereidingen van de landelijke intocht van Sint Nicolaas in Gorinchem, wordt u tijdens deze werkzaamheden openlijk bedreigd. Wij vinden dat onacceptabel en heel spijtig. We wensen u en familie veel sterkte, en vragen ook aandacht voor Respect, voor elkaar, voor andere opvattingen en voor allen die dat nog durven uitspreken. Dank u wel.

Vragen: 1: IHP: prioriteit voor de wettelijke taken. 2: Sportvoorziening 5 miljoen? 3: Cultuur op scholen en in de wijken? 4: Nieuwe Doelen stand van zaken? 5: Jeugd, bandjes, live muziek in de Bunker? 6: Vestingwerkgroep in Laboratorium? 7: Erfgoedbeleid en kerkenvisie? 8: Amendement Nieuwe Hoven.

Toespraak begroting 2024 D66 9 november 2023 Ilhan Tekir Voorzitter, D66 is blij met deze begrotingsbehandeling! Voor het eerst doen we namelijk een poging om die olifant in de kamer – zo noem ik het even – bij de kraag te vatten. Die olifant is natuurlijk de immense ‘investeringsopgave’. Het feit dat wij nu gezamenlijk die puzzel proberen te leggen, getuigt van een reality check waar D66 al heel lang voor pleit. En wat je ook van de voorstellen vindt, D66 is blij dat het college in ieder geval een poging doet om binnen de financiële spelregels te blijven. Weliswaar in de herkansing, maar beter laat dan nooit. En dat geeft D66 een hoopvoller perspectief dan bij de perspectiefnota, voorzitter. Daarvan is namelijk heel snel gebleken dat het niet uitvoerbaar was binnen de spelregels die we met elkaar hebben afgesproken. Ik zal zo dadelijk wat nader ingaan op de ‘investeringspuzzel’ en hoe D66 tegenover de verschillende voorstellen staat. Maar voordat ik dat doe, wil ik ook nog even stilstaan bij de nieuwe financiële uitgangspunten. Ook hier valt te prijzen dat het college begrotingsdiscipline wil aanbrengen. Bijvoorbeeld met spelregels als: tekorten lossen we op door te besparen, wettelijke ontwikkelingen gaan voor nieuwe wensen of nieuwe problemen lossen we in beginsel op binnen het zelfde programma.

Het lijkt allemaal zo vanzelfsprekend, maar we staan op een punt dat deze maatregelen ook echt noodzakelijk zijn. De komende jaren hebben we nauwelijks bewegingsruimte in de begroting en dat is op zichzelf al ‘uniek’ te noemen. En ik voeg er meteen aan toe: natuurlijk gaan deze spelregels her en der schuren, maar door de teugels nu aan te trekken, voorkomen we dat we in de toekomst allerlei beloftes moeten terugdraaien. Dan de investeringspuzzel, voorzitter. Ik zal me beperken tot enkele substantiële investeringen die het verschil maken. In de eerste plaats is dat natuurlijk station Gorinchem-Noord. Laat ik daar helder over zijn: D66 is voor een goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer, maar het eerlijke verhaal is dat een nieuw station op Gorinchem-Noord vooralsnog voorbarig is. Ik zal dat toelichten langs drie sporen. Op de eerste plaats omdat Gorinchem Noord nu al goed bereikbaar is. Vanaf het huidige station is het slechts 7 minuten fietsen naar Noord – en met de elektrische fiets zelfs 5 minuten begrijp ik van de heer Klein. Hoe dan ook, met de aanpak van de Haarsekaden wordt de route richting Noord bovendien een stuk comfortabeler. Op de tweede plaats omdat de huidige voorzieningen op Noord een station nog niet legitimeren. Zoals u weet heeft D66 vorig jaar nog voorgesteld om te starten met woningbouw op Gorinchem Noord. En die wens hebben wij nog steeds.

Maar zolang een nieuwe woonwijk niet in het zicht is, is een station ook niet nodig. Als derde en laatste punt. Het station Gorinchem Noord is voor het eerst in 2008 in de boeken gekomen en sindsdien nog nooit geïndexeerd. U voelt hem al aankomen: ook als we deze investering zouden doorzetten, dan is het vrijwel zeker dat de investeringssom bij lange na niet genoeg is. Ik las in de begroting dat het tekort kan oplopen tot 4,5 miljoen. Voor de goede orde: dit zou dus bovenop het bedrag van ruim 10 miljoen komen die nu in de boeken staan. Kortom, voorzitter: station Gorinchem Noord is op dit moment een brug te ver. In het verlengde van het schrappen van station Gorinchem Noord, hebben wij nog een vraag over de financiële ruimte die hierdoor ontstaat. Met het schrappen van station Gorinchem Noord stelt het college voor om het investeringsbudget dat hiermee gepaard gaat van 1,9 miljoen te verlagen. Tot zover kunnen wij dat volgen. Echter, wij zien in het overzicht reserves dat er ook nog een bestemmingsreserve bestaat voor station Noord en die bedraagt per 1 januari 2024 liefst 1,8 miljoen

euro. Een fors bedrag, waarvan wij in de besluitvorming niet terug kunnen zien dat deze middelen vrijvallen, maar dat lijkt ons wel vanzelfsprekend als station Gorinchem Noord wordt geschrapt. De vraag is dus, kunt u bevestigen dat deze reserve daadwerkelijk vrijvalt en dat daarmee aanvullende ruimte van 1,8 miljoen ontstaat? En bent u het met ons eens om dit bedrag in eerste instantie toe te voegen aan het begrotingssaldo? Daarmee hebben we de komende jaren alsnog enige bewegingsruimte. Dan de tweede fase voor de Banneweg. Het college stelt nu voor om het deel vanaf de rotonde bij het stadshuis te schrappen. Deze discussie hebben we eerder al een keer gevoerd bij de totaalaanpak van de Banneweg. En wat D66 toen over de streep trok was het idee dat de doorstroming pas echt zou verbeteren, als je ook het laatste deel aanpakt. Dus geen cherry picking. En op dat punt staan wij eigenlijk nog steeds. Wij staan daarom open voor ideeën om de puzzel op dit punt net iets anders te leggen. In vergelijking met de Nieuwe Hoven bijvoorbeeld, geven wij eerder de voorkeur aan uitgewerkt plan dan een wens die überhaupt nog uitgedacht moet worden. Wat nog wel zorgelijk blijft, voorzitter, zijn de ambities die nog niet zijn opgenomen in de investeringplanning. En het zal u niet verbazen dat de fractie van D66 dan in eerste instantie denkt aan de noodzakelijke investeringen in het onderwijs.

We staan de komende jaren aan de lat voor de vernieuwing en verduurzaming van 5 schoolgebouwen. Ik heb ze wel eens eerder genoemd: De Anne Frankschool, J. P. Waaleschool, Samen Onderwegschool aan de Van Goudoeverstraat, het Lingewaalcollege en tot slot de Uilenhof. Samen goed voor een investeringsopgave van zo’n 25 miljoen. En zoals u zich misschien nog zult herinneren, vroegen wij in de I&O wat er op dit moment al beschikbaar is voor onderwijshuisvesting. Het antwoord daarop stelt ons nog niet gerust, voorzitter. Op dit moment is er namelijk nog maar 3,5 miljoen beschikbaar en dat is bij lange na niet genoeg om onze wettelijke plicht voor onderwijs te vervullen. Wat ons in dat kader ook nog eens verbaast is dat we pas in 2025 gaan beginnen met het sparen van jaarlijks een miljoen. Maar voorzitter, we spreken vandaag over de begroting 2024. Waarom schuiven we dit spaarsysteem nog een jaar op? Terwijl we weten dat de tijd dringt. D66 stelt voor om onderwijs echt prioriteit te geven en dus in deze begroting al te starten met sparen. Concreet betekent dat het vullen van de reserve onderwijshuisvesting met 1 miljoen. Dekking hiervoor is aanwezig in de algemene reserve, waarmee we alsnog ruim binnen de bandbreedte voor het weerstandsvermogen blijven. Met dit amendement roepen we de raad op om ‘Onderwijs op één’ en daarmee onze wettelijke plicht op één te zetten.

Over onderwijshuisvesting gesproken, nog een aanvullende vraag. We lezen in de begroting dat het college in 2024 wederom een nieuw IHP gaat opstellen. Dat hebben we een half jaar geleden ook al gedaan met een uitvoeringsprogramma tot 2026 en een scope tot 2038. Zou het niet beter zijn om nou eerst eens het vastgestelde IHP uit te voeren voordat we een nieuwe opstellen? Naast onderwijs, voorzitter, maakt D66 zich ook nog zorgen over de jeugdzorg. Bij de perspectiefnota stelde uw college voor om deze reserve sociaal domein fors af te romen, met een bedrag van 4,1 miljoen. Met de kennis van nu vinden wij het des te wranger dat een amendement van de PvdA om dit terug te draaien toen niet is aangenomen door de coalitie. We zien namelijk in deze meerjarenbegroting miljoenenkortingen in de jeugdzorg. En om u alvast voor te zijn: ja, we zijn ons ervan bewust dat deze kortingen gelijk staan de daling van de rijksvergoeding. Maar wat wij ingewikkeld vinden is dat we nog geen zicht hebben op het effect hiervan op de kwaliteit van de jeugdzorg. Gaan de wachtlijsten hierdoor toenemen? Vallen jongeren straks tussen wal en schip, omdat de toegang tot jeugdzorg wordt beperkt? Zomaar wat vragen die wij hebben. En in dat licht hadden wij gehoopt op een soort lokale hervormingsagenda, waarin we als gemeente zelf keuzes kunnen maken.

En als die keuzes geld kosten, dan kunnen we altijd nog afwegen of de daar aanvullende middelen voor willen inzetten – zoals we dat vandaag ook doen voor de investeringen

bijvoorbeeld. Die principiële discussie, voorzitter, is nu in zijn geheel niet gevoerd. Wat wij als raad alleen zien is een structurele korting in de jeugdzorg die oploopt tot bijna 2 miljoen euro per jaar. Kan het college ons alsnog toezeggen om zo’n lokale hervormingsagenda gezamenlijk vorm te geven? En daarbij niet de euro’s leidend maken maar de jongeren om wie het gaat? In het verlengde van de jeugdzorg, maakt D66 zich ook zorgen over gorcumers die plotseling op straat dreigen te belanden. De zogenaamde spoedzoekers. Het betreft bijvoorbeeld mensen die doorgaans redelijk zelfredzaam zijn en soms zelfs werken, maar die door pech of relatief kleine problemen op straat belanden. Een ander voorbeeld zijn inwoners die na een echtscheiding hun huis niet meer kunnen betalen. Het voorkomen van dakloosheid is een primaire zorg die wij als overheid hebben en D66 pleit er dan ook voor om het uiterste te doen om onderdak te bieden. Eerder dit jaar berichtte het AD dat er ook in Gorinchem mensen zijn die van de ene op de andere dag in hun auto slapen. Dat is natuurlijk een situatie die we hoe dan ook moeten voorkomen. En daarom roept D66 op om te verkennen of er mogelijkheden zijn binnen onze vastgoedportefeuille. Denk bijvoorbeeld aan leegstaande kantoorpanden die we kunnen inzetten voor dit doel. Wij dachten in eerste instantie aan het kantoorpand hier buiten, op het stadhuisplein.

Het pand waar Avres zat tot 2018. In de begroting lazen we dat dit pand nog steeds leegstaat, maar we weten dat een deel is verhuurd aan Syndion. Wellicht is er een samenwerking met Syndion te realiseren voor deze groep in delen van het pand dat nog leegstaat. Maar kijk vooral breder dan dit ene pand. Wij hebben dat helaas zelf niet kunnen doen omdat de ‘actuele vastgoedlijst’ zoals die wordt genoemd nog van februari 2020 is. Meteen ook een oproep trouwens om die te actualiseren op de website. De motie heeft in ieder geval de titel ‘voorkom dat spoedzoekers op straat belanden’ en is reeds rondgestuurd. Tot zover de inhoud, voorzitter. Wat verder opvalt in deze begroting is dat het college nu alleen nog maar rapporteert over het coalitieakkoord. En niet meer over de reguliere uitvoering van allerlei taken. Voorzitter, dat verbaast ons zeer. Die reguliere taken vormen immers veruit het grootste deel van onze uitgaven. We missen daardoor relevante inzichten. Ik heb er de begroting van vorig jaar er even als voorbeeld bij gepakt en dan zie je dat er ineens niet worden gerapporteerd over onderwijsachterstandenbeleid, mantelzorgers en zelfs niet meer over de jeugdzorgtaken. Daarom het verzoek om hier in ieder geval bij de jaarstukken over te rapporteren? Anders wordt het echt een black box waar we 183 miljoen euro aan uitgeven. Daar wil ik het bij houden voor de eerste termijn.

Dankuwel.

Algemene beschouwingen CDA Gorinchem 9 november 2023 Voorzitter, het centrale thema rondom onze beschouwing vandaag, is van grote betekenis voor onze CDA-fractie, maar komt ook persoonlijk erg dichtbij. Inmiddels steeds ronder en hard op weg naar weer een bijdrage richting die 40.000 inwoners, willen wij graag stil staan bij het besturen van deze stad voor de wereld van morgen. De wereld van onze kinderen en kleinkinderen; voor een stad die we door willen geven. Dat vraagt om keuzes maken, om durven besturen. Om die reden zijn we kritisch op de keuzes die worden voorgelegd. Dat moet ook, dat houdt het debat scherp. Maar moeilijker is om ook zelf met oplossingen te komen. In ons betoog vandaag willen we allereerst stilstaan bij de twijfels en zorgen die bij ons leven en die in aanloop naar deze vergadering zijn gegroeid. Daarna gaan we in op thema’s die wat ons betreft topprioriteiten voor onze stad zijn en waarin we voor willen stellen andere keuzes te maken. We sluiten af met een idee voor een warm welkom voor de allernieuwste en kleinste inwoners van onze stad. Om eerlijk te zijn heb ik getwijfeld of ik wel een hele bijdrage zou voorbereiden. De afgelopen maanden hebben we heel veel van onze kostbare tijd gestoken in een oplossingsgerichte en constructieve bijdrage voor een financieel gezonde gemeente.

De motie “besturen is keuzes maken met open vizier” was voor ons een belangrijke randvoorwaarde om voor de PPN te stemmen. En vervolgens het amendement ten aanzien van de dekking van het Caribabad omdat het ons echt te ver ging hoe dit college de financiële spelregels wilde oprekken door het investeringsplafond los te laten en daarmee de schulden én de exploitatielasten fors te verhogen. De uitvoering hiervan laat te wensen over en baart grote zorgen voor de toekomst van de stad. Met de inbreng tijdens en na de sessie over investeringen is nauwelijks iets gedaan. In plaats daarvan komt het college met een uit de lucht gegrepen voorstel waaruit blijkt dat dit college enkel naar de korte termijn kijkt en zich terugtrekt binnen de vestingmuren. Voorzitter, deze teleurstelling zit bij ons echt wel diep. De reden dat ik hier toch sta, is omdat de toekomst van de gemeente ons te lief is. Wij hechten grote waarde aan een financieel gezonde gemeente en daar hoort naar onze mening het investeringsplafond en het beheersen van de investeringsportefeuille en onze schuldenpositie bij. Niet alleen omdat we hiermee een verantwoordelijkheid nemen voor deze stad voor de langere termijn, maar ook omdat er nog veel onzekerheden zijn waarvoor deze waarborgen nodig zijn. Denk aan stijgende rente, problemen rondom netcongestie, de gevolgen hiervan voor de grondexploitatie van Groote Haar etc.

Daarom willen wij ook laten zien dat we in oplossingen denken. Ja we uiten een kritisch geluid en we vinden dat er met de inbreng van de stad en de raad te weinig wordt gedaan. Maar we nemen onze verantwoordelijkheid door ook zelf met voorstellen te komen. En als we dat doen, volgen we ze op de voet. Een voorbeeld daarvan uit de vorige periode, is toen ik het initiatief nam met de motie ‘Werken aan vertrouwen’ wat er toe leidt dat we het oude Belastingkantoor gaan kopen. Meerdere fracties hebben de afgelopen tijd gevraagd naar of we daarvoor al middelen hebben gereserveerd en het antwoord is nee. Ook deze begroting zien we ze weer niet terug en eerlijk gezegd wil ik niet weer afgescheept worden met een proces antwoord. Nu door het raadsbesluit vorige week duidelijkheid is gekomen over kleinschalige opvang van asielzoekers, verzoek ik het college toe te zeggen dat we in 2024 een concreet plan van aanpak tegemoet kunnen zien, inclusief investeringsvoorstel. Dit is ook in lijn met de nota grondbeleid, waardoor ik er vanuit ga dat we uiterlijk bij de PPN hier een beeld van hebben. Dit is een te grote black box en voor je ‘t weet, gaat het in net zo’n slakkengang als de locatie Lange Slagenstraat waar het Knarrenhof ook nog steeds ver weg is. Hoe staat het daar eigenlijk mee?

Voorzitter, dan mobiliteit. Er dreigt nu veel te sneuvelen, om het zwembad maar te kunnen betalen. Dit doet geen recht aan enerzijds de grote opgave die er voor de langere termijn ligt en anderzijds voor hoeveel inwoners we aan mobiliteit werken. Ook het college schrijft in haar collegeprogramma waarde te hechten aan een goede bereikbaarheid, door bijvoorbeeld te stellen dat ze stimuleren dat mensen op een andere manier reizen dan met de auto. Maar de keuzes die worden voorgelegd zijn niet te volgen. Ik kan niet anders dan constateren dat mobiliteit onder dit college verdwijnt als prioriteit. Er zijn die punten die ik wil uitlichten: 1. De Banneweg. Wij dienen het amendement “Banneweg ipv Nieuwe Hoven” in omdat we groot belang hechten dat we de problemen op de Banneweg ook ECHT oplossen. De fase die wordt voorgesteld te schrappen, is de meest cruciale om de verkeersveiligheid, oversteekbaarheid en doorstroming te verbeteren. Daar komt nog bij dat dit plan uitgebreid is voorbereid en onderbouwd en de uitvoering al gestart is. Daarom doen wij echt een beroep op iedereen; durf dit op te lossen en ga voor een PLAN. Hiermee bagatelliseer ik absoluut niet dat er op de Nieuwe Hoven niets hoeft te gebeuren. Maar hiervoor ligt nog geen onderbouwd plan en op dit moment verkeren we niet in de luxe positie dat het allebei kan. Niet alles kan.

Daarom; ga voor een plan en doe recht aan de onderzoeken en participatie, in plaats van enkel een ambitie. 2. Kweeklust. We kijken reikhalzend uit naar de uitwerking van de plannen, blijkbaar kan het nu goedkoper worden gebouwd. We maken ons daarbij wel zorgen over of er nog voldoende geld overblijft voor een goede inpassing in de omgeving, zoals het idee uit het vestingplan. Kan de wethouder duidelijkheid geven over wat hiermee wordt bedoeld en toezeggen dat hier, omwille van de financiële haalbaarheid, geen concessies in worden gedaan? Zo ja dan begrijpen wij het voorstel om deze investering naar beneden bij te stellen.

3. Gorinchem Noord. Op een achternamiddag, net een paar weken nadat het college het investeringsplafond al aan de wilgen wilde hangen, zet het college hier zomaar een streep doorheen. Onbegrijpelijk. Echt een voorbeeld van korte termijn politiek, want als er iets is wat je voor de toekomst van je stad wil, dan is het investeren in het OV. Zeker op een plek waar zoveel staat te gebeuren en waar je eigenlijk alleen nog maar naartoe kan als je je stad nog enigszins wil laten groeien in de toekomst. Eerst werpt het college een soort rookgordijn op, door te stellen dat het bouwen van een station geen gemeentelijke taak is. Dacht het college dat een ander de portemonnee dan zou trekken? Vervolgens volgt er een motivatie dat het belang van het station in twijfel wordt getrokken. De invloed op het ondernemersklimaat is niet direct in een getal uit te drukken. Maar voorzitter, hoe naïef ben je dan. De verbreding van de A15, daar gaat een dikke vette streep doorheen. De toekomst zit niet meer in de auto, maar in het OV. Misschien is station Gorinchem Noord voor veel inwoners nog een ver van hun bed show. Dan is het makkelijk schrappen, want een flinke zak met geld en weinig gezeur vanuit de stad. Maar voor de langere termijn vinden we dit onbegrijpelijk. Ook richting je partners en de regio.

De Merwede Lingelijn zou je moeten zien als concurrent van de A15, als kans om onze stad toekomstgericht te ontwikkelen. Dit zijn allemaal inhoudelijke argumenten waar u misschien in meer of mindere mate gevoelig voor bent. Maar ook de financiële consequenties zijn onverantwoord. We gooien minimaal 2 miljoen weg als we deze investering schrappen. 2 miljoen, in een tijd waarin we zo hard op zoek zijn naar investeringsruimte. Je zou er zo de Nieuwe Hoven mee kunnen opknappen. Dat roept ook de vraag op wat er gebeurt als we vandaag dit besluit zouden nemen. Hoe zag de planning eruit als dit niet op de “schraplijst” stond? We begrijpen de financiële impact van dit besluit. 8,7 miljoen is een hele grote vis die je kan vangen als je op zoek bent naar geld. Maar die is ook op een andere manier te vinden. Om die reden dienen wij het

amendement ‘Nieuwe doelen voor De Nieuwe Doelen’ in. Hierin stellen we voor om de 8 miljoen die voor het Cultuurhuis staat geraamd te schrappen en in plaats daarvan Gorinchem Noord doorgang te laten vinden. Dat is geen makkelijke overweging geweest, juist zo’n langlopend politiek hoofdpijndossier. Maar hoe langer we er over nadachten, hoe meer we ervan overtuigd raken dat dit een besluit is die om moed en durf vraagt; die gericht is op de toekomst. Waarmee je laat zien: wij durven te gaan voor de stad die we door willen geven. Want hiermee zetten we geen streep door cultuur. Nee, door 250.000 euro financiële ruimte in de exploitatie per jaar kunnen we het culturele veld in de breedte juist een boost geven. Versterken wat er al is, toekomstbestendig maken wat al goed draait. Muziekles op school! En die keren dat er een groot podium nodig is voor de eindvoorstelling van de dansschool of de schoolmusical? Hoe mooi zou het zijn als we daar ruimte voor maken in onze opgave op het gebied van onderwijshuisvesting. Voorzitter, tijd om af te sluiten. Over een aantal weken hoop ik dat u mijn man hier op het gemeentehuis mag verwelkomen om de geboorte van ons tweede kind aan te geven. Weer een nieuwe Gorcumer erbij! In veel gemeenten worden kersverse ouders dan verrast door de gemeente met een cadeau.

Hier hebben we dat gebruik nog niet, maar in de categorie ‘ik vraag dit voor een vriend’ dien ik hierbij de motie “Groen voor groentjes” in. Hiermee stellen we voor dat bij de geboorteaangifte, de gemeente een boom of plant schenkt. Een mooi cadeau wat verwijst naar opgroeien en ontwikkelen, maar ook een positieve bijdrage aan meer groen en vergroting van de biodiversiteit. En een cadeau waarmee we nu gaan bouwen aan een groenere toekomst voor onze kinderen en kleinkinderen.

Gorinchem wil vooruit! Zelfs als dat betekent dat je tegen de stroom in moet roeien en keuzes maken. Deze wens om deze stad morgen beter te maken dan vandaag spreekt ook uit dit College, deze begroting en de investeringen. En nu aan de slag is de titel waarnaar het College verwijst Er worden veel goede plannen in de praktijk gebracht. Moed en vastberadenheid zijn te zien in verschillende initiatieven om van de stad de komende jaren een levendige, bruisende en comfortabe6le plek te maken. Een stad met scholen en leerlingen, meer groen, meer woningen, meer cultuur. Warenhuis Binnenstad en een nieuw duurzaam zwembad. Ook in De Nieuwe Doelen lijkt er eindelijk schot in te komen. Ik wil het college vragen hoe het er verder voor gaat zorgen dat de ontwikkeling in onze stad een bron van inspiratie en trots blijven? Hoe kunnen we samen de positieve trend voortzetten? We blijven ons inzetten voor de aanpak van de armoede. Het college en de raad heeft haar nek heeft uitgestoken om de mensen te ondersteunen bij de absurde energiekosten door de norm te verruimen van 120% naar 130% van het bijstandsniveau. Het vreemde is dat Avres op de website nog steeds vermeldt dat het 120% is. Hier moet naar gekeken worden, wethouder!. De gemeente blijft investeren in het sociale domein, omdat een sociaal vangnet en goede zorg essentieel zijn.

En met onder meer een rijke schooldag werken we onder andere aan het verbeteren van de kansen van kinderen. Complimenten aan dit College met al deze prestaties en de plannen waaraan nog gewerkt wordt. Want ze zijn nodig voor deze stad en haar inwoners. Een ander mooi voorbeeld is de inzet om ziekenhuis in stand te houden. Wat kan deze stad en haar partners vechten voor hun belangen als het er toe doet! Het geluid was door het hele land te horen en zeker ook in Den Haag, Waar twee weken geleden twee bemoedigende moties werden aangenomen. Ik ben trots op wat hier is neergezet. Maar wij moeten waakzaam blijven. De strijd is nog lang niet voorbij. Dus Vasthouden, Vechten en Niet opgeven. (lobbyen en samenwerken) Maar gelukkig heeft deze stad al vaak bewezen hier goed in te zijn! Knokken voor betere locaties voor windturbines Werken voor een betere structurele opvang van asielzoekers. En zo ook Vechten voor ons ziekenhuis.

Want vooral in onzekere tijden zijn moed, vastberadenheid en de wil om vooruit te komen belangrijk. En dat is wat dit college doet! Tegelijkertijd maakt de SP zich zorgen over de leefbaarheid en leefomstandigheden in de buurten van onze stad. Ik neem jullie graag mee met een wandeling die ik met John maakte in de Lingewijk. "Kijk eens naar die raamkozijnen, die zijn al jaren niet meer gedaan", vertelt John terwijl we samen door zijn buurt lopen. John is een naam die ik hem heb gegeven, want ik weet niet of hij wel wil met naam genoemd wil worden. “De ramen zijn 10 jaar geleden vervangen, maar verder is ons huis in de 17 jaar dat ik er woon nooit gerenoveerd”, vertelt hij. Een beeld dat zowel herkenbaar als pijnlijk is bij verschillende huizen. Een kwart heeft nog steeds een energielabel D of lager en zelfs 5% label G. Ook de levenskwaliteit staat onder druk. “De Super sluit na de nieuwbouw vast zijn deuren” zo denkt John. Weer iets wat verdwijnt uit de Lingewijk. Een aanslag op de zelfstandigheid van de vele ouderen. En ook het einde van een van de ontmoetingsplekken voor de buurtbewoners. De openbare speelplekken laten te wensen over. Laat hij weten terwijl we verder wandelen door zijn wijk. En ook lijn 5 is weer verdwenen. Het voedt allemaal de zorgen van buurtbewoners zoals John.

De SP vindt dat in woonwijken, waar de leefbaarheid onder druk staat, de gemeente altijd het goede voorbeeld moet geven! Vandaar onze vraag: Wat gaat het College daadwerkelijk doen om de leefbaarheid in onze buurten te verbeteren?

Het verhaal van de Lingewijk is het verhaal van veel mensen en wijken in Gorinchem. Matig onderhouden woningen, verdwijnende voorzieningen, sociale samenhang die steeds meer onder druk komt te staan. Ook door de te hoge concentratie van mensen in een kwetsbare positie. En als ik kijk naar de staat van de woningen. En zeker op duurzaamheid waar meer mijn expertise lig, Dan moet ik denken aan de familie Badi uit de Lingewijk, die letterlijk met een termijnbedrag van €400,- voor de vogeltjes stookt in de woning van Poort6 met een energielabel F Of aan Riane in Gildenwijk, die zich ondanks de renovatie van het Kremlin grote zorgen maakt over haar energierekening en de schimmel-en vochtproblemen. Ondanks het isoleren loopt het water van de kozijnen vanwege koude bruggen en beperkte ventilatie. Nu staan deze buurten aan de vooravond van meerdere renovaties en nieuwbouw om ervoor te zorgen dat alle huurwoningen in 2030 voldoen aan het verplichte energielabel a, b, c of d. Eindelijk zou je kunnen denken, omdat de staat van veel sociale huurwoningen matig is. Maar de impact op de mensen en buurten zal groot zijn. Tegelijkertijd ziet de SP hierin ook de kansen van Gorinchem.

Als we behouden wat we kunnen, nieuwe gebouwen bouwen waar we ze nodig hebben, en vanuit een sterke visie sturen op kwaliteit in samenwerking met woningcorporatie, dan kunnen we zorgen dat buurten en bewoners hier sterker en beter uitkomen. Hoe zorgen we ervoor dat de identiteit en samenhang van onze buurten behouden blijft, maar de soms absurde energierekening omlaag gaat? Hoe zorgt het College ervoor dat alle goede ideeën, werkelijkheid worden bij renovatie en nieuwbouw? Welke afspraken worden hierover gemaakt met de corporatie en hoe zorgen wij voor de nakoming van de afspraken? Vorige week hebben College en Raad een belangrijke beslissing genomen over het vestigen van het AZC. SP zag dit als een duidelijke richting. Het ontzien van kwetsbare wijken voor nieuwe kwetsbare groepen. De wijken met de smalste schouders, die te vaak de zwaarste lasten moeten dragen, waardoor de leefbaarheid te veel onder druk komt te staan. SP vindt dit een goede stap. Omdat de leefbaarheid en de druk op deze buurten simpelweg te groot is.

Tot slot nog een nabrander Voorzitter Want er komt een toeristenbelasting wanneer deze meer oplevert dan het kost. Iedereen die in Gorinchem staat ingeschreven in de 'Basisregistratie personen' betaalt lokale belastingen denk daarbij aan de riolering en het ophalen van huisvuil. Toeristen zullen straks een bijdrage leveren via de toeristenbelasting, Maar niet iedereen betaalt mee. Want zo zijn niet alle arbeidsmigranten netjes geregistreerd en lijken daarom niet te betalen voor de voorzieningen die ook door hen gebruikt wordt. Wij zouden graag zien dat iedereen die gebruikt maakt van voorzieningen een bijdrage levert, dus ook arbeidsmigranten. Ook is er nog beperkt zicht op waar de arbeidsmigranten wonen en hoe ze wonen. Wonen ze veilig en hebben ze voldoende ruimte voor zichzelf. Is het schoon en onderhouden, want ook arbeidsmigranten hebben recht op fatsoenlijk wonen Dus onze vraag aan het College is: Hoe goed weten we waar en hoe de arbeidsmigranten wonen en hoe betalen arbeidsmigranten die niet geregistreerd hun deel voor de gemeenschappelijke voorzieningen, Of betalen ze dit niet? Want dan is onze vraag of we de toeristenbelasting kunnen uitbreiden tot een vorm van verblijfsbelasting zodat zij kunnen meebetalen aan de voorzieningen waar zij ook gebruik van maken? En met een deel van deze inkomsten de handhaving op huisvesting kunnen verstevingen.

En dan zal ik nu afsluiten! Ga door met het uitvoeren van de vele goede plannen en schakel door als het gaat om de leefbaarheid en de omstandigheden in onze buurten. Gorinchem gaat vooruit, de buurten willen vooruit, de inwoners verdienen het. En nu weer aan de slag.

Met een amendement kan de raad een (concept)besluit aanpassen. In de vergadering stemmen de raadsleden over het amendement. Is de meerderheid van de raad het eens met het amendement, dan verandert de tekst van het oorspronkelijke besluit in de tekst van het amendement. Alle raadsleden kunnen een amendement indienen.

AMENDEMENT Datum vergadering Nummer amendement Raadsvoorstel Indiener Titel

9 november 2023 Begroting 2024 (Z/23/757663/D-882922) Johan Klein (Stadsbelang) Geen starttarief voor bewoners

AMENDEMENT De parkeertarieven in bijlage 2: Tarieventabel 2024 ”parkeervergunningen” punt 2.5 te wijzigen en de consequenties voor lokale heffingen te verwerken in de Begroting 2024 als ook het opvolgende beleid dat hier aan gekoppeld is. Was:

2.5

Soort vergunning Locatie Belastingtarief Naam Categorie Naam Aanduiding Bijzonderheden Bedrag Per Bezoekersvergunning Cat. III n.v.t. Gebieden Starttarief €2,€0,17 Uur A, C, D, E, F, I, J, K

Wordt: Soort vergunning Naam Categorie 2.5 Bezoekersvergunning Cat. III

Locatie Naam Aanduiding n.v.t. Gebieden A, C, D, E, F, I, J, K

Belastingtarief Bijzonderheden Bedrag Per Het tegoed €0,42 Uur waarmee de bezoekersregeling per maand maximaal kan worden opgewaardeerd bedraagt €20,-

Met een amendement kan de raad een (concept)besluit aanpassen. In de vergadering stemmen de raadsleden over het amendement. Is de meerderheid van de raad het eens met het amendement, dan verandert de tekst van het oorspronkelijke besluit in de tekst van het amendement. Alle raadsleden kunnen een amendement indienen.

MOTIVATIE Sinds 1 oktober 2022 is het digitale platform 2Park beschikbaar voor het aanmelden van parkerende bezoekers van bewoners van de binnenstad. Deze bezoekers kunnen dan tegen het tarief van €0,21 per uur parkeren met een maximum tarief van €2,50 per dag. Een innovatie die voor voordelen zorgde bij de bewoners en de gemeente. Want bewoners hadden de mogelijkheid om tegen lagere tarieven bezoekers te laten parkeren, maar ook de gemeente bespaarde onkosten. De oude papieren parkeerkaarten hoefde immers niet meer gedrukt, verwerkt en opgestuurd te worden vanuit het stadhuis. Uit de burgerpeiling blijkt dat in de binnenstad de onderwerpen vertrouwen in de gemeente en het parkeren opvallen in hun slechte score. En juist daar heeft dit voorstel rechtstreeks invloed op, want het invoeren van een starttarief van €2,- per parkeeractie voor gebruikers (lees, bewoners binnenstad) van het 2Park platform is dan ook het bestraffen van een succes en verbetering die ruim een jaar lang doorgevoerd is geweest. Iets wat het vertrouwen in het bestuur van deze stad niet ten goede zal komen.

Om te voorkomen dat we met een aanpassing in deze regeling een “gat” in de begroting schieten stellen we voor om het uurtarief te verhogen naar €0,42 per uur (zonder maximum bedrag) en het maximaal op te waarderen bedrag in het digitale platform per maand te maximeren op €20,- per bewoner in het aangewezen gereguleerd gebied.

ONDERTEKENING Johan Klein (Stadsbelang) Jack Oostrum (Partij van de Arbeid)

AMENDEMENT Datum vergadering: 9 november 2023 Nummer amendement Bij welk raadsvoorstel: Raadsvoorstel begroting 2024 – beslispunt 5 sub i Indiener: Anouar Boutachkourt (Democraten Gorinchem)

TITEL: Hou afvalscheiding betaalbaar!

AMENDEMENT ONDERGETEKENDE STELT VOOR OM HET RAADSVOORSTEL BEGROTING 2024 BESLISPUNT 5 SUB 1, VERORDENING KWIJTSCHELDING GEMEENTELIJKE BELASTINGEN ALS VOLGT TE AMENDEREN: ARTIKEL 2 WAS: VAN DE BELASTING VERSCHULDIGD NAAR DE IN ARTIKEL 5 LID 2, 3 EN 4 VAN DE VERORDENING TARIEF AFVALSTOFFENHEFFINGEN 2024 BEDOELDE GRONDSLAGEN WORDT KWIJTSCHELDING VERLEEND TOT EEN MAXIMAAL BEDRAG VAN HET VASTE DEEL VAN HET TARIEF VAN € 260 VOOR EEN EENPERSOONSHUISHOUDEN EN € 325 VOOR EEN MEERPERSOONSHUISHOUDEN PER JAAR. VOOR HET VARIABELE DEEL BEDRAAGT DE KWIJTSCHELDING MAXIMAAL € 40 PER JAAR. ARTIKEL 2 WORDT: VAN DE BELASTING VERSCHULDIGD NAAR DE IN ARTIKEL 5 LID 2, 3 EN 4 VAN DE VERORDENING TARIEF AFVALSTOFFENHEFFINGEN 2024 BEDOELDE GRONDSLAGEN WORDT KWIJTSCHELDING VERLEEND TOT EEN MAXIMAAL BEDRAG VAN HET VASTE DEEL VAN HET TARIEF VAN € 260 VOOR EEN EENPERSOONSHUISHOUDEN EN € 325 VOOR EEN MEERPERSOONSHUISHOUDEN PER JAAR. VOOR HET VARIABELE DEEL BEDRAAGT DE KWIJTSCHELDING MAXIMAAL € 40 PER JAAR BIJ HOOGBOUW EN € 78 BIJ LAAGBOUW. MOTIVATIE

Tot 2024 ontvangen onze inwoners, die vallen onder de minima kwijtschelding, voor het deponeren van hun afval. Echter, door het nieuwe diftar-systeem wordt niet alles ‘zomaar’ kwijtgescholden. Het college stelt voor om maximaal € 40 kwijt te schelden als het gaat om het variabele gedeelte. Dit komt erop neer dat inwoners die in de hoogbouw wonen en/of in de binnenstad 80 keer ‘gratis’ hun afval kunnen deponeren per jaar. Echter, voor de laagbouw is dit maar 26 keer per jaar. Dit is wat ons betreft niet toereikend. Tevens zijn inwoners woonachtig in de laagbouw vaak gezinnen die vaak ook meer afval hebben. Daarnaast is wetenschappelijk bewezen dat inwoners die moeilijk rond komen veel stress ervaren wat ten koste gaat van hun mentale gezondheid1. Afval scheiden behoort dan niet altijd tot de prioriteit. Nog belangrijker om deze inwoners niet aan het einde van het jaar te verassen met een eindrekening, die ze vaak niet kunnen betalen. Daarom stellen wij voor om de kwijtschelding voor laagbouw te verhogen met € 38 per inwoner. Zo behouden we een stimulans, maar zadelen we de inwoners niet op met een ‘te hoge’ rekening. ONDERTEKENING Anouar Boutachkourt (Democraten Gorinchem)

1

https://www.trimbos.nl/kennis/mentale-gezondheid-preventie/expertisecentrum-mentalegezondheid/sociale-determinanten/effecten-op-mentale-gezondheid/

AMENDEMENT Datum vergadering: 9 november 2023 Nummer amendement: Bij welk raadsvoorstel: Begroting 2024 Indiener(s): Ilhan Tekir

TITEL: NIET WACHTEN MET SPAREN VOOR ONDERWIJS AMENDEMENT Ondergetekenden stellen voor het volgende beslispunt toe te voegen aan het raadsvoorstel: -

Een bedrag van 1 miljoen euro toe te voegen aan de reserve onderwijshuisvesting in 2024 en deze toevoeging te dekken uit de algemene reserve.

MOTIVATIE

De komende jaren wordt een forse investeringsopgave voor onderwijshuisvesting verwacht. In het Integraal Huisvestingsplan – vastgesteld in april 2023 – is rekening gehouden met 25 miljoen euro voor de vijf meest urgente scholen. De dekking hiervoor is echter vooralsnog niet beschikbaar. Om die dekking alsnog te realiseren is er bij de perspectiefnota besloten om jaarlijks 1 miljoen euro te sparen voor toekomstige investeringen in het onderwijs. Het college stelt voor om dit spaarsysteem vanaf 2025 in te laten gaan. De indieners van dit amendement stellen voor om daar niet mee te wachten. Om het Uitvoeringsprogramma 2023-2026 te realiseren is het cruciaal om zo vroeg mogelijk alle zeilen bij te zetten. Met dit amendement benutten we het begrotingsjaar 2024 door nu al een eerste toevoeging van 1 miljoen euro mogelijk te maken in de reserve onderwijshuisvesting. Daarmee beogen de indieners van dit amendement om geen vertraging op te lopen in de vernieuwing en verduurzaming van onze scholen. Ieder schoolgebouw in Gorinchem dient een veilige en gezonde leeromgeving te bieden voor kinderen. We willen geen concessies doen aan onze wettelijke plicht voor onderwijshuisvesting. ONDERTEKENING Ilhan Tekir (D66)

Met een amendement kan de raad een (concept)besluit aanpassen. In de vergadering stemmen de raadsleden over het amendement. Is de meerderheid van de raad het eens met het amendement, dan verandert de tekst van het oorspronkelijke besluit in de tekst van het amendement. Alle raadsleden kunnen een amendement indienen.

AMENDEMENT

Datum vergadering: 9 november 2023 Nummer amendement: Bij welk raadsvoorstel: Begroting 2024 Indiener(s): Ilhan Tekir

TITEL: NIET WACHTEN MET SPAREN VOOR ONDERWIJS AMENDEMENT Ondergetekenden stellen voor het volgende beslispunt toe te voegen aan het raadsvoorstel: -

Een bedrag van 1 miljoen euro toe te voegen aan de reserve onderwijshuisvesting in 2024 en deze toevoeging te financieren uit de beschikbare ruimte binnen het investeringsplafond.

MOTIVATIE

De komende jaren wordt een forse investeringsopgave voor onderwijshuisvesting verwacht. In het Integraal Huisvestingsplan – vastgesteld in april 2023 – is rekening gehouden met 25 miljoen euro voor de vijf meest urgente scholen. De dekking hiervoor is echter vooralsnog niet beschikbaar. Om die dekking alsnog te realiseren is er bij de perspectiefnota besloten om jaarlijks 1 miljoen euro te sparen voor toekomstige investeringen in het onderwijs. Het college stelt voor om dit spaarsysteem vanaf 2025 in te laten gaan. De indieners van dit amendement stellen voor om daar niet mee te wachten. Om het Uitvoeringsprogramma 2023-2026 te realiseren is het cruciaal om zo vroeg mogelijk alle zeilen bij te zetten. Met dit amendement benutten we het begrotingsjaar 2024 door nu al een eerste toevoeging van 1 miljoen euro mogelijk te maken in de reserve onderwijshuisvesting. Daarmee beogen de indieners van dit amendement om geen vertraging op te lopen in de vernieuwing en verduurzaming van onze scholen. Ieder schoolgebouw in Gorinchem dient een veilige en gezonde leeromgeving te bieden voor kinderen. We willen geen concessies doen aan onze wettelijke plicht voor onderwijshuisvesting. ONDERTEKENING Ilhan Tekir (D66)

.

MOTIE Datum vergadering: Nummer motie Indiener(s)

9 november 2023 .. Niels van Santen (VVD)

Titel:

Verenig ook de buitenstad

MOTIE Wij vragen het college om: -

het Ondernemersfonds Gorinchem in oprichting actief te stimuleren; samen te werken met de initiatiefnemers van het Ondernemersfonds Gorinchem en in de aankomende 6 maanden tot een plan van aanpak te komen; een bijdrage te leveren aan de opstart en de financiële gevolgen in de Perspectiefnota 2025 zichtbaar te maken; de uitvoering te ondersteunen waar mogelijk en gewenst.

MOTIVATIE Momenteel is er een initiatief gaande om te verenigen op de bedrijventerreinen, voor zaken als goede uitstraling, veiligheid, onderhoud en groen. Zo wordt gekeken naar de opstart van een Ondernemersfonds, waarbij alle partijen met zakelijk vastgoed naar rato mee betalen in het zorg dragen voor meer organisatie, activiteit en samenhang. Dit in navolging van andere steden zoals Sliedrecht en Dordrecht. In reactie op de vraag in hoeverre de gemeente zich hiervoor wil inzetten was het antwoord tijdens de Perspectiefnota dat we het Ondernemersfonds van harte willen stimuleren en faciliteren. Bij de concrete voornemens in het programma Economie wordt dan ook aangegeven dat we een bijdrage willen leveren aan de verbetering aan de organisatiegraad van het bedrijfsleven op het bedrijventerrein. Daarbij wordt gesteld dat we dit willen verkennen per 2025. Dit lijkt ons nog weinig concreet en bovendien te laat. De initiatieven hiervoor worden nu ontplooid. De gemeente moet daarin geen vertragende factor zijn en ook de juiste middelen ter beschikking stellen voor een goede start van het Ondernemersfonds op de bedrijventerreinen.

ONDERTEKENING Niels van Santen (VVD) Pierre Schefferlie (DG)

MOTIE Datum vergadering : donderdag 9 november 2023 Nummer motie Indiener: Maarten de Pagter (CU-SGP) Titel: Uilenhof aan Oude Hoven: voorkeursscenario renovatie

MOTIE Wij roepen het college op om: 1. Bij het uitwerken van scenario’s voor het schoolgebouw Uilenhof aan de Oude Hoven als primaire insteek te nemen om haalbaarheid van renovatie van het huidige gebouw te verkennen 2. Hiertoe Stichting Mevrouw Meijer te consulteren en een rapportage met bevindingen van/ door deze stichting te betrekken in beraadslagingen met de gemeenteraad. MOTIVATIE HET SCHOOLGEBOUW AAN DE OUDE HOVEN IS ROBUUST EN MARKANT. VORMGEGEVEN IN EEN MOOIE WEDEROPBOUWARCHITECTUUR EN PRACHTIG INGEPAST IN DE WOONWIJK. VELE DUIZENDEN- EN MEERDERE GENERATIES GORCUMMERS EN OUD-GORCUMMERS HEBBEN HIER EEN SCHOOLCARRIÈRE DOORLOPEN EN HIER HEEL VEEL HERINNERINGEN LIGGEN. HOEWEL DIT GEBOUW NIET FORMEEL DEZE STATUS HEEFT, WORDT DIT GEBOUW DOOR VELEN ALS EEN MONUMENT ERVAREN. WAT DE INDIENER(S) VAN DEZE MOTIE BETREFT MAG – WANNEER EEN RENOVATIE GOED HAALBAAR BLIJKT EN HET GEBOUW WEER DECENNIA MEE KAN – OOK DIT GEBOUW WORDEN TOEGEVOEGD AAN DE LIJST GEMEENTELIJKE MONUMENTEN. DE HUIDIGE SITUATIE IS DAT DIT GEBOUW HOOG OP DE URGENTIELIJST STAAT OM FORS AANGEPAKT TE WORDEN BINNEN HET INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN ONDERWIJS. HET GEBOUW VOLDOET NIET MEER AAN DE HUIDIGE EISEN. IN EERDERE BESPREKINGEN MET DE GEMEENTERAAD KWAM DE OPTIE VAN NIEUWBOUW OP EEN ANDERE LOCATIE PROMINENT NAAR VOREN.

WANNEER GEKOZEN WORDT VOOR RENOVATIE WORDT OOK INVULLING GEGEVEN AAN DE VERDUURZAMINGSAMBITIE: NAAST EEN UPGRADE WAT BETREFT ISOLATIE EN TECHNISCHE INSTALLATIES, LEVERT OOK HET HERGEBRUIK VAN MATERIALEN EN HET VASTHOUDEN VAN ALLE ENERGIE DIE IN HET GEBOUW VASTLIGT EEN FORSE BIJDRAGE. STICHTING MEVROUW MEIJER STREEFT ERNAAR OM – ZOWEL VANUIT DUURZAAMHEID ALS OOK ARCHITECTUUR – WAAR HAALBAAR RENOVATIE TOE TE PASSEN. EN DUS NIET TE SNEL DE STAP TE MAKEN NAAR EEN NIEUWBOUW SCENARIO. VANUIT DEZE STICHTING WORDT GEKEKEN NAAR DE OORSPRONKELIJKE BEDOELING, ONTWERP EN MATERIAALKEUZE VAN HET GEBOUW EN WORDT VERKEND OF DAARVANDAAN RELEVANTIE VOOR DE KOMENDE DECENNIA IS TE REALISEREN ALS SCHOOLGEBOUW. MEVROUW MEIJER KAN EEN ROL PAKKEN IN EEN 1E FASE VAN ONDERZOEK EN BEWUSTWORDING.

DE GEMEENTERAAD WIL NA DEZE FASE IN GESPREK MET HET COLLEGE (EN SCHOOLBESTUUR) OM DE UITKOMSTEN EN VERVOLGPROCES TE BESPREKEN.

ONDERTEKENING

Maarten de Pagter (CU-SGP)

Datum vergadering 9 november 2023 Nummer motie Behorend bij agendapunt Begroting 2024 Indieners: Ilhan Tekir (D66)

MOTIE Titel: Voorkom dat spoedzoekers op straat belanden MOTIE

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

-

Te verkennen of (een deel van) een leegstaand gemeentelijk pand ingezet kan worden voor tijdelijke huisvesting van spoedzoekers, zodat deze doelgroep niet op straat dreigt te komen; hierover uiterlijk voor de perspectiefnota 2025 te rapporteren aan de raad.

MOTIVATIE

Spoedzoekers zijn mensen die door een uitzonderlijke situatie per direct op zoek zijn naar een woning. Het betreft bijvoorbeeld mensen die doorgaans redelijk zelfredzaam zijn en soms zelfs werken, maar die door pech of relatief kleine problemen op straat belanden. Een ander voorbeeld zijn inwoners die na een echtscheiding hun huis niet meer kunnen betalen. Tot wanhoop gedreven eindigen sommige Gorcumers dan in hun auto bij gebrek aan een gewone slaapplaats. De indieners van deze motie vinden het belangrijk dat spoedzoekers perspectief hebben op (tijdelijke) woonruimte. We zijn terughoudend met het verlenen van voorrang, maar zien ook dat relatief goed gewortelde inwoners soms door uitzonderlijke situaties plotseling dakloos raken. Een aantal tijdelijke woningen als flexibele schil zou een oplossing vormen. Spoedzoekers kunnen daar dan hun orde op zaken stellen totdat een permanente woonoplossing is gevonden. Daarom vragen de indieners van deze motie om een verkenning binnen de gemeentelijke vastgoedportefeuille, zodat leegstand een maatschappelijke functie kan krijgen. De actuele vastgoedlijst van de gemeente Gorinchem is sinds februari 2020 niet meer geactualiseerd, waardoor een actueel inzicht naar leegstand op dit moment bij de indieners niet beschikbaar is.

Het verzoek is daarom aan het college om aan de hand van actuele inzichten een verkenning naar mogelijkheden te starten. In de hoop dat geen enkele gorcumer op straat dreigt te belanden. ONDERTEKENING Ilhan Tekir (D66)

Datum

Donderdag 9 november 2023

Onderwerp

Begroting 2024

Nummer Titel motie

Groen voor groentjes

Indiener(s)

Janneke van Oversteeg, CDA Gorinchem

Motie

We roepen het college op om elke nieuw geboren inwoner van Gorinchem een geboorteboom of -plant te schenken.

Motivatie

De gemeente wil jaarlijks ongeveer 180 bomen extra per jaar planten. Dit draagt bij aan een groene en gezonde leefomgeving. Op dat voornemen willen we graag verder bouwen en in het verlengde van onze motie ‘een boom voor iedereen’. Met deze motie stellen we voor om, bij de geboorte van een kind, namens de gemeente een boom of plant naar keuze. Dit is een mooi cadeau met een verwijzing naar groei en ontwikkeling. Ook draagt dit bij aan de doelstelling om meer groen in tuinen en op balkons en de biodiversiteit te vergroten.

Ondertekening

Gorinchem, 8 november 2023 Janneke van Oversteeg, CDA Gorinchem Deze motie is unaniem aangenomen/ verworpen met ….. stemmen voor en ….. stemmen tegen.

Datum

Donderdag 9 november 2023

Onderwerp

Begroting 2024

Nummer Titel motie

Groen voor groentjes

Indiener(s)

Janneke van Oversteeg, CDA Gorinchem

Motie

We roepen het college op om elke nieuw geboren inwoner van Gorinchem een geboorteboom of -plant, bloembollen of bloemenzaad te schenken.

Motivatie

De gemeente wil jaarlijks ongeveer 180 bomen extra per jaar planten. Dit draagt bij aan een groene en gezonde leefomgeving. Op dat voornemen willen we graag verder bouwen en in het verlengde van onze motie ‘een boom voor iedereen’. Met deze motie stellen we voor om, bij de geboorte van een kind, namens de gemeente een boom of plant naar keuze. Dit is een mooi cadeau met een verwijzing naar groei en ontwikkeling. Ook draagt dit bij aan de doelstelling om meer groen in tuinen en op balkons en de biodiversiteit te vergroten.

Ondertekening

Gorinchem, 8 november 2023 Janneke van Oversteeg, CDA Gorinchem Deze motie is unaniem aangenomen/ verworpen met ….. stemmen voor en ….. stemmen tegen.

MOTIE Datum vergadering : donderdag 9 november 2023 Nummer motie Indiener: Maarten de Pagter (CU-SGP) Titel: Uilenhof aan Oude Hoven: voorkeursscenario renovatie

MOTIE Wij roepen het college op om: 1. Bij het uitwerken van scenario’s voor het schoolgebouw Uilenhof aan de Oude Hoven als primaire insteek te nemen om haalbaarheid van renovatie van het huidige gebouw te verkennen 2. Hiertoe inspiratie op te doen bij organisaties zoals bijvoorbeeld stichting mevrouw Meijer en de raad hierin mee te nemen. MOTIVATIE HET SCHOOLGEBOUW AAN DE OUDE HOVEN IS ROBUUST EN MARKANT. VORMGEGEVEN IN EEN MOOIE WEDEROPBOUWARCHITECTUUR EN PRACHTIG INGEPAST IN DE WOONWIJK. VELE DUIZENDEN- EN MEERDERE GENERATIES GORCUMMERS EN OUD-GORCUMMERS HEBBEN HIER EEN SCHOOLCARRIÈRE DOORLOPEN EN HIER HEEL VEEL HERINNERINGEN LIGGEN. HOEWEL DIT GEBOUW NIET FORMEEL DEZE STATUS HEEFT, WORDT DIT GEBOUW DOOR VELEN ALS EEN MONUMENT ERVAREN. WAT DE INDIENER(S) VAN DEZE MOTIE BETREFT MAG – WANNEER EEN RENOVATIE GOED HAALBAAR BLIJKT EN HET GEBOUW WEER DECENNIA MEE KAN – OOK DIT GEBOUW WORDEN TOEGEVOEGD AAN DE LIJST GEMEENTELIJKE MONUMENTEN. DE HUIDIGE SITUATIE IS DAT DIT GEBOUW HOOG OP DE URGENTIELIJST STAAT OM FORS AANGEPAKT TE WORDEN BINNEN HET INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN ONDERWIJS. HET GEBOUW VOLDOET NIET MEER AAN DE HUIDIGE EISEN. IN EERDERE BESPREKINGEN MET DE GEMEENTERAAD KWAM DE OPTIE VAN NIEUWBOUW OP EEN ANDERE LOCATIE PROMINENT NAAR VOREN.

WANNEER GEKOZEN WORDT VOOR RENOVATIE WORDT OOK INVULLING GEGEVEN AAN DE VERDUURZAMINGSAMBITIE: NAAST EEN UPGRADE WAT BETREFT ISOLATIE EN TECHNISCHE INSTALLATIES, LEVERT OOK HET HERGEBRUIK VAN MATERIALEN EN HET VASTHOUDEN VAN ALLE ENERGIE DIE IN HET GEBOUW VASTLIGT EEN FORSE BIJDRAGE. EEN GOED VOORBEELD VAN EEN MOGELIJKE BENADERING WORDT GEGEVEN DOOR STICHTING MEVROUW MEIJER. DEZE STICHTING STREEFT ERNAAR OM – ZOWEL VANUIT DUURZAAMHEID ALS OOK ARCHITECTUUR – WAAR HAALBAAR RENOVATIE TOE TE PASSEN. EN DUS NIET TE SNEL DE STAP TE MAKEN NAAR EEN NIEUWBOUW SCENARIO. VANUIT DEZE STICHTING WORDT GEKEKEN NAAR DE OORSPRONKELIJKE BEDOELING, ONTWERP EN MATERIAALKEUZE VAN HET GEBOUW EN WORDT VERKEND OF DAARVANDAAN RELEVANTIE VOOR DE KOMENDE DECENNIA IS TE REALISEREN ALS SCHOOLGEBOUW.

ONDERTEKENING

Maarten de Pagter (CU-SGP)

Raadsvoorstel: Z/23/757663/D-882922 Onderwerp: Begroting 2024

Datum: 2 oktober 2023 Portefeuillehouder: Marjo Molengraaf I&O: 26 oktober 2023 Raadsvergadering: 9 november 2023 Opsteller: Steegwijk, Romy Geeft voorstel begrotingswijziging: Ja

Onderwerp: Begroting 2024 Voorstel: Wij stellen u voor: 1. De begroting 2024 vast te stellen; 2. Kennis te nemen van de meerjarenraming 2025-2027; 3. In te stemmen met de investeringen voor het begrotingsjaar 2024 en de bijbehorende investeringsbudgetten beschikbaar te stellen; 4. In te stemmen met het inzetten van de algemene reserve om de gewenste investeringen uit te kunnen voeren; 5. De volgende verordeningen vast te stellen: a. Verordening afvalstoffenheffing 2024; b. Verordening leges 2024; c. Verordening lijkbezorgingsrechten 2024; d. Verordening marktgelden 2024; e. Verordening roerende zaakbelasting 2024; f. Verordening onroerende zaakbelasting 2024; g. Verordening precariobelasting 2024; h. Verordening rioolbelasting 2024; i. Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2024; j. Parkeerverordening 2021 2e wijziging. 6. De besluitvorming over de begroting 2024 te verwerken in de eerstvolgende begrotingswijziging; 7. In te stemmen met de 1e begrotingswijziging 2024. Aanleiding: Een gemeente dient haar begroting vóór 15 november bij de provincie aan te leveren. De I&O-sessie van de begroting 2024 vindt op donderdag 26 oktober 2023 plaats en de inhoudelijke behandeling en besluitvorming is op donderdag 9 november.

Beoogd effect: Het doel van dit voorstel is de vaststelling van de begroting 2024 vóór 15 november 2023, zodat voldaan wordt aan (één) van de eisen van de provincie voor repressief toezicht. Daarnaast is het doel om diverse belastingverordeningen voor 2024 vast te stellen. Argumenten: 1.1 De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om financiële middelen beschikbaar te stellen. Door de begroting vast te stellen autoriseert de gemeenteraad het college in 2024, binnen de programma’s, uitgaven te doen. 3.1 en 4.1 De algemene reserve is nodig om de schulden niet op te laten lopen. In de perspectiefnota 2024 is weergegeven hoe de beoogde nieuwe investeringen zich verhouden tot het investeringsplafond. Daaruit blijkt dat niet voor alle investeringen ruimte is binnen het investeringsplafond. Voorgesteld wordt om voor 2024 het bedrag van € 6.031.000 dat niet binnen het investeringsplafond past te dekken uit de algemene reserve (€ 3.800.000), reserve duurzaamheid (€ 1.831.000) en de reserve infrastructuur (€ 400.000). 5.1 De gemeenteraad stelt de belastingverordeningen vast. In de belastingverordeningen worden alle

Stadhuisplein 1 Postbus 108 4200AC Gorinchem

T 140183 F 0183-630540

E gemeente@gorinchem.nl I www.gorinchem.nl

voorwaarden geregeld die van belang zijn om het belastingbedrag te bepalen dat een individuele persoon moet betalen. Aanslagen kunnen pas opgelegd worden als de gemeenteraad een belastingverordening heeft vastgesteld. In de begroting 2024 is rekening gehouden met nieuwe bedragen betreffende lokale heffingen. Als gevolg hiervan dienen de tarieven te worden aangepast. Dat gebeurt door de vaststelling van de verordeningen 2024. 7.1 Er is voor gekozen tot een bepaald punt de begroting cijfermatig te wijzigen. Wijzigingsvoorstellen na dit moment zijn toegevoegd in de financiële inleiding van de begroting en worden verwerkt in de 1e begrotingswijziging 2024. Het saldo van de septembercirculaire 2023 wordt hierin meegenomen. In de paragrafen en bijlagen van Begroting 2024 zijn de wijzigingsvoorstellen wel verwerkt evenals in de stresstest en de Begroting in één oogopslag (BIEO). Risico’s: N.v.t. Financiën: Het risicoprofiel van onze gemeente is geactualiseerd, volgens de uitgangspunten die in de nota reserves, voorzieningen en weerstandsvermogen door de gemeenteraad op 5 oktober 2017 zijn vastgesteld. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing vindt u een toelichting hierop. In die paragraaf komt de weerstandsratio uit op 1,81. Indien het raadsvoorstel voor het nieuwe zwembad wordt meegenomen is de weerstandratio 1,66.

We komen hiermee uit binnen de door de raad vastgestelde bandbreedte van 1,4 tot 2,0. Participatie: N.v.t. Communicatie: De begroting 2024 wordt gepubliceerd op de gemeentelijke website. De begroting is ook digitaal te raadplegen. Bij de begroting is een BIEO en stresstest opgesteld, deze bieden overzichtelijke relevante informatie over de begroting. Duurzaamheid: N.v.t. Vervolgproces: - I&O-sessie is op donderdag 26 oktober 2023 - Besluitvorming is op donderdag 9 november 2023 Bijlagen: -

Begroting 2024 BIEO 2024 Stresstest Verordeningen 2024

Burgemeester en wethouders van Gorinchem, de secretaris, de burgemeester,

Raadsbesluit De gemeenteraad van Gorinchem, Gelet op het raadsvoorstel van het college d.d. 10 oktober 2023 Gelet op de wettelijke bepalingen

Besluit: 1. De begroting 2024 vast te stellen; 2. Kennis te nemen van de meerjarenraming 2025-2027; 3. In te stemmen met de investeringen voor het begrotingsjaar 2024 en de bijbehorende investeringsbudgetten beschikbaar te stellen; 4. In te stemmen met het inzetten van de algemene reserve om de gewenste investeringen uit te kunnen voeren; 5. De volgende verordeningen vast te stellen: a. Verordening afvalstoffenheffing 2024; b. Verordening leges 2024; c. Verordening lijkbezorgingsrechten 2024; d. Verordening marktgelden 2024; e. Verordening roerende zaakbelasting 2024; f. Verordening onroerende zaakbelasting 2024; g. Verordening precariobelasting 2024; h. Verordening rioolbelasting 2024; i. Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2024; j. Parkeerverordening 2021 2e wijziging. 6. De besluitvorming over de begroting 2024 te verwerken in de eerstvolgende begrotingswijziging; 7. In te stemmen met de 1e begrotingswijziging 2024. Aldus besloten in de raadsvergadering van 9 november 2023.

Griffier,

Voorzitter,

Begroting 2024

Begroting 2024

Inhoudsopgave 1

2

3

4

5

Inleiding

2

1.1 1.2 1.3

2 3 10

Beleidsmatige inleiding Financiële begroting op hoofdlijnen Leeswijzer

Beleidsbegroting: Programmaplan

15

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11

15 19 22 26 30 34 39 49 53 58 61

Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Programma 2 Veiligheid Programma 3 Verkeer en vervoer Programma 4 Economie Programma 5 Onderwijs Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Programma 7 Sociaal domein Programma 8 Duurzaamheid Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing Algemene dekkingsmiddelen Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

Beleidsbegroting: Paragrafen

65

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7

65 74 79 81 87 90 97

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Grondbeleid Lokale heffingen Verbonden partijen

Financiële begroting

117

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

117 119 132 134 136 139

Grondslagen begroting en meerjarenraming Overzicht van baten en lasten Recapitulatie structureel begrotingsevenwicht Verschillenanalyse Uiteenzetting financiële positie Investeringen

Bijlagen

140

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

141 146 149 152 158 161

Reserves Voorzieningen Totaaloverzicht baten en lasten per taakveld Investeringsoverzicht Vastgesteld beleid Afkortingenlijst

1

Begroting 2024

1

Inleiding

1.1

Beleidsmatige inleiding

En nu aan de slag! Onder deze titel presenteerden wij begin 2023 onze beloften voor Gorinchem. In het collegeprogramma voor deze bestuursperiode staat een flinke hoeveelheid acties waar we tot en met 2026 aan werken. We zijn volop bezig met de uitvoering van deze acties. In de begroting die nu voor u ligt, laten we zien waar we het komende jaar mee aan de slag gaan en hoe we dat betalen. Werken aan ontwikkeling We werken hard aan de verdere ontwikkeling van onze stad. De komende periode brengen we in beeld wanneer we met welke ruimtelijke ontwikkelingen aan de slag gaan. We blijven continu bouwen aan onze mooiste vestingstad van Nederland. Zo zetten we ons in voor een aantrekkelijke binnenstad. Nemen we maatregelen zodat verkeer soepel door de stad kan bewegen. Ondernemen we actie om te verduurzamen en ons aan te passen aan een veranderend klimaat. We ontwikkelen beleid zodat waardevol erfgoed dat ons is doorgegeven ook weer door gegeven kan worden aan volgende generaties. Ook zetten we ons in voor het behoud en waar nodig de vernieuwing van culturele en sportvoorzieningen in onze stad. Voorzieningen waar onze inwoners, maar ook inwoners uit de regio gebruik van maken. Toekomstbestendige onderwijshuisvesting heeft onze aandacht. En waar dat nodig is, leveren we zorg en ondersteuning aan inwoners die dat nodig hebben.

Met elkaar Een opsomming in een inleiding op de begroting doet nooit recht aan al het werk dat in de gemeente gebeurt. Voor een compleet overzicht verwijzen we dan ook graag naar de begroting zelf. Hierin beschrijven we uitgebreider waar we het komende jaar mee aan de slag gaan. En vooral wat we daarmee willen bereiken. Dat doen we als gemeente natuurlijk niet alleen. We werken samen met inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en de regio. We zien er naar uit om ook in 2024 met ieder die zich betrokken voelt bij Gorinchem te werken aan en voor onze mooie vestingstad. Realistische begroting De begroting is uiteraard ook het moment om de financiële balans op te maken. En als we dit doen, dan zien we dat we voor financiële uitdagingen staan. Als gemeente hebben we veel ambities waar we aan willen werken. Tegelijkertijd hebben we niet altijd de financiële ruimte om met alle onderwerpen aan de slag te gaan. Het is gelukt om in de eerste jaren een sluitende begroting op te leveren. Vanaf 2026 lukt dit echter niet. Daarin is onze gemeente niet uniek. We zien dit beeld bij veel Nederlandse gemeenten. Door tekortschietende middelen vanuit de Rijksoverheid komt de begroting voor veel gemeenten vanaf 2026 negatief uit. En dat geldt dus ook voor onze begroting.

Door deze financiële realiteit zichtbaar te maken, laten we zien aan de Rijksoverheid dat de gemeentelijke financiën onvoldoende zijn voor het uitvoeren van het huidige takenpakket. We staan dan ook achter de oproep van de VNG aan het Rijk voor een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief. Haalbaar en betaalbaar Ondertussen moeten we met elkaar ook keuzes maken zodat onze begroting op termijn financieel haalbaar is. Hierover hebben we in de afgelopen periode ook regelmatig gesproken met de gemeenteraad. In de begrotingsstukken zoals we die nu presenteren, laat het college zien welke keuzes wat ons betreft op dit moment gemaakt kunnen worden. Hierover gaan we de komende weken graag verder in gesprek met de gemeenteraad. Om zo samen te komen tot realistische, betaalbare en haalbare keuzes. Het college van burgemeester en wethouders, 10 oktober 2023