Agendabundel

Bundel - Raadsvergadering van 6 juli 2023 Agenda bijlagen 20230706 Raadsmemo Jaarstukken en Perspectiefnota.docx 20230622 Concept Verslag Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2024.docx 20230703 Schriftelijke beantwoording Perspectiefnota 2024-2027 20230704 Schriftelijke beantwoording (incl. vraag 3) Perspectiefnota 2024-2027 1 16.00 uur: Opening vergadering De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. Belangstellenden zijn van harte welkom de vergadering bij te wonen 2 HAMERSTUK Ingekomen stukken Het zijn hier alleen Ingekomen stukken die betrekking hebben op de Perspectiefnota (PPN) Concrete vragen over de stukken dienen voorafgaand aan de raadsvergadering via e-mail te worden ingediend bij de griffier Besloten wordt over de wijze van afdoening van de stukken als hamerstuk, op voorstel agendacommissie 3 Vaststellen agenda Zie voor de agenda de bijgevoegde memo 'Bespreking perspectiefnota 2024, d.d. 30 juni 2023' Aan de agenda kunnen nog onderwerpen worden toegevoegd of van de agenda worden afgevoerd 20230706 Raadsmemo Jaarstukken en Perspectiefnota.docx 4.a BESPREEKSTUK Jaarstukken 2022 gemeente Gorinchem Uitkomst van de B&A 22 juni 2023: De voorzitter concludeert dat de Jaarstukken 2022 worden geagendeerd als bespreekstuk.

Door de gemeenteraad is besloten om de behandeling van de jaarstukken 2022 te combineren met de behandeling van de perspectiefnota 2024. 2023-863996 Rvs Jaarstukken 2022.pdf 2023-863996 Jaarstukken 2022.pdf 2023-863996 JIEO jaarstukken 2022.pdf 2023-863996 Stresstest Jaarstukken 2022.pdf Brief Controleverklaring jaarrekening 2022 - Definitief.pdf Accountantsverslag 2022 gemeente Gorinchem - Definitief.pdf Controleverklaring jaarrekening 2022 - Definitief.pdf Gewaarmerkte jaarstukken 2022 - Definitief.pdf 4.b BESPREEKSTUK Perspectiefnota 2024 gemeente Gorinchem De schriftelijke beantwoording van de openstaande technische vragen over de PPN 2024 is op 3 juli ontvangen en toegevoegd. De integrale beantwoording op vraag nr. 3 vergde meer tijd, en is op 4 juli ontvangen en toegevoegd. 2023-866580 Rvs Perspectiefnota 2024-2027.pdf Perspectiefnota 2024-2027.pdf 20230703 Schriftelijke beantwoording Perspectiefnota 2024-2027 20230704 Schriftelijke beantwoording (incl. vraag 3) Perspectiefnota 2024-2027 5 16.15 -17.45 uur Algemene beschouwingen De fracties geven hun visie op de PPN 2024. Raadsleden kunnen vragen stellen aan elkaar en aan het college omtrent de voorgelegde beleidskeuzes. Ook kunnen er moties en amendementen worden ingediend. <br> Spreektijd: max.

8 minuten per fractie<br> Algemene Beschouwingen PPN - Stadsbelang Algemene Beschouwingen PPN - Democraten Gorinchem Algemene Beschouwingen PPN - Partij van de Arbeid Algemene Beschouwingen PPN - VVD Algemene Beschouwingen PPN - CU-SGP Algemene Beschouwingen PPN - Gorcum Actief Algemene Beschouwingen PPN - D66 Algemene Beschouwingen PPN - CDA

6 7 8 9 10 11 12

13

14

Algemene Beschouwingen PPN - SP 17.45 - 18.30 uur Schorsing / Maaltijd In het werkcafé zal door de collegae van Facilitaire Zaken een maaltijd worden verzorgd. 18.30 - 19.30 uur Eerste termijn college Het college geeft een reactie op de 1e termijn, op de ingediende moties en amendementen en gaat in op de vragen van de fracties omtrent de voorgelegde beleidskeuzes. 19.30 - 20.00 uur Schorsing Een schorsing van een half uur zodat de fracties zich kunnen voorbereiden op de 2e termijn 20.00 - 21.15 uur Tweede termijn fracties De fracties reageren op elkaar en eventueel op de 1e termijn van het college.<br><br> Spreektijd: max. 6 minuten per fractie<br> 21.15 - 21.45 uur Schorsing Een schorsing van een half uur zodat het college zich kan voorbereiden op de 2e termijn 21.45 – 22.30 uur Tweede termijn college Het college reageert op de 2e termijn van de fracties 22.30 – 23.00 uur Afronding en besluitvorming De gemeenteraad besluit over de stukken met betrekking tot de PPN A01 Amendement PPN PvdA Snelle Aanpak (INGETROKKEN) A02 Amendement PPN PvdA Borg Jeugdzorg A03 Amendement PPN PvdA Snelle Aanpak (AANGEHOUDEN/ INGETROKKEN) M01 Motie PPN SB e.a. Aandacht voor het Piazza Center M02 Motie PPN DG e.a. Besturen zonder blinddoek (INGETROKKEN) M03 Motie PPN PvdA e.a. Passend loon SW (INGETROKKEN) M04 Motie PPN PvdA e.a.

Ervaringsdeskundigheid Jeugdzorg M05 Motie PPN PvdA Cultuursensitieve zorg M06 Motie PPN PvdA Ombouw Kantoren (INGETROKKEN) M07 Motie PPN VVD e.a. Gorcumse voorrang Groote Haar M08 Motie PPN VVD e.a. Fietssnelweg (INGETROKKEN) M09 Motie PPN CU SGP e.a. We overbruggen de kloof M10 Motie PPN CU SGP e.a. Bee happy! M11 Motie PPN GA e.a. Samen tuinieren M12 Motie PPN GA SB Gorcum pas (INGETROKKEN) M13 Motie PPN D66 e.a. Asielzoekers sneller aan het werk (INGETROKKEN) M14 Motie PPN D66 Werkstudenten welkom bij de gemeente Gorinchem M15 Motie PPN D66 Vrijwilligerswerk tijdens werktijd M16 Motie PPN D66 Mensen in woningnood niet onnodig belasten met leges M17 Motie PPN CDA DG OZB weg ermee! (verenigingen en stichtingen) M18 Motie PPN CDA Sparen voor later voorkomt een kater M19 Motie PPN CDA Maak verduurzamen minder duur M20 Motie PPN CDA Besturen is keuzes maken (INGETROKKEN) M21 Motie PPN SP Gooi kunst niet weg M22 Motie PPN VVD e.a. Fietssnelweg M23 Motie PPN D66 e.a. Asielzoekers sneller aan het werk M24 Motie PPN CDA DG e.a. Besturen is keuzes maken met open vizier (INGETROKKEN) M25 Motie PPN PvdA Ombouw Kantoren M26 Motie PPN GA SB Gorcum pas M27 Motie PPN CDA DG e.a. Besturen is keuzes maken met open vizier Totaaloverzicht moties en amendementen PPN 6 juli 2023 23.00 uur Maandwijziging juli 2023 Op 5 juli 2023 de maandwijziging en bijlage ontvangen en geplaatst.

2023-870015 maandwijziging juli 2023 Bijlage 1 maandwijziging 6 juli 2023 23.05 uur Afsluiting Na de vergadering worden het audioverslag en de notulen op de site geplaatst

MEMO Aan

: Gemeenteraad

Van

: Griffie, Hans Sepers

Betreft

: Bespreking jaarstukken 2022 en perspectiefnota 2024, d.d. 6 juli 2023 (aangepast)

Datum

: 30 juni 2023

Beste raadsleden en collegeleden, Op donderdag 6 juli 2023 staat de raadsvergadering in het teken van de jaarstukken en perspectiefnota (PPN). Om het proces soepel te laten verlopen hebben we een planning gemaakt. Dit in nauw overleg met de agendacommissie d.d. 17 mei 2023. De agenda (en deze memo) is aangepast naar aanleiding van de vergadering van donderdag 29 juni 2023, waarin is besloten om de jaarstukken 2022 samen met de PPN te behandelen. Voorafgaand: twee stappen Vóór de behandeling van de PPN zijn er 2 belangrijke processtappen: 1. Alle stukken zijn uiterlijk 9 juni beschikbaar op IBABS 2. In I&O-parallelsessie van 22 juni is er een presentatie met ruimte voor technische vragen. 3. Schriftelijk antwoord op de gestelde vragen tijdens de I&O 22 juni 2023 volgt zo spoedig mogelijk Spoorboekje: vergelijkbaar met andere jaren Hieronder leest u de planning van de bespreking van de PPN in combinatie met de jaarstukken. Die planning is een prognose. Dat betekent dat u misschien eerder klaar bent met bepaalde stappen. De spreektijden voor de fracties liggen vast en uitlopen op de planning is niet mogelijk. De voorzitter houdt zich strikt aan de afgesproken spreektijden. De vergadering begint om 16.00 uur. Zorg dat u op tijd aanwezig bent en houdt u aan de afspraken. 16.00 – 16.15

Opening door burgemeester

Burgermeester Melissant opent de vergadering.

16.15 – 17.45

Algemene beschouwingen

De fracties geven hun visie op de PPN 2024 in combinatie met de jaarstukken. Raadsleden kunnen vragen stellen aan elkaar en aan het college omtrent de voorgelegde beleidskeuzes. Ook kunnen er moties en amendementen worden ingediend. Spreektijd: max. 8 minuten per fractie

17.45 – 18.30u

Maaltijd

In het werkcafé zal door de collegae van Facilitaire Zaken een maaltijd worden verzorgd.

18.30 – 19.30u

Eerste termijn college

Het college geeft een reactie op de 1e termijn, op de ingediende moties en amendementen en gaat in op de vragen van de fracties omtrent de voorgelegde beleidskeuzes en de jaarstukken.

19.30 – 20.00u

Schorsing

Een schorsing van een half uur zodat de fracties zich kunnen voorbereiden op de 2e termijn

20.00 – 21.15u

Tweede termijn fracties

De fracties reageren op elkaar en eventueel op de 1e termijn van het college. Spreektijd: max. 6 minuten per fractie 1

21.15 – 21.45u

Schorsing

Een schorsing van een half uur zodat het college zich kan voorbereiden op de 2e termijn

21.45 – 22.30u

Tweede termijn college

Het college reageert op de 2e termijn van de fracties

22.30 – 23.00u

Afronding en besluitvorming

De gemeenteraad besluit over de stukken met betrekking tot de PPN en de Jaarstukken 2022

Spreektijden: per fractie, niet per raadslid Misschien maakt u binnen de fractie afspraken over wie welk onderdeel voor zijn rekening neemt. Het is mogelijk om verschillende sprekers bij verschillende onderwerpen te hebben. Houd er wel rekening mee dat de spreektijden per fractie zijn en dus niet per spreker. Voorbereiding: een verzoek Lever uw algemene beschouwingen, moties, amendementen en vragen vooraf aan bij de griffie Dat kan de dagen voorafgaand aan de raadsvergadering of op de dag zelf tot uiterlijk 12.00 uur. De organisatie kan zich dan goed voorbereiden op de reactie van het college op uw bijdragen. Heeft u uw beschouwingen gedeeld en uw vragen gesteld in de vergadering? Pas dan plaatsen we ze in iBabs. Vragen? Heeft u nog vragen over de procedure of wilt u hulp bij het formuleren van uw beschouwingen, moties of vragen? Schroomt u niet daarvoor aan te kloppen bij de griffie. Ik wens u een fijne vergadering. Met vriendelijke groet, Hans Sepers

Gekomen tot deze memo in afstemming met:    

Team Financiën (25 april 2023, akkoord) Team Faza (26 april 2023, akkoord) Driehoek (5 mei 2023, akkoord) Agendacommissie (17 mei 2023, akkoord)

2

Parallelsessie Informatie en Ontmoeting 22 juni 2023 Perspectiefnota 2024 Samenvattend verslag Aanwezigen Voorzitter: Griffie: Fracties: Portefeuillehouder: Ambtelijk: Notulen:

de heer B. Bahlmann mevrouw J. den Uyl Stadsbelang-Democraten Gorinchem-CDA-PvdA-VVD-D66-SPChristenUnie/SGP-Gorcum Actief mevrouw M. Molengraaf de heer S. Bouwmeester notulistenbureau Leeuwenburgh-Vendrig

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen hartelijk welkom. Perspectiefnota 2024 Onlangs is de perspectiefnota 2024-2027 aangeboden aan de gemeenteraad. Door middel van een presentatie wordt deze toegelicht. Vervolgens kunnen de raadsleden technische vragen stellen. Wethouder Molengraaf zegt dat het samenstellen van de perspectiefnota een flinke klus was. Zij nodigt de raadsleden uit de technische vragen goed te stellen zodat dit afgehandeld is voor de bespreking in juli. De heer Bouwmeester geeft een presentatie (beschikbaar op iBabs). Het was een uitdagend proces, in het bijzonder vanwege de meicirculaire. Hij licht de opzet van de perspectiefnota toe die bestaat uit financiële ontwikkelingen, spaarsystemen, investeringen en overige ontwikkelingen. Het financieel meerjarenperspectief wordt getoond en toegelicht. Er is sprake van een positief sluitend meerjarenperspectief. De technische bijstellingen zijn fors, autonome ontwikkelingen met name als gevolg van de hoge inflatie en hoge energieprijzen. De verwachte ontwikkelingen inzake het gemeentefonds worden nader toegelicht. In 2023 is besloten om een groot deel van het begrotingssaldo 2023 en 2024 in te zetten voor investeringen. In 2025 is er niets mee gedaan waardoor het groter is. De investeringsruimte staat de komende jaren onder druk.

De heer Schefferlie vraagt of dit een overzicht is na de toevoeging van de raadsinformatiebrief over de meicirculaire. De heer Bouwmeester antwoordt dat de meicirculaire met name gaat over het exploitatiesaldo en niet over de investeringsruimte. Hij vervolgt met de inzet beschikbare dekkingsbronnen omdat niet alles aan investeringen past binnen het investeringsplafond. Gekeken is naar verschillende reserves en naar een variant om te sparen voor nieuwe investeringen. De heer Schefferlie vraagt naar een duiding inzake de inzet van de reserve sociaal domein. De heer Bouwmeester denkt dat de vraag genoteerd is voor het politieke debat. De heer Bouwmeester schetst vervolgens de uitgangspunten voor de perspectiefnota. Voor de loonstijging moet een inhaalslag gemaakt worden van 5,5% in 2023. Daarnaast is er een algemene prijsstijging van 3%, kostendekkendheid van leges en heffingen, indexatie van de

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2024, 22 juni 2023

parkeertarieven met 10% en de verhoging van de Riveer tarieven met de prijsindex gezinsconsumptie. De heer Houtepen vraagt of de 3% gezien moet worden vanaf 2024. De heer Bouwmeester bevestigt dit. Vervolgens licht hij de uitkomsten van de meicirculaire toe. Er zit een substantieel lagere compensatie voor loon- en prijsstijging in. De heer Schefferlie vraagt of niet verwacht kan worden dat de septembercirculaire positiever zal zijn. De heer Bouwmeester merkt op dat volgend jaar pas duidelijk wordt wat de cao voor rijksambtenaren zal doen. Er zal in september nog geen bijstelling gegeven worden verwacht hij. Mogelijk komt er volgend jaar wel een inhaalslag maar nu heeft men met dit meerjarenperspectief te maken. De verbonden partijen wordt ook geconfronteerd met loonstijgingen. Nagegaan wordt of dat (deels) gecompenseerd moet worden. Mevrouw Hamann zegt aan te nemen dat deze tegenvaller voor alle gemeenten geldt. Zij heeft bij het VNG congres begrepen dat bijstelling in het najaar verwacht wordt. De heer Bouwmeester meent dat alle gemeenten hiermee te maken hebben, maar het is afhankelijk van hoe de gemeente de begroting heeft opgesteld. Hoe meer gemeenten er last van hebben hoe groter de kans is dat het rijk hier iets aan zal doen. Dit moet worden afgewacht. In ieder geval adviseert hij het college om voor 2024 wel een sluitende begroting voor te leggen.

De heer Tekir vraagt hoe groot de ombuigingsopgave is. De heer Bouwmeester zegt dat het saldo op basis van de meicirculaire € 1 mln. is. De structurele kosten en baten in de begroting 2024 moeten in evenwicht zijn en dan maakt het niet uit wat er onderaan de streep uit komt. Dat is voldoende voor de Provincie. Als het jaar erna het gemeentefonds afneemt wordt daar niet naar gekeken. Het saldo van € 1 mln. is wat anders dan het structurele saldo. De heer Klein vraagt naar een inschatting van het structurele verschil. De heer Bouwmeester zegt dat hij dat na de presentatie kan nazien. In de perspectiefnota zat een positieve bijstelling van € 2 mln. voor 2027. Dat betekent een opgave voor de begroting 2024 en verder. De heer Tekir noemt de component jeugdzorg uit de brief over de meicirculaire. Naast de tekorten op het meerjarig saldo zou er ook € 5 mln. aan ombuigingen in de jeugdzorg nodig zijn. Komt dat bovenop het tekort van max € 1 mln.? De heer Bouwmeester licht de component jeugdzorg toe. De bedragen voor 2024 en 2025 zijn definitief en die voor 2026 en 2027 zijn inschattingen. De heer Oostrum vraagt of het dan wel verstandig is om de reserve sociaal domein nu af te romen. De heer Bouwmeester noemt de inschatting van de kostenontwikkeling los van de hervormingsagenda. Er is nog niet veel te zeggen over de hervormingsagenda maar de opgave is zeker fors.

De heer Schefferlie zegt benieuwd te zijn hoe het college dit inschat. De heer Bouwmeester zegt dat het ook financieel technisch heel ingewikkeld is. Met betrekking tot de reserve sociaal domein licht hij toe dat het niet zo is dat de reserve leeggehaald wordt. De gesprekken met het Rijk zijn ook nog niet beëindigd. Wat betreft de technische bijstellingen zegt hij dat ingeschat is dat als de rente ruim boven de 3% blijft er sprake zal zijn van € 1,8 mln. tekort per jaar. Gekeken is naar de actuele

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2024, 22 juni 2023

ontwikkelingen van de ECB. De rentelasten in de perspectiefnota zijn afdoende voor alle investeringen in 2024. Het verwachte tekort op de rente is € 800.000. De voorzitter bedankt de heer Bouwmeester voor zijn presentatie. De heer Scheffelie merkt op dat er ook informatie is gekregen over investeringen in het IHP. Het is jammer dat dit niet integraal bekeken is. Hij had gehoopt hier een nadere duiding op te krijgen. Hij vraagt ook naar het Caribabad; kan hier een duiding van gegeven worden? De heer Bouwmeester zegt dat er in deze perspectiefnota financieel technisch nog investeringsruimte zit van € 7 mln. en er is ook een meerjaren begrotingssaldo van € 4 - € 5 mln. Met die twee bedragen heb je € 12 mln. voor nieuwe investeringen. In september komt er een voorstel over het zwembad met verschillende investeringsbedragen. Gekeken moet worden hoeveel ruimte er gevonden kan worden in combinatie met de exploitatie van het zwembad. Hij schat in dat het financieel haalbaar moet zijn om een variant van het zwembad uit te voeren. Desgevraagd licht hij toe dat er verschillende scenario’s zijn gepresenteerd met hun effecten op de meerjarenbegroting. Er is in de begroting ruimte voor een x bedrag aan investeringen. Hij noemt ook besparingen die mogelijk zijn. Er zijn oplossingen te bedenken die geen nadelig effect hebben op de meerjarenbegroting.

De cijfers van de presentatie van enkele weken geleden kloppen nog steeds. De heer Schefferlie zegt dat het interessant zou zijn om bij de perspectiefnota te zien hoe dit zich verhoudt tot andere keuzes. De heer Bouwmeester zegt dat door de factor tijd de perspectiefnota, meicirculaire en het zwembad nog niet te combineren zijn. De heer Schefferlie zegt dat hij had gehoopt dat er nu complete duidelijkheid zou zijn over een afwegingskader. Hij vraagt of een overzicht van alle wensen en mogelijkheden kan worden opgesteld voor de behandeling van de perspectiefnota. De heer Oostrum merkt op dat het vooral over de investeringsruimte gaat. Drie jaar geleden zijn scenario’s bekeken vanuit de schuldenpositie van de gemeente. De schuld is enorm gedaald. Hij is wel bang voor de toekomst. Als de schulden toenemen wordt de investeringsruimte kleiner. Hij zou graag nog eens een zelfde exercitie als drie jaar geleden willen zien. Hij noemt ook het spaarsysteem in relatie tot de geldontwaarding. Is sparen wel zo handig? De heer Bouwmeester zegt dat mede door corona de schuldpositie gedaald is. Daar is van geprofiteerd. Vorige maand is ook gesteld dat er veel investeringen gedaan kunnen worden die al gefiatteerd zijn. De schuld zal dan wel stijgen maar dat is geen groot probleem. Er is wel sprake van een hard oplopende rente.

Met het huidige investeringsprogramma komt dit uit op een tekort van € 1,8 mln. Hij zou niet adviseren om investeringen te doen als het geld er nog niet is. Het moet ook passen binnen de meerjarenbegroting. Het investeringsplafond is een keuze van de raad. In antwoord op de vraag van de heer Schefferlie wat er nog voor 6 juli beschikbaar kan komen zegt hij dat hij dit met het college zal bespreken. In augustus en september vindt pas besluitvorming plaats over de scenario’s voor het zwembad. Over onderwijshuisvesting is een raadsinformatiebrief verschenen om inzicht te geven in wat er al in de bestande begroting is opgenomen aan middelen. In de perspectiefnota zit een spaarvariant van een miljoen en twee kleinere investeringen. Voor de jaren erna wordt een miljoen per jaar gespaard. De heer Schefferlie zou dit graag geactualiseerd zien. De voorzitter stelt vast dat de heer Bouwmeester dit mee terugneemt naar het college. De heer Klein noemt het zwembad en vraagt of uit de genoemde € 12 mln. de rentelasten voor het zwembad betaald kunnen worden.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2024, 22 juni 2023

De heer Bouwmeester zegt dat de meerjarensaldi een effect hebben op de exploitatie. Bij elke variant komt er een ander exploitatietekort uit en moet naar de ruimte in de meerjarenbegroting gekeken worden. Een keerzijde is wel het investeringsplafond. Er moet ook naar de schulden gekeken worden. De rentelasten moeten wel opgevangen kunnen worden in de komende jaren. De heer Van der Geest heeft nog vragen over de ruimtevragers van het collegeprogramma. Hij noemt de stadsecoloog en de stadsconciërge en vraagt wat die gaan doen en hoe gemeten wordt of die succesvol zijn. Met betrekking tot de instrumenten voor de woningmarkt en versnelling van de woningbouw vraagt hij ook om een toelichting. Hij noemt de uitvoering mobiliteitsvisie en keuzes inzake de Nieuw Hoven en Mollenburgseweg, station noord, parkeergarage Kweeklust, De Nieuwe Doelen een miljoen extra. Zit er nog geld in die reserve infrastructuur? Wijkgericht werken wordt aangepast en dat is hem niet duidelijk. Deze vragen kunnen ook schriftelijk beantwoord worden. Hij noemt ook de overzichten van de reserves die hij graag inzichtelijk zou krijgen. De heer Bouwmeester zegt dat het overzicht van de reserves inzichtelijk gemaakt kan worden. Hij gaat er nu niet inhoudelijk op in. De technische vragen over inhoudelijke punten laat hij aan het college. Wethouder Molengraaf stelt voor deze schriftelijk te beantwoorden.

De heer Van der Geest zal zijn vragen nog even mailen. Wethouder Molengraaf ontvangt de vragen graag deze week. De heer Tekir zegt dat hij een schriftelijke vragenronde heeft gemist voor dit onderwerp. Hij heeft nog enkele vragen. Hij noemt de summiere toelichting op enkele tonnen die gevraagd worden. Hij noemt ook hoofdstuk 2.1. dat om een toelichting vraagt. Hij noemt het spaarsysteem dat nieuw is; het is gewoon een bestemmingsreserve naar zijn mening. Dat is er nu al voor sociaal domein en infra. De afspraak die gemaakt wordt is voor twee reserves (infra en onderwijs) een 50-50 verdeling te maken. Wat is hier nu nieuw aan dit spaarsysteem? Het lijkt erop dat het in deze perspectiefnota niet toegepast wordt. Met betrekking tot de prijsindexen vraagt hij naar de verklaring van het verschil in stijgingen. In de inleiding staat dat het college programma wordt uitgevoerd. Is dat deels of totaal? Met betrekking tot het IHP vraagt hij of de vijf gebouwen niet zijn opgenomen in de perspectiefnota. De heer Bouwmeester reageert op de gestelde vragen. Er is voor gekozen om bij de technische uitgangspunten alleen de heel bijzondere toe te lichten, zoals de cao. Het spaarsysteem bestond al voor infrastructuur. Behalve de grondexploitatie Groote Haar zijn de andere grondexploitaties nagenoeg afgesloten. Op korte termijn komen daar geen positieve resultaten uit.

Het spaarsysteem wordt aangevuld. Ruimte boven de weerstandsratio wordt dan afgeroomd voor onderwijs en infra. Voor onderwijshuisvesting wordt hetzelfde systeem gebruikt als voor infra. In het investeringsprogramma wordt ook elk jaar een miljoen gespaard. Bij het sociaal domein was een egalisatiereserve waar ook in gespaard werd. In de perspectiefnota is gekeken naar de ruimte die benut kan worden voor investeringen. Het spaarsysteem gaat in vanaf de jaarrekening 2023 want de middelen zijn nu nodig voor de investeringen in deze perspectiefnota. Het bedrag dat we kunnen sparen is afhankelijk van het jaarresultaat. Desgevraagd licht hij toe dat bij de begroting een voorstel gedaan moet worden om de begroting sluitend te maken. De borging om de nieuwe spelregel na te leven is dat de raad besluit om dit te doen. De regel is er op dit moment nog niet. Als de raad besluit tot het spaarsysteem dan moet het college dit uitvoeren. Het is wel tot factor 2. In algemene zin is het elk jaar een kwestie van keuzes maken omdat de ambities groter zijn dan de financiële ruimte. Met betrekking tot de index van 3% en de index bij De Nieuwe Doelen zegt hij dat het budget voor DND al enkele jaren geleden is vastgesteld vandaar dat het percentage daar hoger is. Voor de andere investeringen is de index vorig jaar ook al toegepast. In totaal

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2024, 22 juni 2023

komt het redelijk overeen. Reeds vastgestelde investeringsbudgetten zijn niet geindexeerd zoals station Noord. Wel is voorzien dat die kosten gaan stijgen. In hoeverre het college programma er volledig in zit is lastig te duiden. Misschien kan het college hier een duiding aan geven. Wethouder Molengraf gaat er vanuit dat dit er volledig in zit maar zij zal het bij de schriftelijke beantwoording meenemen. De heer Tekir meent dat er nog een gat tussen zit. Hij is benieuwd naar de dekking. De heer Bouwmeester zegt dat hij met het college zal bespreken of hiervan een overzicht gegeven kan worden. Met betrekking tot het IHP en de onderwijsgebouwen verwijst hij naar de raadsinformatiebrief. De vijf scholen in het IHP staan niet met naam en toenaam genoemd in het perspectiefnota. Daar komt het spaarsysteem voor in de plaats. Wethouder Mager zegt dat gekeken is wat er nog aan geld in de begroting zit. Zij verwijst naar de raadsinformatiebrief. Er komen nog businesscases en die zijn al opgenomen. Er zijn ook gebouwen die verkocht worden. Voor alle te (ver)bouwen gebouwen komen businesscases. Gekeken wordt welke maatschappelijke functies toegevoegd kunnen worden. Per school wordt dit besproken met de raad. De heer Tekir begrijpt dat de vijf scholen nu niet in de perspectiefnota zitten. De heer De Pagter is gecharmeerd van het spaarsysteem.

Hij vraagt met betrekking tot het afromen van de reserves of het niet verstandig is dat gefaseerd te doen in plaats van eenmalig. De heer Bouwmeester noemt de weerstandsratio en de doorrekening en zegt dat het verantwoord is om het bedrag er nu uit te halen. Dat gebeurt nu in twee jaar. Het kan ook over meerdere jaren maar met de opgave is de ruimte nodig voor de investeringen. De heer De Pagter vraagt hoe het tot de €7,6mln. komt. De heer Bouwmeester verwijst naar het investeringsoverzicht. Desgevraagd zegt hij dat er nog een voorstel komt naar aanleiding van de meicirculaire. De heer Klein noemt de indexatie van de parkeertarieven en het starttarief van € 2 euro. Hij denkt dat dit geen goed idee is. De stadsconciërge staat in de begroting en hij vraagt of dat de opstartkosten zijn en of het in de salarishuishouding zit. Met betrekking tot de buitenverlichting en de versnelde afschrijving vraagt hij waarom dat in één keer gebeurt. Op pagina 21 leest hij dat er kosten zijn voor de verlichting en een besparing van € 250.000. Hoe moet hij dat in verhouding zien? In de bijlage 6.1. staat voorzieningen gebouw Kriekenmarkt. Is dat het havengebouw en klopt het dat het om € 2 mln. gaat? De heer Bouwmeester zal de vraag inzake de parkeertarieven schriftelijk beantwoorden. Met betrekking tot de stadsconciërge is het voorstel om dit twee jaar incidenteel te doen.

De ledverlichting: de huidige verlichting moet afgeboekt worden en vervangen. Het is legitiem om de boekwaarde uit de boeken te halen. Bij de investeringen is de kapitaalvraag opgenomen van vijf ton per jaar. Bij de exploitatie staat wat het oplevert, dat is € 250.000 per jaar en dat wordt toegevoegd aan de reserve duurzaamheid. Desgevraagd zegt hij dat dit acht jaar in beslag neemt. Op de vraag over de Kriekenmarkt komt hij schriftelijk terug. De heer Houtepen zegt dat veel van zijn vragen al gesteld zijn. Hij noemt ook de stadsecoloog en de stadsconciërge; zijn dat loonkosten of ook andere kosten? Hij vraagt ook naar de instrumenten voor de woningmarkt; zijn er al ideeën over? Is het gebruikelijk dat een tarief voor de OZB volledig wordt geindexeerd terwijl de grondslag ervoor ook al omhoog gaat door dezelfde drivers. De heer Bouwmeester zegt dat de bedragen voor de stadsecoloog en conciërge loonkosten inclusief werkgeverslasten zijn. Het woningbouwprogramma versnellen; gekeken wordt of daar schriftelijk op gereageerd kan worden. Bij de OZB is het gebruikelijk dat die meestijgt met de loon- en prijsstijging maar het wordt eerst gecorrigeerd door de autonome stijging. Bewoners worden nooit dubbel belast.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2024, 22 juni 2023

Mevrouw Hamann bedankt de heer Bouwmeester voor de heldere uitleg. De voorzitter stelt vast dat er geen vragen meer zijn en heeft de volgende ambtelijke toezeggingen genoteerd: • Het college vragen om inzicht te geven in de investeringen en de wensen, wat er beschikbaar is vanuit de meicirculaire en of er (welke) keuzes gemaakt moeten worden • Is het collegeprogramma verwerkt in de begroting? • Het CDA dient deze week nog vragen in. • Toelichting inzake prijsindex sociaal domein opnemen. • Reactie op de vraag inzake parkeertarieven. • Reactie op de vraag inzake Kriekenmarkt. • Reactie op de vraag inzake instrumenten woningmarkt. • Inzicht in hoe het college programma wordt uitgevoerd. • Procesafspraak: deze week vragen indienen en tijdig voor 6 juli beantwoording. De voorzitter sluit de vergadering; de perspectiefnota wordt op 6 juli in de raadsvergadering besproken. Sluiting De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering.

Parallelsessie I&O Perspectiefnota 2024, 22 juni 2023

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024

1

Schriftelijke beantwoording Perspectiefnota 2024

Nr. Vraag

Antwoord

1

De stadsecoloog houdt zich bezig met alle soort planten en ecosystemen die in de stad voorkomen. Zijn werk ligt op het terrein van alle verduurzamingsplannen (bv het warmtenet) en wat de consequenties zijn voor de flora en fauna in de stad. Zijn werk ligt in het verlengde van het groen in de openbare ruimte (bv bijengemeente) en wat er allemaal gebeurt met ons ecosysteem. De lasten voor de stadsecoloog hebben wij voor 100% salariskosten verwerkt voor 2024, 2025 en 2026.

Nr. 1 Stadsecoloog en nr. 9 stadsconciërge; Wat gaat diegene precies doen, hoe zijn deze kosten opgebouwd? Zijn het alleen loonkosten of ook uitvoeringskosten? Op welke wijze wordt gemonitord of en hoe dit tot resultaat leidt? Op welke gewenste resultaten wordt gestuurd? Graag een nadere onderbouwing

De stadsconciërge draagt ook bij aan de leefbare stad, maar vooral door de ergste irritaties van bewoners direct weg te nemen in de hoek van schoon en heel. De kosten voor de stadsconciërge hebben wij voor 70% salariskosten en 30% werkbudget verwerkt in 2024 en 2025.

2

Nr. 2. Instrumenten woningmarkt Wat volgt hier nog meer uit behalve een notitie? Waar is de meerjarige investering op gebaseerd?

Op verzoek van de raad (motie 229 ‘opkoopbescherming’ d.d. 23 september 2021) hebben wij onderzoek laten doen naar schaarste op de woningmarkt om te bepalen in welke buurt(en) in Gorinchem de opkoopbescherming zou kunnen worden ingevoerd. Dit onderzoek is in regionaal verband uitgevoerd en is in februari 2023 aan de raad gepresenteerd. Hierbij is ook ingegaan op andere instrumenten die kunnen worden ingezet op de woningmarkt. Na de zomer zullen wij een voorstel doen aan de raad voor inzet van instrumenten. Hierbij is uitgegaan van de inzet van één instrument. Afhankelijk van het besluit van de raad om één of meer instrumenten in te zetten, kan het benodigde bedrag hoger uitvallen.

3

nr. 3 versnellen woningbouw; Graag een Het bedrag dat is opgenomen in de PPN, is bedoeld voor extra nadere onderbouwing van de te capaciteit, zodat alle nieuwe wet- en regelgeving (o.m. Wet verwachten kosten hiervan. De producten Regie Volkshuisvesting, Wet Goed Verhuurderschap en Wet die nu worden genoemd leggen geen betaalbare huur) rondom woningbouw kan worden verwerkt in meerjarig investeringsbeslag, bovendien lokaal beleid en werkwijzen en we regie kunnen voeren op de is de investeringsruimte fors hoger dan Regionale Realisatie Agenda (RRA) en de versnelling van de enkel deze producten. Daarnaast de woningbouw. Extra capaciteit voor deze nieuwe taken en vraag of deze kosten niet kunnen worden werkzaamheden is nu opgenomen voor de komende vier jaar. verhaald. Daarna moet worden bekeken of dit langer nodig is, mede gezien het feit dat de RRA tot en met 2030 loopt. Deze kosten Gezamenlijke vragen over 2 en 3: zijn moeilijk toe te rekenen aan individuele projecten en Welke inspanningen zijn er om deze daardoor naar verwachting ook moeilijk verhaalbaar. kosten te verhalen bij ontwikkelingen? Graag een onderbouwing van de wijze Voor de overige vragen hebben we iets meer tijd nodig om tot waarop dat nu gebeurt, met hoeveel een integraal antwoord te komen. financiële ruimte daar nu rekening wordt gehouden, ter onderbouwing van de impact op de gemeentelijke begroting

1

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024 Nr. Vraag

Antwoord

(verhouding kostenverhaal/eigen inbreng) Op welke wijze worden deze budgetten ingezet voor het meer regie voeren op nieuwe woningbouwlocaties zoals Lange Slagenstraat en vertreklocatie Het Gilde. En hoe hangt dit samen met het voornemen om de opbrengsten uit verkoop van deze locaties te storten in de reserve voor de onderwijshuisvesting? Wordt hiermee al voorgesorteerd op verkoop? Op welke wijze wordt de gemeenteraad bij de ontwikkelstrategie van deze locaties betrokken? Wat is de achterliggende planning? Graag een nadere onderbouwing 4

2

Uitvoeringsprogramma mobiliteit: Graag een overzicht van de stand van zaken van de reserve en de ruimtevragers binnen het uitvoeringsprogramma mobiliteit zoals vastgesteld door de gemeenteraad.

De investering voor de Nieuwe Hoven is gebaseerd op de “Uitwerking top 10 Fietsknelpunten”. Een adviesbureau heeft een kostenraming gemaakt voor een volledige herinrichting en schat deze in op € 1,5 tot € 2 mln. Deze notitie zit als bijlage in de raadsinformatiebrief (van 27 januari 2022) over het onderzoek naar de verbetering van fietsroutes in Gorinchem. Voor de Mollenburgseweg is intern een globale raming gemaakt Ook graag een onderbouwing van de voor het aanbrengen van diverse snelheidsremmende voorgestelde investeringen maatregelen, zoals kruispuntplateaus en verkeersdrempels. mollenburgseweg en nieuwe hoven. Hoe De raming is vooral bedoeld om inzicht te krijgen in de verhoudt dit zich tot het vastgestelde benodigde middelen. Het soort snelheidsremmende maatregel uitvoeringsprogramma en evt nieuw op te kan nog wijzigen. stellen uitvoeringsprogramma conform de Een van de ambities uit het collegeprogramma is het mobiliteitsvisie? aanpakken van onveilige punten voor met name langzame Betekent dit heroverweging van reeds verkeersdeelnemers zoals fietsers en voetgangers. geplande projecten? De Nieuwe Hoven is in financieel opzicht het meest uitdagende Wat is de afweging achter deze 2 keuzes? project uit de fietsknelpunten top 10. Om deze reden is dit Daarbij ook graag de kosten van project specifiek genoemd in het collegeprogramma.

De Kweeklust en het nog bestaande tekort Nieuwe Hoven valt onder maatregel 17b “Realiseren van station Gorinchem-Noord betrekken. fietsmaatregelen n.a.v. het onderzoek” Mobiliteitsvisie We vragen ons af of het zin heeft om een Gorinchem 2040 – Uitwerking maatregelen. uitvoeringsagenda op te stellen als er De Mollenburgseweg is geen onderdeel van de Mobiliteitsvisie. beperkte middelen zijn en het college Het is een 30 km/u weg met veel scholieren, langzame vooruitlopend op een nieuwe verkeersdeelnemers en relatief veel verkeersongevallen. De uitvoeringsagenda al investeringen heeft gereden snelheid is hoger dan wenselijk. In lijn met de bepaald. bovengenoemde ambitie uit het coalitieakkoord is deze aan het collegeprogramma toegevoegd. Op 22 juni 2023 is er een raadsinformatiebrief Z/22/741086 D-866530 verstuurd inzake de parkeergarage kweeklust. Voor Gorinchem-Noord zijn in de mobiliteitsvisie middelen opgenomen.

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024 Nr. Vraag

Antwoord De evaluatie en actualisatie van de Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan is een toezegging die wij gedaan hebben en na willen komen. Wij vinden het belangrijk om onze prioriteiten met u te delen, zodat u desgewenst deze kunt bijstellen. Dit gaat niet alleen over de beschikbare middelen, maar ook over de inzet van ambtelijke capaciteit. Hoewel onze financiële middelen minder zullen zijn, willen wij de middelen die wij wel hebben gericht inzetten. Ook bij beperkte middelen is het belangrijk dat wij deze gebruiken voor de projecten die wij (het college en raad) het belangrijkst vinden. Zie ook beantwoording nr. 10 voor het overzicht van de reserves.

5

Nr. 14. Uitvoeren werkwijzer wijkgericht Op dit moment is er een werkgroep genaamd 'wijkgericht werken; De gegeven onderbouwing is te werken' actief die bezig is met het opstellen van een werkwijzer summier en absoluut niet in verhouding met dezelfde naam. Het doel van deze werkwijzer is om een tot de gevraagde investering. Graag een gestructureerde aanpak te ontwikkelen voor het werken op nadere onderbouwing. wijkniveau. Hierbij wordt er specifiek gekeken naar de behoeften en uitdagingen binnen elke individuele wijk. De werkwijzer zal twee belangrijke acties bevatten. Ten eerste wordt er gewerkt aan de implementatie van een integraal systeem voor informatiedeling. Dit systeem heeft als doel om een effectieve en efficiënte uitwisseling van informatie mogelijk te maken tussen verschillende betrokken partijen, zoals gemeentelijke instanties, buurtorganisaties en bewoners. Met behulp van dit systeem kunnen relevante gegevens en kennis worden gedeeld, wat de samenwerking en besluitvorming op wijkniveau ten goede zal komen. Voor de ontwikkeling van dit integrale systeem is er een eenmalig budget benodigd voor het jaar 2024. Ten tweede wordt er in de werkwijzer ook aandacht besteed aan het organiseren van een jaarstart in elke wijk. Dit houdt in dat er jaarlijks een bijeenkomst zal plaatsvinden in elke wijk, waarin belangrijke zaken en plannen voor het komende jaar worden besproken.

Deze bijeenkomsten bieden een platform voor betrokken partijen en inwoners om ideeën uit te wisselen, samen te werken en de richting van de wijkontwikkeling te bepalen. Er zullen in totaal negen van deze bijeenkomsten worden georganiseerd per jaar, één voor elke wijk. Voor de financiering van deze jaarlijkse bijeenkomsten wordt er een vast bedrag per jaarstart gevraagd (voor locatiehuur, catering, muziek, aankleding). Kortom, de werkgroep wijkgericht werken werkt aan het opstellen van een werkwijzer die de implementatie van een integraal systeem voor informatiedeling en het organiseren van jaarlijkse bijeenkomsten in elke wijk omvat.

6

Nr. 22 Merkenstrategie: wat houdt dit in en Een merkenstrategie houdt in dat we werken aan een sterke waarom is het nodig? positionering van de gemeente, zodat inwoners weten wat ze

3

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024 Nr. Vraag Waaruit blijkt dat deze behoefte er is en welke zijn beoogd hieronder te vallen?

7

Antwoord van ons kunnen verwachten. Dit maakt onze dienstverlening en communicatie, duidelijker en efficiënter. We maken op dit moment gebruik van meerdere merken binnen onze gemeente. Naast het merk gemeente Gorinchem kennen we onder meer Gorinchem Beweegt, Gorinchem Inspireert, het Gorcums Museum, Samen Gorinchem of voeren eigen labels bij projecten zoals de Maand van Respect of Hart voor uw wijk. Achter elk merk zitten ook eigen kanalen. We willen onderzoeken hoe we onze merkenstrategie beter en efficiënter kunnen organiseren voor onze inwoners.

Belastingkantoor aankoop en verkoop. In het vastgoedbeleid staat opgenomen dat 1) vastgoed in Waarom wordt al uitgegaan van verkoop? gemeentelijke eigendom een middel is om beleidsdoelen te Wat is de achterliggende planning en het bereiken en 2) dat het hebben van eigendom van vastgoed beoogde proces? geen kerntaak is van de gemeente. Onder welke bestemming wordt gedacht Het doel van eigendomsoverdracht van het pand, zoals het pand aan te kopen en vervolgens aangenomen in het amendement van 24 november 2022 is het weer te verkopen? verzekeren dat in het pand aan de Vroedschapsstraat 15 de Wanneer wordt de gemeenteraad opvang van asielzoekers per eind december 2024 definitief hierover betrokken? wordt beëindigd. Zodra dat heeft plaatsgevonden, is er in de basis geen aanleiding meer om het pand langer aan te houden. Het ‘beleidsdoel’ is dan bereikt. Het uitgangspunt is derhalve dat de gemeente het pand, nadat het mogelijk is overgenomen van het COA zo spoedig mogelijk weer van de hand doet, al dan niet als ontwikkellocatie. Op dit moment lopen gesprekken met het COA over de voorgenomen eigendomsoverdracht. Daarbij worden verschillende scenario’s verkend om te voldoen aan de wens van de raad om asielopvang niet meer aan de Vroedschapstraat 15 te laten plaatsvinden.

Binnen deze scenario’s wordt onder andere bekeken wat de juridische kaders zijn en of een andere bestemming dan kantoor op deze locatie wenselijk is. De planning en het beoogde proces worden op dit moment gezamenlijk met het COA uitgewerkt. Op dit moment worden verschillende scenario’s verkend en kan dus nog geen uitspraak gedaan worden over met welke bestemming gekocht en eventueel verkocht zal worden. Wanneer wordt de gemeenteraad hierover betrokken. Een nader procesvoorstel met planning hiertoe volgt in het vierde kwartaal, daarin zal ook opgenomen worden hoe de gemeenteraad betrokken wordt.

8

4

Onderbouwing extra miljoen DND. Graag Als gevolg van met name de gestegen bouw- en een onderbouwing waarom deze materiaalkosten zijn de gemiddelde bouwprijzen ten opzichte investering nu wel en vorige jaren niet is van 2020 gestegen met ruim 15%. Met een startbudget van € 7 geïndexeerd, terwijl ook toen al tekenen mln. in 2020 betekent dit dat er eind 2023 een geïndexeerd waren van omstandigheden die budget zou moeten zijn van ca. € 8 mln. Het verschil met het indexering rechtvaardigden. waarom oorspronkelijke budget van € 7 mln. is dus per start 2024 ca.

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024 Nr. Vraag

Antwoord

vorig jaar alle investeringen geïndexeerd € 1 mln. De uiteindelijke variantenkeuze zal bepalen wat de behalve deze? Ook graag een totale kosten worden voor de renovatie/verbouwing van DND. onderbouwing waarom wordt gedacht of de investeringsruimte nu wel voldoende zou moeten zijn, ook met oog op de uitkomsten van de Radarsessie en de combinatie van de bibliotheek. 9

Planning Kweeklust en verhoging Wij willen een meer integrale aanpak volgen naar aanleiding parkeertarieven. Waarom is de planning van de vragen tijdens de I&O op 23 maart. Er wordt gekeken zo ver naar achter geschoven? naar de uitbreiding van de garage en kansen voor het gebied. Sinds de sessie van 23 maart hebben we Om de raad een beter advies te geven, is er meer tijd nodig. De niets meer vernomen. Welke contacten B&A op 12 april en de behandeling in de raadsvergadering op zijn er met stakeholders (hartje Gorcum 25 mei waren te vroeg. Er zijn al overleggen gevoerd, zoals met en parkeerpanel o.a.) geweest? Hartje Gorkum. Wij zoeken naar kansen om het gebied te Aan welke variant wordt nu gewerkt? verbeteren en wil een betaalbaar voorstel presenteren dat een Wanneer kunnen we het voorstel kwaliteitsimpuls geeft aan het hele gebied. Er worden mogelijke tegemoet zien? scenario's onderzocht en er wordt overleg gepleegd met Is er een relatie met de verhoging van de betrokken partijen. Er wordt juridisch onderzocht of er een parkeergelden en zo ja welke? bouwclaim is en welke consequenties er zijn bij verschillende hoe kwalificeert het college de forse varianten voor het opwaarderen van het gebied rondom verhoging van de parkeertarieven in parkeergarage Kweeklust.

Na het zomerreces zal het college relatie tot de flinke vertraging met de terugkomen bij de raad om het voorstel voor een vervolgproces onderhavige (dringend noodzakelijke) toe te lichten. Een nadere uitleg is te vinden in de RIB uitbreiding van de parkeerplekken? 'Uitbreiding Kweeklust' die donderdag 22 juni 2023 is verzonden. De voorgestelde verhoging van de parkeergelden heeft geen relatie met de ontwikkeling Kweeklust. Ook is geen relatie tussen de voorgestelde indexering en de vertraging bij uitbreiding van parkeerplekken.

10 Algemene toelichting gevraagd op de In Gorinchem is een aantal (bestemmings)reserves gevormd stand van zaken van de reeds gevormde die als doel hebben om de realisatie van ambities op diverse reserves, en onderbouwing van de beleidsterreinen in financiële mogelijk te maken. De meest geplande onttrekkingen en/of stortingen belangrijke reserves lichten we hieronder toe. daarvan. Wat zit er nu in de reserves, welke uitgaven staan gepland en wat zit Reserve infrastructuur: er dan nog in na de uitgaven. De stand van de reserve bedraagt per 31-12-2022 € 19,6 mln. In de begroting 2023 is een meerjarig verloopoverzicht opgenomen die een stand laat zien per 1-1-2027 van € 4,7 mln. Daarnaast zijn in de begroting meerdere Mobiliteitsinvesteringen opgenomen die zodra een investering definitief wordt besloten, zullen worden gebruikt als dekking. De claims die hierop zitten zijn de opgaven zoals deze zijn opgenomen in het uitvoeringsplan van de mobiliteitsvisie. In dit uitvoeringsplan zijn de grootste investeringen, de nieuwe Lingebrug, de Banneweg, parkeergarage Kweeklust en de Haarsekade. In dit uitvoeringsplan zijn ook middelen opgenomen voor Station Noord. Na het vaststellen van de begroting 2023 is nog een extra onttrekking gedaan voor de

5

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024 Nr. Vraag

Antwoord Banneweg. Na onttrekking voor de opgaven die zijn opgenomen in de PPN 2024-2027 is de reserve volledig benut. Reserve duurzaamheid: De stand per 31-12-2022 bedraagt € 3,6 mln. Voor het warmtenet staat nog een onttrekking gepland van € 670.000. De benodigde middelen voor het verduurzamen van het vastgoed zoals in de PPN 2024-2027 opgenomen bedragen de komende jaren € 2,8 mln. Voor diverse projecten zijn de komende jaren nog middelen nodig. De reserve zal in de tussentijd worden aangevuld met de voordelen uit de verduurzaming. Reserve stedelijke vernieuwing: Het verloopoverzicht laat een saldo per 1-1-2027 zien van € 674.000. Er liggen grote opgaves op dit gebied waarvoor deze reserve zal worden ingezet.

11 In hoeverre zitten alle onderwerpen uit het In de opmaat naar de perspectiefnota is van alle voornemens/ collegeprogramma in de perspectiefnota? ambities vanuit het collegeprogramma een inschatting gemaakt Als ik de ruimtevragers en het of deze extra middelen vragen. De perspectiefnota geeft een collegeprogramma naast elkaar zet, lijkt vertaling van de posten waarvoor de huidige er nog veel ruimte tussen te zitten. begrotingsbudgetten niet toereikend zijn. Op die onderdelen geeft de perspectiefnota een volledige vertaling van het collegeprogramma op de zaken die extra geld kosten. Daarbij is er soms een tijdelijke intensivering voorgesteld, mede ingegeven vanuit de krapte in de meerjarenbegroting. Voor de overige onderwerpen uit het collegeprogramma geldt dat het gaat om een (andere) aanpak of werkwijze, die geen extra middelen vragen of te realiseren zijn binnen bestaande budgetten. Daarbij is er dus niet 1 op 1 een relatie te leggen met een specifiek budget in de begroting. Het noemen van alle budgetten die (indirect) gerelateerd kunnen worden aan het collegeprogramma is niet mogelijk. 12 Er wordt voorgesteld om de Het invoeren van het starttarief levert naar verwachting €48.000 parkeertarieven te indexeren met 10% en op. De voorgestelde stijging van de parkeertarieven leidt tot een dat levert € 138.000 op. In de stukken lees extra opbrengst van € 90.000.

ik dat we dat ook gaan doen door een starttarief van € 2 te hanteren. Wat is het aandeel van die € 138.000 aan het starttarief van € 2 in? 13 Is de voorzieningengebouw kriekenmarkt Het voorzieningengebouw Kriekenmarkt is het hetzelfde als het havengebouw? voorzieningengebouw Lingehaven (de juiste naam), waar de Er is een bedrag van € 2 mln. opgenomen bezoekers van de Lingehaven kunnen douchen, wassen, etc. voor de voorzieningengebouw In bijlage 6.1 zijn investeringen opgenomen die in tijd kriekenmarkt, Klopt het bedrag? verschoven zijn. Voor het voorzieningengebouw Lingehaven was in de PPN 2020 een investeringsbudget van € 215.000 opgenomen voor renovatie en verduurzaming. Het bedrag van € 2.015.000 opgenomen de bijlage van de PPN (6.1 Bijgestelde investeringsplanning) is dus een typefout. Omdat dit investeringsbudget niet toereikend bleek te zijn heeft de raad

6

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024 Nr. Vraag

Antwoord op 25 mei 2023 (raadsvoorstel Z/23?747157/861394) ingestemd met het beschikbaar stellen van een extra investeringsbudget ten behoeve van de renovatie en verduurzaming van het voorzieningengebouw. Voor het meest duurzame scenario bleek € 210.000 extra benodigd. Hierover heeft de raad op 17 mei een besluit genomen.

14 Hoeveel is het structurele begrotingssaldo in 2024?

In 2024 is er sprake van een "overschot" op de structurele posten (zie de begroting 2023, pagina 146). Daar staat dat in 2024 € 6,9 mln. saldo is op de structurele posten. Met de ontwikkelingen van de perspectiefnota 2024 meegenomen gaat daar (maximaal) € 3 mln. vanaf. Het betekent dus dat een tekort in de meerjarenbegroting, zoals door de ontwikkelingen in de meicirculaire van het gemeentefonds, voor 2024 in beginsel incidenteel kan/mag worden opgelost.

7

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024

1

Schriftelijke beantwoording Perspectiefnota 2024

Nr. Vraag

Antwoord

1

De stadsecoloog houdt zich bezig met alle soort planten en ecosystemen die in de stad voorkomen. Zijn werk ligt op het terrein van alle verduurzamingsplannen (bv het warmtenet) en wat de consequenties zijn voor de flora en fauna in de stad. Zijn werk ligt in het verlengde van het groen in de openbare ruimte (bv bijengemeente) en wat er allemaal gebeurt met ons ecosysteem. De lasten voor de stadsecoloog hebben wij voor 100% salariskosten verwerkt voor 2024, 2025 en 2026.

Nr. 1 Stadsecoloog en nr. 9 stadsconciërge; Wat gaat diegene precies doen, hoe zijn deze kosten opgebouwd? Zijn het alleen loonkosten of ook uitvoeringskosten? Op welke wijze wordt gemonitord of en hoe dit tot resultaat leidt? Op welke gewenste resultaten wordt gestuurd? Graag een nadere onderbouwing

De stadsconciërge draagt ook bij aan de leefbare stad, maar vooral door de ergste irritaties van bewoners direct weg te nemen in de hoek van schoon en heel. De kosten voor de stadsconciërge hebben wij voor 70% salariskosten en 30% werkbudget verwerkt in 2024 en 2025.

2

Nr. 2. Instrumenten woningmarkt Wat volgt hier nog meer uit behalve een notitie? Waar is de meerjarige investering op gebaseerd?

Op verzoek van de raad (motie 229 ‘opkoopbescherming’ d.d. 23 september 2021) hebben wij onderzoek laten doen naar schaarste op de woningmarkt om te bepalen in welke buurt(en) in Gorinchem de opkoopbescherming zou kunnen worden ingevoerd. Dit onderzoek is in regionaal verband uitgevoerd en is in februari 2023 aan de raad gepresenteerd. Hierbij is ook ingegaan op andere instrumenten die kunnen worden ingezet op de woningmarkt. Na de zomer zullen wij een voorstel doen aan de raad voor inzet van instrumenten. Hierbij is uitgegaan van de inzet van één instrument. Afhankelijk van het besluit van de raad om één of meer instrumenten in te zetten, kan het benodigde bedrag hoger uitvallen.

3

nr. 3 versnellen woningbouw; Graag een Het bedrag dat is opgenomen in de PPN, is bedoeld voor extra nadere onderbouwing van de te capaciteit, zodat alle nieuwe wet- en regelgeving (o.m. Wet verwachten kosten hiervan. De producten Regie Volkshuisvesting, Wet Goed Verhuurderschap en Wet die nu worden genoemd leggen geen betaalbare huur) rondom woningbouw kan worden verwerkt in meerjarig investeringsbeslag, bovendien lokaal beleid en werkwijzen en we regie kunnen voeren op de is de investeringsruimte fors hoger dan Regionale Realisatie Agenda (RRA) en de versnelling van de enkel deze producten. Daarnaast de woningbouw. Extra capaciteit voor deze nieuwe taken en vraag of deze kosten niet kunnen worden werkzaamheden is nu opgenomen voor de komende vier jaar. verhaald. Daarna moet worden bekeken of dit langer nodig is, mede gezien het feit dat de RRA tot en met 2030 loopt. Deze kosten Gezamenlijke vragen over 2 en 3: zijn moeilijk toe te rekenen aan individuele projecten en Welke inspanningen zijn er om deze daardoor naar verwachting ook moeilijk verhaalbaar. kosten te verhalen bij ontwikkelingen? Graag een onderbouwing van de wijze Deze kosten voor extra capaciteit gaan dus over een bredere waarop dat nu gebeurt, met hoeveel inzet.

Deze zijn moeilijk toe te rekenen aan individuele financiële ruimte daar nu rekening wordt projecten of specifieke ontwikkelingen en daardoor naar gehouden, ter onderbouwing van de verwachting ook moeilijk verhaalbaar. We monitoren wel per impact op de gemeentelijke begroting ontwikkeling welke kosten mogelijk verhaalbaar zijn en maken

1

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024 Nr. Vraag

Antwoord

(verhouding kostenverhaal/eigen daar afspraken over indien dit van toepassing is. Bij inbreng) bouwprojecten van derden waarop kostenverhaal van Op welke wijze worden deze budgetten toepassing is, worden de kosten verhaald via een anterieure ingezet voor het meer regie voeren op overeenkomst. In het omgevingsplan leggen we hiervoor regels nieuwe woningbouwlocaties zoals Lange en uitgangspunten. Slagenstraat en vertreklocatie Het Gilde. En hoe hangt dit samen met het Een ander traject wat op dit moment loopt is het Stedelijk voornemen om de opbrengsten uit Programmeren, dit valt niet onder ruimtevragers 2 en 3, maar verkoop van deze locaties te storten in de hangt hier wel nauw mee samen. Op 4 juli is het plan van reserve voor de onderwijshuisvesting? aanpak hiervoor vastgesteld door het college en in het najaar Wordt hiermee al voorgesorteerd op van 2023 wordt dit verder uitgewerkt. Stedelijk Programmeren verkoop? is een werkwijze om complexe en impactvolle ruimtelijke Op welke wijze wordt de gemeenteraad projecten te prioriteren en in samenhang te benaderen. bij de ontwikkelstrategie van deze locaties betrokken? Het betekent dat we aan de hand van het Stedelijk Wat is de achterliggende planning? Programmeren meer regie gaan voeren op ontwikkelingen in Graag een nadere onderbouwing de stad, waaronder de woningbouw- en transformatielocaties.

In het najaar wordt een sessie met de gemeenteraad georganiseerd om met de Stedelijk Programmeren aan de slag te gaan. Het betekent dat na vaststelling van de eerste versie Stedelijke Programmering, de prioritering wordt vertaald naar projectopdrachten, capaciteitsverdeling en financiële prioritering. Dit betekent dat het ook wordt meegenomen in het proces richting de volgende perspectiefnota (2025). Daarnaast werken we door aan de lopende ontwikkelingen, ook daar wordt de gemeenteraad nauw bij betrokken. Zoals bij de plannen voor de Arkelsedijk (ontwerp-bestemmingsplan volgt voor het einde van het jaar) en ook voor de Lange Slagenstraat wordt voor het einde van het jaar een procesvoorstel uitgewerkt. Kortom, de gemeenteraad wordt zowel bij de integrale benadering van de stad (Stedelijk Programmeren) als bij de concrete ontwikkellocaties betrokken. In de PPN is opgenomen dat de netto-opbrengsten van herontwikkellocaties van scholen worden toegevoegd aan de reserve onderwijshuisvesting. Dat betekent dat er in het geheel van de te maken kosten om een locatie te ontwikkelen en de (verwachte) grondopbrengst wordt bekeken hoe e.e.a. zich financieel tot elkaar verhoudt. “Algemene kosten” worden hier niet in betrokken, maar kosten die specifiek voor een ontwikkeling gemaakt worden wel. Dit wordt inzichtelijk gemaakt bij ieder van de afzonderlijke plannen en de financiering/dekking.

Er wordt niet vooruit gelopen op een (eventuele) verkoop, in de regel gaan de kosten voor de baat uit. Hiervoor gelden de algemene financiële voorschriften (zoals voorzichtigheid).

2

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024 Nr. Vraag

Antwoord

4

Uitvoeringsprogramma mobiliteit: Graag een overzicht van de stand van zaken van de reserve en de ruimtevragers binnen het uitvoeringsprogramma mobiliteit zoals vastgesteld door de gemeenteraad.

De investering voor de Nieuwe Hoven is gebaseerd op de “Uitwerking top 10 Fietsknelpunten”. Een adviesbureau heeft een kostenraming gemaakt voor een volledige herinrichting en schat deze in op € 1,5 tot € 2 mln. Deze notitie zit als bijlage in de raadsinformatiebrief (van 27 januari 2022) over het onderzoek naar de verbetering van fietsroutes in Gorinchem. Voor de Mollenburgseweg is intern een globale raming gemaakt Ook graag een onderbouwing van de voor het aanbrengen van diverse snelheidsremmende voorgestelde investeringen maatregelen, zoals kruispuntplateaus en verkeersdrempels. mollenburgseweg en nieuwe hoven. Hoe De raming is vooral bedoeld om inzicht te krijgen in de verhoudt dit zich tot het vastgestelde benodigde middelen. Het soort snelheidsremmende maatregel uitvoeringsprogramma en evt nieuw op te kan nog wijzigen. stellen uitvoeringsprogramma conform de Een van de ambities uit het collegeprogramma is het mobiliteitsvisie? aanpakken van onveilige punten voor met name langzame Betekent dit heroverweging van reeds verkeersdeelnemers zoals fietsers en voetgangers. geplande projecten? De Nieuwe Hoven is in financieel opzicht het meest uitdagende Wat is de afweging achter deze 2 keuzes? project uit de fietsknelpunten top 10. Om deze reden is dit Daarbij ook graag de kosten van project specifiek genoemd in het collegeprogramma.

De Kweeklust en het nog bestaande tekort Nieuwe Hoven valt onder maatregel 17b “Realiseren van station Gorinchem-Noord betrekken. fietsmaatregelen n.a.v. het onderzoek” Mobiliteitsvisie We vragen ons af of het zin heeft om een Gorinchem 2040 – Uitwerking maatregelen. uitvoeringsagenda op te stellen als er De Mollenburgseweg is geen onderdeel van de Mobiliteitsvisie. beperkte middelen zijn en het college Het is een 30 km/u weg met veel scholieren, langzame vooruitlopend op een nieuwe verkeersdeelnemers en relatief veel verkeersongevallen. De uitvoeringsagenda al investeringen heeft gereden snelheid is hoger dan wenselijk. In lijn met de bepaald. bovengenoemde ambitie uit het coalitieakkoord is deze aan het collegeprogramma toegevoegd. Op 22 juni 2023 is er een raadsinformatiebrief Z/22/741086 D-866530 verstuurd inzake de parkeergarage kweeklust. Voor Gorinchem-Noord zijn in de mobiliteitsvisie middelen opgenomen. De evaluatie en actualisatie van de Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan is een toezegging die wij gedaan hebben en na willen komen. Wij vinden het belangrijk om onze prioriteiten met u te delen, zodat u desgewenst deze kunt bijstellen. Dit gaat niet alleen over de beschikbare middelen, maar ook over de inzet van ambtelijke capaciteit. Hoewel onze financiële middelen minder zullen zijn, willen wij de middelen die wij wel hebben gericht inzetten.

Ook bij beperkte middelen is het belangrijk dat wij deze gebruiken voor de projecten die wij (het college en raad) het belangrijkst vinden. Zie ook beantwoording nr. 10 voor het overzicht van de reserves.

5

Nr. 14. Uitvoeren werkwijzer wijkgericht Op dit moment is er een werkgroep genaamd 'wijkgericht werken; De gegeven onderbouwing is te werken' actief die bezig is met het opstellen van een werkwijzer summier en absoluut niet in verhouding met dezelfde naam. Het doel van deze werkwijzer is om een gestructureerde aanpak te ontwikkelen voor het werken op

3

Beantwoording technische vragen Perspectiefnota 2024 Nr. Vraag

Antwoord

tot de gevraagde investering. Graag een wijkniveau. Hierbij wordt er specifiek gekeken naar de nadere onderbouwing. behoeften en uitdagingen binnen elke individuele wijk. De werkwijzer zal twee belangrijke acties bevatten. Ten eerste wordt er gewerkt aan de implementatie van een integraal systeem voor informatiedeling. Dit systeem heeft als doel om een effectieve en efficiënte uitwisseling van informatie mogelijk te maken tussen verschillende betrokken partijen, zoals gemeentelijke instanties, buurtorganisaties en bewoners. Met behulp van dit systeem kunnen relevante gegevens en kennis worden gedeeld, wat de samenwerking en besluitvorming op wijkniveau ten goede zal komen. Voor de ontwikkeling van dit integrale systeem is er een eenmalig budget benodigd voor het jaar 2024. Ten tweede wordt er in de werkwijzer ook aandacht besteed aan het organiseren van een jaarstart in elke wijk. Dit houdt in dat er jaarlijks een bijeenkomst zal plaatsvinden in elke wijk, waarin belangrijke zaken en plannen voor het komende jaar worden besproken. Deze bijeenkomsten bieden een platform voor betrokken partijen en inwoners om ideeën uit te wisselen, samen te werken en de richting van de wijkontwikkeling te bepalen. Er zullen in totaal negen van deze bijeenkomsten worden georganiseerd per jaar, één voor elke wijk.