Agendabundel
Tekst van het document
Fysieke veiligheid
De veiligheidsrisico’s in het fysieke domein hebben onverminderd onze aandacht. Daarvoor werken we nauw samen met de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Op het gebied van crisisbeheersing wordt er steeds meer een beroep gedaan op de zelf- en samenredzaamheid van onze inwoners. Er wordt desgewenst gebruik gemaakt van de initiatieven van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid die investeren op bewustwording en zelfredzaamheid van de (eigen) veiligheid van inwoners.
Evenementen en Horeca
Met een rijk aanbod aan cultuur en evenementen en de kansen die dit biedt voor onze (horeca)ondernemers zorgen we voor een levendige stad. Door de veranderende en verscherpte regelgeving met betrekking tot veiligheid bij evenementen informeren we de (toekomstige) organisatoren van evenementen. Zo worden eventuele belemmeringen in een vroeg stadium weg genomen.
Zorg en Veiligheid
Het verbeteren van de samenwerking op het snijvlak van veiligheid en zorg zetten we voort. Er is daarbij aandacht voor enerzijds de positionering van het Zorg- en Veiligheidshuis ZuidHolland Zuid en anderzijds de aanpak van problematiek op het snijvlak van veiligheid en zorg. Er is blijvende inzet op het voorkomen of stoppen van huiselijk geweld en de nazorg na detentie is geborgd. We hebben aandacht voor alle vormen van radicalisering, extremisme en polarisatie.
27
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Onderwerp
Toelichting
Gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime
We werken aan bewustwording en bieden daarbij concrete handvatten (handelingsperspectief) om de digitale weerbaarheid van onze inwoners te vergroten.
2.2.3
Wat gaat dit kosten?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
TV11 Crisisbeheersing en Brandweer
3.104
3.203
3.408
3.393
3.393
3.393
TV12 Openbare orde en Veiligheid
2.318
1.654
1.759
1.758
1.756
1.756
Lasten Veiligheid
5.422
4.857
5.166
5.151
5.149
5.149
TV12 Openbare orde en Veiligheid
1.040
358
360
360
360
360
Baten Veiligheid
1.040
358
360
360
360
360
Totaal saldo van baten en lasten
-4.382
-4.499
-4.806
-4.791
-4.789
-4.788
0
0
4
4
4
4
-4.382
-4.499
-4.802
-4.786
-4.784
-4.784
Mutaties reserves Resultaat
Het verschil op taakveld 11 wordt voornamelijk veroorzaakt door de hogere bijdrage van € 247.000 aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ). Een lagere doorbelasting van de salariskosten leidt tot een voordeel van € 45.000. In 2023 en volgende jaren zetten we extra in op de aanpak van ondermijning (€ 75.000) en treffen we maatregelen om agressie tegen medewerkers met een publieke taak te beperken (€ 75.000). Een lagere doorbelasting van salariskosten leidt tot een voordeel van € 45.000. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma verstrekt worden: Subsidies (bedrag x € 1.000) Asiel
Bedrag 47
Bureau Halt
11
Dierenambulance
24
2.2.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • MerwedeLingelijn Beheer B.V.
28
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.3
Programma 3 Verkeer en vervoer
Taakvelden Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer
2.3.1
Wat willen we bereiken?
Doel Bewoners, ondernemers en bezoekers zijn tevreden over de bereikbaarheid, (verkeers)veiligheid en bruikbaarheid van wegen, water- en spoorwegen binnen de gemeente.
Het coalitieakkoord Een goede en veilige bereikbaarheid van en naar Gorinchem en in de stad zelf is heel belangrijk. Het draagt bij aan het woongenot van inwoners en het vestigingsklimaat van bedrijven en organisaties. Dit komt ten goede aan de leefbaarheid in onze stad. Met de Mobiliteitsvisie en de Uitvoeringsagenda ligt er een goede basis om de uitdaging aan te gaan. Tegelijk vraagt deze fase van uitvoering ook nog veel van ons. Bouwkostenstijgingen maken dat we goed naar planning en uitvoering moeten kijken. En ook onderdelen van de aanpak fietsknelpunten vragen om uitvoering. Voor ons is het belangrijk dat in Gorinchem de veiligheid en het gemak voor fietsers en voetgangers zichtbaar toenemen. Overigens zonder dat plekken onbereikbaar worden voor auto’s. Ook willen we in de stad meer openbaar vervoer. We gaan op zoek naar praktische oplossingen. Voor ambities uit de Mobiliteitsvisie die na deze raadsperiode aan de beurt zijn, geldt dat we moeten sparen. En dat we op zoek moeten gaan naar extra financiële middelen.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Kadernota Infrastructuur
2007
Startnotitie A27
2007
Fietsplan
2013
Regionaal verkeers- en vervoersplan
2014
Verkeerstructuurplan Binnenstad
2016
Raadsopdracht Mobiliteit
2017
Parkeerverordening Gemeente Gorinchem
2019
Mobiliteitsvisie 2040
2020
Parkeerprogramma binnenstad Gorinchem 2021-2025
2021
29
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator
B/F
Eenheid
Soort
Verkeerongevallen
F
Per 100.000 inwoners
ME
Geregistreerde ongevallen naar soort 2020
F
In %
ME
2.3.2
Wat gaan we daarvoor doen?
Concrete voornemens Onderwerp
Concrete voornemens
Stedelijk programmeren uitvoering Mobiliteitsvisie
Vanuit de vastgestelde Mobiliteitsvisie en de bijbehorende uitvoeringsagenda willen we meerdere projecten realiseren die de bereikbaarheid, verkeersveiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid van de stad verbeteren. Tegelijkertijd willen we ook verschillende stedelijke ontwikkelingsprojecten realiseren. Gecombineerd met beperkte financiële ruimte én bouwkostenstijgingen, zien we ons genoodzaakt het geheel van investeringen in de stad integraal te bezien en een strategie te ontwikkelen wat we wanneer en in welke volgorde aanpakken.
Fietsknelpunten top Als onderdeel van het uitvoeringsprogramma van de Mobiliteitsvisie is (samen met 10 stakeholders) een fietsknelpunten top 10 opgesteld. In 2023 zoeken we een strategie en financiële middelen om de knelpunten de komende jaren stap voor stap aan te pakken. Nieuwe knelpunten Behalve de projecten uit de Mobiliteitsvisie, zijn er ook knelpunten in het bestaande wegennet autoverkeer waarover regelmatig signalen komen van verkeersonveiligheid. Parallel aan de fietsknelpunten, werken we ook aan een strategie voor de aanpak van de overlast top 10 van wegen, met de benodigde financiële middelen.
30
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting
Planologie
Bij planologische ontwikkelingen houden we rekening met verkeers- en vervoersaspecten. Dit moet bijdragen aan goed bereikbare, toegankelijke en verkeersveilige openbare ruimte.
Inrichting Openbare ruimte
Bij onderhoud en beheer aan de openbare ruimte houden we rekening met de invulling van de mobiliteits-, klimaat-, woon-, sociale en duurzaamheidsdoelstellingen. We nodigen bewoners uit om mee te beslissen over hun leefomgeving.
Regionale samenwerking
We werken regionaal samen op het gebied van de veerdienst, de verkeersveiligheid, de bereikbaarheid, het verkeersbeleid en de afstemming van wegwerkzaamheden.
Verkeersveiligheid
We zorgen voor een verkeersveilige inrichting van de openbare ruimte en besteden aandacht aan verkeerseducatie en gedragsbeïnvloeding om de verkeersveiligheid verder te verhogen.
Evenementen en activiteiten
Bij evenementen en activiteiten houden we rekening met het veilig geleiden van bezoekersstromen en de bereikbaarheid voor hulpdiensten.
Veerdienst
Riveer onderhoudt diverse veerverbindingen en werkt daarvoor nauw samen met verschillende oevergemeenten in de regio. Riveer verzorgt de calamiteitenbestrijding op het water en biedt met de watertaxi vraagafhankelijk vervoer over water.
Lingehaven
De Lingehaven biedt als passantenhaven van Gorinchem ligplekken voor watersporters in hartje binnenstad. De Lingehaven is gecertificeerd met de Blauwe Vlag (betrouwbaar, veilig, schoon) en sinds 2017 voeren we naast de Blauwe Vlag ook de Groene Wimpel (ambities in duurzaamheid, innovatie). Daarnaast beheert de Lingehaven de ligplaatsen in de historische haven en regelen we de boekingen voor de steiger cruisevaart Buiten de Waterpoort. Verder organiseren we jaarlijks de Open Havendag en de Botenbeurs.
Elektrisch varen
De nieuwbouw van twee elektrische veren is eind 2021 gestart en deze schepen zullen naar verwachting eerste helft 2023 in de vaart komen rondom Gorinchem.
Renovatie van sanitairgebouw Kriekenmarkt
De renovatie van het sanitairgebouw van de Lingehaven wordt voorbereid in de periode najaar 2022/voorjaar 2023. Hierbij houden we nadrukkelijk rekening met de gemeentelijke duurzaamheidswensen, ook om de status van Groene Wimpel te behouden. De start van deze innovatieve renovatie vindt plaats vanaf het derde kwartaal 2023.
Parkeren
We exploiteren de betaalde parkeervoorzieningen en reguleren de parkeerbehoefte.
31
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.3.3
Wat gaat dit kosten?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
TV21 Verkeer en vervoer
4.881
5.192
5.389
6.948
5.688
6.306
TV22 Parkeren
1.131
947
1.016
1.090
1.086
1.066
TV23 Recreatieve Havens
580
598
580
592
591
590
TV24 Economische Havens en waterwegen
30
25
31
56
55
55
TV25 Openbaar vervoer
2.589
2.702
2.777
2.721
2.717
2.715
Lasten Verkeer en vervoer
9.211
9.464
9.792
11.406
10.137
10.731
TV21 Verkeer en vervoer
345
328
328
328
328
328
TV22 Parkeren
514
689
689
689
689
689
TV23 Recreatieve Havens
107
116
116
116
116
116
TV24 Economische Havens en waterwegen
107
177
197
215
215
215
2.206
2.341
2.269
2.268
2.267
2.267
TV25 Openbaar vervoer Baten Verkeer en vervoer
3.279
3.650
3.598
3.616
3.615
3.614
Totaal saldo van baten en lasten
-5.932
-5.814
-6.194
-7.790
-6.523
-7.117
-302
41
204
1.706
62
278
-6.234
-5.773
-5.990
-6.084
-6.461
-6.839
Mutaties reserves Resultaat
De hogere lasten bij taakveld 21 worden met name veroorzaakt door het ter beschikking stellen van budgetten voor de uitvoering van de mobiliteitsvisie. Deze worden ten laste van de reserve Infrastructuur gebracht. In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen en met deze begroting 2023, vastgesteld worden: Investeringen (bedrag x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
Openbare verlichting
158
161
162
162
Vervangen straatmeubilair
92
92
92
92
41
42
42
42
11.234
3.534
11.529
3.830
Vervangen verkeersborden Uitbreiding parkeergarage Kweeklust
3.604
Mobiliteit
13.917
GPS-ontvanger
30
Riviercruisevaarsteiger
550
Totaal investeringen
18.392
296
Uit parkeeronderzoeken is gebleken dat in de avond en nacht een parkeerprobleem ontstaat. Om dit op te lossen is in de Mobiliteitsvisie een budget opgenomen voor het uitbreiden van parkeergarage Kweeklust. Dit is een van de eerste projecten uit de Mobiliteitsvisie en zodoende is hiervoor al een investeringsbudget beschikbaar gesteld. De investeringen in Mobiliteit 2023-2025 komen voort uit de projecten die zijn opgenomen in de Mobiliteitsvisie. De steiger voor cruisevaart is aan het eind van zijn technische levensduur en voldoet niet meer aan de voorwaarden die gesteld worden aan het faciliteren van de riviercruisevaart. Voor de aanpassing en verbetering is € 550.000 benodigd. De kapitaallasten kunnen worden gedekt door de verwachte extra havengelden als gevolg van de toename van het aantal cruiseschepen dat Gorinchem aandoet.
32
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.3.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Bureau Openbare Verlichting • GR Regio AV • MerwedeLingelijn Beheer B.V.
33
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.4
Programma 4 Economie
Taakvelden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
2.4.1
Wat willen we bereiken?
Doel Gorinchem is een economisch vitale stad, aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers.
Het coalitieakkoord Als het gaat om economie en arbeidsmarkt heeft de gemeente geen directe, maar wel een voorwaardenscheppende rol. Deze onderwerpen zijn cruciaal voor de leefbaarheid van inwoners van Gorinchem en van omliggende gemeenten. Opgeteld zo’n 120.000 tot 150.000 inwoners. In de combinatie van deze onderwerpen liggen veel kansen voor Gorinchem. Ook als corona opnieuw veel gaat vragen van ondernemers willen we daarop voorbereid zijn. Onze gemeente is al ‘banenmotor’ en ‘Allermooiste vestingstad’. We willen deze kwaliteiten behouden en de kansen daarvan benutten. Het ontwikkelen van het vestigings- en ondernemersklimaat vraagt om meer samenwerking met het bedrijfsleven. Het vraagt om verbetering van de bereikbaarheid en het woonklimaat. Dit hangt samen met de concurrentiepositie van grote én kleine lokale ondernemers, detailhandel en horeca.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Gemeentelijke structuurvisie
2009
Strategie citymarketing
2017
Winkeltijdenverordening
2017
Economische Visie
2021
Kernwinkelgebied binnenstad Gorinchem
2021
Verordening BIZ-Zone binnenstad Gorinchem 2023
2022
34
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator
B/F
Eenheid
Functiemenging Verhouding tussen woningen en banen
B
% 0 = alleen woningen, 100 = alleen banen
Resultaat
Soort PI
Vestigingen van bedrijven
B
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
PI
Waardering vestigingsklimaat gemeente
F
Score 1-10
onbekend
ME
Waardering ondernemingsklimaat gemeente
F
Score 1-10
onbekend
ME
Aantal overnachtingen op camperplaatsen
F
Aantal per jaar (2019)
3959
PI
35
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.4.2
Wat gaan we daarvoor doen?
Onderwerp
Concrete voornemens
Onderhouden relaties bedrijven
We onderhouden goede relaties met het bedrijfsleven, zodat we van elkaar goed weten waar ontwikkelkansen liggen. We werken samen met het bedrijfsleven aan het stimuleren van innovatie en verduurzaming (circulariteit) en het regionaal en landelijk onder de aandacht brengen van een aantrekkelijk vestigingsklimaat in Gorinchem.
Verkleinen kernwinkelgebied en aantrekkelijke stad
We zetten ons als gemeente actief in voor het verkleinen van het kernwinkelgebied. Via trajecten als ‘Warenhuis Gorinchem’ en de doorontwikkeling van Gorinchem Citymarketing (GCM) werken we aan een aantrekkelijke stad en ontdekken we ook wat voor bedrijven en horeca van belang is voor vestiging en succes in Gorinchem. Zo mogelijk en nodig kunnen we daar als gemeente verder actie op ondernemen.
Vitaliteit bedrijventerreinen en winkelcentra
Naast de ontwikkeling van Groote Haar en de binnenstad hebben we aandacht voor de vitaliteit van andere bedrijventerreinen en (wijk)winkelcentra in Gorinchem.
Economische ontwikkeling
Nu de economische visie, inclusief het uitvoeringsprogramma, door de gemeenteraad is vastgesteld gaan we aan de slag met het uitvoeren van de in het uitvoeringsprogramma opgenomen acties. Dit doen we in samenwerking met de ondernemers en de ondernemersverenigingen uit Gorinchem.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting
Regionaal Maatschappelijke Agenda (RMA)
We werken in 2023 verder aan zowel de opgave vrijetijdseconomie als de opgave economie en innovatie. De RMA benutten we om het regionale netwerk te onderhouden en voor lobby richting andere overheidslagen. Dit netwerk zetten we in om lokale ambities rondom bijvoorbeeld marketing en ambities uit de economische visie zoals de (maritieme) maakindustrie en circulaire economie invulling te geven.
Uitvoering economische visie
Door het ondernemersklimaat te verbeteren dragen we bij aan de economie van Gorinchem. Tevens bezien we wat nodig is om de bedrijventerreinen toekomstbestendig te houden, waarbij we aandacht hebben voor de (her)ontwikkellocaties in relatie tot de bestaande bedrijventerreinen.
Grondexploitaties
In 2023 intensiveren we de werkzaamheden voor realisatie van bedrijventerrein Groote Haar. We realiseren een tijdelijk bouwontsluiting aan de noordzijde. Hiervoor worden de grondwerkzaamheden en het bouwrijp maken van Groote Haar verder uitgevoerd. De grondexploitatie Oost II ronden we in 2023 af. Het betreft de verkoop van de resterende bouwrijpe gronden en de activiteiten van woonrijp maken.
Arbeidsmarkt
Voor een goed werkende arbeidsmarkt is samenwerking tussen overheid, ondernemers en onderwijs nodig. Daarom wordt in 2023 de succesvolle werkwijze van het Regionaal Mobiliteitsteam AV Werkt door voortgezet. De werkloosheid is in 2022 in de regio naar het laagste percentage in jaren gegaan. De grootste uitdaging voor de arbeidsmarktregio is het zoeken naar meer mensen die kunnen en willen werken. De krapte op de arbeidsmarkt is erg groot. Er zijn veel meer vacatures dan werklozen in de regio. Landelijk is het programma Perspectief op Werk afgerond, regionaal zal in 2023 het regionale actieplan DOE AGENDA afgerond worden. Het nieuwe programma Dichterbij dan je denkt geeft een impuls om iedereen die kan werken te matchen aan een werkplek in de regio. Om dit doel te bereiken, is het noodzakelijk naast een goede begeleiding van werkzoekenden ook een goed aanbod van her-, en bijscholing te bevorderen. In de afgelopen jaren zijn hiervoor initiatieven
36
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Onderwerp
Toelichting ontwikkeld zoals School en Bedrijf, I_lab, SitY-Academy, Sterk Techniek Onderwijs GO-AL, WIJIJ en Zorg voor je toekomst. Ook in 2023 zal een onderzoek gedaan worden naar de werkgeverstevredenheid van het WSP AVregio. Bij de eerste meting van de algemene tevredenheid over het WSP scoorde het WSP AVregio een 7.
Verkleinen kernwinkelgebied
Gorinchem wil de ontwikkeling van een compact winkelgebied en een levendig centrum stimuleren. Inzet is te komen tot een levendig stadshart met toekomstwaarde, economische waarde en sociaal-maatschappelijke waarde. In een compact centrum is de leegstand minimaal en zijn functies zoals winkels, horeca, cultuur of wonen meer geconcentreerd. Transformatie van panden biedt kansen om een binnenstad te vormen die in mindere mate leunt op detailhandel, maar meer veelzijdigheid biedt. Diversiteit die wordt bereikt door de functies winkelen, horeca, wonen en ontspanning te vervlechten. In 2023 gaan we door met de verkleining van het kernwinkelgebied door het aanbieden van vier soorten stimuleringssubsidies welke tot en met 31 december 2023 aangevraagd kunnen worden.
Uitvoeringsplan Mooiste Vesting
In 2021 is Gorinchem door de ANWB uitgeroepen tot de 'Allermooiste Vestingstad van Nederland'. Tezamen met de werelderfgoedstatus kunnen we hiervan profiteren maar deze status verwacht ook een bepaald inspanning van ons. Hiervoor is het uitvoeringsplan Mooiste Vesting opgesteld met diverse deelprojecten. In 2023 continueren we de uitvoering van de reeds lopende projecten uit het uitvoeringsplan Mooiste Vesting en acties op het vlak van Citymaking. Medio 2023 vindt er evaluatie plaats en maken we een doorkijk naar de jaren erna.
Warenhuis Gorinchem
Het initiatief Warenhuis Gorinchem ligt bij de ondernemers. Nu de draagvlakmeting voor de BIZ is geslaagd, kunnen we samen met de ondernemers de plannen voor het Warenhuis Gorinchem concretiseren inclusief de bijdrage van de gemeente.
Toerisme
Omdat de vesting het icoon van de stad is, leggen we bij het onderwerp toerisme nadruk op het versterken van de belevingswaarde van de historische binnenstad. Daarnaast gaan we zowel fysiek als binnen regionale toeristische samenwerkingsverbanden verbindingen aan met de regio. Met elkaar zetten we in op meer bezoekers en proberen we (nieuwe) inwoners en bedrijven aan ons te binden.
Stichting Vestingdriehoek
We maken onderdeel uit van een toeristisch samenwerkingsverband tussen Gorinchem, Woudrichem, Slot Loevestein, Fort Vuren en Zaltbommel. In die samenwerking zetten we ons gezamenlijk in voor het bereiken van een grotere economische spin-off. Daarnaast verwerven we met dit samenwerkingsverband een sterkere positie in (boven)regionale samenwerkingsverbanden als de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Dutch Delta Cruise Port. In 2023 rollen we de vernieuwde marketingstrategie verder uit. Daarnaast wordt met partners in de regio gewerkt aan nieuwe productontwikkeling (e.e.a. afhankelijk van uitkomst BO V3H).
Gorinchem Citymarketing (GCM)
Aan Stichting Gorinchem Citymarketing wordt subsidie verleend voor de strategie en uitvoering van de citymarketing van Gorinchem.
Riviercruisevaart
We verlenen subsidie aan Stichting Gorinchem Citymarketing voor de marktbewerking van de riviercruisesector.
Oude Hollandse Waterlinie (OHW)
We nemen deel aan de erfgoedlijn OHW van de Provincie Zuid-Holland en vragen subsidie aan voor de uitvoering van projecten die vallen binnen het ‘Uitvoeringsplan mooiste vesting’ en zoeken actief de samenwerking met partners in het Oude Hollandse Waterlinie-gebied.
Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW)
In het Pact van Loevestein van de Provincie Gelderland werken we samen met andere gemeenten aan het beheer en onderhoud en de toeristische benutting van het zuidelijke deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (onderdeel van UNESCO Werelderfgoed De Hollandse Waterlinies).
37
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.4.3
Wat gaat dit kosten?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
TV31 Economische ontwikkeling
559
446
623
523
522
523
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
2.830
15.317
15.085
4.647
3.982
5.570
TV33 Bedrijfsloket en - regelingen
91
114
20
20
20
20
TV34 Economische promotie
650
671
792
778
735
734
Lasten Economie
4.129
16.549
16.519
5.967
5.259
6.847
TV31 Economische ontwikkeling
18
0
0
0
0
0
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.620
15.141
14.989
4.553
3.889
5.478
TV33 Bedrijfsloket en - regelingen
179
183
169
169
169
169
Baten Economie
3.817
15.324
15.158
4.722
4.058
5.647
Totaal saldo van baten en lasten
-313
-1.224
-1.361
-1.246
-1.201
-1.200
Mutaties reserves
-15
50
50
50
50
50
Resultaat
-328
-1.175
-1.312
-1.196
-1.152
-1.151
De hogere lasten bij taakveld 31 worden voor € 100.000 veroorzaakt dooreen éénmalige impuls voor het verkleinen van het kernwinkelgebied. Daarnaast is er in het kader van de mooiste vestingstad budget ter beschikking gesteld. De lasten en baten op taakveld 32 fluctueren jaarlijks als gevolg van de ontwikkeling van de diverse grondexploitaties. De hogere lasten bij taakveld 34 worden voor € 83.000 veroorzaakt door het terugdraaien van een bezuinigingsmaatregel voor Gorinchem Citymarketing. Daarnaast is een budget van € 20.000 ter beschikking gesteld voor riviercruisevaart. Het resterende verschil wordt veroorzaakt door kleine mutaties. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma verstrekt worden: Subsidies (bedragen x € 1.000)
Bedrag
Bedrijfsinvesteringszone
150
Museum Slot Loevestein
10
Hendrik Hamel foundation
35
2.4.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Regio AV • C.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Schelluinen (ROM-S), Beheer B.V. ROM-S
38
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.5
Programma 5 Onderwijs
Taakvelden Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
2.5.1
Wat willen we bereiken?
Doel Gorinchem is een economisch vitale stad, aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers.
Coalitieakkoord Gorinchem is een ‘onderwijsstad’. De huisvesting van onderwijs is een directe gemeentetaak. Ook hier is samenwerking en het kijken naar de belangen van onderwijs van groot belang. Onderwijshuisvesting vraagt om durf en creativiteit, zodat bij gemeentelijke investeringen juiste en slimme keuzes gemaakt worden. Onderwijsinhoudelijk zetten we in op de aanpak van laaggeletterdheid en onderwijsachterstanden/gelijke kansen.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Beleidsnota Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)
2012
Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs
2011
- IHP Voorgezet onderwijs
2014
- IHP Speciaal onderwijs
2015
- IHP Gorinchem-Oost
2017
Beleidsnota Brede Scholen
2019
IHP Voortgezet onderwijs, 1e fase RBIC (Vakcollege Het Gilde en i_lab)
2020
Van Voor- en Vroegschools Educatiebeleid (VVE) naar Gelijke Kansen beleid
2020
Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator
B/F
Eenheid
Soort
Absoluut verzuim Leerplichtigen die niet staan ingeschreven op een school
B
Aantal per 1.000 leerlingen
PI
Relatief verzuim Leerplichtigen die zijn ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig zijn
B
Aantal per 1.000 leerlingen
PI
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSVers)
B
% van het aantal leerlingen (12 - 23 jaar)
PI
39
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
40
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.5.2
Wat gaan we daarvoor doen?
Onderwerp
Concrete voornemens
Onderwijshuisvesting
Goed onderwijs vraagt om goede en passende huisvesting. Gorinchem heeft, zoals ook landelijk zichtbaar, veel oude onderwijsgebouwen die om een renovatie of nieuwbouw vragen. We willen komen tot een goed en haalbaar Integraal Huisvestingsplan (IHP). Uitgangspunten hierin zijn meer inclusief onderwijs, verbetering binnenklimaat en duurzaamheid. Het IHP wordt vertaald naar uitvoeringsprogramma's om gefaseerd te werken aan noodzakelijke renovaties en nieuwbouw. Hierin worden ook andere maatschappelijke functies meegenomen die voor een wijk belangrijk zijn. Denk aan bijvoorbeeld opvang, zorg of ontmoeting. Zo krijgen schoolgebouwen een centrale, multifunctionele plek in de wijk en voor de wijk. We zetten in op het verkrijgen van subsidies en meer financiële middelen, zodat geïnvesteerd wordt in (de verdere verduurzaming van) onderwijshuisvesting. In het eerste kwartaal 2023 wordt het IHP door de raad vastgesteld.
Het i_lab
Het i_lab is als coöperatie van bedrijfsleven, onderwijs en overheid vorig jaar oktober van start gegaan op het gebied van (technologische) innovatie, arbeidsmarkt en een leven lang leren. De (regionale) samenwerking tussen bedrijven en scholen heeft tot nu toe al veel opgeleverd. De hoefslag 6 wordt gerenoveerd en het i_lab krijgt een passende en centrale plek op de Regionale Beroepen- en Innovatiecampus en kan ze haar activiteiten verder uitbreiden.
Laaggeletterdheid
De aanpak van laaggeletterdheid is een van de voornemens in het coalitieakkoord. In Nederland hebben ongeveer 2,5 mln. mensen moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Voor hen is het ook lastig om, om te gaan met een computer of smartphone. In de regio Gorinchem is 1 op de 5 mensen laaggeletterd. Het is lastiger om mee te doen in de samenleving. In de gemeente is er veel aanbod voor de aanpak van laaggeletterdheid (via gemeenten en taalpartners). In 2019 is er met alle (taal)partners een Taalpact gesloten. Dit is weer vertaald in een regionaal plan aanpak laaggeletterdheid. Het doel van het Taalpact is dat iedere inwoner de basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen en/of digi) heeft om mee te kunnen doen. Zo gaan we extra inzetten op het bereik van de doelgroep en het werven van ambassadeurs. Verder zorgen we samen met St. Lezen en Schrijven voor goed kwalitatief aanbod en monitoring.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting
Leerplicht
We zien toe op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (BLVS) is belast met de uitvoering. Daarnaast informeert het bureau scholen via nieuwsbrieven actief over actuele onderwerpen als leerplicht en corona.
Onderwijshuisvesting
We zorgen voor adequate onderwijshuisvesting. In 2023 gaan we verder met de reeds ingezette/voorbereide renovaties en nieuwbouw. De renovatie van de onderwijslocatie Dr. Hiemstralaan 24-24a wordt in 2023 uitgevoerd. Het project, voor realisatie van de unilocatie voor De Regenboog Retranchement en Beatrix de Burcht, wordt gestart. In de tweede helft van 2023 wordt de start van de bouw van de vervangende nieuwbouw voor het Gilde Vakcollege Techniek verwacht. Verder actualiseren we het Integraal Huisvestingsplan (IHP), waarbij meer inclusief onderwijs, duurzaamheid en binnenklimaat belangrijke uitgangspunten zijn. Bij deze actualisatie zijn reeds een QuickScan en duurzaamheidsscan uitgevoerd. Dit resulteert in een urgente aanpak van de twee meest slecht scorende schoolgebouwen. In 2023 wordt de renovatie van het schoolgebouw Herman de Ruyterstraat 30 (JP Waale) en inhuizing Yulius in Omnia opgestart.
41
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Onderwerp
Toelichting Vanuit het IHP worden de voorbereidingen gestart om te komen tot een uitvoeringsprogramma onderwijshuisvesting. Antwoord wordt gegeven op keuzes van renovatie, nieuwbouw elders of op dezelfde plek, uitbreiding, multifunctionele inzet voor de wijk en duurzaamheid. Het gaat om de schoolgebouwen: Uilenhof (inclusief gymfaciliteiten op de RBIC/campusontwikkeling), Fortes Lyceum, Samen Onderweg (Goudoeverstraat), Anne Frank en JP Waale. Naast het opstellen en uitvoeren van het IHP, zoals beschreven in de aandachtspunten, zijn er de jaarlijkse aanvragen in het kader van het Onderwijshuisvestingsprogramma.
Leerlingenvervoer
Voor het schooljaar 2022/2023 zal de herziene verordening Leerlingenvervoer van toepassing zijn. In 2023 eindigt het contract met de vervoerders en zal bepaald moeten worden of het contract al of niet verlengd moet worden.
Onderwijs aan anderstaligen
Door de komst van het asielzoekerscentrum en de situatie in Oekraïne is de druk op onze Internationale schakeklas (ISK) groot. Naast ISK voortgezet onderwijs is er ook een samenwerkingsverband ISK primair onderwijs opgezet. Als deze druk op de ISK blijft, moet vanuit de tijdelijke opgezette onderwijshuisvesting naar een permanente onderwijshuisvestingsoplossing gezocht worden. Mogelijke subsidies vanuit de landelijke overheid met betrekking tot onderwijshuisvesting voor asielzoekers worden onderzocht als definitieve afspraken met het COA zijn gemaakt.
Onderwijsachterstandenbeleid
Het Onderwijs Achterstanden Beleid is uitgebreid naar Gelijke Kansen Beleid. Dit beleid wordt geëvalueerd met alle betrokkenen in de stad en bijgesteld. Het bereik onder de VVE geïndiceerde kinderen (2,5-4 jaar) is gestegen van 115 naar 160 kinderen. Samen met een aantal maatschappelijke partners (Kinderopvang, jongerenwerk, zieke docenten, i_lab, museum, Gorcum beweegt e.a.) is de gemeente met de Stichting OVO (primair en voortgezet Onderwijs) zgn. koploper Rijke Schooldag. Om ervoor te zorgen dat alle leerlingen zich ten volle kunnen ontplooien wordt met deze Rijke Schooldag een impuls gegeven aan de brede talentontwikkeling, met aanvullende activiteiten op het gebied van sport, cultuur, cognitieve begeleiding en sociaal-emotionele ontwikkeling. Er zijn leergemeenschappen opgericht met professionals om de verbinding tussen straat-, thuis- en schoolomgeving te bevorderen. De gemeente kan de samenwerking tussen de verschillende partners nog meer versterken, waardoor niet alleen taal, maar diverse andere burgerschapsdoelen behaald kunnen worden, waardoor jongeren nog meer in staat gesteld worden om hun talenten te bereiken, ongeacht afkomst of thuissituatie.
Laaggeletterdheid
In februari 2019 is met alle (taalpartners) een Taalpact afgesloten. Vanuit het Taalpact wordt gewerkt aan een integrale aanpak van laaggeletterdheid in de arbeidsmarktregio Gorinchem. Het Taalpact is daarmee de basis van het regionaal plan aanpak laaggeletterdheid. De gemeente biedt taallessen en subsidiemogelijkheden voor het geven van taallessen aan. Inwoners kunnen naar het Taalpunt in de bibliotheek. Het Taalpunt heeft uitleg over het aanbod van taalcursussen en geeft advies over welke cursus het beste bij iemand past. Daarnaast zijn we met AVRES en werkgevers in gesprek over taal op de werkvloer. Alle activiteiten gericht op taal worden gecontroleerd op de kwaliteit en worden gemonitord.
Brede scholen
Binnen de brede scholen wordt gestreefd naar de doorontwikkeling van een gezamenlijke pedagogische visie en de school nog meer als voorziening voor de wijk in te zetten.
i_lab
Het i_lab is voortvarend van start gegaan met programma’s voor onderwijs en bedrijfsleven (voor basisschoolleerlingen, voortgezet onderwijs, mbo/hbo/wo- studenten én werkenden). Dit wordt in 2023 gecontinueerd en uitgebreid. Voor de verdere ontwikkeling van het i_lab start in 2023 de renovatie van de Hoefslag 6, zoals is afgesproken in de Regio Deal en in de gezamenlijke businesscase met onderwijs en bedrijfsleven.
42
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.5.3
Wat gaat dit kosten?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
232
202
270
270
270
270
TV42 Onderwijshuisvesting
3.020
4.402
6.058
3.663
3.902
3.853
TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
7.174
5.305
6.023
5.675
5.524
5.521
Lasten Onderwijs
10.425
9.909
12.352
9.608
9.695
9.645
TV42 Onderwijshuisvesting
247
333
266
280
280
280
TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
3.285
2.236
2.707
2.338
2.338
2.338
TV41 Openbaar basisonderwijs
Baten Onderwijs
3.532
2.569
2.973
2.619
2.619
2.619
Totaal saldo van baten en lasten
-6.893
-7.340
-9.378
-6.989
-7.077
-7.026
Mutaties reserves
-1.530
1.550
840
-2.952
377
335
Resultaat
-8.423
-5.790
-8.538
-9.942
-6.700
-6.691
Het verschil op taakveld 42 wordt verklaard door een toename van de kapitaallasten van € 200.000 als gevolg van het later uitvoeren van voorgenomen onderwijshuisvestingsinvesteringen en nieuwe huisvestingsinvesteringen. In de begroting 2022 is een budget van € 200.000 opgenomen voor de implementatie van inclusief onderwijs voor de nieuwbouwlocatie Beatrix/De Burcht en de Regenboogschool. In de begroting 2023 nemen we nogmaals een budget voor inclusief onderwijs algemeen op van € 100.000. Voor de analyse van het verschil tussen 2022 en 2023 betekent dit per saldo een lagere last van € 100.000. Ten opzichte van de begroting 2022 stijgen de lasten met € 95.000 door de kosten voor de eerste inrichting van het Fortes Lyceum. Ten opzichte van de primitieve begroting 2022 hebben we voor de huur van noodlokalen voor Yulius Lingewaal op de locatie Merwedekanaal 8 in 2023 een budget van € 32.000 opgenomen (en voor 2024 van € 26.000). In de primitieve begroting 2022 is een exploitatiebudget voor het i_lab opgenomen van € 1,55 mln. (deze raming is bij de tussenrapportage 2022 geactualiseerd). Voor 2023 verwachten we € 840.000 aan exploitatiekosten i_lab. Dit betekent voor de analyse tussen 2022 en 2023 een verschil van € 710.000.
Voor de stijgende bouwkosten en overige exploitatiekosten voor de nieuwbouw van het Gilde Vakcollege Techniek is in de meerjarenbegroting 2023-2026 een budget van € 2 mln. opgenomen, waarvan € 1,65 mln. in 2023. Voor de onderzoeken in het kader van de renovatie/nieuwbouw van de schoolgebouwen Samen Onderweg, Anne Frank en J.P. Waaleschool is voor 2023 een budget van € 425.000 geraamd. Hierbij wordt o.a. gekeken naar de multifunctionaliteit van het schoolgebouw voor de wijk, verduurzaming, binnenklimaat en inclusief onderwijs ten behoeve van het nog op te stellen integrale huisvestingsplan Primair onderwijs (IHP PO). Het verschil op taakveld 43 wordt o.a. verklaard door een eenmalig subsidiebudget van € 60.000 aan de Stichting voor hoger beroepsonderwijs (SHOG) in 2022 voor de ontwikkelfase en eerste uitvoeringsfase van een nieuwe hboopleiding. Verder nemen de energielasten en de onderhoudslasten (inclusief bijstelling storting in de onderhoudsvoorziening) voor de multifunctionele schoolgebouwen, de brede school Dalemplein en gymzalen ten opzichte van 2022 respectievelijk met € 86.000, € 33.000 en € 33.000 toe. De actualisatie van de huurlasten en -baten voor het gebruik van de gemeentelijke gymzalen, inclusief de juiste verwerking voor de gymzaal Elzenhof, leidt ten opzichte van de begroting 2022 tot budgettair neutrale wijziging van € 84.000 op taakveld 41 en taakveld 43.
Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs is voor 2 jaar middelen ontvangen om achterstanden in het onderwijs, opgelopen door corona, op te lossen. Dit zorgt in 2023 voor een (budgettair neutraal) verschil van € 369.000 op taakveld 43 ten opzichte van 2022.
43
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Voor laaggeletterdheid educatie en beroepsonderwijs ontvangen we via de algemene uitkering van het rijk voor 3 jaar jaarlijks een bedrag van € 141.000. Dit zorgt ten opzichte van de primitieve begroting 2022 voor hogere lasten op taakveld 43 in 2023. In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen en met deze begroting 2023, vastgesteld worden: Investeringen (bedrag x € 1.000)
2023
IHP VO huisvesting JP Waaleschool
1.000
Vervangende nieuwbouw 't Gilde CVO-AV
1.080
1.000
400
350
IHP VO, Yulius Lingewaal College Yulius renovatie Dr Hiemstralaan 24-24a
2026
2.000
Gymzaal t Gilde Totaal investeringen
2025
1.700
Herhuisvesting locatie De Burcht IHP versneld uitvoeringsprogramma
2024
810 864
575
5.044
4.735
810 810
-
Om de locatie aan de H. de Ruijterstraat 30 voor de huisvesting van de J.P. Waaleschool aan de eisen van veilig, duurzaam en modern onderwijs te blijven laten voldoen is een investeringsbudget van € 1 mln. benodigd. Aanvullend op eerder beschikbaar gestelde middelen worden voor de vervangende nieuwbouw van het Gilde vanwege o.a. forse prijsstijgingen in de bouwmaterialen investeringsbudgetten van € 1,08 mln. en € 1 mln. opgenomen. Voor het inhuizen van het Yulius Lingewaal College bij het Omnia College aan de W. de Vries Robbéweg zijn bouwkundige aanpassingen noodzakelijk. Hiervoor is een investeringsbudget van € 750.000 benodigd. Voor de renovatie van het schoolgebouw aan de Dokter Hiemstralaan 24/24a is € 1,7 mln. extra benodigd. Voor de nieuwbouw voor Beatrix De Burcht en De Regenboog op de locatie Retranchement geldt dat de bouwkosten sterk zijn toegenomen. Daarnaast wordt rekening gehouden met de uitgangspunten voor duurzaamheid, binnenklimaat en inclusief onderwijs. Hiervoor is extra investeringsruimte van € 2 mln. nodig. Voor de gymzaal van het Gilde zijn de al beschikbaar gestelde investeringsbudgetten voor 2024 en 2025 geïndexeerd van € 750.000 naar € 810.000. Voor de maatregelen uit het IHP versneld uitvoeringsprogramma voor 2023 en 2024 zijn investeringsbudgetten van respectievelijk € 864.000 en € 575.000 opgenomen.
In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen het programma worden verstrekt: Subsidies (bedragen x € 1.000) (*=subsidieplafond)
Bedrag
Project Game on
11
Beroepseducatie
160
Kinderopvang
401
2.5.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Dienst Gezondheid & Jeugd • GR AVRES • Coöperatie i_lab
44
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.6
Programma 6 Sport, cultuur en recreatie
Taakvelden Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.6.1
Wat willen we bereiken?
Doel Gorinchem is een aantrekkelijke stad waarin veel te doen en te beleven is op het gebied van sport, cultuur en recreatie.
Het coalitieakkoord Cultuur geeft kleur aan onze stad en verbindt de samenleving. We streven naar cultuur van en door de stad, haar wijken en inwoners zelf. Cultuur is van iedereen. En de gemeente stimuleert dat. Met cultuureducatie, het mogelijk maken van deelname aan culturele activiteiten en het goed bewaren en ontsluiten van onze rijke (culturele) geschiedenis. Door gericht beleid en subsidies moet cultuur toegankelijk zijn voor iedereen. We zoeken daarbij steeds meer de samenwerking met inwoners en initiatief nemers, zodat we de kracht en creativiteit van onze stad helemaal benutten. Bij een aantrekkelijke gemeente met een goed vestigingsklimaat horen een bibliotheek, een museum en een groot podium. De toeristische aantrekkingskracht van onze ‘Allermooiste vestingstad’ willen wij de komende jaren nog meer benutten. In samenwerking met onze omgeving. Voor toeristen en bedrijven, maar zeker ook voor onze inwoners. Gorinchem is een aantrekkelijke stad waarin veel te doen en te beleven is op het gebied van sport. Samen met de stad en haar partners wordt sport en bewegen ingezet als middel om een bijdrage te leveren aan een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving. Hierbij gaan we uit van wat iemand kan en waarbij iedereen kan meedoen.
45
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Archeologiebeleid
2010
Beleidsregel aanleg buitensportvelden
2016
Vestingplan
2017
Speelruimteplan 2018-2027 'Een leven lang plezier'
2017
Emancipatie- en diversiteitsbeleid (2018-2023)
2018
Cultuurvisie ambities cultuur (2019-2023)
2019
Tarievennota Sportaccommodaties Gorinchem
2019
Buitengewoon Groen 2021-2025
2020
Beleidsvisie 'De Kracht van Sport' (2022-2025)
2021
Kadernota accommodatiebeleid (KMAG)
2022
Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator
B/F
Eenheid
Sporters In georganiseerd en niet georganiseerd verband
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
Soort PI
Actieve deelname verenigingsleven afgelopen 12 maanden
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
*De score in 2021 ten opzichte van 2019 is significant lager doordat de burgerpeiling in april en mei 2021 is uitgevoerd. Gorinchem had nog altijd te maken met de beperkingen door het coronavirus. Het percentage sport in ongeorganiseerd verband (= op eigen gelegenheid) bedraagt 62% en het percentage Sporten zowel in georganiseerd als ongeorganiseerd verband bedraagt 23%.
46
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.6.2
Wat gaan we daarvoor doen?
Concrete voornemens Onderwerp
Concrete voornemens
De Nieuwe Doelen
We willen een groot podium voor sociaal-culturele voorstellingen behouden voor Gorinchem. Nog dit jaar starten we een aanbesteding die naast Haarstraat 64 ook ruimte biedt voor andere locaties. Zo heeft de stad begin 2024 helderheid over de houdbaarheid van een groot podium voor Gorinchem. Het bestaande financieel kader blijft leidend, waarbij we kijken naar zogenoemde ‘meekoppelkansen’.
Huisvesting bibliotheek
Met Bibliotheek AanZet streven we naar voor de toekomst passende huisvesting, bij voorkeur in de binnenstad. Met ruimte voor uitleen van boeken en voor aanvullende functies en gebruikers. En met activiteiten in de wijken van Gorinchem.
Voortzetten cultuurbeleid en actualisatie (incl. Cultuurfonds
We zetten het ingezette cultuurbeleid voort. Bij de ontwikkeling van nieuw beleid vanaf 2024 streven we naar een meer uitnodigende en transparante financieringsvorm van cultuur via een cultuurfonds. Hierdoor kunnen de kansen van fondsenwerving meer worden benut.
Herinrichting Gorcums Museum
In 2023 zal de herinrichting worden gerealiseerd. De uitwerking van de plannen start bij het auditorium, daarna volgen de overige zalen van de historische afdeling.
Toerisme
De toeristische aantrekkingskracht van onze ‘Allermooiste vestingstad’ willen wij de komende jaren nog meer benutten. In samenwerking met onze omgeving. Voor toeristen en bedrijven, maar zeker ook voor onze inwoners.
Citymarketing
We gaan verder met de ingezette doorontwikkeling van Stichting Gorinchem Citymarketing en bekijken wat nodig is om Gorinchem nog beter op de kaart te zetten. Ook samen met omliggende gemeenten. Uitgangspunt daarbij is een levendige en leefbare stad, waar bezoekers en inwoners zich welkom voelen.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting
Een leven lang bewegen
'Een leven lang actief'; dat is de missie van het sportbeleid 'De Kracht van Sport 2022-2025'. In dit beleid zijn vijf pijlers leidend: 1. Bewegend leren, waarin aandacht is voor de motorische ontwikkeling van kinderen, met name in de basisschoolleeftijd. Daarnaast werken we aan een gevarieerd sport- en beweegaanbod met partners uit de stad. 2. Meedoen door Beweging, waarin wordt ingezet op een gezonde leefstijl voor alle inwoners. Met name door de campagne 'Gorinchem Gezond', waarin inwoners handvatten krijgen om een gezonde leefstijl aan te nemen. In deze pijler staan ook SeniorenFit en de Beweegcoach Zorg centraal. Zo maken we gezond leven mogelijk voor iedereen. 3. Sportieve ruimte, bij iedere nieuw te realiseren wijk zorgen we voor speelplekjes die voor iedereen toegankelijk is. Daarnaast plaatsen we, waar mogelijk, calesthenics-toestellen voor individuele sporters en realiseren we beweegrondjes tussen alle speel- en ontmoetingsplekken in de wijken. 4. Sterke spelbepalers, we zetten hierbij in op een gezond vrijwilligersbestand bij sport- en beweegaanbieders en 'vitale medewerkers'. Onder andere door een vrijwilligerscampagne, het aanbieden van opleidingsbudget en het bieden van een platform tijdens (sport)evenementen. Daarnaast ondersteunen we verenigingen met persoonlijke en gezamenlijke verenigingsadviesgesprekken. 5.
Gorcum Sportvesting: hieronder valt alles om Gorinchem een bruisende en aantrekkelijke (sport)stad te maken. Denk aan de Merwede Triathlon, het Gorinchems Sportspektakel (voorheen Sportgala), de Gorcum Sportmaand.
47
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Onderwerp
Toelichting
Leefstijl
Samen met partners zetten we in op een gezonde, inclusieve en positieve leefstijl en leefomgeving. Een gezonde leefstijl heeft een belangrijke plek gekregen in het nieuwe sportbeleid, dat vanaf begin 2022 is ingegaan. We stimuleren elke doelgroep om bewust te worden over het onderwerp gezondheid en dan in de breedste zin van het woord. Een voorbeeld hiervan is het project Gorinchem Gezond. Dit project maakt zich sterk voor een gezond leven voor alle inwoners van Gorinchem. Gorcumse maatschappelijke partners, ondernemers, professionals en de gemeente vormen het netwerk.
Sportverenigingen
Het is ons streven dat iedereen meer beweegt en samenwerkt. Daarom willen we een breed georganiseerd sportaanbod voor de stad behouden. Om dat te bereiken moeten onze sportverenigingen in alle opzichten gezond en sterk zijn en daarvoor is onderlinge samenwerking essentieel. We begeleiden de binnen- en buitensportverenigingen aan de hand van gezamenlijk opgestelde thema’s. Ook worden verenigingen behoeftegericht ondersteund door de Buurtsportcoaches van Gorinchem Beweegt, dit i.c.m. de jeugdsportsubsidie. Door de brede binnen- en buitensportvereniging overleggen, worden gezamenlijke ambities en uitdagingen opgepakt. Deze overleggen worden geïnitieerd door ons als gemeente.
Sportaccommodaties We streven naar optimaal en efficiënt gebruik van binnen- en buitensportaccommodaties. Door een nieuwe overeenkomst en een samenwerkingscontract met de Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties (SGS) wordt de samenwerking tussen de gemeente, verenigingen en SGS geoptimaliseerd. Het maatschappelijke doel vanuit de Gemeente Gorinchem is dat de sportaccommodaties toegankelijk, veilig, laagdrempelig en vernieuwend moeten zijn voor alle scholen, (sport)verenigingen en alle inwoners in Gorinchem en omstreken. Vanuit het accommodatiebeleid stimuleren we breder gebruik van sportaccommodaties; voorbeelden hiervan zijn de Sport BSO, inzet van een fysiotherapeut of een sportpsycholoog op locatie. Breder gebruik moet sport en maatschappelijk gericht zijn. Vanzelfsprekend wordt er intensief de samenwerking gezocht tussen het sportbeleid en de ambities van de gemeente Gorinchem. Het thema duurzaamheid bij verenigingen en sportaccommodaties blijft een aandachtspunt. Eind 2022 beschikt elke buitensportvereniging over ledverlichting, waarbij de energiereductie ten voordelen komt voor de verenigingen. Daarnaast kunnen de maatschappelijke sportverenigingen gebruik maken van het revolverend fonds voor de aanschaf van duurzaamheidsvoorzieningen, deze mogelijkheid blijven we onder de aandacht brengen. De accommodaties blijven zich ontwikkelen.
Het hoofdveld van GJS wordt in 2023 omgebouwd tot een kunstgrasveld en sportpark Molenvliet beschikt eind 2022 over een multiveld voor de wijk, scholen en het verenigingsleven. Komende jaren willen de verenigingen gezamenlijk aan de slag om plannen te gaan ontwikkelen om de sportaccommodaties te optimaliseren of te innoveren. Voorbeelden hiervan zijn een beachveld waar voetbal, handbal, korfbal en volleybal kan worden gespeeld en de levensduur verlengende renovatie van de Johan van Egmond gymzaal. Gorcums Museum
48
Het Gorcums Museum besteedt aandacht aan het lokale en regionale erfgoed, aan het presenteren van hedendaagse kunst en aan het verzorgen van een kunstuitleen. De vaste historische opstelling, die momenteel wordt vernieuwd, vormt de basis. Aan de hand van thema’s wordt daarnaast een wisselend expositie- en activiteitenprogramma georganiseerd, dat erfgoed, kunst en cultuur op inspirerende en educatieve wijze onder de aandacht van diverse doelgroepen brengt.
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Onderwerp
Toelichting
Gorinchem Inspireert Met Gorinchem Inspireert zetten we cultuur in om bij te dragen aan het geluk, de gezondheid en het welzijn van alle inwoners van Gorinchem. We stimuleren en faciliteren de ontwikkeling van culturele projecten. Dit doen we door culturele en maatschappelijke partijen en bedrijven aan elkaar te verbinden, praktische zaken mogelijk te maken, een rol te spelen in de overkoepelende communicatie naar de stad, ontmoetingen te faciliteren en eventuele knelpunten weg te nemen. Cultuureducatie
We voeren met cultuurcoaches en in samenwerking met scholen en culturele partners het cultuureducatie programma uit.
Amateurkunstverenigingen
Met het verlenen van subsidie aan amateurkunstverenigingen bevorderen we een ruim, gevarieerd en laagdrempelig aanbod van amateurkunst, actieve cultuurparticipatie van inwoners met een focus op jongeren en stimuleren we cultuureducatie.
Evenementen en culturele voorstellingen
Door middel van subsidie stimuleren we een divers aanbod van grote en kleinere (sociaal) culturele voorstellingen en evenementen.
Archeologie
We voeren het archeologiebeleid uit.
2.6.3
Wat gaat dit kosten?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 / - = nadeel)
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
TV51 Sportbeleid en activering
1.215
1.156
1.188
1.172
1.171
1.169
TV52 Sportaccommodaties
3.369
3.640
3.623
3.520
3.511
3.504
TV53 Cultuurpres. productie en participatie
1.479
1.647
1.904
2.148
2.129
2.111
TV54 Musea
1.392
1.488
1.700
1.524
1.539
1.541
TV55 Cultureel erfgoed
783
905
619
620
621
619
TV56 Media
662
672
705
705
705
705
TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
3.144
3.445
3.656
3.737
3.742
3.668
Lasten Sport, cultuur en recreatie
12.046
12.954
13.395
13.425
13.418
13.316
TV51 Sportbeleid en activering
215
113
130
130
30
30
1.174
1.491
1.547
1.547
1.547
1.547
TV53 Cultuurpres. productie en participatie
96
79
114
114
99
85
TV54 Musea
123
126
132
132
132
132
TV55 Cultureel erfgoed
163
142
142
142
142
142
TV56 Media
102
107
111
111
111
111
TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
68
212
112
112
112
112
TV52 Sportaccommodaties
Baten Sport, cultuur en recreatie
1.941
2.269
2.288
2.288
2.173
2.159
Totaal saldo van baten en lasten
-10.105
-10.685
-11.107
-11.137
-11.244
-11.157
Mutaties reserves Resultaat
-177
74
96
80
75
65
-10.281
-10.611
-11.011
-11.057
-11.169
-11.092
Voor alle gesubsidieerde culturele instellingen die door de toegenomen huurlasten als gevolg van het verschil tussen de reguliere prijsindexering van de subsidiebedragen en de gehanteerde huurprijsindexering voor gemeentelijke panden in de financiële problemen komen, hebben we in 2023 een totaalbudget van € 55.000 opgenomen. De
49
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
betreffende instellingen kunnen hier bij hun subsidieaanvraag goed geargumenteerd een beroep op doen. Ditzelfde geldt ook de sociaal maatschappelijke instellingen (zie toelichting op programma Sociaal domein, taakveld 61). Verder hebben we in afwachting van de definitieve plannen voor het theater voor de komende jaren exploitatiebudgetten ter hoogte van € 46.000 opgenomen voor de instandhouding en exploitatie van het pand Haarstraat 64. Door een hogere doorbelasting van interne uren, o.a. door formatie-uitbreiding voor de uitvoering van het kader ‘Ambities Cultuur 2019 - 2023, wordt ten opzichte van 2022 € 156.000 meer geraamd. Het verschil op taakveld 54 wordt o.a. verklaard door de verwachte toename van de energiekosten voor het pand Grote Markt 17 met € 81.000. Daarnaast worden in 2023 meer interne uren doorbelast ten opzichte van 2022, per saldo € 89.000. De kapitaallasten nemen als gevolg van de verbouwing/aanpassing van het museum met € 21.000 toe ten opzichte van de begroting 2022. Het verschil op taakveld 55 wordt o.a. verklaard door het aflopen van de afspraken dat de gemeente Gorinchem een exploitatiebijdrage en een subsidie verstrekt aan de Stichting Instandhouding Molens Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Dit betekent ten opzichte van de begroting 2022 een vrijval van € 320.000.
Verder was als gevolg van een door de raad aangenomen motie in 2022 een eenmalig budget opgenomen van € 20.000 voor een inhaalslag op het gebied van onderhoud van kunstwerken in de openbare ruimte. Als gevolg van de actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan Grote Markt 17 worden de lasten, inclusief de storting in de onderhoudsvoorziening, ten opzichte van 2022 met € 51.000 verlaagd. Het verschil op taakveld 57 wordt o.a. verklaard door een hoger budget van € 53.000 voor vervanging en aanschaf van klein gereedschap en onderdelen op basis van het vervangingsplan Tractie. Daarnaast worden de budgetten voor het Winterfestijn in 2023 budgettair neutraal verlaagd met € 100.000, omdat dit door een externe partij wordt georganiseerd. Door de actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan voor kades en parken nemen de lasten ten opzichte van 2022 met € 37.000 toe. Vanaf 2023 ramen we een structureel onderhoudsbudget voor het project Gorcumse Martelaren van € 15.000. Tenslotte worden er voor € 200.000 meer interne uren doorbelast ten opzichte van de begroting 2022. Dit komt mede door de aanstelling van een beheerder Groen en Water á € 80.000 voor de periode 2023-2025, die zich vooral bezig zal houden met de lokale adaptiestrategie.
50
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen en met deze begroting 2023, vastgesteld worden: Investeringen (bedrag x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
Speelruimteplan
220
222
222
206
Aanleg sportveld GJS
335
Openbare ruimte Gorinchemse martelaren
220
Vervangen voertuigen en materieel
208
114
282
135
Vervanging kade Paardenwater 21
355 336
504
341
Vervangen volkstuinbrug
47
Totaal investeringen
1.385
In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma verstrekt worden: Subsidies (bedrag x € 1.000) (Met *=subsidieplafond)
Bedrag
Jeugdsportsubsdie *
63
55 en gehandicapten*
15
Sportgala Gorinchem
9
+
Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties
1757
ondersteuning emancipatie
6
Cultuurparticipatie*
57
Culturele evenementen
120
Cultuureducatie*
54
Spreekkamer Gorinchem
55
Talentontwikkeling jongeren
65
IFFG
52
Amateurkunst*
68
Podiumkunsten Gorinchem*
91
Poppodium diverse activiteiten
26
Bibliotheek AanZet
630
2.6.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Regio AV
51
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.7
Programma 7 Sociaal domein
Taakvelden Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid
2.7.1
Wat willen we bereiken?
Doel Gorinchem is een stad waar iedereen meedoet, zich kan ontplooien en verantwoordelijkheid neemt voor zichzelf, elkaar en de leefomgeving.
Het coalitieakkoord Het domein samenleving is breed. In dit akkoord verstaan we onder samenleving het sociaal domein inclusief sport, leefbaarheid en gezondheid. Ook is er een verbinding met onderwijs. In onze stad zien we landelijke ontwikkelingen als vergrijzing, individualisering en kansenongelijkheid terug. Wij willen dat iedereen in Gorinchem zichzelf kan zijn en er toe doet. Dat inwoners niet op afstand van de maatschappij komen te staan en dat kinderen niet in armoede opgroeien. De gemeente kan hieraan bijdragen door de samenleving te versterken. Mensen die minder makkelijk kunnen meekomen te beschermen en te werken aan toegankelijkheid. Dit vraagt om verbinding. Verbinding van gemeente met inwoners. Verbinding tussen inwoners onderling, binnen en tussen wijken, binnen en tussen verschillende leeftijdsgroepen. Maar het vraagt ook om verbinding van het sociaal domein met andere beleidsvelden zoals sport, cultuur en stedelijke ontwikkeling. Dit vraagt om een balans in wat je als gemeente doet en wat je van mensen vraagt. Zorgvuldig omgaan met middelen is daarin ook nodig. Uitgangspunt is en blijft daarbij steeds het behoud van de menselijke maat en de eigenwaarde van mensen.
52
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Uitvoeringsdocument transities sociaal domein
2014
Jeugdhulp
2014
Beleidsvoornemens Participatiewet
2014
Beleidskader Beschermd wonen en opvang (2015-2018)
2014
Lokaal maatwerk Jeugdhulp
2016
Transformatie van Sociaal cultureel werk naar Meedoen
2016
Meerjarenperspectief Jeugdhulp 2018-2022
2018
Integraal sociaal beleid 2019-2024
2019
Ontmoetingsplek van de toekomst
2022
Maatschappelijke effecten en indicatoren Hoe meten we dat? Indicator
B/F
Eenheid
Soort
Banen
B
Aantal per 1.000 inwoners (15-64 jaar)
PI
Jongeren met een delict voor de rechter
B
% 12-21- jarigen
PI
Kinderen in uitkeringsgezinnen
B
% kinderen tot 18 jaar
PI
Melding kindermishandeling
B
per 100.000 inwoners
PI
Netto Participatiegraad
B
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking
PI
Werkloze jongeren
B
% werkloze jongeren 16-22 jaar
PI
Personen met een bijstandsuitkering
B
Aantal per 10.000 inwoners
PI
Personen met een lopend re-integratietraject
B
Aantal reïntegratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar
PI
Jongeren met jeugdhulp
B
% jongeren tot 18 jaar
PI
Jongeren met jeugdbescherming
B
% jongeren tot 18 jaar
PI
Jongeren met jeugdreclassering
B
% jongeren (12-23 jaar)
PI
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
B
Aantal per 10.000 inwoners
PI
Waardering algehele persoonlijke gezondheid
F
Score 1-10
ME
53
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Indicator Jongeren met jeugdhulp
54
Streefwaarde 2022 12,5 %
Hoe willen we dit bereiken De streefwaarde die genoemd staat dient geïnterpreteerd te worden als een waarde waar we streven onder te blijven. Het streven is dat er zo weinig mogelijk jeugdigen gebruik hoeven maken van een vorm van jeugdhulp. De hier aangegeven waarden zijn afkomstig van het CBS. We gaan uit van jeugdhulp tot 18 jaar plus verlengde jeugdhulp tot 23 jaar.
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
2.7.2
Wat gaan we daarvoor doen?
Concrete voornemens Onderwerp
Concrete voornemens
Vestigingsbeleid huisartsen
We ontwikkelen vestigingsbeleid voor huisartsen om een goede spreiding van huisartsenzorg over de stad mogelijk te maken. Voor de inwoners van Gorinchem is een bereikbaar en toegankelijk zorgaanbod van groot belang. Met een eerste verkenning wil de gemeente Gorinchem in beeld brengen of het aanbod aan eerstelijnsvoorzieningen toereikend is en of dit op een evenwichtige wijze over de stad verdeeld is. Los van de verantwoordelijkheden die huisartsen en andere aanbieders van eerstelijnsvoorzieningen zelf hebben, kan de verkenning vervolgens een handvat zijn richting de toekomst: hoe moet het aanbod aan eerstelijnszorgvoorzieningen er uit gaan zien en welke initiatieven uit de samenleving voor vestiging en/of herplaatsing worden wenselijk gevonden/ voorgestaan? De aanzet voor de verkenning vindt nog in 2022 plaats waarna we in het eerste kwartaal 2023 met de gemeenteraad in gesprek gaan.
Energiearmoede
In samenwerking met de afdeling Duurzaamheid wordt gewerkt aan het tegengaan van energiearmoede. Ingezet wordt op het ondersteunen van duurzaamheidsingrepen bij de minima. Dit door het uitdelen van vouchers waarvan men duurzaamheidsproducten kan kopen, de gratis inzet van een energiecoach en concrete hulp bij de aanbreng van kleine duurzaamheidsmaatregelen. Verder kijken we of en wat er nodig is in aanvulling op de landelijke regelingen.
Aanpak schulden
Binnen het Intergraal sociaal beleid (ISB) blijven we inzetten op de aanpak van schulden en armoede. Het aanpakken en oplossen van schulden en armoede heeft positieve effecten op meerdere levensdomeinen. Het hebben van schulden en het leven in armoede kan o.a. leiden tot psychische en fysieke gezondheidsklachten. Terugkerende communicatiecampagnes moeten ervoor zorgen dat mensen met financiële problemen weten waar ze terecht kunnen en zo snel mogelijk hulp vragen.
55
Gemeente Gorinchem Begroting 2023
Onderwerp
Concrete voornemens We zetten in op betere aansluiting bij de doelgroepen door ervoor te zorgen dat we doelgroepen beter vinden en communicatie beter afstemmen op de doelgroep. Het aanbieden van hulp aan inwoners met betaalachterstanden. Vanuit afstemming van signalen bij verschillende partners zorgen we ervoor dat we mensen actief benaderd worden voor hulp om de financiën zo snel mogelijk weer op orde te krijgen. De Pilot Budgetbeheer loopt nog en zal worden geëvalueerd. De pilot is bedoeld om (nieuwe) schulden te voorkomen en te zorgen dat bestaande schulden niet oplopen.
Wijkgericht werken en leefbaarheid
Er zijn diverse medewerkers van de gemeente die wijkgericht worden ingezet, zoals o.a. de wijkcoördinatoren, wijkboa's en buurtsportcoaches. We stimuleren bewoners om een bijdrage te leveren aan hun leefomgeving en we stimuleren bewonersparticipatie en bewonersinitiatieven. Daarnaast zoeken we actief verbinding met wijkpartners. We betrekken wijkbewoners actief en werken samen met in- en externe netwerkpartners op het gebied van fysieke en sociale leefbaarheid en veiligheid. We stimuleren wijkpartners en inwoners uit de stad om gebruik te maken om de gemeente uit te dagen. Hiermee kunnen wijken, buurten of inwoners na het indienen van een plan en na goedkeuring van de gemeente, een gemeentelijke taak op een eigen manier invullen. Wijkgericht beheren zal verder worden verkend. Bestaande klankbordgroepen worden ondersteund. Daar waar bewoners behoefte hebben om een klankbordgroep nieuw leven in te blazen zal de gemeente dit faciliteren.