251216 Notulen raadsvergadering

NOTULEN RAADSVERGADERING 16 december 2025 Voorzitter: Griffier: Leden: Stadsbelang:

mevrouw R.W.J. Melissant-Briene, burgemeester mevrouw J.M. Janssen de heer D.R.E. van Gammeren de heer J. Klein (fractievoorzitter) mevrouw G. Metz de heer J. Roeland de heer D. van Veen

Democraten Gorinchem:

de heer A. Boutachkourt mevrouw L.P.W. Pellikaan de heer P. Schefferlie (fractievoorzitter)

PvdA:

mevrouw P. de Groot (fractievoorzitter) de heer A. Koçak

VVD:

de heer N. van Santen mevrouw M. Veldheer-Vink mevrouw T. van ’t Westende-Bijl (fractievoorzitter)

ChristenUnie/SGP:

de heer A. Krol de heer M. de Pagter (fractievoorzitter)

Gorcum Actief:

de heer B.C.S. Bahlmann mevrouw E.W.H. Hamann (fractievoorzitter)

Democraten 66:

mevrouw W. Alba-Heijdenrijk de heer I. Tekir (fractievoorzitter)

CDA:

de heer J.P. van der Geest (fractievoorzitter) mevrouw J. van Oversteeg

SP:

de heer P. van Andel de heer A.C. van Houwelingen (fractievoorzitter)

Wethouders:

de heer M. de Boer mevrouw E.L. Dansen mevrouw A. Mager mevrouw M.J. Molengraaf de heer F. Polatli

Gemeentesecretaris:

mevrouw H. Kromkamp

Afwezig met kennisgeving:

de heer M.A. Hachhouch (PvdA) de heer K. van Willigen (Democraten Gorinchem)

Notulen raadsvergadering 16 december 2025

1

Agenda: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

9. 10.

Opening Ingekomen stukken Vaststellen agenda Vaststellen notulen voorgaande raadsvergaderingen Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college Hamerstukken: 6a. Rekenkameronderzoek doorstroming woningvoorraad 6b. Belasting- en heffingsverordeningen 2026 Bespreekstukken: 7a. Cultuurhuis De Nieuwe Doelen 7b. Actualisatie Subsidieverordening Begrotingswijzigingen: 8a. Overzicht begrotingswijzigingen december Eventuele moties vreemd aan de orde van de dag: geen Sluiting

1.

Opening

7. 8.

Pagina: 2 3 3 3 4 4 5 27 35 35

De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, ik verzoek u te gaan plaatsnemen zodat wij kunnen starten met de raadsvergadering. Van harte welkom allemaal, ook al diegenen op de publieke tribune, het college van burgemeester en wethouders, allerlei ambtenaren, maar natuurlijk ook de mensen thuis van harte welkom. Wij zijn alweer toe aan de laatste formele raadsvergadering van dit jaar, tenminste geplande want je weet het natuurlijk nooit. Wij gaan er maar vanuit dat dit de laatste formele raadsvergadering is. Een jaar dat voorbijgevlogen is. Op allerlei niveaus is er denk ik het nodige gebeurd. Het is goed om na een periode van hard werken ook te rusten, maar wij zullen nog even aan de bak moeten vanavond. Naast mij zit onze nieuwe griffier, Hanneke Janssen. In het bijzonder aan jou ook welkom. Je hebt natuurlijk al één keer naast mij gezeten in een formele raadsvergadering voor het afscheid van de vorige griffier Hans Sepers, maar nu ga je voor het echie. Veel succes en jouw succes is mijn succes hè! Op de agenda staat onder andere het agendapunt Rekenkameronderzoek over de doorstroming van de woningvoorraad. Dat staat als hamerstuk geagendeerd. Dit is het laatste Rekenkameronderzoek onder leiding van de voorzitter van de Rekenkamer dat door de raad wordt vastgesteld.

Per 1 januari neemt de heer Buisman na acht jaar lidmaatschap van de Gorinchem Rekenkamer (3 jaar als lid en 5 jaar als voorzitter) afscheid. Hij neemt later nog op gepaste wijze afscheid van de Rekenkamer zelf, maar het is goed om ook hierbij stil te staan tijdens de raadsvergadering. Ik stel voor om dit te doen bij agendapunt 6a. De heer Buisman heeft laten weten dat hij niet aanwezig kan zijn bij deze vergadering, maar ik weet dat hij wel meekijkt via de stream dus ook u van harte welkom. Afwezig tijdens deze raadsvergadering zijn de heer Van Willigen (Democraten Gorinchem) en de heer Hachhouch (PvdA). Mevrouw Van Oversteeg komt nog? De heer Van der Geest: Ik verwacht dat zij iets later is, voorzitter. De voorzitter: Prima, mevrouw Van Oversteeg is verlaat zoals dat dan zo mooi heet. Wij gaan naar het hamerstuk ingekomen stukken.

Notulen raadsvergadering 16 december 2025

2

2.

Ingekomen stukken

De voorzitter: Het voorstel is om de ingekomen stukken af te doen conform de advisering van de agendacommissie. Ik neem aan dat u daarmee in kunt stemmen? Dat is het geval, aldus besloten. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt besloten conform de door de agendacommissie voorgestelde wijze van afdoening. 3.

Vaststellen agenda

De voorzitter: Wij gaan naar de vaststellen van de agenda. Kunnen wij de agenda zoals die op iBabs staat vaststellen? Dat is het geval, aldus besloten. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 4.

Vaststellen notulen voorgaande raadsvergaderingen

20251111 verslag raadsvergadering begroting 20251127 verslag raadsvergadering De voorzitter: Wij gaan naar het vaststellen van de notulen van de voorgaande raadsvergaderingen. Ik neem aan dat u daar ook mee in kunt stemmen. Dat is het geval, aldus besloten. De notulen worden zonder wijzigingen vastgesteld. 5.

Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college

De voorzitter: Wij zijn alweer bij agendapunt 5, het vragenuurtje voor raadsleden, informatie vanuit het college. Er zijn geen vragen ingediend vanuit u als raad. Ja, dat is heel bijzonder mevrouw De Groot, maar het is toch echt waar, geen vragen. Er is wel een mededeling vanuit het college met actuele informatie. Ik geef daarvoor graag wethouder Molengraaf het woord. Wethouder Molengraaf: Voorzitter, dank u wel. Een poosje geleden ben ik op gesprek gegaan in Den Haag bij de gedeputeerde inzake de achterstand die wij hadden op de taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Ik kan u meedelen, en dat doe ik ook graag, dat wij eind november bericht hebben gekregen van de Provincie dat wij ruim voldoen nu aan de opgave die wij hadden dit jaar. Dat betekent dat wij stijgen op de escalatieladder. De logica van die ladder is hoe hoger, hoe beter. Dat betekent dat wij geen gevaar lopen dat de Provincie zich hier gaat bemoeien met locaties of dat soort dingen meer. Daarvoor hebben wij onder andere een plan in moeten dienen hoe wij ook naar de toekomst toe met de huisvesting van statushouders om willen gaan omdat de opgave voor volgend jaar met 15% omhoog gaat. Wij staan dan gewoon weer aan de lat.

Wij gaan u in de loop van januari/februari informeren over de ideeën die wij hebben om niet alleen voor statushouders maar misschien ook voor andere doelgroepen voor huisvesting te gaan zorgen. Daar komt een raadsinformatiebrief over, maar het leek mij goed om u nu in ieder geval te informeren dat wij wat dit betreft op dit moment in veilig vaarwater zitten. De voorzitter: Dank u wel. 6.

Hamerstukken:

De voorzitter: Wij gaan verder met de hamerstukken. Wij hebben twee soorten stukken: hamerstukken en bespreekstukken. Alle stukken worden eerder al besproken in verschillende Notulen raadsvergadering 16 december 2025

3

sessies. Als men unaniem positief is over een voorstel dan hoeven wij daar hier natuurlijk niet meer over te spreken dan hameren wij het af. Dat zijn de hamerstukken dus. Over sommige stukken zijn punten nog wel onderwerp van gesprek en dat noemen wij dan bespreekstukken en die zijn er vanavond ook. Allereerst dus het hamerstuk Rekenkameronderzoek doorstroming woningvoorraad. 6a.

Rekenkameronderzoek doorstroming woningvoorraad

De voorzitter: Ik neem aan dat niemand hier het woord over wil of een stemverklaring wil afleggen? Dat is het geval, aldus besloten. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. De voorzitter: Ik had al aangegeven dat de heer Pieter Buisman, voorzitter van onze Rekenkamer, afscheid gaat nemen. Hij kan hier vanavond helaas niet aanwezig zijn, maar toch wil ik graag via de stream even het woord tot u richten mijnheer Buisman. U heeft onder uw voorzitterschap het laatste onderzoek afgerond, het onderzoek naar de doorstroming van de woningvoorraad. De raad heeft daar zojuist mee ingestemd. Dat is natuurlijk heel mooi en dat zegt ook iets over de kwaliteit van het advies. Dit besluit markeert het einde van een periode waarin u zich met toewijding en deskundigheid heeft ingezet voor de Rekenkamer en daarmee voor onze gemeente. In februari 2017 trad u toe als lid van de toenmalige Rekenkamercommissie. Sinds 1 september 2020 was u voorzitter. In die rollen heeft u een belangrijke bijdrage geleverd aan het bevorderen van de transparantie en de kwaliteit van gemeentelijk beleid. Onder uw leiding zijn belangrijke onderzoeken uitgevoerd met thema’s als Omgevingswet, Veiligheid en Huiselijk geweld en kindermishandeling. Wij zijn u bijzonder dankbaar voor al het goede werk dat u heeft verricht voor onze gemeente.

De Rekenkamer is een belangrijk instrument voor de gemeenteraad om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van het beleid dat wij doen zich richt op effectiviteit en efficiëntie. U heeft daar als lid van de Rekenkamer en later als voorzitter van de Rekenkamer een heel belangrijke bijdrage aan geleverd. Er zal nog afscheid worden genomen in Rekenkamerverband, maar namens de gemeenteraad wil ik u nogmaals zeer veel dank zeggen voor al uw goede werk en u het allerbeste wensen voor de toekomst. Daar hoort even een applausje bij. (De raadsleden roffelen op de tafel). 6b.

Belasting- en heffingsverordeningen 2026

De voorzitter: Wij gaan verder met hamerstuk 6b Belasting- en heffingsverordeningen 2026. Ik neem aan dat u daar ook mee in kunt stemmen? Iemand nog een stemverklaring? Dat is niet het geval, aldus besloten. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 7.

Bespreekstukken:

De voorzitter: Wij zijn aangekomen bij de bespreekstukken. Ik heb al aangegeven dat daarbij de politieke discussie over een aantal onderdelen wordt gevoerd. In de agendacommissie is afgesproken dat er spreektijden gehanteerd worden; 3 minuten per fractie. Het verzoek is ook om niet te herhalen wat u eerder al gezegd heeft en u met name te richten op de moties en amendementen. Mocht er een tweede termijn komen dan is het de bedoeling dat u vanaf uw zitplaats het woord voert, dat scheelt looptijd naar het spreekgestoelte.

Notulen raadsvergadering 16 december 2025

4

7a.

Cultuurhuis De Nieuwe Doelen

De voorzitter: Zoals ik al zei het raadsvoorstel met als onderwerp programma van eisen en governance Cultuurhuis De Nieuwe Doelen is nu aan de orde. Het voorstel is om: 1. Het ruimtelijk-functioneel programma van eisen (D-1000149) voor Cultuurhuis De Nieuwe Doelen vast te stellen; 2. De uitgangspunten governance voor Cultuurhuis De Nieuwe Doelen (D-1000148) vast te stellen; 3. De bijgesloten exploitatiebegroting voor het Cultuurhuis De Nieuwe Doelen (D-1003791) op basis van de eerdere besluitvorming in de raadsvergadering van 7 november 2024 vast te stellen; 4. De financiële gevolgen van de definitieve besluitvorming medio 2026 te verwerken in een begrotingswijziging. Ik ga nu de fracties het woord geven en ik begin bij de heer Tekir D66. De heer Tekir: Dank u wel voorzitter, het Cultuurhuis, ja het blijft de gemoederen bezig houden en dat is niet voor niets. Een ambitieus project met grote betekenis voor onze stad. Een plek om te lezen, te leren, te maken en te ontmoeten. Een huis voor cultuur in de breedste zin van het woord. D66 gelooft nog steeds in dat prachtige toekomstbeeld. En tegelijkertijd voorzitter, moeten wij ook eerlijk zijn. Dit is een project met aanzienlijke financiële, organisatorische en juridische complexiteit en juist daarom rust er een grote verantwoordelijkheid op de raad om vanavond en hierna de juiste keuzes te maken.

Vandaag ligt een aantal zaken voor, het programma van eisen is daar één van, de governance-structuur en de exploitatiebegroting. Het is een belangrijke stap, maar wat D66 betreft zijn er nog twee randvoorwaarden die wij nu goed moeten borgen om te voorkomen dat dit Cultuurhuis straks begint met een achterstand. Daarom dienen wij een tweetal moties in. Allereerst een motie met als titel ‘Sluitende exploitatie voor een kansrijke start van het Cultuurhuis’. Deze motie dient D66 samen in met Stadsbelang, Democraten Gorinchem, SP en PvdA. Ik licht graag toe waarom. Als wij terugkijken naar de exploitatie dan zien wij een duidelijk verschil. De Bibliotheek start met een sluitende begroting, dat is zorgvuldig en ook heel verstandig, maar voor het theaterdeel geldt dit helaas nog niet. Daar is sprake van een zogenaamd aanlooptekort waarvoor de stichting een lening zal moeten aantrekken. Dat aanlooptekort is er niet alleen in jaar één, maar dat strekt zich uit over de verdere jaren. Dat levert natuurlijk meteen een financiële last op voor een kersverse stichting die wat ons betreft onwenselijk is. De stichting staat namelijk al aan de vooravond van een enorme opgave: het opbouwen van een organisatie, het beheren van een complex pand, het ontwikkelen van een aantrekkelijke programmering en zo kan ik nog wel even doorgaan.

Als wij daar vanaf dag één structureel een financieel tekort aan toevoegen, beperken wij de armslag van deze stichting aanzienlijk. Oftewel de stichting begint dan eigenlijk met 1-0 achterstand, als het al niet meer is. Kortom de inhoud van deze motie is het helder, het Cultuurhuis kan alleen slagen als alle partners vanuit een gezonde financiële basis starten. De synergie tussen Bibliotheek en Theater is essentieel. Die samenwerking werkt alleen als de uitgangspositie ook gelijkwaardig is en daarom vragen wij met deze motie het college om als uitgangspunt te hanteren dat ook de stichting start met een sluitende exploitatiebegroting. Als daarvoor aanvullende dekking nodig is, hoort daar ook in alle transparantie een voorstel bij richting de raad bij de finale besluitvorming, maar dat hoeft niet als het college het zelf weet op te lossen. Motie M01 Titel: Sluitende exploitatie voor een kansrijke start van het Cultuurhuis Indieners: Ilhan Tekir (D66), Johan Klein (SB), Pierre Schefferlie (DG), Piet van Andel (SP), Paulien de Groot (PvdA)

Notulen raadsvergadering 16 december 2025

5

Verzoekt het college: • om in de verdere uitwerking van het cultuurhuis als uitgangspunt te hanteren dat ook voor de stichting een sluitende exploitatiebegroting wordt gepresenteerd; • eventuele aanvullende dekking die hiervoor nodig is, ter besluitvorming aan de raad voor te leggen bij de finale besluitvorming over het cultuurhuis. De heer Tekir: Voorzitter, de tweede motie met als titel ‘Reality check Cultuurhuis’ (in mooi Nederlands). Ik zei al, het is een ambitieus project en ambitie vraagt natuurlijk om realiteitszin. In de aanloop naar deze besluitvorming hebben wij als raad al heel veel stukken ontvangen, waarvoor nogmaals dank. Waardevolle stukken, maar zij roepen ook nieuwe vragen op. Een aantal dingen in de stukken valt op. Wij zien bijvoorbeeld dat er nog geen bouwbegroting ligt die aansluit bij het programma van eisen, wetende voorzitter dat elke euro die straks in de bouw tegen zou kunnen vallen direct doorwerkt in de exploitatie via hogere kapitaallasten die jaarlijks moeten worden terugverdiend. Wat ook opvalt is dat er wordt gerekend met huurtarieven waarvan de betaalbaarheid voor gebruikers op dit moment onzeker is. In de vorige sessie was dit nog niet gedeeld met de toekomstige gebruikers. Wij zien dat er aan de kostenkant aannames worden gemaakt die discutabel zijn, kijk maar naar de tarieven voor zzp’ers, om maar eens een voorbeeld te noemen.

Bovendien benoemt het college zelf ook dat er juridische uitzoekpunten zijn (dat zijn er een hoop) die nog om verdere uitwerking vragen. Daarbij vinden wij het essentieel dat in die toetsing ook wordt gekeken naar de rol en verantwoordelijkheid van de gemeente. Bijvoorbeeld op het moment dat zich tekorten voordoen. De gemeente is immers sterk verweven met het Cultuurhuis in governance, in oprichting, in sturing en dan is het niet meer dan logisch om vooraf helder te hebben wie waarvoor aan zet is als het financieel tegenzit. Natuurlijk is dat in deze fase allemaal geen reden om het doek te laten vallen, maar het betekent wel dat wij voorzichtig moeten zijn met het aangaan van onomkeerbare verplichtingen. Die voorzichtigheid is nog prima in te bouwen in het proces, namelijk door het investeringskrediet pas echt vrij te geven als er voldoende zekerheid is over de financiële en juridische haalbaarheid van het geheel. Daarom vragen D66 en Democraten Gorinchem met deze motie om een onafhankelijke toetsing van de definitieve bouwbegroting en de finale exploitatiebegroting van de stichting. Voorzitter, deze reality check kan worden gezien als een soort veiligheidsklep. Eerlijk gezegd, ik hoop dat dit ook voor de wethouder een geschenk uit de hemel is, een soort extra waarborg om dit project samen tot een succes te maken.

Een manier om te voorkomen dat het Cultuurhuis start met structurele risico’s die later leiden tot bezuinigingen, teleurstellingen of bestuurlijke noodgrepen. Juist door nu die zorgvuldigheid in te bouwen vergroten wij de kans dat het Cultuurhuis kan uitgroeien tot een succes, immers voorkomen is goedkoper dan achteraf repareren. Ik rond af, het Cultuurhuis heeft alles in zich om een prachtige aanwinst voor Gorinchem te zijn, maar het heeft ook alles in zich om kwetsbaar te zijn als wij blijven hopen dat het allemaal wel goedkomt. Dit gaat helaas niet vanzelf. Met deze motie zetten wij daarom in op een kansrijke start, financiële robuustheid en bestuurlijke verantwoordelijkheid zodat de ambities voor het Cultuurhuis niet worden overschaduwd door problemen die wij vandaag al kunnen voorzien. Wij hopen op brede steun voor deze twee moties die het voorstel en het proces verder versterken, dank u wel. Motie M02 Titel: Reality check Cultuurhuis Indieners: Ilhan Tekir (D66), Pierre Schefferlie (DG), Paulien de Groot (PvdA) Draagt het college op: • Het investeringskrediet voor cultuurhuis De Nieuwe Doelen pas vrij te geven nadat een onafhankelijke toetsing heeft plaatsgevonden van de definitieve bouwbegroting en de exploitatiebegroting van de stichting; • De uitkomsten hiervan te delen met de gemeenteraad.

Notulen raadsvergadering 16 december 2025

6

De voorzitter: Dank u wel, het woord is aan de heer Schefferlie Democraten Gorinchem en ik meld tevens dat mevrouw Van Oversteeg is gearriveerd. Wees welkom! De heer Schefferlie: Dank u wel voorzitter, bij binnenkomst vroeg u wat zit er toch in de koffer die u altijd met u meedraagt. Ik moet u zeggen daar zitten hulpmiddelen in. Ik zou er iets uit willen pakken en u willen vragen wat is het dier wat u hier op ziet. De voorzitter: Dat is maar net hoe je er naar kijkt, want het kan volgens mij een eend zijn, maar het kan ook een konijn zijn. De heer Schefferlie: Ik had het vermoeden dat u de eend zou ontdekken en de heer Van Veen bijvoorbeeld het konijn, maar helaas bent u zo scherp dat u meteen beide dieren ziet. De voorzitter: Ik zie altijd meerdere perspectieven. De heer Schefferlie: Ja, dat is net waar ik het vanavond over wil hebben. Je kunt naar allebei kijken en het is allebei waar. Wat ook waar is voorzitter, over het Cultuurhuis is dat er ambtelijk ontzettend hard is gewerkt om misschien wel bijna een mission impossible mogelijk te maken. Dat er een enorme mate van participatie is geweest die bijna aandoenlijk als je het hele record van dit dossier kent met hoe vaak er vooruitzichten zijn geboden en teleurstellingen daarop zijn gevolgd. Toch zien wij elke keer weer dat het culturele veld bereidwillig is om te kijken hoe het dan wel kan.

Ik vind het ook heel dapper van de portefeuillehouder dat hij in zijn eerste wethoudersperiode zegt ik ga dit bijna onmogelijk dossier beetpakken, temeer omdat ik denk dat het college in haar geheel niet perse helpend was door dat te vragen met de middelen die hiervoor ter beschikking hebben gestaan. Intussen weten wij allemaal dat de gelden die ooit bedoeld waren voor investeringen in de podiumkunsten benut zijn om grotendeels de Bibliotheek te huisvesten. Dus als die mensen die kritisch zijn op ons bijvoorbeeld omdat wij juist op dit thema heel kritisch blijven, is het allemaal nog levensvatbaar, moeten zij heel goed weten dat wij dit doen uit zorg of wij een hele grote investering gaan doen die wel degelijk levensvatbaar is dat er ook behalve een Bibliotheek ook echt ruimte is en wat geld overblijft om daar culturele activiteiten te laten plaatsvinden. Dat is eigenlijk de andere kant van de plaat die er ook is. Dat is namelijk onze zorg, wij doen een grote investering in tijden waarin verenigingen wat zijn afgeknepen, de lokale lasten zijn gestegen, maar ook nog werkelijk wat te doen is. Wij zouden bijna de enige plek in Nederland zijn als er geen geld nodig is om ook iets aan de culturele activiteiten bij te dragen. De eerste signalen komen nu al wel naar boven in het voorstel met een tekort, wat wij heel logisch vinden, alleen je moet er ook eerlijk over zijn.

De reparaties die net zijn voorgesteld in moties van D66 en anderen, waaronder wij, die helpen in ieder geval om het voorstel wat beter te maken, maar de vraag is, is het dan goed genoeg. Eigenlijk had mevrouw Van Oversteeg gelijk in de B&A, het voorstel is nog helemaal niet klaar, u had gewoon door moeten gaan. Wat wij eigenlijk krijgen zijn uitgangspunten voor de governance en de exploitatie terwijl de fundamentele vragen op die gebieden nog niet beantwoord zijn. Kan het wel, de manier waarop wij partijen bevoordelen ten opzichte van andere aanbieders, daar moet nog een hele hoop over uitgezocht worden. Gaan wij die horeca-opbrengsten daadwerkelijk genereren als er alleen maar plaats is voor een drankautomaat? Wij hebben hele grote twijfels over het realisme van de cijfers. Wij hadden veel liever gezien dat het eerst definitief goed wordt uitgezocht voordat wij dat nog een stap verdergaan en de indruk wekken het kan. En dan hoor ik sommige mensen zeggen of schrijven het is flauw als gezegd wordt dan is het aan het einde van deze raadsperiode nog niet duidelijk. Ik denk dat zij het dossier niet goed hebben gevolgd, want hoe vaak is niet in het vooruitzicht gesteld u krijgt bij de volgende perspectiefnota over een half jaar het definitieve beeld van zo kunnen wij het gaan doen? Wij moeten eerlijk zijn, dat beeld is er nog niet, maar de wil is er wel.

De wil is er ook bij ons nu wij er eenmaal voor gekozen hebben, het was niet onze gewenste oplossing, maar als er eenmaal door de meerderheid gekozen is dan willen wij ook meedenken, net zoals het culturele veld dat zo aanhoudend doet, van hoe maak je het dan wel mogelijk. Wij vinden en denken dat daar meer Notulen raadsvergadering 16 december 2025

7

geld voor nodig is en daar staan wij ook voor open want anders had je deze investering niet moeten doen. Wij weten het nog steeds niet, wij gaan het afwachten, voor ons is ondanks alle moties die helpen om er een beter besluit van te maken nog niet zeker of wij dit nu wel moeten steunen. Wekken wij daar dan niet te veel de indruk over iets wat wij nog niet weten? In elk geval is er nog een voorstel om het raadsvoorstel zodra dat aangenomen wordt te verbeteren. Dat gaat eigenlijk over het eerlijke speelveld. Wij hebben hier heel vaak gezegd als het Cultuurhuis er komt dan mag dit onze andere mooie voorzieningen op dat gebied niet wegdrukken. Daar zijn door tal van fracties verschillende uitspraken over gedaan. Wij willen dat graag beklinken in de motie die heet ‘Open coulissen en eerlijk speelveld’. Dit komt er eigenlijk op neer, als ik eenvoudig uitspreek wat hier allemaal zo mooi is opgeschreven, dat wij bij de ingebruikname een kader moeten maken voor een gelijk speelveld. Op het moment dat blijkt dat de manier waarop de exploitatie van het Cultuurhuis wordt ondersteund of de huurtarieven worden gehanteerd dat dan op basis van het kader een gelijk speelveld wordt gecreëerd door ook andere aanbieders op het gebied van podiumkunsten en zalen daarin te compenseren en als dat nodig is daar ook de benodigde middelen voor op te nemen.

Een suggestie die ik kreeg is van moet je er dan niet bij zeggen het moet niet uit de culturele gelden komen, dat zou ik inderdaad liever niet willen, maar er waren ook waarschuwingen van laten wij voorzichtig zijn met meteen al geld in het vooruitzicht stellen. In ieder geval is een voorwaarde die wij stellen dat er ook goed samengewerkt wordt door de verschillende theaters en het Cultuurhuis. Er wordt wel eens iets over ons als gemeenteraad gezegd als het gaat over samenwerken, maar in dat speelveld, daar zijn wij eigenlijk helemaal niets bij. Dus wij gaan het wel aanmoedigen om de onderlinge samenwerking te verbeteren door aan dit kader ook voorwaarden te koppelen voor een goede praktische samenwerking om op die manier veel meerwaarde vormen in Gorinchem. Voorzitter, de motie ga ik u aanbieden. Ik ben benieuwd hoe hij ontvangen wordt. Wij komen graag terug in de tweede termijn. Motie M03 Titel: Open coulissen eerlijk speelveld Indiener: Pierre Schefferlie (DG) Verzoekt het college 1. uiterlijk bij de definitieve besluitvorming over de ingebruikname een Gelijk-speelveld-kader aan de raad voor te leggen, met daarin minimaal: o transparantie over directe/indirecte gemeentelijke ondersteuning en de effecten daarvan op andere podia/theaters; o concrete maatregelen om marktverstoring te voorkomen (o.a. tariefstructuur en (kostendekkende) doorbelasting waar passend); 2.

eventuele bijdragen/compensaties (aan het cultuurhuis en/of andere podia/theaters) voorwaardelijk te maken aan: o aantoonbaar constructieve samenwerking tussen de betrokken podia/theaters (afstemming programmering, gezamenlijke publiekswerving, coproducties, oplossen knelpunten), passend bij het gebruikersoverleg en de stuurgroep; 3. in de eerstvolgende Perspectiefnota financiële ruimte op te nemen om – indien uit het gelijkspeelveld-kader blijkt dat dit nodig is om het gelijk speelveld via gerichte bijdragen te kunnen borgen (met heldere criteria, prestatieafspraken en jaarlijkse evaluatie); De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Andel SP. De heer Van Andel: Dank u wel voorzitter, ik ga u allen een vraag stellen waarop u nog geen antwoord mag geven. Aan het eind van mijn betoog moet u die vraag aan uzelf stellen en uzelf antwoord geven. Moeten wij de bestelbon voor de zijwieltjes alvast invullen? Dat is de vraag.

Notulen raadsvergadering 16 december 2025

8

Voorzitter, ik beperk mij in mijn eerste termijn tot de motie ‘Sluitende exploitatie voor een kansrijke start van het Cultuurhuis’. Een lange zin, ik moest hem even oplezen. De motie is ingediend door de oppositie en de coalitie. Onze inwoners zijn afwachtend en sceptisch als ik ze spreek over De Nieuwe Doelen en dat is te begrijpen vinden wij als SP. Op een prominente plaats in de stad staat een beeldbepalend gebouw met een korte onderbreking al rond de tien jaar leeg. Voor de Gorinchemers verandert er schijnbaar niets. De Nieuwe Doelen is zoals het er nu uitziet geen visitekaartje voor Gorinchem, maar dat gaat wat dit college, deze raad en ook de SP betreft snel veranderen. Maar er is nog een aantal uitdagingen. In de raming zijn de jaarlijkse exploitatiekosten, de kosten om alles draaiende te houden, verliesgevend. Denk bijvoorbeeld aan personeelskosten, energie en dergelijke. De uitgaven zijn hoger dan de verwachte inkomsten. De eerste jaren worden verliezen verwacht. De exploitatie komt in handen van een stichting, als wij dat tenminste vanavond besluiten. Die stichting start met een ingeschat verlies van circa € 100.000 over de eerste drie jaar. Die stichting heeft dus een valse start. Let wel, het zijn schattingen, het bedrag kan nog mee- of tegenvallen. Ik vind het heel eerlijk dat in de stukken gewoon een negatief bedrag is genoemd.

Dat doet mij, hoe zal ik dat nu eens netjes zeggen, deugd want het had ook best kunnen zijn dat het college, om wat voor reden dan ook, had gezegd wij hebben het eerste jaar € 100.000 winst en dan hadden wij hier een totaal andere toon aangeslagen. Wat dat betreft dus chapeau. Maar ik zie het toch iets anders, de SP ziet het alsof je voor je zoon of dochter een eerste mooie dure fiets koopt (het Cultuurhuis) en tegen uw zoon of dochter zegt ga jij maar eens een eindje fietsen. Dat durft en doet geen enkel kind en als ze het toch doen dan bent u eigenlijk een ontaarde moeder of vader of grootouder (mijn moeder gebruikte die term weleens) want uw kinderen willen het niet. Het loopt ook zeker niet goed af. Uw kind valt, verwondt zichzelf, de fiets is beschadigd en het kind is het zelfvertrouwen kwijt. Dus verstandige ouders lossen dit bij voorbaat op (en daar komt tie) door zijwieltjes aan te schaffen en die aan de fiets te bevestigen voordat de fietskunst aangeleerd wordt. Nog steeds is het moeilijk om de eerste meters af te leggen, maar uw kind valt waarschijnlijk niet. Later na het oefenen, als het evenwichtsgevoel bij uw kind aanwezig is, kunnen de zijwieltjes worden verwijderd. U blijft dan nog steeds eventjes naast de fiets meerennen en uiteindelijk fietst het kind het leven in. Veelal tot hoge leeftijd zonder problemen, want fietsen verleer je niet.

Daarom ben ik er als de kippen bij geweest om samen met meerdere partijen uit de oppositie en coalitie een motie in te dienen om te blijven denken aan die zijwieltjes. Als je kunt zien dat het misgaat (lees startverlies) dan moet je naar de mening van de indieners vooraf maatregelen nemen. U begrijpt natuurlijk allang dat het kind mijn metafoor is voor het Cultuurhuis en de zijwieltjes een metafoor voor steun in welke vorm dan ook. Ik denk aan de mogelijkheden die er zijn om gebruik te maken van alle mogelijke landelijke subsidies, zoals bijvoorbeeld de extra evenementen- en activiteitensubsidie van het Rijk. Die subsidie is er al, maar kan mogelijk vergroot worden, hij is namelijk voor amateurkunst. Zoals gezegd, alles onderzoeken. Mocht er daarna eventueel toch nog een aanvullende dekking voor de exploitatie noodzakelijk zijn, dan verzoekt de motie om dit voor te leggen aan de toekomstige raad bij de finale besluitvorming. Let op, of en welke datum en hoe lang een eventuele aanvullende dekking gebruikt gaat worden, beslissen wij vandaag niet. Wij willen alleen aan de komende gemeenteraad en het toekomstig college een zeer zwaar advies meegeven bij de overdracht. Welke ouder, of raadslid, kan hier tegen zijn? Ik wil als laatste ook nog reageren op de column van Roy Grünewald gisteren in het Algemeen Dagblad.

Hij voorspelde dat de naam van het Cultuurhuis Gorinchem weer gezeur (hij gebruikte een ander sterker woord) gaat opleveren. Hij verzocht om een voorstel voor het indienen van een naam. Nou Roy, ik heb al een breed gedragen voorstel voor een naam, een naam die alles afdekt, overigens is mij onbekend wie hem heeft verzonnen, maar in de naam kunnen het toekomstige stichtingsbestuur en de Bibliotheek zich vast vinden. Wat dacht u van Cultuurhuis? Met een hoofdletter C natuurlijk. De SP-fractie roept u op om met deze motie mee te stemmen zodat het Cultuurhuis niet alleen een gebouw heeft maar ook een solide start maakt. Dank u wel, ik kom straks nog even op de andere moties terug. De voorzitter: Dank u wel, de heer Krol ChristenUnie/SGP. Notulen raadsvergadering 16 december 2025

9

De heer Krol: Dank u wel voorzitter, er is de afgelopen jaren al heel wat gezegd over dit dossier. Ook ik heb er al veel woorden aan gewijd. Een complex proces, critici hebben het een fuik of zelfs een klucht genoemd onlangs. Wij zien vooral een proces met heel veel voortschrijdend inzicht en een einddoel dat steeds dichterbij komt. Samenvattend, onze inbreng is telkens geweest dat in ieder geval vorig najaar duidelijk werd dat wij het echt over een Cultuurhuis hebben en dat wij daar enthousiast over zijn. Een Cultuurhuis voor en door de stad, in plaats van een professioneel theater. Wij zijn enthousiast over de samenwerking die is gevonden met de Bibliotheek. Vorig jaar bracht u dat zelfs tot een lofzang in de vorm van een limerick hierover. Wij zijn ook tevreden over een verantwoorde exploitatie/verantwoorde exploitatierisico’s. Daarbij hebben wij zelfs gesteld dat als dit een succesvol concept is wij het niet eens erg vinden als daar nog wat geld bij zou moeten structureel. Er is nog veel te doen in het komende half jaar als het gaat om het uitwerken van de exploitatie, de governance, juridische vraagstukken die er nog liggen. En ja dit is een tussenstap. Is het daarmee overbodig om een tussenstap voor besluitvorming voor te leggen aan de raad? Nee, dat denk ik niet.

Ik denk dat het goed is om met de kaders die nu zijn geschetst daar als raad ook akkoord op te geven zodat er een gedragen verdere uitwerking kan plaatsvinden. Ook koesteren wij de brede steun die er is vanuit het cultureel veld. Vorig jaar heb ik al een keer gezegd wat zou het mooi zijn als het groot podium, wat er straks hopelijk is, ook een plek gaat krijgen in de programmering van kleinere theaters als Peeriscoop of ’t Pand. Een aantal van de dingen die ik net noemde zal voor ons ook bijdragen in hoe wij straks uiteindelijk de ingediende moties zullen waarderen, maar ik wil ook graag luisteren naar wat het college daarover te melden heeft. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Santen VVD. De heer Van Santen: Dank u wel voorzitter, vanavond spreken wij over de exploitatie, onder andere, van het Cultuurhuis De Nieuwe Doelen. Een belangrijk initiatief uit ons coalitieakkoord waarmee wij inzetten op een levendige en bruisende binnenstad. Fijn dat wij vandaag weer een volgende stap daarin zetten. Het Cultuurhuis bestaat uit twee onderdelen, de Bibliotheek en de nieuwe stichting voor het cultuurdeel. Uit de stukken blijkt dat de exploitatie van de Bibliotheek sluitend is opgesteld. Dat is mooi.

Voor de stichting is er sprake van een opstartfase waarbij de exploitatie in de eerste jaren nog niet volledig sluitend is, maar binnen vijf jaar toewerkt naar sluitend en vervolgens een positieve exploitatie. Het gaat daarbij om een beperkte aanloopresultaat binnen het totale financiële kader van het Cultuurhuis passend bij het opzetten van een nieuwe organisatie. Bij de verdere uitwerking zal aandacht blijven voor governance, exploitatie en programmering. Onze fractie hecht vooral groot belang aan de complementaire programmering, ruimte voor amateurgezelschappen, cultuureducatie, scholen, zakelijke evenementen. Zo vult het Cultuurhuis het bestaande aanbod aan en draagt het bij aan die bruisende stad. Dat gezegd hebbende, wij horen wel graag eerst nog de reactie van het college op de moties die voorgesteld zijn door de collega’s en komen daar in tweede termijn op terug. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Groot PvdA. Mevrouw De Groot: Dank u wel voorzitter, vanavond spreken wij over een onderwerp dat inmiddels een vaste inwoner is van de raadzaal. Eerst spraken wij over De Nieuwe Doelen, toen hebben wij nog weleens nieuwe Nieuwe Doelen gezegd en nu spreken wij over het Cultuurhuis. En laten wij eerlijk zijn, wij zijn er voorlopig ook nog niet over uitgepraat. Dat weten wij allemaal.

Ik kan hier namens de PvdA Gorinchem het bekende verhaal vertellen (en dat ga ik kort doen voor de introductie) waarom wij de motie van D66 mee indienen. Wij zeggen ja tegen het Cultuurhuis. Wij zien de maatschappelijke waarde daarvan en die hebben wij altijd onderschreven. Tegelijkertijd hebben wij ons vanaf het begin zorgen gemaakt over de financiële kant van dit dossier en dan met name over de Notulen raadsvergadering 16 december 2025

10

exploitatie. Daarbij hebben wij steeds gezegd als raad moeten wij bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen voor de keuzes die wij maken. Als wij geloven in die maatschappelijke waarde dan hoort daar ook een eerlijke financiële start bij. Wat voor ons dan ook niet logisch voelt is om de stichting die dit Cultuurhuis naast de Bibliotheek moet gaan dragen te laten beginnen met een lening en dus met schulden. Dat vinden wij geen gezonde uitgangspositie dus daarom steunen wij en dienen wij de motie van D66 en mede-indieners mee in. Een frisse start voor de stichting zonder financiële ballast lijkt ons niet meer dan redelijk. Voorzitter, om de vergadering een beetje effectief te houden ga ik ook gelijk in op de andere moties, hoewel wij vanavond geen bitterballen krijgen, maar goed. De motie van D66 en Democraten Gorinchem over de reality check kunnen wij steunen, een tussenstation waarin wij nog eens goed kijken naar de financiën is geen overbodige luxe. Een extra checkmoment vinden wij dan ook verstandig. De motie van Democraten Gorinchem over het gelijke speelveld, in de basis staan wij hier positief tegenover, het is niet vreemd om kaders te stellen en inzichtelijk te maken hoe verschillende partijen zich tot elkaar verhouden. Wij vragen ons wel af in hoeverre dit uitvoerbaar is, maar in de basis is een extra inzicht op zichzelf geen slechte zaak.

Tenzij het college met heel zwaarwegende redenen komt zullen wij beide moties steunen. Tot slot voorzitter, wij blijven voorstander van het Cultuurhuis, maar wel met realisme, zorgvuldigheid en verantwoordelijkheid. Dat is wat dit dossier vraagt en eerlijk gezegd ook verdient. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Klein Stadsbelang. De heer Klein: Bedankt voorzitter, dit is eigenlijk één van de eerste keren dat ik blij was dat ik een beetje achterin zat qua beurt, want ik was een beetje onder de indruk van het feit dat ik blijkbaar niet zo’n heel verantwoordelijke ouder ben. Mijn oudste zoon weigert met zijwieltjes te rijden namelijk dus die doet het de hele tijd al zonder. Maar dan weet ik in ieder geval hoe ik daarin door de heer Van Andel wordt geclassificeerd. De heer Van Andel bij interruptie: Voorzitter, mag ik de heer Klein dan misschien een ontaarde ouder noemen? Want wie is nu de baas thuis? De heer Klein: Mijn vrouw om heel eerlijk te zijn. Dat is bij deze dan ook op beeld bevestigd voor thuis. Ik weet heel goed wie thuis de baas is. Maar in ieder geval voorzitter, in de afgelopen vier jaar is er heel veel gebeurd op dit dossier. Zo veel dat het lang niet altijd meer te volgen is. Zelfs niet voor doorgewinterde raadsleden of journalisten en columnisten van deze stad. Zo hoorden wij in de aanloop naar deze vergadering ook weer veel nieuwe invalshoeken.

De ene keer een invalshoek die ver achter ons ligt (een gepasseerd station) maar soms ook vernieuwende ideeën die aanzetten tot denken. Denken in mogelijkheden en het doorontwikkelen van de culturele mogelijkheden in Gorinchem. Dat is dus ook zo mooi aan het traject dat wij nu doorlopen. Niet patsboem hier is het voorstel en graag tekenen bij het kruisje, nee juist niet, geduldig en vanuit de samenwerking en een breed gedragen voorstel, stap voor stap er doorheen. Is dat misschien stom, angstig, naïef? Ik heb het allemaal voorbij horen komen, maar wat ons betreft is het juist heel slim, heel moedig en het is vooruitstrevend. Iets waar wij hier in de raad eigenlijk juist heel vaak om vragen. Wij hebben dan ook opnieuw complimenten voor deze stap die wij nu willen zitten. Wij zijn nog niet aan het bouwen en wij kunnen zeker ook nog niet de eerste schoolvoorstelling plannen, maar wij gaan stap voor stap gedragen vooruit. Gezamenlijk als raad, makers, gebruikers, inwoners, iedereen. Laten wij ook niet vergeten dat wij door deze stappen te zetten juist ook de goede stappen kunnen zetten, stappen die nogmaals gedragen worden door de mensen buiten deze raadzaal. De mensen waar het uiteindelijk om gaat, waar wij het allemaal voor doen, want dat is nu wel wat blijkt na vele onderzoeken, gesprekken, enquêtes, pleidooien. Wij zoeken namelijk geen groot commercieel theater.

Nee, wij zijn Notulen raadsvergadering 16 december 2025

11

op zoek naar een plek voor samenkomst. Een Cultuurhuis voor jong en oud. Een combinatie die nu voorgedragen wordt juist van die Bibliotheek, ruimte voor makers van de stad, een maatschappelijk podium voor onze scholen. Een plek waar iedereen welkom is en zichzelf verder kan ontwikkelen. Een 100% meerwaarde voor Gorinchem, haar inwoners en ook de omgeving. Maar voorzitter, voordat u ingrijpt en mij vraagt om mij te richten op de moties, daar ben ik dus eigenlijk de hele tijd al mee bezig. Want de reden waarom wij gezamenlijk met andere partijen vanavond de motie indienen met betrekking tot de exploitatie is niet omdat wij het plan slecht vinden. Integendeel, het plan van het Cultuurhuis verdient onze volledige steun. Alle lof en complimenten voor het college en de ambtelijke organisatie voor de uitwerking en de stappen die wij zetten. Wij kijken dan ook erg uit naar de verdere uitwerking hiervan. Wat wij met deze motie willen zeggen is laat die goede invulling van de stichting niet afhangen van een nobel gesteld kader. Een kader dat in het beginstadium door ons is gesteld. Bedankt natuurlijk dat het college zich hieraan heeft willen houden, maar vanuit Stadsbelang willen wij dat gedreven mensen die bereid zijn in deze stichting te stappen niet als eerste zorg hebben om geld te gaan verdienen. Nee, want dat is juist dus waar dit Cultuurhuis wat ons betreft niet om draait.

De heer Schefferlie bij interruptie: Voorzitter, tot nu toe is het natuurlijk een heel hoopgevend verhaal, waarbij beredeneerd wordt dat wij grote zorgen hebben of het tekort dat nu geschetst wordt wel realistisch is. Ik kan het straks nog een keer uit de doeken doen, maar in het hele land blijkt dat het toch buitengewoon bijzonder zou zijn als het hier lukt met slechts dit tekort. Dat geeft ook niet, maar waar mijn nieuwsgierigheid naar uitgaat is stel je voor dat het tekort inderdaad groter blijkt, houdt u dan nog steeds deze vrolijke redenering vast en deelt u dan met ons de mening dat wij dan ook dieper moeten willen bijdragen om deze investering niet helemaal voor niets gedaan te hebben? Dus met andere woorden stelt u voor het wordt niet € 47.000 per jaar maar misschien wel een ton of anderhalf, blijft u dan wel deze gedachte nog steeds overeind houden? De heer Klein: Ja voorzitter, ik denk dat het antwoord daarop heel simpel is. Omdat het, waar de heer Schefferlie opnieuw en ik aan het begin ook aan refereerde, hier om een heel ander concept gaat dus ik ben ervan overtuigd dat wij dit met een stuk lagere exploitatiekosten dan wordt geschetst door de heer Schefferlie kunnen bewerkstellingen. Mocht het zo zijn dat blijkt dat voor dat maatschappelijke facet meer geld nodig is dan zie ik graag wat dit betekent en wat wij daarvoor moeten doen.

Voor ons staat in ieder geval de maatschappelijke waarde voorop en niet zo zeer het geld verdienen van de locatie an sich. Dus nogmaals de focus op de maatschappelijke meerwaarde voor Gorinchem. Als dat geborgd is, zullen de verdiensten namelijk vanzelf komen. Juist daarom, vanuit die maatschappelijke gedachte, zeggen wij onze steun heeft u. Mocht het in het slechtste geval nodig zijn om hiervoor extra budget aan te spreken, doe dat en spreek dit, net als de rest van dit traject, transparant en stap voor stap met de raad af. Tot slot nogmaals dank voor het voorstel en het niveau van transparantie dat wij overal vragen maar lang niet altijd krijgen. Wat ons betreft een volmondige ja op het voorstel en door naar de gedetailleerde uitwerking en toetsing van alle andere facetten die hierbij komen kijken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Oversteeg CDA. Mevrouw Van Oversteeg: Voorzitter dank u wel, na al deze bijdragen volgt nu een wat andere toon, want boven onze bijdrage staat de zin ‘kiezen voor het talent van de toekomst of voor de nostalgie uit het verleden?’ want vanavond nemen wij een soort tussenbesluit. Gevraagd wordt om zaken vast te stellen die nog verder uitgewerkt moeten worden om medio 2026 definitief te besluiten en tot uitvoering over te kunnen gaan.

Dat is nogal een verantwoordelijkheid voor een kersverse nieuwe raad en een nieuw college straks. Vooral als je ziet welke knopen er dan nog doorgehakt moeten worden. Op de vraag uit de B&A waarom wij dit besluit nu moeten nemen en waarom wij niet eerst die financiële en juridische risico’s verder uitkristalliseren is eigenlijk geen helder antwoord gekomen. Notulen raadsvergadering 16 december 2025

12

Daarom vertalen wij dit als een soort trechterstrategie; eenmaal erin kom je er ook niet zo makkelijk meer uit. Nog los van de vraag hoe haalbaar het is om al deze ruimtelijke eisen voor het beoogde investeringsbedrag uit te voeren, is de grootste molensteen om onze nek wat het ons jaarlijks gaat kosten in relatie met wat het gaat opbrengen? En in hoeverre is dat passend en verantwoord bij wat wij nu hebben in onze stad? Voorzitter, ik lepel even wat bedragen op. Dit hele gebeuren gaat ons jaar na jaar € 727.000 per jaar kosten. Voor een gebouw hard geld, gemeenschapsgeld, alleen voor stenen en het verwarmen en schoonhouden daarvan. Voor een bieb met een zaal. Die € 727.000 die wij jaarlijks moeten gaan ophoesten, is nog niet eens helemaal gedekt. Dat weten wij al sinds november 2024 toen dit besluit werd genomen, maar helemaal opgelost is het nog niet. Wij moeten namelijk nog € 43.000 aan structurele dekking in de begroting vinden. Lees het raadsbesluit van november 2024 er maar op na. En aan allen die vanavond en tijdens eerdere vergaderingen pleitten voor het inlopen van tekorten wil ik zeggen begin eens met deze, want deze staat al. Want dat verbaast ons eerlijk gezegd wel enorm.

In de B&A, nu en ook via de pers werd al volop vooruitgelopen op een te dichten exploitatietekort van de stichting die nog opgericht moet worden en dan weten wij dat er in de eerste jaren nog zeker € 47.000 bij moet komen. Dus om nog even verder te gaan met dat oplepelen, dan staat de teller al op een tekort van € 90.000. En dan hebben wij het nog niet eens over een opstartbudget of tegenvallers die wij nog moeten opvangen. De heer Schefferlie sprak vanavond zelfs al over één of anderhalve ton. Het mag geld kosten zeggen meerdere partijen, maar voorzitter dan wil ik toch iedereen herinneren aan de behandeling van de perspectiefnota van slechts een paar maanden geleden. Onze schatkistbewaarder, wethouder Molengraaf, verzuchtte toen nog dat de gemeenteraad wel heel gul was met al die moties. Zij had een teller lopen tot € 130.000. Dit terwijl het college zo haar best had gedaan om een meerjarig sluitende perspectief te presenteren zodat een volgend college en gemeenteraad op een goede manier kunnen starten. Dat siert het college. De coalitiepartijen wisten niet hoe hard zij mee moesten knikken met deze wijze woorden. Voorzitter, zie hier, wij zijn nog maar een paar maanden verder en de bomen groeien tot in de hemel. Deze trechter willen wij niet in. Deze nostalgie kent een te hoge prijs.

Bijna € 800.000 per jaar voor een bieb met een zaal waarbij de bieb geen extra geld krijgt om meer te gaan doen. Een groot podium wordt het niet. Dat hoeft ook niet van ons want wij staan te juichen om de focus op scholen en het verenigingsleven. Dat willen wij juist wel versterken, maar dat gaat niet meer want geld in stenen kan niet ergens anders heen. En er zijn al voldoende plekken waar zij terecht kunnen. Voorzitter, wij maken ons grote zorgen over de dekking van dit hele gebeuren. Vooral over de vraag wat gaan wij dan niet doen om dit geld vrij te spelen. Wij schuiven deze beslissing nu door naar het volgende college en de volgende raad, maar dat is een verantwoordelijkheid waarbij je je echt moet afvragen of je dat wel wilt doen. Wij hebben de afgelopen jaren verschillende voorstellen gedaan om te stoppen met deze onderzoeken, om geld te stoppen in deze stenen en een select gezelschap in Gorinchem te bedienen. Wij zien dat verschillende verenigingen, gezelschappen en scholen de afgelopen 10 tot 15 jaar op andere plekken hun nieuwe plaats hebben gevonden. Onze voorstellen gingen niet alleen over stoppen. Wij hebben ook nagedacht over het starten met investeren in een toekomstbestendige bibliotheek plus te investeren in onze kinderen zodat alle kinderen in aanmerking kunnen komen met muziek en theater om te ontdekken of daar hun passie en talent ligt.

Voorzitter, wij kiezen daarom voor de toekomst en niet voor het verleden. De voorzitter: Dank u wel, als laatste mevrouw Hamann Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel voorzitter, net zoals tijdens de B&A spraken wij toen en nu nog lovende woorden uit over alle inzet en inspanningen om tot deze voorstellen te komen. Het is een hele belangrijke tussenstap op weg naar een bruisend cultureel centrum. Dit is door bijna al mijn voorgangers al uitgesproken. Een Cultuurhuis midden in de gemeenschap van Gorinchem waar alles en iedereen terecht kan, daar heeft Gorcum Actief al 12 jaar lang voor gepleit, meermaals suggesties voor gedaan en nu ligt er dan uiteindelijk daadwerkelijk een plan voor de stad. Een plan voor de toekomst, een plan voor nieuw en jong talent. Ik noem nu met name het nieuwe en jonge talent dat Notulen raadsvergadering 16 december 2025

13

de toekomst heeft, maar nu geen podium, geen culturele broedplaats, wat het Cultuurhuis wel zal gaan worden. In stilte is hieraan een schreeuwend tekort en het is ook voelbaar in de stad. Voelbaar als je de mensen spreekt die graag gebruik willen maken van deze nieuwe mogelijkheden. Zij willen vooruit, zij willen innoveren, wij willen hen die kansen geven. En de andere locaties dan? Er zijn nog twee theaters in de stad. Wij hebben, bijna tegen beter weten in, de hoop dat er nu eindelijk eens een samenwerking en een wisselwerking ontstaat in het hele Gorinchemse, culturele veld. Cultuur in het algemeen is in tijden van bezuinigingen altijd het kind van de rekening. Dat is 14 jaar geleden in Gorinchem ook gebeurd toen De Nieuwe Doelen moest sluiten. Dat lijkt nu weer of nog steeds een beetje het geval als wij kijken naar de omvang van de subsidies die in totaliteit aan cultuur worden toegekend. De overzichtjes van de subsidies zijn ons de afgelopen week toegestuurd en dat liegt er niet om. Wij van Gorcum Actief vinden dat eigenlijk een heel treurig beeld en dan heerst er in de stad bij sommigen nog een soort vibe van misgunnen of kunnen wij hier een graantje meepikken misschien.

Als raadsleden worden wij onder druk gezet met waarschuwingen, of zijn het misschien ook wel een beetje dreigementen? Dat wij met deze plannen de wet zouden overtreden, dat er geen gelijk speelveld zou zijn. Ongekend jammer dat er vanuit het culturele veld nu zo’n gezicht wordt getoond. Dat is niet goed voor het draagvlak. Maar na alle aantijgingen heb ik wel een antwoord voor de cultuurbazen die in deze stad kennelijk zo’n grote invloed hebben en ook nog lelijke columns schrijven in de kranten. Greta Thunberg zou zeggen oké boomers, maken jullie eens plaats voor een nieuwe generatie. Kijk, ik kan dit ook zeggen want ik ben ook van die generatie toevallig, dus ik zou zeggen, boomers draag het nu eens allemaal over en doe eens een stap opzij. Het zou maar zo een verademing kunnen zijn voor de hele samenwerking in het culturele veld in de stad. Het draait natuurlijk allemaal om geld. De Bibliotheek heeft grote maatschappelijke taken en kan door de nieuwbouw best goed vooruit. Dat is hard nodig dus reden temeer om deze plannen nu door te zetten. In het hart van de nieuwbouw is wat wij altijd de grote zaal van De Nieuwe Doelen noemde met 400 stoelen. Nou, dat is in de theaterwereld eigenlijk een klein zaaltje. De functie zal vooral sociaal-cultureel zijn. Het wordt echt totaal anders dan vroeger en daarom moeten wij ook van de naam Nieuwe Doelen af vinden wij.

Men associeert dit namelijk altijd met vroeger. Hoe het vroeger ging. Zo’n situatie willen wij niet meer. Als de inwoners van de stad met zijn allen zo veel investeren in een voorziening met een zaal dan vinden wij dat daar ook professionele voorstellingen moeten kunnen plaatsvinden. Kleinschalig en laagdrempelig. Wij denken bijvoorbeeld aan Nijntje de musical voor kinderen of een middag met muziek voor senioren. Of wat dacht je van een avond om eens een keertje keihard te lachen voor mantelzorgers, die verdienen het echt. Echt, cultuur doet mensen goed. Dat is aan alle kanten al lang bewezen en ja cultuur kost altijd geld. Het is een vergissing om te denken dat die zaal zichzelf wel bedruipt. Kan de wethouder toezeggen dat professionele uitvoeringen in principe mogelijk zijn? Voorzitter, wij van Gorcum Actief hebben ideeën voor een andere vorm van financiering van podiumkunsten in Gorinchem zodat er eindelijk een gelijk speelveld ontstaat. Volgende maand bij het cultuurbeleid komen wij met een voorstel voor een lokaal fonds podiumkunsten waaruit initiatiefnemers kunnen putten. Een gelijk speelveld dus. Wij vinden compensatieregelingen nu op voorhand echt wel een beetje voorbarig, want er is op dit moment eigenlijk nog helemaal niets definitief en de verwijtende toon, daar hebben wij moeite mee. Dat is een soort muziek die bevalt ons niet.

Wij zijn meer van de harmonie, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, dan zal namens het college wethouder Fatih Polatli het woord voeren. Wethouder Polatli: Dank u wel voorzitter, ja ik ben erg verheugd, een wijze man, die hier toevallig ook in de raad zit, roept al zeker tien jaar Fatih misschien moet je je verwachtingen bijstellen. Ik zal geen namen noemen, maar ik kijk hem wel aan. Tegelijkertijd ook een vriend (Ali) dus ik had vanavond mijn verwachtingen bijgesteld en ik dacht nou dit is het mooiste compliment dat je kunt krijgen met de motie die wij straks hier gaan bespreken. Maar ook in de stad, kleinkinderen, ouders, opa’s, oma’s, mensen beginnen ook al zin te krijgen in iets met de exploitatie van ons Cultuurhuis. Ik Notulen raadsvergadering 16 december 2025

14

zal de naam Nieuwe Doelen voor het gemak even niet gebruiken. Ik zie steeds breder draagvlak voor het plan dat voorligt wat bloed, zweet en tranen heeft gekost want aan het begin van deze bestuursperiode lag er iets heel anders. Een exploitatie en een exploitant voor een theater. Er is nogal wat gebeurd, heel veel werk verzet en net als de vorige keer kan ik het niet laten om de ambtelijke organisatie te bedanken, maar ook mijn collega’s die het mede mogelijk hebben gemaakt. En natuurlijk ook mijn collega financiën. Van Fatih Morgana tot mensen weg kunnen toveren, van luchtkastelen tot geen toekomst meer voor De Nieuwe Doelen, dat wij vandaag hier zijn gekomen en dat ik toch mooie woorden hoor van de heer Schefferlie, maar ook van de heer Tekir en het CDA dat consistent is. De heer Schefferlie bij interruptie: Voorzitter, ik hoop wel dat de heer Polatli ook de andere kant van de tekening gezien en gehoord heeft. Wij hebben wel een genuanceerd verhaal. Wij missen nog wel een eerlijke component over het feit dat u fundamentele dingen nog niet uitgezocht heeft. Dat vind ik gewoon zo lastig. U weet echt nog niet wat de manier waarop verhuurd wordt (gesubsidieerde huren) betekent en als dat niet mag wat dit voor de exploitatie inhoudt. Dat missen wij eigenlijk gewoon. De euforie is nu wat groot ten opzichte van die fundamentele dingen die u nog moet uitzoeken.

Ik ben heel erg bang, want wij kunnen de stad echt niet opnieuw teleurstellen op dit onderwerp, maar daar ben ik bang voor. Wethouder Polatli: U moet niet bang zijn, want angst is een slechte raadgever. Misschien moet u er ook aan wennen dat wij u stap voor stap meenemen. De heer Klein verwoordde dat zojuist goed. Wij willen u stap voor stap meenemen. Wij willen de risico’s zoals de heer Van Andel dat ook aangaf eerlijk en duidelijk op tafel leggen, maar het is nog niet gezegd dat wij tegen de tijd (medio 2026) die tekorten ook zullen hebben. Wij vragen met dit raadsvoorstel om vooruit te kunnen en straks terug te kunnen komen met een definitief uitgewerkt voorstel. De heer Schefferlie: Voorzitter, ik snap het wel, het is de tijd van het jaar, maar dan is de euforie eigenlijk wel wat overdreven groot als wij zulke belangrijke dingen echt nog heel goed moeten uitzoeken. Wethouder Polatli: Ja voorzitter, wij werken nog steeds binnen de kaders die u ons in november 2024 heeft meegegeven. Wij komen als bonus terug met een tussenstap dus ik blijf die lach op mijn gezicht houden vanavond. Ik wil op een paar reacties reageren. Mevrouw Van Oversteeg, het totaal kost € 776.000 zegt u. Dat is natuurlijk ook besloten in 2024. Het is een vertaling van het budget dat wij hebben meegekregen als college. 20% van dat totaalbedrag gaat om cultuur.

U noemt wel het totaalbedrag van de locatie Haarstraat waar ook een bibliotheek in zit en een mooie kruisbestuiving gaat ontstaan. Voor elke euro die wij via kruisbestuiving in cultuur steken is inmiddels wel duidelijk dat dit tussen de € 3 en € 8 teruglevert. Of dat nu op welzijn is of op andere vlakken, cultuur kost niet alleen geld, maar levert ook verschrikkelijk veel geld op. Dan zou ik naar de moties willen gaan met uw toestemming, voorzitter. De eerste motie is een sluitende exploitatie voor een kansrijke start van het Cultuurhuis. Ja, die motie vertaal ik dus als dat dit het maximaal haalbare is van een compliment. Ik omarm deze motie en zie het ook als een steun in de rug, maar daar wil ik bij gezegd hebben wij hebben nog helemaal niet gezegd dat er een tekort blijkt te ontstaan. Wij hebben ook niet gezegd dat het tekort dat nu eerlijk is gepresenteerd misschien iets groter zal zijn, maar daar komen wij dus mee terug. Ik omarm namens het college deze motie. Dan ga ik door naar motie M02 Reality check cultuurhuis. Dat is ook eigenlijk wel een compliment, want dat is precies wat wij gaan doen. Wij werken met gerenommeerde bedrijven en ook de bouwbegroting gaat op die manier. Ik kan mij ook niet herinneren dat zo’n check vaker bij andere dossiers werd gevraagd. Wij komen terug met een begroting en de exploitatie-uitwerking. Ik zie deze motie niet als meerwaarde.

Notulen raadsvergadering 16 december 2025

15

De heer Schefferlie bij interruptie: Maar voorzitter, even voor de helderheid. U geeft aan wij gaan al die zaken zelf nog uitzoeken. Dat klopt, daar wachten wij met smart op, maar de motie roept op om dat onafhankelijk nog eens te laten toetsen. De partners waarmee u werkt hebben tot nu toe voor de berekeningen gezorgd die wij nu zien, maar daarnaast pleit ik toch ook voor een onafhankelijke toets. Dat er nog eens helemaal gekeken wordt naar klopt het wel wat wij hier bedenken. Wethouder Polatli: Ja, mijn vraag is dan wat bedoelt u daarmee. Denkt u dat een gerenommeerd bedrijf, ik heb de naam niet genoemd (IGG Bouweconomie), dat niet goed zou kunnen? Vraagt u daar vaker om? Ik zie het nut daar niet van in. De heer Schefferlie: Nee, dat doen wij zeker vaker. Wij hebben ook een Rekenkamer die niet alleen terugkijkt maar ook weleens vooruitkijkt van doet u iets wat echt realistisch en haalbaar om gewoon echt zeker te weten dat wij ons hier geen steen om de nek binden. Wethouder Polatli: Nee en dat is ook precies waarom wij u stap voor stap meenemen om straks een weloverwogen beslissing te kunnen nemen met reële begrotingen, de bouwbegroting, de exploitatiebegroting. De heer Tekir bij interruptie: Ik probeer even te begrijpen wat de wethouder zegt.

Ik hoor hem zeggen dat wij toch een onafhankelijke toetsing gaan doen en tegelijkertijd hoor ik hem zeggen dat hij de meerwaarde van deze onafhankelijke toetsing zoals verwoord in de motie niet ziet. Ik vraag mij dan toch af wat er spannend is aan een onafhankelijke toetsing aan het einde van het traject voordat wij het definitieve krediet vrijgeven. Wethouder Polatli: Ja, volgens mij is dat krediet al vrijgegeven zolang wij binnen de kaders blijven, het kader van het budget. Ik snap niet waarom er nu teruggeploegd zou moeten worden en dat wij dan pas vrijstelling krijgen op het krediet. Volgens mij hebben wij dat vorig jaar gehad. Wij doen niet een check, maar wij hebben daar onafhankelijke bedrijven voor die de begrotingen ook maken. Ik zie daar geen meerwaarde in, dat kunnen wij prima denk ik. De heer Schefferlie: Ik hoor de wethouder zeggen het is echt een compliment en een steun in de rug deze motie, ik vind hem alleen onzinnig. Ik begrijp dat niet. Is het een nu een steuntje in de rug, vindt u het hartstikke leuk of zegt u van dat is helemaal niet nodig? Wethouder Polatli: Nou, ik weet niet welk stuk u niet begrijpt. Ik zei dat dit precies is wat wij gaan doen. Onafhankelijke bedrijven, een goede begroting. De heer Tekir: Maar voorzitter, dit wordt toch warrig nu. U geeft aan dit doen wij al, dit kunt u niet al gedaan hebben.