211209 Concept Verslag Raadsvergadering.docx

Nr. 15

Zitting van donderdag 9 december 2021 Voorzitter: mevrouw R.W.J. Melissant-Briene, burgemeester. Aanwezig zijn de leden: de heren B.C.S. Bahlmann, F.M.T. Barth, R.J.J. van Breemen en H. Chaaby, mevrouw E.L. Dansen, de heer M.A. Hachhouch, mevrouw E.W.H. Hamann, de heren M.S. Hassouna, E.A. Koçak en G.J. van der Lee, de dames A.P. van Maaren, A. Mager en M.J. Molengraaf-Vullers, de heren H.J. van Mourik, L.A. Onvlee en J.C. Oostrum, de dames J. van Oversteeg en L.P.W. Pellikaan, de heren J.M. Roeland, N. van Santen en P.C.J. Schefferlie, mevrouw D. Stevens en de heren I. Tekir, C.J.J. Wientjes en C. van Willigen (v.a. 20.57). Griffier: de heer H. Sepers. Tevens aanwezig: de wethouders de heren R.P. van Doesburg, J.P. van der Geest, E.C.M. Kraaijeveld en D. van Zanten, alsmede de gemeentesecretaris mevrouw H. Kromkamp.

* 0. Vaststellen presentie voor digitale raadsvergadering. .............................................................................................1 1. Opening (19.30 uur).................................................................................................................................................2 2. Ingekomen stukken. .................................................................................................................................................2 3. Vaststellen agenda. ..................................................................................................................................................2 4. Vaststellen notulen voorgaande parallelsessies .......................................................................................................4 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college. .........................................................................................5 6. Hamerstukken.

.......................................................................................................................................................11 6.a Participatiebeleid 2022-2026 (2021-775673) ........................................................................................................11 6.b Marktverordening gemeente Gorinchem 2022, onderdeel 2.1 markt van de Verordening Fysieke Leefomgeving en de Verordening Marktgelden 2022 (2021-774157) ......................................................................11 6.c Uittredings- en opheffingsregeling GR Avres en wijziging GR, zienswijze verordening individuele inkomenstoeslag Avres en bankreglement Avres (2021-775641).............................................................................11 6.d Kernwinkelgebied binnenstad Gorinchem (2021-776408)....................................................................................11 6.e Voorstel inzet Reserve duurzaamheid 2022 (2021-775635) .................................................................................12 6.f Bekrachtiging geheimhouding juridisch advies (2021-779959)............................................................................30 7. Bespreekstukken.

...................................................................................................................................................30 7.a Tijdelijke noodopvang riviercruiseschip (2021-777022) ......................................................................................30 7.b Aanbesteding toekomstige exploitatie van De Nieuwe Doelen (2021-774351)....................................................30 8. Overzicht begrotingswijzigingen december 2021 (2021-779944). .......................................................................48 9. Moties vreemd aan de orde van de dag..................................................................................................................48 10. Sluiting...................................................................................................................................................................48

0. Vaststellen presentie voor digitale raadsvergadering.

De presentie van de aanwezigen is vastgesteld conform bovenstaande presentielijst.

O-1

1. Opening (19.30 uur).

De voorzitter: Goedenavond, dames en heren. Alle raadsleden zijn aanwezig, met uitzondering van de heer Van Willigen, die iets later komt. We vergaderen vanavond grotendeels digitaal. Zelf zit ik in de raadzaal, rechts van mij zit de plaatsvervangend voorzitter, de heer Van Breemen, links van mij de griffier, tegenover mij zitten twee wethouders en rechts bovenin medewerkers van FaZa. Voor de rest is iedereen digitaal aanwezig. Moties en amendementen kunnen worden ingediend bij de griffie, waarna ze door de heer Vink, adjunct-griffier, in iBabs zullen worden geplaatst. Voorts kan ik u melden dat de SP een nieuwe fractieassistent heeft: voormalig raadslid voor de SP, Arjen van Houwelingen. Van harte gefeliciteerd. Fijn dat je weer actief wordt voor de gemeente Gorinchem. De wijziging zal per RIB bekend worden gemaakt aan de raadsleden en fractieassistenten. De heer Van Houwelingen zal zich opnieuw voorstellen in het Weekbericht van de griffie. 2. Ingekomen stukken.

De voorzitter: Dames en heren. De agendacommissie is niet bij elkaar geweest. Daarom wordt de afdoening van de ingekomen stukken verplaatst naar de raadsvergadering van januari. Natuurlijk zijn de stukken voor raadsleden wel 24/7 in te zien in iBabs. 3. Vaststellen agenda.

De voorzitter: Dames en heren. Kort voor de vergadering hebt u een bericht gekregen over een actuele ontwikkeling. Daarbij werd voorgesteld om op basis van deze actuele ontwikkeling even als fractievoorzitters bijeen te komen om te bespreken of de voorliggende agenda voor vanavond intact kan blijven. Ik schors daartoe nu de vergadering (19.34 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (20.17 uur). Vandaag is er iets heel ongebruikelijks gebeurd. Vrij snel nadat ik de vergadering geopend had, heb ik aangegeven dat ik graag wilde schorsen voor overleg met de fractievoorzitters, en dat was niet voor niets. Het lijkt me goed in alle transparantie en openheid duidelijk te maken wat er precies aan de hand is. Op de agenda voor deze vergadering staat onder andere een voorstel voor de opvang van asielzoekers op een riviercruiseboot. Gisteren en vandaag hebben zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan op basis waarvan we echt even moeten afwegen of we dit vanavond wel moeten behandelen. Gisteren werd ik gebeld door de commissaris van de Koning, die aangaf dat er een lijst bestaat waarop een aantal gebouwen staat in heel Nederland, waaronder ook het voormalige belastingkantoor in Gorinchem, en dat een aantal gemeenten een aanwijzing zullen krijgen om asielzoekers op te vangen. Die aanwijzing komt terecht bij de burgemeester, in het geval van Gorinchem dus bij mij.

De commissaris zei mij gisteren dat Gorinchem geen aanwijzing gaat krijgen en hij gaf tegelijkertijd aan heel content te zijn met de wijze waarop de gemeente Gorinchem zich O-2

beweegt in het asielzoekersvraagstuk, omdat wij actief meedenken, meegedaan hebben en ook nu weer de bereidheid hebben uitgesproken – kijk naar het voorstel op de agenda – om weer asielzoekers op te vangen. Het college heeft daarover gisteravond een spoedbericht gestuurd aan u als raad. Vanmiddag ben ik opnieuw gebeld door de CdK en toen had hij de volgende mededeling voor mij: het ligt in de rede dat Gorinchem een aanwijzing krijgt. De achterliggende gedachte is dat de nood dermate hoog is dat er echt iets moet gebeuren in den lande en dat daarom ook Gorinchem aangesproken zal worden. Ik heb dat ter kennisname gebracht van het college en eind van de middag, begin van de avond, heb ik via de griffier een bericht doen uitgaan in de richting van de gemeenteraad, waarin ik deze informatie heb gedeeld en heb aangegeven dat het mij goed lijkt om vanavond, direct na opening van de vergadering, te schorsen om even te overleggen met de fractievoorzitters over hoe ons te verhouden tot deze actuele ontwikkeling. Wat te doen? Wij hebben er zojuist even over gesproken: wat is wijsheid, vanavond het stuk behandelen zoals het op de agenda staat, of uitwijken naar volgende week? We hebben namelijk volgende week, 16 december, met potlood in onze agenda geschreven dat we dan ook beschikbaar zijn voor een raadsvergadering.

Alles overwegende zijn we tot de conclusie gekomen dat het goed is om een aantal scenario’s op een rij te zetten. Want er zijn natuurlijk een aantal mogelijkheden beschikbaar: we kunnen helemaal geen enkele asielzoeker opvangen, we kunnen alleen asielzoekers opvangen in het belastingkantoor, we kunnen alleen asielzoekers opvangen op de boot, we kunnen natuurlijk ook op de boot én in het belastingkantoor asielzoekers opvangen, en we kunnen dat rijtje nog wel verder uitbreiden, maar ik denk wel dat dit de belangrijkste scenario’s zijn. Het is belangrijk om bij zo’n groot maatschappelijk vraagstuk, dat een grote impact heeft op de samenleving, daarover goed met elkaar door te spreken: wat zijn de verschillende scenario’s en wat zijn de voor- en nadelen? En het is ook gebruikelijk dat wij dan in dit kader ook altijd via het college een voorstel richting de raad doen. Het zal in dit geval wel wat bijzonder zijn, omdat, als het gaat over een aanwijzing, de burgemeester een besluit moet nemen. Ik heb zojuist aangegeven, ook daar weer gewoon in alle transparantie, dan weet u exact wat er zojuist is besproken, dat ik er zeer aan hecht om te weten hoe de raad over dat vraagstuk denkt. De raad is wel het hoogste orgaan en de vertegenwoordiging van de bevolking en ik hecht er zeer aan om geen besluit te nemen alvorens te weten hoe de raad erover denkt.

Daarnaast heeft het college natuurlijk nog haar verantwoordelijkheid ten aanzien van de opvang van asielzoekers, bijvoorbeeld via een asielzoekersboot, en dat zal dan ook via een voorstel moeten gebeuren. Kortom, het voorstel is om agendapunt 7.a van de agenda af te voeren en op 16 december een raadsvergadering uit te schrijven, om dan te spreken over de opvang van asielzoekers in Gorinchem, waarbij u dan een voorstel vanuit het college dan wel vanuit het bestuursorgaan burgemeester gepresenteerd krijgt, alwaar u dan het debat over kunt voeren. Aan het eind van de avond zal dan een besluit genomen worden, want het moet wel helder zijn waar we staan en wat we willen. Even voor alle duidelijkheid: dat betekent dus, als u hiermee instemt, dat er morgen geen boot hier ligt. We zetten alles on hold en gaan het gesprek met elkaar aan op 16 december. Op basis van het besluit dat daar genomen wordt, in combinatie met het besluit dat ik zal nemen, zal er vervolgens al dan niet opvang plaatsvinden van asielzoekers in Gorinchem. O-3

Ik stel dus voor om agendapunt 7.a vanavond af te voeren van de agenda. Kunt u zich daarin vinden? Dat is het geval. Aldus besloten. Dan nog even een andere opmerking bij het vaststellen van de agenda. Aan de agenda is een agendapunt toegevoegd, Bekrachtiging geheimhouding juridisch advies. Daarover bent u als raad geïnformeerd op 7 december. Mijn vraag is verder of er nog moties vreemd aan de orde van de dag zijn. Dat is niet het geval. Dan geef ik nu het woord aan de heer Van Santen, die heeft aangegeven een punt van orde aan de orde te willen stellen . De heer Van Santen: Dank u wel, voorzitter. De schorsing werd voor mijn begrip wat snel aangekondigd. Het is wellicht een beetje mosterd na de maaltijd, maar ik wil toch gezegd hebben dat wij als VVD vinden dat ook de bespreking van de agenda in de plenaire raadsvergadering thuishoort, met alle gevoeligheden en bijkomstigheden van dien, juist in het kader van transparantie en juist omdat u zoveel waarde hecht aan de mening van de raad. We mogen ook best aannemen dat de toehoorders het niet erg vinden om dat mee te krijgen, want nu was er helemaal niks op beeld. Ook nog even een vraag richting de techniek. Er werd nu niet een eindtijd doorgegeven, en dat kan gebeuren, maar wellicht is het ook handig om daarover iets op de stream te zetten, want nu stond constant in beeld dat de vergadering spoedig zou worden hervat.

Wellicht is daar iets aan te doen, met een klokje erbij of zoiets. Tot zover even de observaties. De voorzitter: Dank u wel. Ten aanzien van het laatste punt denk ik dat het goed is om intern te bespreken hoe we de communicatie zodanig vorm kunnen geven dat, als iemand inschakelt, hij of zij ook weet wat er precies aan de hand is. Ten aanzien van het eerste punt deel ik uw opvatting niet. In het recente verleden hebben we diverse keren uitvoerig met elkaar gesproken over de agenda. Uiteindelijk is in de agendacommissie geconcludeerd dat het niet wenselijk is dat we eerst een halfuur met elkaar debatteren over wat wel en niet op de agenda moet staan. Dat moeten we niet willen. Er moet snelheid betracht worden en duidelijkheid. Om dat te bewerkstelligen is deze interventie gepleegd en ik sta daar in ieder geval volledig achter. Mocht het anders moeten, dan hoor ik dat graag, maar tot die tijd houd ik me aan de afspraken die gemaakt zijn. De heer Van Santen: Voorzitter, heel kort. Ik vind snelheid niet echt een heel sterk argument, want wij zitten nu ook met z’n allen te wachten. Het is juist niet zo snel, of sneller, dan dit, want de tijd tikt gewoon door, dus dat gaat niet sneller. De voorzitter: U heeft uw punt gemaakt. Dank u wel. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld. 4. Vaststellen notulen voorgaande parallelsessies

De verslagen van de parallelsessies 20211202 B&A De Nieuwe Doelen, 20211202 I&O B&A Opvang Vluchtelingen, 20211202 B&A Kernwinkelgebied en 20211202 B&A Maatschappelijk accommodatiebeleid worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming ongewijzigd vastgesteld. O-4

5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college.

De voorzitter: Er is een groot aantal vragen ingediend. Ik verzoek u uw vragen kort en bondig te stellen en de portefeuillehouders kort en bondig te antwoorden. Allereerst de heer Onvlee van het CDA. De heer Onvlee: Dank u wel, voorzitter. Wonen is en blijft een belangrijk en urgent thema, ook in Gorinchem. Vanwege die urgentie hebben wij de volgende vragen omtrent nieuwbouw voor woningen. Wij hebben namelijk signalen ontvangen dat er nieuwbouwwoningen zijn in Gorinchem die al wel gereed zijn, maar alleen nog aangesloten moeten worden op de nutsvoorzieningen. Is het college bekend met deze problematiek, waardoor woningen enkele maanden tot een halfjaar later opgeleverd worden, wat leidt tot een slechte doorstroming op de woningmarkt? We zijn benieuwd of de oorzaak hiervan ligt bij de nutsbedrijven, of bij het vergunningentraject, of heeft het een andere oorzaak? Zijn we ook voorbereid op deze ontwikkeling met het oog op de grootschalige projectontwikkeling, bijvoorbeeld langs de Linge? De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van Doesburg. Wethouder Van Doesburg: Dank u wel, voorzitter, en dank voor uw vragen. Wij zijn inderdaad op de hoogte van deze ontwikkeling, die overigens niets te maken heeft met het vergunningentraject vanuit de gemeente; dat is helemaal op orde en verloopt soepel.

Als gevolg van capaciteitsproblemen bij de nutsbedrijven kunnen ze niet altijd hun afspraken nakomen. In het voorbeeld dat u geeft is de enige geruststelling dat de vertraging niet enkele maanden, of zelfs langer dan dat is, maar slechts enkele weken. Dat is uiteraard ook onwenselijk, maar het valt in die zin nog mee. De gemeente heeft hier feitelijk geen rol in, maar zal dit aan de voorkant van nieuwe projecten zeker in de gaten houden en de aannemers ook aanspreken op goede contracten met de nutsbedrijven, om alle mogelijke vertragingen te voorkomen, want die zijn hoe dan ook ongewenst. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Hamann, Gorcum Actief, onderwerp ‘bouwput Visserslaan’. Mevrouw Hamann: Dank u, voorzitter. In verband met de dijkversterking van het tracé Gorinchem-Waardenburg moeten op diverse plaatsen leidingen en kabels worden verlegd. In Gorinchem is voor een boorput gekozen op de locatie bij De Harmonie op de Dalemwal en een bouwput aan de andere kant van de wal, het einde van de Visserslaan. Enkele huizen staan letterlijk aan de rand van de bouwput van twee meter diep. De bewoners hebben meermaals de gemeente benaderd voor overleg, maar kregen nul op het rekest van de gemeente. Mails en telefoontjes zijn niet beantwoord. Wij hebben dit al eens eerder aangekaart. Onze vragen zijn: 1.

De gemeente heeft een verantwoordelijkheid met betrekking tot de communicatie met haar inwoners. Is het college het met ons eens dat vragen, telefoontjes of mails van inwoners in dit soort benarde situaties niet genegeerd mogen worden? En zo niet, wat gaat het college doen aan communicatie met deze mensen? O-5

2. De bouwput is nu tijdelijk dicht, maar wordt in januari weer open gegraven voor vervanging van de gasleiding. Hoe lang gaan deze werkzaamheden duren en wordt dat gecommuniceerd met de bewoners? 3. Gaat de gemeente met omwonden in overleg, om na afloop van deze rigoureuze werkzaamheden de Dalemwal, de Visserlaan en omgeving weer netjes in orde te maken? 4. Via Fixi zijn sinds augustus meermaals meldingen gedaan van kapotte lantaarnpalen. Er is nu nagenoeg geen verlichting. Wordt dit probleem in deze donkere tijd van het jaar nu met spoed opgelost? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van der Geest. Wethouder Van der Geest: Dank voor het woord, voorzitter, en dank mevrouw Hamann voor de vragen. Zoals ze zelf zei, heeft ze die vragen eerder gesteld, dus op vraag 1 kunt u ook een consistent antwoord van het college verwachten. Wij zijn het met u eens dat telefoontjes, mails en dat soort pogingen niet mogen worden genegeerd en dat is wat ons betreft ook niet het geval. Wel hebben we ze doorgeleid naar Stedin en Oasen, want zij zijn verantwoordelijk voor het werk en ook voor de communicatie richting de omwonenden. Dat hebben wij, zoals gezegd, ook in mei van dit jaar al aangegeven. Bij de bewonersavond die geweest is rond de Vissersdijk/Visserlaan zijn we als gemeente ambtelijk aanwezig geweest.

Wij houden uiteraard toezicht op de locatie en als er vragen van bewoners opkomen, beantwoorden we die, of leiden ze in dit geval door naar Stedin en Oasen en in andere gevallen naar andere opdrachtgevers. De bouwput is nu tijdelijk dicht. De vergunning loopt tot 30 maart komend jaar en de afspraak is dat tijdens de kerstvakantie, wanneer er geen werk wordt verricht, het straatwerk dicht is en alles wat mogelijk opgeruimd is kan worden achtergelaten. Dit zijn de afspraken die we ook weer met Stedin en Oasen hebben gemaakt, en ook daar houden we toezicht op als gemeente. Mevrouw Hamann heeft ook gevraagd of we met de omwonenden in overleg gaan na afloop van de werkzaamheden. Nogmaals geldt: de opdrachtgevers zijn er verantwoordelijk voor om het in dezelfde staat terug te brengen als voor aanvang van de werkzaamheden. Ook dit is opgenomen in de vergunning. Dat geldt overigens voor alle werklocaties. Voor aanvang houden we een schouw met de vergunninghouder. Samen met de toezichthouder doen we een voorschouw en nemen we eventuele herstelpunten op. Ook in deze vergunning zit overigens een jaar garantie op de werkzaamheden. Ten slotte de laatste vraag. De twee lichtmasten zijn inderdaad kapot. De armaturen moeten worden vervangen.

De levertijd was zo’n 16 weken, maar als die lichtmasten het niet doen omdat er armaturen vervangen moeten worden is het gebruikelijk dat er tijdelijk armaturen worden geplaatst. Het klopt dat die in dit geval niet zijn geplaatst. Naar aanleiding van de vraag van mevrouw Hamann worden die nu, als het goed is, met spoed geplaatst. Ik heb begrepen dat dat vandaag zou gebeuren, maar ik weet niet of het gelukt is. In ieder geval wordt de tijdelijke armatuur zo snel mogelijk geplaatst. Mevrouw Hamann: Hartstikke mooi als die verlichting er weer is, maar het zou wel zo sympathiek zijn als de gemeente samen met Oasen en de andere een bewonersavond O-6

organiseert, om te kijken hoe het daarna hersteld en misschien heringericht kan worden. Het lijkt me dat de gemeente daar wel een rol in kan hebben. Wethouder Van der Geest: Zoals gezegd, voorzitter: wij zijn bij de bewonersavond geweest die daarover ging en georganiseerd was door Stedin en Oasen. De opdrachtgevers moeten de herstelwerkzaamheden uitvoeren en de zaak daarna opleveren zoals die was. Dat doen ze ook, dus er is geen sprake van herinrichting of iets anders. Het wordt gewoon teruggebracht in de oorspronkelijke staat. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Schefferlie van Democraten Gorinchem. De heer Schefferlie: Dank u wel, voorzitter. Het is nog maar kort geleden dat we volgens mij dachten dat we uit de pandemie zouden kruipen, en nu zitten we er weer midden in. Daarom wil ik aandacht vragen voor wat het eventueel weer betekent voor ondernemers, verenigingen en organisaties in Gorinchem. Mijn vragen luiden als volgt. Ziet het college reden en mogelijkheden om in de geest van de regelingen die we hiervóór hadden de ondernemers, met name die tussen wal en schip geraakten, toch nog aanvullend van dienst te zijn via maatwerk vanuit de gemeente? Ik zeg nadrukkelijk ‘in de geest’, omdat wij geen behoefte hebben aan bureaucratische regelingen.

Wij weten ook dat er maar een paar waren die er gebruik van hebben gemaakt, maar je zult maar net die ene zijn voor wie dat verschil heeft gemaakt. Dat is onze eerste vraag. De tweede vraag is of het college bereid is om zich daarbij aanvullend te buigen over ondersteuning aan de lokale horeca, omdat wij vermoeden dat deze branche in het bijzonder weer geraakt wordt door de voortzetting van de pandemie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van der Geest. Wethouder Van der Geest: Dank u wel, voorzitter, en ook aan de heer Schefferlie voor zijn vragen. De zorgen die hij uitspreekt worden gedeeld door het college, vanzelfsprekend zou ik bijna willen zeggen. Door de maatregelen die vanaf 13 november gelden wordt natuurlijk het leven na 5 uur getroffen, en dat geldt vooral de cultuursector en de sport, maar ook, zoals de heer Schefferlie zei, de horeca. Daarom zijn we ook in de volle breedte van het college bezig in gesprek met de geraakte sectoren over facilitaire ondersteuning waar dit nodig is en waar het kan binnen de beperkte rol die wij hebben als lokale overheid. Over het laatste hebben wij het vaker met elkaar gehad in de raad: het Rijk is primair aan zet om de financiële compensatie voor de getroffen sectoren te regelen. Dat gebeurt nu ook via de TVL, de aanvullende steun voor evenementen die niet door kunnen gaan, en de culturele en sportsector.

Ik kan me voorstellen dat het niet altijd, zeg maar, honderd procent is voor de ondernemers, dat geluid horen wij helaas heel veel, maar we blijven in gesprek met die ondernemers, houden de vinger aan de pols en blijven er ook aan werken, zoals met het investeringsplan. Als het goed is, gaat u vanavond als raad ook nog een besluit hameren over het kernwinkelgebied. Deze vraag van de heer Schefferlie zien wij als college als een extra aanmoediging en steun voor hetgeen we als college al doen: het ondersteunen van ondernemers waar het kan. En als het nodig is, als wij die behoefte merken bij ondernemers en het is nodig u als raad erbij te betrekken in de besluitvorming, dan melden we ons alsnog bij u. O-7

De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Mourik. De heer Van Mourik: Dank u wel, voorzitter. We hebben het een tijdje geleden gehad over verward gedrag. Terwijl we als raad tijdens de parallelsessie op 28 oktober over verwarde personen in gesprek waren, waarbij ik meerdere vragen heb gesteld, konden we op 19 november helaas in de media volgen dat een burenruzie uitmondde in een steekpartij in Gorinchem; man ernstig gewond. Zonder in details te willen treden, vraag je je af of dit om een gewone burenruzie gaat. Inmiddels heb ik er na navraag mijn twijfels over, maar stel, bij twijfel, dat het om een gewone burenruzie gaat: krijgen de betrokken bewoners en hun kinderen dan ook iets meer dan alleen slachtofferhulp, als dat al plaatsgevonden heeft, en ook ondersteuning bij vragen om dit soort accidenten te voorkomen? De voorzitter: Dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter treedt- O, excuus, wethouder Kraaijeveld. Wethouder Kraaijeveld: Ja, ik zou het graag willen beantwoorden. Dank u wel, voorzitter, en dank voor de vraag. Wat we inmiddels weten vanuit de data die we hebben vanuit het Rijk, is dat, als het gaat om gedupeerden, bijvoorbeeld bij de toeslagenaffaire, het om 120 kinderen gaat, waarvan we overigens ook weten dat daar geen uitplaatsingen van toepassing zijn geweest in Gorinchem. In de regio betreft het ongeveer 20 kinderen.

Daar zit wel een daling in; in 2015 waren er meer kinderen, nu nog 20 waarbij uithuisplaatsing van toepassing was. Zoals uit de beantwoording van de vragen blijkt, heeft ons sociaal team ook niet kunnen signaleren dat er een op een een relatie is tussen gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire en uithuisplaatsingen in Gorinchem… De voorzitter: Wethouder, volgens mij geeft u antwoorden op andere vragen. Wethouder Kraaijeveld: Ik had deze vragen doorgekregen… De heer Van Mourik: Ja, dat klopt, en dat kan ik me goed voorstellen… De voorzitter: Maar die vragen zijn nog niet gesteld! Wethouder Kraaijeveld: Excuus. De voorzitter: Een goede les om even naar elkaar te luisteren. Ik stel voor dat de heer Van Mourik nogmaals zijn vragen stelt en dat dan wethouder Kraaijeveld het antwoord geeft. U heeft opnieuw the floor. De heer Van Mourik: Dank u wel, voorzitter. Het gaat nu dus over uithuisplaatsingen. Daarnet had ik het over verwarde personen, en dat was even wat anders. De uithuisplaatsingen. Er heeft al een stukje beantwoording plaatsgevonden. Waar het mij in hoofdzaak om gaat, is het volgende. Landelijk heeft Pieter Omtzigt dik een maand geleden aan de minister-president gevraagd de onderste steen bij die uithuisplaatsingen boven water te halen.

De vraag is nu, en ik heb het antwoord goed begrepen, daar is ook helemaal niets mis mee, maar als we kijken naar de situatie: hoe halen we nou die onderste steen echt gewoon boven water? Duidelijk is dat er niet een heel duidelijk beeld is of er

O-8

een duidelijke relatie is, maar dan vraag ik juist naar de inhoud van als die relatie er wel is. En hierop… De voorzitter: … is het antwoord van wethouder Kraaijeveld? Wethouder Kraaijeveld: Dan was het toch goed doorgekomen. Wat ik zei: als het gaat over die relatie, zien we die nog niet een op een in Gorinchem tussen gedupeerde ouders en uithuisplaatsingen, in de regio wel, al zien we daar een daling. Tegelijkertijd weet u dat we vanuit het regionale inkoopkader jeugd samen met zorgpartners, met instellingen, willen toewerken naar een droom van nul uithuisplaatsingen. Die daling vindt eigenlijk al plaats op regionaal niveau. We blijven natuurlijk goed kijken of er nog meer gedupeerde ouders bij ons binnenkomen, maar op dit moment zien we nog niet die een op een-relatie zoals u die net vroeg. Ik hoop dat ik daarmee voldoende antwoord heb gegeven op de vraag, voorzitter. De heer Van Mourik: Dank u wel, wethouder. Voorzitter, zal ik de eerste vraag die ik stelde helemaal inkorten tot de hoofdzaak? Want ik neem aan dat de tekst daarvan al duidelijk is opgenomen. Bij die burenruzie krijgen de betrokken bewoners natuurlijk slachtofferhulp, maar dan is er meestal al wat gebeurd. Krijgen ze ook ondersteuning bij vragen om dit soort accidenten te voorkomen? Dat gaat echt over een stukje veiligheid bij verward gedrag.

(Het voorzitterschap wordt overgedragen aan de heer Van Breemen.) De burgemeester: Dank voor de vraag. Ik kan natuurlijk niet ingaan op de specifieke casus, maar dat vraagt u ook niet. U vraagt eigenlijk twee dingen: aan de ene kant aandacht voor preventie en aan de andere kant aandacht voor de nazorg. Als het gaat over preventie: daar investeren we aanzienlijk in als gemeente, onder andere zetten we het instrument Wijk-GGD in, maar ook met de veiligheidsdiensten. Wij zitten wekelijks ambtelijk/bestuurlijk om de tafel en daar bespreken we de nodige zaken, soms ook dingen die nog niet tot incidenten hebben geleid, maar waarvan wij wel denken dat het goed is om ze in de gaten te houden, zogenaamde vroegsignalering, zodat we tijdig actie kunnen ondernemen. Aan de andere kant: alle incidenten vallen natuurlijk niet te voorkomen, dus soms gebeuren er dingen en ook dan doen we het een en ader. Uiteraard zorgen we ervoor dat vrij snel na een incident degenen die daarvan slachtoffer zijn geworden het nodige aan hulp krijgen. Uiteraard is vaak de politie daarbij betrokken. Slachtofferhulp wordt aangeboden bij misdrijven, maar ook POORT6 is heel vaak in beeld, de wijkagent, de wijkcoördinator.

Bewoners in de directe omgeving krijgen meestal een bewonersbrief waarin ook de nodige namen en adressen staan van de personen die ik zojuist heb aangegeven, om ervoor te zorgen dat eenieder die dat wenst en die het nodig vindt, weet met wie hij of zij contact kan opnemen. De heer Van Mourik: Dank u wel. En dan had ik nog een derde vraag. Die houdt een beetje verband met wat de heer Schefferlie al aangegeven heeft over het coronabeleid en de ondernemers. Maar laat ik het even toespitsen op de situatie van de burgemeesters in het Veiligheidsberaad. Het is jammer dat het demissionaire kabinet de 2- of 3Gbeslissingen doorschuift. Dat hebben de burgemeesters vanuit het Veiligheidsberaad O-9

aangegeven. De samenleving is volgens hen toe aan een langetermijnvisie van de overheid voor de coronacrisis. Welke rol heeft dan onze eigen burgemeester? Ook binnen onze gemeenteraad zien we een afwachtende houding en steeds verder doorschuiven. Reeds meerdere malen heb ik ertoe aangespoord om hierop intensief in te zetten. De voorzitter van het Veiligheidsberaad verwijst naar de voorzitters van de Veiligheidsregio’s, in onze situatie is dat de heer Wouter Kolff, en die verwijst weer naar de lokale burgemeester. Als raadslid vind ik het niet verantwoord nog langer een afwachtende houding aan te nemen. We zijn inmiddels al 21 maanden verder, zonder enig beeld van die langetermijnvisie. Ik heb al een keer gesproken over een soort Marshallplan. Wanneer stopt dit? Laat ik het dan even toespitsen op onze inwoners. Wanneer kunnen wij enig perspectief gaan bieden? Het is een hele lastige vraag, denk ik, maar het doorschuiven van de een naar de ander, de burgemeesters naar de regio, en dan weer naar de lokale burgemeester, wordt ook een beetje een eindeloos verhaal. Dank u wel, voorzitter. De burgemeester: Ik wil een aantal dingen benoemen, om duidelijk te maken hoe het feitelijk zit. Daarnaast zijn er ook een aantal termen die u bezigt waar ik het niet mee eens ben, en de reden daarvan zal ik proberen uit te leggen.

We zitten midden in een pandemie en onderdeel van een pandemie is dat je niet exact weet wat er morgen weer gebeurt. Je moet je elke keer verhouden tot nieuwe omstandigheden en dat vereist scenariodenken. Ik ben het met u eens, als ik in z’n algemeenheid kijk naar de bestrijding van de coronacrisis, dat we veel sterker zouden moeten inzetten op scenariodenken. Toevallig hebben we dat vanmiddag ook nog in een reflectieoverleg over hoe we in anderhalf jaar pandemie als regionaal beleidsteam daarop hebben geacteerd, tegen elkaar gezegd: we zouden veel meer moeten investeren in scenariodenken. Dat ben ik dus met u eens. Aan de andere kant is het heel lastig opereren in een context waarbij continu panelen verschuiven, zich continu nieuwe ontwikkelingen voordoen waartoe je je hebt te verhouden. Waar ik u hoorde zeggen dat er een beetje sprake is van een afwachtende houding en van niet precies weten, moet ik zeggen dat dat niet bepaald mijn ervaring is. De afgelopen anderhalf jaar is er bestuurlijk/ambtelijk, door veiligheidsdiensten en ook hier lokaal bestuurlijk/ambtelijk en in de raad, ongelooflijk veel gebeurd. U gaf een paar keer aan dat er dingen naar elkaar worden doorgeschoven. Nee, er worden helemaal geen dingen naar elkaar doorgeschoven. Juist in tijden van pandemieën, van crises, is het van buitengewoon groot belang dat je helder hebt wie waarover gaat.

Nou, daar hoeft geen misverstand over te bestaan. Het kabinet gaat over het nemen van de besluiten, over de maatregelen die er moeten komen. Daar gaan wij niet over, daar gaat het regionaal niveau niet over, daar gaat het kabinet over. Het kabinet luistert natuurlijk wel naar allerlei partners, waaronder het Veiligheidsberaad. Het Veiligheidsberaad heeft eigenlijk maar één taak: het toetsen op handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid. Daarover adviseert het het kabinet en het kabinet neemt de besluiten. Vervolgens vindt de uitvoering plaats op lokaal niveau en daar speel ik als burgemeester, afhankelijk van de GRIP-situatie waarin we verkeren, ook een rol in. Maar laat heel helder zijn dat de marges waarbinnen ik die uitvoerende taak verricht smal zijn. Ondanks die smalle marges meen ik dat wij hier in Gorinchem, als ik even kijk hoe wij de afgelopen anderhalf jaar proactief

O - 10

bezig zijn geweest, samen met onze inwoners, met de retail, met de horeca, met de sport, met de cultuur, met de religieuze organisaties – we hebben app-groepen, we hebben denkgroepen, we hebben mensen die continu met ons meedenken –, heel goed hebben ingespeeld op die smalle marges. Ook uw raad heeft de nodige ondersteuningspakketten vastgesteld waaraan we uitvoering hebben gegeven. Ik denk dat we zo met elkaar heel proactief invulling hebben gegeven aan die beperkte beleidsvrijheid die wij hebben. Kortom: wij zitten midden in een crisis en er is een heldere crisisstructuur. En ja, er valt heel veel aan te merken op het Rijksbeleid, er valt heel veel aan te merken op het regionaal beleid, op het lokale beleid, maar iedereen doet z’n stinkende best om met elkaar ervoor te zorgen dat we deze pandemie op een gegeven moment toch een beetje te boven komen. Van woorden als “iedereen leunt maar een beetje achterover en doet maar wat” neem ik fel afstand. We werken met z’n allen keihard om deze pandemie met elkaar tot een oplossing te brengen. Dank u wel. De heer Van Mourik: Dank u, voorzitter. Uw verhaal is duidelijk. Ik hoop in ieder geval dat we elkaar hierop blijven vinden, dat zal zeker, maar ik heb er toch maar even aandacht voor gevraagd.

Het is zeker niet de bedoeling geweest om aan te geven dat het allemaal zo slecht gaat, maar het gaat er gewoon even om om de tijd weer gelijk te zetten en een beetje te kijken waar we nog een mogelijkheid kunnen vinden om hierover wat dieper met elkaar in gesprek te gaan. Het gaat niet over de maatregelen die allemaal goed genomen zijn door het college, daar ben ik buitengewoon blij mee, en ik wil ook niet het signaal afgeven dat het allemaal zo slecht gaat en dat we alles doorschuiven, maar ik hoop in ieder geval dat we elkaar toch kunnen vinden. Dank u wel. De burgemeester: Dank u voor uw nuancerende opmerkingen. (Het voorzitterschap wordt overgedragen aan de burgemeester) 6. Hamerstukken. 6.a Participatiebeleid 2022-2026 (2021-775673)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.b Marktverordening gemeente Gorinchem 2022, onderdeel 2.1 markt van de Verordening Fysieke Leefomgeving en de Verordening Marktgelden 2022 (2021774157)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.c Uittredings- en opheffingsregeling GR Avres en wijziging GR, zienswijze verordening individuele inkomenstoeslag Avres en bankreglement Avres (2021775641)

O - 11

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.d Kernwinkelgebied binnenstad Gorinchem (2021-776408)

De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Dansen voor een stemverklaring. Mevrouw Dansen: Dank u wel, voorzitter. De SP zal tegen dit raadsvoorstel stemmen, omdat volgens ons eerst een aantal dingen beter uitgewerkt zal moeten worden, zoals de parkeerproblematiek, en omdat het niet alleen gaat over vermindering winkelruimte, waardoor er een negatieve spiraal zou kunnen ontstaan. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierna conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten onder aantekening dat de SP-fractie geacht wil worden tegen te hebben gestemd. De voorzitter: Ik zie in de chat dat de heer Van Willigen al enige tijd in de bijeenkomst is, wat vanaf nu is geregistreerd. Kan de heer Van Willigen even in beeld komen? Dat moeten we formeel nu eenmaal vragen. De heer Van Willigen: Ja, voorzitter, ik ben al sinds de hervatting in de vergadering aanwezig en had dat ook bij de griffie gemeld. De voorzitter: Dank u wel. 6.e Voorstel inzet Reserve duurzaamheid 2022 (2021-775635)

De voorzitter: Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Voorzitter. Bij dit voorstel willen wij een amendement indienen, dat ik graag even wil toelichten. Het is een hamerstuk geworden dus wij zullen ons beperken tot deze toelichting… De voorzitter: Ik wil zelf ook nog even een toelichting geven. Het onderwerp is geagendeerd als hamerstuk. U hebt eerder aangegeven dat u een amendement wilt indienen, en mogelijk komt er ook nog een motie. Dat kan natuurlijk, maar het is wel de bedoeling dat u zich dan volledig richt op de motie of het amendement. We gaan niet allerlei andere aspecten meer behandelen. Als u dat wilt toelichten, geef ik vervolgens desgewenst ook anderen het woord en dan kunnen we heel beknopt daarover vergaderen en kan vervolgens ook daar de stemming op plaatsvinden. U heeft het woord. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Wij hadden het amendement al in B&A aangekondigd, dus het was bekend dat we dit gingen doen, maar goed. De reserve duurzaamheid wordt ingezet om de gestelde doelen in de RES 1.0 te behalen. Het college wil hiermee de duurzaamheidsopgave versneld oppakken. In het uitvoeringsprogramma zijn projecten onderverdeeld in drie pijlers volgens het raadsvoorstel: energiebesparing, warmte en zon. De pijlers innovatie en windenergie worden in dit raadsvoorstel niet specifiek benoemd.

Toch blijkt uit de raadsinformatiebrief ‘Windturbines Groote Haar’ van 27 november en uit navraag naar O - 12

het projectplan ‘Verduurzaming bedrijventerrein Avelingen’ dat er wel degelijk gewerkt wordt aan de pijler windenergie in twee zoekgebieden, Groote Haar en Avelingen, zowel het bedrijventerrein als het natuurgebied. Uit diverse documenten van de Rijksoverheid blijkt echter dat naar aanleiding van een uitspraak van de Raad van State in juni dit jaar de wet- en regelgeving omtrent windenergie wordt aangepast en in de Kamerbrief van demissionair staatssecretaris Yeşilgöz is sprake van een reparatie van de normering in het Activiteitenbesluit met een plan-MER. In het amendement in iBabs hebben wij linkjes waarin die stukken te vinden zijn. De staatssecretaris geeft aan hiervoor minimaal anderhalf tot twee jaar nodig te hebben, dan volgen nog een inspraakprocedure met participanten en vervolgens waarschijnlijk nog juridische procedures. De verwachting is dat dit alles zeker drie tot vier jaar zal gaan duren voordat de nieuwe reglementen bekend zijn, ook bij ons. Bovendien wordt verwacht dat de nieuwe regelgeving aansluit bij Europese richtlijnen voor wat betreft afstand tussen turbines, woningen, bedrijven en/of natuurgebieden. Het zou dus een desinvestering zijn om nu de mogelijkheden voor windturbines op Gorinchems grondgebied verder te onderzoeken, terwijl de nieuwe landelijke normen en richtlijnen nog niet bekend zijn.

Onderzoek naar windenergie is pas zinvol als de kaders bekend zijn. Wij stellen voor om nu even pas op de plaats te maken voor wat betreft windenergie in Gorinchem en er voorlopig geen tijd of energie in te steken. Het gaat tenslotte wel allemaal om gemeenschapsgeld. Zodra de nieuwe richtlijnen bekend zijn kunnen we gaan bezien wat de mogelijkheden worden in Gorinchem, of elders in de RES-regio Dank u wel. Amendement A1 Uitstel inzet middelen pijler wind De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 9 december 2021; besluit: toe te voegen aan het eind van punt 1 van het voorstel na Duurzaamheid: “Voor de pijler Wind geldt dat eventuele middelen pas worden ingezet nadat de nieuwe normeringen in het activiteitenbesluit zijn aangepast door het ministerie van I&W”.

De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik mevrouw Van Oversteeg het woord, CDA. Mevrouw Van Oversteeg: Dank u wel, voorzitter. Bij dit hamerstuk willen wij graag een motie indienen, mede namens de fracties van ChristenUnie/SGP, GroenLinks en Partij van de Arbeid, die ik kort wil toelichten. Met het voorstel rondom de reserve duurzaamheid geven we kaders voor inzet van de reserve en met name ook een wat ruimere bevoegdheid waarmee we het college snel en effectief op pad kunnen sturen. Met deze motie willen we dat ook daadwerkelijk doen en wel op het gebied van energiebesparing. Vanwege de flink stijgende prijzen van gas en elektriciteit zal de energierekening voor veel huishoudens veel hoger uitvallen, wat zorgt voor meer kans op energiearmoede bij huishoudens in een kwetsbare financiële positie. Nu we een flinke reserve duurzaamheid hebben en het Rijk middelen ter beschikking stelt, zien wij hierin een kans. Deze kans willen we verzilveren door in de motie op te roepen om met voorrang een aanpak op te stellen, actief signalen van schulden op te pikken en hierop te reageren. Eerder stelde ik namens het CDA, samen met ChristenUnie/SGP en GroenLinks, hierover al schriftelijke vragen, in de beantwoording

O - 13

waarvan door het college is aangegeven dat voor een dergelijke prioritering aanvullende middelen nodig zijn, die nu gevonden kunnen worden in de reserve duurzaamheid én met inzet van de Rijksmiddelen. Om die reden dienen we de volgende motie ‘Actief aan de slag met energiebesparing’ in: Motie M1: Actief aan de slag met energiebesparing De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 9 december 2021; roept het college op: - met voorrang een aanpak op te stellen voor energiebesparing per wijk; - zich in te zetten om samen met onze partners signalen van schulden door hoge energieprijzen direct op te pakken en daar actie op te ondernemen; - hierbij gebruik te maken van de extra Rijksmiddelen ter bestrijding van energiearmoede en inzet van de reserve Duurzaamheid.

De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Breemen. De heer Van Breemen: Voorzitter, dank. Even een korte reactie op het amendement en de motie. Het amendement past in de strijd van mevrouw Hamann en de medeondertekenaars tegen windmolens. Ik zal geen flauwe vergelijking maken met klassieke Spaanse literatuur, maar soms moet ik eraan denken! Ik zal dat amendement natuurlijk niet steunen. Mevrouw Hamann zegt, in mijn ogen ten onrechte, dat er geen kaders zijn voor windenergie. Die zijn er wel, namelijk de nu geldende regelgeving. Het is mooi dat de staatssecretaris aan nieuwe regels bezig gaat, maar als dat pas over twee jaar klaar is, hoeven wij daar wat ons betreft niet op te gaan zitten wachten. Bovendien zijn wij van mening dat windenergie onvermijdelijk is, willen we de doelstellingen halen. Dus dat amendement zullen wij zeker niet steunen. De motie dienen wij mede in. Ik ben blij dat dit nu in beweging komt. Bij de RES heeft mijn fractie er vaak op gehamerd ook te kijken naar energiebesparing, een belangrijke pijler waar we werk van moeten maken… Ik zie een interruptie van mevrouw Hamann. De voorzitter: Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Ja, dank u, voorzitter. Ik wil graag even reageren, want de heer Van Breemen zegt dat er wel degelijk richtlijnen zijn, maar wij weten allemaal dat die richtlijnen worden gewijzigd.

Dan zou het toch niet slim zijn om ijzerenheinig vast te houden aan de huidige richtlijnen, waarvan we nu al weten dat er straks anders over gedacht gaat worden, met alle juridische procedures van dien? Volgens mij is dat vragen om problemen. Ik zou echt even afwachten wat voor plannen de staatssecretaris gaat maken. De heer Van Breemen: Volgens mij is dat niet zo. Er zijn nu regels, die gelden nu en als er nu besluiten worden genomen, worden die getoetst aan de nu geldende regels. Als de staatssecretaris volgend jaar, of over twee jaar, nieuwe regels maakt, is het niet zo dat de regels van het spel waaraan wij nu zouden beginnen ineens veranderen. Zo werkt het nu eenmaal niet. Anders zouden we nu al vijf jaar helemaal niets doen qua ruimtelijke ontwikkeling, omdat we weten dat de Omgevingswet eraan komt. Terug naar de motie. Onze fractie heeft het college vaak opgeroepen ook werk te maken van energiebesparing. Ik denk dat het goed is om daar nu ook in de motie aandacht voor

O - 14

te vragen. Eerder hebben wij er samen met CDA en ChristenUnie/SGP vragen over gesteld en een van de antwoorden daarop luidde dat er nog helemaal geen signalen waren binnengekomen van mensen die door de energieprijs in de schulden komen. Nee, dat is natuurlijk logisch, want in Nederland regelen we het zo dat we de energieprijs achteraf betalen. Eén keer per jaar krijg je een afrekening en als je die afrekening net pas in juni hebt gekregen, heb je nog geen schulden; dat komt pas later aan het licht. Maar de problematiek is wel heel actueel, want ik hoor signalen van mensen die dusdanig bang zijn voor de hoge energieprijs dat ze de kachel niet durven aanzetten en zitten te blauwbekken op de bank. Een Brits politicus zei onlangs op tv dat mensen moesten kiezen tussen eating en heating, en dat is precies het probleem dat hier nu naar boven komt. Het college denkt dat het wel zal meevallen, omdat het geen signalen krijgt, maar dat is natuurlijk niet waar. Die signalen zijn er wel degelijk en daarom ben ik ook heel blij met de tweede oproep in de motie om actief met onze partners – en dat kan de voedselbank zijn, of Avres, of het sociaal team, of wie dan ook – op zoek te gaan naar die mensen die nu echt letterlijk in de kou zitten, omdat ze bang zijn straks de energierekening niet te kunnen betalen.

Het lijkt mij heel belangrijk om daar nu op in te zetten en zowel vanuit sociaal oogpunt als vanuit duurzaamheidsoogpunt aan besparing te gaan werken. De motie wil ik dus van harte aanraden en zal ik zeker steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Stevens, SP. Mevrouw Stevens: Dank u wel, voorzitter. De SP begrijpt het amendement van Gorcum Actief op zichzelf wel, want het is momenteel een veelbesproken onderwerp en er zijn veel problemen op andere plekken in Nederland, maar wij zijn vooral bang dat de provincie het heft in eigen hand gaat nemen wanneer wij zo’n motie aannemen. De SP wil vooral dat er meer zeggenschap komt voor onze inwoners, in plaats van dat we nu voor onbepaalde tijd gaan wachten. Daarom zijn wij niet voor het amendement. Over de motie kan ik eigenlijk alleen maar zeggen dat ik het eens ben met de andere bevindingen die de heer Van Breemen net… De voorzitter: Mevrouw Hamann interruptie. Mevrouw Hamann: Ik had geen interruptie gevraagd, voorzitter. Mevrouw Stevens: Een oude interruptie waarschijnlijk. De voorzitter: Een oude interruptie dan? Mevrouw Hamann: Ja! De voorzitter: Mevrouw Stevens, gaat u vooral verder. Mevrouw Stevens: Ik zei dat ik het over de motie wel eens was met de heer Van Breemen. Daarom stemmen wij ermee in.

Ik had ook over het stuk zelf nog iets willen zeggen, maar dat zal ik straks bij wijze van stemverklaring doen, omdat ik wegens internetproblemen niet aanwezig kon zijn in B&A. Is dat oké? De voorzitter: Prima. De heer Van Santen, VVD. O - 15

De heer Van Santen: Dank u wel, voorzitter. Ik ga niet herhalen wat in eerdere sessies is gezegd over de reserve duurzaamheid, want daarin is vooral gesproken over de verantwoordingskaders in plaats van toetsingskaders, en op zichzelf waren we het daarmee eens en we konden zelfs voor een deel ook over de verruiming van het budgetrecht heen stappen. Het amendement dienen wij mede in, want wij vinden dit toch wel een belangrijke voorwaarde. Wij vinden het belangrijk eerst landelijk onderzoek af te wachten voordat op deze pijler wordt ingezet, want die landelijke herziening is er niet voor niets. Als je ziet hoeveel weerstand er de afgelopen tijd is ontstaan, hoeveel alternatieve geluiden er inmiddels zijn, nieuwe onderzoeken en noem-maar-op, dan is het best onverstandig om daar nu op in te zetten, en dat levert gewoon geen winst op. Daarnaast vinden we het ook belangrijk om de reserve duurzaamheid in eerste instantie te richten op de andere pijlers, met name zon. Daarmee kun je ook die periode overbruggen met betrekking tot de uitkomsten van het onderzoek. En niet te vergeten: daar komt wat ons betreft ook het gekantelde standpunt bij van een aantal bedrijven op Avelingen, en dan ben je eigenlijk een beetje terug bij af voor wat betreft het draagvlak op dit punt en is een verkenning – dat is een van de punten die daarin genoemd wordt – wat ons betreft voorbarig.

Kortom: genoeg redenen voor dit amendement, zou ik zeggen. De motie van onder andere het CDA kwam in de eerdere sessie niet echt naar voren. Mij oogt ze nogal – ik zal niet zeggen ‘vaag’, maar ruim voor interpretatie. Er wordt eigenlijk geen bedrag genoemd, de gehele reserve duurzaamheid wordt geprioriteerd op energiebesparing per wijk, in combinatie met een stukje schuldsanering. En dan denk ik: voor zover ik weet is er al best wel wat vastgelegd in de zin van energiebesparingsaanpak in combinatie met onze inwoners, dat zit ook in die stukken, én we bieden ook duurzaamheidspakketten voor minima aan. Wat gaan we dan concreet nog meer doen? Misschien kan een van de indieners daar nog iets over zeggen. De voorzitter: Mevrouw Van Oversteeg, interruptie. Mevrouw Van Oversteeg: Ja, voorzitter, ik wil de heer Van Santen geruststellen. De motie roept niet op om de héle reserve duurzaamheid hiervoor in te zetten. Dat zou nogal wat met zich meebrengen. Ik denk dat de meesten wel begrijpen dat dat niet het geval is. Wij roepen vooral op om met een aanpak te komen en hoe mooi zou het zijn als dat binnen die twee ton past waarvoor we met dit raadsvoorstel de ruimte geven. We kunnen dat mooi aanvullen met de Rijksmiddelen. Kost het meer geld, dan zien we graag een voorstel tegemoet.

Ik ben benieuwd wat de wethouder zo meteen te vertellen heeft over de budgettaire ruimte die daarvoor nodig is. Maar natuurlijk is er geen sprake van dat we daaraan de hele reserve duurzaamheid gaan besteden. De heer Van Santen: Dat maakt meteen ook duidelijk dat er ruimte voor interpretatie is. U had het over twee ton, maar in B&A hadden we afgesproken dat het twee ton per project zou zijn en dat kan ik uit de motie niet opmaken. Als u nu zegt dat het maximaal twee ton is en dat het gaat om één project, dan is dat wat anders dan wat nu in de motie wordt weergegeven wat mij betreft. Het laatste punt gaat over de schuldsanering. Met alle respect voor iedereen, voor de minima en voor de mensen die in de schuldenproblematiek zitten: ik snap niet waarom we daarvoor de reserve duurzaamheid gaan benutten. Het is best prima om zoiets te O - 16

ambiëren, maar als je dat uit de reserve duurzaamheid gaat betalen, gaat dat eigenlijk ten koste van onze opdracht, namelijk de weg naar energieneutraliteit, en daarvoor lijkt me die opdracht weer net iets te belangrijk. Ik moet u overigens wel nageven dat we uit het Nationaal Isolatieprogramma ook iets toebedeeld krijgen voor die verduurzaming, en dat vind ik prima. Het lijkt me ook hartstikke nuttig om dat in te zetten voor specifiek dat doel. Ik ben wel benieuwd of de wethouder kan zeggen hoe groot dat deel is. Tot zover even. De voorzitter: Dank u wel. De heer Roeland, Stadsbelang. De heer Roeland: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn mede-indiener van het amendement. Wij vinden ook dat het idee wind en windmolens dusdanig onder druk staat in Nederland – het wordt bediscussieerd en is onderwerp van gerechtelijke procedures –, dat het laatste woord daarover nog niet is gesproken. Wij zijn van mening dat dit uit de vijf pijlers gehaald moet worden in het RES-gebeuren, om het zo maar te zeggen. Energiebesparing, warmte en zon, nou prima, oké, maar voor wind zou ik zeggen: pas op de plaats maken. Wij zijn dan ook groot voorstander van het amendement. De voorzitter: Dank u wel. De heer Schefferlie, Democraten Gorinchem. De heer Schefferlie: Voorzitter, dank u wel.

Wij denken dat er veel redenen zijn om kritisch te zijn ten aanzien van windenergie in zo’n compacte stad, maar door het bij voorbaat helemaal uit te sluiten en ook onze eigen aspecten die zich voor onderzoek lenen te staken en op andere nieuwe regelgeving te wachten, gebeurt er eigenlijk telkens helemaal niks en veranderen we eigenlijk van Gorcum Actief in Gorcum Passief, en dat kunnen we ons gewoon niet veroorloven in zo’n belangrijk thema waarin zoveel te doen is. Wij willen juist veel harder gaan werken aan alternatieve ideeën en we denken… De voorzitter: De heer Roeland. De heer Roeland: Ja, meneer Schefferlie, u zegt dat, maar ik denk dat er al genoeg te doen is op de pijlers energiebesparing, warmte en zon. Waarom nu dan al meteen dat windgebeuren inzetten, terwijl er zoveel discussie over is? We hebben onze handen al vol aan drie van die onderwerpen, dus wat mij betreft zou de pijler wind even geparkeerd kunnen worden. Maar goed, daar denken we wellicht verschillend over. De heer Schefferlie: Ja, dat klopt, want ik denk juist dat er nog veel meer onderwerpen bij moeten die je op het gebied van duurzaamheid moet gaan bekijken, dus dat we juist te beperkt zijn geworden door de RES.

Ik denk dat het goed is dat iedereen die ook niet blij wordt van windmolens daar de risico’s van inziet, dat zijn wij in principe ook, maar laten we onszelf aanmoedigen om naar die alternatieven te kijken, maar dan moet je op een gegeven moment ook heel goed kunnen motiveren waarom je wind wel of niet zou willen. Ik denk dat het ook een hele goede aanmoedigende werking heeft op dat deel van het bedrijfsleven, bijvoorbeeld in Avelingen, dat het niet ziet zitten, om nog wel heel actief met ons te blijven meekijken naar alternatieven. Wij zullen daar trouwens binnenkort een heel mooi idee voor lanceren. Maar laten we nu nog niks uitsluiten en vooral actief zijn op dit thema.

O - 17

De heer Van Breemen heeft mooie woorden gesproken over de motie van het CDA over energiearmoede. Ook wij vinden het een zeer goede motie. Ik maak me hier ook heel erg veel zorgen over, als je bedenkt dat mensen die toevallig bij een energieleverancier zaten die failliet is gegaan nu soms gewoon dubbele bedragen aan het betalen zijn. Dus het is een heel actueel thema, waar veel mensen zich grote zorgen over maken. Wij denken dat deze motie helpend is om vanuit de invloed die je bij een gemeente kan verwachten, die beter te gaan pakken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Hachhouch, PvdA. De heer Hachhouch: Dank u wel, voorzitter. Ik wil het vanavond expliciet niét hebben over het belang van klimaatactie, want daar leek deze raad al overeenstemming over te hebben; dat hebben we in april namelijk al bekrachtigd met de RES. Vandaag zou het moeten gaan om de accenten die gelegd kunnen worden om op een juiste manier onze verantwoordelijkheid te nemen. Het amendement dat zojuist is ingediend door mevrouw Hamann gaat wat de PvdA betreft geheel voorbij aan zowel de noodzaak voor klimaatactie als het gedegen voorwerk van deze raad. Het is voor de PvdA geen voldongen feit dat er windmolens moéten komen, maar wat wel een voldongen feit is, is dat we niet de luxe hebben om deze optie niet te onderzoeken.

Klimaatveranderingen zullen niet op ons wachten en dus kunnen wij ook niet wachten. Wij hebben als raad al meermaals aangegeven welke kaders daarbij in ogenschouw genomen moeten worden, zoals bijvoorbeeld met de motie ‘Windmolen-vrij dichtbij’. Wat ons betreft is het huidige amendement dan ook overbodig. Het uitvoeringsprogramma is duidelijk. Met alleen reductie en zonne-energie halen wij onze CO2-doelstellingen niet. Daarom is het van belang dat de optie windenergie onderzocht wordt, niet om zoveel mogelijk molens te kunnen plaatsen, maar om te zijner tijd de juiste keuzes te kunnen maken. Ook wij zien trouwens dat de juridische kaders aan het schuiven zijn. Laten we overigens hopen dat… De voorzitter: Interruptie mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Ja, dank u, voorzitter. Wij vinden het vrij naïef om te denken dat het hele land stilstaat. Overal in het land wordt gewerkt aan energieprojecten en ook elders wordt even pas op de plaats gemaakt voor wat betreft die windturbines zo dicht bij de bebouwde kom, of in natuurgebieden. Er is zoveel te doen voor particulieren, met zonneenergie, met het warmtenet, en ik hoor nu een motie voorbijkomen in het kader van schuldsanering, waar ik straks op zal reageren… De voorzitter: Wilt u uw punt maken? Een interruptie dient beknopt te zijn.

Mevrouw Hamann: Wij adviseren nadrukkelijk om eerst eens even af te wachten wat de landelijke regelgeving gaat worden alvorens al je geld en tijd in die windturbines te gaan stoppen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Hachhouch vervolgt zijn betoog.

O - 18

De heer Hachhouch: Dank u wel, voorzitter. Ik heb overigens geen vraag gehoord. Als mevrouw Hamann me nog tien seconden had gegeven, had ik gereageerd op die juridische kaders, want ook wij zien dat die juridische kaders mogelijk kunnen opschuiven. Laten we overigens hopen dat het nieuwe kabinet nog meer gaat inzetten op verduurzaming, maar wat ons betreft is het ook uitermate logisch en vanzelfsprekend dat in de verdere verkenning ook gekeken wordt naar de ontwikkeling van die wet- en regelgeving. Wij horen graag van het college of dat ook het geval is. Wat ons betreft is dat geen reden om de verdere verkenning te vertragen. Dan wil ik graag door naar een positieve aanzet, om juist meer te gaan doen voor de inwoners van onze stad, om ze klaar te maken voor de toekomst en op korte termijn de pijn te gaan verlichten. Energiearmoede ligt al geruime tijd op de loer en met explosief stijgende energieprijzen en een koude winter voor de boeg bereiken ook ons al heel veel signalen van mensen die niet meer toe komen aan het betalen van de energierekening en echt met de handen in het haar zitten. Deze mensen worden vaak dubbel geraakt. Ze wonen in woningen die de meeste energie vragen om warm te houden en kunnen de stijgende kosten het slechtst dragen.

Wat ons betreft bieden de reserve duurzaamheid en de aankomende Rijksmiddelen een uitgelezen mogelijkheid om hier versnelling op te geven. We roepen het college via de door mevrouw Van Oversteeg ingediende motie dan ook op om hieraan voorrang te verlenen. De feitelijke onderbouwing is al meermaals benoemd door de mede-indieners. Wij moeten nu deze handschoen oppakken, niet alleen voor het milieu, maar ook voor de mensen vandaag. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tekir, D66. De heer Tekir: Dank u wel, voorzitter. Ook vanuit D66 reageren we graag op het amendement en de motie. Allereerst het amendement over wind en de mogelijke besluiten die daarover landelijk worden genomen. Ook de gemeenteraad van Gorinchem heeft daarover eerder uitspraken gedaan, zoals in de motie ‘500 meter’, zoals ik het even noem, die D66 mede heeft ingediend. In dat kader zijn toen ook allerlei onderzoeken aangekondigd die gedaan worden en waarvan de uitkomsten ook worden betrokken in de verdere uitvoering. Wij denken dat daarmee vooralsnog voldoende waarborgen zijn geboden om zorgvuldig aan de slag te gaan met de pijler wind. Wij zijn gelijktijdig ook benieuwd naar de collegereactie op dit punt. Dan de motie over energiebesparing.

Die is natuurlijk heel erg verleidelijk, vooral omdat energiebesparing al de eerste pijler is uit de RES, het uitvoeringsprogramma dat ook voorligt in dit raadsvoorstel. Ik moet bekennen dat wij ietwat in verwarring zijn gebracht, omdat deze motie vraagt om een actieve aanpak van de eerste pijler die al is opgenomen in het voorstel, namelijk energiebesparing voor inwoners en ook nog eens bedrijven. Ik hoor dus graag van de wethouder waar deze motie méér toe oproept dan wat al in de RES staat. In essentie zijn wij uiteraard voorstander van een actieve aanpak van alle vijf pijlers, dus inclusief energiebesparing, maar als we deze motie aannemen, moet het wel ergens over gaan, over meer dan in de RES al staat. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Molengraaf, ChristenUnie/SGP. O - 19