210923 Concept Verslag Raadsvergadering.docx

Nr. 10

Zitting van donderdag 23 september 2021 Voorzitter: de heer R.J.J. van Breemen, plaatsvervangend voorzitter. Aanwezig zijn de leden: de heren B.C.S. Bahlmann, F.M.T. Barth, R.J.J. van Breemen en H. Chaaby, mevrouw E.L. Dansen, de heer M.A. Hachhouch, mevrouw E.W.H. Hamann, de heren M.S. Hassouna, E.A. Koçak en G.J. van der Lee, de dames A. Mager en M.J. Molengraaf-Vullers, de heren H.J. van Mourik, L.A. Onvlee en J.C. Oostrum, de dames J. van Oversteeg en L.P.W. Pellikaan, de heren J.M. Roeland, N. van Santen en P.C.J. Schefferlie, mevrouw D. Stevens en de heren I. Tekir, C.J.J. Wientjes en C. van Willigen. Griffier: de heer S. Vink, adjunct-griffier. Tevens aanwezig: de wethouders de heren R.P. van Doesburg, J.P. van der Geest, E.C.M. Kraaijeveld en D. van Zanten, alsmede de gemeentesecretaris mevrouw H. Kromkamp. Afwezig met kennisgeving: mevrouw A.P. van Maaren, alsmede mevrouw R.W.J. MelissantBriene (burgemeester) en de heer H. Sepers (griffier).

* 0. Vaststellen presentie voor digitale raadsvergadering.................................................................................................2 1. Opening. .....................................................................................................................................................................2 2. Ingekomen stukken/mededelingen.............................................................................................................................3 3. Vaststellen agenda......................................................................................................................................................3 4. Vaststellen notulen voorgaande raadsvergaderingen en parallelsessies. ...................................................................4 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college. ...........................................................................................4 6. Hamerstukken.

...........................................................................................................................................................7 6.a Meicirculaire gemeentefonds 2021 (2021-752701) .................................................................................................7 6.b Onderzoek rekenkamercommissie – Meldingen Openbare Ruimte (2021-758208)................................................7 6.c Benoeming 3e plaatsvervangend griffier (2021-760728) .........................................................................................7 6.d Verordening Jeugdhulp Gorinchem (2021-759356) ................................................................................................7 6.e. Transitievisie Warmte Gorinchem 1.0 (2021-755753) ...........................................................................................7 7. Bespreekstukken.

.......................................................................................................................................................8 7.a Verklaring van geen bedenkingen voor het plaatsen van 10 tiny houses voor 10 jaar bij Waaldijk 20 te Dalem (2021-751060)..........................................................................................................................................8 7.b Initiatiefvoorstel VVD-Gorinchem – Ambtelijke bijstand duaal ingeregeld (2021-756872)................................17 8. Overzicht begrotingswijzigingen september 2021 (2021-768546)..........................................................................17 9. Motie vreemd aan de orde van de dag inzake opkoopbescherming.........................................................................17 10. Sluiting. ..................................................................................................................................................................27

J-1

0. Vaststellen presentie voor digitale raadsvergadering.

De presentie van de aanwezigen is vastgesteld conform bovenstaande presentielijst. 1. Opening.

De voorzitter: Dames en heren. Allen goedenavond en van harte welkom in deze raadsvergadering van de gemeenteraad van Gorinchem. Om maar meteen te beginnen met de afwezigen: de burgemeester en de griffier zijn op vakantie, en ook mevrouw Van Maaren heeft zich laten verontschuldigen. De burgemeester wordt vervangen door mijn persoon. Zoals u weet, vergaderen wij nog via Teams, dus is de raadzaal verder leeg, op de heer Onvlee na, die de plaatsvervanger van de plaatsvervangend voorzitter is, de wethouders Van Doesburg en Van Zanten en de adjunct-griffier, de heer Vink. Het is wel leuk te vermelden dat mevrouw Heleen Kromkamp, de nieuwe gemeentesecretaris van de gemeente Gorinchem, voor het eerst een raadsvergadering bijwoont in haar functie als gemeentesecretaris. Ook haar heet ik van harte welkom. Van de griffie is ook mevrouw Jolande den Uyl aanwezig. Zij zorgt op het griffiekantoor dat iBabs goed werkt. Dit waren de huishoudelijke mededelingen. Als eerste is nu aan de orde een kort inleidend praatje, zoals het hier vermeld is, van de locoburgemeester, de heer Dick van Zanten. Wethouder Van Zanten: Als plaatsvervanger van de burgemeester wil ik deze keer graag een inleidend praatje houden, omdat vanuit mijn portefeuille erfgoed een aantal belangwekkende zaken voor de stad tot stand gekomen zijn waaraan ik even aandacht wil besteden.

Als gemeenteraad en bestuurders spelen wij een belangrijke rol in de geschiedenis van onze stad, net zoals raden en bestuurders uit ons verleden. Het Gorinchem van nu ziet er anders uit dan eeuwen geleden. Door de eeuwen heen zijn er aanpassingen gedaan om de stad mee te laten gaan met de tijd. Zo werd de Middeleeuwse stadsmuur, zijnde de stadsmuur waarvan ook de Blauwe Toren nog deel uitmaakte, tot in de 16de eeuw het belangrijkste verdedigingsmiddel van de stad, tijdens de Tachtigjarige oorlog, en dan praten we over rond 1600, vervangen door een lagere en ruimere vestingwal, zoals we die nu nog kennen. Een ware gedaanteverwisseling voor Gorinchem toen. Dit was nodig door de nieuwe technieken die gebruikt werden in de oorlogsvoering, en dan gaat het met name om het gebruik van buskruit. In de 17de eeuw werd Gorinchem onderdeel van de Waterlinie, nu bekend als de Oude Hollandse Waterlinie. Door de strategische ligging bleef Gorinchem ook in de eeuwen die volgden een stad van militair belang. De aanleg van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, rond 1815, werd in Gorinchem gecombineerd met waterstaatkundige en infrastructurele projecten, om de stad en de regio te beschermen tegen het water, het dijkenstelsel zoals we dat nu nog kennen. Ook in de jaren daarna is er nog het nodige veranderd in de stad en aan de vesting. Maar het meeste is bewaard gebleven, en gelukkig maar.

Juist doordat er in het recente verleden grote inspanningen zijn geweest om de vesting te behouden – een deel van u zal zich ongetwijfeld de grootscheepse restauratie herinneren aan de vesting, eind jaren ’90 / begin deze eeuw –, ademt Gorinchem nog steeds ons verleden.

J-2

Dat dit niet alleen door Gorcumers gewaardeerd wordt – dat weten we allemaal – blijkt wel uit twee recente gebeurtenissen. Allereerst op 26 juni 2021, dit jaar dus, de opname van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, waar Gorinchem deel van uitmaakt, op de Werelderfgoedlijst van Unesco, en daar bovenop – het kan gewoon niet op, zou ik haast zeggen – op 16 augustus het uitroepen van Gorinchem tot de mooiste vestingstad van Nederland door de ANWB. Het is u allen vast niet ontgaan, al was het maar door de drukte die de stad sinds die dag kent. Als college zien wij deze waardering voor de stad beslist niet als eindpunt. Sterker nog: wij zien het als uitnodiging om op de door vorige raden en colleges ingeslagen weg van behoud van het unieke karakter van onze stad door te gaan. Dat is niet alleen belangrijk voor de vestingwerken en de gebouwen in de stad, maar minstens net zo belangrijk voor de lokale economie en het gevoel van trots dat de inwoners hebben voor onze mooie stad. Om samen met u stil te staan bij deze nationale en internationale waardering, hebben wij u een pakketje doen toekomen met wat versnaperingen.

Ik stel voor dat wij dat nu gezamenlijk openen – vermoedelijk hebt u dat al gedaan, maar als dat niet zo is, is dit wel het moment – en vervolgens tijdens deze vergadering te genieten van de inhoud van zowel het pakketje als van de agenda! De voorzitter: Ik mocht het pakketje vanochtend ook ontvangen en op het briefje stond dat ik he niet open mocht maken, dus dat heb ik ook braaf niet gedaan, maar nu kán ik het niet openmaken omdat het thuis op de eettafel staat! Namens de raad in ieder geval hartelijk dank aan het college voor dit mooie gebaar. Ik denk dat ik namens de hele raad spreek als ik zeg dat wij met z’n allen heel trots zijn op onze mooie stad en op alles waartoe wij uitgeroepen zijn. 2. Ingekomen stukken/mededelingen.

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt besloten conform de voorgestelde afdoening. 3. Vaststellen agenda.

De voorzitter: Het woord is aan de heer Van Santen. De heer Van Santen: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een opmerking over het initiatiefvoorstel dat wij hebben ingediend, want ik heb gemerkt, mede uit de beantwoording op dit voorstel, dat er nog best veel onduidelijkheden zijn. Ik stel dan ook voor dit voorstel nu als bespreekstuk van de agenda te halen en wellicht eerst een sessie te organiseren, in de vorm van bijvoorbeeld een I&O, om dit voor iedereen verder te verduidelijken. Een dergelijke opzet wil ik dan ook best aandragen bij de agendacommissie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Santen stelt voor agendapunt 7.b vanavond niet te behandelen, maar in plaats daarvan de agendacommissie te vragen vooraf eerst een I&O te plannen, zodat alle neuzen dezelfde kant op staan en we met z’n allen op hetzelfde niveau zitten. Ik stel vast dat u zich daarin kunt vinden. We zullen de agendacommissie J-3

vragen met een datumvoorstel te komen voor een I&O-sessie over ambtelijke bijstand duaal ingeregeld. Het woord is nu aan de heer Tekir. De heer Tekir: Dank u wel, voorzitter. Via u wil ik de raad verzoeken in te stemmen met het indienen van een motie vreemd aan de orde van de dag door D66 en SP. Inmiddels hebben ook de Partij van de Arbeid, Democraten Gorinchem en ChristenUnie/SGP zich aangemeld als mede-indiener. De voorzitter: De heer Tekir stelt voor een motie vreemd aan de orde van de dag toe te voegen aan de agenda, met als onderwerp opkoopbescherming. Ik stel voor deze motie te behandelen onder agendapunt 9. Aldus wordt besloten. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld. 4. Vaststellen notulen voorgaande raadsvergaderingen en parallelsessies.

De notulen van de raadsvergaderingen van 10 juni, 24 juni en 8 juli 2021, de Zeepkist van 10 juni 2021 en de verslagen van de parallelsessies 210916 I&O Integraal Sociaal Domein, 210916 I&O De Nieuwe Doelen, 210916 I&O B&A Rekenkameronderzoek, 210909 I&O Omgevingswet, notitie reikwijdte en detailniveau, 210909 B&A Transitievisie warmte Gorinchem 1.0., 210902 I&O Transitievisie warmte Gorinchem 1.0, 210902 I&O Maatschappelijk accommodatiebeleid, 210902 I&O De Nieuwe Doelen, 210902 B&A Verordening Jeugdhulp, 210902 B&A Tiny houses, I&O Arbeidsmigranten, 210701 I&O Corona maatregelen economie, 210701 I&O Kijk op de Wijk en 210701 I&O Veilig Thuis worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming ongewijzigd vastgesteld. 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit het college.

De voorzitter: Vandaag is één vraag binnengekomen. Zoals u weet, is in de agendacommissie de afspraak gemaakt dat vragen voor het vragenuurtje uiterlijk maandag 24.00 uur binnen moeten zijn, tenzij er een actuele en/of dringende aanleiding voor is. De griffier en ik hebben ons daarover beraden en geconstateerd dat het inderdaad een actuele en ook dringende aangelegenheid betreft. Derhalve krijgt de heer Wientjes de gelegenheid zijn vraag te stellen. De betrokken wethouder heeft mij desgevraagd laten weten dat er waarschijnlijk ook antwoord op gegeven zal kunnen worden. Het woord is aan de heer Wientjes. De heer Wientjes: Dank u, voorzitter. De zaak is inderdaad actueel en heeft zich gisteren en vannacht voorgedaan naar aanleiding van een ongeval op de A15, als ik het goed heb begrepen met een vrachtauto en een brand erbij. Overdag waren er het ongeluk en het opruimen en ’s avonds de herstelwerkzaamheden aan het wegdek. Dat heeft geleid tot gigantische files op de snelweg, maar ook de stad Gorinchem heeft ontzettend veel last gehad van het verkeer, omdat, zoals de politie mij meldde, Gorinchem als stad is meegenomen in de omleiding. Het heeft geleid tot een onvoorstelbaar grote stroom aan J-4

verkeer in onze stad, en niet alleen personenauto’s, maar ook heel veel vrachtauto’s, zelfs vrachtauto’s met gevaarlijke lading. Zelf heb ik, toen ik bij mijn huis wegging en de stad uitreed tot bij het laatste kruispunt in Gorinchem-Oost 85 vrachtauto’s geteld: één grote file, iedereen stond stil. Dat was in de middag, maar het heeft ook geleid tot een aanhoudende stroom aan verkeer in de avond, want wat bleek: toen werd de snelweg afgesloten voor reparatie aan het wegdek. Zo was de situatie. De conclusie is dat heel veel verkeer dat niet bestemmingsverkeer was door onze stad is gegaan, en heel veel zwaar verkeer bovendien. Vragen aan het college. Bent u het met me eens dat dit een ongewenste en zelfs gevaarlijke situatie is die eigenlijk niet had mogen plaatsvinden en waarvan we moeten proberen dat in de toek ook niet meer te laten plaatsvinden? Wie was gisteren en vannacht verantwoordelijk voor de veiligheid binnen B&W? Wie was, zeg maar, de burgemeester van dienst? Wie is verantwoordelijk voor het verkeersmanagement op de snelweg? Is er contact geweest met degenen die op de snelweg verantwoordelijk zijn voor het managen van het verkeer daar? Is overwogen in te grijpen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom is er dan niets gedaan en wat is de situatie geworden? De laatste vraag is: wat gaat u in de toekomst ondernemen om dit soort situaties te vermijden? Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Namens het college zal de heer Van der Geest een poging wagen om uw vragen te beantwoorden. Wethouder Van der Geest: Dank u wel, voorzitter, en de heer Wientjes dank voor zijn vragen. Zoals u al zei, voorzitter, was vanmiddag pas laat bekend dat hierover vragen zouden worden gesteld, maar waren de exacte vragen nog niet bekend. Ik zal een poging doen om ze te beantwoorden, en dat kan ik alleen maar doen omdat ambtenaren vanmiddag heel druk bezig zijn geweest om te bellen met onder andere Rijkswaterstaat, de politie en andere hulpdiensten. Allereerst is het natuurlijk een incident en gelukkig zijn de chauffeurs, zoals ook uit de krantenberichten blijkt, ongedeerd gebleven. Wel is er flink wat schade aan de weg geweest, bij de afslag, en die is tussen negen en vijf vannacht hersteld door Rijkswaterstaat, maar wel met een enorme verkeersopstopping als gevolg. Van Rijkswaterstaat hebben wij begrepen dat het de Verkeerscentrale al snel duidelijk was dat het een ongeval met een langdurige impact zou zijn. De rijbanen waren ook volledig afgesloten en er is heel snel een grootschalige omleiding ingezet. Die omleiding begon al bij knooppunt Deil, dus bij de kruising van de A2 en de A15. Het verkeer werd richting het zuiden omgeleid via de A59 en naar het noorden via de A2 en de A27.

Het is ook goed te vermelden dat een weginspecteur van de provincie assistentie heeft verleend door bij de afrit Arkel, dus Gorinchem-Oost, al het vrachtverkeer, inclusief dat met gevaarlijke stoffen, richting Tiel te sturen. Er zijn drie tekstkarren geplaatst en er is volop over bericht via de verkeersinformatie. Toch heeft een deel van het vrachtverkeer en het gewone verkeer, waarschijnlijk op basis van lokale kennis, of een GPS-systeem, ervoor gekozen binnendoor routes te nemen. Ook van de politie kregen wij te horen dat ondanks de grootschalige omleidingen de nodige automobilisten dat advies negeerden.

J-5

Zoals gezegd, betreft dit een incident, dus vermijden kunnen we dit soort dingen helaas nooit. Bij een reguliere afsluiting zijn er gewoon goede afstemmingsafspraken met Rijkswaterstaat en de hulpdiensten en zijn de nodige maatregelen te nemen om de overlast te beperken. Vanuit dat kader zijn we als gemeente Gorinchem, samen met de andere gemeenten, waterschappen en provincies rond de A27, met elkaar, maar vooral met Rijkswaterstaat en I&W in gesprek over mogelijkheden om tijdens de verbreding de hinder op ons onderliggende wegennetwerk te beperken. Wij zijn er als gemeenten, waterschappen en provincies van overtuigd dat de wegbeheerder, Rijkswaterstaat, primair verantwoordelijk is en I&W als opdrachtgever, dus ook financieel. Het kan wel zijn dat wij op ons onderliggende wegennet nog maatregelen moeten nemen, en dat doen wij uiteraard in samenspraak met de hulpdiensten. Als het over financiën gaat, komen we daarvoor met een voorstel richting uw raad, maar het is goed te benadrukken dat Rijkswaterstaat en I&W wat ons betreft hiervoor als veroorzakers verantwoordelijk zijn. Als het goed is, heb ik hiermee de meeste vragen van de heer Wientjes beantwoord, behalve dan de vraag wie de burgemeester van dienst was. Zoals de voorzitter aan het begin van de vergadering heeft gemeld, is de burgemeester op vakantie. Locoburgemeester is de heer Van Zanten. De voorzitter: Dank u wel.

Heeft de heer Wientjes nog behoefte aan een korte verduidelijkingsvraag? De heer Wientjes: Ik wil er kort wel even op reageren. Als er een verantwoordelijke is, is dat de burgemeester, of degene die hem/haar vervangt. Mijn vraag was wat die heeft gedaan. Rijkswaterstaat beheert weliswaar de snelwegen, maar voor de wegen in Gorinchem is volgens mij de gemeente verantwoordelijk, zeker voor de veiligheid in Gorinchem en het was nu juist de veiligheid die hier in het geding was door de vele vrachtauto’s en de gevaarlijke situaties op de rotondes met al die grote vrachtauto’s. Wat heeft de burgemeester van dienst daaraan gedaan? Als ik het goed begrijp, heeft hij er niks aan gedaan en dat vind ik toch wel een kwalijke zaak. Misschien is dat iets wat nog een beetje verduidelijkt dient te worden, en ook de vraag hoe we dat in de toekomst gaan doen, want bij de stadsgrens begint onze verantwoordelijkheid en hoe gaan we die invullen met onze lokale politie? De voorzitter: Dank u wel. Meneer Van der Geest. Wethouder Van der Geest: Voorzitter. Volgens mij is het goed te blijven benadrukken dat Rijkswaterstaat verantwoordelijk is voor de wegen. Zij heeft de omleidingen ingezet zoals die horen en zoals dat volgens de plannen gaat. Wij kunnen natuurlijk niet voorkomen dat er ook verkeer over onze wegen gaat.

De heer Wientjes had het in dat verband ook nog over vrachtwagens met gevaarlijke stoffen en dat kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn, want er zijn geen routes voor gevaarlijke stoffen. Wij zullen nog nagaan of dat gebeurd is en zo nodig zullen we daarover contact opnemen met I&W en de Inspectie Leefomgeving en Transport. Voor zover ik weet zijn er geen extra maatregelen genomen en is er ook niet over nagedacht om dat te doen. Dit zijn incidenten en die zullen we helaas af en toe meemaken, maar gelukkig zijn het incidenten, ook op ons onderliggend wegennet.

J-6

De heer Wientjes: Maar – voorzitter, als u mij toestaat – de gevolgen waren zeer gevaarlijk. Ik begrijp dat er niks is gebeurd en dat vind ik afkeurenswaardig en ook gevaarlijk. Ik zou willen oproepen om daar in de toekomst wat aan te doen. Wie er financieel verantwoordelijk was, is niet mijn vraag, dus het betoog daarover vond ik niet zo relevant. Het is wel raar dat wij niet zelf de verantwoordelijkheid nemen om ervoor te zorgen dat de wegen in onze stad veilig zijn, want daarvoor zijn wij volgens mij zelf verantwoordelijk en niet Rijkswaterstaat. De voorzitter: Dank u wel. In uw laatste bijdrage heb ik geen vraag meer gehoord, wel een opvatting en daar heeft het college kennis van genomen. Hiermee zijn wij aan het einde gekomen van het vragenuurtje. 6.

Hamerstukken.

6.a Meicirculaire gemeentefonds 2021 (2021-752701)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.b Onderzoek rekenkamercommissie – Meldingen Openbare Ruimte (2021758208)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.c Benoeming 3e plaatsvervangend griffier (2021-760728)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.d Verordening Jeugdhulp Gorinchem (2021-759356)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.e. Transitievisie Warmte Gorinchem 1.0 (2021-755753)

De voorzitter: De fractie van GroenLinks heeft aangegeven een stemverklaring te willen afleggen. Ik vertegenwoordig de fractie van GroenLinks en daarom verzoek ik de heer Onvlee even het voorzitterschap van mij over te nemen. (Het voorzitterschap wordt overgedragen aan de heer L.A. Onvlee) De voorzitter: Het woord is aan de heer Van Breemen. De heer Van Breemen: Dank u wel. Voorzitter. GroenLinks onderschrijft uiteraard de ambities van de transitievisie en is dus van harte voor beslispunt 1, maar zoals wij ook al bij de behandeling van de perspectiefnota hebben betoogd, vinden wij de uitvoering laten afhangen van Rijksgelden afbreuk doen aan de ambities van deze gemeente. Wij gaan liever uit van vertrouwen en geloof in de eigen ambities dan van een terughoudende houding en een voorbehoud voor J-7

rijksgelden, vandaar dat GroenLinks, zoals ook al aangegeven in B&A, geacht wil worden tegen beslispunt 2 te hebben gestemd. Zonder hoofdelijke stemming wordt hierna conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten, onder aantekening dat de fractie van GroenLinks geacht wil worden tegen besluitpunt 2 te hebben gestemd. (Het voorzitterschap wordt overgenomen door de heer R.J.J. van Breemen.) 7.

Bespreekstukken.

7.a Verklaring van geen bedenkingen voor het plaatsen van 10 tiny houses voor 10 jaar bij Waaldijk 20 te Dalem (2021-751060)

De voorzitter: Voor de behandeling van dit voorstel heeft zich een aantal sprekers aangemeld. Als eerste is het woord aan de heer Hassouna namens D66. De heer Hassouna: Dank u, voorzitter, en goedenavond allen. D66 is voor het stimuleren van groepswoonvormen en eigen-initiatiefwoningen, zoals de tiny houses, gepresenteerd door de initiatiefnemers , met respect voor de natuur, biologische fruitteelt vanuit een duurzaam gedachtegoed. Dus ja, wij werden hier eigenlijk wel vrolijk van. Klaarblijkelijk is er ook behoefte aan dergelijke tiny houses. Al met al is het een heel mooi initiatief, dat bovendien ook nog eens tijdelijk van aard is. Voor wat betreft de zienswijze van de heer Verschoor: we begrijpen de zorgen en hoewel wij denken, en erop moeten vertrouwen, dat de gemeente haar huiswerk goed heeft gedaan, hielden wij toen toch een slag om de arm en vroegen wij de wethouder of het wellicht niet goed was het zekere voor het onzekere te nemen en een HIA als instrument in te zetten, om toch uiterste zorgvuldigheid en doelmatigheid te betrachten. Daarbij gaf de wethouder aan dat een dergelijk instrument alleen van toepassing is op grote projecten en niet op een dergelijk kleinschalig initiatief. Wel deed hij een aantal toezeggingen, waaronder een evaluatie van het Kwaliteitsteam Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Begin deze week mochten wij daarover een brief ontvangen en die was voor ons reden om een amendement op te stellen, dat luidt als volgt: Amendement A1 De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 23 september 2021; ondergetekenden stellen het volgende amendement voor: punt 2 toe te voegen aan het raadsbesluit bij het raadsvoorstel ‘Verklaring van geen bedenkingen voor het plaatsen van 10 tiny houses voor 10 jaar bij Waaldijk 20 te Dalem’: 2. Onder voorbehoud van het voldoen aan de randvoorwaarden zoals gesteld in de brief van het Kwaliteitsteam Nieuwe Hollandse Waterlinie met als onderwerp ‘voorlopig advies ontwikkeling 10 tiny houses aan de Dalemse Zeiving’ d.d. 20 september 2021 a. dat de visuele integriteit van het militaire stelsel niet wordt aangetast b. geen negatief effect zal hebben op de landschappelijke waarde van de directe omgeving van het fort.

Dank u wel, voorzitter.

J-8

De voorzitter: Dank u wel. Uw amendement is ingediend via de mail en zal onderwerp uitmaken van de beraadslagingen. De griffie zal ervoor zorgen dat het amendement zo spoedig mogelijk op iBabs verschijnt. De volgende op mijn lijstje is mevrouw Hamann, die echter heeft verzocht haar als laatste het woord te geven. Omdat zij ook een motie had aangekondigd, wil ik toch graag even van haar weten of zij nog steeds van plan is die in te dienen. Zo ja, dan zou ik haar toch willen adviseren nú het woord te voeren. Mevrouw Hamann: Nee, voorzitter, wij dienen de motie niet in. De voorzitter: Goed, dan zal ik uw verzoek honoreren en u als laatste het woord geven. Het woord is nu aan mevrouw Stevens namens de SP. Mevrouw Stevens: Dank u wel, voorzitter. Ik kan vanavond redelijk kort zijn. Tiny houses zijn een leuke manier om het wonen in Nederland gevarieerd en creatief te maken, dus daar moet Gorinchem natuurlijk positief tegenover staan, vooropgesteld dat ze geen oplossing gaan worden voor de groteske wooncrisis waar we nu mee te maken hebben. Het is een feit dat we nog steeds alles moeten inzetten voor een toename, maar ook het behoud van betaalbare woningen, speciaal voor de mensen met de kleinste portemonnees. Ondanks deze kanttekening is de SP wel positief over de tiny houses, mits er geen overbodige problemen ontstaan tijdens het proces.

Het Kwaliteitsteam Nieuwe Hollandse Waterlinie schreef in haar brief dat de cultuurhistorische analyse te summier is en dat lijkt mij zeer onwenselijk. Daarom is het amendement van D66 in onze ogen logisch, opdat deze voorwaarden worden verankerd in het voorstel – altijd handig voor het college in de toekomst. Aangezien mevrouw Hamann haar motie niet indient, heb ik daar verder geen vragen over. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Bahlmann namens Stadsbelang. De heer Bahlmann: Dank u wel, voorzitter. Stadsbelang is er voorstander van om ruimte te geven aan nieuwe woonvormen. Het voorstel met betrekking tot tiny houses is voor onze stad een nieuwe woonvorm, dus willen wij hier graag ruimte voor bieden. Tijdens een I&O en B&A heeft onze fractie haar bedenkingen duidelijk gemaakt. Wij vroegen om een advies van het Kwaliteitsteam Nieuwe Hollandse Waterlinie, opdat de benoeming van de Nieuwe Hollandse Waterlinie als Unesco Werelderfgoed niet in het geding zou komen. Dat advies is gekomen. Door wethouder Van Doesburg is toegezegd dat de maximale nokhoogte in de vergunning zal worden aangepast van zes naar vijf meter, wat voldoende is voor de aanvrage. Voor ons liggen daardoor geen obstakels meer in de weg. Wij zullen akkoord gaan, indien het advies van het kwaliteitsteam in het raadsvoorstel wordt meegenomen.

Het amendement van D66 vraagt om het voorlopig advies van het kwaliteitsteam te borgen in het raadsvoorstel. Daar kunnen wij ons volledig in vinden, dus wij zullen met dit amendement instemmen. Dat was het, voorzitter, dank u wel.

J-9

(Het voorzitterschap wordt overgedragen aan de heer L.A. Onvlee) De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de heer Van Breemen. De heer Van Breemen: Dank u wel. Voorzitter. GroenLinks is voorstander van nieuwe woonvormen en kleinschalig, en bovendien duurzaam wonen. Hoewel het college zegt dat er alleen ruimtelijke bezwaren kunnen zijn tegen het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen, wat ongetwijfeld zo zal zijn, vinden wij het toch goed om eerst wat over de inhoud te zeggen… (Verbinding verbroken) De voorzitter: Ik hoor dat de verbinding is hersteld. Excuus voor het ongemak. Ik verzoek de heer Van Breemen zijn betoog te vervolgen ergens in het begin. De heer Van Breemen: Ik ga een klein stukje terug. Kanttekening wat GroenLinks betreft is wel dat de term tiny house tegenwoordig nogal vrijelijk gebruikt wordt. Oorspronkelijk was een tiny house een huis op wielen, of op een vaste plek tegenwoordig waar permanent kan worden gewoond. Het zijn dus met nadruk geen vakantiehuisjes. Vaak, maar niet altijd, wonen de bewoners er vanuit idealistische motieven. Een belangrijk kenmerk is ook dat een tiny house niet prefab is, maar dat de bewoners nauw betrokken zijn bij ontwerp en bouw van hun tiny house. Als je ergens tien dezelfde huisjes in een weiland neerzet, wordt het toch wel verdacht veel een recreatiepark en niet een tiny house park.

Maar het college zegt dat we het alleen maar over het proces mogen hebben, dus dat doen we dan ook. De ruimtelijke vraag. GroenLinks is eigenlijk van mening dat deze aanvraag via een officiële bestemmingsplanwijziging had gemoeten en niet via een omgevingsvergunning. Het kan via een omgevingsvergunning, en ik snap ook wel dat het college daarvoor kiest, maar ik als raadslid zou dat niet gedaan hebben, want bij een plan als dit, met een vrij langdurige en toch best flinke ruimtelijke impact, zou je het als raad in onze ogen zelf in de hand moeten hebben en het niet aan het college moeten overlaten in een omgevingsvergunning en de raad slechts een verklaring van geen bedenkingen laten afgeven. Wat ons betreft geeft de omgevingsvergunning niet voldoende zekerheden en het advies van de Nieuwe Waterlinie-commissie maakt die onzekerheid alleen maar groter. Wat ons betreft zouden wij dus liever een echte bestemmingsplanwijziging hebben en niet deze omgevingsvergunning. Wij zullen daarom het voorstel, hoewel de inhoud ons erg aanspreekt, niet steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. We gaan door met de heer Oostrum. De heer Oostrum: Dank u wel, voorzitter. De situatie op de woningmarkt is erg zorgelijk, en dan druk ik me nog voorzichtig uit.

Het vraagt gewoon om experimenten, naast andere maatregelen die later aan de orde komen, maar daar zal onze heer Hachhouch ongetwijfeld het zijne over zeggen. Dat wil niet zeggen dat alles overal moet kunnen, dus wij blijven kritisch kijken naar innovaties, zoals bijvoorbeeld tiny houses. Wij constateren dat een project met tien tiny houses op deze plek wat ons betreft mogelijk zou moeten J - 10

zijn, mits het met de nodige zorg wordt uitgevoerd. Die nodige zorg wordt nog een keer extra benadrukt in het amendement dat D66 heeft ingediend en dat steunen wij dan ook van harte. Ook in volgende situaties zullen wij kritisch blijven op tiny houses, maar het blijft een van de oplossingen die ons kunnen helpen om de woningnoodproblematiek voor velen op te lossen. Dank u wel. (Het voorzitterschap wordt overgenomen door de heer R.J.J. van Breemen.) De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord nu aan de heer Onvlee namens het CDA. De heer Onvlee: Dank u wel, voorzitter. De vorige keer gaven wij al aan dat wij enthousiast zijn over tiny houses en dat het een mooie manier is om ook het woningtekort aan te pakken. Het zijn weliswaar slechts 10 woningen, maar toch zijn wij er enthousiast over, ook omdat het een leuke manier van wonen is. Wat geschrokken zijn wij van het advies van het Kwaliteitsteam Nieuwe Hollandse Waterlinie. Binnen de fractie vroegen wij ons af hoe hiermee om te gaan. Zonet hebben we een amendement voorbij zien komen en wij zijn ervan overtuigd dat dat een goede dekking en borging aangeeft om er op een goede manier mee om te gaan. Dat amendement zullen we dus steunen en daarmee kunnen we uiteindelijk ook instemmen met het raadsvoorstel. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan mevrouw Pellikaan van Democraten Gorinchem. Mevrouw Pellikaan: Voorzitter.

Onze fractie juicht de komst van tiny houses toe. Het is een bijzondere manier van wonen en wij zijn er groot voorstander van. Voor de ontwikkeling van de tien tiny houses die vanavond voorligt wordt een heel mooi stukje Gorinchem beoogd en dat vraagt uiteraard zorgvuldig onderzoek. Fijn dat dit is uitgevoerd door meerdere partijen. Zelfs het Kwaliteitsteam van de Nieuwe Hollandse Waterlinie heeft voor onze laatste vergadering over dit onderwerp en vanavond haar licht over het voorstel kunnen laten schijnen. Ook dat stemt positief, maar met een ja, tenzij. Het team adviseert namelijk aanvullende informatie alvorens de borging honderd procent zeker kan worden gegarandeerd. Fijn dat D66 hierover direct een amendement heeft voorbereid dat in deze garantie voorziet. Wij stemmen dan ook voor het amendement en ook voor het raadsvoorstel. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, dan is het woord aan mevrouw Mager namens de VVD. Mevrouw Mager: Ja, voorzitter, dank u wel. We zien hier een heel mooi particulier initiatief, dat wil ik toch wel benadrukken: het is een initiatief, ingediend bij de gemeente. De VVD vraagt zich oprecht af waarom we pas na vier jaar deze week een indicatie van het Kwaliteitsteam Nieuwe Hollandse Waterlinie hebben kunnen krijgen van het college. We constateren dus dat het proces niet goed gelopen is.

Wat dat betreft zijn wij het met GroenLinks eens dat een bestemmingsplan echt beter was geweest. Daarin zie je klip-enklaar wat wel en niet kan, waardoor de indieners precies zouden weten waar ze aan toe zijn, zonder een onzorgvuldig proces als nu is verlopen. Het college had de plicht de indieners te laten weten wat de randvoorwaarden zijn, waarbij ook de provincie en de J - 11

Nieuwe Hollandse Waterlinie een rol hebben. De zienswijze van de heer Verschoor vinden wij dan ook zeer begrijpelijk. Een niet transparant verlopen proces, dat ook nog niet is afgerond, en toch vraagt u ons nu om een verklaring van geen bedenkingen te geven. Het amendement zie ik als een lapmiddel. Het maakt het een en ander goed, maar hoe gek wil je het hebben? Onder voorbehoud een verklaring van geen bedenkingen afgeven, dat is toch niet transparant en zo willen wij toch niet te boek staan? Het is wel een welkome aanvulling en daarom hoort de VVD graag van de wethouder hoe hij wil omgaan met het voorbehoud en of hij kan toezeggen dat bij de raad zal worden teruggekomen als aan dat voorbehoud is voldaan. Immers, pas dan zou de verklaring van geen bedenkingen van de raad kunnen ingaan. Ik ben heel benieuwd hoe de wethouder wil omgaan met het zojuist ingediende amendement. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mijn lijstje is tot slot het woord aan mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. We zijn allemaal in een vreugdevolle stemming. Wethouder Van Zanten refereerde er bij de aanvang van deze vergadering al aan: de Nieuwe Hollandse Waterlinie is toegevoegd aan de Unesco Werelderfgoedlijst en we hebben ook nog de grootste vesting én de allermooiste. Het kan niet beter.

Dat vraagt, nee: schreeuwt, om bijzondere actie van de gemeente, want zo’n kans krijg je nooit meer. Wat schetst echter onze verbazing: dit college zit op haar handen en wil instemmen met de bouw van tien tiny houses midden in het liniegebied, op een landgoed pal naast Fort Vuren. We worden weer overladen met een hele berg documenten, maar de belangrijkste, het advies van het Kwaliteitsteam Nieuwe Hollandse Waterlinie, ontvingen wij pas op dinsdag 21 september, dus eergisteren. Daarin wordt onder meer aangegeven dat het ontbreekt aan een beeldkwaliteitsplan. Het voornemen van B&W om hiervoor toestemming te verlenen vinden wij dus zeer voorbarig, want het plan is helemaal nog niet voldoende uitgewerkt. Ook wij pleiten voor een bestemmingsplanwijziging, zodat we een normale procedure kunnen doorlopen en niet, zoals nu, dit maar even zo regelen. Tijdens de B&A-sessie hebben wij meteen al aangegeven geen voorstander te zijn van deze ontwikkeling, niet omdat wij tegen tiny houses zijn, integendeel: wij kennen tal van geslaagde voorbeelden op daarvoor geschikte locaties. Daarover zal ik nu niet uitweiden. Het gaat dus om de locatie, de boomgaard behorend bij het landgoed midden in Unesco Werelderfgoed, het liniegebied. Dan willen wij als eerste weten wat Unesco, of in dit geval het kwaliteitsteam, daarvan vindt.

Je kunt die status namelijk ook maar zo weer kwijtraken en dat willen wij niet riskeren. Wij willen ook niet riskeren dat initiatiefnemers en toekomstige bewoners blij gemaakt worden met een dode mus. Het kan op deze locatie namelijk niet zo gemakkelijk. Kijk maar eens naar andere bouwplannen in erfgoedgebied die zijn afgeschoten. Tijdens de eerder genoemde B&A-sessie over dit onderwerp hebben wij een gezamenlijke motie aangekondigd voor een HIA, Heritage Impact Assessment. Dat was eigenlijk een noodgreep, omdat we namelijk geen bestemmingsplanprocedure volgen. Dit voorstel is nu gedeeltelijk ingehaald door de brief van het kwaliteitsteam die afgelopen dinsdag net binnenkwam. D66 komt nu zelf met een amendement, zonder overleg, en dat vinden wij jammer, maar wij dienen onze motie nu in ieder geval niet meer in. J - 12

Voorzitter. Het zal duidelijk zijn: wij kunnen niet instemmen met dit plan, om de volgende redenen. De locatie is werelderfgoed en het ontbreekt aan een goed beeldkwaliteitsplan. Wij denken niet dat het bij tien tiny houses blijft, maar dat het er misschien wel zo’n twintig kunnen worden. Wij geloven ook niet dat ze na tien jaar verwijderd worden. Met parkeerplaatsen en opstallen zal hier een kleine nederzetting ontstaan. Een van de argumenten is behoud van de boomgaard. Bestaat die boomgaard dan over tien jaar niet meer? Voorzitter, wij hebben het eens uitgerekend: tien tiny houses met een huur van 700 tot 1000 euro per maand – dat kosten ze namelijk – en ze hebben een levensduur van ongeveer 30 jaar. Het is gewoon een verdienmodel, en dat komt niet uit in tien jaar tijd. Ook zal er een precedentwerking van uitgaan, denken wij. Willen wij dan een landschap rondom Gorinchem met meerdere van dit soort enclaves? Nou, dan moet de gemeenteraad daar maar eens over discussiëren, vinden wij. Het andere argument is de woningnood, maar die wordt hiermee nauwelijks verlicht. Volgens dit voorstel dient iedere huurder na tien jaar te vertrekken, dus zoveel woningnood los je daar niet mee op. Ten slotte: de buurgemeenten en de provincie zijn helemaal niet bij dit overleg betrokken geweest. Voorzitter.

De wethouder vond een HIA een paardenmiddel, wij vinden het politiek opportunisme om hiermee in te stemmen. Wij zien uit naar andere alternatieve woonvormen die wel haalbaar zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Helaas bent u toch niet de laatste spreker is mij gebleken, want de heer Barth heeft zich alsnog gemeld als woordvoerder. Hij heeft het woord, de heer Barth namens ChristenUnie/SGP. De heer Barth: Dank, voorzitter. Tiny houses in het buitengebied: het was echt even schrikken toen we dit voorstel tot ons kregen, want het beschermde buitengebied is voor elke Gorcumer in vijf minuten fietsen beschikbaar om ervan te genieten. De ChristenUnie/SGP vindt dat we dat buitengebied zo moeten houden en beschermen. Goed. Daarnaast hebben wij dit burgerinitiatief ontvangen, mede ook om de bijzondere boomgaard te kunnen behouden en meer open te maken voor het publiek. Dat is sympathiek, maar hoe rijmen wij die twee zaken met elkaar: het behouden van die mooie groene omgeving in het buitengebied en toch het toestaan van tiny houses? Wij hebben daarom de wethouder tijdens de parallelsessie gevraagd om twee toezeggingen, en die hebben wij ook ontvangen. Wij hebben gezien dat in de conceptvergunning expliciet is opgenomen dat de nokhoogte van 6 naar 5 meter is verlaagd, maar het belangrijkste deel: dat tien tiny houses zeg maar opgenomen moeten worden in het groen.

Dat is een heel belangrijk punt. Feitelijk komt het amendement van D66 daar dicht bij in de buurt en wij zullen dan ook voor dat amendement stemmen. Wij verwachten eigenlijk dat de wethouder dat amendement vlekkeloos kan overnemen, want of we het nu hebben over opname van de tiny houses in het groen, of dat de tiny houses de directe omgeving van Fort Vuren niet aantasten: dat ligt zo dicht bij elkaar dat ik me niet kan voorstellen dat het college daar negatief over zou adviseren. Ten slotte nog één punt. Waarom is het college nu gekomen met een verklaring van geen bedenkingen? Dit heeft het hele proces wat ingewikkeld gemaakt. Suggestie aan het

J - 13

college: houd het richting de toekomst asjeblieft helder voor zowel de raad als voor de initiatiefnemers. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee zijn we het aan het einde gekomen van de eerste termijn van de raad en is het woord namens het college aan wethouder Van Doesburg. Wethouder Van Doesburg: Voorzitter, dank u wel. Laat ik meteen maar op het amendement ingaan, zeker na de aanmoedigende woorden van de heer Barth. Wij kunnen positief adviseren over het amendement, omdat het precies de ruimte biedt die nodig is om gestalte te geven aan de eerder gedane toezegging, namelijk om het advies van het Kwaliteitsteam NHW in dit proces te implementeren. Het zorgt er ook voor dat voldaan kan worden aan het belangrijkste deel van het advies, namelijk juridisch te borgen dat de kwaliteitseisen zoals nu geformuleerd in het vergunningproces worden meegenomen. De SP noemde nog even de wooncrisis. Ik vind het wel terecht dat dat even aangehaald wordt, want we hebben gewoon met z’n allen te maken met een enorme wooncrisis waar hard aan gewerkt moet worden. Ik ben het zeker ook eens met iedereen die zegt dat hiermee de wooncrisis niet opgelost zal worden. Dat is ook helemaal niet de insteek. Er zijn ook andere aspecten van creatieve nieuwe woonvormen, zoals de tiny houses, die van belang zijn, bijvoorbeeld de zorg voor biodiversiteit in je gemeente, in je stad in dit geval.

Daar draagt dit initiatief natuurlijk ook aan bij. Ook het openbaar maken van natuurgebieden voor meer dan alleen de eigenaren vinden wij een sympathiek onderdeel van dit plan. Dan vragen over de procedure. Ik hoop dat ik de heer Van Breemen ervan kan overtuigen om voor te stemmen, want wij hebben juist heel bewust voor deze zorgvuldige en uitgebreide procedure gekozen. We zouden voor een ontwikkeling van deze omvang ook voor een kruimelprocedure gekozen kunnen hebben, maar er is juist gekozen voor een procedure die erop ziet dat dit een stedelijke ontwikkeling zou zijn. Waarom zo’n vergunningenprocedure en geen bestemmingsplanwijziging? Nou, in de eerste plaats omdat het over een tijdelijk project gaat. Die tijdelijkheid kun je maar één keer regelen, en dat doe je in een omgevingsvergunningprocedure en niet in een bestemmingsplanprocedure. Die tijdelijkheid is een belangrijk onderdeel van het project. Daarbij komt dat er ook in de omgevingsvergunningprocedure voor is gezorgd dat raadsleden input op de inhoud konden leveren tijdens de sessies die hierover geweest zijn. In die zin denk ik dat we juist een goede procedure gevolgd hebben, en dat hebben we ook heel zorgvuldig gedaan. De opmerkingen die door VVD en Gorcum Actief zijn gemaakt over een niet transparante en onzorgvuldig procedure slaan de plank echt mis.

De procedures zijn juist heel zorgvuldig gevolgd en goed doorgesproken met alle betrokkenen. Het advies dat nu van de liniecommissie is opgevraagd is, laat ik het zo zeggen: een extra service van de zaak. Er is één bezwaarmaker met betrekking tot dit project, die heeft de suggestie gedaan om een advies van deze liniecommissie op te vragen en dat hebben wij toegezegd en gedaan. Het is niet de taak en ook niet de rol van de liniecommissie NHW om in dit proces en dit soort zaken te adviseren. De voorzitter: Mevrouw Mager heeft een interruptie. Mevrouw Mager: Ja, voorzitter, dank u wel. Over dat zorgvuldig doorlopen proces verschillen we dan van mening. Ik heb alleen de voorkant van het proces gezien, en dat J - 14

was een I&O die heel vragen opriep, waarin twee partijen tegenover elkaar stonden, wat we als gemeente echt niet moeten willen, en een verzoek van meer dan één raadslid voor het inwinnen van een onpartijdig advies vanuit de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Dat advies hebben we deze week pas gekregen. Als je als raadslid pas drie dagen voordat je een besluit moet nemen een toegevoegd stuk krijgt, dat zeker van waarde is om je beslissing op te kunnen waarderen, noem ik dat onzorgvuldig. De voorzitter: Wethouder Van Doesburg. Wethouder Van Doesburg: De reden waarom dit advies er nu pas ligt heeft ook te maken met de aard van die kwaliteitscommissie. Deze commissie is in 2004 in het leven geroepen om grote, gebiedsoverschrijdende ontwikkelingen in relatie tot de Nieuwe Hollandse Waterlinie te beoordelen en daarover te adviseren aan de deelnemende provincies. Het is zelfs zo dat onze provincie daarin niet eens deelneemt, gelet op de beperkte deelname in de Nieuwe Hollandse Waterlinie door Zuid-Holland. Utrecht en Gelderland zijn daar wel in vertegenwoordigd. Deze adviescommissie is dan ook in het leven geroepen om de gedeputeerden van die provincies te adviseren over grote ontwikkelingen. Ik ben de commissie dus heel dankbaar dat zij hiervoor toch de ruimte heeft genomen.

De commissie komt vier keer per jaar bijeen en dat zorgt ervoor dat het niet zo makkelijk in haar agenda is te schuiven. Ik ben er heel blij mee dat zij zich bereid heeft getoond om ons te helpen in dezen en dat op die manier even in haar agenda te passen, zodat ze toch nog ook die uitzondering kon maken en aan een wethouder een advies kon geven, wat ze doorgaans niet doet. Wij zijn er heel blij mee, want daar leren we ook weer wat van met z’n allen. Tegelijkertijd heeft u de zekerheid dat adviezen zoals die ingebracht zijn in het vervolg van de procedure en bij de vergunningverlening ingepast gaan worden. Dat maakt alles wat gedaan is, laten we zeggen: dubbel zo zorgvuldig. De voorzitter: Mevrouw Mager heeft wederom een reactie. Mevrouw Mager: Dank voor de toelichting van de wethouder. Het is inderdaad heel goed dat we nu dit beeld van het kwaliteitsteam voor ons hebben liggen. Ik denk dat het voor alle partijen goed is: voor indieners, voor de gemeente, maar ook voor in de toekomst. Dat laat echter onverlet dat het niet fijn is om het pas drie dagen voor de raadsvergadering te ontvangen, mede gezien het feit dat dit traject al vier jaar loopt, en dat zijn toch al zestien vergaderingen van deze commissie. De voorzitter: Wethouder Van Doesburg. Wethouder Van Doesburg: Daar heeft u helemaal gelijk in.

Ook door Gorcum Actief is beweerd dat het proces niet transparant en zorgvuldig zou zijn. Ik wil dat weerspreken. Laten we niet vergeten dat ambtelijk ook veel energie is gestoken in het proces om te komen tot de Unesco-nominatie, en dan ook nog het behalen van die status. Dat is gebeurd omdat ook in alle voorgaande trajecten heel goed is omgegaan met vergunningtrajecten, herbestemmingen, enz. Daarom hebben we dit ook voor elkaar gekregen, omdat deze zelfde ambtenaren dat al die tijd heel zorgvuldig gedaan hebben. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Hamann. J - 15

Mevrouw Hamann: De wethouder beweert steeds dat ik termen als ‘niet transparant’ en ‘onzorgvuldig’ zou hebben gebruikt, maar dat staat niet in mijn betoog. Wij hebben wel problemen met het voorstel, maar daar liggen andere argumenten aan ten grondslag. Wij vinden eigenlijk dat er procedureel gezien een bestemmingsplanprocedurewisseling zou moeten zijn en dat je, als je het over het buitengebied hebt, daarover in de gemeenteraad moet praten. Dat is niet gebeurd. Wethouder Van Doesburg: Dank u wel voor die toelichting. De eerdere vraag “waarom deze procedure?” meen ik al te hebben toegelicht, en dat is dan ook de juiste procedure. Volgens mij heb ik hiermee alle vragen beantwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of er behoefte is aan een tweede termijn. De heer Hassouna namens D66. De heer Hassouna: Voorzitter. Ik wil de wethouder alleen even danken voor zijn positieve advies over ons amendement. De voorzitter: Mevrouw Mager. Mevrouw Mager: Sorry dat ik nog even in beeld kom, maar waar de wethouder meende alle vragen te hebben beantwoord, wil ik er toch even op wijzen dat dat niet geldt voor mijn vraag hoe hij dadelijk denkt om te gaan met de uitvoering van het amendement als tegemoet is gekomen aan het voorbehoud. Is hij voornemens de raad te laten weten wanneer het voorbehoud op ‘geen bedenkingen’ daadwerkelijk is opgeheven? De voorzitter: De wethouder.

Wethouder Van Doesburg: Wij zullen u erover berichten als de omgevingsvergunning verleend kan worden omdat voldaan is aan de eisen zoals genoemd in het amendement. De voorzitter: Aan de orde is thans de besluitvorming, allereerst over het amendement, vervolgens over het al dan niet geamendeerde raadsvoorstel. Als stemmingsnummer wordt nr. 7. getrokken, zodat mevrouw Hamann als eerste aan de beurt van stemmen is. Amendement A1 wordt in stemming gebracht en met algemene stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd mevrouw Hamann, de heren Hassouna, Koçak en Van der Lee, de dames Mager en Molengraaf-Vullers, de heren Van Mourik, Onvlee en Oostrum, de dames Van Oversteeg en Pellikaan, de heren Roeland, Van Santen en Schefferlie, mevrouw Stevens, de heren Tekir, Wientjes, Van Willigen, Bahlmann, Barth, Van Breemen en Chaaby, mevrouw Dansen en de heer Hachhouch. Stemverklaringen De heer Wientjes: Wij stemmen voor het amendement uit hoofde van damage control, mocht het voorstel onverhoopt worden aangenomen, want we zullen tegen het voorstel stemmen. De voorzitter: Aan de orde is de stemming over het geamendeerde voorstel.

J - 16

Het geamendeerde raadsvoorstel wordt in stemming gebracht en met 19 tegen 5 stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de heren Hassouna, Koçak en Van der Lee, mevrouw MolengraafVullers, de heren Van Mourik, Onvlee en Oostrum, de dames Van Oversteeg en Pellikaan, de heren Roeland en Schefferlie, mevrouw Stevens, de heren Tekir, Van Willigen, Bahlmann, Barth en Chaaby, mevrouw Dansen en de heer Hachhouch. Tegen hebben gestemd de dames Hamann en Mager en de heren Van Santen, Wientjes en Van Breemen. Stemverklaringen Mevrouw Mager: Wij zijn voor tiny houses, maar tegen de manier waarop nu de bestemming wordt aangevraagd, dus tegen het voorstel. Mevrouw Stevens: Wij stemmen voor, in de hoop dat de voortgang van het proces zo helder mogelijk zal verlopen. Mevrouw Dansen: Met verwijzing naar de stemverklaring van mevrouw Stevens stem ik voor. De voorzitter: Mij is gebleken dat behoefte bestaat aan een korte schorsing om de benen te strekken. Ik schors daartoe de vergadering (20.36 uur). Schorsing De voorzitter: De vergadering is heropend (20.45 uur). 7.b Initiatiefvoorstel VVD-Gorinchem – Ambtelijke bijstand duaal ingeregeld (2021-756872)

Is van de agenda afgevoerd. 8. Overzicht begrotingswijzigingen september 2021 (2021-768546)

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 9. Motie vreemd aan de orde van de dag inzake opkoopbescherming

De voorzitter: Allereerst wil ik graag het woord geven aan de eerste indiener van de motie, de heer Tekir van D66. De heer Tekir: Dank u wel, voorzitter. Er gaat inmiddels geen dag voorbij zonder dat erover wordt gepraat: Nederland verkeert in een woningcrisis. Het is dan ook niet verrassend dat de algemene beschouwingen in de Kamer deze week werden gedomineerd door dit thema. Het is ook niet gek dat woningzoekenden massaal van zich laten horen via allerlei woonprotesten. Er is namelijk J - 17

een schreeuwend tekort aan betaalbare koopwoningen. Een gemiddelde woning in Gorinchem en omstreken kost op dit moment volgens de meest recente rapportage van het NVM al bijna vier ton. In het afgelopen jaar zijn de prijzen in Gorinchem met liefst 17% gestegen. Ondanks die ongekende prijsstijging neemt de vraag naar woningen almaar toe. AD Rivierenland kopte onlangs nog “Huizen in Gorinchem worden duurder en duurder en het einde is helaas nog niet in zicht”. Een hardnekkig probleem is dat woningen steeds vaker worden opgekocht door beleggers en investeerders om deze te verhuren in de vrije sector, bijvoorbeeld aan starters die door het prijsopdrijvende effect niet zelf kunnen financieren. De woningmarkt komt hierdoor verder onder druk, ook in Gorinchem. Starters en kwetsbare personen raken door deze ontwikkelingen kansarm. Een woning, een plek om te leven, om te bouwen, lijkt tegenwoordig eerder een unicum dan een vanzelfsprekendheid. Om verdere druk op de woningmarkt enigszins het hoofd te bieden en de kansen voor starters en kwetsbare groepen te bevorderen, pleiten D66 en de SP, maar intussen ook PvdA, Democraten Gorinchem, ChristenUnie-SGP en Stadsbelang, voor de invoering van een woonplicht voor koopwoningen, oftewel de opkoopbescherming, zoals we de motie hebben genoemd.

De opkoopbescherming zorgt ervoor dat in gewilde wijken huizen niet zomaar kunnen worden opgekocht voor de verhuur. Op die manier blijven meer koopwoningen beschikbaar voor mensen die er zelf in gaan wonen. Voorzitter. Het gaat hier om een landelijk instrument dat na heel veel gelobby door gemeenten in het leven is geroepen door dit kabinet, recentelijk zelfs. Het wordt per 1 januari 2022 toegevoegd aan het instrumentarium van gemeenten en geldt in beginsel voor een periode van vijf jaar. Omdat er wat voorbereiding aan vooraf moet gaan, dienen we de motie vanavond al in. De wet gaat er namelijk van uit dat we als gemeente vooraf bepalen in welke wijken een schaarste bestaat aan goedkope en middeldure woningen, zodat daar de woningplicht ingevoerd kan worden. Er zijn verder enkele uitzonderingsgevallen. Zo geldt de opkoopbescherming niet voor woningen die A. verhuurd worden aan familieleden, B. onderdeel zijn van een winkel, kantoor, of bedrijfspand en C. tijdelijk worden verhuurd, waarbij geldt dat de eigenaar de woningen wel zelf minimaal één jaar heeft bewoond. Kortom, het instrument is straks voorhanden en wij hebben niet de luxe om achterover te leunen en te wachten totdat het probleem zich zelf oplost. Wat D66 betreft is het nu de tijd om te handelen.

Daarom roepen de indieners van deze motie het college op om de nodige voorbereidingen te treffen en de opkoopbescherming in te voeren, zodat Gorinchem betaalbaar en bewoonbaar blijft voor alle Gorcumers. De motie was al digitaal rondgestuurd en bij dezen dienen wij hem in. Motie M1 De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 23 september 2021; ondergetekenden verzoeken het college: - te bepalen in welke buurt(en) in Gorinchem schaarste bestaat in het laag- en middensegment van koopwoningen waardoor opkoop voor verhuur leidt tot onevenwichtige en onrechtvaardige uitkomsten op de woningmarkt; - een woningplicht in te voeren in deze buurt(en) voor koopwoningen onder de noemer van opkoopbescherming en eventuele lokale uitzonderingsgevallen te definiëren; - te bepalen op welke manier de lokale effecten hiervan kunnen worden gemonitord en hierover te rapporteren aan de raad;

J - 18

en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter: Dank u wel. Als het goed is, staat de motie al in iBabs, zodat iedereen haar kan lezen. Het woord is aan mevrouw Dansen namens de SP. Mevrouw Dansen: Dank je wel, voorzitter. Zoals u zich misschien herinnert, heeft de SP in november 2020 de motie ‘Eerlijk wonen’ ingediend, die ongeveer dezelfde strekking had als de motie die wij nu met D66 indienen. Waarschijnlijk zijn wij destijds wat te vlot geweest met de indiening, maar goed, het is niet anders. Wij hebben toentertijd de motie uiteindelijk aangehouden, omdat wethouder Van Doesburg ons had toegezegd in de lente van dit jaar een voorstel te zullen doen dat haalbaar was binnen de toenmalige wetgeving. Dat voorstel is helaas niet gekomen. Wij wilden er natuurlijk op terugkomen, maar het is fijn dat D66 ons een klein beetje voor was en het is ook fijn om het nu samen met haar te doen, want we kunnen ons maar met zoveel mogelijk mensen betrokken voelen bij het wonen in Gorinchem, want het blijft niet makkelijk, zeker niet voor jongeren en voor mensen die zich geen dure woning kunnen veroorloven. Buiten dat zijn wij ook heel erg blij met de brede ondersteuning die de motie op dit moment heeft. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Hachhouch namens de PvdA. De heer Hachhouch: Dank u wel, voorzitter. Een woning is meer dan een stapel stenen, het is een thuis.

Niet voor niets is ‘bevordering van voldoende woongelegenheid voorwerp van zorg der overheid’, aldus artikel 22 van de Grondwet. Toch staat het fundamentele grondrecht op betaalbaar wonen onder grote druk. Er zijn grote tekorten aan woningen voor starters en middeninkomens, aan betaalbare huur- en koopwoningen, aan kamers voor studenten en aan woonvormen voor ouderen. Tegelijkertijd zien we dat beleggers hele steden overnemen en misbruik maken van hun machtsposities. Starters worden overboden en kunnen hun droomhuis alleen nog maar bewonen tegen een torenhoge huur. Dit alles heeft grote gevolgen. Een kwart van de huurders heeft moeite om rond te komen en vraagt zich af of ze volgend jaar de huur nog kunnen opbrengen. Jongeren en singles zijn vaak bijna de helft van hun inkomen kwijt aan huurlasten en steeds minder mensen onder de 35 hebben een koopwoning, terwijl ouderen geen kans zien om een aangepaste woning te bemachtigen. Ik zie om me heen dat veel van mijn leeftijdgenoten zonder woning met de handen in het haar zitten, terwijl degenen met een koopwoning zich rijk kunnen rekenen en met de waardeverhoging van de woning meer geld verdienen dan met een fulltimebaan. Als deze waarde echt bij mensen terechtkomt, gun ik dat mijn vrienden nog van harte, maar we zien dat deze waardestijging meer en meer bij beleggers terechtkomt.

Wij geloven dat huizen er zijn om in te wonen en niet om te verzamelen. Te lang zijn woningen speelbal geweest van de markt en nu zien we eindelijk uitzicht op een aantal instrumenten om hier iets tegen te doen. Op 1 januari 2022 gaat een wetswijziging in die het gemeenten mogelijk maakt wijken aan te wijzen waarin beleggers geen goedkope of woningen met middenhuren mogen opkopen om die vervolgens weer te verhuren. Dit gebeurt door middel van de opkoopbescherming, waarin wordt vastgelegd dat de eigenaar de woning, behoudens een aantal specifieke J - 19

uitzonderingen, voor een vastgestelde periode niet mag verhuren. Laten we er geen doekjes om winden. Wat de PvdA Gorinchem betreft voeren we deze maatregel zo spoedig mogelijk in. De grote steden om ons heen staan al klaar om dit instrument direct in te zetten. Beleggers zullen dus snel de weg vinden naar een gemeente als de onze. Daarom roepen we het college op om het proces rond deze maatregelen zo spoedig mogelijk in te zetten. Creëer een stappenplan om zo spoedig mogelijk tot invoering van deze maatregel te komen en welke kritische kaders daarvoor opgesteld moeten worden. De motie roept op om gebieden in kaart te brengen waarmee we dus precies weten hoe de schaarste in elkaar steekt. Wat ons betreft weest u daarbij ruimhartig, om een mogelijk waterbedeffect te voorkomen. In de huidige wooncrisis hebben we bijna de facto een tekort in het lage- en middensegment. Gorinchem is een relatief kleine stad en we zijn zeker niet op zoek naar postzegelbeleid. We kunnen de bewijslast net zo goed omdraaien: waar heerst de schaarste niét? Voorzitter. Ik kom tot een afronding. Op 12 september trokken duizenden mensen naar het Westerpark om luid en duidelijk aan te geven dat het één voor twaalf is. Dit alles is het gevolg van bewust politiek beleid, zowel op nationaal als op lokaal niveau.

In enkele decennia is het beleid gericht op volkshuisvesting verworden tot beleid dat vooral de woningmarkt faciliteert. De marktwerking is doorgeslagen en steeds meer mensen voelen de negatieve gevolgen van de – opletten! – financialisering van huisvesting. Laten we weer de regie nemen op dit grondrecht. Wij kunnen geen ministerie voor volkshuisvesting oprichten, dat is aan Den Haag, maar deze motie uitvoeren kunnen we wel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan mevrouw Pellikaan van Democraten Gorinchem. Mevrouw Pellikaan: Huizen. De een zijn nood is de ander zijn villa, auto en boot. Mooi omschreven op een louche poster, maar helaas ook de harde realiteit. Wij zijn dan ook mede-indieners van deze motie. De woningmarkt staat enorm onder druk. Goed dat dit besef steeds urgenter op de agenda wordt geplaatst, zodat de juiste maatregelen genomen kunnen worden. De opkoopbescherming is er hier een van en het is goed dit signaal af te geven. Wij willen in Gorinchem woningen om in te wonen en niet als verdienmodel voor de een ten koste van de ander. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan mevrouw Van Oversteeg namens de fractie van het CDA. Mevrouw Van Oversteeg: Dank u wel. Allereerst: wij zullen deze motie van harte ondersteunen.