210218 Concept Verslag Raadsvergadering.docx
Tekst van het document
Nr. 2
Zitting van donderdag 18 februari 2021 Voorzitter: mevrouw R.W.J. Melissant-Briene, burgemeester. Aanwezig zijn de leden: de heren B.C.S. Bahlmann, F.M.T. Barth, R.J.J. van Breemen, H. Chaaby, mevrouw E.L. Dansen, de heer M.A. Hachhouch, mevrouw E.W.H. Hamann, de heren M.S. Hassouna, E.A. Koçak en G.J. van der Lee, de dames A.P. van Maaren, A. Mager en M.J. Molengraaf-Vullers, de heren H.J. van Mourik, L.A. Onvlee en J.C. Oostrum, de dames J. van Oversteeg en L.P.W. Pellikaan, de heren J.M. Roeland, N. van Santen en P.C.J. Schefferlie, mevrouw D. Stevens en de heren I. Tekir, C.J.J. Wientjes en C. van Willigen. Griffier: de heer H. Sepers. Tevens aanwezig: de wethouders de heren R.P. van Doesburg, J.P. van der Geest, E.C.M. Kraaijeveld en D. van Zanten, alsmede de gemeentesecretaris mevrouw C.E. Bos.
* 0. Vaststellen presentie voor digitale raadsvergadering.................................................................................................2 1.a Opening raadsvergadering........................................................................................................................................2 1.b.Moment van stilte n.a.v. overlijden dhr. A. Schreuder, oud-burgemeester van Gorinchem. ..................................2 1.c. Afscheid mw. I. Zwaan als raadslid van D66 en installatie van dhr. M. Hassouna, nieuw raadslid van D66 .................3 2. Ingekomen stukken/ mededelingen .........................................................................................................................9 3. Vaststellen agenda......................................................................................................................................................9 4. Vaststellen notulen voorgaande raadsvergadering en parallelsessies ........................................................................9 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit college.................................................................................................10 6.a. Zienswijze Begrotingswijziging 2021 SO Jeugd ZHZ (2020-722808).................................................................12 6.b.
Startnotitie Praktijkproef BP Arkelsedijk (2021-727725) ....................................................................................12 6.c. Jaarlijkse APV-aanpassing en Verordening winkeltijden (2020-724512) ............................................................12 6.d. Uitvraag De Nieuwe Doelen (2020-722740) ........................................................................................................12 6.e. Aanvullend krediet vervangende nieuwbouw Gilde Vakcollege Techniek (2020-720008) .................................13 6.f. Zienswijze op Winternota Avres (2021-727224) ..................................................................................................13 6.g.Geheimhouding RIB 2021-729209 Europese aanbesteding 2 elektrische veerponten (2021-731190).................13 6.h. Verordening klachtbehandeling (2020-724076) ...................................................................................................13 6.i. Verordening klankbordgesprek burgemeester gemeente Gorinchem 2021 (2021-708595)..................................13 6.j. Benoeming leden commissie klankbordgesprek burgemeester gemeente Gorinchem (2021-708590).................13 7.a.
Mogelijke opvang asielzoekers (AZC) (2020-722359).........................................................................................13 Sluiting .....................................................................................................................................................................57
B-1
0. Vaststellen presentie voor digitale raadsvergadering.
De presentie van de aanwezigen is vastgesteld conform bovenstaande presentielijst. 1.a Opening raadsvergadering.
De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, geachte aanwezigen hier, maar ook daar waar u ook maar bent ingelogd, van harte welkom in deze raadsvergadering van de gemeente Gorinchem. We zijn vanavond grotendeels online bijeen, in de raadzaal zijn de gebruikelijke mensen aanwezig: mijn plaatsvervanger als voorzitter, de heer Van Breemen, een aantal griffiemedewerkers, twee wethouders, enkele mensen in verband met het afscheid van raadslid mevrouw Zwaan en de installatie van de heer Hassouna en uiteraard – we kunnen absoluut niet zonder hen – de mensen van Facilitaire Zaken. Allen welkom. Even een mededeling vooraf. Als er moties of amendementen worden ingediend, zullen die, zodra ze ontvangen zijn, digitaal worden toegevoegd aan iBabs. Dat zal door de heer Van der Meer worden gedaan. Het verzoek is moties of amendementen via e-mail aan hem toe zenden. Graag zou ik nu een in memoriam willen uitspreken over burgemeester Schreuder. 1.b. Moment van stilte n.a.v. overlijden dhr. A. Schreuder, oud-burgemeester van Gorinchem.
De voorzitter: Dames en heren. In 1971 zou burgemeester Van Rappard met pensioen gaan. Als Jan Klaasesz, de commissaris van de Koningin, iéts duidelijk was, dan toch wel dat Gorinchem de behoefte had aan iemand die sterk was in verbinden. Hij stimuleerde dan ook mede-PvdA-lid Bert Schreuder, de burgemeester van Puttershoek, om te solliciteren. Nog 19 anderen deden dat, allemaal mannen, maar Schreuder werd voorgedragen aan de Koningin, die vervolgens in het zonnige Porto Ercole haar handtekening zette. Nog voor zijn komst kreeg de 42-jarige Schreuder een warm Gorcums onthaal in het Puttershoekse café van de vader van Olympisch schaatskampioen Kees Verkerk. Het was onze carnavalsvereniging De Gorrekens die de gordijntjes in het gereformeerde dorp opzij liet gaan, ons stedenlied “Hoe kraait de boer zijn haantje” zong en zoute bollen plus een fles jenever achter liet. Schreuder, toch een beetje afstandelijke man, die altijd ‘u’ tegen zijn wethouders zei, kon het wel waarderen. Hij had ook zeker humor. Niet voor niets kopte de Gorcumse Courant boven het kennismakingsartikel een citaat van hem: “Ik hoop dat we elke dag kunnen blijven lachen”. En mevrouw Schreuder-Ultee bevestigde: hij is erg opgewekt! Hij kon dan ook goed zijn ambtelijke beslommeringen van zich afzetten door de hervormde kerk te bezoeken en door het spelen van tennis en bridge en het houden van kippen.
Eerst raapte hij de eieren nog in Arkel, waar hij met permissie ging wonen, daarna in een heuse ambtswoning aan het Plantsoen. Een kippenhoek kon je heel Gorinchem wel noemen. Men pikte niks van elkaar, de verhoudingen waren danig verstoord. Het was zeer te danken aan Schreuder dat dat weldra veel beter ging. Met veel tact, onverstoorbaar en verdraagzaam kon hij het onderlinge vertrouwen binnen de samenleving herstellen. Zelfs toen, tot zijn frustratie B-2
toch wel, de oud-burgemeester op het toneel terugkeerde als raadslid, bleef hij de goede verstandhouding zoeken. En Schreuder was, met zijn innemende persoonlijkheid en vlotte manier van praten, goed in mensen enthousiast maken, zoals voor het onvergetelijke feest van 600 jaar stadsrechten. Ook binnen het college van burgemeester en wethouders ging de sfeer met sprongen omhoog. Hij ambieerde zelf geen bepaalde portefeuille, en dat was een bewuste keus. Hij zag zich als teamleider en coördinator die over van alles goede raad kon geven, ofwel, in zijn woorden: de man die met de oliespuit rondloopt. Waar hij niets aan kon doen, was de ondergang van het Nederhorst-concern dat via het voormalige De Vries Robbé de grootste werkgever was. Maar Schreuder wist gedaan te krijgen in Den Haag dat er veel subsidie kwam om de grootste klap op te vangen. Ook als voorzitter van het bestuur van het ziekenhuis wist hij veel te bereiken. Na ruim tien jaar kreeg Schreuder een verdiende promotie naar Amersfoort. Onze gemeente liet hem node gaan en gaf de eremedaille mee. Nog één keer keek Schreuder in de pers om naar wat hem wat was opgevallen aan de Gorcumers. Citaat: “Ze doen eerst graag een beetje moeilijk, maar als je ze even laat uitrazen valt er prima mee te werken.” Laten we hem in stilte gedenken. Ik verzoek u voor zover mogelijk daarbij te gaan staan.
(Hierna wordt gedurende enige ogenblikken staande een plechtige stilte betracht.) De voorzitter: Dank u wel. 1.c. Afscheid mw. I. Zwaan als raadslid van D66 en installatie van dhr. M. Hassouna, nieuw raadslid van D66.
De voorzitter: Beste Ingrid. Zo is dan toch het moment daar dat je afscheid gaat nemen van de gemeenteraad van Gorinchem, en voor de meesten wederom een digitale gebeurtenis. Gelukkig ben jij, en is Wouter, je man, vanavond wel aanwezig hier in de raadzaal. Geacht raadslid Zwaan, beste Ingrid. Vandaag nemen we afscheid van jou als lid van onze gemeenteraad, niet omdat je de politiek lokaal zat was, maar vanwege een praktische reden: je verhuizing naar de gemeente West Betuwe. Ik heb vandaag nog aan Emma uitgelegd waar je precies bent gaan wonen, want onze kinderen hebben contact, zeg maar. In de brief waarin je je vertrek aankondigde schrijf je dat je veel hebt geleerd van onze lokale democratie. Je voelt je verrijkt door de vele verschillende thema’s, maar ook door je persoonlijke ontwikkeling als raadslid. Je bent na de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen in de raad gekomen. Speerpunten waar jij je op richtte waren gelijke kansen, rechtvaardigheid, duurzaamheid en lokale democratie. In je raadsperiode had je een hele duidelijke wens voor de lokale politiek: een evenwichtiger vertegenwoordiging in de raad. Je hebt je dan ook ingezet om bijvoorbeeld meer vrouwen in de raad te krijgen, vanuit de overtuiging dat de gemeenteraad een afspiegeling moet zijn van de stad. Je bent in dit raadswerk gegroeid.
Je bent zekerder geworden in debatten en je hebt ervaren dat je van debatteren ook kunt genieten. Zeker als een onderwerp jouw idealen raakte, kreeg je vleugels en stond je vol passie te debatteren. Als raadslid zocht je naar een optimum tussen het denken vanuit idealen en het maken van plannen die realistisch zijn. Dit evenwicht zoeken is niet altijd B-3
gemakkelijk geweest. Je zocht naar draagvlak en hield ervan om compromissen te sluiten, mits er geen afbreuk werd gedaan aan de essentie van een voorstel. En die essentie wist je haarscherp te definiëren, want je hebt een groot ontwikkeld analytisch vermogen. Nou, Ingrid, het is tijd geworden om daadwerkelijk afscheid te nemen. Ik doe dat met het overhandigen van twee cadeaus. Het zijn boeken, waarvan ik overtuigd ben dat ze bij jou als persoon, maar ook bij jou als politica passen, maar uiteraard hebben we ons daarbij wel even laten souffleren door je echtgenoot. Beide boeken gaan over het bedrijven van politiek, maar niet vanuit westerse optiek, nee: vanuit twee verschillende Afrikaanse filosofische concepten. Ik wens je heel veel leesplezier en wie weet ga je ooit nog deze concepten toepassen in de West Betuwse politiek. We gaan het zien. In ieder geval, Ingrid, van harte dank voor al je inzet voor de raad van Gorinchem. Het ga jou en je gezin goed. Mevrouw Zwaan: Voorzitter, allereerst hartelijk bedankt voor deze hele mooie woorden. De boeken klinken heel interessant, en die ga ik zeker lezen.
Uiteraard heb ik ook een toespraak voorbereid en deze allerlaatste toespraak die ik hier vandaag houd, als een soort demissionair gemeenteraadslid inmiddels, wil ik heel graag beginnen met een bijzonder woord van dank, en dat is aan de mensen dankzij wie ik hier sta: alle 166 kiezers die in maart 2018 het hokje bij mijn naam rood gekleurd hebben. Deze 166 stemmen zorgden ervoor dat ik met voorkeursstemmen namens D66 in de gemeenteraad kwam. Beste mensen, enorm bedankt voor uw vertrouwen! Uw stem gaf mij de kans om dit belangrijke werk te doen en ik hoop dat u zich ook herkend heeft in de manier waarop ik dat opgepakt heb. Een medaille heeft ook altijd een keerzijde. Als je iemand inhaalt, blijft er dus ook iemand achter. In maart 2018 was het onze nummer 2 op de lijst, Eelco, die de raadszetel op het allerlaatste moment aan zijn neus voorbij zag gaan. Op de verkiezingsavond hier in het stadhuis hadden wij al even kort met elkaar gesproken over de mogelijkheid dat ik als hoogste vrouw op de lijst een voorkeurszetel zou kunnen behalen. Eelco zei toen tegen mij: als dat gebeurt en als je die zetel accepteert, ga er dan ook voor de volle honderd procent voor. Ik heb dat opgevat als: lever geen half werk en maak je er niet makkelijk van af. Voorzitter.
We hebben vorige maand natuurlijk stilgestaan bij Eelco, maar ik wilde hem vanavond toch niet onbenoemd laten, want ondanks de teleurstelling over zijn gemiste zetel in 2018 steunde hij mij en de rest van de fractie volledig, en dat vond ik echt heel krachtig van hem. In onze fractie werd er regelmatig stevig gediscussieerd, ieder vanuit zijn eigen expertise en invalshoek. We waren het lang niet altijd meteen met elkaar eens en dat maakte dat we echt gingen graven naar onze argumenten en drijfveren. Daar vonden we eigenlijk altijd overeenstemming weer en al doende werd het fundament onder onze fractie steeds steviger, dat alles in een sfeer van vriendschappelijkheid, waardering en respect. Eelco, Ilhan, Wendy, Tom en Martijn, heel erg bedankt voor de fijne samenwerking, voor de waardering, de inzet en de gezelligheid. Voorzitter. Het was een bijzonder voorrecht om een bijdrage te mogen leveren aan het bestuur van deze stad. Belangrijke uitgangspunten daarbij waren voor mij eerlijkheid en rechtvaardigheid, idealen die ik niet zomaar aan de kant kon schuiven en dat leverde dus
B-4
ook wel eens frustratie op. Ondanks de obstakels die ik ben tegengekomen blijf ik ervan overtuigd dat het echt kan: een politiek die gebaseerd is op respect en integriteit, waarbij je los van ego of eigenbelang met elkaar probeert te komen tot de best mogelijke uitkomst voor de stad. Het is dus wat mij betreft geen pijnstokje dat ik vandaag overdraag. Ik denk dat het bij Martijn in goede handen is en ik heb er alle vertrouwen in dat hij op z’n eigen manier vorm gaat geven aan het raadslidmaatschap. Ik weet nu uit eigen ervaring hoe bijzonder het is om een van die 25 mensen te mogen zijn die hun inwoners vertegenwoordigen. Martijn, we hebben in de fractie al gezien dat je nieuwsgierig bent en dat je niet zomaar genoegen neemt met een simpel antwoord. Mooi om te zien hoe je dingen weer van een andere kant weet te belichten. Ik wens je veel succes als raadslid en zeker ook veel plezier. Raadslid, dat ben je voor en namens de stad, maar het heeft me ook persoonlijk veel gebracht: ontwikkeling, zelfvertrouwen en zeker ook veel interessante bijeenkomsten en gezellige momenten. Ook thuis werkte dat door in gesprekken met Wouter en met de kinderen over politiek, bestuur, democratie. Het was een verrijking voor het hele gezin. En ik was ook gewoon van de straat, zullen we maar zeggen. Als raadslid heb je altijd iets te doen.
Thuis was er gelukkig veel steun, al werd door de kinderen ook wel eens gezucht “moet jou alwéér naar de raad?”. De wekelijkse frietjesdag hebben we al gauw verplaatst naar donderdag, maar daar hebben ze gek genoeg nooit over geklaagd! Wie ook zeker een woord van dank verdienen zijn de mensen van Facilitaire Zaken, voor de vriendelijke service in het algemeen en de vele kopjes heet water in het bijzonder. Voorzitter. Voordat ik voor de laatste keer de microfoon uit ga zetten, heb ik nog één dingetje af te handelen. Dat gaat over een andere microfoon, namelijk de zilveren microfoon. Eind 2019 kreeg ik deze prijs van u als waardering en aanmoediging voor de manier waarop ik het raadslidmaatschap invulde. Het was een enorme verrassing en een heel grote eer. Vandaag geef ik de zilveren microfoon door, sterker nog: ik heb het vanmorgen al gedaan. Er waren enkele kanshebbers, maar het was al snel zonneklaar voor mij wie hem moest krijgen. En als die persoon even de camera aan kan zetten, kan iedereen dat zien. Dieuwertje. Al vanaf je allereerste toespraak was ik onder de indruk. Je houdt je betoog altijd dicht bij de mensen en toch ook met een visie op het geheel. In heldere bewoordingen maak je duidelijk waar je voor staat en ook in het debat blijft je verhaal eigenlijk altijd overeind.
Sommige mensen hebben veel woorden nodig, jij volstaat soms met een sceptisch opgetrokken wenkbrauw. Dat soort kleine dingen, die we door het digitaal vergaderen helaas moeten missen, geven kleur aan een vergadering. Ook al ben je nog niet zo lang raadslid, je maakt goed gebruik van de ruimte die je als raadslid hebt om invloed uit te oefenen. Je bent grondig, heel betrokken en je hebt duidelijke idealen. Je bijt nog liever in het stof dan dat je daar een centimeter in zou moeten toegeven, een houding waar ik veel respect voor heb, al ben ik het inhoudelijk zeker niet altijd met je eens. Als ik je dus toch een kleine tip mee mag geven, dan zou het zijn om soms toch een compromis te overwegen, iets waardoor het besluit in ieder geval meer in de gewenste richting komt, ook al wordt het dan niet helemaal zoals je zou willen. Maar bovenal zou ik zeggen: ga zo door, zet ook de komende jaren die microfoon aan en laat van je horen. Nou, voorzitter, dit was het dan. Hoewel ik Gorinchem inmiddels verlaten heb, zult u mij hier zeker nog wel eens tegenkomen, in de boekwinkel, op het terras, in het theater, of B-5
gewoon lekker aan het water, genietend van het uitzicht op een ongeschonden vesting, dus niet met een fietsbrug ertegenaan, denk erom, meneer Van der Geest! Alle collegaraadsleden, fractieassistenten, onze griffie, de collegeleden en uzelf natuurlijk, voorzitter, bedankt voor de afgelopen jaren. Ik denk met veel plezier terug aan de vele zaken die bij het raadswerk kwamen kijken, de uiteenlopende bijeenkomsten en commissies, waarvan ik er één nog graag zou uitlichten: het overleg met alle vrouwen uit de raad, met als doel een politiek die meer evenredig vertegenwoordigd is. Met mijn vertrek gaat het aantal vrouwen in de raad natuurlijk weer omlaag, dus ik hoop van harte dat dit onderwerp hoog op de agenda blijft staan. Dank ook voor het plezier, het vertrouwen, de discussies, de waardering, de tegenspraak, het enthousiasme, de grapjes, de kritiek, de samenwerking en de soms onvermijdelijke cursus ‘omgaan met teleurstellingen’. Ik heb genoten van de hele mix. Het was een bijzonder interessante en waardevolle tijd. Het ga u allen goed. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik heb begrepen dat de heer Tekir ook wil spreken. De heer Tekir: Voorzitter, dank. Een woord van dank vanuit de fractie leek ons inderdaad op z’n plaats. Lieve Ingrid. Met pijn in het hart nemen we vanavond dan echt afscheid van je.
Dat hebben we afgelopen maandag natuurlijk al in de fractie gedaan, maar nu het officiële moment. En deze vorm, digitaal, zonder aanwezigheid van anderen, doet natuurlijk geen recht aan jouw passie en inzet van de afgelopen jaren, niet alleen voor de fractie van D66, maar voor de raad, en eigenlijk voor de stad, want daar heb jij het altijd voor gedaan. Zoals je ziet, Ingrid: het valt niet mee om afscheid van je te moeten nemen. Je draaide tot het laatste moment mee in de fractie en de laatste mail die ik van jou heb ontvangen was gisteravond. Altijd betrokken, zo hebben we je leren kennen. Het afscheid valt ook niet mee omdat je zo bent vereenzelvigd met D66 Gorinchem. Wij hebben elkaar zelfs leren kennen toen jij nog voorzitter was van de afdeling, en ook in die rol was je, zeg maar in goed Nederland: straight, maar altijd aandacht voor de mens. Ik heb het altijd bewonderd hoe je met zo’n druk gezinsleven alsnog de tijd en energie wist te vinden voor het raadswerk én je gezin. Jullie woonbehoefte is uiteindelijk de aanleiding geweest voor de verhuizing, waardoor je nu uit de raad stapt. Maar dat doe je niet zomaar. Je laat een mooi track record achter waar je echt trots op mag zijn. Je beet je vast in portefeuilles, om de onderste steen boven te krijgen. Neem nou de aanbesteding van de veerboten, een dossier waar zelfs de wethouder slapeloze nachten aan overhield.
Of het mobiliteitsplan, hier een brug, daar een brug, en dan ook nog een lastige fractievoorzitter die maar bleef etteren over die Nieuwe Hoven. Maar ook zoiets als de Omgevingswet, waar jij steeds maar weer de energie voor opbracht om er iets begrijpelijks van te maken. En het lijstje is natuurlijk langer. Ik kan niet uitputtend zijn, maar één ding wil ik nog wel genoemd hebben, en dat is jouw inzet, samen met alle andere dames van de raad, om meer vrouwen te enthousiasmeren voor het raadswerk. En Ingrid, heel eerlijk gezegd is dat zo ongeveer ook de enige reden waarom we jou je vertrek kunnen vergeven, in de hoop dat andere vrouwen jou zullen volgen, liefst bij D66 natuurlijk, want met de twee mannen die je achterlaat kunnen wij echt niet aankloppen bij onze leden, maar ze zijn altijd welkom.
B-6
Een lang verhaal kort, Ingrid. We gaan je missen, ik ga je missen, maar jouw appel in je afscheidsbrief nemen we altijd in gedachten: we doen het voor de stad, voor de inwoners van Gorinchem! Dank je wel. En we komen natuurlijk een keer langs in West Betuwe! Dat is beloofd. De voorzitter: Dank je wel. Ik zie dat er een bos bloemen wordt overhandigd. Dat moment laten we nog even plaatsvinden en daarna is het woord aan mevrouw Stevens. Mevrouw Stevens: Dank u wel, voorzitter. Ik vind het een enorme eer dat ik deze zilveren microfoon heb gekregen, en niet van ‘zomaar iemand, maar van Ingrid. Sinds ik in de politiek actief ben begrijp ik waarom Ingrid deze microfoon zelf heeft gekregen. Toen ik nog fractieassistent was heb ik gezien hoe scherp je kunt zijn en hoe alert, en dat je alle fijne details kunt vinden die andere mensen niet zien. Daar heb ik heel veel bewondering voor. Ik houd het kort, maar ik wil gewoon nog even tegen Ingrid zeggen dat ik haar het beste wens en dat ik haar zal missen. Dank u wel. Mevrouw Zwaan: Dank je wel. De voorzitter: Wij hebben afgesproken dat jullie nog even blijven zitten in de zaal in verband met de installatie van de heer Hassouna. Want ja, er is een open plek ontstaan omdat mevrouw Zwaan zojuist afscheid heeft genomen van de raad.
De heer Hassouna heeft aangegeven zijn benoeming te aanvaarden en hij heeft ook aangegeven de verklaring en de belofte te willen afleggen. Wat weten we over de heer Martijn Hassouna? Samen met de griffier heb ik hem vorige week gesproken. Even een paar kleine dingen, want er komt nog het een en ander in de Stad Gorinchem te staan, op de gemeentepagina geloof ik, en voor de rest zult u uzelf natuurlijk de komende tijd moeten profileren. Maar toch een paar dingetjes. 37 jaar jong, geboren en getogen in Gorinchem, op z’n 19de verliet hij de stad om marketing bachelor te doen in Eindhoven, vervolgens nog wat andere dingen gedaan. Ik vis er maar even wat uit: een Master Strategic Management gedaan aan de Universiteit van Tilburg. Inmiddels werkt hij bij Philips als service delivery manager in Randstad Sourceright MSP, waar hij de Global Lead is voor onder andere de Engineering Services Procurement. Inmiddels kan ik uitleggen wat dit is, maar ik heb de heer Hassouna natuurlijk ook gesproken, en als u het ook wilt weten, dan zou ik zeggen: neem contact met hem op en plan even wat tijd in, want het kost wat tijd om uit te leggen, maar dan ben je ook wel weer heel wat kennis rijker. Inmiddels woont hij alweer ruim vijf jaar in Gorinchem, aan de Binnenbaan in de Lingewijk. Ik heb hem natuurlijk ook gevraagd waar zijn passie ligt als raadslid.
Zijn antwoord: ik onderschrijf het gedachtegoed van D66, we laten iedereen vrij, we laten niemand vallen en mijn ambitie is om van mijn geboortestad Gorinchem een nog fijnere plaats te maken voor haar inwoners. Hij wil zich sterk maken voor de bereikbaarheid, voor een florerend en duurzaam Gorinchem, inzetten op meer burgerparticipatie en directe democratie. Nou, dat lijkt me een hele mooie ambitie. Maar zo ver zijn we natuurlijk nog niet, want eerst moet aan de gemeenteraad advies uitgebracht worden, en dat gebeurt door de commissie tot onderzoek der geloofsbrieven. Die commissie adviseert de gemeenteraad over de toelaatbaarheid tot de raad. Dat doet zij aan de hand van de B-7
vereisten in de Gemeentewet. De commissie heeft daartoe onderzoek gedaan. In alfabetische volgorde bestaat die commissie uit de voorzitter, Niels van Santen en de heer Pierre Schefferlie, en we hebben ook nog een vacature, maar daar hopen we binnenkort in te voorzien. Ik wil graag de voorzitter van deze commissie het woord geven, om van hem te horen wat het advies is van deze commissie. De heer Van Santen heeft het woord. De heer Van Santen: Dank u wel, voorzitter. De commissie uit de raad adviseert de raad om de heer Mattheus Samuel Hassouna (Martijn), geboren 1 juli 1983 te Gorinchem, wonende op de Binnenbaan in Gorinchem, te benoemen als raadslid van de gemeente Gorinchem. De heer Hassouna voldoet aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen en de commissie baseert zich daarbij op de geloofsbrieven en de daarbij behorende stukken die hij heeft ingediend. Namens de commissie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Bij de raadsstukken zit ook een raadsvoorstel, dat ik graag in stemming wil brengen. Is er nog iemand die hierover het woord wenst te voeren? Dat is niet het geval. Dan mag ik concluderen dat u hiermee instemt. Aldus besloten. Dan volgt nu de beëdiging door het afnemen van de belofte. Ik verzoek de aanwezigen in de raadzaal te gaan staan. De heer Hassouna legt hierop in handen van de voorzitter de bij de wet vereiste verklaring en belofte af.
De voorzitter: Ik feliciteer u van harte met uw raadslidmaatschap van de gemeenteraad van Gorinchem. De heer Hassouna: Hartelijk dank.
(Applaus)
De voorzitter: Dan geef ik de heer Tekir het woord. De heer Tekir: Dank u wel, voorzitter. Een kort woord van welkom aan Martijn. Martijn. Een paar jaar geleden schitterde je nog in de filmpjes van D66 en vanavond ben je geïnstalleerd als raadslid. Ik moet zeggen: je boft, want het laatste jaar is wel het leukste jaar; zie maar de raadsagenda van vanavond. Enfin. Toen het lot jou eind 2020 deze kans voor de voeten wierp, twijfelde jij weliswaar even, maar zoals een echte politicus betaamt was jouw reactie: ik heb me in 2018 niet voor niets kandidaat gesteld. En dat is natuurlijk ook zo. Je staat niet bekend als iemand die wegduikt. Nee, als het moment daar is, dan neem jij je verantwoordelijkheid. En een mening heb je altijd klaar liggen. Eindelijk hoef je die niet meer eindeloos te delen op Facebook, maar kun je in de raad je hart luchten. Zie dat als een winstwaarschuwing voor de collega-raadsleden. Martijn. Wij persoonlijk kennen elkaar al een tijdje. Volgens mij hebben we ooit nog eens samen gespeeld op het schoolplein van de Mariaschool, wat nu de Tweemaster is geworden. Maar sindsdien heb jij heel wat gezien van de wereld – er werd net al aan gerefereerd –, tot aan je opleiding in Polen, waar je overigens meer hebt gevonden dan alleen een diploma! Kortom, je hebt je ontwikkeld als een echte wereldburger en dat past natuurlijk naadloos bij een D66’er.
Je hebt de partij nooit echt losgelaten, want toen je nog in Rotterdam studeerde was jij al actief voor de Jonge Democraten. Kort gezegd: B-8
jouw bagage bevat inmiddels wel de nodige ingrediënten om het raadswerk naar behoren uit te kunnen voeren. Zo heb je bijvoorbeeld een voorliefde voor cijfers en álles wat maar gekwantificeerd kan worden, soms wel tot in den treure. Daar zullen we, vrees ik, mee moeten leren omgaan. Maar het biedt ook eye openers. Toen we in de fractie bijvoorbeeld spraken over de overlast die omwonenden ervoeren van het voormalig asielzoekerscentrum, vroeg jij meteen naar het aantal meldingen en wat daarvan daadwerkelijk bekend is. Ook die inhoudelijke blik past naadloos bij D66. Kortom, Martijn, ik denk dat wij straks een mooi team gaan vormen en ik wil je dan ook van harte welkom heten namens de fractie. We gaan er wat moois van maken. De voorzitter: Dank je wel, meneer Tekir. Ik schors de vergadering voor vijf minuten, zodat de gasten deze ruimte kunnen verlaten. We hebben met de heer Hassouna afgesproken dat hij elders in het gebouw plaatsneemt. Ik schors de vergadering (20.05 uur). Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering (20.11 uur). 2. Ingekomen stukken/ mededelingen
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stremming wordt besloten conform de voorgestelde afdoening. 3. Vaststellen agenda
De voorzitter: Dames en heren. In de agendacommissie is gesproken over het feit dat voor deze vergadering een behoorlijk aantal agendapunten is opgevoerd. Afgesproken is dat ik tussen half en elf uur zal peilen of we verder gaan, of eventueel de vergadering zullen schorsen tot een andere avond. Ik heb begrepen dat mevrouw Dansen bij dit agendapunt het woord wenst te voeren. U heeft het woord. Mevrouw Dansen: Nee, ik hoef het woord niet meer te voeren, voorzitter. Dank u voor de regeling die is overeengekomen. De voorzitter: Ik zal de dank doorgeven aan de agendacommissie. De agenda wordt hierna ongewijzigd vastgesteld. 4. Vaststellen notulen voorgaande raadsvergadering en parallelsessies
De notulen van de raadsvergadering van 21 januari 2021 en de verslagen van de parallelsessies 210128 B&A – AZC, 210128 B&A - SVN Leningen verordening starterslening, 210128 B&A – Inburgering, 210128 Combi I&O-B&A - Zienswijze B-9
begroting 2021 SO Jeugd ZHZ, 210128 I&O - Invoering Omgevingswet, 210204 I&O Maatschappelijk Accommodatiebeleid, 210204 B&A - Warmtenet Gildenwijk, 210204 B&A - Aanvullend krediet vervangende nieuwbouw Gilde, 210204 B&A - Uitvraag De Nieuwe Doelen, 210204 B&A - Zienswijze op Winternota Avres, 210211 I&O - Evaluatie huidig sportbeleid, 210211 I&O - Integraal sociaal domein en 210211 I&O Coronamaatregelen economie worden zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming ongewijzigd vastgesteld. 5. Vragenuurtje raadsleden, informatie vanuit college
De voorzitter: Het woord is aan de heer Tekir, die vragen wil stellen over het onderwerp algoritmes. De heer Tekir: Dank u wel, voorzitter. Uit onderzoek van de NOS is onlangs gebleken dat veel gemeenten in Nederland gebruikmaken van zogenaamde algoritmes, iets waar we vandaag de dag kennelijk niet meer aan ontkomen. Het grappige is dat je, als je ernaar googelt, een onschuldige definitie tegenkomt, namelijk dat algoritmes eigenlijk een soort receptuur vormen om een bepaald probleem op te lossen. Maar die algoritmes blijken ook alom gebruikt te worden om gedrag van mensen te voorspellen, bijvoorbeeld of iemand fraudegevoelig is of niet. Er wordt dan vooraf, en zonder dat je maar enige kennis van zaken hebt, een risicoprofiel van je opgesteld en er zijn natuurlijk ook overheidsdiensten die ernaar handelen. Het behoeft geen verdere toelichting dat het risico op onrecht en discriminatie dan op de loer ligt. Ik noem verder geen namen van instanties, maar het was in ieder geval voldoende reden om deze vragen te stellen.
Allereerst: hoe kijkt het college van de gemeente Gorinchem aan tegen het gebruik van algoritmes door gemeenten? En werkt de gemeente Gorinchem zelf, inclusief de gemeenschappelijke regelingen, met algoritmes om het gedrag van inwoners te voorspellen? Zo ja, in welke processen en met welk doel? En nog iets specifieker, voorzitter: werkt de gemeente Gorinchem ook met algoritmes om risicoprofielen van inwoners in beeld te brengen? Zo ja, welke processen dan en bent u bereid deze werkwijze met onmiddellijke ingang terug te draaien? Tot slot, voorzitter. Indien we tot op heden geen gebruikmaken van algoritmes, kunt u dan toezeggen hier in de toekomst niet toe te zullen overgaan zonder uitdrukkelijke toestemming van de gemeenteraad? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder Van Doesburg. Wethouder Van Doesburg: Dank u wel, voorzitter, en dank voor deze vragen. Hoe kijkt het college aan tegen het gebruik van algoritmes door gemeenten? Ik ga ervan uit dat dan gedoeld wordt op algoritmes die het gedrag voorspellen, want zonder algoritme functioneert geen enkel ICT-systeem. Ik ga dus even uit van algoritmes die gedrag voorspellen. Ik kan zeggen dat wij daarvan geen gebruikmaken, en ook de aangesloten gemeenschappelijke regelingen niet.
U vraagt vervolgens of, mocht het in de toekomst wel aan de orde komen, daartoe niet zonder toestemming van de gemeenteraad zal worden overgegaan. Die toezegging wil ik zeker doen, want de huidige wetenschappelijke B - 10
opvattingen over algoritmes zijn dat algoritmes niet per se neutraal dan wel waardevrij zijn en het college is het volstrekt met u eens dat daarmee prudent behoort te worden omgegaan. Informatie vanuit het college De voorzitter: Het woord is allereerst aan wethouder Kraaijeveld. Wethouder Kraaijeveld: Dank u wel, voorzitter. Graag informeer ik u over de uitspraak die de rechter vanmiddag heeft gedaan in de aanbesteding educatietrajecten en leerroutes in het kortgeding dat door het Da Vinci College was aangespannen. De rechtbank in Rotterdam heeft geoordeeld dat de inschrijving van IVEO, Integratie BV voor de uitvoering van die educatietrajecten en leerroutes, in de drie gemeenten Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden niet geldig is. De rechter heeft hiermee het Da Vinci College dus in het gelijk gesteld. Dit betekent dat het Da Vinci College de enige partij is met een geldige inschrijving. De drie regiogemeenten gaan nu eerst met elkaar bekijken wat de uitspraak van de rechtbank precies betekent en welke vervolgstappen eventueel genomen kunnen worden. Daarnaast kunnen alle partijen nog in beroep gaan tegen het vonnis. Het bericht dat ik u nu ter kennis breng zal naar alle drie gemeenteraden gaan. Op het moment dat er meer bekend is over het vervolg, komen we als college natuurlijk bij u terug. Dank u wel De voorzitter: Dank u wel.
Dan wethouder Van Doesburg voor een personele mededeling. Wethouder Van Doesburg: Dank u wel, voorzitter. Het is u allen natuurlijk bekend dat gemeentesecretaris Caroline Bos op 6 april afscheid neemt van onze gemeente. Ik wil sowieso van de gelegenheid gebruikmaken om te benadrukken dat wij dankbaar zijn voor de tijd die zij bij ons is geweest en de inzet die ze gepleegd heeft en haar veel succes wensen – ook al is dat nog prematuur, want ze gaat de komende weken nog volop aan de slag – met haar nieuwe uitdaging. Het betekent wel wat voor de organisatie natuurlijk, want we zullen een nieuwe directeur/gemeentesecretaris moeten werven. Daarvoor gaan we een proces uitlijnen en over dat proces zullen we u binnenkort een RIB sturen, om te vertellen hoe we dat precies willen gaan aanpakken. Maar ook voor de tussentijd is een oplossing gewenst, en dan kun je kiezen voor een interimmodel, of proberen dat op te vangen binnen de eigen organisatie. Wij kiezen voor de tweede variant, namelijk om locosecretaris Puck Fillekes in de de tussentijd, met de nodige ondersteuning uit de eigen organisatie en waar nodig aangevuld, de functie te laten waarnemen, om vervolgens een zorgvuldig proces uit te lijnen om een nieuwe gemeentesecretaris die past bij onze organisatie te vinden.
De griffie is daar natuurlijk nadrukkelijk ook bij aangesloten en via die lijn zult u ook als raad aangesloten worden om mee te denken en te adviseren over het gewenste profiel en wat nodig is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Hiermee is dit agendapunt afgerond. We gaan over naar de hamerstukken. B - 11
6.a. Zienswijze Begrotingswijziging 2021 SO Jeugd ZHZ (2020-722808)
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.b. Startnotitie Praktijkproef BP Arkelsedijk (2021-727725)
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.c. Jaarlijkse APV-aanpassing en Verordening winkeltijden (2020-724512)
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.d. Uitvraag De Nieuwe Doelen (2020-722740)
De voorzitter: Mevrouw Stevens van de SP wenst een stemverklaring af te leggen. U heeft het woord. Mevrouw Stevens: Dank u wel, voorzitter. De SP-fractie wilde er in eerste instantie een bespreekstuk van maken, maar gehoord de geluiden tijdens de laatste sessie hebben we daarvan afgezien en aangekondigd met een stemverklaring te zullen volstaan. Vandaar dat ik wat meer zinnen zal gebruiken dan bij een standaard-stemverklaring, als u dat niet erg vindt. De SP zet grote vraagtekens bij dit voorstel: waarom nu en waarom zo? Maar eigenlijk hebben we al moeite met het bijgevoegde verslag, en dat is de nulmeting. Natuurlijk hoor ik de enthousiaste reacties uit de stad wanneer De Nieuwe Doelen genoemd wordt, maar wanneer ik vertel dat er geen professionele programmering bij komt kijken, lijken mensen niet altijd op de hoogte. Ze schrikken eigenlijk gewoon een beetje, is me opgevallen. En dan is 7 miljoen euro gewoon een heel erg groot bedrag, en dat bedrag zal overschreden worden, want zo gaat het namelijk altijd met zulke grote bedragen. Maar als we onze twijfels over het fundament van dit voorstel aan de kant zetten en kijken naar het voorstel zelf, dan vinden we dat er te weinig eisen worden gesteld aan potentiële exploitanten op het gebied van cultuur. In totaal één maand per jaar voor culturele evenementen vinden wij echt te zuinig als we spreken over een cultuurvisie.
De SP zal er wellicht als enige in de raad zo over denken, maar ik hoop dat onze tegenstem de wethouder alert zal houden. Het blijft namelijk belangrijk om ons af te vragen waarom we het doen, voor wie we het doen en wat het waard mag zijn om het voor elkaar te krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.
B - 12
Zonder hoofdelijke stemming wordt hierna conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten, onder aantekening dat de SP-fractie geacht wil worden tegen te hebben gestemd. 6.e. Aanvullend krediet vervangende nieuwbouw Gilde Vakcollege Techniek (2020720008)
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.f. Zienswijze op Winternota Avres (2021-727224)
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.g. Geheimhouding RIB 2021-729209 Europese aanbesteding 2 elektrische veerponten (2021-731190)
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.h. Verordening klachtbehandeling (2020-724076)
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.i. Verordening klankbordgesprek burgemeester gemeente Gorinchem 2021 (2021-708595)
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. 6.j. Benoeming leden commissie klankbordgesprek burgemeester gemeente Gorinchem (2021-708590)
Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform het voorstel van burgemeester en wethouders besloten. De voorzitter: Dames en heren. Aan de orde zijn thans de bespreekstukken. 7.a. Mogelijke opvang asielzoekers (AZC) (2020-722359)
De voorzitter: Dames en heren. Een behoorlijk aantal inwoners is ingelogd om de discussie over dit onderwerp te volgen. Het lijkt mij goed dat de verschillende fracties in de raad heel duidelijk aangeven hoe ze op de inhoud in dit dossier zitten. Ik denk dat mensen met name geïnteresseerd zijn in de vraag of er wel of niet asielzoekers zullen worden opgevangen in het voormalig belastingkantoor en, zo niet, hoe fracties aankijken B - 13
tegen het asielzoekersvraagstuk. Het zou daarom goed zijn als u daar heel duidelijk over bent. Uiteraard kunt u ook uw opmerkingen kwijt over andere punten, zoals bijvoorbeeld het proces, waar ik mensen over heb gehoord, en ten aanzien van de formulering van het raadsvoorstel. We gaan beginnen. Allereerst wil ik de heer Tekir van D66 het woord geven. De heer Tekir: Voorzitter, dank u wel. Laat ik meteen met de deur in huis vallen dan: D66 is voor de opvang van mensen die huis en haard zijn ontvlucht op zoek naar een menswaardig bestaan. Als er een beroep wordt gedaan op de gemeente Gorinchem, dan hebben wij er ook alle vertrouwen in dat we, net als de voorgaande keren, erin zullen slagen om deze mensen onderdak te bieden, ook als dat zou zijn in het voormalige belastingkantoor. Sterker nog, ik zou willen zeggen: bij uitstek in het voormalige belastingkantoor. En, voorzitter, dat is helemaal geen ingewikkeld verhaal. Het voormalige belastingkantoor is er namelijk al op ingericht, heeft zich als locatie bewezen en ligt ook nog eens in de nabijheid van allerlei voorzieningen. Dat biedt een ideale gelegenheid om te werken aan een nuttige dagbesteding voor de nieuwkomers. Het pand is bovendien uitermate geschikt om gezinnen te huisvesten die qua samenstelling goed passen in het karakter van een woonwijk als de Gildenwijk.
Daarbij geeft D66 gehoor aan de oproep van veel omwonenden die de vestiging van een asielzoekerscentrum acceptabel vinden als dat onder de juiste voorwaarden plaatsvindt. Daarover willen we dan ook graag in gesprek blijven met omwonenden. Natuurlijk sluiten we niet onze ogen voor de overlast die in het verleden is ervaren. Maar laten we eerlijk zijn: als hier 300 mensen komen wonen, al dan niet met het predicaat van vluchteling, leidt dat hoe dan ook tot meer reuring en waarschijnlijk ook tot ervaren overlast. Wij hebben niet de illusie dat overlast enkel en alleen kan worden veroorzaakt door vluchtelingen. Kortom, voorzitter, met deze optelsom aan factoren komen wij tot een heel andere slotsom dan het college presenteert. Wat ons overigens daarin stoort, is dat de optelsom van het college wel heel eenzijdig is ingestoken, alsof er geen enkele aanleiding zou zijn om hier wel weer vluchtelingen op te vangen. Dat maakt de belangenafweging in de raad helaas niet transparant. Een lang verhaal kort, voorzitter: D66 stelt voor om beslispunt 2 te wijzigen en beslispunt 3 te schrappen. Want met beslispunt 2 zegt het college, vrij vertaald, dat vluchtelingen niet meer welkom zijn op deze locatie.
Ons amendement gaat ervan uit dat deze mensen wel welkom zijn op deze locatie en luidt als volgt: Amendement A1: Wél welkom De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 18 februari 2021, behandelend het agendapunt 'Mogelijke opvang asielzoekers'. Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor: het beslispunt 2 van het raadsvoorstel als volgt te wijzigen: 2. Bij een verzoek daartoe in principe toestemming te verlenen aan het COA om op de locatie van het voormalig belastingkantoor een AZC te vestigen en de randvoorwaarden waaronder nader uit te werken in overleg met omwonenden. Het beslispunt 3 van het raadsvoorstel te schrappen.
Later op de avond wil ik reageren op een eventueel ander amendement. Tot slot iets wat de fractie van D66 de afgelopen weken flink de wenkbrauwen heeft doen fronsen: de kwestie over de toezegging die in de vorige bestuursperiode zou zijn gedaan. Het leek heel lang op welles-nietes uit te komen, totdat toenmalig wethouder Eva Dansen B - 14
één voor twaalf in het openbaar mededeelde dat zij destijds daadwerkelijk heeft toegezegd dat de noodopvang eenmalig zou zijn. Als we dan toch inzoomen op het algehele proces, vinden wij het een kwalijke zaak dat de raad hier destijds nooit over is geïnformeerd. Het gaat hier nota bene om een toezegging die mede namens de raad is gedaan, want een bestuurder is altijd in functie en representeert het stadsbestuur. Als de SP zich nu achter deze toezegging verschuilt, lijkt dat misschien stoer, maar het was stoerder geweest als destijds deze vrij verstrekkende toezegging in het openbaar was gedaan. Het behoeft dan ook geen verdere uitleg dat wij om deze reden ons niet gebonden voelen aan deze discutabele toezegging. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Hachhouch van de PvdA. De heer Hachhouch: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Laten we bij het begin beginnen: de keuze voor wel of geen AZC in Gorinchem is voor de PvdA geen lastige kwestie. Wij vinden dat hier een taak voor onze gemeente is. De PvdA staat voor een realistisch, rechtvaardig en barmhartig asielbeleid. Wij zijn er trots op dat Gorinchem in het verleden mensen die op de vlucht waren voor oorlog of onderdrukking een veilige haven heeft geboden. Laten we omkijken naar onze medemens.
Voor ons ligt echter de vraag om wel of niet toestemming te geven aan het COA voor een vestiging in het voormalige belastingkantoor. Specifiek aan dit verzoek kunnen wij vanuit ons perspectief niet voldoen. Aan dit verzoek voldoen zou in onze optiek voorbijgaan aan de duidelijke oproep uit de wijk dat zij deze vestiging niet acceptabel vinden. Deze geluiden zijn luid en duidelijk bij ons binnengekomen, niet alleen via het door het college gemandateerde onderzoek onder inwoners, maar evengoed door de vele inspraakmomenten. Met name de insprekers willen wij danken voor hun inzet. De meest genoemde redenen om realisatie van een AZC in het voormalige belastingkantoor niet acceptabel te vinden zijn dat de locatie niet geschikt is vanwege de overlast en dat de locatie in een dichtbevolkte wijk ligt waar ook ouderen wonen. Ook voelen veel inwoners van de wijk dat zij hun aandeel in het verleden reeds geleverd hebben. Er heeft hier immers in het verleden een noodopvang gezeten. Aan deze bezwaren kunnen wij niet zomaar voorbijgaan. Daarbij suggereren wij niet dat de vestiging van een AZC iets is waar een referendum over gehouden dient te worden. De realisaties van AZC’s lopen in de realiteit vaak tegen ‘niet in mijn achtertuin’-argumenten aan.
Ook hebben enquêtes vaak niet de mogelijkheid om de complexiteit van zo’n maatschappelijk vraagstuk en zo’n grote verantwoordelijkheid te vangen. Nee, voor deze uitdaging dient slechts één remedie, en dat is het goede gesprek. Daarom dienen wij het volgende amendement in: Amendement A2: Veilige thuisvesting De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 18 februari 2021. Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor: aanpassen van punt 3 uit het raadsvoorstel: 3. de bereidheid uit te spreken om in Gorinchem passende, kleinschalige opvang van statushouders en kansrijke asielzoekers te faciliteren en daarover met elkaar (lees: raad/college/inwoners) het gesprek aan te gaan.
Aan dit amendement ligt een tweetal argumenten ten grondslag. Allereerst: de ervaring leert dat het in Gorinchem goed mogelijk is om de opvang van asielzoekers en B - 15
statushouders te faciliteren en dat vele inwoners zich als vrijwilliger willen inzetten om deze mensen te ondersteunen. Wij geloven en spreken expliciet uit dat we het niet enkel zien als onze verantwoordelijkheid om statushouders op te vangen, maar dat, als dit op de juiste wijze gebeurt, het een geweldiger toevoeging aan de gemeenschap kan zijn. Vele mensen hebben zich reeds gemeld om zich in te zetten voor een goede opvang van statushouders. Tijdens hun verblijf in een AZC zijn statushouders onderdeel van onze gemeenschap. Dat vraagt inzet van henzelf, maar ook van onze lokale samenleving. De PvdA streeft een gastvrije samenleving na. Juist daarom zijn we dankbaar voor alle vrijwilligers vanuit de stad die zich nu al gemeld hebben. Ten tweede is inmiddels gebleken dat inburgering en huisvesting van een aantal kansrijke asielzoekers/statushouders per jaar heel goed mogelijk is in een gemeente van onze omvang. Opvangcentra zijn vaak echter niet in overeenstemming met de gemeente waarin ze zijn gevestigd. Samen met gemeenten in de omliggende regio moet het lukken om de aantallen die reeds door het COA zijn genoemd, maar dan in kleinere groepen per gemeente, op een goede manier op te vangen en hun vervolgens via inburgering en begeleiding naar werk passende huisvesting te bieden.
Ik wil daarom herhalen: als PvdAGorinchem zien we onze verantwoordelijkheid en we zien kansen voor de opvang van statushouders in onze stad. Met ons amendement willen wij niet afwachten, maar proactief dit gesprek met inwoners van de stad en het COA starten, om met elkaar te zoeken naar goede opvangmogelijkheden. Want dat is niet alleen nodig, het creëert ook een hele hoop mooie mogelijkheden voor onze stad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamann van Gorcum Actief. Mevrouw Hamann: Dank u wel, voorzitter. Wij geven eerst onze mening over vluchtelingenopvang, daarna over de gang van zaken in het afgelopen jaar en ten slotte over dit raadsvoorstel en het nu ingediende amendement namens Gorcum Actief, VVD, SP, ChristenUnie/SGP en de fractie Van Maaren, luidende: Amendement A3: Opvang asielzoekers in voormalig belastingkantoor Gildenwijk De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 18 februari 2021. Ondergetekende(n) stelt/stellen het volgende amendement voor: Aanpassen van 2 punten uit het raadsvoorstel: 1. beslispunt 2 uit het dictum te verwijderen ('geen toestemming ... te vestigen') 2. beslispunt 3 uit het dictum te verwijderen ('de bereidheid ... kansrijke asielzoekers').
Gorcum Actief vindt dat we ons steentje moeten bijdragen voor wat betreft vluchtelingenopvang. Gorinchem heeft al twee keer een AZC gehad en stelt jaarlijks de benodigde huisvesting voor statushouders beschikbaar, geen sinecure als je bedenkt dat heel veel gemeenten niet aan deze opdracht voldoen. De lasten moeten wel redelijk worden verdeeld, ook lokaal. De locatie-belastingkantoor is al eens een AZC geweest en toen is omwonenden beloofd: voor één keer. Even voor de heer Tekir: dat is in de openbaarheid medegedeeld, want ik wist het ook. Een betrouwbaar bestuur houdt zich aan de afspraken, ook al waren die mondeling. Gorcum Actief was de enige partij die zich deze afspraak kon herinneren en gaf in mei vorig jaar al aan met vragen dat het zo was. Het college kon het bij enige navraag ook weten. Deze locatie is niet meer beschikbaar voor vluchtelingenopvang in welke vorm dan ook. Hier kom ik later op terug. Het college B - 16
heeft echter verzuimd navraag te doen en was ook niet open en transparant toen het COA in november 2019 al contact zocht. Dat had het moment moeten zijn om de gemeenteraad eerst te polsen over ‘hoe verder?’, in plaats van meteen de hele machinerie in gang te zetten voor nog een keer een AZC voor 300 mensen gedurende minstens tien jaar. De ijverige ambtelijke organisatie draaide al op volle toeren toen het COA in het voorjaar het belastingkantoor kocht, maar het was voor ons, gemeenteraad, tamelijk plotsklaps, want wij wisten van niks. Maar voor de wethouder kan het niet onverwacht zijn geweest, gezien de mailwisseling tussen gemeente en COA. Uit de opgevraagde informatie blijkt namelijk heel duidelijk dat de kat al zo’n beetje in het bakkie zat en het COA wilde medio mei/juni vorig jaar het AZC al openen. In dit hele proces ontbreekt iedere vorm van openheid en transparantie en toen de bewoners er lucht van kregen, groeide de onrust. Dat was allemaal niet nodig geweest als het college zich aan de afspraken had gehouden en de omwonenden simpelweg een brief had gestuurd en geïnformeerd: hier komt geen AZC. Nee, er moest ineens aan participatie worden gedaan. Na de zomer werd dan eindelijk de informatieavond gehouden, maar vragen van buurtbewoners werden nauwelijks beantwoord. De partij van de wethouder gebruikte de gelegenheid echter wel om het COA van alles de schuld te geven.
Vervolgens werd een enquête gehouden waaraan de meeste omwonenden helemaal niet deelnamen. Deze, veelal oudere, mensen willen hier een rustige laatste levensfase. Men was het gedoe van de gemeente al lang meer dan beu, in de veronderstelling “ze doen toch maar wat ze willen”. Die enquête vinden wij niet representatief. En dan nu, na ruim een jaar tobben, ligt hier een negatief raadsvoorstel, zoals de wethouder het zelf noemt. Er staat van alles in, voor ieder wat wils, en vooral heel veel mist. En passant wordt aangegeven dat het belastingkantoor wel een woonbestemming moet krijgen in plaats van kantoor. Er wordt ook gesproken over kleinschalige opvang, bijvoorbeeld voor 50 mensen, maar er staat niet hoe of waar. Zo onduidelijk dit. Dit voorstel kan weer zo een deur openzetten naar een verbouwing tot wooneenheden voor bijvoorbeeld statushouders en/of arbeidsmigranten. Je kunt er eigenlijk alle kanten mee uit. Wij vinden dit een non-voorstel en het moet wat ons betreft gewoon van tafel. De onduidelijkheid, de niet-transparantie en het niet democratische proces bereiken naar ons idee nu een climax. Het vertrouwen van de inwoners is weg. In ons gezamenlijke amendement, nogmaals: van Gorcum Actief , VVD, SP, ChristenUnie/SGP en de fractie Van Maaren, hopen we iets van vertrouwen terug te winnen door de beslispunten 2 en 3 te schrappen.
Bij beslispunt 2 baseert de wethouder dit besluit op de niet gelukte inspraak in plaats van op eerder gedane toezeggingen. Daarmee erkent de wethouder de toezegging nog steeds niet. Op deze manier kunnen bestuurders van alles en nog wat gaan toezeggen en later zeggen: ja, maar wij weten van niks! Zo wordt het vertrouwen nog verder ondermijnd en het lost voor omwonenden helemaal niks op. Passender lijkt het ons om na de erkenning van de toezegging dit alsnog per brief aan omwonenden te laten weten. Het college heeft immers in 2015 het hiervoor benodigde besluit al genomen. Ten slotte, voorzitter, voor wat betreft punt 3: daar gaat de gemeenteraad helemaal niet over. Dat is Rijksbeleid en wij laten die discussie graag aan het Rijk over. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Breemen, GroenLinks.
B - 17
De heer Van Breemen: Voorzitter, dank u wel. Zoals dat in elke gemeente zou zijn gebeurd, is er de laatste tijd, bijna al het laatste jaar, veel reuring geweest over de mogelijke komst van een AZC naar Gorinchem. De huisvesting van asielzoekers is altijd een precaire discussie in elke gemeente en het vergt van een college dan ook politieke sensitiviteit om het proces goed te doorlopen. Er ontstaan vrijwel altijd groepen van mensen die verzet aantekenen en daartegenover groepen die de komst van een AZC juist toejuichen. En, ook dat moet gezegd worden: als er eenmaal een AZC is, vinden de meeste omwonenden het jammer als het daarna weer weggaat, omdat de contacten goed waren, mensen er leuk en voldoening gevend vrijwilligerswerk konden doen, of om welke reden dan ook. Maar daar zijn we in Gorinchem nog niet. Waar het in de B&A vooral over het proces en te weinig over de inhoud ging, ook in mijn eigen bijdrage, wil GroenLinks vandaag de nadruk op de inhoud leggen, maar helaas moet er echt ook wat over het proces gezegd worden. Maar eerst de inhoud. Is GroenLinks voor de opvang van asielzoekers in Gorinchem? Laten we daar meteen glashelder over zijn: ja.
Voor GroenLinks is de opvang van mensen die zich gedwongen zagen alles wat vertrouwd was achter zich te laten en een veilig onderkomen in een ver, vreemd land te zoeken, een fundamenteel onderdeel van een sociale samenleving, die Nederland is. Zeker Gorinchem, dat zich ook nog eens ‘stad van tolerantie’ noemt, maar die ook trots is op z’n sociale gezicht, zou daar wat GroenLinks betreft een steentje aan moeten bijdragen. Een meer specifieke vraag is dan: is GroenLinks voor opvang van asielzoekers in het voormalig belastingkantoor? En ook daarop is ons antwoord: ja. Als je het ergens zou moeten doen in Gorinchem, is dit een uitstekende optie. Het is ongetwijfeld niet de enige goede optie, maar het verleden heeft uitgewezen dat het een prima locatie zou kunnen zijn, zeker als het niet een klassiek asielzoekerscentrum zou worden, maar een hybride woonvorm met starters, asielzoekers en studenten. In andere steden heeft dit tot goede succesverhalen geleid. Dus, voorzitter: ja, GroenLinks zou de vestiging van een AZC nieuwe stijl in het belastingkantoor zeker zien zitten. Natuurlijk hebben wij daar ook kanttekeningen en voorwaarden bij. Zo moet de verhouding tussen asielzoekers en starters en studenten niet een soort schaamlap zijn, 300 asielzoekers / 50 starters, zoals het COA dat voorspiegelde. Dat is wat ons betreft niet realistisch.
Ook zijn er voorwaarden en afspraken nodig over veiligheid, overlastbeperking, sociale en maatschappelijke begeleiding, enz. Die afspraken over de randvoorwaarden had GroenLinks graag samen met het college, het COA, maar vooral ook de omwonenden gemaakt. Maar helaas komt het zo ver niet, omdat het college besloten heeft ons een raadsvoorstel voor te leggen om geen toestemming te verlenen aan het COA voor de vestiging van een AZC. Wij zullen dat voorstel niet steunen. Het is wat ingewikkeld waar je dan wel voor bent als je geen toestemming geeft, maar ik hoop dat ik in het voorgaande duidelijk heb gemaakt waar GroenLinks wel voor is. En dan, voorzitter, moet ik, zoals gezegd, toch wat zeggen over het proces. Helaas hebben we moeten constateren dat de wethouder hierin flinke fouten heeft gemaakt. Hij verschuilt zich daarbij, gesterkt door zijn partij, achter het feit dat het COA ineens het belastingkantoor zou hebben gekocht en dat hij daardoor heel erg verrast was. Nou, dat zou kunnen. De exegese over betekenissen van allerlei zinnen uit mailtjes laten we nu achterwege. Maar wat als een paal boven water staat, is dat het college in november 2019 en in de eerste maanden van 2020 zeker verkennende gesprekken had met het COA. Zij B - 18
hebben toen besloten om niet met de raad in gesprek te gaan, maar om-, tja, wat eigenlijk wél te gaan doen? Pas toen het COA het pand gekocht had en het college dus voor een voldongen feit stond, kwam het college naar de raad toe. De wethouder verdedigde die keuze in de laatste B&A door te zeggen dat hij de raad niet met halve informatie wilde informeren, omdat er dan alleen maar onrust zou ontstaan. Met die keuze heeft de wethouder een fundamentele discussie aan de voorkant onmogelijk gemaakt, een discussie over überhaupt de wenselijkheid van een AZC, een mogelijke locatie, de voorwaarden vooraf en ga zo maar door. Die discussie is onmogelijk geworden doordat de wethouder dacht “nou, weet je, ik zeg nog maar even niks, anders komt er zo’n onrust”. Voorzitter, dat kan echt niet! De wethouder heeft niet te bepalen waar de raad wel of niet wakker van gaat liggen. De wethouder, en met hem het college, heeft de raad op tijd en zo volledig mogelijk te informeren, ook al is het maar over een eerste verkennende beweging van het COA. Als je weet hoe gevoelig zo’n onderwerp is, dan roep je de fracties bij elkaar en dan deel je wat er speelt. En ja, misschien blijkt het dan achteraf allemaal voorbarig, maar dan heb je in ieder geval wel de raad op tijd en volledig in stelling gebracht.
Nu heeft de wethouder dat nagelaten, en bewust, en kwam hij pas toen de koop van het pand afgerond was op de proppen. Het proces dat zo zorgvuldig gelopen had moeten worden is daardoor al vanaf het begin verstoord, en dat komt niet, of in elk geval niet alleen, doordat het COA het pand kocht, maar doordat de wethouder besloot de raad nog niet te hoeven inlichten. Deze keuze vindt GroenLinks erg verkeerd en wij keuren die dan ook ten zeerste af. Daarom dient GroenLinks vanavond samen met VVD, ChristenUnie/SGP, SP, Gorcum Actief en de fractie Van Maaren de volgende motie van afkeuring in: Motie M1: Motie van afkeuring.
De raad van de gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 18 februari 2021; overwegende dat: - het college een wettelijke actieve informatieplicht heeft naar de gemeenteraad, conform de artikelen 169 lid 2 en 180 lid 2 van de Gemeentewet; en dat daarom: - het college de raad tijdig en volledig moet informeren; - het college de raad inlichtingen moet verschaffen, die de raad nodig heeft voor de uitoefening van zijn taken - het college zich ervan bewust moet zijn dat zij verantwoording dient af te leggen aan de raad; - bij ingrijpende gebeurtenissen, zoals een asielzoekerscentrum in Gorinchem, de raad tijdig en volledig geïnformeerd moet worden; - het college gehouden is om vragen van raadsleden - mondeling en schriftelijk - transparant en duidelijk te beantwoorden; constateert dat het college niet voldaan heeft aan haar informatieplicht, zoals bedoeld in de artikelen 169 en 180 lid 2 van de Gemeentewet en spreekt zijn afkeuring uit over het niet naleven van de informatieplicht.