20251016 Verslag raadsvergadering

Niet zozeer omdat wij de prijsstijging zo leuk vinden, maar om de simpele reden dat dit de goedkoopste variant is voor onze inwoners. Over de planperiode tot en met 2030 ontlopen de prijsstijgingen elkaar niet zo veel. Gemiddeld genomen is scenario 1 per jaar per huishouden € 1,69 goedkoper. Nu kun je beargumenteren dat je er liever voor pleit om die stijging geleidelijk te laten gaan, want het verschil is immers niet zo heel groot in 2030, maar het effectieve of het essentiële verschil tussen deze twee varianten is dat het startpunt van de volgende planperiode wel degelijk een groot verschil heeft. Dan zit er namelijk relatief gezien, maar iedere euro kan tellen, € 15,83 per jaar verschil in. Voor de mensen die graag in procenten tellen is dat dan bijna 6% - 7% meer in scenario 3 dan in scenario 1. Dus bij dezen nogmaals, wij gaan voor scenario 1 en zouden iedereen die kiest voor de inwoner ook willen adviseren om voor scenario 1 te gaan. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Veldheer-Vink VVD. Mevrouw Veldheer: Wij als VVD Gorinchem zien scenario 1 ook heel erg zitten. Het besluit om dit omgevingsprogramma vast te stellen lijkt ons om meerdere redenen een goede beslissing.

Het scenario omvat een eenmalige stijging, mijn voorganger heeft de percentages al uitgebreid aangegeven, dus ik zal niet in herhaling vervallen, maar in wezen een eenmalige stijging waardoor er op lange termijn een grote voorspelbaarheid is en niet later een grotere stijging is. De heffing van Gorinchem is nog steeds lager dan in de buurgemeenten en rond het landelijk gemiddelde. Bovendien worden er in de komende jaren veel werkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn ook erg blij dat gelijktijdig meerdere projecten worden uitgevoerd waardoor er en minder overlast is en uiteindelijk ook minder kosten zijn. Dat halverwege de periode de voortgang wordt geëvalueerd lijkt ons een enorme toegevoegde waarde zodat wij de risico’s op de lange termijn beter kunnen controleren. Wij zullen ook voor scenario 1 gaan. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Houwelingen SP. De heer Van Houwelingen: Voorzitter dank u wel, ik wil graag gelijk even reageren op het amendement dat zojuist is toegelicht en eerder is gedeeld, onder andere in de B&A. Wij zouden daar kort in kunnen zijn door te zeggen dat gaan wij als SP niet steunen. In de eerste plaats omdat bij scenario 1 over vijf jaar het voordeligst is, al is het marginaal en in de tweede plaats dat je na deze vijf jaar op € 226 uitkomt en niet op € 279.

Wanneer deze scenario’s zouden kloppen loopt het nadeel voor scenario 3 tot 2040 op tot ongeveer € 150 per huishouden. Maar dit is theorie, wiskunde en de volgende twee zijn praktisch want scenario 3 betekent ook het vertragen van de planning. Wij hebben gezien bij de wegen onder andere wat vertraging van het onderhoud betekent. Meer Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

17

ongeplande reparaties en dus ook meer kosten die daar weer bovenop komen. Maar de indieners kwamen vooral bij de SP met de vraag hoe gaan jullie dit aan de achterban uitleggen. Voorzitter, hoe kun je dat het beste doen? Door dit gewoon ook te doen dus ik heb een onderzoekje bij iets meer dan 10 mensen gedaan, gewone mensen met als achtergrond schoonmaker, cv monteur, timmerlieden, schilders waarvan enkelen er ook niet al te warmpjes bij zitten. Een redelijke afspiegeling van onze achterban. Ik heb net als de meesten van u bij de B&A deze mensen eerst de procenten en de grafiek getoond. Een stijging van 20% en daarna 2% en de variant met jaarlijks 8%. Natuurlijk kozen de meeste mensen toen voor uw scenario en ik dacht ik zit verkeerd. Daarna zette ik de euro’s er bij en wat schetst mij verbazing? Werkelijk iedereen van de groep veranderde de keuze naar scenario 1. Helemaal toen zij de daaropvolgende jaren zagen. Ik vroeg waarom en dat is heel simpel; de meesten kozen eerst voor scenario 3 omdat dit minder ingrijpend leek. De 20% gaf een weerstand, meerdere verhogingen van 8% zijn makkelijker accepteren. Procenten zijn voor de meesten een leeg begrip. Toen ik de centen liet zien, nam dat de onzekerheid over de verhoging direct weg. Zij zagen dat het eindpunt van € 279 een derde hoger is dan het eindpunt van scenario 1 € 261.

Ik vervolgde mijn verhaal dat er vijf jaar geleden zelfs nog voor een verlaging is gekozen terwijl er gespaard kon worden. Wat zou betekenen dat deze grote verhoging een stuk minder zou zijn dan nu en zoals u wenst een stuk geleidelijker had kunnen oplopen, maar dat onder andere de indieners hier ook op tegen waren. Waarop er eentje toen vroeg hoe gaan ze die verhoging dan uitleggen en het sparen uitleggen. Die vraag laat ik aan de indieners. De voorzitter: Dank u wel, de heer Krol ChristenUnie/SGP. De heer Krol: Ja dank u wel voorzitter, wat een luxe dat wij kunnen spreken over investeringen in onze riolering en de hemelwaterafvoer of hemelwateropslag. Wanneer u in de derde wereld bent geweest dan heeft u daar vast een beeld en geur bij. Wat een luxe dat wij technieken kunnen toepassen om herbruikbare warmte uit deze afvalstroom te halen. Er zijn zelfs onderzoeken tegenwoordig om gezuiverd drinkwater te halen uit afvalwater. Misschien dat wij over een paar jaar wel spreken over teruglever vergoedingen. Misschien gelijk een mooie bouwsteen voor het sociale plan van het vorige onderwerp. Over het amendement wat is ingediend, wij zullen scenario 1 steunen om verschillende redenen. Allereerst vinden wij dat dit uitstekend aansluit bij de kwaliteit die wij nastreven voor onze riolering en ook de ambities die voorliggen voor de komende jaren.

Een snelle correctie richting het landelijk gemiddelde vinden wij acceptabel, zeker na een aantal jaren van flatrate. En ja voor een deel van onze huishoudens zullen die enkele tientjes die er in het eerste jaar bijkomen best een hobbel zijn. Ik wil daar ook gelijk bij zeggen dat dit voor de meeste huishoudens gewoon een onderdeel gaat zijn van allerlei tegen- en meevallers in de komende jaren. Daar waar mensen toch echt klem komen te zitten is er volgens mij gewoon een escape vanuit ons minimabeleid. Dat mensen een aanvraag kunnen doen voor (gedeeltelijke) vrijstelling voor lokale heffingen. Er is nog geen motie ingediend van Gorcum Actief dus daar spreek ik mij nog niet over uit. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Pellikaan Democraten Gorinchem. Mevrouw Pellikaan: Dank u wel voorzitter, ik sluit mij aan bij de bijdrage van de PvdA en het CDA. Wij hebben het amendement ook mede ingediend. Ik was eigenlijk niet voornemens om een eerste termijn te doen vanavond, maar ik zou toch graag iets willen onderstrepen. Namelijk dat al die ingewikkelde rekensommen niet relevant zijn. Het gaat vanavond om een politiek besluit. Het raadsvoorstel onderstreept dat ook door de ingewikkelde rekensommen ook niet op te nemen in de argumentatie, maar gewoon te kijken wat is nu het meest en duidelijk uitlegbaar aan de inwoner.

Want die rekensommen die zijn namelijk nogal voor wat interpretatie vatbaar en dat bleek ook weer uit de B&A. Wij kunnen het er uren over hebben met elkaar, maar ik gebruik mijn tijd liever om de stad toe te lichten waarom wij kiezen voor scenario 3. Wil je het in één keer verhogen, die 20% en door de zure appel bijten, of zeg je tegen de stad dit is er aan de hand, wij gaan jullie niet overvallen Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

18

maar verspreiden de stijging over een x-aantal jaren? Wij kiezen dan op basis van onze principes en dat is dat wij inwoners niet willen verrassen, dat wij goed willen uitleggen waarom wij de dingen doen en wij willen inwoners ook de kans geven zich mentaal en financieel voor te bereiden op deze verhogingen, zeker in tijden van inflatie waarin inwoners al te maken krijgen met een hele hoop kostenstijgingen. Laten wij als gemeente geen extra duit in dat zakje doen. Daar laat ik het bij voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Namens het college zal wethouder Polatli een reactie geven. Wethouder Polatli: Dank u wel voorzitter, ik hoorde dat mevrouw De Groot de B&A niet opnieuw wilde doen, het kort zou houden en daar ga ik mij ook aan houden. Ja, percentages, moeilijke rekensommen, maar het feit is in de laatste jaren hebben inwoners geen verhoging gehad. Met scenario 1 komen wij uit op het niveau waarop wij hadden gezeten als wij de indexatie wel hadden doorgevoerd. Het riooltarief moet dus stijgen door eerdere keuzes in het GRP, om een dalend tarief. Men had toen simpelweg niet kunnen weten dat er nu koppelkansen zouden zijn op wegonderhoud, de toevoeging op klimaatregelen en natuurlijk de indexatie waar wij mee te maken hebben. Percentages, ik heb in de B&A ook gezegd daar koop je niets voor.

Zelfs een inflatie, dan heb ik even gerekend tot 2031, dus het jaar dat de nieuwe periode in zou gaan, dan kom ik voor een eenpersoonshuishouden € 19,90 hoger uit in scenario 3 en bij een meerpersoonshuishouden op € 284,70. Dat is € 23,07 duurder. Dat is wat wij als college niet willen. Wij halen ook niets in hiermee, vier jaar hebben de inwoners ongeveer het laagste tarief betaald van het land, van de Regio zeker, nu gaan wij naar het niveau waar wij op uit hadden gekomen. Wij willen dat onze inwoners met de centen, niet procenten maar centen (€ 27,30 en € 19,90) minder lasten krijgen op deze manier door in één keer die verhoging door te voeren. Mevrouw De Groot bij interruptie: Ik hoor de heer Polatli praten over wat er meer wordt betaald in scenario 3 in 2030 en daar heb ik vanavond meerdere partijen over horen praten. Is de heer Polatli het met mij eens dat in die tijd de kans groot is dat lonen en inkomens stijgen waardoor mensen de lasten beter weten op te vangen? En dat het tegelijkertijd voor acceptatie en begrip zorgt als uitgelegd wordt dat je dit over meerdere jaren verspreidt? Van luister het is nu oktober, 2026 is over twee maanden, door te zeggen beste inwoner over twee maanden mag u 20% meer betalen.

Wethouder Polatli: Ja, wij willen niet dat inwoners in deze planperiode waar dit programma voor is geschreven meer betalen door het uit te spreiden wat nu mooi lijkt maar uiteindelijk gaat het de bewoner meer kosten. In de afgelopen jaren zijn de lonen van inwoners ook gestegen en hebben wij niet geïndexeerd, want dat is gewoon zo. Mevrouw De Groot: Voorzitter, wat is dan voor de wethouder het verschil dat er volgend jaar € 20 verschil zit tussen scenario 1 en 3 en over vijf jaar € 23 verschil tussen scenario 3 en 1 waarin wij dus hopen dat de lonen de komende vijf jaar stijgen? Wethouder Polatli: Dat de bewoners uiteindelijk minder geld kwijt zijn dan in het scenario dat uw voorkeur heeft. Ik ga over op het amendement. Ook daar hebben wij in de B&A … sorry, ik moet naar de motie. De voorzitter: De motie is nog niet ingediend. Er is een amendement ingediend door de PvdA. Gorcum Actief heeft een motie in de achterzak zei mevrouw Hamann zojuist. Mevrouw Hamann: Dat klopt voorzitter, maar in het betoog zijn meerdere vragen en opmerkingen gemaakt waarop wij een reactie willen van de wethouder. Mocht daar een stevige toezegging bij zitten met betrekking tot de inhoud van de motie zeg maar dan is de motie niet meer nodig.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

19

De voorzitter: Dus even voor de kijkers thuis, er zweeft ergens boven deze vergadering een motie die al dan niet ingediend gaat worden. Het hangt er mede van af hoe de wethouder hiermee omgaat en een reactie geeft vanuit het college. Ga uw gang. Wethouder Polatli: Ja, zou willen zeggen dien hem niet in want in het omgevingsprogramma gaan wij uit van een integrale aanpak. Daar hebben wij overigens tijdens de B&A van uw fractie-assistent complimenten voor gehad. Wij zoeken naar koppelkansen met wegbeheer. Ik weet niet of u bij Schuttersveld bent wezen kijken, maar ook daar kijken wij natuurlijk naar klimaat adaptief inrichten, ook met onze riool en het stedelijk water programma. Daar kunnen wij meeliften, maar ook andere disciplines zouden mee kunnen liften zoals dat ook in de afgelopen jaren is gegaan met het riool om dan de wegen gelijk weer strak te leggen. Of alle andere werkzaamheden, dus de inrichting van groen. Hierdoor voorkomen wij dat werkzaamheden langs elkaar heen gaan, dat is ook wat ik u hoorde zeggen. Dat straten meermaals opnieuw worden opengebroken en omwonenden onnodig overlast ervaren. Dat is een irritatie van ons allemaal in heel het land zo ongeveer. Per project wordt bekeken in welke mate participatie doelmatig is.

Bij het uitvoeren van enkel technische gedeelten, dus een riolering moet vervangen worden, daar is het wat minder aan de orde dat er geparticipeerd wordt. Bij grootschalige herontwikkelingen zoals bij Schuttersveld dat de bewoners daarbij betrokken worden hoe zij de inrichting klimaat adaptief voor zich zien. Of zij dan drie grote bomen of vijf wat kleinere bomen of meer parkeervakken willen. Dat gebeurt hier ook dus ik denk dat uw motie tegelijkertijd een heel groot compliment is voor het programma en die complimenten dan ook voor de ambtelijke organisatie. Dat is mijn antwoord op een motie die niet ingediend is. Mevrouw De Groot bij interruptie: Kunnen de koppelkansen een kostenbesparing opleveren? Wethouder Polatli: Juist. Mevrouw De Groot: Kan het dan ook zo zijn dat de rioolheffing stijging die er nu is niet perse nodig is? Wethouder Polatli: Nee, dit is echt een berekening van de ambtelijke organisatie en er is echt gekeken naar wat er gekoppeld kan worden in de aankomende tijd. Maar zoals ik ook heb gezegd in de B&A er komen bijstelmomenten en u ziet ook in de grote lijst … wij hebben nu ook niet een helderziende blik hoe het met de inflatie zal gaan. Misschien voorkomen wij ook wel hele grote verrassingen voor de aankomende jaren. Wij weten als wij het geleidelijk doen dat mensen gewoon wat meer geld kwijt zijn.

Mevrouw Pellikaan bij interruptie: Voorzitter, mag ik de wethouder daar toch een vraag over stellen? Ik hoor deze constatering nu een paar keer vanavond en het verbaast mij dan toch als dit echt het hoofdargument is voor het college om voor scenario 1 te gaan waarom dit niet is opgenomen in het raadsvoorstel. Mag ik die vraag stellen aan de wethouder? Wethouder Polatli: Het staat in het raadsvoorstel toch? Mevrouw Pellikaan: Nee voorzitter, ik wil niet te veel ingaan op de rekensommen, maar als je kijkt naar wat voordeliger zou zijn, nogmaals het gaat om een verschil van een paar euro, dan is voor een eenpersoonshuishouden juist scenario 3 voordeliger. Wat ik ook al zei in mijn eerste termijn, je kunt een manier kiezen hoe je naar de cijfers kunt kijken. Ik vind echt dat wij het vanavond moeten hebben over het politieke besluit dat voorligt. Dat is namelijk hoe wij een verhoging aan onze inwoners willen voorschotelen. Ik vind het jammer dat ik het college maar ook de coalitiepartijen daar niet het debat over hoor voeren vanavond, maar probeert om op een manier naar de cijfers te kijken en op basis daarvan een besluit te nemen. Ik vind dat wij transparant naar de stad moeten zijn omdat zij dat ook verdient. Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

20

Wethouder Polatli: Ik vind ook dat wij transparant moeten zijn en geen verrassingen. Met lage percentages lijken de zaken duurder uit te pakken. Ik zie in het raadsvoorstel scenario 1 vast te stellen en daarbij geen minimumbedrag voor de voorziening te hanteren staan. Is dat niet wat u bedoelt? Mevrouw Pellikaan: Nee voorzitter, ik bedoelde de argumentatie dat scenario 1 goedkoper zou zijn voor de huishoudens. Die argumentatie is ten eerste onjuist want het doet er niet toe en ten tweede die argumentatie is niet in het raadsvoorstel opgenomen maar wordt vanavond wel aangevoerd als hoofdargument. Wethouder Polatli: Niet alleen vanavond, ook in de B&A. Ik heb u niet gehoord over de rest van het programma … Mevrouw Pellikaan: Voorzitter, dus ook in de B&A was die argumentatie onterecht. Wethouder Polatli: Sorry, ik denk dat u elkaar dan daarvan moet overtuigen. Ik heb gezegd wat ik ervan vind en ik denk dat dit aan het einde van deze planperiode gewoon de goedkopere oplossing is voor onze inwoners. En wij kunnen ook rekenen. De voorzitter: Ik kijk even rond, is er behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw Hamann: Voorzitter, ik wil vanaf deze plek de wethouder heel hartelijk danken voor alle toezeggingen, zelfs nog meer dan in de motie stonden. Dank u wel. Als ze nu ook nog genotuleerd worden is het helemaal goed.

De voorzitter: Daarmee dient u de motie niet in zegt u nu? Mevrouw Hamann: Die is een beetje overbodig geworden, dank u wel. De voorzitter: Ik kijk rond, anderen nog? Mevrouw De Groot: Dank u wel voorzitter, om nog heel kort terug te komen op de opmerking van de heer Krol dat het een luxe is dat wij onze riolering moeten vervangen, dat zien wij eerder als een noodzaak dan een luxe. Het is onderdeel van de dienstverlening die de gemeente aan inwoners moet geven en daarom vinden wij het ook zo belangrijk dat inwoners het begrip hebben dat de rioolheffing omhoog gaat. Het is niet leuk, het is noodzakelijk, maar waar wij voor kunnen kiezen is om het op een gespreide manier te brengen en dat er geen verrassing komt over twee maanden waarin staat u moet 20% bijbetalen. Alle argumenten over de stijging in scenario 3 ten opzichte van scenario 1; wij hopen dat de lonen en inkomsten zullen stijgen omdat dit draaglijker is voor de inwoner. De heer Krol bij interruptie: Voorzitter, ik zou daar graag op willen reageren omdat voor mijn gevoel het woord luxe toch iets uit zijn verband werd gerukt. Ik heb vooral betoogd dat zeker als je internationaal kijkt wij in Nederland ons gelukkig mogen prijzen met de luxe dat wij zo’n goed rioleringssysteem hebben en kunnen onderhouden. Heel veel mensen op de wereld hebben dat niet. De heer Van Houwelingen: Ik wil ook nog even reageren.

Ik hoorde daarnet de wethouder zeggen dat wij met scenario 1 naar het niveau gaan waar wij hadden moeten staan. Dat betekent dat de verlaging vijf jaar terug niet had moeten plaatsvinden. Ik vraag mij dan ook af als deze stijging voor de indieners nu zo veel pijn doet, hoe kijkt u nu terug naar deze keuze? Er waren op dat moment toch echt twee fracties die daarvoor waarschuwden. Had die verlaging toen niet plaatsgevonden dan hadden wij heel deze verhoging niet hoeven te doen. Ik heb daar nog helemaal niets over gehoord. Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

21

De voorzitter: Tot wie richt u dit specifiek? De heer Van Houwelingen: Aan de indieners van het amendement. Ik heb dat in de B&A al een keer in mijn betoog gezegd. Ik heb het zojuist nog even verteld en nu vraag ik voor de derde keer hoe kijkt u terug op de keuze die u toen heeft gemaakt? Mevrouw Van Oversteeg: Ik wil daar wel op reageren, want als wij achteraf terugkijken dan ben ik natuurlijk benieuwd hoe wij dat straks bij het volgende agendapunt gaan doen. Of wij dan met elkaar ook wat reflectie kunnen laten zien. Sommige dingen weet je niet. Wat mij van toen nog wel bijstaat, wij hebben het toen gehad over een doelbelasting. Op het moment dat je weet dit geld heb ik niet nodig dan is het goed om de lasten niet onnodig hoog te houden. Dat is in ieder geval het argument dat mij heel erg bij stond, maar de rest van de zaken heeft toen tot besluitvorming geleid. De heer Van Houwelingen: Ik heb het even teruggekeken. Deze stijging was wel wat later aangekondigd, maar die zat er wel aan te komen. Ik heb het CDA vaker voor spaarpotjes horen pleiten. Vijf jaar geleden hebben SP en GroenLinks dat ook gedaan, om de heffing niet te laten dalen maar om daar juist voor te gaan sparen. Daar heeft u helaas niet voor gekozen. Die stijging zat er al aan te komen en dat wisten wij, dus iets eerder. De heer Klein: Ik vind het een beetje lastig.

Ik kan er weinig van maken, geen curry, geen soep, geen idee. Ik ben een bèta, ik weet het, dus op het moment dat het over cijfers gaat heb ik het ook heel graag over cijfers. Wij moeten het ook over de inwoners hebben, dat is denk ik ook het hele politieke besluit dat voorligt. In dit voorstel komen simpelweg de cijfers en de inwoners samen. Het zijn namelijk de kosten die wij aan inwoners gaan opleggen. Hoe je ook naar die cijfers kijkt voorzitter, op de universiteit heb ik werkelijk waar moeten bewijzen dat nul geen één is, maar daar wil ik hier niet aan beginnen. Alstublieft, kijk naar de cijfers, scenario 3 is duurder en is ook gewoon in 2030 duurder. Laten wij niet zo naïef zijn en uitgaan van inflatie. Sorry, maar dat is echt de oorzaak geweest van de bankencrisis een paar jaar geleden. Dat is niet verstandig om te doen. Laten wij kijken naar het hier en nu, scenario 3 is duurder, scenario 1 is goedkoper. De voorzitter: Dank u wel, anderen nog in de tweede termijn? Dat is niet het geval. Ik constateer dat er één amendement ligt en geen motie. Ik breng eerst het amendement in stemming. Wenst iemand daar een stemverklaring over af te leggen? Stemverklaring de heer Tekir: Ja voorzitter dank u wel, het lijkt mij inderdaad goed om even voor het amendement een stemverklaring af te geven aangezien er twee scenario’s voorliggen in essentie.

Wij hebben in de B&A natuurlijk al wel kleur bekend in deze discussie die inderdaad vooral politiek gevoerd dient te worden. In die zin ben ik het eens met collega Pellikaan. Ja, wil je nu door de zure appel heen bijten en kiezen voor scenario 1 of zeg je wij spreiden de stijging over de jaren, maar daarmee ook een minder voorspelbaar en minder duidelijk financieel vooruitzicht bieden. Het is hoe dan ook kiezen tussen twee kwaden noem ik het even omdat linksom of rechtsom inwoners een flinke stijging te verduren hebben. Dat is inderdaad iets wat wij hebben zien aankomen doordat wij de inflatie niet hebben doorgevoerd zoals die er is in werkelijkheid. Er ligt hier geen besluit denk ik waar wij blij mee kunnen zijn vanavond, maar gewoon een bittere pil die wij moeten slikken. Als wij wikken en wegen en dit debat goed beluisteren gaat onze voorkeur uit naar scenario 1 omdat dit A) financieel meer zekerheid biedt en voorspelbaarder is richting de toekomst in de afdekking van de kosten en B) (ik wil mij niet helemaal mengen in de discussie) qua betaalbaarheid klopt het dat scenario 1 in beginsel toeneemt en daardoor duurder is, maar op de langere termijn wel goedkoper. Bij D66 gaat dan net de voorkeur uit naar wat op de langere termijn voor iedere inwoner het meest gunstig is. Om die reden kiezen wij voor scenario 1 en zijn wij tegen het amendement.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

22

De voorzitter: Zijn er nog anderen die een stemverklaring wensen af te leggen, hoewel dat min of meer al een beetje is gedaan door een aantal mensen? Dat is niet het geval. Wij gaan verder met de stemming. Stemming amendement A01: Voor stemmen de fracties van: Democraten Gorinchem, PvdA, CDA, 1 lid VVD. Tegen stemmen de fracties van: Stadsbelang, 2 leden VVD, ChristenUnie/SGP, Gorcum Actief, D66 en SP. Dit houdt in dat amendement A01 is verworpen met 9 stemmen voor en 15 stemmen tegen. De heer Van Santen: Voorzitter, tijdens de stemming probeerde ik nog te corrigeren maar de wisseling werd niet gepakt. Als je eenmaal iets hebt … oké, maar dan wil ik bij dezen genoteerd hebben dat ik wel een wisseling heb toegepast, anders klopt het niet. De voorzitter: In principe is het zo, gestemd is gestemd, maar voor de notulen is het misschien fijn dat u het nog even goed uitlegt zodat het wel vastligt in de notulen. De heer Van Santen: Nou, het was meer de technische kant, maar oké komt goed. Dat ik dus al gedrukt had en daarna wisselde dat kan dus niet. Prima, maar bij dezen de notering. De voorzitter: Goed, dan gaan wij nu naar het raadsvoorstel zoals dat voorligt.

Wenst iemand hier nog een stemverklaring over af te leggen? Stemming raadsvoorstel: Stemverklaring mevrouw Pellikaan: Dank u wel, wij gaan omdat ons amendement het niet heeft gehaald tegen het raadsvoorstel stemmen, ook om te onderstrepen dat dit wat ons betreft niet de manier is waarop wij dit zouden moeten doen. Laten wij inwoners niet onnodig verrassen met een stijging van 20% als dit niet nodig is. Laten wij inwoners ruimte geven om zich mentaal en financieel voor te bereiden, zeker in tijden van inflatie waar inwoners al te maken hebben met zo veel verhogingen. Stemverklaring mevrouw De Groot: Dank u wel voorzitter, ook wij zullen tegen stemmen, ik zal niet herhalen wat mevrouw Pellikaan heeft gezegd, want dat heeft zij goed gezegd. Ik wil wel daarbij gezegd hebben dat het programma, dat hebben wij al eerder aangegeven, een mooi en noodzakelijk programma is, maar de manier waarop wij dit naar de inwoners brengen met de kosten daar zijn wij het nu niet mee eens. Stemverklaring mevrouw Van Oversteeg: Voorzitter, wij zullen voor het voorstel stemmen omdat wij wel achter de rest van het voorstel staan. Wij hadden liever een andere weg gezien maar helaas. De voorzitter: Dank u wel, anderen nog? Dat is niet het geval. De heer Van Santen: Nou voorzitter, ik stem uiteraard voor het voorstel. De voorzitter: Goed, let op waar u zo meteen op drukt, plus is voor, min is tegen.

Ik open de stemming voor het raadsvoorstel. Voor stemmen de fracties van: Stadsbelang, VVD, ChristenUnie/SGP, Gorcum Actief, D66, SP en CDA. Tegen stemmen de fracties van: Democraten Gorinchem, PvdA. Dit houdt in dat het raadsvoorstel is aangenomen met 18 voor en 6 stemmen tegen.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

23

De voorzitter: Dames en heren, het is nu 21.11 uur. Ik stel voor dat wij even een korte schorsing doen. Ik kreeg hier en daar al wat signalen. Ik stel voor dat wij tien minuten schorsen en daarna gaan wij weer beginnen. De vergadering is geschorst. (Schorsing van 21.11 tot 21.21 uur) De voorzitter: Wij zijn bezig met de raadsvergadering. Wij zijn gevorderd tot en met agendapunt 7b. Daarna hebben wij even een korte schorsing gehad en nu hervatten wij de vergadering. 7c.

Tussentijdse rapportage 2025

De voorzitter: Wij zijn bij bespreekstuk tussentijdse rapportage 2025, de zogenaamde turap. Dit was een bespreekstuk, maar inmiddels heeft niemand zich meer gemeld om het woord te voeren. Het voorstel is om de tussentijdse rapportage 2025 vast te stellen. Een bedrag van € 112.000 te storten in de reserve Sociaal Domein en de financiële consequenties te verwerken in een begrotingswijziging. Voordat ik het voorstel in stemming breng kijk ik even rond of iemand een stemverklaring wenst af te leggen. Stemverklaring de heer Van Andel: Dank u wel voorzitter, mijn stemverklaring gaat eigenlijk over een technische vraag die ik heb gesteld waarop een antwoord is gekomen. Ik snap een gedeelte van het antwoord niet. Ik lees even voor: “Het convenant inzake digitale veiligheid dat volgens u op 1 augustus 2025 met VNG zou zijn overeengekomen is bij ons niet bekend en kan niet worden teruggevonden op de website van VNG”. Ik heb voor alle duidelijkheid naar de griffie de link gestuurd (en die is weer doorgestuurd naar de raadsleden) waarop het convenant inzake digitale veiligheid gemeenten op te vragen is. Dus bij dezen, dank u wel. De voorzitter: Bij dezen onderdeel van de notulen. Ik kijk nog even rond, verder nog een stemverklaring? Stemverklaring de heer Tekir: Ja voorzitter dank u wel, het begint bijna een traditie te worden vanavond, stemverklaringen. Het kan zomaar de laatste zijn.

Dank voor de turap en de beantwoording van de vragen die wij hebben gesteld. Complimenten aan het college en het ambtelijk apparaat die de raad weer hebben meegenomen in de ontwikkeling van alle programma’s. Ik wil dit toch even genoemd hebben omdat naast de begroting en de verantwoording de tussenrapportage gewoon een belangwekkend document is om terug te blikken op de afspraken die wij hebben gemaakt. Er is ook volop gebruik gemaakt door allerlei fracties om daar op te reflecteren in de I&O. Volgens mij is toen automatisch geconcludeerd dat het een bespreekstuk zou zijn, maar gelet op de beantwoording van de vragen hebben wij geen aanleiding om daar vanavond wat mee te gaan doen. Uiteraard is er een aantal dossiers zoals het stedelijk programmeren waar wij vragen over hebben gesteld die wij met belangstelling zullen volgen. Daar is het één en ander over toegezegd voor het einde van het jaar dus dat houden wij in de gaten, maar voor nu met dank aan de organisatie stemmen wij in met de turap. De voorzitter: Dank u wel, ik kijk nog even rond. Anderen nog? Dat is niet het geval. Mag ik het zo doen dat u allen instemt. Dat is het geval, aldus besloten. Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt overeenkomstig het voorstel van burgemeester en wethouders besloten.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

24

7d.

Opheffen geheimhouding op alternatieve locaties COA

De voorzitter: Als wij spreken over voorstellen gaat het altijd over de inhoud en over het proces. Met betrekking tot de inhoud hebben wij allemaal het afgelopen jaar kunnen constateren dat er op de gekozen COA locatie een AZC is verschenen wat, getuige op wat ik hoorde op Burendag, daar heel goed functioneert. Tegelijkertijd hebben wij ook te letten op het proces en de procedure. Om te komen tot de betreffende COA locatie is er een lijst geweest met locaties. Die lijst met locaties daar is geheimhouding opgelegd toentertijd in 2023. Er zijn in de loop van de tijd Woo verzoeken gedaan. Onderwerp van gesprek vanavond is het opheffen van de geheimhouding op alternatieve locaties COA. Ik wil allereerst de heer Schefferlie van Democraten Gorinchem het woord geven. De heer Schefferlie: Dank u wel voorzitter, ik weet niet of de kinderburgemeester er nog is. Ik denk het niet, het kinderwetje van Van Houten geldt dan ook voor burgemeesters kennelijk. Ja, aan de ene kant jammer want je wilt als het over transparantie en openheid gaat vooral ook de jeugd meenemen en ik had de versie die ik nu had willen verscheuren als zij er bij was, maar nu kan ik u toch niet garanderen voorzitter dat het gebrom in deze raadzaal vanavond definitief is opgelost. Wij zijn nog steeds best boos over wat er destijds is gebeurd.

Wij willen ook kijken of je dat op een goede manier kunt corrigeren door in ieder geval kritisch terug te kijken en misschien is het dan ook eens goed om ons nog eens even te verplaatsen in onze eigen verwondering die wij vaak hebben over de rijksoverheid en de landelijke politiek. Bijvoorbeeld als het gaat over de toeslagenaffaire, maar ook over het gewirwar dat wij op dit moment zien rond de AZC’s die eigenlijk is ontstaan doordat door de regeringspartijen zelf eigenlijk ter discussie is gebracht of de spreidingswet wel blijft bestaan. Daardoor zie je eigenlijk een enorm tumult ontstaan in de weerstand onder mensen. Wij verbazen ons daarover. Heel veel gemeenten hebben er last van om daarmee te dealen. Ik denk dan oh, oh, oh, kunt u niet zorgvuldiger en beter omgaan met uw eigen mensen. Vandaag voorzitter, gaat het eigenlijk over de vraag of wij zelf daartoe in staat zijn, op dat gebied waar wij zelf de invloed hebben, zijn wij dan in staat om het goede te doen. En als dat dan niet gebeurd is om in ieder geval wel terug te kijken op een manier om dat recht te zetten. Voorzitter, het gaat vandaag over openheid en transparantie. Natuurlijk willen inwoners dat, zeker bij een onderwerp dat zo veel emoties oproept als asielopvang. Maar wat heb je aan openheid als die pas jaren later komt? Openheid is juist belangrijk op het moment dat de beslissingen worden genomen.

Dan willen mensen helderheid en betrokkenheid. Dit college en een meerderheid van de raad hebben er bewust voor gekozen om zaken geheim te houden. Dat was een verkeerde keuze die veel schade heeft aangericht. Geen wonder dat inwoners hun vertrouwen verliezen als een gemeentebestuur zich niet aan de regels van goed bestuur houdt. Het is echt schadelijk geweest dat de locatiekeuze in het geheim is gemaakt. Wij zijn er bovendien van overtuigd dat niet de beste plek is gekozen, maar nog belangrijker wij konden daar niet open over praten. Inwoners zijn daarmee hun recht op openheid, transparantie en betrokkenheid kwijtgeraakt. Dat nemen wij het college kwalijk. Het college heeft een groot deel van de raad meegesleurd in deze foutieve aanpak en dat is onbegrijpelijk. Daardoor konden wij niet uitleggen waarom de gekozen locatie in onze ogen niet de beste was. Maar ook als het wel de beste was dan nog had je dat in openheid en vroegtijdig moeten kunnen doen. Is het wel proportioneel geweest om alles maar helemaal in het geheim te houden? Of was het niet op zijn minst mogelijk geweest om een deel openbaar te maken of in ieder geval de betrokken eigenaren die vraag voor te leggen? Wat wij ook nog verzocht hebben, van goh kunt u het niets eens vragen.

Houdt u er ook rekening mee dat het COA zelf, die het onderzoek hier mocht uitvoeren, geen enkele moeite had en eigenlijk van plan was om de notitie gewoon kenbaar te maken? Nee, het is vanuit dit gebouw hier tegengehouden. Ik denk als wij straks uiteindelijk die openheid wel hebben, natuurlijk stemmen wij daarmee in want dan is het in ieder geval nu zo, veel te laat, maar ja, je kunt moeilijk daar nog tegen zijn om het nu alsnog wel openstelt. Die verbazing zal dan nog groter zijn als wij zien waar het allemaal over ging. En dan zeker als die eigenaren er waarschijnlijk helemaal geen problemen mee hadden dat het bekend werd.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

25

Maar het gaat nog verder voorzitter, het college heeft bewust documenten niet doorgestuurd naar de raad. Alsof men niet weet dat dit verplicht is volgens de wet. Dat is echt ongekend. Zouden wij echt de enige gemeente zijn die de Algemene Wet Bestuursrecht niet kent? Voorzitter, wij zijn er duidelijk over, het college heeft veel schade toegebracht aan het vertrouwen van onze inwoners. Waar wij bij de onduidelijkheid over de financiën hier in dit gebouw nog konden twijfelen of het nu ging over onkunde of onwil is er bij het AZC en de locatiekeuze duidelijk sprake van een bewuste keuze geweest voor geheimhouding en geheimzinnigheid. Dat is nooit gecorrigeerd door de meerderheid van deze raad. De rechtszaak die nu loopt laat zien dat dit probleem niet zomaar verdwijnt. Was er dan niemand in het college met genoeg ervaring of lef om te zeggen hè dit gaat te ver. Ik voorspel u voorzitter, als wij dit zelf niet rechtzetten dan zal de rechter dat doen. En gelukkig maar. Gelukkig is Nederland nog een land waar in ieder geval die rechter dan ook nog een toets kan doen als een andere bestuurder het laat liggen. In de bestuurscommissie heeft een meerderheid ingestemd met het voorstel dat nu voor ons ligt. Met wat tegenzin stemmen wij daarmee in. En waarom dan? Omdat wij dus nu pas openheid geven. Dat had natuurlijk moeten gebeuren toen het er echt toe deed.

Misschien zijn sommige fracties destijds onder druk gezet of gewoon meegegaan, maar intussen moet toch iedereen zien en in ieder geval op dit moment terugkijken dat er iets is misgegaan. Ik kan mij voorstellen als je maar net wethouder bent in 2023 of niet zo lang in een fractie zat dat je je mee laat nemen, maar nu is toch wel het moment om goed te kijken van was dat nu echt zo wijs? Of hebben wij het toen gewoon echt ontzettend verkeerd gedaan? Nu nog over openheid spreken is toch echt mosterd na de maaltijd. Het vertrouwen is geschaad en vertrouwen win je niet terug met mooie woorden, maar alleen met daden. Daarom vraag ik u allen om in te stemmen met een amendement uit respect voor onze inwoner en omdat het onze plicht is als raad om te erkennen dat hier fouten zijn gemaakt en dat wij mans genoeg zijn om daarvan te leren. De argumentatie rondom het amendement is vergelijkbaar met het betoog en daarom beperk ik mij tot het besluit. Amendement A01 Titel: Erkenning onterechte geheimhouding opvanglocaties COA Indieners: P. Schefferlie (DG), I.

Tekir (D66) Besluit: aan het raadsbesluit toe te voegen beslispunt 4: ‘De raad erkent dat de destijds opgelegde geheimhouding onvoldoende grond had, en de raad verbindt zich aan het uitgangspunt van maximale openbaarheid en tijdige betrokkenheid van inwoners bij vergelijkbare besluiten in de toekomst.’ De voorzitter: Dank u wel, de heer Tekir D66. De heer Tekir: Voorzitter dank u wel, wie had dat durven voorspellen dat wij hier vandaag zouden staan, na een netelig debat in 2023 en de aanhoudende weigering om openheid van zaken te geven? En toch staan wij hier omdat 2 van de 21 inwoners zich niet neerlegden bij een afwijzing op hun Woo-verzoek. Zij hebben geprocedeerd bij de bestuursrechter om de geheimhouding rondom de AZC locaties op te heffen. Ik zeg daarbij gelukkig maar, want spijtig genoeg zijn wij als stadsbestuur er niet in geslaagd om een transparant besluitvormingsproces te doorlopen. Niet alleen inwoners zijn buitenspel gezet, ook de politieke partijen waren met handen en voeten gebonden aan de geheimhoudingsplicht waarvan toen al duidelijk was dat die op onrechtmatige gronden was opgelegd. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) waarschuwde hier al voor in het rapport ‘Herwinnen van gezag’ u wellicht bekend, voorzitter. Een bestuur dat zijn besluiten niet in openheid kan uitleggen ondermijnt zijn gezag, zegt de ROB.

Gezag komt niet voort uit macht, maar vanuit bekwaamheid, betrouwbaarheid en betrokkenheid. Juist op die punten zijn wij in dit dossier tekort geschoten. Laat ik duidelijk zijn, dat is een verantwoordelijkheid die bij het college ligt. Die kunnen wij niet onbesproken laten. De gemeenteraad had het podium moeten zijn waar belangen openlijk Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

26

worden afgewogen en keuzes in het volle licht van de samenleving worden gemaakt. In plaats daarvan werd bij voorbaat het debat gekaapt door een opgelegde geheimhouding. Dat wringt des te meer omdat wij met zijn allen aan het begin van deze bestuursperiode hebben uitgesproken te willen werken aan een nieuwe bestuurscultuur. Eén van openheid, transparantie, samenwerking, zonder achterkamertjes et cetera. Juist in dit dossier hadden wij kunnen laten zien dat wij die ambitie serieus nemen. Het tegenovergestelde gebeurde helaas. Tijdens de raadsvergadering in 2023 zagen wij dat er nauwelijks werd gereageerd op het initiatiefvoorstel. Het oordeel van het college werd vrijwel onverkort overgenomen. Dat is pijnlijk want juist bij een maatschappelijk gevoelig thema als de opvang van asielzoekers verdient het debat alle zorgvuldigheid. Wat zegt dit over onze bestuurscultuur? En wat zegt dit over onze controlerende rol als gemeenteraad? Voorzitter, laat duidelijk zijn dat deze casus een voorbeeld is van hoe het niet moet, maar tegelijkertijd ook een casus waar wij lering uit kunnen trekken, raad, college en ook de organisatie.

Want hoe kan het dat een juridisch advies tweemaal toe onhoudbaar blijkt? En dat wij wegkijken zodra er een tegengesteld juridisch advies ligt? Genoeg redenen om je achter de oren te krabben en daarom dient D66, zoals als aangekondigd, samen met Democraten Gorinchem het amendement in waarin wij vragen om erkenning voor de gemaakte fouten. Tot slot voorzitter, terugkijkend is het vooral wrang dat inwoners hun gelijk moesten halen bij de bestuursrechter en niet bij hun eigen gemeentebestuur. Wij vormen hier met elkaar weliswaar een lekenbestuur, maar hebben niet de luxe om te zeggen het is ingewikkeld of ik ben geen jurist. Wij hebben de plicht om ons goed te laten informeren en onze verantwoordelijkheid te nemen. Dat vraagt soms ook om nederigheid. Nederigheid om te erkennen dat wij niet alles goed hebben gedaan en bereid zijn om daarvan te leren. Laat dit moment daarom een eerste stap zijn in het herstel van het vertrouwen. Voorzitter, voor de casus zelf levert het niets meer op, het AZC staat er inmiddels, maar voor het vertrouwen in de lokale politiek kan dit debat wel het verschil maken, want herstel begint met erkenning, openheid en de wil om te leren. Die uitnodiging staat vanavond ook aan het college, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Oversteeg CDA.

Mevrouw Van Oversteeg: Ja voorzitter, ik las de stukken terug en ik zag dat wij alweer bijna twee jaar na de debatten hierover, want dat hebben wij verspreid over meerdere vergaderingen, hier weer staan. Zo schrijdt de tijd ook weer voort. Voorzitter, wij zijn teleurgesteld dat er blijkbaar een Woo-procedure voor nodig is om hopelijk deze keer wel een meerderheid van de raad te overtuigen van het belang van openbaarheid van informatie, zeker in een gevoelig proces als dit. Het stoorde ons toen en het stoort ons nu weer dat hier zo mee om is gesprongen. En dat geldt zowel voor het college gesteund door destijds de coalitiepartijen en de PvdA in de raad, dan wel de beslissingen die daaruit zijn voortgevloeid. Want voorzitter als je het dossier leest dan zie je dat de gemeente eigenlijk achter haar eigen staart aan rent. Het is redeneren in een cirkel. Het college dat betoogt deze informatie moet geheim blijven, neem dat nu maar aan, er staan gevoelige gegevens in, andermans belangen worden geschaad en vervolgens een meerderheid in de raad die hier zonder daar een serieus inhoudelijk debat over te voeren in mee gaat. Vervolgens gaan inwoners daartegen in verweer, in bezwaar en vervolgens ook in beroep, waarop het verweer is wij kunnen de informatie niet verstrekken want de gemeenteraad heeft het immers geheim verklaard.

Voorzitter, daar kom je gewoon niet uit en daarom ben ik blij dat wij vanavond hopelijk een einde aan deze lijdensweg kunnen maken. Maar voorzitter, naast dit proces vind ik het daarom ook kwalijk dat die Woo-verzoeken niet zijn doorgestuurd aan de raad. Al was het alleen maar ter informatie, maar ook dat is niet gebeurd. Voorzitter, wat ons opviel is dat er geen belangenafweging is gemaakt, destijds niet, er is niet overwogen om, ook al hebben wij daarom gevraagd, een gedeelte te openbaren. Misschien eens de eigenaren te bellen en te vragen hoe zij er tegenover staan om die gegevens openbaar te maken. Zelfs niet in bezwaar, niemand kwam op dat idee terwijl wij daar wel om hebben gevraagd. In 2023 al en vervolgens hebben wij geen inhoudelijk antwoord gekregen. Daarom ook het uitdrukkelijke Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

27

verzoek, niet alleen aan het college, maar ook aan de rest van de raadsfracties, degenen die destijds voor stemden, om hierop te reflecteren. Voorzitter, tot slot de besluitvorming is zoals u al in de inleiding betoogde geweest en dat gaan wij ook absoluut niet overdoen. Ik vind ook dat wij trots mogen zijn op hoe wij destijds voor- en tegenstanders hebben gehoord. Dat zij hun stem konden laten horen, maar gelukkig zonder de praktijken en intimidaties zoals je nu in den lande ziet gebeuren. Toch geeft dit onderdeel van dat proces nog wel een vervelende nasmaak daaraan en ik hoop dan ook dat de reflectie van het debat vanavond meer recht doet aan het zijn van een overheid waarop je kunt vertrouwen en waarop wij in goed overleg tot soms moeilijke besluiten kunnen komen. De voorzitter: Dank u wel, de heer Bahlmann Gorcum Actief. De heer Bahlmann: Dank u wel voorzitter, vanavond hebben wij het over de opheffing van de geheimhouding alternatieve locaties AZC. In 2022 hebben wij als raad een besluit genomen om het AZC in de Gildenwijk af te bouwen en samen met het COA op zoek te gaan naar alternatieve locaties voor kleinschalige opvang in Gorinchem. Daarbij was de voorwaarde gesteld vanuit het COA dat zij zouden bepalen of de alternatieve locaties voor hen haalbaar zouden zijn. Niet alle raadsfracties waren het hiermee eens, maar een meerderheid van de raad heeft hiermee ingestemd.

Als je de afgelopen tijd ziet hoeveel weerstand er is tegen het vestigen van AZC’s in Nederland, agressie richting de lokale bestuurders en heel veel protesten met voor- en tegenstanders tegen bepaalde locaties. Gorinchem is een kleine stad en daarom is heel makkelijk te herleiden wie de eigenaar is van een bepaalde locatie en dus ook te herleiden naar een natuurlijk persoon. Het is de taak van het lokale bestuur om deze persoon te beschermen en daarom begrijpen wij wel degelijk de keuze van het college om destijds de alternatieve locaties geheim te houden. De heer Schefferlie bij interruptie: Voorzitter, bij wijze van interruptie, mijnheer Bahlmann wat vindt u er dan van dat het college niet is ingegaan op het idee om het in ieder geval die eigenaren zelf te vragen, die overigens tegenover het COA geen enkele vorm van bezwaar hebben geuit? Dat laatste was al een feit en het college heeft niet de moeite genomen om het aan hen te vragen. Zoals u weet bij de huidige geheimhouding die wij gaan opheffen is daar ook geen enkel bezwaar tegen geuit dus wat vindt u daar dan van? Vindt u niet dat het college op zijn minst die kleine moeite had kunnen doen? De heer Bahlmann: Als u wacht dan ga ik verder met mijn betoog en dan komt mijn antwoord daarop. Wij zijn inmiddels jaren verder en eigenlijk zou het logisch zijn om alsnog deze alternatieve locaties bekend te maken.

Wij zijn inmiddels ingehaald door de tijd zou je zeggen. Bij ons rijst de vraag waarom de indieners van de Woo-verzoeken alsnog willen weten welke locaties in beeld waren zij dit via een juridische procedure alsnog proberen openbaar te maken. Om een weloverwogen keuze te maken hebben wij nog de volgende vragen aan het college. In hoeverre is het college meegenomen in het raadsvoorstel en wat is hierin haar advies? In hoeverre is er nog voldoende grondslag om de locaties geheim te houden? In hoeverre zijn de partijen die een alternatieve locatie hebben aangeboden op de hoogte van deze kwestie en hebben zij hier al op gereageerd? Welke economische en persoonlijke risico’s lopen die partijen? Wij dienen een betrouwbare en transparante overheid te zijn, voor inwoners maar zeker ook voor onze ondernemers. Wij zijn van mening dat deze partijen ook recht van spreken hebben aangezien het over hun eigendom gaat. Daarom stellen wij voor om eerst het gesprek met hen aan te gaan alvorens wij dit besluit gaan nemen. Dat is niet aan ons, maar aan de voltallige raad. Wat betreft het amendement, onzes inziens is het aan de bestuursrechter om daar een … De heer Schefferlie bij interruptie: Voorzitter, als ik mag aannemen dat ik daarnet kennis heb moeten nemen van uw bedoelde antwoord op mijn vraag dan kan dat eigenlijk niet kloppen.

Mijn vraag was of het toen destijds, toen wij besloten het is zo proportioneel om het allemaal geheim te Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

28

maken, niet eens bepaalde zaken of onderdelen, maar om het allemaal geheim te maken. Het college weigerde ons verzoek in te willigen om even na te gaan bij de betrokkenen of zij daar enig bezwaar tegen hadden. Dat is mijn vraag aan u. Het is leuk dat u dat nu gaat voorstellen, nu alles al gedaan is, maar mijn vraag is had het toen niet gemoeten, wat dat geen kleine moeite geweest? Wat vindt u daar nu van? De heer Bahlmann: In principe ben ik van mening dat het van tevoren ook gevraagd had moeten worden, waarom dit niet gebeurd is hoor ik straks graag van het college. Mevrouw Van Oversteeg bij interruptie: Voorzitter, gelukkig kan ik de heer Bahlmann geruststellen dat de belanghebbenden inmiddels op de hoogte zijn gesteld, dat zij in de gelegenheid zijn geweest om een zienswijze in te dienen en dat daarvan geen gebruik is gemaakt. Dat is gebeurd naar aanleiding van de bespreking die wij in de bestuurscommissie namens de gemeenteraad hebben gedaan. Uw vragen blijven overeind en ik ben heel benieuwd naar uw reflectie als u straks antwoord heeft op de vragen richting het college. De heer Bahlmann: Dank u wel. De heer Tekir bij interruptie: Voorzitter, ik begrijp uit de woorden van collega Bahlmann dat zijn fractie nog steeds begrip toont voor de geheimhouding die destijds is opgelegd vanwege allerlei persoonlijke bedreigingen die zouden kunnen ontstaan.

Weet u nog op welke grond u toen heeft ingestemd met de geheimhouding? De heer Bahlmann: Dat was vanwege het feit wat er in andere steden gebeurt met betrekking tot bedreiging richting lokale bestuurders. Dat is de achterliggende gedachte geweest. De heer Tekir: Voorzitter, dit is dus precies wat er misgaat in dit huis. Wij hebben, en ook u, de geheimhouding opgelegd op basis van de wettelijke grondslag bescherming concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens. U reflecteert nu op een grondslag die u er zelf bij haalt, die geen wettelijke grondslag heeft. Eerlijk gezegd schrik ik er ook van dat u niet eens beseft waarom u überhaupt heeft ingestemd met de geheimhouding. De heer Bahlmann: Wij hebben destijds ingestemd met de geheimhouding met betrekking tot de bedreiging richting bestuurders en wat ik hier ook aangeef in mijn stuk, de economische en persoonlijke risico’s voor de partijen die de locaties ter beschikking gesteld hebben. De heer Tekir: Voorzitter, ik denk dat wij wel gewoon feitelijk moeten blijven. De geheimhouding is destijds opgelegd vanwege artikel 5.1 lid 2f van de Woo. Dat betreft zoals ik daarnet al aangaf bescherming concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens. De Wet open overheid werkt niet zo dat u toen ter plekke of nu zelf een grond mag bedenken om ergens geheimhouding op te leggen.

De wet heeft al bepaald wat de gronden zijn voor geheimhouding. Daar heeft het college een keuze in gemaakt. Nogmaals het spijt mij dat u er nu een andere grond bijhaalt die vooral de zwakte aantoont van de afweging die toen is gemaakt. De heer Bahlmann: Waarvan akte. Wat betreft het amendement wat ons betreft is het aan de bestuursrechter om een uitspraak te doen of er fouten zijn gemaakt in de procedure omtrent de geheimhouding van alternatieve locaties voor een AZC in Gorinchem en niet aan ons als raad. Tot zover onze bijdrage, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van ’t Westende VVD.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

29

Mevrouw Van ’t Westende: Voorzitter, het voorstel dat vanavond voorligt gaat over het opheffen van de geheimhouding op de COA notitie uit 2023. Destijds is die geheimhouding opgelegd door het college en bevestigd door een meerderheid van de raad op basis van de kennis en omstandigheden van dat moment. Naar aanleiding van de Woo-verzoeken en de uitspraak van de Raad van State heeft de bestuurscommissie inmiddels de formele stappen wat ons betreft zorgvuldig doorlopen. Op basis van het juridisch advies is vastgesteld dat er geen reden meer is om de geheimhouding te handhaven. Uiteraard hebben wij ook gekeken naar het amendement van Democraten Gorinchem en D66 en wij hebben daar intern op gereflecteerd. Zij vragen om toe te voegen dat de geheimhouding destijds ten onrechte is opgelegd. Wat ons betreft gaat dat te ver. De geheimhouding was destijds op advies van het college bedoeld om zorgvuldig en verantwoord met gevoelige informatie om te gaan. Wat ons betreft lag daar ook het vertrouwen bij het college, niet om iets achter te houden. Die zorgvuldigheid vinden wij nog steeds belangrijk. Op basis van de informatie die toen beschikbaar was hebben wij als VVD fractie destijds een weloverwogen keuze gemaakt en daar staan wij nog steeds achter. Daarom kunnen wij instemmen met het voorstel dat voorligt en niet met het amendement. De heer Tekir: Voorzitter, een verduidelijkingsvraag.

Collega Van ’t Westende geeft aan dat vanuit de VVD fractie destijds een goede afweging is gemaakt en dat toen de geheimhouding niet ten onrechte is opgelegd. Welke afweging heeft u gemaakt? Wat was voor u leidend om de geheimhouding op te leggen? Mevrouw Van ’t Westende: Er werd net aangegeven door bij andere collega Bahlmann dat het ging om de concurrentiegevoelige informatie. Dat is één van onze afwegingen geweest. Wij waren er wel van overtuigd dat op het moment dat de lijst kenbaar zou worden gemaakt dat dit wat gedaan zou hebben met de stad. Een lastige afweging, maar wel een afweging. En daarnaast hadden en hebben wij vertrouwen in het college en de afweging die zij destijds gemaakt heeft. De heer Tekir: Voorzitter, nog een vervolgvraag, ook als u ervan uit gaat dat het op basis van concurrentiegevoelige informatie was ben ik benieuwd hoe u reflecteert op het juridisch advies dat toen al aangaf dat de opgelegde geheimhouding bedenkelijk was en ook de recente afweging in de bestuurscommissie wat heeft geresulteerd in dit voorstel dat eigenlijk het besluit om geheimhouding op te leggen zelfs niet een beetje in de buurt komt van de Woo.

Hoe reflecteert u in dat licht op de afweging die u heeft gemaakt? Heeft de VVD fractie juristen in haar midden die wij niet kennen? Bent u zelf toevallig jurist of volgt u de adviezen niet? Mevrouw Van ’t Westende: Met de wetenschap van toen en volgens mij de toen geldende wetgeving, u zegt zelf er waren verschillende manieren van inzicht om daar naar te kijken. Wij hebben de afweging gevolgd die het college daarin gemaakt heeft. Ik kan niet ingaan op de afweging in de bestuurscommissie, daar ben ik geen onderdeel van geweest dus ik moet het doen op basis van het stuk dat voorligt. Op basis daarvan hebben wij onze verdere afwegingen gemaakt. De heer Tekir: Dank u wel voor dit antwoord, maar dit bevestigt mijn vermoeden dat vooral het oordeel van het college is gevolgd. De heer Schefferlie bij interruptie: Voorzitter, ik wil ook een poging doen. Kijk, de wetgeving en dergelijke zijn sindsdien niet veranderd. Wij kunnen eigenlijk concluderen dat u op dat moment niet goed heeft afgewogen. Wat is er nu mis mee om u kwetsbaar op te stellen door te zeggen terugkijkend hadden wij dat toen eigenlijk niet moeten doen. Of zegt u eigenlijk nee, terugkijkend was het nog steeds een goed idee dat wij het toen geheimgehouden hebben. Mevrouw Van ’t Westende: Ik denk dat u een goed punt maakt en dat terugkijken altijd een goed idee is.

Volgens mij moeten wij, niet alleen onze fractie maar de gehele raad, altijd terugkijken op Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

30

wat wij destijds besloten hebben. Echter met de wetenschap van toen, wij zijn nu twee jaar verder, zouden wij nog steeds hetzelfde besluit hebben genomen. De heer Schefferlie: Ja voorzitter, dat is heel bijzonder want de wetenschap van toen is hetzelfde als nu, alleen u heeft toen een andere afweging dan vandaag gemaakt. U zegt eigenlijk die afweging van toen is nog steeds goed. Dat is heel vreemd, want de omstandigheden waren gewoon hetzelfde, de wetgeving was hetzelfde, u kunt het alleen niet uit uw mond krijgen dat u zegt dat was misschien wel een beetje een domme keuze. Mevrouw Van ’t Westende: U dwingt mij tot een uitspraak waar ik mij niet toe laat verleiden. Wij hebben het hier in onze fractie uitvoerig over gehad. Met de wetenschap van toen handhaven wij nog steeds de keuze die destijds is gemaakt. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Groot PvdA. Mevrouw De Groot: Voorzitter, vandaag spreken wij over het opheffen van de geheimhouding rondom de locatie van het AZC. Er is al veel gezegd en geschreven en terecht want dit raakt aan een belangrijk democratisch principe; openbaarheid van bestuur. Toen dit onderwerp eerder voorlag, heeft onze fractie het college gevolgd in het standpunt dat de geheimhouding juridisch goed onderbouwd was. Wij hebben toen vertrouwd op die inschatting, maar nu blijkt dat dit juridisch allemaal minder stevig stond dan toen werd voorgesteld.

Dat vraagt om reflectie, waar ook meermaals naar gevraagd is, van ons als PvdA, van alle partijen die hier aanwezig zijn, maar ook zeker van het college. Want nogmaals, het gaat tenslotte om een belangrijk recht; openbaarheid. Wij vinden het teleurstellend dat het college daar niet zorgvuldig mee omgegaan is. Zeker bij zo’n belangrijk onderwerp hadden wij meer zorgvuldigheid en doortastendheid verwacht om goed te onderzoeken of dit juridisch wel kon. Graag horen wij ook hier een reflectie op vanuit het college. Als PvdA vinden wij ook dat je de hand in eigen boezem moet durven steken, te reflecteren op je eigen handelen en ook moet toegeven en erkennen wanneer je dingen anders had kunnen doen. Zo durf ik te zeggen dat wij kritischer hadden moeten zijn en beter hadden moeten luisteren naar de partijen die met andere argumenten kwamen. Zeker als nu blijkt dat die argumenten legitiem waren. Want juist samen zijn wij hier met zijn allen verantwoordelijk voor onze stad. Daar ligt ook de verantwoordelijkheid om naar elkaar te luisteren en open te staan voor andere argumenten. Tegelijkertijd hebben wij als raad een controlerende taak. Vertrouwen in het college is belangrijk, maar dat mag nooit blind vertrouwen worden.

Juist door kritisch te blijven en de controlerende rol serieus te nemen versterken wij elkaar in onze gezamenlijke opdracht, namelijk het zorgvuldig besturen van onze stad. Wij hopen dat wij hier als raad en als college gezamenlijk van leren. Laat dit een oproep zijn aan ons allemaal om beter naar elkaar te luisteren, om argumenten te wegen op de inhoud in plaats van hun herkomst en als raad te blijven staan voor een open en eerlijke bestuurscultuur. Zoals u wellicht in mijn woorden hoort voorzitter, zullen wij het amendement van Democraten Gorinchem en D66 daarom steunen. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Houwelingen SP. De heer Van Houwelingen: Dank u wel voorzitter, ik wil eerst even beginnen dat ik hier vanavond voor mijzelf praat omdat mijn fractiegenoot hier twee jaar geleden geen onderdeel van is geweest. Dat wilde ik even gezegd hebben. In juli 2023 is besloten om geheimhouding op te leggen op de notitie opvanglocaties Gorinchem. Voor de meesten van ons terecht, voor enkelen onterecht. Op of het juridisch wel of niet terecht is, zullen wij binnenkort antwoord krijgen. Maar om eerlijk te zijn, maakt dit mij weinig uit. Het heeft mijn kijk op de keuze van toen niet veranderd. Sterker nog, het openbaar maken van deze stukken vind ik nu nog steeds spannend. Ik heb nog steeds vraagtekens of dat het verstandig is. Waarom daar kom ik later op terug.

Notulen raadsvergadering 16 oktober 2025

31

De heer Schefferlie bij interruptie: Voorzitter, hoor ik nu zeggen dat het u niet veel uitmaakt als de rechter daarvan zegt u had het nooit kunnen doen? Zegt u van joh die rechtspraak zal mij eigenlijk een worst wezen? Hoor ik dat nu echt goed? De heer Van Houwelingen: Nee, dat zeg ik niet. Ik zeg de uitspraak zal zijn of het juridisch terecht is geweest of niet, maar het heeft weinig te maken met de keuze die ik toen heb gemaakt. De heer Schefferlie: Maar voorzitter, het moet u toch heel veel doen als de rechter straks gaat zeggen, ik vertel u dat gaat hij doen, dit kon niet wat u hier heeft gedaan. Ik zou niet de indruk willen wekken, ik hoop dat u dat niet doet, dat u daar onverschillig tegenover staat. Zo van nou dat moet hij dan maar vinden, maar ik vind nog steeds wat ik vond. De heer Van Houwelingen: Ik heb om een andere reden dan inderdaad toen werd gezegd door u mijn keuze gemaakt. Ik heb inderdaad een keuze gemaakt, maar dat zal in mijn verdere betoog duidelijk worden, op het bieden van de veiligheid van een persoon. De heer Schefferlie: Voorzitter, dan bent u toch eigenlijk in een andere droom terechtgekomen. De heer Tekir heeft daarnet heel zorgvuldig gewezen op de grond die door het college is aangegeven toen waarop besloten is over de geheimhouding.

Namelijk dat het de economische belangen van die ondernemers, die daar zelf helemaal geen problemen mee hadden, zou kunnen schaden. Nu komt ook u, net als de heer Bahlmann, met een hele andere grond. Dat kan toch eigenlijk niet waar zijn? De heer Van Houwelingen: Zo ver ik begrijp is dat artikel waar de heer Tekir naar verwees niet direct inderdaad de aanleiding, maar wel indirect omdat inderdaad persoonlijke situaties en adressen die herleidbaar zijn een reden kunnen zijn om openbaring achterwege te laten. De heer Schefferlie: Voorzitter … De voorzitter: Ik stel voor dat wij eerst even naar het betoog luisteren want anders raakt iedereen een beetje de draad kwijt van waar zitten wij nu. De heer Schefferlie: Nou ik raak de draad helemaal niet kwijt. Ik heb eigenlijk relevante vragen. De voorzitter: U misschien niet, maar anderen wel. U kunt uw betoog vervolgen en daarna is er ruimte voor interrupties. De heer Van Houwelingen: Dank u wel, waar was ik gebleven? Op welke juridische grond; geen idee. Ik ben geen jurist, dat gaf ik ook al aan in 2023. De jurist van het huis zegt van wel. Het juridisch waar D66 mee kwam geeft aan van niet. Dat is niet vreemd, want daarom zijn het juristen. Die zijn het vaker oneens met elkaar. Daarom bestaat er rechtspraak en daar vertrouw ik dan op.