2025-975886 Jaarstukken 2024

944

994

994

994

994

Woonlasten t.o.v. landelijk gemiddelde jaar er voor (E/F) x 100%

94%

96%

96%

96%

96%

Signaleringswaarde provincie: <95% is minst risicovol, 95-105% is neutraal en >105% is meest risicovol

De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk van de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde van 100%. De komende jaren ligt de belastingdruk rond het landelijk gemiddelde en is op basis van de signaleringswaarde neutraal. Financiële kengetallen in perspectief

Kengetallen die op groen staan, beoordelen we als een gezonde situatie. Kengetallen die op rood staan, geven aanleiding tot zorgen en vragen dus nadere aandacht. Vanaf 2026 neemt het aantal groene kengetallen af. Er is nog steeds een trend van oplopende schulden, daardoor afnemende solvabiliteit en een hoog geïnvesteerd vermogen in de grondexploitaties. Met de ingezette lijn bij de Perspectiefnota 2021 (op basis van gesprekken met de klankbordgroep Financiën) is ingegrepen om deze financiële trend in de hand te houden en de risico's te beperken.

92

Jaarstukken 2024

3.2

Onderhoud kapitaalgoederen

3.2.1

Inleiding

We maken voor de kapitaalgoederen onderscheid tussen vastgoed (paragraaf 3.2.3) en niet-vastgoed (paragraaf 3.2.4). Zo houden we aansluiting bij de verdeling die in de paragraaf Grondbeleid staat. We lichten de kapitaalgoederen en het bijbehorende onderhoud per categorie toe. De kosten van het geplande groot onderhoud aan onze kapitaalgoederen worden uitgesmeerd over een periode van 20 jaar en jaarlijks verrekend met de onderhoudsvoorziening. Doel hiervan is het tegengaan van fluctuaties in de (meerjaren)begroting. Voor het kleine dagelijks en jaarlijks onderhoud zijn reguliere exploitatiebudgetten in de begroting opgenomen. Eventuele verschillen hierop vormen onderdeel van het jaarrekeningresultaat.

3.2.2

Vastgoed

De gemeente Gorinchem heeft vastgoed in eigendom. Hiermee kan zij sturen op gewenste maatschappelijke ontwikkelingen en doelstellingen. Vastgoed wordt verkocht als het niet meer nodig is om voornoemde doelen of ontwikkelingen te realiseren. De verkoop vindt plaats binnen de kaders van het Didam-arrest. De gebouwen die Gorinchem bezit, zijn te verdelen in: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Woningen en panden Onderwijspanden Panden Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties Panden voor kunstuitoefening Panden maatschappelijke zorg Gemeentelijk onroerend goed

Het gemeentelijke vastgoed wordt elk jaar tegen het licht gehouden en het feitelijk gebruik en het perspectief van de panden wordt geactualiseerd. In februari 2020 is de nota Vastgoedbeleid 2020-2023 door de raad vastgesteld. Hierin liggen de beleidskaders vast van het vastgoedbeleid en wordt aangegeven op welke wijze gemeentelijk vastgoed wordt ingezet als sturingsmiddel op het effectueren van maatschappelijke en publieke doelstellingen. In 2022 is het Meerjarenonderhoudsplan geactualiseerd en vastgesteld door de raad. In 2024 zijn de panden conform het MJOP onderhouden, met uitzondering van De Nieuwe Doelen. Aanvullend op het reguliere onderhoud en het in programma Duurzaamheid genoemde werkprogramma Verduurzaming gemeentelijk vastgoed zijn er een aantal zaken betreffende het vastgoed die hieronder worden toegelicht. Feitelijke gegevens van het gemeentelijk vastgoed De gemeente bezit panden per peildatum 31 december 2024.

93

Jaarstukken 2024 Soort vastgoed

Sublabel

Aantal

Maatschappelijk vastgoed

Onderwijs Sport Welzijn Cultuur Economie en Toerisme Erfgoed/ historie Intern vastgoed (bestuurlijke en ambtelijke huisvesting)

32 8 5 3 3 14 5

Commercieel vastgoed

Horeca Bedrijfsruimte Kinderdagverblijf/ BSO

1 3 1

Overig vastgoed

Woningen Ontwikkelingsvastgoed

4 5

Gebouwen In onderstaand overzicht staat per categorie en soort onderhoud een vergelijking tussen de raming en de werkelijke kosten. Deze worden toegelicht. Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie Verschil Vrijval/ 2024 2024 na resultaat primitief wijziging

V/N

Doorgeschoven

Woningen en panden - Regulier (klein) onderhoud

33

30

52

-23

-23

- Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

362

362

5

357

5

324

283

263

20

20

3.593

3.593

1.119

2.474

30

22

22

57

-35

-35

1.442

1.442

77

1.365

-

N 352

Onderwijspanden - Regulier (klein) onderhoud - Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

V 2.444

Panden Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties - Regulier (klein) onderhoud - Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

N 1.365

Panden voor kunstuitoefening - Regulier (klein) onderhoud

72

72

76

-4

-4

1.882

1.882

1

1.881

-

- Regulier (klein) onderhoud

10

11

5

6

6

- Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

131

131

-

131

-

474

571

570

1

1

- Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

N 1.881

Panden maatschappelijke zorg V 131

Gemeentelijk onroerend goed - Regulier (klein) onderhoud - Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

1.754

1.754

116

1.638

-

Totaal

10.100

10.155

2.341

7.814

1

V 1.638 V

7.812

1. Woningen en panden De gemeente heeft historisch nog enkele woningen in haar portefeuille die hieronder vallen. Tevens vallen enkele bijzondere panden hieronder, zoals de Voermanstraat 2. Onderhoud is hier planmatig uitgevoerd. Eén van de woningen is, nadat de huurder de huur had opgezegd, verkocht via een openbare procedure. 2. Onderwijspanden De onderwijspanden zijn een aantal gymzalen, multifunctionele schoolgebouwen en de brede scholen Gildenplein, Dalemplein en Schuttersplein. In 2024 is de renovatie van de gymzaal Johan van Egmond

94

Jaarstukken 2024 uitgevoerd. Zo is de sportvloer vervangen, zijn de douches en kleedkamers opnieuw betegeld en zijn enkele verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd, waaronder het plaatsen van HR++ glas, LED verlichting en isoleren van de kruipruimte. In 2024 zijn de verzakkingen bij het Schuttersplein structureel opgelost. De vervanging van het dak van het Gildenplein is aanbesteed. Deze aanbesteding heeft langer geduurd dan gepland, in verband met tegenvallende voorbereidende werkzaamheden. De aanbesteding is wel gegund. Uitvoering staat gepland voor 2025. Daarnaast is ook een aanbesteding doorlopen voor het aanbrengen van zonnepanelen op zowel het dak van het Gildenplein en Schuttersplein. Dit wordt ook in 2025 uitgevoerd. In 2024 hebben we ook een plan van aanpak Legionellabestrijding gemaakt. 3. Panden Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties De Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties beheert het subtropisch zwembad Caribabad (inclusief het naastgelegen clubhuis), sporthal De Hoefslag, sporthal De Oosterbliek en sporthal Van Rappardhal. De laatste sporthal is een onderdeel van de brede school Gildenplein. Bij alle sportaccommodaties is sprake geweest van de nodige onderhouds- en vervangingswerkzaamheden. Voor het zwembad Caribabad is in 2023 een keuze gemaakt voor nieuwbouw.

Deze is in 2024 verder uitgewerkt, resulterend in gunning van een opdracht voor ontwerp en bouw van het nieuwe zwembad. De start van de bouw van het nieuwe zwembad staat gepland voor begin 2026. 4. Panden voor kunstuitoefening De voormalige ULO aan de Zusterstraat 31, schouwburg De Nieuwe Doelen en theater ’t Pand aan de Korenbeurs behoren tot deze categorie. Bij de Zusterstraat 31 en theater 't Pand zijn geen bijzonderheden. Het regulier onderhoud is hier uitgevoerd. Voor schouwburg De Nieuwe Doelen zijn in 2024 diverse onderzoeken uitgevoerd en is in november een principebesluit genomen om de variant ‘Cultuurhuis De Nieuwe Doelen’ in 2025 verder uit te werken. Totdat renovatie/verbouwwerkzaamheden van start gaan, wordt het pand onderhouden op het niveau ‘instandhouding’ 5. Gemeentelijk onroerend goed Dit onroerend goed omvat het stadhuis, de werf, het museum, vijf multifunctionele onderwijslocaties, de openbare bibliotheek, Het Centraalpunt (voorheen PoGo), Dr. Hiemstralaan 77 en het pand Irenelaan 36 in Dalem. Hier heeft regulier beheer- en onderhoud plaatsgevonden. In 2024 is de voorbereiding voor de aansluiting van het warmtenet op het stadhuis afgerond.

Monumenten Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie Verschil Vrijval/ 2024 2024 na resultaat primitief wijziging

V/N

Doorgeschoven

Monumenten - Regulier (klein) onderhoud

100

100

109

-8

-8

- Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

735

735

63

672

-

Totaal

836

836

172

664

-8

N 672 N

672

Onder de monumenten vallen bijzondere panden en gebouwen, kerken en torens en walmuren. In 2024 is het onderhoud uitgevoerd conform het MJOP. In 2024 is de verduurzaming van het voorzieningengebouw van de haven afgerond.

95

Jaarstukken 2024

Parkeergarages Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie Verschil Vrijval/ 2024 2024 na resultaat primitief wijziging

V/N

Doorgeschoven

Parkeergarages - Regulier (klein) onderhoud

146

153

139

14

14

- Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

308

308

13

295

-

Totaal

453

461

152

309

14

V 295 V

295

In de parkeergarage Kweeklust is in 2024 regulier onderhoud uitgevoerd. Na het bekend worden dat de uitbreiding van Kweeklust voorlopig niet gaat plaatsvinden, is gekeken hoe de uitstraling van de garage met beperkte middelen verbeterd kan worden. Dit wordt in 2025 verder uitgevoerd. In de parkeergarage Kazerneplein is regulier onderhoud gepleegd.

Buitensportaccommodaties Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie Verschil 2024 2024 na primitief wijziging

Vrijval/ resultaat

V/N

Doorgeschoven

Buitensportaccommodaties - Regulier (klein) onderhoud

103

107

120

-13

-13

- Groot onderhoud 2024

458

79

91

-11

-

Totaal

561

186

211

-25

-13

N -11 N

-11

In 2024 zijn de sportaccommodaties weer volgens de geldende normeringen gekeurd. Onderhoud en beheer gaat op basis van het meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP) voor dit areaal. Vanuit de MJOP (MJIP) is de polsstokspringinstallatie vervangen. Verder is een veld van GJS van een hybride veld omgebouwd naar een kunstgrasveld en is het trainingsveld GJS gerenoveerd.

Kunst Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie Verschil 2024 2024 na primitief wijziging

Vrijval/ resultaat

V/N

Doorgeschoven

Kunst - Regulier (klein) onderhoud

40

40

39

0

0

- Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

52

52

2

50

-

Totaal

91

91

41

50

0

V 50 V

50

In 2024 heeft regulier beheer en onderhoud plaatsgevonden bij de verschillende kunstwerken die Gorinchem rijk is. De Brug van Bruno heeft een andere bestemming gekregen buiten Gorinchem. Het kunstwerk heeft een mooie nieuwe plaats gekregen in België. Het kunstwerk Brainwave is voorzien van waterdichte ledverlichting en straalt weer zoals het bedoeld was.

3.2.3

Niet-vastgoed

We beheren de openbare ruimte langs de meetlat van schoon, heel en veilig. Daarnaast speelt het afhandelen van meldingen een belangrijke rol. Ter verduidelijking: onder schoon valt de verzorging en het aanzien van een areaal of object. Ten denken valt aan onkruidbeheersing en het schoon houden van diverse objecten zoals

96

Jaarstukken 2024 speeltoestellen, borden en gebouwen. Onder heel vallen de maatregelen die moeten zorgen voor het instandhouden van een bepaald object of areaal. Soms is het onderhoud eenvoudig, dan spreken we van klein onderhoud. Soms is het onderhoud ingrijpend en wordt een deel van de constructie vervangen. Dan is het groot onderhoud. Bij compleet vervangen van een object zoals een brug of gebouw, spreken we van vervanging. Veilig kan in dit kader worden gezien als een resultaat van schoon en heel. Hiervoor dienen regelmatig kwaliteitsinspecties plaats te vinden.

Wegen Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie 2024 2024 na primitief wijziging

Verschil

Vrijval/ resultaat

V/N

123

123

Doorgeschoven

Wegen - Regulier (klein) onderhoud

1.120

1.120

997

V

Wegen zorgen in letterlijke zin voor verbinding. Het goed onderhouden en beheren van de wegen, straten en fietspaden is van wezenlijk belang voor de inwoners van de gemeente en andere weggebruikers. Het draagt bij aan een aantrekkelijke plaats om te wonen, te recreëren en te werken. In 2024 is op basis van de Fixi meldingen en inspecties onderhoud gepleegd aan bestratingen, wegmeubilair en bebordingen. Ook is onderhoud gepleegd aan het asfalt op de Spijksedijk en de Lingebrug. Daarnaast is in 2024 een belangrijke stap gezet met het vaststellen van het beheerplan wegen 2025-2029 en de implementatie van planmatig beheer en onderhoud aan de wegverhardingen. Hetzelfde geldt voor de speelplaatsen. Dit zijn belangrijke voorzieningen voor de jonge inwoners van de gemeente. In 2024 is op basis van Fixi-meldingen en een eigen schouw onderhoud uitgevoerd aan de speeltoestellen en is het restant uitvoeringsplan van het voorgaande jaar gerealiseerd. Ook is de uitvoering van het speelruimteplan binnenstad afgerond en is gestart met de uitvoering van het speelruimteplan Laag Dalem.

Groen Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie 2024 2024 na primitief wijziging

Verschil

Vrijval/ resultaat

V/N

-22

-22

N

Doorgeschoven

Groen - Regulier (klein) onderhoud - Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

1.097

1.000

1.022

15

15

0

15 -

15

Openbaar groen speelt een belangrijke rol bij de waardering van de leefomgeving. Het maaien van gras, onderhouden van sportvelden, snoeien van heesters, rooien van bomen en verwijderen van onkruid houdt de gemoederen vaak bezig. Omdat het beheer ervan een grote kostenpost is, is het belangrijk dat het onderhoud efficiënt wordt uitgevoerd zodat het openbaar groen haar rol in de leefomgeving goed kan blijven vervullen en aansluit bij de behoefte en tevredenheid van onze inwoners. In 2024 is er nauw samengewerkt met de nieuwe stadsecoloog. Hierdoor heeft ecologie nog meer aandacht gekregen in beheer. We hebben de 1% meer bomen inzichtelijk gemaakt. En er is gewerkt aan omvormingen in onze gemeente (bv heesters naar gazon) omwille van onderhoud, ecologie, klimaatbestendigheid. Er zijn een aantal middenbermen in Gorinchem- oost omgevormd tot groen omwille van klimaatbestendigheid.

97

Jaarstukken 2024

Riolering Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie 2024 2024 na primitief wijziging

Verschil

Vrijval/ resultaat

V/N

71

71

Doorgeschoven

Riolering - Regulier (klein) onderhoud

95

95

24

V

De riolering heeft tot doel om afvalwater en hemelwater tijdig en goed af te voeren. Een functioneel en goed onderhouden rioolstelsel is van belang voor de volksgezondheid en draagt bij aan een veilige, schone en droge leefomgeving. De kwaliteit waaraan de riolering moet voldoen is vastgelegd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Nu en in de toekomst speelt vooral klimaatadaptatie een belangrijke rol in het beheer en de inrichting van de openbare ruimte. In 2024 zijn er reinigingsrondes aan kolken en gemalen uitgevoerd. Er zijn klimaatadaptieve initiatieven uitgevoerd zoals de middenbermen in Oost. Er heeft veel voorbereidend werk plaatsgevonden voor de vervangingsopgaven de komende jaren. Ook is er geparticipeerd in de voorbereidingen van de reconstructie Banneweg en Gildenwijk.

Water Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie 2024 2024 na primitief wijziging

Verschil

Vrijval/ resultaat

V/N

Doorgeschoven

Water - Regulier (klein) onderhoud

21

321

317

4

4

V

Het onderhoud watergangen is volgens de vastgestelde uitgangspunten en binnen het beschikbare budget uitgevoerd.

Veerboten Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie 2024 2024 na primitief wijziging

Verschil

Vrijval/ resultaat

V/N

53

53

Doorgeschoven

Veerboten - Regulier (klein) onderhoud

218

233

180

V

De veerdienst heeft zeven veerboten (twee auto- en, twee voet-fiets veren en drie snelle veertaxi's). De kosten komen rechtstreeks ten laste van de exploitatiebegroting en worden uiteindelijk verdeeld volgens de verdeelsleutel met de oevergemeentes. De kosten voor de veren Brakel en Aalst komen volledig voor rekening van de gemeente Zaltbommel.

Havens Onderhoudsresultaat (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Realisatie 2024 2024 na primitief wijziging

Verschil

Vrijval/ resultaat

V/N

Doorgeschoven

Havens - Regulier (klein) onderhoud

73

121

123

-2

-2

- Groot onderhoud 2024 en restant 2023 en 2022

343

343

183

160

-

Totaal

416

464

306

158

-2

98

N 160 N

160