20241017 Verslag Raadsvergadering Gorinchem

Maar laten we ook inwoners goed informeren, zodat ze weten wat de gevaren zijn en wat wel en niet kan in die omgeving. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot: Dank, voorzitter. Ook ik wil de initiatiefnemers bedanken voor de motie die ze vanavond hebben ingediend. Een goed idee is een goed idee, dus wij zullen ook deze motie steunen. De voorzitter: De heer Van Andel. De heer Van Andel: Voorzitter, nog een opmerking over de lobby. Die loopt al, er zijn al vragen gesteld aan de minister, of staatssecretaris in dezen, geloof ik: Jansen van de PVV. De voorzitter: Dank u. Geen anderen in eerste termijn, dan kijk ik naar wethouder De Boer. Wethouder De Boer: Dank, voorzitter. Er zijn veel zorgen geuit door de fracties en het college deelt die zorgen ten aanzien van de saneringsplannen. In theorie zou het allemaal goed moeten gaan, maar dat zou het de eerste keer ook gaan. Er is dus alle reden om hier bovenop te zitten. Er zijn al diverse bestuurlijke overleggen geweest waarin we in eerdere stadia onze zorgen hebben geuit, maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen nog niet op basis van de nieuwste saneringsplannen, dus dat ga ik ook op korte termijn alsnog doen, ook naar aanleiding van dit debat. Het lijkt me prima om ook een brief te versturen, zoals u vroeg, om het daarmee te ondersteunen.

Mijn vraag aan u is dan: is dat een brief aan het college, of is dat ook iets wat u met uw collega-raadsleden wellicht zou willen delen daar? I - 38

Maar wij kunnen die brief uitstekend mee onder onze arm nemen en wat mij betreft voegen we daar ook gelijk dat punt 2 aan toe, want ik vind ook echt dat de verantwoordelijkheid voor dat ‘meten is weten’ bij de initiatiefnemers ligt. Er gaat een groot project plaatsvinden, een grote sanering, en we zullen nogmaals de oproep doen dat zij daarbij ook ons grondgebied, ook de buren in Gorcum, goed in het oog houden en dus ook de metingen die u ook vraagt daarin gaan meenemen. Dus we gaan dat ook dringend als verzoek bij onze buren en de initiatiefnemers neerleggen. U vraagt ons een lobby te starten. Nou, een terechte opmerking volgens mij. Er loopt een lobby en daar kunnen we ons bij aansluiten. Wat mij betreft is het antwoord ‘ja’, maar ik zou u wel drie dingen in overweging willen meegeven. In de beantwoording van de mondelinge vragen vorige maand is aangegeven dat dit eigenlijk een van die IBCbouwstoffen is, er zijn er nog meer van, en op het moment dat we ons alleen gaan richten op staalslakken, zijn er nog best wel veel alternatieven voor bouwers die eigenlijk net zo vervuilend kunnen zijn in potentie. Je hebt ook zinkassen, koperslakken, AVI-assen uit afvalverbranding, je hebt heel veel verschillende vormen hiervan en wat mij betreft gaat het om dat pakket. Binnen Zuid-Holland Zuid hebben we daar in samenwerking met de omgevingsdienst een soort lokaal verbod voor afgekondigd.

Het klopt dat we die hebben, meneer Klein. Tegelijkertijd is dat ook een soort noodgreep geweest, omdat we daar ook wel weer overruled kunnen worden, omdat het nationaal gewoon toegestane bouwstoffen zijn. Dus het liefst zou je willen dat je dat niet continu bij de rechter zou moeten betwisten, maar dat het ook echt niet op die manier verkeerd toegepast kan worden. Het derde punt is een klein dilemma daarin, want dit zijn allemaal reststromen die wel ontstaan. Zolang we staalproductie hebben, hebben we die staalslakken in Nederland, zolang we afval blijven verbranden, heb je die AVI-bodemassen, en we moeten wel iets met elkaar. Op het moment dat we besluiten dat dat nooit meer ergens gebruikt mag worden, bij ons of in Europa, dan denkt mijn cynische inborst: ik weet wel hoe we daar in het rijke westen mee omgaan, dat gaat naar andere landen, die mogen het voor ons oplossen, en dat zijn meestal niet de meest rijke landen. Dus je moet met elkaar wel een oplossing bedenken hoe we dit op een bepaalde manier wel op een goede manier oplossen. Volgens mij is de oplossing in die lobby veel meer gericht op zware regulering, toezicht ook op de toepassing daarvan, want uiteindelijk wordt het op veel plekken gebruikt, maar het moet gewoon niet meer fout gaan. Dat risico willen we gewoon niet meer lopen.

Dat is ook de reden waarom we op dit moment die vergunningverlening dus niet doen, want die verantwoordelijkheid – het gaat gewoon te vaak fout – willen we niet nemen in onze regio. Daar zit volgens mij de grootste kans ook richting zo’n lobby, daar zou ik me graag voor willen inzetten en dat zou ik ook graag binnen omgevingsdienstverband doen, omdat ik merk dat er gewoon veel bereidheid is om dit een stukje verder te pakken, ook vanuit de regio. Dus dat zou de manier zijn waarop ik graag met de motie zou willen omgaan. Wat mij betreft kan ik deze motie uitstekend omarmen. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er behoefte is aan een tweede termijn. De heer Van Willigen: Mag ik nog iets vragen aan de wethouder? De voorzitter: Zeker, ga uw gang.

I - 39

De heer Van Willigen: Ik hoor dat de wethouder ook betrokkenheid heeft. Ik vraag me alleen af of wij dan bestuurlijk ook dicht op de besluitvorming zitten, want een groot deel van de Gorcumse bewoners woont dichterbij het betreffende gebied dan veel bewoners van West Betuwe. Het lijkt nu alsof West Betuwe, zeg maar, alleen beslist. Maar ook zorgen stoppen namelijk niet bij gemeentegrenzen, dus zitten wij daar ook dicht bij de tafel? Ik weet dat het ingewikkeld is, andere gemeente, andere provincie, maar in hoeverre zou het u kunnen helpen dat wij daar toch wat dichter op de besluitvorming kunnen komen? Wethouder De Boer: Dat is een spannend vraagstuk, omdat het inderdaad op andermans grondgebied gebeurt. We hebben daar geen bevoegdheden, ook geen beslissingsbevoegdheden, daarom proberen we de relaties, de contacten, goed te houden en de banden kort, zodat we continu, als er iets speelt, met elkaar het goede gesprek hebben. En dat ik continu ook hamer op: denk ook aan het belang van Gorinchem, want het is op een steenworp afstand van onze gemeentegrens. Dus wij proberen het continu onder de aandacht te brengen. Maar echt beslissingsbevoegd zijn we niet. De heer Van Willigen: Mijn vraag was of wij u als raad daarin zouden kunnen ondersteunen. Wethouder De Boer: Dat doet u volgens mij deels met deze motie.

Dat is een duidelijk signaal dat het niet alleen bestuurlijk onder de aandacht is, maar dat u ook als raad, en ik proef dit heel breed, volgens mij raadsbreed, dit signaal wilt afgeven. Daarom zei ik ook in een bijzin dat ik de brief onder mijn arm kan meenemen naar dat gesprek, ook namens u, maar dat het ook in de afweging voor u wellicht een signaal is dat u aan uw collegaraadsleden daar zou willen meegeven, die wel beslissingsbevoegd zijn. De voorzitter: Dank u wel de heer Koçak. De heer Koçak: Voorzitter, ik wil een stapje verder gaan. Misschien is het een voorstel dat we zo’n brief opstellen namens het college, maar ook namens ons raad, en dat u, afhankelijk van de stemming als de voorzitter van de raad ook uw handtekening zet, zodat we allemaal, niet alleen het college, maar ook de raad, onze zorgen hierover uitspreken.. De voorzitter: Als ik het zie als een brief aan de gemeente West Betuwe, dan kunnen we die namens de raad sturen, maar kijk ook even naar de wethouder. . . Wethouder De Boer: Dat lijkt mij prima. De voorzitter: Dan gaan we dat zo doen. Wethouder De Boer: Ik wil graag helpen bij het schrijven van die brief, voorzitter. De voorzitter: Prima. Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Ja, voorzitter, dat was eigenlijk ook wel een beetje mijn suggestie.

Wij kunnen natuurlijk als gemeenteraad van Gorinchem een brief sturen aan de gemeenteraad van West Betuwe, dus niet het gemeentebestuur, maar de raad. De raadsleden daar beslissen uiteindelijk hoe zij omgaan met de berg afval die daar ligt. Ik I - 40

denk dat het allemaal nog wel even gaat duren, want het schijnt ook nog midden in het Waterliniegebied te liggen en dat is, zoals bekend, UNESCO-werelderfgoed. Verder zit er ook een HIA aan te komen, een Heritage Impact Assessment, allemaal ingewikkeld, maar zij zullen dan toch ook moeten verantwoorden op erfgoedgebied dat daar zo’n landmark mag komen. Maar dat gaat hoofdzakelijk over de hoogte van het ding, lijkt mij. De voorzitter: Ik stel voor dat we ons beperken tot de motie. We hebben afgesproken dat namens de gemeenteraad, dus door ons ondertekend, de brief uit zal gaan. Zijn er nog verdere vragen aan de wethouder? Anders kunnen we volgens mij tot stemming overgaan. Dat is het geval. Dank. Wenst iemand nog een stemverklaring af te leggen? Maar eigenlijk hebben we die volgens mij al min of meer wel gehad van iedereen. Ook dat klopt. Dan open ik de stemming over de motie ‘Staalslakken: meten is weten’. De motie wordt in stemming gebracht en met algemene stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Van Andel, Bahlmann, Boutachkourt, Van Gammeren, Van der Geest, mw. De Groot, mw. Hamann, Hachhouch, Van Houwelingen, Klein, Koçak, Krol, mw. Metz, mw. Van Oversteeg, De Pagter, mw. Pellikaan, Roeland, Van Santen, Schefferlie, Tekir, Van Veen, mw. Veldheer-Vink, Van Willigen en mw. Van 't Westende-de Bijl.

De voorzitter: Aan de orde is de tweede motie, getiteld ‘Vlaggen tegen geweld’. Het woord is aan mevrouw Alba Heijdenrijk van D66. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Dank u, voorzitter. Er is één universele waarheid van toepassing op alle landen, culturen en gemeenschappen: geweld tegen vrouwen is nooit acceptabel, nooit verontschuldigbaar en nooit toelaatbaar. Een uitspraak van Ban-Kimoon, voormalig secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Vandaag wil ik een onderwerp aankaarten dat mij persoonlijk raakt en dat helaas voor velen in onze samenleving een dagelijkse realiteit is: geweld tegen vrouwen en meisjes. Ik sta hier als iemand die uit eigen ervaring weet wat het betekent om je niet veilig te voelen in je eigen omgeving. Mijn jeugd werd getekend door onveiligheid en dat heeft me gevormd tot wie ik nu ben. Maar het heeft me ook laten zien hoe belangrijk het is om aandacht te blijven vragen voor dit onderwerp. Geweld tegen vrouwen, meisjes, is een wereldwijde pandemie die elke dag levens verwoest en zelfs levens eist. Hier ook in Gorinchem. We kunnen niet wegkijken of doen alsof het een ver-van-ons bed is. Wereldwijd krijgt één op de drie vrouwen te maken met fysiek en/of seksueel geweld. Eén op de drie. In Nederland alleen al worden jaarlijks duizenden vrouwen slachtoffer van huiselijk geweld en/of seksueel misbruik.

Daarom sta ik hier vandaag, om namens D66 een motie vreemd aan de orde van de dag in te dienen, in het kader van de internationale campagne Orange The World. Deze campagne vraagt wereldwijd aandacht voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen. De campagne vindt jaarlijks plaats van 25 november tot en met 10 december, ook wel bekend als de 16 Days of Activism. In deze periode worden gebouwen oranje verlicht en wordt de kleur oranje, de kleur van een hoopvolle toekomst zonder geweld, op allerlei manieren ingezet om bewustwording te creëren. Wij kunnen als gemeente Gorinchem onze steun tonen voor deze belangrijke campagne door in die zestien dagen de oranje vlag te hijsen en de gebouwen oranje te kleuren. Hiermee geven wij een signaal af: we staan achter de slachtoffers van geweld en I - 41

we zetten ons actief in om geweld tegen vrouwen en meisjes te bestrijden. Dit gaat niet alleen om symboliek, dit gaat om bewustwording, het gesprek aangaan. Het gaat om een samenleving waarin iedere vrouw en ieder meisje zich veilig kan voelen. Daarom ook de oproep om te verkennen of in 2025 gedurende de campagneperiode gesprekken kunnen worden georganiseerd op scholen, dan wel bij maatschappelijke partners, om vroegsignalering te stimuleren en bewustwording te creëren voor het probleem. Nogmaals, ik weet uit eigen ervaring hoe het voelt om in angst te leven en op te groeien in een onveilige omgeving. Geen enkel kind, geen enkele vrouw mag dit ooit meemaken en daarom vraag ik de raad om deze motie te steunen, zodat we met elkaar het signaal afgeven dat geweld nooit getolereerd mag worden. Laten we oranje kleuren met de hoop en solidariteit die de kleur oranje vertegenwoordigt. In de motie vragen wij het college om gedurende de periode van 25 november tot 10 december de vlag tegen geweld tegen vrouwen, de vlag van Orange The World, te hijsen voor het stadhuis. Ik heb een aanpassing gedaan, na influistering door de PvdA, om het vlaggenprotocol voor de volgende jaren hier standaard op aan te passen en daarbij actief te communiceren over het belang van deze dag. Punt twee blijft hetzelfde. Dank u wel.

De heer Klein: Even ter verduidelijking: er is dus een gewijzigde motie die oproept om het vlaggenprotocol te wijzigen, in die zin dat we altijd structureel deze twee weken vlaggen? Mevrouw Alba Heijdenrijk: Zestien dagen, ja. De heer Klein: Oké, helder. Motie M03: Vlaggen tegen geweld De gemeenteraad van Gorinchem, in vergadering bijeen op 17 oktober 2024; vraagt het college / geeft het college de opdracht om: 1. gedurende de periode van 25 november 2024 en 10 december 2024 de vlag tegen geweld tegen vrouwen, de vlag van Orange The World, te hijsen voor het stadhuis en het vlaggenprotocol voor de volgende jaren hierop aan te passen. Daarbij actief te communiceren over het belang van deze dag; 2. te verkennen of er volgend jaar (2025) gedurende de campagneperiode gesprekken kunnen worden georganiseerd op scholen dan wel bij maatschappelijke partners om vroeg signalering te stimuleren en bewustwording te creëren over het probleem van geweld tegen vrouwen.

De voorzitter: De motie hebt u al digitaal ontvangen, hoor ik van de griffier. Wie wenst het woord hierover te voeren? Mevrouw De Groot. Mevrouw De Groot: Dank u, voorzitter. Allereerst wil ik mevrouw Alba bedanken voor het delen van haar eigen ervaring. Verder kan ik niets anders doen dan me aansluiten bij uw woorden. Dus wij steunen deze motie. De voorzitter: Mevrouw Van Oversteeg. Mevrouw Van Oversteeg: Dank u wel, voorzitter, en ook dank aan mevrouw Alba voor de toelichting en voor de openheid die zij hierin weet te betrachten. Ook van onze kant steun en dank ook voor de toevoeging met betrekking tot het vlaggenprotocol, want ik begreep dat daar nog even een technisch dingetje zou zijn. Ik zou ook aandacht willen I - 42

vragen voor de mogelijkheid om de Grote Kerk oranje te verlichten. Dat vinden wij altijd een indrukwekkende manier om aandacht te vragen. De voorzitter: Mevrouw Alba Heijdenrijk. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Daar ben ik het zeer zeker mee eens. Ik merkte hem wel op in mijn spreektekst, maar heb hem inderdaad niet in de motie meegenomen. De voorzitter: De heer Klein. De heer Klein: Bedankt, voorzitter. Wij zijn eigenlijk in de fractie nog ietwat verdeeld, niet zozeer over het onderwerp, want we denken dat dat voor zich spreekt en enorm belangrijk is, maar eigenlijk maakt het tegelijk vastleggen in het vlaggenprotocol het voor ons misschien wat lastiger, omdat wij ons afvragen hoe het dan zit met alle andere initiatieven? Zijn er niet veel meer initiatieven die we dan in dat vlaggenprotocol moeten meenemen en moeten we het vlaggenprotocol dan niet in zijn geheel herzien? Hoe gaan we om met bijvoorbeeld de verjaardag van onze. . . Mevrouw Pellikaan: Voorzitter, bij wijze van interruptie. . . De voorzitter: Mevrouw Pellikaan. Mevrouw Pellikaan: Een goed idee is een goed idee wat ons betreft. Ik kan hier gewoon even niet bij. Ik maak maar even mijn eerste termijn af met de volgende twee zinnen. Ik steun van harte de sprekers voor mij. Ik vind het een fantastisch goede motie en ik kan mij niet anders voorstellen dan dit raadsbrede steun krijgt vanavond. Dank u wel.

De voorzitter: De heer Klein. De heer Klein: Geweldig, dat scheelt gelijk weer een termijn. Zoals ik ook zei: het principe steunen wij van harte, dus dat is helemaal geen probleem. Het gaat er hier meer over dat wij in onze fractie een discussie hebben over: hé, hoe ga je om met die twee weken vlaggen, in dezelfde periode is bijvoorbeeld onze prinses jarig en dan hebben we in het vlaggenprotocol bijvoorbeeld al een dag staan. Het zijn gewoon meer praktische vragen over hoe je hiermee omgaat. En onze oproep was geweest: laten we het vlaggenprotocol als geheel herzien. De rest van de moties steunen wij van harte. De voorzitter: Mevrouw Alba Heijdenrijk. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Dank je wel voor het steunen van de motie. Ik snap uw vraagstelling op zich ook, maar ik wilde vandaag de aandacht vestigen op Orange The Day. Wij hebben inderdaad meerdere mogelijkheden tot vlaggen. De regenboogvlag is er daar bijvoorbeeld één van. Sta ik ook hard achter. Maar ik vraag nu aandacht voor Orange The Day. Misschien moeten we het vlaggenprotocol een keertje ter sprake brengen, daar ben ik voor, maar dan moet u wel even wachten tot ik terug ben. De voorzitter: Mevrouw Hamann. Mevrouw Hamann: Dank u, voorzitter, en hartelijk dank mevrouw Alba Heijdenrijk voor dit initiatief. Orange The World is al een aantal jaren gaande en ik ben blij dat I - 43

Gorinchem eraan meedoet. We steunen de motie van harte. Het was van de week weer op televisie: in Rijswijk in een hele korte periode, ik denk vijf weken, drie moorden op jonge vrouwen, alle drie moeders die kleine kinderen achterlaten. Het is hartverscheurend. En het akelige is dat nota bene klachten zijn gedaan bij politie en hulpverleners. Dus ik denk dat Nederland een beetje met de handen in het haar zit en zich verschrikkelijk moet schamen dat het zo erg uit de hand loopt. En dan ben ik ook wel een beetje blij met de suggestie van mevrouw Van Oversteeg voor onze Grote Kerk. We hebben prachtige nieuwe verlichtingsmogelijkheden en van mij mag die knaloranje zijn gedurende de hele periode. Hartelijk dank. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Veldheer. Mevrouw Veldheer-Vink: Dank u wel, voorzitter. Wij vinden het ook een mooi initiatief. Ik denk dat het heel goed is om hieraan aandacht te besteden, dat zou eigenlijk 365 dagen per jaar moeten. Of die vlag veertien dagen moet worden opgehangen, daar kunnen we over twisten, maar als iedereen daarin meegaat, gaan wij daar ook in mee. Wat ik wel belangrijk vind, is dat ook de jeugd weet waarom er dan een oranje vlag is. Ik zou willen toevoegen: laten we dan ook iets in de krant zetten erover, waarom dat dan is, of laten we dat op de scholen bekendmaken, om het van jongs af aan mee te geven. Dat is een suggestie.

Mevrouw Alba Heijdenrijk: Dank u wel. Het staat overigens al in de motie om hier actief over te communiceren en het verzoek om in 2025 hier verdere acties op te ondernemen. De voorzitter: De heer Krol. De heer Krol: Dank u wel, voorzitter. Alsof het zo moest zijn, was ik deze week ’s avonds laat telkens gegrepen door een boek dat ik in handen kreeg, dat als gevolg van een project van Humanitas tot stand is gekomen, het project Levensboek. Een boek over drie beschadigde vrouwen, drie vrouwen die ik alle drie ken. Dus ik ben weer bepaald bij de enorme impact van geweld tegen vrouwen, nu, maar in dit geval ook twintig, dertig jaar geleden, en de impact die dat heeft tot op de dag van vandaag. Dus aandacht lijkt mij heel goed. Ik ben wel heel benieuwd naar de reactie van het college op de vraag hoe dat zich verhoudt tot het vlaggenprotocol. Daarover is nu nog niks opgenomen. Wij kunnen er ook prima mee leven als uiteindelijk het voorstel komt om het op één dag te doen, op de dag van aandacht voor ‘vrouwengeweld’, op 25 november, maar ik heb me eerder op de avond al twee keer principieel opgesteld, dus dat wil ik nu niet al te veel doen, dus steun. De voorzitter: De heer Koçak. De heer Koçak: Dank u wel, voorzitter. Het betoog van mevrouw Alba Heijdenrijk raakt mij enorm.

Ik vind dat punt 2 de sleutel is van de motie en daarom roep ik het college met compassie op naast in ieder geval verkennen, ook te inventariseren en de dialoog aan te gaan, ook voor duurzame relatie. Tot slot wil ik wel de toezegging van mevrouw Alba Heijdenrijk, dat zij na het herstel samen met mij de uitvoering van de motie kritisch nakijkt.

I - 44

Mevrouw Alba Heijdenrijk: Bij dezen! De voorzitter: De heer Van Houwelingen. De heer Van Houwelingen: Dank u wel, voorzitter. Ik zat goed te luisteren naar het verhaal van mevrouw Alba Heijdenrijk en ik ben het helemaal met haar eens dat geen enkele vrouw of meisje, maar jongens eigenlijk ook hè, geen enkel kind, geweld zou moeten kunnen meemaken. Ik kan me goed herinneren dat we vorig jaar nog het oranje handje hadden, het oranje lintje heb ik al eens een keer gehoord. Het is heel goed dat hier aandacht aan wordt gegeven en dat we dat ook blijven doen. De voorzitter: Het oranje handje is inderdaad voor Orange The World. Het gele lintje is in de Awareness-week tegen suïcide. De voorzitter: Geen andere sprekers in eerste termijn? Dan zal namens het college wethouder Dansen het woord voeren. Wethouder mevrouw Dansen: Dank u, voorzitter. Het zal u niet verbazen als ik zeg dat ik het heel erg belangrijk vind om ook iets te vinden van geweld tegen vrouwen. We hebben het in deze zaal vaker gehad over geweld tegen kinderen, Veilig Thuis, maar Veilig Thuis is niet alleen een veilig thuis voor kinderen, het is ook een veilig thuis voor vrouwen, voor ouderen. Dus ik ben heel blij met de aandacht die het nu krijgt. In het eerste deel van de motie wordt ons gevraagd het goed te vinden dat er twee weken gevlagd wordt.

Dat is een klein beetje lastig, want er is een vlaggenprotocol en het college is gehouden aan het uitvoeren van beleid dat er ligt. Maar ik hoor een buitengewoon brede steun in de raad, en volgens mij gaat u er als raad zelf over. Dat betekent dat u het aan uw collega’s kunt vragen, waarbij ik in het kader van de vraag of je dat nou moet doen of niet, wel wil meegeven dat twee weken in relatie tot het vlaggen wat we doen bij andere gelegenheden, die ook vaak heel belangrijk zijn, en ik heb het dan niet over koninklijke verjaardagen of zo, dat is duidelijk, dat is altijd maar één dag, maar er zijn meer belangrijke dingen en als je twee weken voor het één vlagt, hoe doe je dat dan met de rest? Dus ik zou nog even nadenken of je die twee weken wilt of gewoon één keer. De voorzitter: Mevrouw Alba Heijdenrijk. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Ik snap de opmerking van de wethouder. Tegelijkertijd hebben we hier met het beeld voor het stadhuis, om mensen weer eens te laten nadenken over het mentale welzijn van onze jongeren, die mogelijkheid ook geboden. En een vlag in de lucht, ik rij regelmatig hier over de rotonde, ik kijk niet altijd naar de vlaggen en wil je dat meer mensen alert blijven op dit verhaal, wat essentieel is, niet alleen voor vrouwen en meisjes, maar in de breedste context van het woord, dan vind ik zestien dagen, nou ja eigenlijk bijna minimaal.

En dan wil ik aansluiten bij de opmerking die daarnet al werd gemaakt: wat mij betreft 365 dagen. Ik snap uw opmerking, maar toch maak ik me hard voor die zestien dagen. Wethouder mevrouw Dansen: Ik kan alleen maar herhalen dat u erover gaat, niet het college. Ik geef het u alleen maar mee.

I - 45

De voorzitter: Interruptie de heer Klein. De heer Klein: Ik begin er maar weer mee, voordat ik weer helemaal verkeerd begrepen word: het initiatief kunnen we helemaal steunen. Ik wil het even hebben over uw claim met betrekking tot het vlaggenprotocol, en dan zou ik willen vragen of we de website kunnen aanpassen van de gemeente Gorinchem, want daar staat toch daadwerkelijk dat B&W erover gaan en dat de fractievoorzitters het goedkeuren. Details. Voor de rest: initiatief heel belangrijk. De voorzitter: Wethouder Dansen. Wethouder mevrouw Dansen: Ik maak mijn verhaal even af. U vraagt ook naar meer aandacht en ik heb eventjes nagevraagd wat we nu eigenlijk allemaal doen, en belangrijker nog: wat doen bijvoorbeeld de Soroptimisten op dit gebied, en dat is best wel veel hoor. Er komt een mozaïekbankje aan, wat ze zelf met z’n allen gaan mozaïeken, en dat hopelijk geplaatst kan worden in het Gijsbrecht van Andelpark, er komen oranje anjerzaden die uitgezaaid worden en die dan een heleboel oranje gaan kleuren op een andere manier en daar worden zakjes van uitgedeeld, de Grote Markt komt vol te staan met oranje schoenen – ik heb al gezegd: ik wil er wel bij zijn, want ik heb nog hele leuke oranje schoenen, die trek ik dan aan –, er gebeurt echt van alles, het spuiten van het logo, enzovoort, enzovoort, een film en een avond in ‘t Pand. Het gaat niet ongezien voorbij.

Mevrouw Alba Heijdenrijk: Nee, ook dat staat in mijn motie. Ik ben me heel erg bewust van het feit dat er al best veel gedaan wordt, maar dat is in signalering nog onderbelicht. Waar het mij met name om gaat, is om deze gesprekken bij onze maatschappelijke partners te brengen en op scholen, want de uitwerking van de kleur oranje heb ik het liefst over een aantal jaar niet meer. Daarmee moeten we beginnen ergens aan de voorkant, vandaar punt 2 van de motie. Wethouder mevrouw Dansen: Daar kom ik nu op. Wij zijn al in gesprek in het kader van de Week van Respect, wat in Gorinchem een maand van respect is, om dat soort gesprekken te gaan voeren op scholen, in ieder geval voor 2025 en indien mogelijk met een aantal partners, een aantal mensen die het graag willen doen die dat ook al dit jaar gaan doen. Dus het is niet toevallig, toeval bestaat niet, het is er al een beetje en hier is het nou ineens weer heel duidelijk op het netvlies van iedereen. Dat is al een punt dat er is en ik kan alleen maar zeggen: als we het een volgende keer hebben over Veilig Thuis, hou dan ook in gedachten dat er meer soorten van ‘veilig thuis’ zijn en dat geweld in afhankelijkheidsrelaties, geweld tegen vrouwen, geweld tegen ouderen, daar ook bij horen. En sorry, dat moest eventjes. Dank u wel.

De voorzitter: Misschien kan de wethouder nog even, maar het kan ook zijn dat het een andere wethouder is, ingaan op de suggestie die ik een paar keer heb gehoord over het oranje kleuren van de kerktoren. Wethouder mevrouw Dansen: Daarvoor wil ik mijn collega het woord geven, want dat staat niet in het vlaggenprotocol, en daar gaat hij over.

I - 46

De voorzitter: Wethouder Polatli namens het college. Wethouder Polatli: De kerktoren verlichten, hartstikke mooi. We hebben volgens mij één keer per jaar de regenboogkleuren waarmee we de kerktoren aanlichten. Er zijn tot nu toe al meerdere verzoeken geweest om kleuren aan te passen. Per kleur aanpassen komt er een bedrijf bij die dat dan weer instelt. En het wordt nogal een bonte boel. Als we het bij vlaggen kunnen houden, is dat heel goed en 21 dagen vind ik ook nog prima, maar met de verlichting van de kerktoren ligt dat anders. De kerktoren is weliswaar van de gemeente, maar wordt wel geassocieerd met de kerk en als we aan al die verzoeken gehoor moeten geven, wordt het echt een kermisattractie. . . Mevrouw Van Oversteeg: De vraag aan de wethouder is niet of hij aan al die verzoeken gaat voldoen, maar aan dit verzoek. Wethouder Polatli: Ja, maar richting andere verzoeken zijn we ook duidelijk geweest en die hebben we allemaal los behandeld, zoals deze nu ook, maar er staan genoeg kleuren klaar om ook met een verzoek te komen en daarom wil ik daar heel terughoudend in zijn. Dus ik wil daar ook duidelijk in zijn. De voorzitter: Mevrouw Alba Heijdenrijk. Mevrouw Alba Heijdenrijk: Dank u wel. Het vergelijken met een kermisattractie vind ik in dit onderwerp iets te ver getrokken, want zo grappig is het niet en tegelijkertijd is het een oranje kleur.

Ik heb de kerktoren in alle kleuren van de regenboog gezien, dat vond ik ook prachtig, en ik ben van mening dat we het bij elke vraag met betrekking tot de kleurstelling van de Grote Kerk, daarover kunnen hebben met elkaar. Ik word altijd een beetje moe van precedenten scheppen en weet ik wat allemaal. Het is een klein gebaar, waarvan ik denk dat we daar prima een statement mee kunnen maken. Dus Oranje. Laten we het gewoon eens doen. Wethouder Polatli: Ik wil toch wel even reageren op die kermisattractie. Daarbij gaat het meer om de verschillende kleuren en niet alleen om het oranje waarom u vraagt. Want als ik die thuis moet ophangen, doe ik dat ook, en als dat dertig dagen nodig is ook. Dus daar ben ik het allemaal mee eens. Maar het gaat in dit geval om meerdere verzoeken en dat na dit verzoek ook andere verzoeken zullen volgen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Roeland. De heer Roeland: Dank u wel, voorzitter. Misschien kan mevrouw Alba ook oproepen om mensen in Gorcum gedurende deze periode een oranje vlag uit te laten hangen. Dan creëer je volgens mij ook een heel groot stuk bewustwording. De voorzitter: Voor. Er worden nu allerlei suggesties gedaan, maar we hebben een motie voorliggen en ik stel voor die nu in stemming te brengen, tenzij u nog een ronde zou willen.

Wilt u een tweede termijn? Mevrouw Van Oversteeg: Ik zou even twee minuutjes willen schorsen, voorzitter.

I - 47

De voorzitter: Ik neem aan dat daarmee kan worden ingestemd. We schorsen voor twee minuten (22.48 uur). Schorsing De voorzitter: De vergadering is heropend (22.54 uur). We zijn nu zover dat we kunnen stemmen over de motie, getiteld ‘Vlaggen tegen geweld’. Voordat ik die daadwerkelijk in stemming breng, wil ik graag kijken of er mensen zijn die een stemverklaring willen afleggen. De heer Schefferlie: Voorzitter, is er nog een conclusie uit de schorsing gekomen? De voorzitter: Ik denk dat mevrouw Van Oversteeg dat nu gaat zeggen. Mevrouw Van Oversteeg: Ja, voorzitter. In een korte schorsing hebben we besproken of we de motie wilden aanpassen, om het verlichten van de Grote Kerk daarin mee te nemen, omdat wij de reactie van het college dat dit een precedent zou scheppen wel erg kort door de bocht vonden. We kiezen nu echter voor een wat praktische insteek en laten de motie zo in stand. We begrepen dat er nogal wat implicaties en mogelijk ook financiële complicaties bij komen kijken, we vragen het college daarom wel goed te onderzoeken op welke manier we dit wel kunnen doen en wat daar dan de impact van is. We brengen de motie in stemming zoals deze is ingediend. De voorzitter: Ik kijk rond voor andere stemverklaringen. Mevrouw Alba Heijdenrijk.

Mevrouw Alba Heijdenrijk: In aansluiting op mevrouw Van Oversteeg: het is inderdaad zo dat het oranje kleuren van het gebouw zeker meespeelt in een bepaalde afweging, maar we begrijpen ook dat er, ondanks het feit dat het in de spreektekst van de wethouder niet benoemd is, financiën mee gemoeid zijn. Ik draag het dan ook bij mijn eigen vertrek heel graag aan mijn collega’s over om daar oog voor te blijven houden en bij dezen ook de motie zo in stemming te brengen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Veen. De heer Van Veen: Voorzitter. U zult het bijna niet geloven met mijn achtergrond, maar als praktiserend absolute pacifist ben ik tegen alle vormen van geweld, dus zal ik ook voor de motie stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Metz. Mevrouw Metz: Dank je wel, voorzitter. Ook wij steunen de motie uiteraard en wij sluiten ons aan bij mevrouw Van Oversteeg. De voorzitter: Mevrouw Veldheer. Mevrouw Veldheer-Vink: Dank u wel, voorzitter. Wij sluiten ons ook aan bij de woorden van mevrouw Van Oversteeg.

I - 48

De voorzitter: Dank u wel. Verder niemand? Dan breng ik nu de motie met als titel ‘Vlaggen tegen geweld’ in stemming. De motie wordt in stemming gebracht en met algemene stemmen aanvaard. Voor hebben gestemd de leden mw. Alba Heijdenrijk, Van Andel, Bahlmann, Boutachkourt, Van Gammeren, Van der Geest, mw. De Groot, mw. Hamann, Hachhouch, Van Houwelingen, Klein, Koçak, Krol, mw. Metz, mw. Van Oversteeg, De Pagter, mw. Pellikaan, Roeland, Van Santen, Schefferlie, Tekir, Van Veen, mw. Veldheer-Vink, Van Willigen en mw. Van 't Westende-de Bijl. 10. Sluiting

De voorzitter sluit te 22.57 uur de vergadering.

I - 49

Sprekersindex: Alba Heijdenrijk, mw. W.T.J., 2, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48 Andel, P. van, 30, 33, 38 Boer, M. de, 14, 15, 16, 17, 18, 38, 39, 40 Dansen, mw. E.L., 17, 44, 45, 46 Geest, J.P. van der, 10, 28, 33, 34 Groot, mw. P. de, 38, 42 Hamann, mw. E.W.H., 2, 16, 28, 29, 35, 40, 43 Houwelingen, A.C. van, 27, 28, 44 Klein, J., 24, 25, 26, 27, 30, 33, 37, 42, 43, 45 Koçak, E.A., 26, 27, 40, 44 Krol, A., 8, 13, 34, 44 Mager, mw. A., 7, 13, 14, 19, 21 Metz, mw. G., 48 Molengraaf, mw. M.J., 3, 4, 5, 12, 13, 21 Oversteeg, mw. J. van, 37, 42, 46, 47 Pagter, M. de, 30, 32, 34 Pellikaan, mw. L.P.W., 11, 18, 20, 42, 43 Polatli, F., 6, 7, 13, 31, 32, 46, 47 Roeland, P.M., 3, 4, 47 Santen, N. van, 3, 22, 23, 36 Schefferlie, P.C.J., 2, 4, 6, 23, 25, 28, 31, 32, 47 Tekir, I., 6, 7, 8, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 21, 25, 26, 27, 33, 37 Veen, D. van, 34, 48 Willigen, C. van, 22, 37, 39

I - 50