20240711 Concept Verslag raadsvergadering

Nr. 7

Zitting van donderdag 11 juli 2024 Voorzitter: mevrouw R.W.J. Melissant-Briene, burgemeester. Aanwezig zijn de leden: mevrouw W. Alba Heijdenrijk, de heren P. van Andel, B.C.S. Bahlmann, A. Boutachkourt, D.R.E. van Gammeren en J.P. van der Geest, mevrouw P. de Groot, de heer M.A. Hachhouch, mevrouw E.W.H. Hamann, de heren A.C. van Houwelingen, J. Klein, A. Koçak, en A. Krol, de dames G. Metz en J. van Oversteeg, de heer M. de Pagter, mevrouw L.P.W. Pellikaan, de heren J. Roeland, N. van Santen, P.C.J. Schefferlie, I. Tekir en D. van Veen en de dames M. Veldheer-Vink en T. van ’t Westende-de Bijl en de heer C. van Willigen. Griffier: de heer H. Sepers. Tevens aanwezig de heer M. de Boer, de dames E.L. Dansen, A. Mager en M.J. Molengraaf en de heer F. Polatli (wethouders), alsmede mevrouw H. Kromkamp (gemeentesecretaris).

1. Opening (16.00) ........................................................................................................................................................2 2. Ingekomen stukken ....................................................................................................................................................3 3. Vaststellen agenda ......................................................................................................................................................3 4. Perspectiefnota 2025 (2024-922541) .........................................................................................................................3 Algemene beschouwingen..........................................................................................................................................4 Stadsbelang.................................................................................................................................................................4 Democraten Gorinchem .............................................................................................................................................7 PvdA .........................................................................................................................................................................11 VVD

.........................................................................................................................................................................13 ChristenUnie/SGP ....................................................................................................................................................18 Gorcum Actief ..........................................................................................................................................................23 D66 ...........................................................................................................................................................................27 CDA .........................................................................................................................................................................32 SP ............................................................................................................................................................................36 Eerste termijn college ...............................................................................................................................................39 Wethouder mevrouw Molengraaf: ...........................................................................................................................39 Wethouder

Polatli:....................................................................................................................................................53 Wethouder mevrouw Mager: ...................................................................................................................................60 Wethouder De Boer:.................................................................................................................................................64 Wethouder mevrouw Dansen: ..................................................................................................................................65 De burgemeester:......................................................................................................................................................72 Repliek .....................................................................................................................................................................74 Dupliek .....................................................................................................................................................................96 Besluitvorming .......................................................................................................................................................102 5.

Sluiting ...................................................................................................................................................................110

G-1

1. Opening (16.00)

De voorzitter: Ik open de vergadering. Dames en heren leden van de raad, van harte welkom, ook degenen die op de publieke tribune zitten en degenen die thuis de vergadering volgen; fijn dat u meekijkt en mee luistert. Ik sta bij de opening van deze raadsvergadering hier omdat het verzoek tot mij is gekomen, en daar sta ik van ganser harte achter, om een moment stil te staan bij het kunstwerk ‘Stille strijd’ dat hier voor het stadhuis aanwezig is. Vandaag staan wij stil bij een bijzonder en zeer indrukwekkend beeld dat hier aandacht vraagt voor de stille strijd die veel jongeren in Nederland, en dus ook hier in Gorinchem, voelen en voeren, een strijd om jezelf te mogen zijn, te ontdekken wie je bent. Maar helaas, zo simpel is het niet. Daar worstelen volwassenen mee, daar worstelen kinderen mee en daar worstelen ook jongeren mee. Ik heb me laten vertellen dat zelfdoding doodsoorzaak nummer één is bij jongeren onder 30 jaar. En dat is schokkend. Waakzaam zijn en het gesprek voeren met jongeren kan letterlijk levens redden. Met het naar Gorinchem halen van dit indrukwekkende kunstwerk vestigen we de aandacht op mentale problemen waar jongeren mee kampen en die vaak onbespreekbaar blijven. Het is belangrijk dat jongeren hierover kunnen praten, thuis, op school, met vrienden of familie, of andere naasten, of met hulpverleners. En dat erover praten is niet gemakkelijk.

Het vergt moed en het kan ontzettend lastig en ingewikkeld zijn. Het is belangrijk dat jongeren weten dat, als ze er met anderen wel over willen praten, die mogelijkheden er zijn, dat die laagdrempelig worden aangeboden en dat veel organisaties in onze mooie stad daar ook ondersteuning bij willen bieden, dat jongeren terecht kunnen bij scholen, bij een zorgcoördinator. bij een councillor, bij een mentor, bij heel veel mensen. Met het naar Gorinchem halen van dit kunstwerk symboliseren we dat jongeren niet in stilte die strijd hoeven te voeren, maar dat ze erover kunnen praten en daarin waar gewenst, zoals ik zojuist zei, ondersteuning kunnen krijgen. Hopelijk biedt dat verlichting. Veel Gorcumse organisaties besteden deze dagen extra aandacht aan mentale problemen waar jongeren mee kampen en ik hoop dat het indrukwekkende kunstwerk hier voor het stadhuis een blijvende indruk achterlaat in onze stad. Vanaf deze plek wil ik ook de organisatoren bedanken die zich hebben ingezet om het kunstwerk naar onze stad te halen. Dank ook aan kunstenares Saskia Stolz, die dit thema op een indrukwekkende manier via haar imposante kunstwerk een gezicht geeft en bespreekbaar maakt. Heel bijzonder ook dat wij een stille tocht hadden deze week in onze stad. Ik wil iedereen bedanken die op welke manier dan ook meegedaan heeft om het onderwerp ‘stille strijd’ aandacht te geven in onze stad.

En ik hoop uit de grond van mijn hart dat er ruimte in onze stad is bij iedereen, binnen scholen, of waar dan ook, om te zijn wie je bent. Ik heb een zonnebloem bij mij. Buiten de raadzaal staat een emmer met heel veel zonnebloemen en het zou een mooi gebaar zijn vanuit deze raad dat een ieder vandaag op zijn of haar eigen moment een zonnebloem legt bij het kunstwerk dat hier voor het stadhuis staat. Tot slot wil ik graag een moment stilte, zodat onze gedachten kunnen uitgaan naar de mensen die deze strijd voeren en ik verzoek u daarbij, voor zover mogelijk, te gaan staan. (Hierna wordt gedurende enige ogenblikken staande een plechtige stilte betracht) G-2

De voorzitter: Dank u wel. De heer Boutachkourt heeft laten weten rond een uur of vijf ter vergadering te zullen komen; voor de rest is iedereen aanwezig. Nog een paar algemene meldingen vooraf. De algemene beschouwingen van de fracties worden, nadat ze zijn uitgesproken, toegevoegd aan iBabs onder agendapunt 5. Amendementen en moties worden toegevoegd aan agendapunt 12 bij afronding en besluitvorming. 2. Ingekomen stukken

Zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming wordt conform de door de agendacommissie voorgestelde wijze van afdoening besloten. 3. Vaststellen agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. Perspectiefnota 2025 (2024-922541)

De voorzitter: Aan de orde is de perspectiefnota. Even voor de kijkers thuis: De hele gemeenteraad is al wekenlang bezig met de perspectiefnota, maar het is toch wel goed even te melden, voor degenen die daar wat minder thuis in zijn, dat in de perspectiefnota de uitgangspunten staan waarlangs het college de komende maanden de begroting voor volgend jaar, ook in meerjarenperspectief, gaat voorbereiden. in het najaar controleert de raad dan of alle uitgangspunten die vandaag vastgesteld worden goed zijn verwerkt. Dit is dus best een belangrijke vergadering, want met wat de raad het college meegeeft gaat het college vervolgens aan de slag om een goede begroting te maken. In het raadsvoorstel wordt voorgesteld de perspectiefnota 2025-2028 vast te stellen. Dat betekent in feite dat het college richting de gemeenteraad aangeeft langs welke uitgangspunten het de begroting graag zou willen opstellen. Het is aan de raad om daarmee in te stemmen, of om daarin wijzigingen aan te brengen. Wijzigingen noemen we in onze taal amendementen. Daarnaast kunnen ook moties worden ingediend en moties zijn beleidsuitspraken waarmee de raad graag dingen uit wil spreken en dan kan het college kijken of ze dat wel of niet een goed idee vinden en dan kan daar natuurlijk beargumenteerd met elkaar over in gesprek gegaan worden. Punt 1 wordt dan uitgewerkt in: ”2. En daarmee in te stemmen met a.

de opgenomen financiële uitgangspunten; b. de voornemens tot bijstelling van de begroting, het investeringsplan en de reserves; c. de middelen die door het schrappen van investeringen niet nodig zijn in te zetten voor de gedeeltelijke dekking van andere investeringen; 3. de besluitvorming over de Perspectiefnota, 20025-2028 te betrekken bij het opstellen van de begroting 2025.” En mocht u nu thuis denken van, ‘nou dat is binnen een paar uur wel gefikst”, dat is niét het geval. Ik zou zeggen, zet de popcorn maar klaar! Ik ga ervan uit dat we uiteindelijk met elkaar wel een bepaald resultaat zullen boeken, maar we zijn daar de hele middag en de hele avond mee bezig. We doen dat in een aantal termijnen. Eerst gaan de verschillende fracties, dat zijn er negen, de algemene beschouwingen uitspreken, dan hebben we een schorsing, vervolgens gaat het college daarop reageren, daarna hebben we nog weer een termijn vanuit de raad en het college en uiteindelijk stemmen we dan eerst over de amendementen, zijnde de wijzigingen op de stukken die voorliggen, vervolgens over de G-3

moties en uiteindelijk over het raadsvoorstel. Als het goed is, hebben we dus aan het eind, en dan gaan we meestal toch wel richting het einde van de avond, helder met elkaar wat de uitgangspunten zijn waarlangs het college de begroting 2025-2028 gaat op stellen. Daarna gaan we met reces en ik weet van velen dat zij daarnaar uitkijken. Maar goed, eerst hebben we nog een lange vergadering te gaan. We zijn nu bij de eerste termijn en de fracties geven hun visie op de perspectiefnota 2025-2028. Raadsleden kunnen daarbij vragen stellen aan elkaar en het college omtrent die beleidskeuzes. En zoals ik al heb gezegd, er kunnen moties en amendementen ingediend worden. Om het nog enigszins beheersbaar te maken in tijd, zijn er afspraken gemaakt met elkaar. We hebben afgesproken dat in ieder geval in de eerste termijn de fracties maximaal acht minuten aan het woord zijn. De griffier houdt dat bij. Ik heb het vroeger wel eens met mijn telefoon bijgehouden hoeveel minuten iemand aan het woord was en toen kreeg ik later de reactie van sommige mensen thuis van “nou, burgemeester, u kijkt wel veel op uw telefoon”, dus toen dacht ik: nou, dat moeten we niet hebben natuurlijk, hè? die kritiek. Dus ik dacht: nou, dan schuif ik het gewoon naar de griffier.

Maar bij dezen wil ik hem natuurlijk wel een beetje in bescherming nemen, want zo meteen komen er morgen allerlei reacties binnen van “nou, de griffier kijkt wel heel veel op de telefoon”. Ja, dat is dus in opdracht van ons allemaal, want we moeten wel een beetje de tijd bewaken. En mochten er dan weer mensen zijn die zeggen, “nou, u smoest wel heel veel met de griffier”, ja, want ik moet wel af en toe even horen waar we zitten in de tijd. Goed, ik heb me samen met de griffier, denk ik, voldoende ingedekt. Dan gaan we nu starten met de eerste termijn. De partijen spreken in volgorde van de verkiezingsuitslag qua grootte, en we starten we met Stadsbelang, de heer Klein. Algemene beschouwingen Stadsbelang

De heer Klein: Voorzitter. De perspectiefnota, oftewel de PPN, is altijd een belangrijk moment van het jaar, u refereerde er al aan. Het geeft ons een mooi inzicht in de plannen voor de komende jaren. Belangrijker nog: het geeft ons ook een inzicht in de uitdagingen, want er zijn, zoals blijkt uit de voorliggende perspectiefnota, voldoende uitdagingen. Maar laat ik beginnen met een compliment, want voor iemand als ik is het toch wel prettig dat die uit slechts 27 pagina’s bestaat, en dan tel ik de inhoudsopgave en de bijlage mee. Maar dan terug naar de inhoud en laat ik dan gelijk met nog een compliment geven. Want het college heeft het toch maar voor elkaar gekregen om de PPN sluitend te maken, zonder veel ambities overboord te gooien, iets wat toch een zeldzaamheid schijnt te zijn in het land en lang niet alle gemeentes lukt. Misschien het braafste jongetje van de klas, maar wat Stadsbelang betreft een compliment waard. Maar het sluitend maken gaat zeker niet zonder slag of stoot, want zoals al gezegd, staan ons genoeg uitdagingen te wachten. Zo wordt de OZB naast indexatie nog verhoogd, stijgen de leges op de horeca, kortom: het hapje en het drankje worden duurder, gaat naast het parkeerkaartje ook het zwembadkaartje in prijs omhoog en worden bezuinigingen aangekondigd op subsidies of het sociaal domein; zomaar een greep uit wat allemaal staat te gebeuren.

Voorzitter, dit zijn allemaal zaken die onze inwoners direct of indirect gaan voelen. En ook al is alles uit te leggen op een verklaarbare wijze, het gaat in grote of kleine mate wel impact hebben. Natuurlijk zijn wij ook niet naïef. Voor niets gaat de zon op en voor een mooie en prettige gemeente moet er geld zijn. Dus we snappen de keuzes die gemaakt G-4

worden, maar een mooie en prettige gemeente . . . – sorry, voorzitter, ik word misschien nu een beetje zuur, maar het moet er wel even uit. Wij hebben hier in de raad, maar ook in dit huis, een dienende rol en voor een mooie en prettige gemeente hebben we de inwoners nodig. En als de inwoners om hulp vragen, moeten we die hulp gaan bieden, zeker als het, nogmaals, om verklaarbare redenen allemaal duurder gaat worden. Voorzitter, ik wil me ook gelijk verontschuldigen, want ik heb blijkbaar een ronde schriftelijke vragen van D66 gemist, zojuist 3 over 3 beantwoord door het college, dus misschien trap ik een open deur in, maar ik heb het niet helemaal voor kunnen bereiden. Wij maken ons wel zorgen om het straatbeeld, en dan specifiek op het vlak van bijplaatsingen en zwerfvoertuigen, voertuigen omdat het inmiddels niet meer bij fietsen blijft, maar ook om aanhangers, schaarliften, sloopauto's. Het staat allemaal op straat. Deze voorvallen worden allemaal netjes gemeld via het platform Fixie, maar worden in het geval van zwerfvoertuigen keer op keer slechts op de status ‘in behandeling’ gezet. Spijtig, want juist dit platform zou ervoor moeten dienen dat we in verbinding blijven met onze inwoners, de inwoners die nog bereid zijn iets te melden aan dit huis.

En het betreft hier natuurlijk ook voor een groot deel aso-gedrag, want wie zet er nou een sloopauto midden op straat? Maar wij zouden toch graag een perspectief geboden krijgen vanuit het college hierover. Waardlanden heeft immers vier boa's in dienst, de vuilniswagens rijden dagelijks door de wijken en bij grote verhuizingen kunnen we misschien met POORT6 proactief handelen over het zwerven, het zwerfafval en de bijplaatsingen, alsook dat het bij zwerfvoertuigen een kleine moeite is om door de handhavers vanuit dit huis een ronde door de gemeente te doen, hier langs te gaan, ze te labelen en een inwoner terugkoppeling te geven over zijn of haar melding. Hier gaat het om het signaal dat we afgeven naar de inwoners, zeker nu de lasten voor deze inwoners zullen gaan stijgen. Voorzitter. Het gaat hier om inwoners die de gemeente willen helpen, maar er zijn ook daadwerkelijk hulpkreten vanuit de inwoners. Zo is Stadsbelang al sinds 2019 bezig met een poging de inwoners van de Haarwijk te helpen, omdat men daar stapelgek wordt van het vrachtverkeer door de wijk. Mensen trillen werkelijk waar van hun bank, zien de scheuren in hun muur springen, en dat allemaal door het vrachtverkeer zonder bestemming in deze wijk. Misschien zijn we al die jaren te makkelijk tevreden geweest met een zoethoudertje, maar het mag nu wel eens opgelost worden.

De beantwoording van de schriftelijke vragen die gesteld zijn door ons en Gorcum Actief stelt ons dan ook licht teleur, en misschien de bewoners nog wel meer. Er wordt verwezen naar controledagen, een smileybord en hoe lastig het zou zijn om een verbod in te stellen. Maar weet u wat lastig is, voorzitter: om in een huis te wonen dat trilt, of waar de scheuren in de muur springen als er een vrachtwagen voorbij komt. Stop met het bagatelliseren van de hulpkreet van deze mensen en onderneem actie. Onderzoek een algemeen vrachtwagenverbod in de Haarwijk, alleen nog maar bestemmingsverkeer. Daarbij kijk ik ook direct eigenlijk naar de andere volksvertegenwoordigers in deze zaal, want ik kan me niet voorstellen dat iemand hier deze mensen geen rust gunt. Daarom dienen wij vandaag samen met Gorcum Actief en D66 de motie ‘Geen ongewenst vrachtverkeer in de Haarwijk’ in. En nu we toch bij de moties zijn, voorzitter, zouden wij ook graag wat uitgebreider meegenomen willen worden door het college in de raadsbreed aangenomen motie rondom het Piazzacenter. Ja, er wordt aangegeven dat er acties zijn ondernomen en er is een G-5

parkeeronderzoek geweest in het eerste kwartaal, maar we zijn inmiddels wel een jaar verder, dus we hopen dat ook daar concrete acties ondernomen kunnen worden. Want zoals wij hebben begrepen van de ondernemers in het Piazzacenter, ervaren ze nog steeds problemen. Dus ook hier: wat voor signaal geven we af? Voorzitter. Misschien klinken deze punten allemaal basaal en simpel, zeker als je kijkt naar de bezuinigingen en beleidskeuzes die voorliggen, maar als je deze bezuinigingen en beleidskeuzes wilt doorvoeren, moet – met nadruk op moét – je op andere vlakken gaan verbeteren. Want laten we hier niet vergeten voor wie we het allemaal doen, misschien basaal en simpel, maar wel iets waar wij verantwoordelijk voor zijn. Is het dan alleen maar kommer en kwel? Nee, natuurlijk niet. Er gaat ook waarde toegevoegd worden aan de gemeente, waarde die direct door deze zelfde inwoners ervaren zal worden. De wegen, de beschoeiingen worden allemaal weer op niveau gebracht en we zijn druk bezig in de ontwikkeling voor het realiseren van een IHP, heel mooi nieuws, en dat we werk aan het maken zijn van de toekomst. Het nadeel is natuurlijk wel dat we hier allemaal spreken over spreekwoordelijke lijken uit de kast.

Het is natuurlijk geweldig dat we met een vierjarig herstelplan komen en de Gorcumse wegen weer op niveau gaan brengen, want dat wordt inderdaad tijd, dat hebben ze goed gezien, en het is ook van dagelijks belang voor alle inwoners, ondernemers en bezoekers van deze stad, en we gaan daarmee dus ook die waarde toevoegen. Maar dan toch nogmaals hier de vraag: hoe kan het dat we er nu pas achter komen en moeten we bang zijn voor nog een lijk uit de kast op een ander domein? Zo ook het IHP, voorzitter. We zijn heel blij met het IHP, het nieuwe Gilde dat praktisch klaar is, of misschien al wel klaar is, geweldig natuurlijk, ambitieus plan voor alle scholen in Gorinchem, complimenten, echt waar, goed werk! Maar ook iedere PPN en begroting zien wij extra kosten voor het IHP. Zijn we ons hier als college van bewust? Daar gaan we wel vanuit. En de vraag: kunnen we nog sturen, of zijn we, in goed Nederlands, voorbij het zogenaamde point of no return? Wij maken ons er in ieder geval zorgen over dat de kosten iedere keer opnieuw omhoog gaan. Voorzitter. Tot slot hebben we nog een kleine suggestie om extra middelen te realiseren. Het gaat het tekort natuurlijk niet oplossen, maar alle kleine beetjes helpen. Breng het snippergroen opnieuw onder de aandacht bij onze inwoners. Onderaan de streep hebben we dan direct inkomsten, alsook op de lange termijn minder onderhoudskosten.

En dan zal ik het misschien nog iets verduidelijken: snippergroen, kleine stukjes openbare ruimte bij percelen van mensen hun woning, bied die actief aan. Mogelijk zijn er meerdere inwoners geïnteresseerd om dit van de gemeente over te nemen. Lang verhaal kort, voorzitter, We zijn positief gestemd dat het college een sluitende PPN heeft opgesteld, maar we zijn wel kritisch over de bezuinigingen en de beleidskeuzes, alsook wat onze inwoners ervoor terugkrijgen. We gaan de gemeente mooier maken, dat zeker, maar het voelt niet als het halen van een 9 of een 10, meer als een 5,5 of een 6, net over, maar niet waar je supertrots op bent. Bedankt, voorzitter. Motie M01: Geen ongewenst vrachtverkeer in de Haarwijk. De raad der gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 11 juli 2024; geeft het college opdracht om:

G-6

1. zo spoedig mogelijk een vrachtwagenverbod in te stellen voor de gehele Haarwijk of te komen met een alternatief, indien dit niet uitvoerbaar is; 2. te onderzoeken of het mogelijk is dat bestemmingsverkeer geen ontheffing nodig heeft en anders hiervoor kaders op te stellen; 3. hierop te handhaven en de uitkomsten hiervan voor de perspectiefnota van 2026-2030 te delen.

De voorzitter: Dank u wel. Dan Democraten Gorinchem, de heer Schefferlie. Democraten Gorinchem

De heer Schefferlie: Dank u wel, voorzitter, ook bedankt voor uw verhaal bij het monument. Ik vond het een indrukwekkend iets. Mevrouw Metz belde mij op een paar dagen terug en zei “ik heb helemaal geen belangrijk telefoontje over de PPN, maar wel met het idee om hierbij stil te staan”. Nou, ik kan zeggen dat ik het eigenlijk een heel belangrijk moment vond, omdat ik denk dat we allemaal wel iemand kennen uit onze omgeving, en misschien wel meer dan één, die met dit soort worstelingen te maken heeft, of heeft gehad. Fijn dat we daarbij stilstaan. Je ziet dan ook hoe belangrijk het is dat mensen hulp kunnen vragen als het nodig is, hun verhaal kwijt kunnen als het nodig is, en dat is goed om eens bij stil te staan. Het lijkt bijna oneerbiedig, en zo is het natuurlijk niet bedoeld, om een vergelijking te maken met wat wij hier vandaag te doen hebben, maar dit gaat wat mij betreft desalniettemin toch ook om, “hé, wanneer weet je steun in te roepen, wanneer weet je te luisteren naar elkaar en wanneer weet je wanneer de tijd aangebroken is om het met elkaar te gaan doen?”.

En dat brengt me ook zelf een beetje in een dilemma, want je zou traditioneel met een PPN als deze natuurlijk kunnen vertellen van “o, o, het college en de coalitie die snappen er helemaal niks van, waanzinnig wat hier allemaal gebeurt”, of je zou kunnen zeggen “nee, maar elk gemeentebestuur zou in deze periode te maken hebben gekregen met de grote financiële uitdagingen die er zijn en we denken daar graag in mee”. Dat laatste, dat is zo: wij denken daar graag in mee. We hebben ook de vruchtbare voorbeelden gezien van samenwerking, bijvoorbeeld bij de RES, met ook complimenten voor Gorcum Actief bijvoorbeeld in de manier waarop die daar het voortouw in heeft genomen, maar ook zie je dan, wanneer er bestuurlijk een zetje in de rug gegeven wordt, hoe wij mooi ook zaken samen kunnen doen. in het dilemma van vandaag zeg ik dus: oké, ik wil het oude achter me laten, hoe we dat vroeger wel eens deden, natuurlijk zijn we daar kritisch over, maar we voelen ons wel vooral te weinig meegenomen op weg naar de moeilijke keuzes die er te maken zijn. Voorzitter, ik ga nog eventjes met u terug. Het is nog maar heel kort geleden, ik denk iets meer dan een halfjaar, dat het college nog volmondig een voorkeur uitsprak – weet u dat nog? – voor een theater met een bibliotheek, iets wat 8 miljoen extra investering vroeg dan we hadden begroot of geraamd, en ook nog eens een keer zes ton extra.

Wij vroegen ons toen echt af: weet het college echt niet dat er bezuinigingen aan zitten te komen, zoals elke gemeente dat ziet? Kan dit echt met het volle verstand de wens geweest zijn, onze voorkeur, die bestuurlijk wordt uitgedrukt? Weet u het niet, of weet u het wel, maar deelt u het met ons niet? Dat is een stukje aanloop geweest, die wij toen genoemd hebben een spectaculaire ontkenningsfase eigenlijk van onze financiële situatie, maar in het hier en nu kunnen we niet langer ontkennen wat er nodig is. Om maar een paar, ja toch wel pittige zaken te noemen: een ongekende OZB-stijging, 7 ton bezuinigen in het sociaal domein, niet indexeren van maatschappelijke organisaties, het recreatief zwemmen een luxegoed G-7

maken, en ga zo maar door. Nogmaals: wij denken ook dat een deel van deze maatregelen, of op een andere manier, of gedeeltelijk, allemaal nodig zal zijn, maar wat we heel erg jammer vinden, is dat we niet, zoals je in heel veel gemeenten nu ziet, eigenlijk geleidelijk zijn meegenomen in dat proces waarin je in een reeks van voorbeelden in de ombuigingen – want dat zijn het natuurlijk gewoon, het mooie woord voor ruimtebieders –wordt meegenomen, de consequenties vooraf goed toegelicht krijgt, maar ook naast andere opties, zodat je die met elkaar rustig kunt bespreken. Wij hebben nu een lijst gekregen en die was afgebakend. Ik heb zelfs nog gevraagd van, “kunnen we ook nog kijken wat u nog meer heeft afgewogen waarmee we eventueel kunnen vergelijken?” En dan natuurlijk niet alleen de knoppen, Excelbestand, maar ook de gevolgen die het heeft. Dan ga je op een manier waarin je het samen doet – nogmaals: dat doen bijna alle gemeenten nu op die manier –, ga je afwegen en natuurlijk hoef je het dan aan het eind niet met elkaar eens te zijn. De politieke besluitvorming zoals die vandaag en in november plaatsvindt is er ook voor om ons onderscheidend te laten zien naar de inwoners, Maar dat samen optrekken heb ik gemist.

En als je het dan zelfs niet krijgt als je erom vraagt – de wethouder zei, ‘nou, ik zal eens kijken wat ik kan doen’–, dan noodzaakt ons dat ertoe dat we straks eigenlijk elke keer maar op een formele manier inlichtingen moeten gaan aanvragen. Laten we dat niet doen, laten we daar niet toe overgaan. Wij nodigen u echter uit van “neem hier kennis van”, we laten het ook weer achter ons, maar probeer ons nou op weg naar die begroting meer mee te nemen, zodat we dan ook in staat zijn met u mee in de stad uit te leggen van wat er allemaal nodig is. Terug naar de inhoud, voorzitter. Misschien is het goed om heel even kort terug te kijken hoe Gorinchem als kleine gemeente toch ooit aan zoveel voorzieningen is gekomen. In het verleden deden we dat door allerlei gronden te exploiteren. Die waren er ook en dat leverde vaak wat op, behoorlijk veel, soms ook niet, maar heel veel opmerkelijke voorzieningen komen uit die tijd voort. Dat is nu natuurlijk veel moeilijker, want er ligt niet zoveel grond meer, maar er zijn nog wel kansen. Dat is ook een heel belangrijk onderwerp om hier naar voren te brengen, want stel je voor dat wij in plaats van lek te lopen op een theater en een bibliotheek, daar ook een verdienmodel van kunnen maken.

Wij kijken niet terug in de tijd van wat er nodig is voor een theater, in de laatste presentatie van de wethouder denk ik dat dat ook al gebeurd is, wij denken meer aan een grote zaal, een bibliotheek in stand houden, maar moet dat ook bijvoorbeeld wel per se in de Haarstraat? Zou dat geen mooie plek zijn om woningen te kunnen realiseren, misschien wel met een bibliotheek, en dat we de grote zaal ergens anders realiseren, bijvoorbeeld als collegezaal, in een faciliteit die ook overdag gebruikt wordt, en biedt dat dan geen gelegenheid om aan de huidige bibliotheek en aan de Haarstraat 64 geld te verdienen? Ik denk dat je daar miljoenen kunt verdienen. Nou, wij zien dat alternatief heel graag uitgewerkt en daarvoor dienen we samen met het CDA een motie in, die mevrouw Van Oversteeg nader zal toelichten, om die optie heel goed te verkennen, want ik denk dat die ertoe kan bijdragen dat wij minder hoeven te bezuinigen. Eerder heeft het college heel terecht zelf gezegd: we kunnen eigenlijk alleen maar dit in gezamenlijkheid bekijken. Dus we hebben die helderheid nodig en wij geven u daar graag een denkrichting in mee, om in grote stappen, maar wel op hoofdlijnen, ook die optie te verkennen, zodat we zeker weten dat we bijvoorbeeld niet teveel OZB-verhoging vragen aan onze inwoners. Ja, die is hartstikke hoog, voorzitter, maar goed, laten we eens kijken hoe nodig die eigenlijk wel G-8

is. Wij doen graag een aanreiking om met u op weg naar november veel meer mee te denken, met elkaar te praten over alternatieven en deze optie daarin te betrekken. En dan beloof ik u dat wij alles wat nodig is, en daar kan best een OZB-verhoging bij horen, zij het misschien wat minder dan deze, heel graag met u mee uitleggen, dus dat we anders dan helaas de landelijke politiek steeds meer doet, elkaar voor knettergek verklaren, gewoon gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen, met wel verschillen die er nou eenmaal altijd zullen zijn. Voorzitter. Wij houden er rekening mee dat de perspectiefnota vandaag wel wordt aangenomen. Wij zullen eerder adviseren hem aan te houden en een stukje opnieuw te doen op weg naar november, maar ons nog niet uit te spreken over al die zaken die hier nu staan. Mocht dat wel gebeuren, dan willen we die graag op een aantal punten beïnvloeden. Wat betreft De Nieuwe Doelen, heb ik net al verwezen naar het voorstel dat door het CDA zal worden toegelicht. Dat geldt op het gebied van de gehandicaptenkaarten door de Partij van de Arbeid die we ook zullen steunen en wij hebben een drietal onderwerpen . . . De heer Van Andel: Voorzitter. . . De heer Schefferlie: . . . waarvoor wij ook aandacht willen vragen, om in ieder geval twee niet te doen.

Eén daarvan is, laten we nu van het zwembad, het mooie nieuwe zwembad dat we gaan krijgen, maar tot die tijd toe ons huidige zwembad, laten we daarvan nou niet een luxe artikel maken voor gezinnen om recreatief te kunnen zwemmen. . . . De voorzitter: Interruptie de heer van Andel. De heer Van Andel: Ja, ik wil het mooie verhaal toch even onderbreken. U begon namelijk over gehandicaptenkaarten en nu ben ik altijd gewend van u dat dat allemaal perfect in elkaar zit, maar naar mijn idee, en ook dat van anderen – ik heb eens een beetje rondgevraagd – bedoelt u met gehandicaptenkaarten iets anders dan wat in de perspectiefnota staat. Daarin gaat het namelijk over mensen die een gehandicaptenkaart hebben met kenteken en die zou € 250 gaan kosten. Dat is iets anders dan de gewone gehandicaptenkaart, gelukkig, zou ik erbij willen zeggen, want de gewone gehandicaptenkaart is in Gorinchem gratis en die blijft gratis. Alleen de gehandicaptenkaart met een kenteken gaat dus 20 keer € 250 opleveren. Overigens moet ik erbij zeggen dat wij ook tegen die oplegging van 20 keer € 250 zullen stemmen.

De voorzitter: De heer Scheffer: het onderscheid? De heer Schefferlie: De heer Van Andel schat in welke ik bedoeld zou hebben, en misschien had hij daar nog wel gelijk in ook, maar wij denken net als de heer Van Andel zelf dat allebei de vormen niet wenselijk zijn, vooral om het idee, en ik denk dat wij daar door het platform vroeger herhaaldelijk op zijn gewezen, dat de mensen die gehandicapt zijn, ook veel meer verborgen kosten maken dan wij overzien en daar heel vaak niet in gecompenseerd worden. Dus voor beide vormen zouden wij in ieder geval niet willen dat daar een eigen bijdrage voor ontstaat.

G-9

De heer Van Andel: U hebt het over beide vormen, maar over de eerste vorm, een gewone gehandicaptenkaart, wordt niet gerept. Gelukkig, zeg ik erbij. De heer Schefferlie: Nou, prima toch, dan hoeven we het er verder ook niet over te hebben. Maar van die andere zeggen we: laten we daar vooral geen kosten voor in rekening brengen. Mevrouw De Groot zal dat ongetwijfeld heel correct toelichten. Voorzitter. Een betaalbaar bommetje. Dat is de titel van het amendement waarin we vragen van “joh, laten we er nou voor zorgen dat gezinnen in Gorinchem, als ze dan eindelijk door die Haarstraat zonder vrachtverkeer – goed idee –naar het zwembad kunnen fietsen, ook nog naar binnen kunnen”, want met de entrees die wij nu in het vooruitzicht stellen, moet je nog gaan uitleggen dat ze het water niet mee naar huis mogen nemen, wat je haast zou verwachten. Ik kan me best voorstellen, en dat is ook zo’n voorbeeld waarbij ik het graag geleidelijk met u had besproken, dat we dat bijvoorbeeld getrapt doen. Want ik heb wel begrepen dat richting € 10 nog altijd wel marktconform is, maar we hebben ook een bepaalde populatie in Gorinchem waarvan we zeggen, “nou, we willen iedereen toegang laten houden en laten we er dan maar rustiger aan wennen dan in één klap zo’n grote verhoging. Dan voorzitter, ‘Besparen door bewegen’, dat is een tweede amendement.

Als we zien hoeveel we doen aan preventieve jeugdzorg, als we zien hoeveel we daar nu nog juist op willen besparen, bij alle aandacht die we hebben voor welzijn, bewegen en ontmoeten, dan denken we dat juist onze grootste succesformule ‘Gorinchem Beweegt’ niet gekortwiekt hoeft te worden, zeker niet met een bedrag dat eigenlijk ook zo heel weinig toevoegt aan de opgave die we hebben. Overigens kan dit allemaal nog steeds heel gemakkelijk met de plus op de meerjarenbegroting die u laat zien. Of die ook zo groot blijft, hangt wat mij betreft af van het traject dat we dus nog aangaan. Dan tenslotte, voorzitter, een motie over flexwoningen. Ik vond de raadsagenda en de raadsinitiatieven een mooie toevoeging aan het coalitieakkoord. Dat is ook wel een voorbeeld waarin we met elkaar optrekken, hebben we een goede sessie in gehad. Alleen, de conclusie was dat we aan de ene kant door kunnen gaan met alles wat we al deden, prachtig, maar dat levert natuurlijk op korte termijn geen vooruitzicht op, terwijl we in alle verkiezingsprogramma's hebben gezien “meer starterswoningen”, en wel nú, niet over 10 jaar, maar nú. Ik denk dat het goed is om daar in ieder geval een gebaar in te maken, iets te laten zien dat we wat doen. We hebben ook in die presentaties gezien dat we starterswoningen voor 40.000 per stuk in een flexconcept kunnen toevoegen aan ons aanbod.

Dat betekent voor 10 mensen, die ook weer 10 andere plekken vrijmaken, en dat kan best het een en ander opleveren, in ieder geval het vooruitzicht bieden dat we hier eindelijk iets in doen in plaats van blijven onderzoeken, blijven beloven en naar de toekomst kijken. De voorzitter: Mijnheer Schefferlie, ik vraag even aandacht voor de tijd, want die hebt u al een paar minuten overschrede n. De heer Schefferlie: Hartstikke goed, voorzitter. Ik ben ook aan het einde. Kortom, vooral ook een appel. Wij houden het amendement ‘Zeg nee tegen extreme OZB’ aan. Sterker nog, die hebben we niet, daarmee wachten we tot de begrotingsraad. En we roepen

G - 10

vooral op om deze perspectiefnota aan te houden en het nog een keer samen te bekijken. Dank u wel. Amendement A01: Betaalbaar bommetje De raad der gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 11 juli 2024; stelt voor: het voorstel om de toegangsbewijzen voor het zwembad met € 2,- extra te verhogen te schrappen uit de perspectiefnota. Amendement A02: Besparen door bewegen De raad der gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 11 juli 2024; stelt voor: het voorstel om de korting op de uitgaven voor Gorinchem Beweegt van € 10.000,- te schrappen uit de perspectiefnota. Motie M02: Perspectief voor starters De raad der gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 11 juli 2024; geeft het college de opdracht om: met Poort 6 te verkennen of en zo ja waar er 10 flexwoningen gerealiseerd kunnen worden in 2025/2026 en de mogelijk daarvoor benodigde middelen voor te leggen via de begroting 2025, bestemming van een mogelijk positief resultaat op de jaarrekening 2024 of via de begroting 2026.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Groot, PvdA. PvdA

Mevrouw De Groot: Dank, voorzitter. Het is een bijzonder moment voor mij om voor het eerst te spreken over de perspectiefnota en het is direct een belangrijke: een uitdagende gelegenheid, gezien de noodzaak tot bezuinigen. Het stemt ons echter ook kritisch. Willen we kritisch zijn? Liever niet natuurlijk. Moet het? Helaas ontkomen we er niet aan. Laten we echter beginnen met wat positieve punten. Als Partij van de Arbeid kunnen wij ons vinden in de voorstellen over de OZB-verhoging. Dit is een van de instrumenten om onze inkomsten te verhogen en in de huidige tijden is het noodzakelijk. Tegelijkertijd begrijpen we dat dit voor veel mensen, vooral voor de huiseigenaren met middeninkomens, een lastige maatregel kan zijn. De woonlasten stijgen en we realiseren ons dat dit druk kan leggen op de financiën van deze huishoudens. Het is nooit onze intentie om de lasten onnodig te verzwaren, maar de realiteit dwingt ons tot moeilijke keuzes. Ook de verhoging van de parkeerkosten zien wij als een noodzakelijke maatregel. Hiermee hopen we niet alleen extra inkomsten te genereren, maar ook meer mensen te overtuigen om met de fiets, of te wandelen, of gebruik te maken van het openbaar vervoer, als zij naar onze mooiste vestingstad komen. Er zijn vele zorgen die ons bezighouden. Laten we beginnen met de toenemende polarisatie in de samenleving.

Dit werd recent weer benadrukt in het regeringsdebat. Als lokale politici hebben wij de kans om een ander voorbeeld te stellen: naast elkaar staan, in plaats van tegenover elkaar. Laten we hier de komende jaren nog meer op inzetten, vooral in tijden van bezuinigen. Hoewel politieke partijen verschillende visies kunnen hebben, moeten we altijd handelen in het belang van Gorinchem en haar inwoners. G - 11

Over onze inwoners gesproken: wij hebben zorgen over verschillende negatieve ontwikkelingen in de samenleving. Laten we beginnen met armoede. Te veel gezinnen worstelen om de eindjes aan elkaar te knopen, de stijgende inflatie maakt het voor velen nog moeilijker om de dagelijkse boodschappen te betalen. En dan hebben we het nog niet eens over de blijvende gevolgen van de Russische invasie in Oekraïne, die de energieprijzen de pan heeft doen uitreizen. Nog steeds zien huishoudens dat hun energierekening verdubbeld is ten opzichte van een paar jaar geleden. Ondanks de inspanningen met energiecoaches en andere ondersteunende maatregelen, blijft dit voor ons een aandachtspunt. Wat doet het college voor die mensen die blijvend hun energierekening niet kunnen betalen? En niet alleen voor de huishoudens is dit een uitdaging. De vraag geldt ook voor buurthuizen en verenigingsgebouwen, ook als we kijken naar de verhoging van de zwembadkaartjes. Laatst hebben we samen met Stadsbelang hier nog vragen over gesteld. De wethouder gaf aan dat hij in gesprek zou gaan met de organisatie, om te kijken wat we voor minima of gezinnen die hier net boven vallen kunnen doen om het betaalbaar te houden voor gezinnen.

Heeft de wethouder deze gesprekken al gevoerd? Is de wethouder bereid om meer communicatie te voeren over stichting Leergeld, met name gericht op gezinnen die nu nog meer moeite krijgen met de kosten van de zwembadkaartjes? Daarnaast vinden we het pijnlijk te zien dat mensen met een handicap nu moeten betalen voor een parkeerkaart. Juist in tijden van bezuinigingen moeten we ervoor zorgen dat we onze meest kwetsbare inwoners niet uit het oog verliezen. We vinden het belangrijk om als gemeente inclusiviteit te waarborgen, zonder extra financiële druk te leggen op onze meest kwetsbare inwoners. Daarom dienen wij samen met het CDA, Democraten Gorinchem en D66 een amendement in om dit niet door te voeren. Er is ruimte binnen de perspectiefnota om het niet innen van deze € 5.000 kan dus opgevangen worden. Een andere zorg is de toenemende eenzaamheid, vooral onder jongeren. Uit de jaarstukken 2023 bleek dat steeds meer jongeren zich eenzaam voelen en kampen met zware gevoelens. Het beeld voor het stadhuis herinnert ons aan de ernst van dit probleem, zoals ook de burgemeester zojuist in haar betoog aangaf. Jongeren, maar ook volwassenen, zien het leven soms niet meer zitten. Dit is een zorgelijke ontwikkeling die onze aandacht heeft en actie vereist. Zij hebben de juiste hulp en de juiste mensen om zich heen nodig.

Wat voor acties gaat het college ondernemen om deze ontwikkelingen tegen te gaan? En met al deze zorgen moeten we ook nog eens gaan bezuinigen op het sociaal domein. Dit is het domein dat juist onze meest kwetsbare inwoners ondersteunt. En hoewel het goed is om te horen dat er niet wordt gekort op inkomensondersteuning, zijn we wel benieuwd hoe het college op de bedrijfsvoering gaat bezuinigen. Hebben zij al een plan van aanpak en kunnen zij garanderen dat inwoners hier niet de dupe van worden? En bovenop de structurele bezuiniging stelt het college ook nog voor om 1,1 miljoen euro aan de reserve sociaal domein te onttrekken. Hier zijn we op tegen en daarom dienen wij daar een amendement over in. Laat het geld dat bedoeld is voor het sociaal domein ten goede komen aan het sociaal domein. De problematiek wordt steeds complexer. De afgelopen jaren zijn de kosten met betrekking tot het sociaal domein al flink gestegen. Kunnen we tegenvallers dan nog opvangen? De hervormingsagenda is een mooie landelijke ontwikkeling die kan bijdragen aan die kostenbesparing, maar wel een met G - 12

uitdagingen. In de perspectiefnota staat dat wij vanaf 2025 ook kostenbesparingen kunnen realiseren. Hoe realistisch is dit? Hoe gaat het met het implementeren van de maatregelen die voortkomen uit de hervormingsagenda en wat zijn de consequenties voor het budget van het sociaal domein als deze verwachte kostenbesparing niet wordt behaald? vVoor ons teveel onzekerheden en genoeg reden om het amendement in te dienen. We maken ons echter niet alleen zorgen over inhoudelijke aspecten. We staan namelijk ook kritisch tegenover de planningsvaardigheden van het college. Dit was het moment om duidelijke keuzes te maken over de voortgang van De Nieuwe Doelen. Het feit dat we nu meerdere financieel onhoudbare varianten hebben uitgewerkt, roept vragen op over de effectiviteit van ons beleid. Nu is besloten om een nieuwe variant uit te werken waarvan we wederom niet weten of die financieel haalbaar is. Een integrale afweging op dit moment had ons wellicht een hele andere positie kunnen geven, maar nu hangt het als een zwaard van Damocles boven ons. En dan zijn er nog de ambitieuze plannen op het gebied van onderwijs. Hoewel we de ambitie van het college waarderen, moeten we ook realistisch blijven. Het lijkt erop dat de plannen financieel verre van haalbaar zijn. Het blijft de vraag hoe we aan al die miljoenen gaan komen om de plannen te kunnen realiseren. Voorzitter, om af te sluiten.

We staan op een kruispunt. Hoe wil het college herinnerd worden: als een college dat ondanks de uitdagingen de menselijke maat niet uit het oog verloor en zich bleef inzetten voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen, zowel financieel als sociaal, of als een college dat ten onder ging aan haar eigen ambities? Dank, voorzitter. Amendement A03: Handhaving van kostenvrije gehandicaptenparkeerplaatsen op kenteken De raad der gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 11 juli 2024; stelt voor om: het voorstel om voor gehandicaptenparkeerplaatsen op kenteken een bedrag van 250 euro per aanvraag in rekening te brengen, te schrappen uit de perspectiefnota. Amendement A04: Bescherm de Sociaal Domein Reserve! De raad der gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 11 juli 2024; stelt voor om: -

uitgangspunt 23 ‘Reserve sociaal domein’ te schrappen en hiermee niet over te gaan tot het afromen van € 1,1 miljoen uit de reserve sociaal domein;

-

in plaats van € 1,1 miljoen uit de reserve sociaal domein te onttrekken dit aan de algemene reserve te onttrekken.

De voorzitter: Dank u wel. Dan de VVD, de heer Van Santen. VVD

De heer Van Santen: Code Oranje. Dat is het deze week al een paar keer geweest en niet alleen met voetbal – ik wil vanaf deze weg ook meteen het statement maken dat ik vind dat het geen penalty was overigens –, ook in onze RES-samenwerking met Molenlanden, maar ook vandaag in onze perspectiefnota. Het weer is veranderlijk, maar dat er in financiële zin zwaar weer op komst is, is duidelijk. Met het ravijnjaar in zicht en met de

G - 13

forse opgave die we als gemeente hebben, ligt er dan ook een strenge nota voor ons: bezuinigingen over de hele linie, het schrappen van plannen en het verhogen van belastingen. Leuker kunnen we het niet maken, en dat over de hele linie, zoals ik al zei. In dat kader begrijpt de VVD ook dat we met elkaar water bij de wijn zullen moeten doen. Geen uitzonderingen daarin, anders doorbreek je die linie, met alle gevolgen van dien. Niet omdat het zo leuk is, maar omdat het moet, tenzij we nog een keer met zijn allen willen debatteren deze week over het verliezen van regie aan de provincie. Dat lijkt me voor niemand wenselijk. Wel heeft onze fractie nog een aantal aandachtspunten hierin, die we graag willen toelichten aan de hand van drie thema’s: financiële aandachtspunten, handhaving en bereikbaarheid. Financieel. Dat we als stad steeds meer op de kaart staan, is mooi. De groei met citymarketing en in het toerisme heeft een positief effect op economie en stad. Maar we zijn net van start met de toeristenbelasting, of hij moet alweer omhoog! Hoe gastvrij zijn wij dan als stad voor toerisme en onze inwoners? Het is een retorische vraag. Hetzelfde geldt voor de OZB, maar wat wij daarbij fundamenteel onjuist vinden, is om onze inwoners en bedrijven maar als sluitpost te gebruiken. We gaan 5% verhogen bovenop de indexering. Dat is nogal fors en niet in proportie wat ons betreft. . .

De heer Schefferlie: Voorzitter, bij wijze van interruptie. Als de VVD vindt dat het niet kan, betekent dat dan ook dat u het niet wilt? De heer Van Santen: Ik ga u nu uitleggen hoe ik daarmee om wil gaan. Ik hoorde in uw betoog ook dat u een soortgelijk geluid had. We gaan 5% verhogen en dat is gewoon fors. Wij vinden bijvoorbeeld dat de mensen gewoon hun boodschappen moeten kunnen blijven betalen. En wat te denken van de koopkracht in onze stad? Daarom hebben wij ook een motie, ik hoop dat u die dan ook steunt, met de titel ‘OZB is geen sluitpost’. Op die manier nemen we nu een grote verantwoordelijkheid, maar we sturen ook aan op betere beleidskeuzes volgend jaar, en wij dienen deze in met de collega's van Stadsbelang, ChristenUnie/SGP en Gorcum Actief. De heer Schefferlie: Ik mis in dit verhaal ten eerste een excuus aan uw kiezers, waar u nu zelfs over een OZB-verlaging sprak, terwijl dat toen al heel onwerkelijk was. Oké, laten we dat dan even voor lief nemen. U zegt nu eigenlijk “het kan niet, maar ik doe het toch”. Dat klinkt als iemand die iets heel stouts doet en tegelijk zegt “ik zal het daarna nooit meer doen”. Als u het echt niet wilt, kunt u hiermee vandaag toch niet glashard instemmen? Want het is nog nooit eerder vertoond in Gorinchem, zoveel en zo hoog. De heer Van Santen: Klopt.

Wat wij vooral willen, is dat de begroting sluitend is, dat de provincie niet de regie over gaat nemen uiteindelijk en dat we met elkaar de linies gesloten houden op het totaalplaatje, zoals ik net heb geprobeerd uit te leggen. Waarom? Ik heb het vermoeden dat het ook een beetje wordt gedaan in de voorziening dat het kabinet mogelijk volgend jaar de plannen heeft om de OZB-verhoging te maximaliseren, en dan vind ik het in dit kader niet vreemd om te zeggen: we gaan die begroting sluitend houden, dat moeten we vooral doen, maar we willen inderdaad, precies wat u zegt, in lijn met de lastenverlichting voor onze inwoners en het zorgen dat de lasten niet verder verhoogd worden, volgend jaar wel die stop realiseren. . G - 14

De heer Schefferlie: Ik vind het echt heel ongeloofwaardig overkomen, zo van: we moeten het echt niet willen en niet doen, en vanaf nu mag het echt nooit meer. U zegt zelfs: straks wordt het wel gemaximeerd door het rijk, dus laten we nog gauw eventjes deze extreme verhoging doorvoeren. Dat vind ik niet zo geloofwaardig overkomen. Hebt u ook gezien dat er nog gewoon ruimte is in het meerjarenperspectief, dus dat u niet per se dit grote voorschot al zo had hoeven nemen? Dat moet u zich toch ook wel aantrekken als VVD. De heer Van Santen: De Schefferlie zegt allemaal dingen die ik juist niét gezegd heb. Ik heb helemaal niet gezegd dat we er nu een stop op moet zetten, ik heb juist gezegd dat we de begroting sluitend moeten houden. Ik heb ook niet gezegd dat het rijk dat gaat doorvoeren, daar ga ik helemaal niet over. Ik heb gezegd dat die mogelijkheid er is en dat ik in dat kader de redenatie van het college begrijp. Maar ik vind wel dat we die lastenverlaging goed op orde moeten houden en dat we ervoor moeten waken om dat ieder jaar te blijven doen. De OZB is wat ons betreft geen geldkraan, het is in dit voorstel een sluitpost en daar wil ik het ook bij laten en volgend jaar wil ik daar absoluut een stop op hebben. Dat is niet voor eeuwig, maar volgend jaar zeker. De heer Schefferlie: Maar de verhoging die u nu doorvoert werkt ook volgend jaar weer lekker door natuurlijk.

De heer Van Santen: Elke verhoging die je doorvoert, werkt ieder jaar door en dat is precies de reden waarom we volgend jaar niet een extra verhoging bovenop de indexering gaan doorvoeren. De voorzitter: Vervolgt u nu uw betoog. De heer Van Santen: Nogmaals, de OZB is geen sluitpost en op die manier nemen we nu de verantwoordelijkheid, maar sturen we dus aan op die beleidskeuzes volgend jaar. Daarover is een motie rondgegaan. Ik heb hem even niet paraat, maar zal ik hem toch nog even opzoeken dan? De voorzitter: Het is altijd goed om het dictum even voor te lezen. De heer Van Santen: Oké. in de motie vragen wij het college om de uitzondering zoals benoemd in de perspectiefnota 2025-2028 ook daadwerkelijk een uitzondering te laten zijn en voor het jaar 2026 de OZB-tarieven voor huishoudens en bedrijven niet verder te verhogen dan de gehanteerde tarieven. Het verhogen van de parkeertarieven vinden wij ook een pijnpunt en het is ook niet zo dat onze inwoners of winkelend publiek er een mooie parkeergarage voor terugkrijgen. Tegelijkertijd begrijpen we – ik hoorde het collega De Groot ook zeggen –dat je een en ander in perspectief moet plaatsen met andere vergelijkbare gemeenten. In dit geval hebben we het over de parkeergarage Kweeklust. Die passage hadden we daar mooi staan, Dat is het punt waaraan mensen de ingang nog konden herkennen.

Inmiddels zien veel mensen dat denk ik niet meer. Het is al enige tijd geleden afgebroken en het voorliggende terrein is ingericht met wat parkeerplaatsen. Nou, dat is niet bepaald een visitekaartje voor de stad vinden wij, en ook zijn er heel veel synergiekansen gemist, moet ik zeggen, waar G - 15

de stad behoefte aan heeft. Denk aan een overdekt zonnelaadplein, of misschien een betaalde parkeerplek voor elektrische fietsen. Als gemeente kun je er dan ook nog voor kiezen om dat te verhuren of te exploiteren. Nou, om die reden hebben wij daar ook een motie voor opgesteld, waarin wij het college vragen te komen met een plan voor herziening van het parkeerterrein bij parkeergarage Kweeklust voor in ieder geval de voorzijde en waar mogelijk de achterzijde en daarbij de parkeergelegenheid verder te optimaliseren en tegelijkertijd te kijken naar synergiesuggesties, zoals in de motivatie benoemd, en dit zo spoedig mogelijk terug te koppelen naar de raad en niet later dan voor eind dit jaar. De voorzitter: Interruptie de heer Klein. De heer Klein: Ik heb de motie niet helemaal tot in detail gelezen, want er zijn er volgens mij een stuk of dertig binnengekomen de afgelopen twee dagen, maar in zijn betoog had de heer Van Santen het specifiek over overkappingen met zonnepanelen. Is dat dan ook echt een hele concrete wens van de VVD? De heer Van Santen: De echte uitvoering wil ik graag aan het college overlaten, maar het is wel iets waarvan wij denken dat dat een stukje verduurzaming teweeg kan brengen, dat het ook een verrijking zou kunnen zijn en eventueel met voorziening voor stroom ook nog een bijeffect zou kunnen hebben.

Maar ik kan me ook heel goed voorstellen dat er andere opties mogelijk zijn. Daarvoor heb ik wat suggesties meegeven. Ik vond bijvoorbeeld zelf dat het idee van een fietsenstalling een hele goede aanvulling zou kunnen zijn, ook misschien voor toerisme, om hier toch een fiets te kunnen neerzetten als ze met de elektrische fiets hier komen een dagje. Dat zou kunnen, maar ook groen zou bijvoorbeeld een optie kunnen zijn, al heb ik dat niet specifiek benoemd. Dus ik zie heel veel opties. Ik las vandaag nog iets over 1% meer realisatie van bomen, nou, ik laat ons graag verrassen daarin. De uitvoering is aan het college, maar ik zou het inderdaad een mooie suggestie kunnen vinden. Nog een laatste puntje aangaande de financiën. De ICT-kosten lopen almaar op. Die kosten zullen vast gestegen zijn, dat geloven we ook best wel, maar het blijft heel ondoorzichtig. Er staat dat we meer geld nodig hebben voor meer maatregelen, maar wat dan precies? Ik begrijp dat die kennis ook niet altijd aanwezig is en voor ons ook lastig inschatten is, maar hoe kunnen we als raad hier meer besluitvaardig mee omgaan? We lijken er weinig grip op te hebben. Het tweede punt: handhaving. We begrijpen dat de politiecapaciteit elders in de regio wellicht hard nodig is. Gorinchem kent nu eenmaal niet de problematiek van grote steden als Rotterdam.

Ik heb zelf een dagje mogen meedraaien in Rotterdam en ik heb op die dag meer meegemaakt dan, denk ik, in drie jaar hier, zeg maar, voorbij is gekomen. Maar wat voor problemen kent Gorinchem dan wel? Nou, dan hebben we het over hardrijden, loslopende honden misschien, foutparkeren. Ook daar moeten we gewoon op handhaven. Toch voelen de inwoners van ons die aanwezigheid niet, merken wij. Een concreet voorbeeld daarvan zijn de fatbikes, die komen als de bliksem voorbij door de winkelstraat en in ons winkelgebied, maar ook de gewone straat. In Den Haag zijn voorstellen in de maak om fatbikes onder de categorie brommer te scharen, om het probleem te tackelen, maar tot die tijd racen we door; dat hebben we eerder ook gezien met de stepjes G - 16

bijvoorbeeld. En ook die pollers hebben het vaak begeven. Auto's kunnen ook gewoon doorrijden, parkeren vaak midden in de winkelstraat. Nou, als er dan een fatbike voorbijkomt en je loopt er net omheen, dan zit je al. Dus concreet is de vraag: hebben wij wel genoeg capaciteit om te handhaven en hoe zorgen we ervoor dat ook deze problemen in Gorinchem niet uit het oog worden verloren? Het laatste punt: bereikbaarheid. Het wegenonderhoud is een van de grote punten. Het is helder voor ons: pleisters plakken helpt niet meer en wat ons betreft ook geen discussie. De bereikbaarheid van onze stad staat op het spel, maar het is, net als het zwembad vorig jaar, weer een behoorlijk sombere wolk die ineens invliegt. Aanpakken dus, met het oog op de lange termijn wat ons betreft. Waar we ook voor moeten blijven waken, is het onderhoud aan de snelwegen: met elkaar ervoor zorgen dat onze stad, bedrijven en het ziekenhuis bereikbaar blijven op het moment dat er onderhoud plaatsvindt op de A15 of op de A27. En laten we ook de fietsknooppunten niet uit het oog verliezen. Denk bijvoorbeeld aan de fietsveiligheid in het gebied rondom de scholencampus.

Is de Haarsekade gereed als de scholen straks weer opengaan? En hoe zit het eigenlijk met die motie fietssnelweg omtrent de noordkant van de A15 vorig jaar? Wanneer zien we daar iets van terug? Dan wil ik graag afsluiten met wat lichtstralen die al op ons afkomen. Allereerst fijn om te lezen rond de recente berichtgeving dat er een stevige stap voorwaarts wordt gemaakt rond het ondernemersfonds. We kijken uit naar die invulling. En ook dat we met elkaar hebben uitgesproken wat te gaan doen aan de duurzaamheidsopgave. We zien dat er veel stappen worden gemaakt op dat vlak. Als laatste. De VVD Gorinchem ziet dat de stad ook op financieel gebied alle ballen hoog aan het houden is en dat is best knap. Het is bijzonder om te zien op hoeveel vlakken we actief zijn en dat blijven doen als gemeente en daar horen keuzes bij, hoe pijnlijk ook. Ik vind die houding en inzet een compliment naar alle collega’s. We gaan zwaar weer tegemoet, maar ik heb er vertrouwen in dat wij die storm met elkaar gaan trotseren. Dank u wel. Motie M03: De OZB is geen sluitpost. De raad der gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 11 juli 2024; vraagt het college: -

de uitzondering, zoals benoemd in de Perspectiefnota 2025-2028, ook daadwerkelijk een uitzondering te laten zijn;

-

voor het jaar 2026 de OZB tarieven voor huishoudens en bedrijven niet verder te verhogen dan de gehanteerde index.

Motie M04: Maak van Kweeklust weer een visitekaartje De raad der gemeente Gorinchem, in vergadering bijeen op 11 juli 2024; vraagt het college om: -

te komen met een plan voor herziening van het parkeerterrein bij parkeergarage Kweeklust, voor in ieder geval de voorzijde en waar mogelijk de achterzijde.

-

daarbij de parkeergelegenheid verder te optimaliseren en tegelijkertijd te kijken naar synergiesuggesties zoals in de motivatie benoemd;

-

dit z.s.m. terug te koppelen aan de raad, niet later dan voor eind 2024.

G - 17

De voorzitter: Dank u wel. Inmiddels is de heer Boutachkourt gearriveerd, welkom! Hiermee zijn we weer compleet als raad. Dan geef ik nu ChristenUnie/SGP het woord; eerst de heer Krol, daarna de heer De Pagter, uiteraard met inachtneming van de spreektijd. ChristenUnie/SGP

De heer Krol: Dank u wel, voorzitter; dan ga ik haast maken! Gemeenten in Nederland waren de afgelopen maanden druk met het rondkrijgen van het financiële meerjarenperspectief. We hoorden van pijnlijke keuzes elders, maar ook in Gorinchem waren het college en ambtelijke organisatie druk om tot de perspectiefnota te komen die vandaag ter bespreking en stemming voorligt. Onze conclusie is dat de pijn van bezuinigen, ombuigen en lastenverzwaring evenwichtig is verdeeld, en ja, sommige punten doen ons ook pijn. Dankzij een budgetbijstelling via de meicirculaire, die een plus van enkele miljoenen liet zien, blijft het pakket behapbaar. Wij hechten groot belang aan een financieel gezonde stad en danken allen voor de inspanning die is gedaan en het sluitende resultaat dat is behaald. De scepticus zal nu zeggen dat de PPN niet de hele werkelijkheid laat zien, en we hebben al wat sceptische geluiden gehoord, dat er uitdagingen voor ons liggen op onder meer revitalisering van De Nieuwe Doelen en onderwijshuisvesting. Hierover het volgende. Als ChristenUnie/SGP hebben we er vrede mee dat een traditionele invulling van de theaterfunctie van tafel lijkt te gaan.