2024-919455 Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Parkeren
2.3.3
In 2023 hebben we de digitalisering van parkeervergunningen ingevoerd en sinds 1 november 2023 is iedere bewoner en ondernemer in het gereguleerd gebied aangesloten op het digitale vergunningensysteem. Tijdens de begrotingsbehandeling van 9 november 2023 heeft de raad beslist om de parkeertarieven per 1 januari 2024 met 15% te verhogen. Tijdens deze begrotingsbehandeling is het amendement "Geen starttarief voor bewoners" van Stadsbelang aangenomen. Hiermee is het bezoekerstarief per 1 januari 2024 naar € 0,42 per uur verhoogd. Daarnaast kan het tegoed maandelijks met maximaal € 20 worden opgewaardeerd.
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2022
Begroting primitief 2023
Begroting na wijziging 2023
Jaarrekening 2023
Verschil
TV21 Verkeer en vervoer
5.101
5.389
8.221
8.678
457 N
TV22 Parkeren
1.098
1.016
1.100
1.235
135 N
596
580
661
678
17 N
TV23 Recreatieve havens
26
31
30
25
5V
TV25 Openbaar vervoer
TV24 Economische havens en waterwegen
3.298
2.777
3.335
3.623
288 N
Lasten Verkeer en vervoer
10.118
9.792
13.347
14.239
892 N
TV21 Verkeer en vervoer
1.210
328
760
875
115 V
TV22 Parkeren
603
689
649
619
30 N
TV23 Recreatieve havens
109
116
116
126
10 V
TV24 Economische havens en waterwegen
294
197
197
329
132 V
TV25 Openbaar vervoer
2.718
2.269
2.834
3.323
489 V
Baten Verkeer en vervoer
4.933
3.598
4.556
5.271
716 V
Totaal saldo van baten en lasten
-5.186
-6.194
-8.791
-8.967
176 N
Stortingen reserves
516
1.336
9.340
9.340
0V
Onttrekkingen reserves
554
1.540
11.247
11.064
183 N
-5.147
-5.990
-6.885
-7.244
359 N
Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting
Lasten TV21 Verkeer en vervoer
30
211 N
Het budget voor het onderhoud van straten en wegen in 2023 is overschreden met € 211.000. Dit wordt veroorzaakt door aanzienlijk hogere kosten voor (calamiteiten) onderhoud en incidenteel reparatiewerk en herstelonderhoud. Dit kon in verband met de veiligheid niet uitgesteld worden.
271 N
Voor het beheer van de openbare ruimte, te weten straatvegen, onkruidbeheersing en het legen van de prullenbakken (op taakveld 73 Afval) is er eind 2022 een dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Waardlanden afgesproken. In 2023 bleek al snel dat de aanbieding onder andere door de substantieel gestegen lonen, hogere brandstof- en materiaalprijzen en te optimistisch ramen niet realistisch was. Ten opzichte van onze ramingen leidt deze toename van de kosten tot een afwijking op het product straatvegen van € 29.000 en op het product onkruidbeheersing van € 242.000. Over de budgetbijstelling en de afrekening 2023 wordt het overleg gevoerd met Waardlanden.
Jaarstukken 2023 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting
80 N
De kosten voor de verwerking van het veegvuil en veegslib zijn fors hoger dan de oorspronkelijk raming. Namelijk € 136.000 in plaats van € 58.000, dit betekent € 80.000 aan extra kosten voor 2023.
79 N
Vanwege de verwachte afname van het aantal strooibeurten als gevolg van mildere winters werd de begroting voor gladheidbestrijding, uitgevoerd door de GR Waardlanden, structureel met € 50.000 verlaagd. De kosten voor gladheidsbestrijding zijn in 2023 echter niet gedaald, maar door een combinatie van frequente nachtvorst en overdag dooiend weer juist toegenomen. Daarnaast hebben we te maken met stijgende lonen en hogere brandstof- en materiaalprijzen. De combinatie van factoren zorgt in 2023 ten opzichte van de raming voor € 79.000 aan hogere kosten.
52 N
Diverse (marginale) afwijkingen op de budgetten voor verkeer en vervoer leiden per saldo tot € 52.000 hogere uitgaven dan geraamd.
33 N
Het ICT-pakket voor het beheren van de openbare ruimte is aangepast en uitgebreid. De implementatie- en uitvoeringskosten hiervan bleken hoger dan geraamd.
100 V
Na de bijeenkomst over de investeringen en het investeringsplafond heeft de raad keuzes gemaakt over de financiering en dekking van de ‘Toekomstvisie Caribabad’. Hierin zijn de investeringen voor het station Gorinchem Noord en omliggende voorzieningen geschrapt. De uiteindelijke eenmalige lasten (boekwaarden) zijn € 100.000 lager dan de destijds afgeraamde bedragen. Zie ook de toelichting op de reserves.
83 V
Op diverse onderzoeksbudgetten in het kader van de mobiliteit is onder andere door het temporiseren van diverse plannen per saldo € 83.000 minder uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. Zie ook de toelichting op de reserves.
44 V
Naast E-fiber hebben twee andere commerciële marktpartijen zich aangemeld die ook glasvezel willen aanbieden in Gorinchem. Voor de juridische advisering en begeleiding door een extern bureau was incidenteel € 100.000 begroot. Achteraf bleek hiervoor € 56.000 benodigd te zijn, waardoor er eenmalig € 44.000 resteert.
40 V
De A27 tussen Houten en knooppunt Hooipolder wordt verbreed. Tijdens de werkzaamheden is er minder capaciteit op de A27 beschikbaar. Om de bereikbaarheid tijdens en na de verbreding van de A27 te waarborgen, zijn door de samenwerkende partijen structureel middelen beschikbaar gesteld voor het nemen van passende maatregelen. Het budget van € 40.000 voor Gorinchem is in 2023 niet besteed.
TV22 Parkeren
109 N
De taakstelling voor de parkeerregisseur is niet gerealiseerd mede omdat de baten als gevolg van hogere parkeertarieven zijn gebruikt ten gunste van de totale begroting.
TV25 Openbaar vervoer
20 N
De twee elektrische veerboten zijn tijdens proefvaarten uitgebreid getest. Dit leidde tot € 20.000 hogere elektriciteitskosten ten opzichte van de raming.
139 N
De vertraagde ingebruikname van de elektrische veerboten heeft ertoe geleid dat het hele jaar met de dieselbotenis gevaren. Dit leidde tot € 139.000 hogere brandstofkosten.
216 N
In 2023 is een aantal veren, met name de veerboten op de lijn Brakel-Herwijnen en Aalst, geconfronteerd met extra onderhoud en schadereparaties. Dit heeft geleid tot € 216.000 extra kosten. Op basis van de samenwerkingsovereenkomst nemen de deelnemende gemeenten een groot gedeelte hiervan voor hun rekening. Vooraf is e.e.a. zowel ambtelijk als met de wethouder van Zaltbommel besproken.
101 V
Door een wijziging van de methodiek en verrekening met een voorgaand jaar heeft Zaltbommel € 26.000 minder kapitaallasten voor het veer Brakel in rekening gebracht. Voor de tijdelijke verbinding Haringvlietsluizen was € 50.000 geraamd voor incidentele kosten in de exploitatie. Hierop is nauwelijks een beroep gedaan, waardoor een bedrag van € 49.000 resteert. Aan onderzoekskosten voor veerverbinding Kop van 't Land is € 12.000 uitgegeven.
90 V
Door de NUTS-bedrijven is in 2023 veel werk verricht op het gebied van de aanleg van kabels. Wat € 70.000 meer aan leges kabelwerkzaamheden heeft opgeleverd. Daarnaast is een niet geraamde bijdrage van € 10.000 van waterschap Rivierenland
Baten TV21 Verkeer en vervoer
31
Jaarstukken 2023 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting ontvangen voor verrichtte gladheidsbestrijding en een bijdrage van € 10.000 van de gemeente Molenlanden voor verkeersveiligheid (regionale maatschappelijke agenda).
13 V
Vanuit de middelen voor klimaatadaptatie hebben we een niet geraamde bijdrage van € 13.000 ontvangen voor de werkzaamheden aan de beschoeiing Jacques Bloempad.
TV24 Economische havens en waterwegen
132 V
Gorinchem wordt vaker aangedaan door riviercruiseschepen van diverse rederijen. Aan havengelden en reserveringen hebben wij in 2023 € 132.000 meer ontvangen dan de geraamde € 296.000.
TV25 Openbaar vervoer
44 V
Uit de opbrengst veergelden en abonnementen hebben wij in 2023 € 44.000 meer ontvangen dan de bijgestelde raming.
352 V
De oevergemeenten Altena, Hardinxveld Giessendam en Zaltbommel dragen naar rato bij in de extra kosten. Dit leidt tot per saldo € 352.000 aan extra baten.
26 V
Voor de compensatie van een deel van de schades in 2023 hebben wij een schadeuitkering ontvangen van € 26.000 die niet was geraamd.
37 V
Wij hebben in 2023 € 37.000 meer kosten voor de veerexploitatie Haringvlietsluizen doorberekend aan de stichting Zuid-Holland Bereikbaar dan oorspronkelijk geraamd.
183 N
Dit nadeel houdt verband met het gerealiseerde voordeel met de lagere uitgaven voor Station Gorinchem Noord (€ 100.000). Daarnaast is op de diverse onderzoeksbudgetten voor Mobiliteit € 83.000 minder uitgegeven dan begroot. Beide zorgt ervoor dat er minder geld onttrokken is uit de reserve.
Onttrekkingen reserves
In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2022
Realisatie 2023
Totaal realisatie
Openbare verlichting 2022
128
29
100
129
Verschil
Gereed
Lasten 1 N
Ja
Openbare verlichting 2023
158
0
3
3
155
V Nee
Illuminatie kerktoren
498
344
154
498
0
Ja
Fietsparkeren binnenstad 2019
200
48
0
48
152
V Nee
Vergroten parkeercapaciteit 2019
80
31
0
31
49
V Nee
Uitbreiding parkeergarage Kweeklust
3.004
0
0
0
3.004
V Nee
Voorzieningengebouw Kriekenmarkt
380
38
10
48
332
V Nee
Zonnepannen voorzieningengebouw Kriekenmarkt
45
0
0
0
45
V Nee
Havendienst verduurzaming
0
0
1
1
Havens geleidewerken 2019
136
24
83
107
Dynamische stadsafsluiting 2022
1 N Nee 29
V Nee
85
70
2
72
13
V
1e elektrische veerboot 2018
4.171
1.542
2.444
3.986
185
V Nee
Ja
2e elektrische veerboot 2018
3.785
1.210
2.395
3.605
180
V Nee
Station Gorinchem Noord
980
879
0
879
101
V
Ja
Infra halte Gorinchem Noord overweg/nw Haarweg
25
24
0
24
1
V
Ja
Grond halte Gorinchem Noord + voorplein
973
973
0
973
0
Ja
Aanpassing Haarweg/opwaardering Vlietskade
8
8
0
8
0
Ja
Voorbereidingskrediet halte Gorinchem noord 2008
275
217
59
276
1
Herinrichting Banneweg 2019
N
Ja
2.348
891
0
891
1.457
V Nee
Infra aanpassingen i.v.m. OV concessie
100
21
0
21
79
V Nee
Mobiliteit 2020
450
0
3
3
447
V Nee
Mobiliteit 2021
1.360
0
0
0
1.360
V Nee
32
Jaarstukken 2023 Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2022
Realisatie 2023
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
1.010
0
0
0
1.010
V Nee
Herinrichting Haarsekades
2.350
61
110
171
2.179
V Nee
Herinrichting Banneweg fase 2 infra
11.563
0
253
253
11.310
V Nee
Herinrinrichting Banneweg fase 2 grondverwerving
180
0
0
0
180
V Nee
Herinrichting Banneweg, Stadhuisplein en Piazzacentrum
750
0
0
0
750
Mobiliteit 2022
V
Nee
GPS-ontvanger
30
0
0
0
30
V
Vervangen auto 18 renault kangoo
30
0
0
0
30
V Nee
Ja
V Nee
Riviercruisevaarsteiger
550
0
51
51
499
Aanpassingen walvoorzieningen veerboten
150
64
220
283
134 N Nee
Stroompunten elektrische veerboten
400
110
255
365
35
V Nee
Accupakketten elektrische veerboten
900
280
560
840
60
V Nee
Vervanging straatmeubilair 2023
92
0
96
96
4 N Nee
Vervanging verkeersborden 2022
40
29
14
43
3 N
Ja
Vervanging verkeersborden 2023
41
0
43
43
2 N
Ja
Nieuwe Lingebrug
20.739
0
4
4
20.735
V Nee
Herinrichting Arkelsedijk
2.608
0
0
0
2.608
V Nee
Totaal lasten
60.622
6.893
6.860
13.752
46.870
V
1e elektrische veerboot 2018
2.150
860
1.075
1.935
215 N Nee
2e elektrische veerboot 2018
215 N Nee
Baten 2.150
430
1.505
1.935
Station Gorinchem Noord
980
0
879
879
Infra halte Gorinchem Noord overweg/nw Haarweg
25
0
24
24
1 N
Ja
Aanpassing Haarweg/opwaardering Vlietskade
8
0
8
8
0
Ja
Voorbereidingskrediet halte Gorinchem noord 2008
275
0
276
276
1
Herinrichting Banneweg 2019
553
0
0
0
553 N Nee
Herinrichting Banneweg fase 2 infra
687
0
0
0
687 N Nee
Stroompunten elektrische veerboten
197
43
101
144
53 N Nee
Nieuwe Lingebrug
4.720
0
0
0
4.720 N Nee
Herinrichting Arkelsedijk
1.507
0
0
0
1.507 N Nee
Totaal baten
13.252
1.333
3.868
5.201
8.051 N
Totaal investeringen
47.370
5.560
2.992
8.551
38.819
101 N V V
Ja
Ja
V
Openbare verlichting 2023 Het investeringsbudget voor de reguliere vervanging van lichtmasten en armaturen voor de openbare verlichting in 2023 is niet volledig uitgegeven. Het resterende bedrag wordt opgenomen in het openbare verlichtingsplan waar we in 2024 aan werken. Fietsparkeren binnenstad 2019 In 2023 is hier beperkte voortgang geboekt. De behoefte blijft echter aanwezig. In 2024 zal dit project verder worden opgepakt. Uitbreiding parkeergarage Kweeklust Vanuit het investeringsbudget is nog geen geld uitgegeven voor uitbreiding van Kweeklust vanwege vertraging
33
Jaarstukken 2023 van het project. Naar verwachting start de bouw eind 2025 of begin 2026. De einddatum is daarom aangepast van 2026 naar 2027. Voorzieningengebouw Kriekenmarkt In oktober 2023 is begonnen met de verbouwing en verduurzaming van het voorzieningengebouw. De werkzaamheden zullen naar verwachting in april 2024 zijn voltooid. 1e en 2e elektrische veerboot 2018, aanpassingen walvoorzieningen veerboten, accupakketten en stroompunten elektrische veerboten Het project om de eerste en tweede elektrische veerboot in 2018 te introduceren omvatte aanpassingen aan de walvoorzieningen voor de veerboten, de installatie van accupakketten en stroompunten voor elektrische veerboten. Door uitdagende omstandigheden als gevolg van de COVID-19-pandemie en de oorlog in Oekraïne, moest de oorspronkelijke opleverdatum van 1 januari 2023 worden uitgesteld naar 1 juli 2023. Op 7 januari 2023 is de gemeenteraad echter opnieuw geïnformeerd over de bijgewerkte planning en scenario's. Vertragingen in de stroomvoorziening en uitdagingen met het elektrische vaarsysteem droegen bij aan deze vertraging. Het integrale systeem en de elektrische veerboten zullen begin 2024 operationeel worden. Station Gorinchem-Noord Bij de behandeling van de Begroting 2024 is het raadsvoorstel 'investeringen in balans' aangenomen en is deze investering afgevoerd.
Herinrichting Banneweg 2019 Begin 2024 is het voorlopige ontwerp gerealiseerd. De start van de werkzaamheden wordt verwacht in het 2de kwartaal van 2025. Infra aanpassingen i.v.m. OV concessie Bij drukke haltes heeft de provincie plannen om de kwaliteit en de uitstraling van OV-haltes te verbeteren. Om dubbel werk te voorkomen, is het voornemen om gemeentelijke werkzaamheden te combineren met die van de provincie. Dit is afhankelijk van het moment waarop de Provincie akkoord geeft. Naar verwachting volgt het startsein in maart 2024 en kan de uitvoering in 2025 beginnen. De einddatum is daarom aangepast naar 2026. Mobiliteit 2020, 2021 en 2022 Deze investeringen hebben betrekking op de Mobiliteitsvisie. Het investeringsbudget Mobiliteit 2022 is deels omgezet naar de nieuwe Lingeburg. In 2024 wordt verder bekeken hoe deze gelden worden gebruikt voor mobiliteit. Herinrichting Haarsekades Het aanbestedingstraject is gestart. De verwachting is dat de herinrichting in 2024/2025 wordt gerealiseerd. Riviercruisevaarsteiger In 2023 zijn de voorbereidingen gestart voor de bouw van de nieuwe en verduurzaamde steiger. De verwachting is dat de uitvoering hiervan in het vierde kwartaal van 2024 plaatsvindt. Nieuwe Lingebrug/Herinrichting Arkelsedijk In november 2023 is deze investering ter beschikking gesteld. Dit jaar wordt het voorlopig ontwerp gerealiseerd.
De verwachting is dat uitvoering in 2025 zal starten.
34
Jaarstukken 2023
2.3.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Bureau Openbare Verlichting • GR Regio AV • MerwedeLingelijn Beheer B.V.
35
Jaarstukken 2023
2.4
Programma 4 Economie
Taakvelden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
2.4.1
Wat hebben we bereikt met het programma Economie?
Doel Gorinchem is een economisch vitale stad, aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Het coalitieakkoord Als het gaat om economie en arbeidsmarkt heeft de gemeente geen directe, maar wel een voorwaardenscheppende rol. Deze onderwerpen zijn cruciaal voor de leefbaarheid van inwoners van Gorinchem en van omliggende gemeenten. Opgeteld zo’n 120.000 tot 150.000 inwoners. In de combinatie van deze onderwerpen liggen veel kansen voor Gorinchem. Ook als corona opnieuw veel gaat vragen van ondernemers willen we daarop voorbereid zijn. Onze gemeente is al ‘banenmotor’ en ‘Allermooiste vestingstad’. We willen deze kwaliteiten behouden en de kansen daarvan benutten. Het ontwikkelen van het vestigings- en ondernemersklimaat vraagt om meer samenwerking met het bedrijfsleven. Het vraagt om verbetering van de bereikbaarheid en het woonklimaat. Dit hangt samen met de concurrentiepositie van grote én kleine lokale ondernemers, detailhandel en horeca
Vastgesteld beleid Beleidskader Economische visie
Vastgesteld door de raad in 2021
Re-activatieplan economie
2020
Strategie citymarketing
2017
Winkeltijdenverordening
2017
Kernwinkelgebied binnenstad Gorinchem
2021
Verordening BI-zone binnenstad Gorinchem 2023-2027
2022
36
Jaarstukken 2023
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Functiemenging Verhouding tussen woningen en banen
B
in % 0=alleen woningen, 100= alleen banen
PI
Vestigingen van bedrijven
B
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar
PI
Waardering vestigingsklimaat gemeente
F
Score 1-10
Onbekend
ME
Waardering ondernemingsklimaat gemeente
F
Score 1-10
Onbekend
ME
Overnachtingen op camperplaatsen
F
Aantal per jaar
3818
PI
2.4.2
Resultaat
Soort
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting concrete voornemens
Onderhouden relaties bedrijven
We hebben vanuit het accountmanagement intensief contact met en vele bezoeken gebracht aan bedrijven in diverse branches, zowel MKB als industriële ondernemingen en de maritieme maakindustrie. Belangrijke onderwerpen die de revue passeren zijn onder meer: uitbreidings- en verplaatsingsbehoefte, verduurzaming, netwerkcapaciteit en werkgelegenheid. In een transparante en constructieve samenwerking met IKG neemt op tal van onderwerpen de betrokkenheid van het lokale bedrijfsleven toe. Denk aan de nieuwe regiodeal Drechtsteden-Gorinchem, verbreding van de A27 en i_lab. In samenwerking met IKG en Gorkum Next werd een succesvolle bijeenkomst 'Dag van de Ondernemer' georganiseerd. Samen met Gorkum Next stimuleren we het ondernemerschap, met name gericht op start-ups en scale-ups. Gorkum Next heeft diverse bijeenkomsten voor ondernemers georganiseerd. Met Stichting Binnenstadsmanagement (BSM) wordt gekeken naar een herdefiniëring van de samenwerking teneinde zo efficiënt en effectief mogelijk te kunnen samenwerken
37
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting concrete voornemens zowel op strategisch als tactisch niveau. In 2023 is er een nieuw initiatief gerealiseerd: Extern Centrum Overleg (ECO) en Intern Centrum Overleg (ICO) om de onderlinge samenwerking te verbeteren op operationeel niveau, integrale samenwerking te bevorderen én resultaten te bereiken.
Verkleinen Op basis van het raadsbesluit is een meerjarige subsidie (2023-2025) Warenhuis kernwinkelgebied en Gorinchem verleend voor het aantrekkelijker maken van de binnenstad. Hartje Gorkum aantrekkelijke stad is inmiddels begonnen met de uitvoering. Alle muurschilderingen zijn gerealiseerd, de huisstijl is ontwikkeld en samen met GCM wordt het gesprek gevoerd over het kanaliseren van de online informatie richting bezoekers. Voor het verkleinen van het kernwinkelgebied is het subsidieplafond in Q2 verhoogd met € 200.000,-. Tevens is de aanvraagtermijn voor de stimuleringssubsidies verlengd t/m 31 december 2024. In 2022 zijn circa 27 stimuleringssubsidies verleend; in 2023 zijn er 7 stimuleringssubsidies aangevraagd, het verleende totale subsidiebedrag is € 105.000,-. De eerste gevelverbeteringen en verhuizingen van winkels zijn reeds zichtbaar. De opening van Jamin/Multivlaai, De Kaasstolp, Fort Solid Sleep en het deels verhuizen van Van Beuzekom Mode zijn hiervan mooie voorbeelden. Ook zetten de subsidies aan tot grotere investeringen. De Bristol-wand in de Arkelstraat wordt in ArtDeco stijl opgetrokken en voorzien van nieuwe gevels voor de winkels, waarbij woningen worden gerealiseerd boven die winkels. De zichtbare resultaten in de uitstraling van het winkelgebied zorgen ervoor dat een keten als Bagels & Beans zich gaat vestigen aan de Arkelstraat.
De aandacht voor ondernemers leidt tot vertrouwen, gezamenlijke doelen en gedeeld eigenaarschap. Vanuit het 'Uitvoeringsplan Mooiste Vesting’ zijn meerdere deelprojecten gerealiseerd waaronder nieuwe voetgangersbewegwijzering, VR palen, banieren, kombordportalen en een kanon op de vestingwal. Eind 2023 is er een huurder gevonden voor het leegstaande strandpaviljoen aan Buiten de Waterpoort. Dat is voor de revitalisatie van de Buiten de Waterpoort in combinatie met de nieuwe speelweide een positieve ontwikkeling. Op 18 november 2023 was Gorinchem dé gaststad voor de landelijke intocht van Sinterklaas. In goede samenwerking met het bedrijfsleven en Stichting Gorinchem Citymarketing is de samenwerking gezocht om de stad te promoten. Er werden record kijkcijfers genoteerd bij zowel het Sinterklaas Journaal als de live uitzending van de landelijke intocht. Direct na de landelijke intocht is er volop geïnvesteerd door Stichting Gorinchem Citymarketing om ook op lange termijn te profiteren van dit evenement. Vitaliteit bedrijventerreinen en winkelcentra
Samen met het georganiseerde bedrijfsleven voeren we gesprekken over de invoering van een ondernemersfonds, waarmee middelen ontstaan om de werkgebieden aantrekkelijker te maken en de vitaliteit in de gebieden te verhogen. Eind 2023 is de subsidie hiervoor bij de Provincie aangevraagd, zodat dit project opgestart kan worden in 2024. In de Koningin Wilhelminalaan is een verbetering van de leefomgeving en het uiterlijk aanzien van de winkelstraat nodig. Met de ondernemers is gesproken over de aanpak van de verbeterpunten. De planning hiervoor zal gestroomlijnd worden met het opstellen van de gebiedspaspoorten.
38
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting concrete voornemens In samenwerking met alle winkeliersverenigingen is in het voorjaar het succesvolle evenement 'Gorinchem maakt blij' georganiseerd. Het evenement is financieel mogelijk gemaakt met de middelen uit het initiatiefvoorstel 'Klaar voor de start na corona’. Daarmee zijn alle activiteiten uit het re-activatieplan economie na corona afgerond. Met alle winkeliersverenigingen vinden periodieke gesprekken plaats op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau. Deze constructieve samenwerking zorgt ervoor dat er aandacht blijft voor de kwaliteit van het winkelgebied en de openbare ruimte.
Economische ontwikkeling
Om de lokale economie te stimuleren werken we ook intensief regionaal samen. Zo blijven we op de hoogte van de regionale ontwikkelingen en profiteren onze ondernemers hiervan mee. Deze kennisontwikkeling en netwerkvorming is van grote meerwaarde. Dit zijn Netwerk Economie Zuid-Holland-Zuid, de AV-regio (Regionaal Maatschappelijke Agenda Economie & Innovatie) en de maritieme samenwerkingsverbanden. De ruimtedruk neemt toe, waardoor het een grotere uitdaging wordt om bedrijven een passende vestigingsplaats te bieden. Op meerdere agenda's voeren we het gesprek over de ruimtebehoefte. Zo hebben we met het Netwerk Economie Zuid-Holland Zuid de regionale bedrijventerreinenvisie opgesteld. De Provincie heeft de visie aanvaard. Met het vaststellen van deze visie geven we invulling aan het aantrekkelijk maken van de bedrijventerreinen die we behouden en het opheffen van de bedrijventerreinfunctie aan de Arkelsedijk I en Linge II Zuid. Daarnaast blijven we oog houden voor behoud van de watergebonden bedrijventerreinen in Gorinchem. Voor Groote Haar stellen we momenteel een actueel economisch profiel op, waarin duidelijk wordt welke bedrijven we hier willen vestigen. Ook voeren we gesprekken over het toekomstige economische profiel van de Schelluinsestraat.
Er wordt gesproken over mogelijkheden om dit bedrijventerrein intensiever te benutten en om te vormen tot een moderne woon-werklocatie.
39
Jaarstukken 2023 Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Regionaal Maatschappelijke Agenda (RMA) Vrijetijdseconomie
In 2023 vond voor de opgave Vrijtetijdseconomie afstemming plaats over de ontwikkelingen in de deelnemende gemeenten. Er is specifiek gekeken naar de thema’s Oude en Nieuwe Hollandse Waterlinie, het Groene Hart, fiets-, wandel- en vaarroutes, verbinding en toegankelijkheid van toeristische voorzieningen en riviercruisevaart.
Toerisme
Samenwerkingsverbanden, zoals de Vestingdriehoek en de Hollandse Waterlinies hebben in 2023 de benoeming tot de ‘Allermooiste vestingstad van Nederland’ benut in het marketinguitingen. De belevingswaarde van Gorinchem is met activiteiten en de ontwikkeling van routes verder versterkt. Er is ingezet op het aantrekken van meer bezoekers en het binden van (nieuwe) inwoners en bedrijven.
Stichting Vestingdriehoek
Gorinchem maakt onderdeel uit van een toeristisch samenwerkingsverband tussen Gorinchem, Woudrichem, Slot Loevestein, Fort Vuren en Zaltbommel. In die samenwerking is gezamenlijk ingezet op het bereiken van een grotere economische spin-off en het verwerven van een sterkere positie in (boven)regionale samenwerkingsverbanden als de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Dutch Delta Cruise Port. De focus in 2023 lag op de uitvoering van de online marketingstrategie van de Vestingdriehoek. Daarnaast is aan een marketingpartij (Bureau Toerisme) opdracht verleend om vernieuwde uitvoeringsstrategie voor 2024-2027 op te stellen.
Gorinchem Citymarketing (GCM)
De inspanningen van GCM in de afgelopen jaren hebben geleid tot mooie resultaten. Met in 2023 de promotie van Gorinchem in het populaire TV programma van Omroep MAX 'Denkend aan Holland' met meer dan 1,3 miljoen kijkers én de landelijke intocht van Sinterklaas. In 2022 is het bestuur van de stichting, ondersteund door de gemeente, gestart met het vergroten van haar eigen professionalisering. Met als resultaat in 2023 een nieuw bestuursmodel met als structuur een raad van toezicht en een directeurbestuurder. Hiermee wordt de continuïteit geborgd. Op 1 februari 2023 is de nieuwe directeur-bestuurder gestart en op 27 maart 2023 is de nieuwe Raad van Toezicht geïnstalleerd. De jaarlijkse dienstverleningsovereenkomst tussen gemeente en GCM is afgesloten met daarin de samenwerkingsafspraken. GCM is onder andere verantwoordelijk voor het verzorgen van een toeristisch informatiepunt: VVV-balie & winkelfunctie. Met ingang van 1 juli 2023 heeft GCM de samenwerking met Dordrecht Marketing & Partners voor het verzorgen van de VVV-balie & winkelfunctie beëindigd en neemt Stichting Gorinchem Citymarketing de exploitatie van de VVV weer in eigen hand. Dit houdt ook in dat de medewerkers in dienst getreden zijn bij GCM.
Intocht Sinterklaas
De landelijke intocht van Sinterklaas op 18 november 2023 heeft ruim 2,2 miljoen kijkers opgeleverd. Ook het Sinterklaasjournaal in de week voorafgaand aan de intocht met als decor Gorinchem trok een recordaantal kijkers met circa 2 miljoen per dag. Initieel was de landelijke Sinterklaasintocht in Gorinchem niet in de begroting opgenomen. Dergelijke activiteiten en bereikte resultaten dragen bij aan de naamsbekendheid van Gorinchem en bezoekersaantallen, ook in de jaren hierop volgend.
Riviercruisevaart
In 2023 is gewerkt aan de promotie van Gorinchem en omgeving binnen de nationale en internationale riviercruisesector, door het vertegenwoordigen van Gorinchem op internationale beurzen en het uitnodigen van touroperators. Daarbij is samengewerkt met regiopartners en het netwerk van de Dutch Delta Cruise Port. Deze inzet heeft geleid tot diverse boekingen voor 2023 en de komende jaren.
40
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Oude Hollandse Waterlinie (OHW)
We nemen deel aan de erfgoedlijn OHW van de Provincie Zuid-Holland. Voor 2023 is subsidie aangevraagd en verkregen voor het vernieuwen van de voetgangersbewegwijzering en het realiseren van informatiepanelen, beiden onderdeel van het 'Uitvoeringsplan mooiste vesting'. De subsidieaanvraag voor 2024 van de Werkgroep Vesting Gorinchem is mede voorbereid.
Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW)
Door deelname aan het Pact van Loevestein, een initiatief van de provincie Gelderland, is samengewerkt met partners in het zuidelijke deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Binnen dit samenwerkingsverband is gewerkt aan twee doelen: het verbeteren van het behoud en de benutting van het NHW erfgoed. Initiatiefnemers zijn geholpen met de start en of realisatie van een aantal projecten. Door de samenwerkende partijen is een intentieverklaring ondertekend waarmee de samenwerking voor 2023-2033 op de twee genoemde doelen wordt voortgezet.
2.4.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2022
Begroting primitief 2023
Begroting na wijziging 2023
Jaarrekening 2023
Verschil
TV31 Economische ontwikkeling
915
623
1.254
878
376 V
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.561
15.085
5.093
5.264
172 N
TV33 Bedrijfsloket en - regelingen
28
20
21
20
1V
TV34 Economische promotie
678
792
688
622
66 V
5.183
16.519
7.055
6.784
271 V
TV31 Economische ontwikkeling
39
0
0
15
15 V
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
1.828
14.989
4.884
3.143
1.740 N
TV33 Bedrijfsloket en - regelingen
181
169
169
171
2V
Lasten Economie
0
0
0
1
1V
Baten Economie
TV34 Economische promotie
2.047
15.158
5.053
3.331
1.722 N
Totaal saldo van baten en lasten
-3.135
-1.361
-2.003
-3.454
1.451 N
Stortingen reserves
80
0
71
71
0V
Onttrekkingen reserves
280
50
200
120
80 N
-2.935
-1.312
-1.874
-3.405
1.531 N
Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting
Lasten TV31 Economisch Ontwikkeling
80 V
Aan het Warenhuis Gorinchem is begin 2023 een subsidiebeschikking verleend van € 150.000 voor de periode 2023-2025. In 2023 is € 70.000 bevoorschot. Het restant wordt niet onttrokken aan de reserve Gorcums Warenhuis en blijft beschikbaar voor subsidie in de jaren 2024 en 2025.
78 V
In 2021 is de gemeente een overeenkomst aangegaan met platform Gorinchem Next. Hiervoor is een budget beschikbaar gesteld van € 200.000. Van dit budget is nog € 78.000 over. De overeenkomst heeft een looptijd van drie jaar en wordt in 2024 afgerond. De raad wordt voorgesteld het restant beschikbaar te stellen via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 in 2024.
195 V
Voor 2023 was er € 300.000 beschikbaar voor het project Verkleinen kernwinkelgebied. Hiervan is € 105.000 gereserveerd voor diverse stimuleringssubsidies. Door verschillende redenen is € 195.000 niet uitgegeven en vallen deze middelen vrij.
41
Jaarstukken 2023 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting
TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
172 N
Dit taakveld bevat de grondexploitaties Groote Haar en Oost II. Door de aangekondigde netcongestie hebben we de verliesvoorziening Groote Haar moeten verhogen met € 1,1 mln. Als gevolg van de verhuur van een kavel van bedrijventerrein Oost II aan het AZC hebben we een deel van de reeds ingeboekte winst teruggedraaid, wat nu leidt tot een nadeel van € 835.000. Na afloop van de verhuurperiode met het AZC verwachten wij bij verkoop van de kavel een vergelijkbare boekwinst te realiseren. Door de temporisatie van uitgifte van beide bedrijventerreinen is er sprake van € 1,6 mln minder lasten. Deze lagere lasten leiden tot het minder toenemen van de boekwaarden met deze bedragen en daardoor tot evenveel minder baten.
TV34 Economische Promotie
31 V
In 2023 zijn de kosten lager uitgevallen dan begroot, waardoor er € 31.000 aan budget is overgebleven.
Baten TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
1.740 N
Zie lasten TV32.
Onttrekkingen reserves
80 N
Zie lasten TV31.
In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2022
Realisatie 2023
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
Welkom in de mooiste vesting
124
46
44
90
34
V Nee
Het verhaal v.d. vesting
72
3
47
50
22
V Nee
Totaal Lasten
196
49
91
140
56
V
Totaal investeringen
196
49
91
140
56
V
Lasten
In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Stichting BIZ Hartje Gorinchem
201
Stichting Hendrick Hamel Foundation
35
Stichting Slot Loevestein
10
diverse bedrijven, verkleinen kernwinkelgebied
99 345
2.4.4 • • • •
42
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
GR Regio AV C.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Schelluinen (ROM-S), Beheer B.V. ROM-S Stichting Binnenstadsmanagement Gorinchem Gorkum Next (Stichting Economische Ontwikkeling Gorinchem, EOG)
Jaarstukken 2023
2.5
Programma 5 Onderwijs
Taakvelden Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
2.5.1
Wat hebben we bereikt met het programma Onderwijs?
De gemeente wil een maximaal innovatief, duurzaam en kansrijk onderwijsklimaat in Gorinchem faciliteren dat bijdraagt aan een meer inclusieve samenleving en het verhogen van de brede welvaart van de stad en de regio.
Doel Gorinchem is een economisch vitale stad, aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Coalitieakkoord Gorinchem is een ‘onderwijsstad’. De huisvesting van onderwijs is een directe gemeentetaak. Ook hier is samenwerking en het kijken naar de belangen van onderwijs van groot belang. Onderwijshuisvesting vraagt om durf en creativiteit, zodat bij gemeentelijke investeringen juiste en slimme keuzes gemaakt worden. Onderwijsinhoudelijk zetten we in op de aanpak van laaggeletterdheid en onderwijsachterstanden/gelijke kansen.
Vastgesteld beleid Beleidskader Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Gemeente Gorinchem
Vastgesteld door de raad in 2016
Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs - IHP Gorinchem-Oost
2017
Beleidsnota Brede Scholen
2019
IHP 1e fase RBIC Gilde en I_lab
2020
Gelijke kansen beleid Gorinchem
2020
Versneld uitvoeringsprogramma IHP
2021
IHP-uitgangspunten
2021
Leerlingenvervoer
2022
Integraal Huisvestingsplan 2023-2038
2023
43
Jaarstukken 2023
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Gerealiseerd
Soort
Absoluut verzuim B Leerplichtigen die niet staan ingeschreven op een school
Aantal per 1.000 leerlingen in de leeftijd van 15-18 jaar
PI
Relatief verzuim B Leerplichtigen die zijn ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig
Aantal per 1.000 leerlingen in de leeftijd van 15-18 jaar
PI
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSV-ers)
% van het aantal leerlingen in de leeftijd van 12-23 jaar
PI
44
B
Jaarstukken 2023
2.5.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting concrete voornemens
Onderwijshuisvesting In het Integraal Huisvestingsplan (IHP) staat hoe de gemeente zich de komende 16 jaren inzet voor de schoolgebouwen in Gorinchem. In samenwerking met de schoolbesturen bouwt de gemeente aan toekomstbestendige onderwijshuisvesting. De raad heeft ingestemd met een aantal kaders voor toekomstig op te stellen IHP’s. Hierin is het Klimaatakkoord leidend, waarin doelstellingen zijn geformuleerd om de CO2-uitstoot te verlagen in 2030 en in 2050 volledig klimaatneutraal te zijn. In de kaders zijn een aantal ambities opgenomen, waaronder het verduurzamen van de schoolgebouwen naar energie neutrale gebouwen (ENG) en/of een schoolgebouw met een laag energiegebruik en een gezond binnenmilieu (frisse scholen). Ook is het realiseren van meer inclusief onderwijs een ambitie. Gewerkt wordt aan een uitvoeringsprogramma voor het realiseren van een unilocatie van basisscholen De Regenboog Retranchement en Beatrix/De Burcht. In april 2023 is het IHP voor de periode 2023-2038 vastgesteld. Het i_lab
I_lab is een coöperatie van onderwijs, bedrijfsleven en overheid. Zes regiogemeenten hebben hun (financiële) samenwerking met het i_lab bekrachtigd in een intentieovereenkomst. In het tweede jaar van het bestaan van i_lab is er actief ingezet op een passend programma dat tegemoet komt aan de wensen vanuit onderwijs en bedrijfsleven. Er zijn 24 bedrijven aangesloten bij het bedrijvencollectief. i_lab heeft in 2023 147 activiteiten georganiseerd met 42 scholen en 72 bedrijven. De deelname aan deze activiteiten is flink gegroeid. Het programma zelf is verder geprofessionaliseerd. Vanuit de actielijn 'innovatief onderwijs' hebben ruim 4100 leerlingen en studenten programma’s en/of opdrachten uitgevoerd binnen i_lab. Daarnaast zijn er binnen de actielijn 'leven lang leren' bijeenkomsten geweest voor medewerkers van bedrijven en specifiek voor werkzoekenden. Het i_lab is nu nog tijdelijk gehuisvest in het Da Vinci College. In 2023 zijn voorbereidingen getroffen om in de eerste helft van 2024 te starten met de verbouwing en aansluitend de ingebruikname van Hoefslag 6 als definitieve locatie.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Leerplicht
We zien toe op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (BLVS) is belast met de uitvoering. Het verzuim is in alle onderwijssoorten gestegen en dit geldt ook voor het aantal beroepen op vrijstelling. Deze toename betreft een landelijke trend. De achtergrond van het verzuim wordt onder andere veroorzaakt door angst, ziekte, depressie en de mentale gezondheid en weerbaarheid van jongeren. Het terugdringen van schoolverzuim en schooluitval is een gezamenlijke inspanning van de keten in de regio Zuid Holland Zuid. Het gestegen verzuim leidt tot een fors toegenomen werklast en werkdruk bij BLVS. De ontstane disbalans tussen de gevraagde inzet van BLVS en de beschikbare capaciteit leidt voor de toekomst tot een heroverweging van de basisformatie en werkwijze in de ketenaanpak. BLVS informeert scholen via nieuwsbrieven actief over actuele onderwerpen als leerplicht en corona.
45
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Onderwijshuisvesting De realisatie van de vervangende nieuwbouw Gilde Vakcollege Techniek is gestart. In het voorjaar 2025 verhuist de school naar deze nieuwe onderwijslocatie. In 2023 zijn ook voorbereidingen getroffen voor diverse renovatie- en nieuwbouwprojecten voor een aantal onderwijslocaties. Zo is de renovatie van de onderwijslocatie Dr. Hiemstralaan 24-24a nagenoeg afgerond. Hierdoor kan sbo Beatrix de Burcht tijdelijk op deze locatie worden gehuisvest. Ook de voorbereidingen voor de renovatie van de Herman de Ruijterstraat 30 voor de J.P. Waaleschool is gestart. Het uitvoeringsprogramma voor realisatie van de unilocatie voor De Regenboog Retranchement en Beatrix de Burcht en het gemeentebrede gymonderzoek naar 'Ruimte voor bewegingonderwijs' is in voorbereiding. Daarnaast zijn de gesprekken met de schoolbesturen gestart met betrekking tot het IHP 2023-2038 en het uitvoeringsprogramma IHP 2023-2028. Leerlingenvervoer
Voor het schooljaar 2022/2023 is de herziene verordening Leerlingenvervoer van toepassing geweest. Dat heeft geen grote wijzigingen met zich meegebracht, anders dan dat er meer wordt samengewerkt met de samenwerkingsverbanden Onderwijs (Driegang en Munio) bij het al of niet toekennen van vervoer. Voor het leerlingenvervoer zijn vervoerscontracten afgesloten met twee vervoerders. Deze contracten zijn tweemaal met een jaar verlengd en eindigen na het schooljaar 2024/2025. In 2024 wordt gestart met het bepalen van de wijze waarop het leerlingenvervoer gecontinueerd wordt na het schooljaar 2024/2025.
Onderwijs aan anderstaligen
ISK De Toekomst vo heeft in augustus 2023 de tijdelijke huisvesting in gebouw C verlaten en is verhuisd naar een gedeelte van het gebouw van het Da Vinci College. Het is een school in een school geworden met een eigen ingang, schoolplein, kantine, tien lokalen en werkruimten voor personeel, vooralsnog voor drie schooljaren. In het huidige gebouw zijn mogelijkheden voor eventuele uitbreiding van lokalen. Hierdoor kan ingespeeld worden op een eventuele toekomstige toenemende stroom anderstalige leerlingen die in Gorinchem en/of regiogemeenten worden opgevangen. In 2023 zijn hiervoor specifieke subsidies ontvangen en voor ISK benut.
Onderwijsachterstandenbeleid
Met maatschappelijke partners in de stad, onderwijs-, kinder- en peuteropvangorganisaties, jongerenwerk, de bibliotheek, Centraal Punt, ouders en andere maatschappelijke organisaties wordt samengewerkt aan het Gelijke Kansenbeleid. Binnen het onderwijs zijn in 2023 extra interventies ingezet voor het ondersteunen van leerlingen die achterstanden hebben opgelopen in de coronaperiode. Deze interventies worden in 2024 gecontinueerd.
Laaggeletterdheid
In nauwe samenwerking met stichting Lezen en Schrijven en onze partners zoals de Bibliotheek Aanzet en het Da Vinci College hebben wij ingezet om de basisvaardigheid in Arbeidsmarktregio (AMR) Gorinchem te bevorderen. Deze samenwerking is ontstaan op basis van de doelstellingen in het regionale Taalpact (2019-2023). Het afgelopen jaar hebben wij het thema laaggeletterdheid zowel intern als extern met onze partners geïnventariseerd om onze dienstverlening waar nodig aan te passen. In de AMR- Gorinchem hebben wij het project Openleercentra mogelijk gemaakt om de basisvaardigheden van inwoners daarmee een extra boost te geven.
Brede scholen
Gebruikers van de brede scholen, onderwijs-, opvang- en welzijnsorganisaties, hebben hun overleg geïntensiveerd om zo de verbinding met elkaar te versterken. Er is ingezet op meer intensief gebruik van deze schoollocaties, door bijvoorbeeld het toevoegen van een bibliotheekfunctie. Daarnaast is de wijkfunctie belangrijk om preventief te kunnen handelen bij problematieken die vanuit de (straat)omgeving in de wijk gesignaleerd zijn.
46
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken Uitbreiding van de Meidenmall, inloop jongerenwerk en activiteiten door Stichting Boukie en Gorinchem Beweegt dragen daaraan bij.
2.5.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2022
TV41 Openbaar basisonderwijs
Begroting primitief 2023
Begroting na wijziging 2023
Jaarrekening 2023
Verschil
284
270
306
328
22 N
TV42 Onderwijshuisvesting
3.226
6.058
5.333
4.047
1.287 V
TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
7.639
6.023
10.314
9.204
1.111 V
Lasten Onderwijs
11.150
12.352
15.953
13.578
2.375 V
0
0
0
1
1V
TV41 Openbaar basisonderwijs TV42 Onderwijshuisvesting
375
266
107
127
20 V
TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
4.527
2.707
5.722
5.470
252 N
Baten Onderwijs
4.902
2.973
5.829
5.598
231 N
Totaal saldo van baten en lasten
-6.248
-9.378
-10.125
-7.981
2.144 V
Stortingen reserves
2.034
3.100
4.432
4.432
0V
486
3.940
4.732
4.524
208 N
-7.795
-8.538
-9.825
-7.888
1.936 V
Onttrekkingen reserves Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting
Lasten TV42 Onderwijshuisvesting
390 V
Het budget voor het onderzoeken en opstellen van businesscases voor de huidige locaties of andere huisvestingsoplossingen, inclusief het verbeteren van de multifunctionaliteit van het schoolgebouw voor de wijk en het bevorderen van verduurzaming, binnenklimaat en onderwijs, bedroeg oorspronkelijk € 425.000. Onder andere door de temporisering is hiervan slechts € 35.000 besteed. Aan de raad wordt voorgesteld om van het restant van € 390.000 een budget van € 100.000 via een bestemming van het resultaat 2023 in 2024 beschikbaar te stellen.
100 V
Bij het bepalen van de uitgangspunten voor het nieuwe Integrale Huisvestingsplan (IHP) heeft de gemeenteraad budget van € 100.000 beschikbaar gesteld voor ‘meer inclusief onderwijs’. Dit budget wordt betrokken bij het verder uitwerken van het uitvoeringsprogramma basisonderwijs IHP. Voorgesteld wordt om € 100.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 beschikbaar te stellen in 2024.
200 V
Voor onder andere het haalbaarheidsonderzoek en het opstellen van een uitvoeringsprogramma voor een unilocatie voor Sbo de Regenboog en Sbo Beatrix De Burcht locatie Retranchement, heeft de raad een incidenteel budget van € 200.000 beschikbaar gesteld. Deze ontwikkeling is gekoppeld aan de renovatie van de Hoefslag voor het i_lab en de renovatie van locatie Hiemstralaan 24/24a. De renovatie van de Hiemstralaan 24/24a is in het voorjaar 2024 afgerond en het project Retranchement is inmiddels opgestart. De onderzoeks- en planvormingskosten zijn opgevangen binnen de bestaande budgetten, waardoor het eenmalige budget van € 200.000 kan vrijvallen.
207 V
De verbouwing van locatie Hoefslag 6 voor het i_lab heeft, onder andere door de verlate renovatie van de tijdelijke huisvesting voor Sbo Beatrix De Burcht op de locatie Hiemstralaan, vertraging opgelopen. Hierdoor zijn er in 2023 voor het i_lab € 207.000 minder kosten gemaakt. Hiertegenover staat ook eenzelfde lagere onttrekking aan de dekkingsreserve i_lab.
390 V
De verwachte exploitatiekosten voor de nieuwbouw Gilde Vakcollege zijn, onder andere vanwege minder planschadeclaims, € 390.000 lager dan de raming van € 1.6 mln.
47
Jaarstukken 2023 Taakveld (bedrag x € 1.000) TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Verdeling bedrag
Toelichting
268 V
De raad heeft ten tijde van de jaarrekening 2022 besloten om de van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) ontvangen middelen voor onderwijshuisvesting voor basisonderwijs aan asielzoekers 2022 van € 268.000 toe te voegen aan de middelen 2023 voor de tijdelijke onderwijshuisvesting voor de Internationale Schakelklas (ISK). De middelen zijn benodigd voor de huisvesting van de Internationale Schakelklas in 2024, daarom wordt de raad voorgesteld om € 268.000 via de bestemming van het rekeningresultaat 2023 beschikbaar te stellen in in 2024.
238 V
Via de specifieke uitkering tijdelijke onderwijshuisvesting Ontheemden is een bedrag van € 810.000 ontvangen als tegemoetkoming in de kosten die zijn gemaakt voor het organiseren van tijdelijke onderwijshuisvesting voor leerplichtige ontheemde jongeren uit Oekraïne. Het ISK maakt gebruik van een vleugel van het Da Vinci College. Van het totale budget is daardoor maar € 572.000 gebruikt. Het restant van € 238.000 wordt gerestitueerd aan het Rijk.
125 V
In 2023 zijn minder projecten gefinancierd en- of doorgegaan voor aanpak van laaggeletterden, onder andere omdat het in aanvang moeilijk was om gekwalificeerde docenten aan te trekken. In 2024 is de verwachting dat meer inzet en investering in taal en participatie wordt gedaan vanwege het toenemend aantal laaggeletterden en het belang van het onderwijs voor deze doelgroep. Voorgesteld wordt om het restant 2023 van € 125.000 via een bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 beschikbaar te stellen in 2024.
67 V
Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) is een meerjarige subsidie. De Rijksbijdrage 2023 was € 1.497.000 waarvan bijna € 1.430.000 is uitgegeven. De niet bestede middelen blijven beschikbaar voor inzet in latere jaren. Er blijft zowel bij de lasten als de baten € 67.000 over. Dit geeft per saldo geen resultaat.
395 V
Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is een specifieke uitkering corona die tot eind juli 2025 uitgegeven mag worden. In 2023 zijn deze middelen besteed aan interventies gericht op achterstanden opgelopen door de coronapandemie. De niet bestede middelen blijven beschikbaar tot eind juli 2025. Voor zowel de lasten als de baten is dit € 395.000. Dit geeft per saldo geen resultaat.
121 V
Het voordeel is ontstaan omdat de uitbetaling van het bedrag voor arbeidstoeleiding PRO-vso 2022 heeft plaatsgevonden in 2022, terwijl de ontvangen middelen 2022 van € 121.000 zijn verantwoord in 2023.
73 V
Vanuit de budgetten voor kinder- en peuteropvang wordt het toezicht op de kinderopvang betaald. De GGD voert namens de gemeente de inspecties uit bij de instanties van de kinderopvang en de gastouders. Er moet van tevoren een bedrag gereserveerd worden om eventuele nieuwe gastouders te laten bezoeken door de GGD. In 2023 zijn er minder ‘nieuwe’ gastouders bijgekomen dan in eerste instantie verwacht.
114 N
Als gevolg van onverwacht en niet geraamd onderhoud aan met name de brede scholen Schuttersplein (verzakking van het schoolplein), Gildenplein (lekkage) en Hoog Dalem (herstel multifunctioneel sportveld) zijn in 2023 € 114.000 meer kosten gemaakt dan geraamd..
238 N
Van de door het Rijk toegekende € 810.000 voor de tijdelijke onderwijshuisvesting van leerplichtige ontheemde jongeren uit Oekraïne, is € 572.000 gebruikt en verantwoord. Dit betekent € 238.000 minder baten dan geraamd.
257 V
Voor de beoogde sloop van de locatie Lange Slagenstraat/Van Neercasselstraat is een voorziening getroffen. Inmiddels is er voor de locatie een nieuw ontwikkelplan, waarbij de opstallen niet meer (geheel) gesloopt worden. Deze voorziening is niet meer noodzakelijk en kan vrijvallen. Als gevolg van de besluitvorming ten aanzien van de spaarsystematiek Onderwijshuisvesting (PPN 2024), wordt voorgesteld om deze middelen via de bestemming van het resultaat 2023 toe te voegen aan de reserve Onderwijshuisvesting.
67 V
Zie lasten TV43, Onderwijs Achterstanden Beleid
395 V
Zie lasten TV43, Nationaal programma Onderwijs
Baten TV43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
48
Jaarstukken 2023 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Onttrekkingen reserves
208 N
Toelichting De verbouwing van de locatie Hoefslag 6 voor het i_lab heeft onder andere door de verlate renovatie van de tijdelijke huisvesting voor Sbo Beatrix De Burcht op de locatie Hiemstralaan vertraging opgelopen. Hierdoor zijn in 2023 voor i_lab minder uitgaven gedaan en is er minder uit de reserve onttrokken.
In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2022
Realisatie 2023
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
1.000
0
2
2
998
V Nee
150
0
0
0
150
V Nee
Lasten IHP huisvesting J.P. Waaleschool (vo) IHP 2014 Yulius aanpassing Merwedekanaal 8a Yulius renovatie Dr. Hiemstralaan 24-24a
2.064
0
1.138
1.138
926
V Nee
IHP Yulius Lingewaal college (vo)
400
0
0
0
400
V Nee
IHP 2020 binnenklimaat
500
188
0
188
312
V Nee
Schuttersplein verduurzaming Renovatie gymzaal J van Egmond
0
0
1
1
500
0
24
24
476
1 N Nee V Nee
IHP 2017 uitbreiding Retranchement
4.035
0
10
10
4.025
V Nee
Vervangende nieuwbouw Gilde Vakcollege
17.580
725
8.928
9.653
7.927
V Nee
Verbouwing Hoefslag 6 t.b.v. i_lab
2.576
66
0
66
2.510
V Nee
Inrichting Hoefslag 6 t.b.v. i_lab
125
0
0
0
125
V Nee
Openbare ruimte t.b.v. i_lab
450
0
0
0
450
V Nee
29.380
979
10.103
11.082
18.298
Totaal lasten
V
Baten 114
0
114
114
Verbouwing Hoefslag 6 t.b.v. i_lab
Yulius renovatie Dr. Hiemstralaan 24-24a
1.900
66
0
66
1.834 N Nee
0
Totaal baten
2.014
66
114
180
1.834 N
Totaal investeringen
27.366
913
9.989
10.902
16.464
Nee
V
IHP huisvesting J.P. Waaleschool In 2023 zijn er gesprekken geweest tussen de gemeente en schoolbestuur OVO over de renovatie van het schoolgebouw. Er is een technische visie van de gemeente voorgesteld. De voorbereiding voor de aanbesteding van het project is gecompliceerd vanwege het monumentale karakter van het gebouw. Het plan is om de aanbesteding in 2024 af te ronden. De uitvoering moet plaatsvinden zonder tijdelijke huisvesting. Dit betekent dat de werkzaamheden tijdens de schoolvakanties worden uitgevoerd. Als gevolg hiervan is de einddatum van deze investering verplaatst naar 2026. IHP 2014 Yulius aanpassingen Merwedekanaal 8a en Yulius Lingewaal college In het IHP-besluit is opgenomen dat Yulius mogelijk intrekt in het schoolgebouw van het Omnia College. Het oorspronkelijke budget van het project Merwedekanaal 8a wordt gebruikt voor de beoogde verhuizing. Momenteel maken de betrokken schoolbesturen verder afspraken hierover. Naar verwachting vindt de verhuizing in de eerste helft van 2025 plaats. De einddatum van deze investering is verschoven naar 2026. Yulius renovatie Dr. Hiemstralaan 24-24a In 2023 zijn de meeste werkzaamheden uitgevoerd voor de renovatie van de Dr. Hiemstralaan. Begin 2024 is de afronding van de werkzaamheden.
49
Jaarstukken 2023 IHP 2020 binnenklimaat Het schoolbestuur OVO heeft besloten om geen gebruik te maken van de gemeentelijke subsidieregeling. Als gevolg hiervan wordt de investering afgesloten en wordt het resterende budget gestort in de reserve Onderwijshuisvesting. Renovatie gymzaal J. van Egmond Gedurende het jaar is de aanbesteding voor de gymzaal Johan van Egmond aangepast en opnieuw opgesteld. Zodra de resultaten van de aanbesteding bekend zijn, gaan de werkzaamheden volgens planning in de zomer van 2024 van start. IHP 2017 uitbreiding Retranchement In 2023 zijn verdere voorbereidingen getroffen voor de realisatie van vervangende nieuwbouw voor een unilocatie voor Sbo Beatrix De Burcht en De Regenboog locatie Retranchement. Dit gebeurt in overleg met het schoolbestuur LOGOS, dat ook het bouwheerschap op zich neemt. Momenteel wordt er gewerkt aan een businesscase, zodat de gemeenteraad hier in 2024 een besluit over kan nemen. Vervangende nieuwbouw Gilde Vakcollege In 2023 is er volop gebouwd aan het nieuwe Gilde Vakcollege. Dit gaat ook in 2024 door. Het bouwproject loopt op schema en de verhuizing naar de nieuwbouw staat gepland voor eind 2024. Verbouwing Hoefslag 6, inrichting Hoefslag 6 en openbare ruimte t.b.v. i_lab Voor de realisatie van het i_lab heeft de gemeenteraad een bedrag van € 6,65 mln. beschikbaar gesteld, waarvan €1,9 mln. afkomstig is uit de regiodeal.
De investeringsbudgetten voor renovatie en inrichting zijn doorgeschoven naar 2024. Het i_lab is gestart met haar activiteiten in een tijdelijke locatie in het Da Vinci College op de beroepencampus. De definitieve locatie, i_lab Hoefslag 6, komt naar verwachting vrij in april 2024. Het i_lab heeft alle voorbereidingen getroffen om vanaf april te beginnen met de verbouwing van deze definitieve locatie. In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Da Vinci College (volwasseneneducatie)
188
Stichting Kindercentra Gorinchem
297
Stichting Bibliotheek AanZet
96
Stichting Regiobibliotheek Lek en Ijssel
8
Stichting Prago
32
IVIO Opleidingen BV
232
Jong JGZ
4
Stichting Club- en Buurthuiswerk Jeugdhaven
48 905
2.5.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR DG&J • GR AVRES • Coöperatie i_lab
50
Jaarstukken 2023
2.6
Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie
Taakvelden Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.6.1
Wat hebben we bereikt met het programma Sport, Cultuur en Recreatie?
Doel Gorinchem is een aantrekkelijke stad waarin veel te doen en te beleven is op het gebied van sport, cultuur en recreatie. Het coalitieakkoord Cultuur geeft kleur aan onze stad en verbindt de samenleving. We streven naar cultuur van en door de stad, haar wijken en inwoners zelf. Cultuur is van iedereen. En de gemeente stimuleert dat. Met cultuureducatie, het mogelijk maken van deelname aan culturele activiteiten en het goed bewaren en ontsluiten van onze rijke (culturele) geschiedenis. Door gericht beleid en subsidies moet cultuur toegankelijk zijn voor iedereen. We zoeken daarbij steeds meer de samenwerking met inwoners en initiatief nemers, zodat we de kracht en creativiteit van onze stad helemaal benutten. Bij een aantrekkelijke gemeente met een goed vestigingsklimaat horen een bibliotheek, een museum en een groot podium. De toeristische aantrekkingskracht van onze ‘Allermooiste vestingstad’ willen wij de komende jaren nog meer benutten. In samenwerking met onze omgeving. Voor toeristen en bedrijven, maar zeker ook voor onze inwoners. Gorinchem is een aantrekkelijke stad waarin veel te doen en te beleven is op het gebied van sport. Samen met de stad en haar partners wordt sport en bewegen ingezet als middel om een bijdrage te leveren aan een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving. Hierbij gaan we uit van wat iemand kan en waarbij iedereen kan meedoen.
51
Jaarstukken 2023
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Archeologiebeleid
2010
Vestingplan
2017
Speelruimteplan Een leven lang plezier 2018-2027
2018
Emancipatie- en diversiteitsbeleid 2018-2023
2018
Cultuurvisie Ambities Cultuur 2019-2023
2019
Tarievennota binnen- en buitensport
2019
Subsidieverordening
2020
Beleidsregel aanleg buitensportvelden
2020
De Kracht van Sport 2022-2025
2022
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Gerealiseerd
Soort
Niet-sporters B 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet
in %
PI
Sporters In georganiseerd en niet georganiseerd verband
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
Actieve deelname verenigingsleven afgelopen 12 maanden
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
52
Jaarstukken 2023
2.6.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting concrete voornemens
De Nieuwe Doelen Op 29 juni 2023 heeft u met het vaststellen van twee aanverwante raadsvoorstellen de incl. meekoppelkans kaders vastgesteld om te komen tot een voorstel voor De Nieuwe Doelen. Op basis van huisvesting deze raadsvoorstellen hebben wij het tweede half jaar van 2023 gewerkt aan de nodige bibliotheek technische onderzoeken ter voorbereiding op het gevraagde raadsvoorstel. Ook is een eerste ronde participatiegesprekken gevoerd en is de bibliotheekhuisvesting verkend als meekoppelkans. Dit alles heeft geresulteerd in een programma van eisen en een ruimtelijke vertaling van dit programma van eisen. De vertaling van het programma van eisen heeft geleid tot 4 varianten, inclusief een eerste investerings-kostenindicatie per variant. De varianten laten zien wat de impact is qua inhoud en voor de lange termijn om een nieuwe invulling te geven aan Haarstraat 64. Voortzetten cultuurbeleid en actualisatie (incl. Cultuurfonds
In 2023 is er prioriteit gegeven aan De Nieuwe Doelen. Daarom is het huidige cultuurbeleid in 2023 voortgezet en de actualisatie van het cultuurbeleid uitgesteld naar 2024.
Herinrichting Gorcums Museum
Op 8 en 9 december opende het Gorcums Museum met een openingsdiner en een lezingenprogramma de deuren van een volledig vernieuwde historische presentatie. Deze presentatie, die voor het grootste gedeelte gebaseerd is op de collectie van Historische Vereniging Oud-Gorcum, vertelt aan de hand van persoonsverhalen en objecten het verhaal van Gorinchem. De presentatie zal de komende tien jaar de basis vormen voor het uitdragen van de Gorcumse geschiedenis.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Een leven lang bewegen
Op alle vijf pijlers van het sportbeleid is in 2023 ingezet. De pijlers zijn Bewegend leren, Meedoen door beweging, Sportieve ruimte, Sterke spelbepalers en Gorcum Sportvesting. De gemeentelijke gymzalen zijn ingericht met passende materialen op basis van het zogenaamde Athletic Skills Model (ASM). Zo'n 80% van de basisscholen heeft in 2023 de MQ-scan (Motorische Quotiënt) afgenomen. Deze scan monitort de motoriek van kinderen op de basisschool en kan bijdragen aan het vroegtijdig signaleren van eventuele motorische achterstanden. Gorinchem Gezond is een belangrijk project geweest in 2023 en blijft dit ook in de toekomst. SeniorenFit en de Veldkeuken zijn in Gorinchem-Oost en Hoog-Dalem opgestart. Daarnaast is het project Valpreventie doorontwikkeld. De Gorcum Sportmaand trok in 2023 ruim 800 deelnemers. Om het lokaal Sportakkoord te herijken, is in maart 2023 een sportcafé georganiseerd. Tijdens dit sportcafé is het Gorcums Sportinitiatief geïntroduceerd. Dit heeft in 2023 al gezorgd voor 3 goedgekeurde aanvragen (Achilles-clinics op school, Typhoon-sportmeerkamp groep 3 en 4 en het Leger des Heils-ontspanningsles voor minima).
Leefstijl
In juni 2023 heeft de tweede Gorinchem Gezond week plaatsgevonden. Een week met leefstijlmarkten, koffie-inlopen, wandelingen etc. Daarnaast zijn er veel activiteiten door het jaar heen uitgevoerd met onder andere: een workshop “Met minder suiker, meer energie” op de basisscholen, inzet tijdens de SantaRun en de Gezond &
53
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken vitaalbeurs NL. Het Gorinchem Gezond netwerk is uitgegroeid tot 40 partners. We stimuleren en faciliteren gezonde keuzes rondom voeding, beweging, zingeving, sociaal, ontspanning en slaap. Met de boodschap: "Je hebt een keuze…wat kies jij?" willen we ook een gezonde keuze bieden voor degene die dat willen.
Sportverenigingen
De sportverenigingen hebben een uitdagend jaar gehad op het gebied van energielasten en vrijwilligers. De energielasten zijn echter door ons lokaal noodfonds goed opgevangen. De realisatie van ledverlichting heeft ook een belangrijke bijdrage geleverd om de energielasten te verlagen. De verenigingen zijn mede door de gemeentelijke ondersteuningen financieel stabiel en 'gezond' gebleven. Door daarnaast actief in te zetten op de binnen- en buitensportoverleggen zijn ook issue's als vrijwilligers gezamenlijk besproken en opgepakt.
Sportaccommodaties In 2023 zijn de werkzaamheden bij voetbalvereniging GJS afgerond. Het hoofdveld is omgebouwd tot een kunstgrasveld en veld 1 is omgebouwd tot een wedstrijdtrainingsveld. Dit alles om de training- en wedstrijdcapaciteit te verbeteren. De werkzaamheden bij GVV Unitas zijn afgerond en hier zijn de velden ook weer toekomstbestendig, ditzelfde geldt ook voor het natuurgrasveld 2 bij VV SVW. Het nieuw gerealiseerde multiveld op het oude terrein van handbalvereniging Achilles is volledig gereed, inclusief verlichting. Alle buitensportverenigingen zijn voorzien van ledverlichting. De financiële voordelen zijn voor de verenigingen. De toekomstvisie van het zwembad Caribabad is volledig uitgewerkt inclusief scenario uitwerking. Dit heeft geresulteerd in een aangenomen voorstel dat er eind 2027 een nieuw zwembad wordt gerealiseerd. Gorcums Museum
In 2023 organiseerde het Gorcums Museum twee tentoonstellingen: Te Land, Ter Zee en in de Lucht – Voertuigen in de kunst en XXS – Miniaturen in kunst en modelbouw. De eerste tentoonstelling liet diverse werken van hedendaagse kunstenaars zien, in de tweede tentoonstelling stond een mix van kunstwerken en lokale modelbouwers centraal. Beide tentoonstellingen was er voor de jeugd gelegenheid om in een doeruimte op zolder hun creativiteit de vrije loop te laten. Gedurende het jaar organiseerde het Gorcums Museum bovendien diverse workshops, zoals het bouwen van je eigen miniatuurhuisje. In samenwerking met Gorinchem Inspireert en het Hendrick Hamel Museum lanceerde het Gorcums Museum de museumpas voor scholieren, om de lokale jeugd te stimuleren het museum tijdens en na schooltijd te bezoeken.