2024-919455 Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave 1
2
3
4
5
Inleiding
3
1.1 1.2 1.3
Beleidsmatige inleiding Financiële verantwoording Leeswijzer
3 4 10
Jaarverslag: Programmaverantwoording
15
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11
15 20 26 36 43 51 61 78 86 91 93
Programma 1 Bestuur en Ondersteuning Programma 2 Veiligheid Programma 3 Verkeer en Vervoer Programma 4 Economie Programma 5 Onderwijs Programma 6 Sport, Cultuur en Recreatie Programma 7 Sociaal Domein Programma 8 Duurzaamheid Programma 9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing Algemene dekkingsmiddelen Overhead, Vennootschapsbelasting en Onvoorzien
Jaarverslag: Paragrafen
99
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8
99 110 117 120 132 134 153 160
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Wet open overheid (Woo) Verbonden partijen Grondbeleid Lokale heffingen
Jaarrekening
167
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7
167 171 182 183 184 186 202
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Overzicht van baten en lasten Recapitulatie structureel begrotingsevenwicht Rechtmatigheidsverantwoording Balans per 31 december 2023 Toelichting op de balans per 31 december 2023 Wet Normering bezoldiging Topinkomens publieke en semipublieke sector (WNT)
Jaarrekening - Bijlagen
205
5.1 5.2 5.3
205 214 217
Reserves Voorzieningen Totaaloverzicht baten en lasten per taakveld
1
Jaarstukken 2023 5.4 5.5
2
Investeringsoverzicht Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa)
219 226
Jaarstukken 2023
1
Inleiding
1.1
Beleidsmatige inleiding
Graag presenteren we de jaarrekening van gemeente Gorinchem over 2023. In de jaarstukken leest u wat de gemeente het afgelopen jaar allemaal heeft gedaan. Daarnaast legt het college via de jaarstukken verantwoording af aan de gemeenteraad over de financiën en het gevoerde beleid in 2023. In deze inleiding geven we een aantal zaken in het bijzonder aandacht. Op het moment van verschijnen van deze jaarrekening, is de eerste helft van deze bestuursperiode alweer voorbij. In het afgelopen jaar zijn dan ook verschillende acties vanuit het collegeprogramma ’En nu aan de slag!' in gang gezet. Hiermee zijn richtingen ingeslagen en bewegingen in gang gezet die in het vervolg van deze bestuursperiode verder worden uitgewerkt en uitgevoerd. We kijken daarbij met trots naar de samenwerking met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, onze partners in de regio, allen die zich betrokken voelen bij onze stad. In het afgelopen jaar hebben we samen met hen mooie stappen gezet. Met elkaar blijven we Gorinchem op de kaart zetten als mooiste vestingstad van Nederland, waar zelfs Sinterklaas het afgelopen jaar een kijkje kwam nemen. We werken aan onze stad waarin het goed wonen en werken is. Samen met ondernemers verstevigden we het kernwinkelgebied in de binnenstad. We werkten blijvend aan een stad die schoon, heel en veilig is.
Dat doen we onder meer vanuit ons integraal veiligheidsplan. Met de voorbereidingen op ons nieuwe erfgoedbeleid geven we het prachtige erfgoed in onze stad de aandacht die het verdient. We zetten een belangrijke stap in het verbeteren van de verkeersdoorstroming en -veiligheid met het besluit om de Banneweg effectief en zichtbaar aan te pakken. In de omgevingsvisie werkten we ondertussen uit hoe Gorinchem zich in de komende jaren verder ontwikkelt. Samen met scholen zetten we een stip op de horizon voor passende onderwijshuisvesting in Gorinchem via een nieuw Integraal Huisvestingsplan. We verruimden de grens voor het gebruik van minimaregelingen zodat meer mensen de kans krijgen van deze regelingen gebruik te maken. Met de introductie van ‘Welzijn op recept’ zorgden we voor welzijnszorg, passend bij de situatie van mensen. We bleven onze verantwoordelijkheid nemen voor de opvang van asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen in onze stad. En maakten daarbij afspraken met het COA over de realisatie van een nieuwe opvanglocatie en de afbouw van de huidige locatie. Met de lokale klimaatadaptatiestrategie zetten we stappen om onze stad voor te bereiden op het veranderende klimaat. We werkten verder aan de aanleg van het warmtenet in de Gildenwijk en zetten belangrijke stappen in het zoeken van locaties voor de opwek van windenergie.
En met de besluitvorming over het zwembad kozen we richting voor een nieuw duurzaam zwembad voor onze inwoners en die van de regio. Terugkijkend op 2023 zien we dat er een grote hoeveelheid besluiten is genomen, ontwikkelingen in gang zijn gezet en zichtbare resultaten zijn geboekt in de stad. Voor het totaaloverzicht bevatten de jaarstukken alle onderwerpen waar we het afgelopen jaar aan gewerkt hebben. Vooruitkijkend zien we een aantal financiële uitdagingen, die vragen om keuzes. We gaan dan ook blijvend aan de slag, samen met eenieder die zich betrokken voelt bij Gorinchem. Voor Gorinchem! Het college van burgemeester en wethouders, 28 mei 2024
3
Jaarstukken 2023
1.2
Financiële verantwoording
In deze paragraaf wordt in hoofdlijnen ingegaan op de financiële ontwikkelingen over 2023. Hierbij worden de afwijkingen en het resultaat gepresenteerd ten opzichte van de "bijgestelde begroting". Dat is de begroting inclusief de door de gemeenteraad geaccordeerde begrotingswijzigingen. Daarna wordt ingegaan op de mutaties in de algemene reserve, de belangrijkste oorzaken daarvan en de definitieve stand ultimo 2023. Tot slot is een korte toelichting gegeven op het verloop van de investeringen in 2023. Ontwikkeling resultaat Het resultaat 2023 voor bestemming bedraagt € 7,9 mln. en na instemming met de bestemmingsvoorstellen 2023 € 1,9 mln. In de tussentijdse rapportage 2023 werd het jaarrekeningresultaat 2023 na bestemming op € -/- 600.000 geprognosticeerd. Het definitieve resultaat 2023 na bestemming is dus € 2,5 mln. hoger uitgevallen. Voor een uitgebreide toelichting op de verschillen tussen de bijgestelde begroting 2023 en de daadwerkelijke realisatie verwijzen we naar de toelichting in de verschillende programma’s. Het positieve resultaat wordt onder andere veroorzaakt door het positieve saldo van € 3,2 mln. op de budgetten voor het opvangen van vluchtelingen. Daarnaast is een groot voordeel gerealiseerd doordat SGS op het gebied van energie door het Rijk is gecompenseerd (circa € 0,8 mln).
Voor de aanpak van energiearmoede bij kwetsbare huishoudens is in de decembercirculaire nog € 2,2 mln. ontvangen en deze zijn in 2023 nog niet besteed. Deze middelen maken onderdeel uit van de storting in de reserve Sociaal Domein. Een deel van het positieve resultaat wordt veroorzaakt doordat exploitatiebudgetten niet volledig zijn benut. In een aantal gevallen doen wij de raad een voorstel om deze onderuitputting via een bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 in 2024 beschikbaar te stellen om het voorgenomen beleid uit te voeren en/of af te ronden. Op basis van het bestaande beleid wordt normaal gesproken het saldo op het programma Sociaal domein geheel verrekend met de reserve Sociaal domein. Bij wijze van uitzondering stellen wij voor om het positieve verschil tussen de van het Rijk ontvangen middelen voor het opvangen van vluchtelingen en de werkelijke uitgaven niet toe te voegen aan de reserve Sociaal domein, maar te gebruiken voor onderwijshuisvesting voor vluchtelingen en als algemeen dekkingsmiddel. Een nadere uitsplitsing van het resultaat voor bestemming en de voorstellen tot resultaatbestemming zijn opgenomen in onderstaande tabellen. Voor een uitgebreidere toelichting op de oorzaken van de verschillen verwijzen we naar de programmaverantwoording van het jaarverslag, in de paragrafen "wat heeft het gekost".
4
Jaarstukken 2023 Nr.
Ontwikkeling resultaat (bedragen x € 1.000)
1
Dotatie voorziening afwaardering bedrijfsgebouwen (prog. 1)
-1.624
N
2
Vrijval voorziening wachtgelden bestuurders (prog. 1)
628
V
3
Veiligheidsregio ZHZ (prog. 2)
-191
N
4
Onderhoud straten en wegen (prog. 3)
-211
N
5
Dienstverleningsovereenkomst Waardlanden (prog. 3)
-271
N
6
Havengelden (prog. 3)
132
V
7
Verkleinen Kernwinkelgebied (prog. 4)
195
V
8
Grondexploitaties (prog. 4 en 9)
-1.672
N
9
Onderzoeksbudget Samen Onderweg, Anne-Frank & J.P Waale (prog. 5)
390
V
10
Onderzoeksbudget/uitvoeringsprgramma unilocatie Regenboog (prog. 5)
200
V
11
Aanpak laaggeletterden (prog. 5)
125
V
12
Arbeidstoeleiding (prog. 5)
121
V
13
Exploitatiekosten nieuwbouw het 't Gilde (prog. 5)
390
V
14
COA afrekening (prog. 5)
268
V
15
Vrijval voorziening Lange Slagenstraat (prog.5)
257
V
16
BTW afrekening Rijk Spuk Sport (prog. 6)
133
V
17
Borging lokale culturele infrastructuur (prog. 6)
250
V
18
Sinterklaasintocht (prog. 6)
-170
N
19
Sponsoring en subsidies Sinterklaasintocht (prog. 6)
78
V
20
Onderuitputting Cultuurbudgetten (prog. 6)
140
V
21
Meekoppelkansen Erfgoed Deal (prog 6.)
103
V
22
SGS (prog. 6)
686
V
23
Opvang vluchtelingen (prog. 7)
3.179
V
24
Sociaal Domein (prog. 7)
529
V
25
Baggerwerkzaamheden Waterschap Rivierenland (prog. 8)
-121
N
26
Opbrengsten Grafrechten (prog. 8)
-129
N
27
Resultaat op het gebied van vastgoed (prog 9.)
226
V
28
Onroerende zaak belasting (AD)
-538
N
29
Algemene uitkering (AD)
2.271
V
30
Treasury (AD)
127
V
31
Restant budget nieuw beleid coalitieprogramma (OVO)
32
Resultaat op programma Overhead plus Onvoorzien (OVO)
33
Overig Totaal resultaat voor bestemming
130
V
1.582
V
710
V
7.923
V
5
Jaarstukken 2023 Voor de uitwerking en afronding van het beoogde beleid, stellen we voor om onderstaande (incidentele) restantbudgetten – in overeenstemming met de financiële verordening - via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 beschikbaar te stellen voor 2024. Nr.
Resultaatbestemming (bedragen x € 1.000) Resultaatbestemming ter uitvoering van vastgesteld beleid
3.074
1
Platform ondernemerschap & Innovatie (prog. 4)
78
2
Inclusief onderwijs (prog 5.)
100
3
Onderzoeksbudget Samen Onderweg, Anne-Frank & J.P Waale (prog. 5)
100
4
Educatie en beroepsonderwijs (prog 5.)
125
5
Onderwijshuisvesting vluchtelingen (prog 6. Investering)
6
Borging lokale culturele infrastructuur (prog. 6)
250
7
Historische collectie museum (prog. 6)
53
8
Co financiering Bibliotheek (prog. 6)
55
9
Meekoppelkansen Erfgoed Deal (prog. 6)
103
10
Omgevingswet (prog. 9)
194
11
Digitale communicatie (OVO)
40
12
Restant coalitie akkoord (OVO)
50
13
1% meer bomen plan (OVO)
80
14
Project Basis Registratie Personen (BRP) (OVO)
178
15
WOO (OVO)
230
16
E-Depot (OVO)
83
17
Faciliteiten besluit opvangcentra (OVO)
55
1.300
Toevoeging exploitatieresultaten aan reserves
2.963
18
Toevoeging reserve Sociaal Domein (prog. 7)
2.706
19
Toevoeging reserve Onderwijshuisvesting Totaal bestemmingsvoorstellen
257 6.037
1. Platform ondernemerschap & Innovatie (prog. 4) Het budget voor het platform ondernemerschap en innovatie is voor € 78.000 nog niet benut. De resterende middelen zijn benodigd voor het uitvoeren van de reeds gemaakte plannen in 2024. 2. Inclusief onderwijs (prog 5.) Bij het bepalen van de uitgangspunten voor het nieuwe Integrale Huisvestingsplan (IHP) heeft de gemeenteraad een budget van € 100.000 beschikbaar gesteld voor ‘meer inclusief onderwijs’. Dit budget wordt in 2024 betrokken bij het verder uitwerken van het uitvoeringsprogramma basisonderwijs IHP. 3. Onderzoeksbudget Samen Onderweg, Anne-Frank & J.P Waale (prog. 5) Van het budget (€ 425.000) voor het onderzoeken en opstellen van businesscases voor de huidige locaties of andere huisvestingsoplossingen, inclusief het verbeteren van de multifunctionaliteit van het schoolgebouw voor de wijk en het bevorderen van verduurzaming, binnenklimaat en onderwijs, resteert € 390.000. Hiervan is voor 2024 € 100.000 benodigd voor onderzoeken in het kader van de onderwijshuisvesting primair onderwijs. 4. Educatie en beroepsonderwijs (prog 5.) In 2023 zijn minder projecten voor de aanpak van laaggeletterden gefinancierd en- of doorgegaan, onder andere omdat het in aanvang moeilijk was om gekwalificeerde docenten aan te trekken.
Op basis van het toenemende aantal laaggeletterde inwoners is het belang van het onderwijs aan laaggeletterden evident. Om in 2024 nog meer in te zetten op taal en participatie, is het restant 2023 van € 125.000 in 2024 nodig.
6
Jaarstukken 2023 5. Onderwijshuisvesting vluchtelingen (Investering prog 5.) Onderdeel van het opvangen van vluchtelingen is het faciliteren van onderwijshuisvesting. De spreidingswet, de aanhoudende oorlog in Oekraïne en huisvesting statushouders zorgen de komende jaren voor grote druk op het nieuwkomersonderwijs. De gekozen oplossing voor de korte termijn onderwijshuisvesting voor ISK De Toekomst voortgezet onderwijs is daardoor niet voldoende. Daar komt ook de ontwikkeling van de ISK primair onderwijs bij (leerlingen die naar een basisschool gaan die nog geen Nederlands beheersen). Wij zijn nog steeds op zoek naar onderwijshuisvesting voor de middellange termijn voor de ISK. Dit knelpunt kan opgelost worden door de verhuizing van het Omnia College. Wij streven naar een ISK onder één dak, zoals bedoeld in de raadsvergadering van 26 januari 2023. Om hiervoor het gebouw geschikt te kunnen maken is een budget van € 1.300.000. benodigd. Wij stellen voor om een investeringsbudget ter beschikking te stellen van € 1.3 mln. en hiervoor een afschrijvingsreserve te vormen vanuit de resultaatbestemming. 6. Borging lokale culturele infrastructuur (prog. 6) Van de van het Rijk ontvangen coronacompensatie middelen resteerde in 2023 nog € 300.000.
Wij willen van deze middelen in 2024 € 100.000 inzetten voor een impuls op het gebied van cultuurparticipatie en het ontwikkelen van 'Nieuw Erfgoed’. Voor het aanpassen van de begane grond van het Gorcums Museum is een investering nodig van € 150.000. Daarom stellen wij de raad voor om een investeringsbudget ter beschikking te stellen van € 150.000 en hiervoor een afschrijvingsreserve te vormen en hieraan € 150.000 vanuit de resultaatbestemming aan toe te voegen. Deze aanpassing draagt bij aan een toegankelijke presentatie van de actuele ontwikkelingen in de stad en het faciliteren van de kruisbestuiving met de Stichting Gorinchem Citymarketing (GCM) en de daaruit volgende integratie tussen de museumbalie en de lokale VVV-functie. Per saldo valt € 50.000 van de resterende middelen vrij ten gunste van de algemene middelen. 7. Historische collectie museum (prog. 6) Voor het beheren, conserveren, beschrijven en taxeren van de collectie van de Historische Vereniging Oud Gorcum heeft de raad € 186.000 in 2023 beschikbaar gesteld. Hiervan is inmiddels € 133.000 besteed. Deze klus wordt afgerond in 2024 en hiervoor is het restant van € 53.000 benodigd. 8. Co-financiering Bibliotheek (prog.
6) Het Rijk heeft de bibliotheek in 2023 een eenmalige subsidie toegekend van € 220.000 voor de verruiming van bemande openingstijden van een bibliotheekvestiging en het uitbreiden van hun activiteitenprogramma voor de periode 1januari 2024 tot en met 31 december 2024. De gemeente draagt bij wijze van co-financiering € 55.000 bij. Omdat de activiteiten bij de bibliotheek pas in 2024 worden uitgevoerd, is het noodzakelijk dat het budget 2023 van € 55.000 voor cofinanciering beschikbaar blijft voor 2024. 9. Meekoppelkansen Erfgoed Deal (prog. 6) In de raadsvergadering van 29 september 2022 heeft de raad besloten om de ontvangen Rijkssubsidie Erfgoed Deal van € 103.000 in te zetten voor het project Linielandschap in de dijkversterking Gorinchem-Waardenburg. Dit project wordt in 2024 uitgevoerd, waardoor deze specifieke middelen voor de financiering van de (extra) meekoppelkansen bij het dijkversterkingsproject in 2023 nog niet zijn uitgegeven en voor 2024 beschikbaar dienen te blijven. 10. Omgevingswet (prog. 9) Voor de invoering van de omgevingswet heeft het Rijk in de decembercirculaire geld beschikbaar gesteld. Van het door het Rijk beschikbare budget resteert € 194.000. Deze middelen zijn nodig in 2024 om dit plan verder te realiseren. 11.
Digitale communicatie (OVO) Om de digitale communicatie en online dienstverlening te actualiseren en nog beter te laten aansluiten bij de verschillende doelgroepen is er een aanpassing van de gemeentelijk website noodzakelijk. De middelen
7
Jaarstukken 2023 hiervoor zijn ter beschikking gesteld in de Perspeciefnota 2023, maar nog niet volledig benut. Het restant van € 40.000 is in 2024 benodigd om de gestelde doelen te bereiken. 12. Restant coalitie akkoord (OVO) De raad wordt voorgesteld om € 50.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 beschikbaar te stellen in 2024. 13. 1% meer bomen plan (OVO) Wij hebben de ambitie om het aantal gemeentelijke bomen in Gorinchem de komende 10 jaar jaarlijks met 1% te laten toenemen. Deze jaarlijkse bomengroei van 1% draagt bij aan de uitvoering van de lokale adaptatiestrategie Gorinchem Klimaatproof. De € 80.000 uit het coalitie akkoord budget is benodigd voor de realisatie van deze ambitie in 2024 e.v.. 14. Project Basis Registratie Personen (BRP) (OVO) Dit project is nog niet volledig gerealiseerd in 2023. De raad wordt voorgesteld om het resterende bedrag € 178.000 via de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 beschikbaar te stellen in 2024 om dit project verder uit te voeren. 15. WOO (OVO) Begin 2021 heeft de Tweede Kamer een initiatiefwet aangenomen om de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Hiervoor heeft het Rijk geld beschikbaar gesteld, waarvan eind 2023 nog € 230.000 resteert. Dit is in 2024 nodig voor de verder invulling van deze opdracht/ambitie. 16.
E-Depot (OVO) De gemeenteraad heeft ingestemd met het plan Gorinchem Duurzaam Digitaal (GDD). Het plan heeft als doel het duurzaam toegankelijk en leesbaar houden van digitale documenten. Om dit doel te bereiken is het noodzakelijk om een e-depot in te richten. Het restantbudget 2023 van € 83.000 is daarvoor benodigd in 2024. 17. Faciliteiten besluit opvangcentra (OVO) Op basis van het faciliteitenbesluit Opvangcentra (waarin de financiële regelingen voor gemeenten met een opvang voor asielzoekers zijn vastgelegd), hebben wij via de decembercirculaire 2023 nog € 55.000 ontvangen. Deze middelen zijn in 2023 niet besteed en worden in 2024 ingezet voor de opvang van asielzoekers in 2024. 18. Toevoeging reserve Sociaal Domein (prog. 7) In 2023 hebben we een overschot van € 3,7 mln op de uitvoering van het Sociaal Domein. Hierin zit een bedrag van € 3,2 mln voor de opvang van vluchtelingen. Omdat de kosten voor de opvang van vluchtelingen ook buiten programma 7, bijvoorbeeld onderwijs, worden gemaakt stellen wij voor het bedrag van € 3,2 mln. niet toe te voegen aan de reserve Sociaal Domein, maar via de bestemming van het resultaat 2023 in te zetten voor huisvesting van de ISK en als algemeen dekkingsmiddel. Daarnaast hebben wij van het Rijk in december € 2,2 mln. ontvangen voor de uitkering van energietoeslag aan mensen die leven van het sociaal minimum of minder.
DIt bedrag wordt ook toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein, waarover weer kan worden beschikt bij de uitvoering van de betreffende regeling in 2024. Per saldo wordt er dan € 2,7 mln. toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein. 19.Toevoeging reserve Onderwijshuisvesting De vrijval van de voorziening Lange Slagenstraat zorgt voor vrij te besteden middelen ter hoogte van € 257.000. Deze willen wij conform de afgesproken 'spaarregels Onderwijshuisvesting' toevoegen aan de reserve Onderwijshuisvesting.
8
Jaarstukken 2023 Het verloop van het Jaarrekeningresultaat 2023 ziet er als volgt uit: Verloop resultaat Jaarrekening 2023 (bedragen x € 1.000) Jaarrekeningresultaat 2023
7.923
Bestemmingsvoorstellen exploitatie 2023
-3.074
Toevoeging reserve Sociaal Domein
-2.706
Toevoeging reserve Onderwijshuisvesting
-257
Resultaat na bestemming
1.886
Voorgesteld wordt om het jaarrekeningresultaat na bestemming toe te voegen aan de algemene reserve. Ontwikkeling algemene reserve Het verloop van de algemene reserve in 2023 ziet er als volgt uit: Saldo algemene reserve (bedragen in € x 1.000) Stand 1-1-2023
2023 31.503
Rekeningresultaat 2022
6.998
Bestemming rekeningresultaat 2022
-3.507
Resultaat GR Avres 2022
91
Vorming diverse afschrijvingsreserves
-3.913
Desinvesteringen/Voorziening Gorinchem-Noord
-1.992
Begrotingssaldo 2023 Saldo algemene reserve ultimo boekjaar
-811 28.369
De mutaties zijn het gevolg van eerdere besluitvorming. Het saldo van de algemene reserve bedraagt ultimo 2023 € 28,4 mln. Hierin is het resultaat 2023 nog niet meegenomen. De algemene reserve is het belangrijkste onderdeel van het weerstandsvermogen. De weerstandsratio komt op basis van bovengenoemde cijfers uit op 1,39, hetgeen net onder de door de raad vastgestelde bandbreedte is. Ontwikkeling Investeringen In 2023 bedroeg het totaal aan geautoriseerde (zowel lopende als nieuwe) investeringen € 88,3 mln. De vastgestelde jaarschijf in de begroting 2023 bedroeg € 26,4 mln. In 2023 is er netto € 16 mln. besteed aan investeringen. De grootste afwijking van de begroting 2023 betreft Mobiliteit. Het bedrag aan totaal openstaande investeringen bedraagt eind 2023 € 65 mln. (was eind 2022 € 53 mln.). In 2023 is een beperkt aantal grote investeringen afgerond. De uitgevoerde investeringen in 2023 hebben met name betrekking gehad op de nieuwbouw van het 't Gilde (circa € 9 mln.) en de elektrische veerboten (circa € 5 mln.). Voorgesteld wordt de nog beschikbare investeringsruimte voor die investeringen die nog niet gereed zijn (€ 65,3 mln.) beschikbaar te houden voor de verdere realisatie in de komende jaren. In de Perspectiefnota 2025 zal de planning van de investeringen worden geactualiseerd en worden de financiële consequenties hiervan verwerkt.
Een nadere onderbouwing van de investeringen staat in de toelichting bij de diverse programma's.
9
Jaarstukken 2023
1.3
Leeswijzer
De jaarstukken bestaan uit een beleidsmatig en uit een financieel gedeelte, respectievelijk het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag De jaarstukken 2023 volgen in opzet de Begroting 2023. De financiële informatie is binnen die programma's op het niveau van taakvelden opgenomen. Deze taakvelden zijn voorgeschreven vanuit het besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Naast de negen beleidsprogramma's is er een 'programma' algemene dekkingsmiddelen en zijn er overzichten van overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien. Het overzicht overhead geeft inzicht in de kosten van alle overhead die niet rechtstreeks aan de uitvoeringsprogramma's toe te rekenen zijn. Onder de overhead vallen (o.a.) kosten voor directie, management, financiën, Human Resoure Management (HRM), facilitaire zaken, informatievoorziening en communicatie. Indicatoren en streefwaarden Gekoppeld aan de eerder genoemde uniforme taakvelden is vanuit het BBV een basisset van 34 beleids- of prestatieindicatoren voorgeschreven, die gemeenten in de begroting en jaarrekening moeten gebruiken. De indicatoren geven inzicht in (de vergelijkbaarheid tussen gemeenten van) de beleidsprestaties en zijn objectief meetbaar. De gegevens zijn via landelijke bronnen voor alle gemeenten beschikbaar en vragen dus niet om een eigen/nieuw registratiesysteem.
Al deze gegevens zijn te raadplegen via www.waarstaatjegemeente.nl en op peildatum 29 maart 2024 zijn de gegevens overgenomen. De indicatoren bevatten voor het college en de gemeenteraad belangrijke informatie om te kunnen sturen. Per programma staan de verplichte indicatoren in een tabel, aangeduid met een 'B'. De indicatoren worden vergelijken met gemeenten in dezelfde stedelijkheidsklasse. We hebben de meest actueel beschikbare gegevens opgenomen, maar voor een aantal indicatoren zijn geen recente gegevens beschikbaar. Naast de basisset indicatoren zijn op een aantal programma's facultatieve indicatoren opgenomen, waarvoor landelijke data (nog) ontbreken. Gemeenten moeten hiervoor zelf de registratie organiseren. In tegenstelling tot de verplichte indicatoren zijn de facultatieve indicatoren wat minder feitelijk te meten. Ze hebben een bepaalde subjectiviteit in zich, zoals een gevoel of waardering. Deze gegevens komen uit de Gorcumse burgerpeiling. Voorbeelden zijn de mate waarin de gemeentelijke dienstverlening wordt gewaardeerd door ondernemers en inwoners en het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Per programma staan de facultatieve indicatoren in een tabel, aangeduid met een 'F'. Voor een aantal indicatoren is gekozen om de resultaten uit te drukken in een getal en niet gevisualiseerd in een tabel.
Programmaverantwoording De programmaverantwoording bestaat per programma uit de beantwoording van de zogenaamde ‘3 W-vragen’. De gebruikelijke 3 W-vragen zijn gehandhaafd omdat dit een goede verdiepingsslag aanbrengt van abstract naar concreet niveau. 1. Wat hebben we bereikt? 2. Wat hebben we daarvoor gedaan? 3. Wat heeft dit gekost? Per programma is een overkoepelend doel geformuleerd. Hier staat ook welke beleidskaders een rol hebben gespeeld bij het realiseren van dat doel. Wat we in 2023 hebben gedaan om het programmadoel te bereiken, staat in de overzichten met concrete acties en reguliere taken. Onder het kopje 'Wat heeft dit gekost' worden de baten en lasten per taakveld gepresenteerd. De afwijkingen van € 60.000 of groter (baten en lasten afzonderlijk) worden toegelicht. Ook de aan het programma gerelateerde investeringen en subsidies worden hier gepresenteerd. Investeringen met een budget boven de € 500.000, afwijkingen boven de € 60.000 en politiek relevante investeringen worden nader toegelicht. In elk programma zijn alleen de verbonden partijen opgenomen die hebben bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen van dat programma.
10
Jaarstukken 2023 Paragrafen Na de programmaverantwoording volgen de paragrafen. Deze geven een dwarsdoorsnede van de jaarstukken, bezien vanuit een bepaald beleidsterrein. Het gaat vooral om beheersmatige aspecten die grote (financiële) gevolgen hebben gehad en/of van belang zijn geweest voor het realiseren van de programma's. Het onderdeel rechtmatigheid is toegevoegd aan de paragraaf bedrijfsvoering. De jaarrekening Het financiële gedeelte gaat in op de grondslagen voor de jaarrekening. Dit hoofdstuk geeft diverse financiële overzichten, zoals het totaaloverzicht van baten en lasten, het overzicht met incidentele baten en lasten, het structurele begrotingsevenwicht, het overzicht begrotingsonrechtmatigheid, de rechtmatigheidsverantwoording, de balans en de toelichtingen op de balans. Tot slot volgt de balans met een toelichting op de balansposten en een overzicht volgens de Wet Normering Topinkomens (WNT). Bijlagen In de bijlagen zijn de meerjarige overzichten van reserves en voorzieningen, baten en lasten per taakveld, investeringsoverzicht en de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa). Een lijst met gehanteerde afkortingen maakt deze jaarstukken compleet.
11
Jaarstukken 2023
12
Jaarstukken 2023
Jaarstukken 2023 Jaarverslag: Programmaverantwoording
13
Jaarstukken 2023
14
Jaarstukken 2023
2
Jaarverslag: Programmaverantwoording
2.1
Programma 1 Bestuur en Ondersteuning
Taakvelden Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden
2.1.1
Wat hebben we bereikt met het programma Bestuur en Ondersteuning?
Doel De gemeente zet zich ervoor in dat Gorinchem een levendige en zorgzame stad is waar het goed wonen, werken en verblijven is voor jong en oud. Daarbij zal de gemeente de (inwoners van de) stad betrekken en faciliteren, de dienstverlening op de klant afstemmen en zorgen voor een efficiënte en effectieve bedrijfsvoering waarbij het gemeentelijke huishoudboekje op orde is. Het coalitieakkoord We zetten ons in voor alle inwoners van onze mooie stad. Ook als de politieke meningen verdeeld zijn, zoeken we samen het beste voor Gorinchem. Gemeenteraad en college geven elkaar de ruimte, zodat ieder zijn taak goed kan uitvoeren. Met elkaar doen we het voor Gorinchem en dus met Gorinchem. Goede samenwerking met onze inwoners, organisaties en bedrijven begint met duidelijke communicatie. De gemeente is duidelijk in wat ze zelf kan of wil. Daarnaast luistert de gemeente goed en wil ze leren van het contact met de stad en met inwoners in de wijken. Duidelijk uitgesproken verwachtingen, nieuwsgierigheid en maatwerk zijn belangrijk. In onze kleine stad met een groot verzorgingsgebied kunnen wij het niet alleen. Want de uitdagingen zijn groot. Samenwerking binnen en buiten onze regio, opkomen voor de belangen van Gorinchem (‘lobby’) en het verkrijgen van subsidies zijn en blijven ook de komende jaren heel belangrijk.
De slagkracht van gemeentelijke organisatie blijven we verder ontwikkelen, met oog voor een goede balans tussen ambities en beschikbare middelen.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Burgerinitiatieven
2016
Inwoners aan zet
2016
Informatiebeleid
2017
Zienswijze koersdocument Grenzeloos samenwerken
2017
Participatiebeleid Gorcums samenspel 2022 - 2026
2021
15
Jaarstukken 2023
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Gerealiseerd
Soort
Formatie
B
Fte per 1.000 inwoners
9,4
PI
Bezetting
B
Fte per 1.000 inwoners
8,5
PI
Apparaatskosten
B
Kosten per inwoner in €
864
PI
Externe inhuur
B
%
21
PI
Overhead
B
%
7,6
PI
F F F F
1-10 1-10 1-10 1-10
7,8 7,5 7,3 7,2
ME ME ME ME
Waardering inwoners algehele dienstverlening: -Balie -Telefoon -Schriftelijk -Digitaal
Verklaringen afkorting: B = Basisset indicator, F = Facultatieve indicator, PI = Prestatie Indicator, ME = Maatschappelijk Effect.
2.1.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten aandachtspunten Onderwerp
Toelichting concrete voornemens
Verbeteren informatievoorziening P&C
In de begroting 2024 is gestart met een nieuw kleurenmodel. Hierin wordt een onderverdeling gemaakt tussen voorbereiding besluitvorming (oranje), besluitvorming (rood) en actie na/zonder besluitvorming (groen). Daarnaast zijn aan de diverse indicatoren streefwaarden gekoppeld.
Investeringsprogramma
Voor de behandeling van de begroting 2024 is een sessie gehouden met behulp van een knoppenmodel. Door middel van dit knoppenmodel is bekeken welke impact het wel of niet doen van investeringen heeft op het investeringsplafond en het begrotingssaldo. Naar aanleiding van deze sessie heeft het college voorgesteld een aantal investeringen aan te passen. De investeringsruimte voor de komende jaren is beperkt.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Klant Contact Centrum (KCC)
Het KCC is de eerste toegang voor inwoners voor telefoon, social media en chat. In 2023 is er voor het eerst een lichte daling in het aantal binnengekomen telefoongesprekken geconstateerd. We zien daarbij een verschuiving van de klantcontacten naar de digitale dienstverleningskanalen. Sinds de herstart in 2022 is WhatsApp in 2023 uitgegroeid tot ons tweede digitale dienstverleningskanaal. Via de chat ontvangen we nog steeds de meeste digitale berichten. Met onze kennisbank beantwoorden we vragen snel en eenduidig. De medewerkers van het KCC merken dat de directe digitale contacten bijdraagt in onze service voor de inwoners.
Adres- en identiteitsfraude
De Rijksoverheid zet in op adres-en identiteitsfraude en ondersteunt dit ook vanuit de Landelijke Aanpak Adresfraude (LAA). Dit vraagt extra inzet van gemeenten zoals het opstarten van adresonderzoeken. De gemeente krijgt maandelijks risicosignalen door
16
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken en deze adressen moeten worden onderzocht. Het is een intensief maar noodzakelijk traject. In 2023 zijn er 217 onderzoeken op het gebied van huisvesting van arbeidsmigranten en huurtoeslagen- en zorgtoeslagenfraude opgestart.
Toename controle brondocumenten
Gorinchem heeft te maken met een sterke toename van inwoners die niet afkomstig zijn uit Nederland. In 2023 hebben we 464 afspraken gehad voor inschrijving uit het buitenland. Deze burgers moeten vanuit de wet Basisregistratie Personen (BRP) brondocumenten inleveren. In 2023 zijn er 328 brondocumenten ingeleverd. Deze documenten worden op echtheid gecontroleerd en daarna verwerkt in de BRP. Deze controle is bewerkelijk vanwege de diversiteit in documenten en de landen van herkomst.
Visie dienstverlening De ambities op het gebied van dienstverlening zijn vastgelegd in de visie Dienstverlening 'Gastvrij Gorinchem'. In 2023 hebben we gewerkt aan de activiteiten uit deze Visie zoals de bereikbaarheid van onze dienstverleningskanalen. De digitale dienstverlening heeft onze voortdurende aandacht en wordt aangescherpt daar waar nodig. In de burgerpeiling 2023 zijn we beoordeeld met een 7,0. Ongeveer 28% van de rijbewijzen zijn digitaal aangevraagd met behulp van de landelijke pilot Digitaal Aanvragen Rijbewijs. Dit is een stijging van 10% ten opzichte van 2022. De parkeerproducten worden zelfs 100% digitaal afgehandeld. Hulp bij digitaal aanvragen is altijd mogelijk aan onze balie of via de telefoon. Zo houden we vast aan de uitgangspunten van onze Visie Dienstverlening waarbij al onze dienstverleningskanalen toegankelijk zijn en blijven. Fixi
Vanaf 1 januari 2021 werkt de gemeente Gorinchem met een nieuw meldingssysteem voor de openbare ruimte ‘Fixi’. In 87% van de meldingen in de openbare ruimte komen digitaal binnen. In 2023 zijn er in totaal 8.945 meldingen binnengekomen. Intern werken we met diverse teams samen om inwoners op de hoogte te houden van de juiste stand van zaken van de gedane melding.
Burgerpeiling
Met de tweejaarlijkse monitor wordt de tevredenheid onder de inwoners gemeten ten aanzien van het woon- en leefklimaat, de gemeentelijke dienstverlening, de zorg & welzijn en de relatie inwoner - gemeente. In het voorjaar van 2023 is de burgerpeiling uitgevoerd. Dit heeft geleid tot aandachtspunten en acties. Wij hebben u in de raadsinformatiebrief D-884240 geïnformeerd over de 13 acties op hoofdlijnen waar wij ook in 2023 stappen hebben gezet. De acties zijn opgenomen in de uitvoeringsprogramma's en worden toegelicht bij de diverse programma's in deze Jaarstukken. De 13 acties hebben zich gericht op lopende activiteiten zoals Kijk op de Wijk, wijkbezoeken en Bliek in actie. We hebben laten zien bij welke projecten de gemeente samen met de inwoners hebben opgetrokken. De uitkomsten van de peiling zijn ook betrokken bij het optimaliseren van het proces meldingen (Fixi). Wij hebben gewerkt aan servicenormen en het verkorten van de afhandeltermijnen, zie ook de toelichtingen hierboven bij KCC & Fixi, en de uitvoering van de visie dienstverlening. Bij lopende onderhoudsprojecten en reconstructies hebben wij bekeken of en hoe voldoende parkeerplaatsen gecreëerd zijn conform geldende normen. Wij hebben de uitkomsten gebruikt ter onderbouwing van enkele indicatoren in de begroting, de jaarstukken en de monitor Sociaal beleid.
Daarnaast is een aantal acties gericht op het verder ontwikkelen van de welzijnsvoorzieningen, de culturele voorzieningen en de ontmoetingsplek van de toekomst.
17
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken Wij hebben in het kader van het participatiebeleid gewerkt aan het instrument Recht om uit te dagen, de uitvoering van de motie ''We overbruggen de kloof'' en diverse acties rondom wijkgericht werken. De uitkomsten zijn ook betrokken bij het integraal veiligheidsplan. Een aantal acties heeft een lange doorlooptijd. Daarom zal ook in de Jaarstukken 2024 hierover gerapporteerd worden.
Subsidieverwerving In 2023 is voor een bedrag van € 4,3 mln. aan subsidies verworven. Zo zijn subsidies toegekend vanuit de SBI (StartBouwImpuls) voor het op gang houden van de woningproductie. De toekenningen zijn voor de projecten Lingehorst en woningbouw van Poort6 in Hoog Dalem. Daarnaast is de in 2022 door het Ministerie van BZK gemaakte reservering voor bovenplanse infrastructuur, met een subsidieaanvraag omgezet in een definitieve toekenning. Het gaat hier om bovenplanse infrastructuur voor de woningbouw rond de Arkelsedijk. Voor de verduurzaming van het gemeentelijke vastgoed zijn subsidies toegekend vanuit de regeling DUMAVA (Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed) voor de gymzaal Johan van Egmond en het MFA Gildenplein. Voor het I-lab is een MKB-deal gesloten met de Provincie Zuid-Holland. De hieraan verbonden subsidie is door de provincie gereserveerd en de definitieve subsidietoekenning wordt begin 2024 verwacht. Voor de lokale aanpak isolatie is een subsidie toegekend vanuit het NIP (nationaal isolatie programma) en voor het aantrekken van personele capaciteit en expertise voor het uitvoeren van energie en klimaattaken is een driejarige subsidie toegekend gekregen. Voor de herinrichting van Buiten de Waterpoort gericht op recreatie en beweging is subsidie aangevraagd en toegekend.
In 2023 is ook een subsidieaanvraag ingediend in het nieuwe hoofdstuk sociale inclusie van de regeling ESF+ (Europees Sociaal Fonds). Hierin is de schuldhulpverlening door Avres opgevoerd. Daarnaast is in 2023 het beheer verricht van eerder toegekende subsidies wat onder meer omvat het afwikkelen van voorlopige subsidiebeschikkingen tot definitieve toekenningen. Voor de regio AlblasserwaardVijfheerenlanden is de afwikkeling en verzoek om vaststelling van provinciale subsidies ingediend bij de Provincie Zuid-Holland.
2.1.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2022
Begroting primitief 2023
Begroting na wijziging 2023
Jaarrekening 2023
Verschil
TV01 Bestuur
3.079
2.601
2.707
2.828
121 N
TV02 Burgerzaken
1.259
1.376
1.702
1.804
102 N
TV03 Beheer overige gebouwen en gronden Lasten Bestuur en Ondersteuning
622
578
718
2.336
1.617 N
4.961
4.555
5.128
6.968
1.840 N
TV01 Bestuur
546
3
16
641
626 V
TV02 Burgerzaken
547
514
514
514
0V
TV03 Beheer overige gebouwen en gronden
396
453
509
462
48 N
Baten Bestuur en Ondersteuning
1.489
969
1.039
1.617
578 V
Totaal saldo van baten en lasten
-3.471
-3.585
-4.089
-5.351
1.262 N
0
0
0
0
0V
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat
18
0
0
0
0
0V
-3.471
-3.585
-4.089
-5.351
1.262 N
Jaarstukken 2023 Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting
Lasten TV01 Bestuur
83 N
De pensioenvoorziening voor (ex)bestuurders is herzien. Om de voorziening voldoende te laten zijn voor de toekomstige verplichtingen is een extra dotatie gedaan van € 83.000.
TV02 Burgerzaken
77 N
De dubbele verkiezing in maart 2023 van de Provinciale Staten en het Waterschap, samen met een niet begrootte verkiezing van de Tweede Kamer in november 2023, resulteerde in een extra last van € 77.000.
TV03 Beheer overige gebouwen en gronden
1.624 N
Er heeft een herwaardering plaatsgevonden van een aantal gemeentelijke panden. Deze heeft geleid tot een dotatie in de voorziening afwaardering bedrijfsgebouwen.
628 V
Dit is het gevolg van een vrijval uit de voorziening wachtgelden voor bestuurders.
Baten TV01 Bestuur
2.1.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Regio AV
19
Jaarstukken 2023
2.2
Programma 2 Veiligheid
Taakvelden Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid
2.2.1
Wat hebben we bereikt met het programma Veiligheid?
Doel Gorinchem is een schone, veilige en leefbare stad waarin bewoners zich veilig en prettig voelen. Aan de hand van de prioriteiten uit het integraal veiligheidsprogramma 2023-2026 gaan we met inwoners, ondernemers en partners aan de slag. Samen in de regio en met de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid beheersen we de veiligheidsrisico's en zorgen we voor een adequate voorbereiding op mogelijke incidenten en crisissen door een goede verbinding met hulpdiensten en een slagvaardige organisatie van gemeentelijke processen bij ernstige incidenten. Het coalitieakkoord Wij willen dat Gorinchem een gastvrije en veilige stad is waarin iedereen kan wonen, werken, ondernemen en ontspannen. De gemeente heeft een speciale verantwoordelijkheid voor een schone, hele en veilige leefomgeving. Veiligheid is ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid van politie, gemeente en Gorcumers zelf. Is er bij inwoners animo om daarin zelf een rol te nemen, dan ondersteunen we dat. In Gorinchem zijn regionale criminele netwerken actief, waarin drugs een grote rol spelen. De aanpak van deze ondermijnende criminaliteit willen we versterken. Zowel bij de aanpak van overlast als van ondermijning geldt: we kiezen voor de juiste balans tussen voorkomen en bestrijden.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Vergunningen Toezicht en Handhaving (VTH)
2019
Evenementennota
2019
Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023 - 2026
2023
Algemene Plaatselijke Verordening (APV)
2023
Verordening Alcoholwet
2023
20
Jaarstukken 2023
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Verwijzingen Halt
B
Per 1.000 jongeren
Soort PI
Winkeldiefstallen
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Geweldsmisdrijven
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Diefstallen uit woning
B
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare B ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
PI
Aandeel dat zich veilig voelt in de buurt
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
Mate van overlast van buurtbewoners Ten minste enige mate van overlast
F
% vanuit Gorcumse burgerpeiling
PI
Indicator
Streefwaarde 2023
Voelt zich veilig in de buurt 86%
Hebben we dit bereikt? Ondanks externe ontwikkelingen voelen de meeste inwoners van Gorinchem zich veilig.
21
Jaarstukken 2023
2.2.2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting concrete voornemens
Ondermijning
In 2023 is het Plan van Aanpak Ondermijning opgenomen als thema in het IVP 2023-2026. Het IVP 2023-2026 is in januari 2023 vastgesteld. Op het thema Ondermijning zijn in de organisatie diverse opleidingen verzorgd voor onder andere de boa's. De boa's hebben opleidingen gevolgd in het herkennen en signaleren van ondermijning en het herkennen van signalen van mensenhandel. Er zijn bij externe partners vier presentaties gehouden op het gebied van ondermijning. Voor de gemeenteraad is de Radarsessie jeugdcriminaliteit georganiseerd. Het Coffeeshopbeleid en het Regionaal Beleid Mensenhandel zijn vastgesteld. De beleidsnota prostitutie en seksbranche is opgesteld. Een wijziging in hoofdstuk 3 (prostitutie) in de APV is doorgevoerd en vastgesteld. Het Bibob beleid is geactualiseerd. Om inwoners en ondernemers goed voor te lichten op het thema Ondermijning is er een ondernemersdiner georganiseerd, is de escapeboot ingezet tijdens de Havendagen en is een zogenaamde lokbus ingezet. Er is gestart met de campagne Meld Misdaad Anoniem (MMA) om de meldingsbereidheid te vergroten. Dit heeft geresulteerd in 22 meldingen die via MMA gedaan zijn. Inwoners en ondernemers werden in de week van de veiligheid tijdens de veiligheidsmarkt door Stichting Humanitas geïnformeerd over signalen van mensenhandel. In september is gestart met het Fieldlab 'Aanpak Jonge Aanwas'.
Het Fieldlab krijgt in 2024 een vervolg.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Zorg en Veiligheid
In samenwerking met de zorg- en veiligheidspartners zoals het Zorg- en Veiligheidshuis Zuid-Holland Zuid, de politie en Veilig Thuis hebben we ingezet op een gezamenlijke aanpak van complexe casuïstiek, waarbij de belanghebbende centraal stond. Daarbij is aandacht voor de kwetsbare inwoners, zoals de aanpak van onbegrepen gedrag en is ingezet op tijdige signalering om (verdere) escalatie en crisissituaties zoveel mogelijk te voorkomen. We hebben aandacht besteed aan het thema Maatschappelijk Ongenoegen. We hebben aandacht besteed op het thema 'Anti Overheidssentiment' in samenwerking met het Landelijk Steunpunt Extremisme.
22
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Digitale Veiligheid
Bij de aanpak van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime hebben we ingezet op het versterken van de eigen rol van inwoners en ondernemers. Met onze partners monitoren we de aard, omvang en trends van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime. Met de komst van de digitale wijkagent is het netwerk en de monitoring versterkt. Net als in voorgaande jaren wordt er aandacht gegeven aan cyberpesten en veilig omgaan met social media. Voor ondernemers is een cybercrimecongres georganiseerd waarbij ondernemers bewust gemaakt zijn van de gevolgen van cybercrime en welke maatregelen zij kunnen nemen om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van deze vorm van criminaliteit. Er zijn meerdere bijeenkomsten georganiseerd voor de doelgroep senioren om hen weerbaar te maken tegen de meest voorkomende vormen van gedigitaliseerde criminaliteit. Inwoners en ondernemers zijn tijdens de veiligheidsmarkt geïnformeerd over diverse vormen van gedigitaliseerde criminaliteit.
Veilige woon- en leefomgeving
Aan de wijkveiligheid is integraal samengewerkt met de politie, (wijk) boa's, jongerenwerkers en Poort6. In de Gildenwijk is nauw contact onderhouden met het COA om vroegtijdig signalen van overlast en ondermijning te delen. De alcoholverbodsgebieden zijn geëvalueerd en herzien. In de week van de veiligheid is een veiligheidsmarkt georganiseerd waarbij diverse partners aanwezig waren. De politie, het Platform Veilig Ondernemen Rotterdam, Stichting Humanitas en de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (brandveilig leven) namen deel aan deze veiligheidsmarkt. We hebben ingezet op het versterken van de eigen rol van de inwoners en ondernemers. Het preventieteam van Stichting Aanpak Fiets en E-bikediefstal (SAFE) is in augustus aanwezig geweest op het station om inwoners/ reizigers te informeren over fietsendiefstal en het voorkomen hiervan. Door de toezichthouders en boa's is gecontroleerd op schoon, heel, veilig en kleine ergernissen. In samenwerking met de politie is aandacht geweest voor het fietsen in het winkelgebied. Er zijn controles uitgevoerd op het Digitaal Opkopers Register bij opkopers en handelaren in tweedehandsgoederen. Er is gecontroleerd op jeugdoverlast. Er zijn controles uitgevoerd op naleving van de APV en het parkeerbeleid. In het najaar zijn controles op vuurwerkoverlast uitgevoerd.
In december is een vuurwerkinleveractie georganiseerd waarbij inwoners anoniem en straffeloos illegaal vuurwerk konden inleveren. Dit heeft 14,5 kilo illegaal vuurwerk opgeleverd. Het buurtpreventieteam Oost/Dalem heeft aan het begin van 2023 ingezet op het Donkere Dagen Offensief. Het buurtpreventieteam is geïnformeerd over signalen van ondermijning tijdens de regionale bijeenkomst voor buurtpreventieteams. De samenwerking met de wijkboa is in 2023 versterkt.
Cameratoezicht
We beoordelen met onze partners de noodzaak en de behoefte aan cameratoezicht in de stad. De huidige openbare orde camera's zijn in stand gehouden. Tijdens de zomerfeesten is tijdelijk extra mobiel cameratoezicht ingezet.
Crisisbeheersing
We zijn in 2023 gestart met de herijking van de crisisorganisatie. Het Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) programma is geactualiseerd en (nieuwe) medewerkers hebben meerdere trainingen en oefeningen gevolgd. Openstaande taken in de crisisorganisatie zijn ingevuld. De faciliteiten en materialen benodigd in de crisisorganisatie zijn geactualiseerd, waardoor wij in tijden van incidenten, crises en rampen snel kunnen reageren en operationeel inzetbaar zijn.
23
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken Er is een nauwe samenwerking met de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid en gezamenlijk werken we aan thema's die opgenomen zijn in het Beleidsplan 2022-2025 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid. Vanuit Brandveilig Leven is tijdens de Lentefair en de Veiligheidsmarkt ingezet op de zelfredzaamheid van inwoners en ondernemers op het voorkomen van brand en het bieden van een handelingskader.
Horeca, evenementen en veilig uitgaan
De gemeente verleent vergunningen voor evenementen en zorgt in samenwerking met veiligheidspartners en organisatoren voor een veilig verloop van (grootschalige) evenementen, zoals de landelijke intocht van Sinterklaas die dit jaar in Gorinchem plaats vond. In 2023 zijn er 51 evenementenvergunningen verleend . Het handboek Horeca en de para-commerciële verordening zijn in 2023 vastgesteld. Er is gecontroleerd op de naleving van de APV en de Alcoholwet. Er zijn 80 controles uitgevoerd, waarbij tweemaal een bestuurlijke waarschuwing na overtreden Alcoholwet opgesteld is. Er is achttienmaal een bestuurlijke waarschuwing opgesteld na constatering van overtredingen APV en is viermaal een Last onder dwangsom opgelegd.
2.2.3
Wat heeft dit gekost?
Exploitatie (bedragen x € 1.000 V = voordeel en N = nadeel)
Jaarrekening 2022
Begroting primitief 2023
Begroting na wijziging 2023
Jaarrekening 2023
Verschil
TV11 Crisisbeheersing en Brandweer
3.344
3.408
3.466
3.590
124 N
TV12 Openbare orde en Veiligheid
2.010
1.759
2.131
1.908
223 V
Lasten Veiligheid
5.354
5.166
5.596
5.498
98 V
521
360
177
203
27 V
TV12 Openbare orde en Veiligheid Baten Veiligheid Totaal saldo van baten en lasten
521
360
177
203
27 V
-4.833
-4.806
-5.420
-5.295
125 V
Stortingen reserves
0
0
0
0
0V
Onttrekkingen reserves
11
4
4
4
0V
-4.822
-4.802
-5.416
-5.291
125 V
Resultaat Taakveld (bedrag x € 1.000)
Verdeling bedrag
Toelichting
Lasten TV 11 Crisisbeheersing en Brandweer
TV 12 Openbare orde en veiligheid
24
191 N
In de 1e en 2e bestuursrapportage van de GR Veiligheidsregio Zuid Holland Zuid is de bijdrage aan de GR bijgesteld. Er wordt € 191.000 meer in rekening gebracht voor o.a. indexering cao en disagio als gevolg van het oversluiten van de leningenportefeuille.
25 V
Op het budget van de zomerfeesten is er ruim € 25.000 minder uitgegeven Dit komt o.a. door dat er minder beveiliging nodig was.
90 V
Voor de ontmanteling van de Camera Uitlees Ruimte (CUR) zijn de uitgaven meegevallen t.o.v. het geraamde bedrag er was rekening gehouden met onvoorziene uitgaven van € 90.000 en die zijn er niet geweest.
92 V
Het budget 'Veilige Publieke Taak' is bedoeld om eventuele maatregelen te treffen voor geweld tegen ambtenaren van de gemeente Gorinchem. Er kan vooraf niet goed worden ingeschat hoeveel budget nodig is, aangezien dit afhankelijk is van het aantal incidenten en de ernst ervan.
Jaarstukken 2023 In onderstaande tabel staan de investeringen die binnen dit programma vallen: Investeringen (bedragen x € 1.000)
Budget
Realisatie t/m 2022
Realisatie 2023
Totaal realisatie
Verschil
Gereed
CUR hard- en software
26
0
0
0
26
V
CUR vaste camera 2018
44
0
0
0
44
V
Totaal Lasten
70
-
-
-
70
V
Totaal investeringen
70
-
-
-
70
V
Lasten
In onderstaande tabel staan de subsidies vermeld, die binnen dit programma zijn verstrekt. Subsidies (bedragen x € 1.000) Stichting Halt
19
Dierenambulance Vianen
27
Dierenasiel Gorinchem
50 96
2.2.4
Met welke verbonden partijen doen we dit samen?
• GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid • GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid • MerwedeLingelijn Beheer B.V.
25
Jaarstukken 2023
2.3
Programma 3 Verkeer en Vervoer
Taakvelden Verkeer en Vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer
2.3.1
Wat hebben we bereikt met het programma Verkeer en Vervoer?
Doel Bewoners, ondernemers en bezoekers zijn tevreden over de bereikbaarheid, (verkeers)veiligheid en bruikbaarheid van wegen, water- en spoorwegen binnen de gemeente. Het coalitieakkoord Een goede en veilige bereikbaarheid van en naar Gorinchem en in de stad zelf is heel belangrijk. Het draagt bij aan het woongenot van inwoners en het vestigingsklimaat van bedrijven en organisaties. Dit komt ten goede aan de leefbaarheid in onze stad. Met de Mobiliteitsvisie en de Uitvoeringsagenda ligt er een goede basis om de uitdaging aan te gaan. Tegelijk vraagt deze fase van uitvoering ook nog veel van ons. Bouwkostenstijgingen maken dat we goed naar planning en uitvoering moeten kijken. En ook onderdelen van de aanpak fietsknelpunten vragen om uitvoering. Voor ons is het belangrijk dat in Gorinchem de veiligheid en het gemak voor fietsers en voetgangers zichtbaar toenemen. Overigens zonder dat plekken onbereikbaar worden voor auto’s. Ook willen we in de stad meer openbaar vervoer. We gaan op zoek naar praktische oplossingen. Voor ambities uit de Mobiliteitsvisie die na deze raadsperiode aan de beurt zijn, geldt dat we moeten sparen. En dat we op zoek moeten gaan naar extra financiële middelen.
Vastgesteld beleid Beleidskader
Vastgesteld door de raad in
Kadernota Infrastructuur
2007
Fietsplan
2013
Regionaal verkeers- en vervoersplan
2014
Verkeersstructuurplan Binnenstad
2016
Raadsopdracht Mobiliteit
2017
Fietsparkeren 2018
2018
Parkeerverordening Gemeente Gorinchem
2019
Beleid Openbare ruimte Buitengewoon Groen 2021-2025
2020
Mobiliteitsvisie Gorinchem 2040
2020
Uitvoeringsagenda Mobiliteitsplan 2020-2023
2020
26
Jaarstukken 2023
Maatschappelijke effecten Indicator
B/F
Eenheid
Geregistreerde ongevallen naar soort in 2022
F
in %
2.3.2
Soort ME
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Prioriteiten en aandachtspunten Onderwerp
Toelichting concrete voornemens
Stedelijk programmeren uitvoering Mobiliteitsvisie
Uitvoering Mobiliteitsvisie Project Herinrichting Haarsekades In november 2023 zijn we met de aanbestedingsprocedure voor het project “Herinrichting Haarsekades” gestart. We verwachten het project in maart 2024 definitief te gunnen. Medio april wordt gestart met de eerste werkzaamheden en de oplevering is in december 2024. Project Herinrichting Banneweg In januari 2023 heeft de gemeenteraad een investeringsbudget beschikbaar gesteld voor de verdere uitwerking en realisatie van het project. Bij de behandeling van de begroting 2024 is de scope van het project aangepast. Het deel bij het sluizencomplex wordt niet gerealiseerd. We hebben het ontwerp uitgewerkt tot een voorlopig ontwerp: - is het schetsontwerp geoptimaliseerd; - is maximaal ingezet op het behoud van bomen; - zijn kansen ten aanzien van waterberging verkend; - is aandacht besteed aan de inpassing van de kunstwerken; - is vormgegeven aan de herinrichting van het Stadhuisplein en het parkeerterrein Piazza. Daarnaast hebben we subsidie bij de provincie aangevraagd. Project Brug over de Linge Op basis van een variantenstudie hebben we een schetsontwerp (SO) voor de brug gemaakt. Het SO is vertaald naar een Programma van Eisen (PvE). Middels participatie hebben we stakeholders goed en vroegtijdig betrokken in de totstandkoming van het SO en het PvE.
Uit het participatietraject bleek dat het wenselijk is om de herinrichting van de Arkelsedijk op te nemen in dit project. Op 30 november 2023 is het raadsbesluit genomen om het budget ter beschikking te stellen voor het ontwerp en de realisatie van
27
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting concrete voornemens de nieuwe Lingebrug en het herinrichten van de Arkelsedijk. Dit integrale infrastructurele project is onderdeel van de gebiedsontwikkeling Lingeoever. In 2024 zal de ontwerpfase gecontinueerd worden zodat er ook een aannemer voor het werk gecontracteerd kan worden. Hiervoor zal een Europese aanbestedingsprocedure doorlopen worden. Project Uitbreiding parkeergarage Kweeklust Tijdens de I&O van 23 maart 2023 hebben we u geïnformeerd over de uitkomsten van de verrichte parkeeronderzoeken en zijn drie varianten toegelicht om parkeergarage Kweeklust uit te breiden. We hebben toegelicht dat de verwachte uitvoeringskosten naar verwachting hoger uitvallen dan het beschikbaar uitvoeringsbudget. Om het project betaalbaar te maken heeft het College besloten onderzoek te verrichten naar een integrale gebiedsgerichte invulling van Kweeklust. Tijdens de I&O van 7 december 2023 hebben we een toelichting gegeven op de laatste onderzoeken en wat het advies is voor het vervolgtraject. Samen met ontwikkelaars hebben wij gekeken naar de mogelijkheid uitbreiding van de parkeergarage te combineren met woningbouw of appartementen. De conclusie uit deze onderzoeken is dat dit ten koste gaat van het netto aantal parkeerplaatsen en dat de combinatie met woningbouw of appartementen vanuit het oogpunt van erfgoed en stedenbouw te massaal is.
Om de uitbreiding van de parkeergarage financieel haalbaar de maken, is de mogelijkheid verkend om te werken met een prefab bouwsysteem. In de I&O vergadering van 7 december 2023 is hier een nadere toelichting op gegeven. Momenteel loopt het vervolgonderzoek naar de inpasbaarheid van de waterberging met het Waterschap. Daarnaast wordt de aanpak voor de bestemmingswijziging voorbereid.
Fietsknelpunten top We hebben een inventarisatie gemaakt van meekoppelkansen, beschikbare budgetten 10 en subsidiemogelijkheden. Op basis hiervan kunnen we in 2024 starten met de complexere aanpassing. Het afgelopen jaar hebben we het kruispuntplateau van de Haarsekades/Haarweg/Vlietskade opgeknapt. Zijnde twee silhouetten van witte fietsen bij de rotonde Griendweg verwijderd. Daarnaast hebben wij rotonde Eike’s Hof aangemeld voor een provinciale subsidie. Nieuwe knelpunten autoverkeer
Om de verkeerssituatie voor het autoverkeer te verbeteren hebben we het afgelopen jaar vooral ingezet op een combinatie met onderhoudswerkzaamheden. Zo is de Haarweg opnieuw geasfalteerd en zijn er verkeersdrempels in asfalt aangebracht om de verkeersveiligheid te verbeteren.
Reguliere taken Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Planologie
We hebben verkeerskundige inbreng geleverd bij planologische ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld bij de transformatie aan de Arkelsedijk of de Schelluinsestraat. Dit moet bijdragen aan een toegankelijke en verkeersveilige openbare ruimte.
28
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken
Inrichting Openbare ruimte
We hebben een verkeerskundige bijdrage geleverd aan een kwalitatief goede inrichting van de openbare ruimte. Dit is zowel bij projecten die in voorbereiding zijn (b.v. Lingeoever), als projecten die in uitvoering zijn (b.v. Hoog Dalem) en het optimaliseren van de bestaande situatie.
Regionale samenwerking
Er is regionaal samengewerkt op het gebied van de veerdienst, de verkeersveiligheid, de bereikbaarheid, het verkeersbeleid en de afstemming van werkzaamheden. Het regionaal actieprogramma verkeersveiligheid loopt nog tot en met 2024.
Verkeersveiligheid
We zorgen voor een verkeersveilige inrichting van de openbare ruimte en besteden aandacht aan verkeerseducatie en gedragsbeïnvloeding om de verkeersveiligheid verder te verhogen. Het regionaal actieprogramma verkeersveiligheid vormt hiervoor de basis. Daarnaast hebben we in combinatie met onderhoud de verkeersituatie verbeterd door bijvoorbeeld extra verkeersdrempels aan te brengen.
Evenementen en activiteiten
Het afgelopen jaar hebben we extra aandacht besteed aan duidelijke verkeersmaatregelen bij evenementen. Ook is er veel aandacht besteed aan de verkeersmaatregelen bij de landelijke intocht van Sinterklaas. We hebben ingezet op het goed en veilig begeleiden van de grote aantallen bezoekers. Zo zijn er tijdelijke parkeerterreinen gerealiseerd en reden er pendelbussen.
Veerdienst
Doorontwikkeling van de Riveer App In september 2023 is de vernieuwde Riveer App definitief gelanceerd. Het traject van doorontwikkeling loopt door in 2024. Databeheer wordt in 2024 geoptimaliseerd. Personeel Er heerst krapte op de arbeidsmarkt en het vinden van het juiste personeel is een voortdurende uitdaging. In januari 2024 starten de nieuwe schepen in een nieuwe dienstregeling. In 2024 gaan we verder met trainen personeel, finetunen en optimaliseren van de dienstregeling en roosters. Extra traject Van 9 juni tot 4 augustus 2023 heeft Riveer een extra veerverbinding verzorgd in opdracht van RWS. Riveer is ingehuurd voor een speciale verbinding met een voet- en fietsveer inclusief personeel bij de Haringvlietbrug tijdens de werkzaamheden aldaar. Een dergelijk extra traject verzorgen, heeft als doel de algemene exploitatiekosten van veerdienst Riveer te verlichten.
Lingehaven
In 2023 waaiden opnieuw de Blauwe Vlag én de Groene Wimpel in de Lingehaven. Een internationale milieuonderscheiding voor havens en stranden die bewezen hebben veilig en schoon te zijn. Om het kwaliteitskeurmerk te verdienen wordt de haven jaarlijks gekeurd. In Nederland zijn er circa 25 havens die bovenop de Blauwe Vlag erkenning ook de Groene Wimpel hebben. Deze wimpel wordt toegekend aan havens die een extra inspanning leveren op het gebied van duurzaamheid.
Elektrisch varen
De nieuwbouw van de elektrische schepen, de aanpassingen aan de afmeerlocaties, de oplaadlocatie en traforuimte is een complex traject geweest met diverse onvoorziene hindernissen in de bouw. Eind 2023 is dit traject zodanig afgerond dat de schepen kunnen gaan varen. De komende periode zal het materieel verder worden afgestemd op het gebruik en volgt een periode van finetunen en de definitieve oplevering in 2024.
Renovatie van sanitairgebouw Kriekenmarkt
Q4 2023 is de verbouwing gestart van het haven sanitair (voorzieningengebouw). De aanloop naar deze verbouwing was complex met het spanningsveld van verduurzamen/ innoveren in een historisch beschermd stadsbeeld. Het gebouw, de inrichting en de installaties dateren van 1988 en zijn in de loop der jaren slechts aangepast. Een
29
Jaarstukken 2023 Onderwerp
Toelichting reguliere taken modernisering en verduurzaming was noodzakelijk om te voldoen aan verantwoorde energie labels. Eind maart 2024 zal de verbouwing voltooid zijn.